Klasa szkolna jako grupa społeczna Każdy wychowawca na podstawie przeprowadzonej wstępnej diagnozy swojej klasy opracowuje program wychowawczy klasy.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Klasa szkolna jako grupa społeczna Każdy wychowawca na podstawie przeprowadzonej wstępnej diagnozy swojej klasy opracowuje program wychowawczy klasy."

Transkrypt

1 Klasa szkolna jako grupa społeczna Każdy wychowawca na podstawie przeprowadzonej wstępnej diagnozy swojej klasy opracowuje program wychowawczy klasy. Program ten musi być spójny z programem wychowawczym szkoły. Warto w tym momencie spojrzeć na klasę jako grupę społeczną. Każda człowiek należy do wielu grup społecznych. Dla dzieci uczących się jedną z podstawowych grup jest klasa szkolna. Ze względu na jej specyficzne właściwości podobny wiek uczniów, bliskość zamieszkania oraz fakt spędzenia bardzo dużej ilości czasuklasa staje się głównym terenem kontaktu z rówieśnikami. Życie społeczne klasy jest bardzo skomplikowane. Uczeń wchodzi w szereg stosunków interpersonalnych. W klasie powstaje struktura, w której każde dziecko zajmuje określoną pozycję. Jaka to będzie pozycja, czy będzie ona satysfakcjonująca dla jednostki, czy też nie, odgrywa dla dzieci bardzo ważną rolę. Analizując życie społeczne w grupie wydaje się konieczne zdefiniowane. Uchwycenie istoty grupy interesuje zarówno pedagogów jak i socjologów Grupa społeczna to: 1) wszelki zbiór ludzi, pomiędzy którymi zachodzą jakieś znaczące stosunki społeczne, 2) zbiór ludzi zespolonych więzią społeczną, przejawiają świadomość łączności społecznej w kontaktach wzajemnych oraz z członkami innych grup społecznych. Literatura socjologiczna dostarcza wiele przykładów klasyfikacji grup społecznych. Jednym z ich jest wyodrębnienie grup pierwotnych i grup wtórnych. Grupy pierwotne charakteryzuje mała liczebność i bez pośrednie kontakty, więź osobista, intymność, stałość ( np. rodzina ). Grupy te spełniają bardzo ważną rolę w procesie socjalizacji. Grupy pierwotne cechuje wysoki poziom identyfikacji członków z grupą. W nich wytwarzają się ujednolicone cechy osobowości człowieka, zwłaszcza w okresie dzieciństwa. Grupy wtórne pozbawione są cech grup pierwotnych np. partia polityczna, załoga zakładu. Są to grupy zorganizowane w pewnym celu. Drugim często stosowanym sposobem systematyzacji grup społecznych jest podział na grupy małe i duże, makro i mikrostruktury społeczne. Za grupy małe uważa się takie grupy społeczne, w których wszyscy członkowie są w stanie wchodzić w osobiste bezpośrednie styczności i stosunki społeczne. Małe grupy społeczne mogą być formalne jak i wysoce sformalizowane, w których stosunki między członkami są określone przepisami służbowymi. Grupy duże, czyli wielkie struktury społeczne, obejmują tak wielkie liczby członków, iż nie są oni w stanie wchodzić w styczności i stosunki osobiste, ale porozumiewają się i utrzymują 1

2 łączność za pomocą no. Prasy, okólników, pism obiegowych itp. W swoim istnieniu są niejako niezależne, w swoim funkcjonowaniu od małych grup społecznych. Trzeci rodzaj typologii stanowi wyróżnienie grup formalnych i nieformalnych. Grupy formalne posiadają wykształconą więź i zasadę odrębności określającą granice grupy, rozwinęły formalny system kontroli i organizacji. Powołane one są przez szersze grupy społeczne. Grupy nieformalne oparte są na więzi wewnątrz organizacji, instytucji i kontroli nieformalnej. Powstają samorzutnie. Przynależność do grupy nieformalnej jest sprawą dobrowolnej decyzji jednostek, podczas gdy przynależność do grupy formalnej ma charakter przymusowy. Grupy nieformalne opierają się na stosunkach przyjacielskich, towarzyskich, koleżeńskich. W normalnych okolicznościach członkowie grup formalnych łączą się w grupy nieformalne np. z powodu wykonywania tej samej pracy, bliskości zamieszkania itp. iteratura pedagogiczna i socjologiczna określa również pojęcie klasy jako grupy społecznej. Słownik pedagogiczny W. Okonia podaje następującą definicję klasy szkolnej: Zbiór uczniów, zwykle rówieśników, uczących się we wspólnej izbie lekcyjnej według tego samego programu i reprezentujących ten sam poziom zaawansowania w karierze szkolnej. Również M. Łobocki traktuje klasę szkolną jako grupę społeczną. W ujęciu psychologii społecznej można powiedzieć zgodnie z określeniem grupy podanym przez M. I C Sherifów że klasa jest zespołem składającym się z uczniów wzajemnie na siebie oddziaływujących, którzy różnią się zajmowanymi w nich pozycjami i rolami oraz mają wspólny system wartości i norm regulujących ich zachowanie się w istotnych dla klasy sprawach. STRUKTURA ZESPOŁU KLASOWEGO Charakteryzując klasę jako grupę społeczną należy wziąć pod uwagę: sposób powstania klasy, jej strukturę, rodzaj realizowanych celów, miejsce w życiu jednostki itp. Nie od razu staje się ona grupą społeczną. Początkowo, to jest w momencie rozpoczęcia roku szkolnego, stanowi ona po prostu zbiorowisko obcych sobie jednostek, które nie mają określonych pozycji i ról społecznych. Osoby te nie wytworzyły jeszcze własnego systemu wartości, wzorów i norm regulujących swoje zachowanie. Nie wytworzyło się jeszcze poczucie odrębności danej klasy w stosunku do innych klas i osób z zewnątrz. Natomiast czynnikami łączącymi ten zbiór jednostek są: te same obowiązki i prawa, wspólni nauczyciele, wspólne pomieszczenia lekcyjne. 2

3 Jednak już w początkowej fazie funkcjonowania klasy szkolnej istnieją w niej pewne cechy charakterystyczne dla grupy społecznej. Uczniowie, bowiem przynależąc do klasy stają się grupą formalną, która realizuje określone cele dydaktyczno- wychowawcze narzucone jej z zewnątrz. Cele te wynikają z programów nauczania i wychowania. Aby cele te były akceptowane przez uczniów muszą być dla nich dostatecznie jasne i osiągalne. Nauczyciel wychowawca powinien pamiętać o tym aby stworzyć takie sytuacje, w których uczniowie będą brali sami udział w określaniu celów. Każda klasa powinna mieć swój cel grupowy, gdyż występowanie wyłącznie celów indywidualnych może doprowadzić do tego, że zmieni się ona w zbiór rywalizujących ze sobą jednostek. Wychowanie interpersonalne, nauczanie dzieci współżycia z innymi, wpojenie właściwych postaw społecznych stanowi jeno z podstawowych zadań szkoły. Zdając sobie sprawę z faktu, że grupa bardzo silnie oddziaływuje na jednostkę, należy dołożyć wszelkich starań, aby klasa stała się racjonalnie zorganizowanym środowiskiem wychowawczym. Nie znając stosunków społecznych, jakie w niej panują oraz wzajemnych powiązań między uczniami, czyli nie znając drugiego nieformalnego życia klasy wychowawca nic nie zdziała. Szczególnie ważna jest wiedza na temat pozycji zajmowanych przez uczniów w zespole klasowym oraz czynników warunkujących te pozycje. Dopiero mając wszechstronną wiedze o swojej klasie jako całości i o poszczególnych uczniach, wychowawca może się przyczynić do tworzenia w klasie lepszych stosunków, może podjąć środki i oddziaływania, które mają szansę powodzenia. Jest nader ważne, gdyż tylko grupa, w której panuje harmonijne życie społeczne, może być podstawą efektywnej pracy szkolnej, a jednocześnie prawidłowego rozwoju ucznia. Z pedagogicznego punktu widzenia możemy przyjąć, ze klasa szkolna stanowi pełnoprawną i samodzielną grupę społeczna. Ze względu na podział grup według różnych kryteriów można powiedzieć, że klasa jest grupą: małą, opartą na bezpośrednich, twarzą w twarz stycznościach, formalną tj. powołaną do życia w sposób instytucjonalny, odgórny, mająca określoną strukturę organizacyjną oraz normy określane z zewnątrz; klasa ma dość stały skład uczniów podobnych do siebie pod wzglądem wieku oraz rozwoju psychicznego, fizycznego i umysłowego a także posiada przepisy i sposób funkcjonowania ( plan lekcji, regulaminy, programy nauczania oraz zespół nauczycieli). niedobrowolną każdy uczeń należy do tej klasy, do której został odgórnie przypisany, 3

4 celową tj. mającą wspólny wyraźnie określony cel dydaktyczny i wychowawczy. Klasa szkolna jest jedną z najważniejszych grup wychowawczych w życiu dziecka, gdyż oddziaływuje na ucznia przez wiele lat. Szkoła ma służyć nie tylko przyswajaniu określonych treści nauczania jej zadaniem jest także przekazywanie wzorów zachowań, norm moralnych oraz kształtowanie postaw pożądanych ze społecznego punktu widzenia, a zarazem służących rozwojowi osobowości ucznia. Na klasę szkolną należy spojrzeć także z zupełnie innego punktu widzenia, Dzieci spędzają ze sobą razem po kilka godzin dziennie, łączy ich podobny punkt widzenia, a w związku z tym podobne zainteresowania i problemy. Z czasem częściowo pod wpływem wspólnej nauki, nawiązują się stosunki koleżeńskie, rodzą się przyjaźnie, zatargi, niekiedy pojawia się wrogość i intrygi. W ten sposób w nieukształtowanym jeszcze zespole uczniów, których początkowo nie łączyły żadne więzi emocjonalne, poza formalnym układem stosunków, powstaje i rozwija się struktura nieformalna. Jest ona w klasie na ogół bardzo zróżnicowana. Wszystkie cechy klasy jako grupy nieformalnej, takie jak: spójność, przeżywanie wspólnych kontaktów społecznych, w trakcie, których uczniowie odkrywają, że rówieśnicy mają podobne potrzeby. Tu warto podkreślić, że klasa szkolna szczególnie w szkole średniej bardzo często staje się terenem zawiązywania się licznych ugrupowań. Działają one niejednokrotnie niezależnie od klasy, wymykają się wówczas kontroli wychowawcy. Tak, więc na klasę należy patrzeć zawsze w dwojaki sposób. Z jednej strony jest grupą formalną, z drugiej nieformalną opartą na emocjonalnej więzi między uczniami, która umożliwia im próbę sił, przetestowanie i udoskonalenie własnych umiejętności zdobywania jak najlepszych pozycji w społeczeństwie. Z drugiej strony jednak zapewnia poczucie bezpieczeństwa. Później życie rzadziej stwarza już okazję dla wytworzenia się takiej wspólnoty. Ludzie z wiekiem mają silniej wykształconą osobowość, większą świadomość własnych oczekiwań i większe doświadczenie w kontaktach z innymi ludźmi. Częściej pojawiają się uprzedzenia, silne niechęci i zazdrości, a wszystkie te elementy mogą uniemożliwić wytworzenie się tak silnej emocjonalnej więzi w tak licznej grupie. Życie dorosłych można zwłaszcza z perspektywy dzieci określić jako walkę o miejsce w hierarchii społecznej i o własny interes, w środowisku, które nie zapewnia już takiego poczucia bliskości i bezpieczeństwa jak w klasie szkolnej. Dla pełniejszej charakterystyki klasy jako grupy społecznej warto jeszcze dodać, że klasa nie jest wyizolowaną grupą społeczna, lecz stanowi jedno z podstawowych ogniw w strukturze organizacyjnej szkoły. Klasa uświadamia sobie, że jest tylko jedną z licznych grup i że pewnych dziedzinach podlega innym grupom, które posiadają szersze kompetencje, 4

5 natomiast w innych dziedzinach lub w stosunku do innych grup sama spełnia taką dominującą rolę. Elementami wzbogacającymi więzy pomiędzy klasami oraz integrującymi ich działalność mogą być oprócz wspólnych celów, samorząd uczniowski, gazetka szkolna itp. Ogniwa te skupiają uczniów różnych klas, są często terenem kształtowania się trwałych stosunków przyjacielskich i wobec tego ingerują w układy wewnętrzne poszczególnych klas. Tak, więc zewnętrzne związki klasy z innymi grupami działającymi na terenie szkoły w ramach jej struktury organizacyjnej składają się na całościowy obraz klasy jako grupy społecznej. Ostatnim elementem decydującym o tym, ze klasę należy rozpatrywać jako grupę, która kształtuje się na tle różnorodnych układów społecznych szkoły jako instytucji, jest zespół nauczycieli uczący w tej klasie. Nauczyciele postrzegani są jako przedstawiciele innych grup; po pierwsze społeczności nauczycielskiej, która posiada inne prawa i obowiązki, a także własna strukturę, po drugie są przedstawicielami(wychowawcami) innych klas i reprezentują ich interesy. Żaden nauczyciel nie powinien traktować klasy szkolnej jako sumy poszczególnych uczniów. Jest ona zbiorem indywidualności tworzących formalne i nieformalne układy stosunków. Tylko wtedy będziemy mogli mówić o klasie, jako o grupie społeczno- wychowawczej, tj. takiej cytując Z. Zborowskiego gdy pod wpływem oddziaływania wychowawczego nauczycieli zaczyna wytwarzać się konstruktywny wychowawczo układ norm, gdy role i pozycje uczniów w klasie stymulują ich rozwój społeczno- moralny, gdy ich stosunki są wzajemnie życzliwe Wychowawca powinien dążyć do jak największego zbliżenia nurtu formalnego i nieformalnego. Jest to niewątpliwie rzeczywistość pożądana, w praktyce jednak bardzo trudna do całkowitego zrealizowania. Dlatego też, zawsze powinniśmy mieć świadomość istnienia bardzo silnie rozwiniętego, spontanicznego życia klasy oraz skomplikowanych stosunków interpersonalnych, jakie łączą uczniów. W świadomości każdego ucznia każda klasa spełnia rolę nie tylko grupy wychowawczej a także, a może przede wszystkim grupy rówieśniczej. Parząc oczami wychowawcy na klasę koncentruje się on na tym, aby ona jak najbardziej była efektywna wychowawczo. Patrząc oczami dziecka, najważniejsza jest dla niego akceptacja ze strony kolegów, warunkująca jego samopoczucie. Dlatego też ważne jest, aby nauczyciel zainteresowany był poznaniem stosunków interpersonalnych, jakie panują w klasie. 5

6 Klasa szkolna ma ogromny wpływ na dziecko przez wiele lat. Aby klasa maiła właściwy wpływ na osobowość wychowanka, wychowawca powinien starać się ukształtować zespół o optymalnych warunkach dla przebiegu procesów wychowawczych. Ważnym zadaniem nauczyciela wychowawcy jest takie oddziaływanie na rozwój stosunków społecznych panujących w grupie klasowej, które w jak największym stopniu sprzyjałyby jej integracji. Reasumując, klasa szkolna jest jedna z tych grup społecznych, która wywiera najbardziej znaczący wpływ na życie młodego człowieka. Na jej gruncie zachodzą podstawowe procesy socjalizacyjne, których podłożem są następujące prawidłowości: Kontakty jednostki z klasą szkolną trwają kilka lat, czasami nawet kilkanaście; jest to wystarczająco długi okres, by wpływy klasy szkolnej utrwaliły się, tym bardziej, że skład członków klasy szkolnej ulega jedynie nieznacznym zmianom. Klasa szkolna jest na ogół tą grupą społeczną, w której jednostka nie tylko zdobywa wiedze o otaczającym świecie, ale również zaspokaja swoje najistotniejsze potrzeby, jak np. potrzeba kontaktu z rówieśnikami, ich akceptacji, uznania, wspólnych zabaw, rozwijania zainteresowań itp. Klasa szkolna jest tą grupą społeczna, w odróżnieniu od innych grup, która poddana jest kontroli dorosłego wychowawcy; wpływa on na życie klasy, kształtuje jej strukturę, koryguje szereg zjawisk i wydarzeń w niej zachodzących, dzięki, czemu procesy socjalizacyjne przebiegają w sposób bardziej pożądany z wychowawczego punktu widzenia. W klasie szkolnej w wyniku wzajemnego oddziaływania na siebie osób dotąd, nieznających się bliżej i mało zżytych ze sobą powstaje po pewnym czasie struktura grupowa, która nadaje grupie osobliwy charakter. Klasa szkolna pozbawiona jest struktury grupowej jedynie wtedy, gdy uczniowie spotykają się po raz pierwszy i znajdują się wobec siebie na jednakowych pozycjach. W szkole sytuacja taka ma miejsce zwykle przy pierwszych spotkaniach, bowiem już z chwilą zarysowania się pierwszych oznak różnicowania pozycji, na przykład pod względem wyglądu zewnętrznego, sposobu bycia, łatwości nawiązywania kontaktów można mówić o wyłaniającej się strukturze grupowej klasy szkolnej. Powstaje z reguły tam, gzie uczniowie nie pozostają wobec siebie obojętni, pomagają sobie lub przeszkadzają, współpracują lub rywalizują ze sobą, czyli wzajemnie oddziaływają na siebie. 6

7 Klasa, jak wykazują badania naukowe i obserwacje praktyków z luźnego zbioru jednostek może przekształcić się w grupę silnie oddziaływującą na postawy, sądy i pragnienia uczniów. Literatura 1. W. Okoń: Słownik pedagogiczny, Warszawa 1984r. 2. M. Łobocki: Wychowanie w klasie szkolnej, Warszawa 1985r. 3. D. Ekiert- Grabowska: Dzieci nieakceptowane w klasie szkolnej, Warszawa 1982r. 4. Z. Zborowski: Psychospołeczne problemy wychowania, Warszawa 1977r. 5. H. Jankowska: Wpływ osobowości nauczyciela na spójność klasy, Warszawa 1973r 6. A. Jankowski: Poznanie uczniów, Warszawa 1975r. 7. H. Sowińska: Klasa szkolna jako zespół wychowawczy, Warszawa 1974r. 8. Turner: Socjologia, Koncepcje i zastosowania, Warszawa 1998r. Opracowała Alina Kużdżał 7

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce.

Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce. Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce. Celem działalności świetlicy szkolnej jest: zapewnienie dzieciom zorganizowanej

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych Rodzaje grup społecznych Grupy małe WIELKOŚCI Grupy duże RODZAJE GRUP SPOŁECZNYCH SFORMALIZOWANIA WIĘZI Grupy formalne Grupy nieformalne Grupy pierwotne Grupy wtórne CZŁONKOSTWA Grupy zamknięte Grupy otwarte

Bardziej szczegółowo

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Proces właściwego wychowania dziecka jest możliwy tylko wtedy, gdy obie strony, rodzice i nauczyciel, znajdą wspólną płaszczyznę porozumienia umożliwiającą wzajemne

Bardziej szczegółowo

Misja Szkoły. Nasza misja to: Szkoła - dobre wychowanie, rzetelna nauka, sprawność fizyczna, postawa społeczna i pogoda ducha.

Misja Szkoły. Nasza misja to: Szkoła - dobre wychowanie, rzetelna nauka, sprawność fizyczna, postawa społeczna i pogoda ducha. Misja Szkoły Nasza misja to: Szkoła - dobre wychowanie, rzetelna nauka, sprawność fizyczna, postawa społeczna i pogoda ducha. Jesteśmy po to, aby dobrze wychować powierzone nam przez rodziców dzieci i

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie

Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie 1 W szkole utworzona jest klasa integracyjna. Klasa integracyjna są cząstką nowoczesnej, twórczej

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 4 im. Mikołaja Kopernika w Tarnobrzegu

Program Wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 4 im. Mikołaja Kopernika w Tarnobrzegu Program Wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 4 im. Mikołaja Kopernika w Tarnobrzegu Motto: W wychowaniu chodzi o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem, ażeby umiał być nie tylko z drugim,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Opracował zespół wychowawców klas 0-III 1. Idea i założenia teoretyczne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 11 IM. SZARYCH SZEREGÓW W STALOWEJ WOLI SPIS TREŚCI: I. Podstawa prawna Szkolnego Programu Wychowawczego II. Misja szkoły III. Model absolwenta IV. Priorytety

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28 Szkoła Podstawowa nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku Program adaptacyjny dla klasy I Jestem pierwszakiem w Szkole Podstawowej nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku ,,Dzieci różnią się od

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Wspierania Uzdolnień i Talentów w Gimnazjum Nr 1 im. Św. Jadwigi Królowej w Biłgoraju

Szkolny Program Wspierania Uzdolnień i Talentów w Gimnazjum Nr 1 im. Św. Jadwigi Królowej w Biłgoraju Talent był i pozostanie darem, za który odpowiadają wszyscy, choć otrzymują go tylko jednostki K.R. Jaśkiewicz Szkolny Program Wspierania Uzdolnień i Talentów w Gimnazjum Nr 1 im. Św. Jadwigi Królowej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU UZASADNIENIE Ważnym zadaniem przedszkola jest kształtowanie cech i postaw dzieci, pozwalających im w przyszłości

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

IPR jest Indywidualnym Programem Oddziaływań Wychowawczych.

IPR jest Indywidualnym Programem Oddziaływań Wychowawczych. INDYWIDUALNY PLAN RESOCJALIZACJI IPR jest Indywidualnym Programem Oddziaływań Wychowawczych. Polega na opracowaniu i wdrożeniem technik diagnostycznych, określeniu celów i wyłonieniu indywidualnych zadań

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1. im. gen. B. Prugara-Ketlinga w Sanoku PROFILAKTYKI. Sanok, 16.01.2009 r.

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1. im. gen. B. Prugara-Ketlinga w Sanoku PROFILAKTYKI. Sanok, 16.01.2009 r. SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 im. gen. B. Prugara-Ketlinga w Sanoku SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Sanok, 16.01.2009 r. 1 WSTĘP Program Profilaktyki Szkoły tworzy całość ze Statutem Szkoły, Szkolnym Programem Wychowawczym,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 3 IM. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W RADOMSKU

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 3 IM. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W RADOMSKU REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM NR 3 IM. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W RADOMSKU Podstawa prawna: Ustawa o systemie oświaty z 7 września 1991 r. (Dz. U. nr 67 poz. 329 z 1996r.

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Dr Sylwia Wrona Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 19 maja 2014 r. Program spotkania Istota i znaczenie miękkich kompetencji

Bardziej szczegółowo

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Ustrzykach Dolnych Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO program integrujący klasę. Autor programu mgr Ewa Lejowska Ustrzyki

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA

BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA Opracowanie Jolanta Malanowska Powiatowy Ośrodek Edukacji w Środzie Śląskiej BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA JAKOŚĆ I EFEKTYWNOŚĆ NAUCZANIA Sposób i rodzaj podejmowanych w szkole działań wychowawczych. Klimat

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013 PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM W REGNOWIE Żyjemy zdrowo i bezpiecznie Profilaktyka jest

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM. im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Mnikowie

KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM. im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Mnikowie KONCEPCJA PRACY GIMNAZJUM im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Mnikowie MISJA Dobre wychowanie, rzetelna wiedza. Jesteśmy po to by dobrze wychowywać powierzone nam przez rodziców dzieci i przekazywać im

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ W DŁUGIEJ GOŚLINIE

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ W DŁUGIEJ GOŚLINIE PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ W DŁUGIEJ GOŚLINIE 1 I OGÓLNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU: 1.Szkoła realizuje zadania dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze. Pragnie wyposażyć w wiedzę, wzbudzić aktywność

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.) Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015.

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program jest integralną częścią programu wychowawczego szkoły.

Bardziej szczegółowo

Program współpracy z rodzicami Szkoły Podstawowej Im. Orła Białego w Czerninie Podstawa prawna:

Program współpracy z rodzicami Szkoły Podstawowej Im. Orła Białego w Czerninie Podstawa prawna: Program współpracy z rodzicami Szkoły Podstawowej Im. Orła Białego w Czerninie Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7. IX. 1991r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004r. Nr 2572 z późn. zm.). 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

NORMY SPOŁECZNE I POSTAWY W SZKOLE NASZ POMYSŁ NA ICH KSZTAŁTOWANIE. JACEK STEC

NORMY SPOŁECZNE I POSTAWY W SZKOLE NASZ POMYSŁ NA ICH KSZTAŁTOWANIE. JACEK STEC NORMY SPOŁECZNE I POSTAWY W SZKOLE NASZ POMYSŁ NA ICH KSZTAŁTOWANIE. JACEK STEC Zaprezentowane zostaną: Formy i sposoby kształtowania postaw i norm społecznych wśród uczniów (Dobre Myśli - Hasła Miesiąca,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 Podstawa prawna : 1) Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn.

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. CEL NADRZĘDNY: Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, wspieranie go w procesie nabywania wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU Nasze cele: osiągnięcie przez wszystkich uczniów pełni ich rozwoju intelektualnego i osobowościowego, przygotowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY NA PIERWSZY ROK NAUKI

PROGRAM WYCHOWAWCZY NA PIERWSZY ROK NAUKI PROGRAM WYCHOWAWCZY NA PIERWSZY ROK NAUKI CEL GŁÓWNY CELE SZCZEGÓŁOWE ZADANIA FORMA REALIZACJI ODPOWIEDZIALNY I. Dobre komunikowanie się 1. Podstawowe zasady dobrej komunikacji Poznanie zasad dobrej komunikacji:

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENY PRACY NAUCZYCIELA, WYCHOWAWCY, BIBLIOTEKARZA,

KRYTERIA OCENY PRACY NAUCZYCIELA, WYCHOWAWCY, BIBLIOTEKARZA, Zespół Szkół Integracyjnych w Siemianowicach Śląskich Strona 1 z 5 KRYTERIA OCENY PRACY NAUCZYCIELA, WYCHOWAWCY, BIBLIOTEKARZA, PEDAGOGA Kryteria oceny pracy nauczyciela, wychowawcy, bibliotekarza, pedagoga

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji Szkolnego Programu Profilaktyki

Raport z ewaluacji Szkolnego Programu Profilaktyki Raport z ewaluacji Szkolnego Programu Profilaktyki Przygotowała: Barbara Górecka Atkinson 1. Ewaluacja została dokonana na podstawie: - obserwacji uczniów na zajęciach dydaktycznych, pozalekcyjnych oraz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. Jan Paweł II SPIS TREŚCI 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY. Wstęp

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY. Wstęp PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY W wychowaniu chodzi o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem Jan Paweł II Wstęp Szkoła harmonijnie realizuje funkcję dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację.

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Renata Sikora Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Rodzina jest pierwszym najważniejszym środowiskiem wychowawczym w życiu człowieka. Skuteczność jej wpływów wychowawczych

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Koncepcja pracy i rozwoju Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Świeciu w latach 2012-2017 Wizja szkoły Dzisiaj uczymy się tego, co będzie ważne jutro Kontynuujemy najlepsze tradycje, orientujemy nasze wszystkie

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum w Ostrowsku Cele szkolnego programu profilaktyki: 1. Integracja klasy. 2. Budowanie wzajemnego zaufania. 3. Dostarczanie wiedzy o dobrym i zdrowym życiu. 4. Zidentyfikowanie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 13 W GLIWICACH

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 13 W GLIWICACH SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 13 W GLIWICACH Naczelny cel wychowania: Wszechstronny rozwój osobowy dziecka w wymiarze intelektualnym, psychicznym, społecznym, zdrowotnym, moralnym i

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ. im. STEFANA ŻEROMSKIEGO W PONIATOWEJ

INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ. im. STEFANA ŻEROMSKIEGO W PONIATOWEJ INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ im. STEFANA ŻEROMSKIEGO W PONIATOWEJ Projekt INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH PLACÓWEK OŚWIATOWYCH SPECJALNYCH W RADOMIU.

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH PLACÓWEK OŚWIATOWYCH SPECJALNYCH W RADOMIU. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH PLACÓWEK OŚWIATOWYCH SPECJALNYCH W RADOMIU. ROK SZKOLNY 2012/2013 1 I. Wstęp... 3 II. Podstawa Prawna... 4 III. Cele Programu... 5 Główny Cel Szkolnego Programu

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW w Publicznej Szkole Podstawowej im. Wandy Kawy i Bronisławy Kawy w Kośmidrach Szkolny System Wspierania Zdolności i Talentów Uczniów zaopiniowany

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI ZAJĘĆ Z UCZNIEM UZDOLNIONYM w Zespole Szkół sportowych im. Olimpijczyków Śląskich w Mysłowicach

REGULAMIN ORGANIZACJI ZAJĘĆ Z UCZNIEM UZDOLNIONYM w Zespole Szkół sportowych im. Olimpijczyków Śląskich w Mysłowicach REGULAMIN ORGANIZACJI ZAJĘĆ Z UCZNIEM UZDOLNIONYM w Zespole Szkół sportowych im. Olimpijczyków Śląskich w Mysłowicach 1 UCZEŃ ZDOLNY( ) WYRÓŻNIA SIĘ WYSOKIM POZIOMEM SPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ, SPECJALNYMI

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Rola i miejsce rodziców w szkole, czyli jak zbudować partnerskie relacje?

Rola i miejsce rodziców w szkole, czyli jak zbudować partnerskie relacje? Rola i miejsce rodziców w szkole, czyli jak zbudować partnerskie relacje? Krótki przewodnik dla zainteresowanych opracowany przez: Elżbietę Piotrowską-Gromniak, Dorotę Wróblewską oraz Bożenę Jaszczuk.

Bardziej szczegółowo

Zachowania młodzieży w Sieci i ich wpływ na społeczne funkcjonowanie w klasie

Zachowania młodzieży w Sieci i ich wpływ na społeczne funkcjonowanie w klasie Zachowania młodzieży w Sieci i ich wpływ na społeczne funkcjonowanie w klasie dr Ewa Krzyżak-Szymańska Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach Pytania postawione w badaniach: Jakie zachowania dzieci

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Oddziaływań Profilaktycznych Gimnazjum Nr5 w Lubinie

Szkolny Program Oddziaływań Profilaktycznych Gimnazjum Nr5 w Lubinie Kto zna cel, może podjąć decyzję. Kto podejmie decyzję, odnajdzie spokój. Kto odnajdzie spokój, poczuje się bezpiecznie. Kto czuje się bezpiecznie, może pomyśleć. Kto myśli, może ulepszać Konfucjusz Szkolny

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu

Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

SYLWETKA ABSOLWENTA SYLWETKA ABSOLWENTA SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SYLWETKA ABSOLWENTA SYLWETKA ABSOLWENTA SZKOŁY PODSTAWOWEJ WSTĘP Program wychowawczy Zespołu Szkół w Zrębicach powstał w oparciu o: 1. zadania zawarte w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla sześcioletnich szkół podstawowych i gimnazjów 2. analizę aktów

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. w Zespole Szkół Samorządowych nr 1 w Złotowie

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. w Zespole Szkół Samorządowych nr 1 w Złotowie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI w Zespole Szkół Samorządowych nr 1 w Złotowie (Szkole Podstawowej nr 3 i Gimnazjum Publicznym nr 1) Złotów, wrzesień 2012r. RAMOWY PROGRAM PROFILAKTYKI w Zespole Szkół Samorządowych

Bardziej szczegółowo

Kodeks. Postawa nauczyciela wobec uczniów

Kodeks. Postawa nauczyciela wobec uczniów Kodeks Etyczny Nauczyciela obowiązujący w Publicznej Szkole Podstawowej nr 7 w Strzelcach Opolskich Kodeks Etyczny Nauczyciela jest zbiorem zasad służącym nauczycielowi pomocą w rozstrzyganiu problemów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA W PRYWATNYM GIMNAZJUM NR 22 GIMNAZJUM LAUDER MORASHA

REGULAMIN POSTĘPOWANIA W PRYWATNYM GIMNAZJUM NR 22 GIMNAZJUM LAUDER MORASHA REGULAMIN POSTĘPOWANIA W PRYWATNYM GIMNAZJUM NR 22 GIMNAZJUM LAUDER MORASHA Regulamin zawiera podstawowe informacje o prawach i obowiązkach członków społeczności szkolnej, tj. uczniów, pracowników pedagogicznych

Bardziej szczegółowo

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach

Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach Misja i wizja Szkoły Podstawowej nr 2 im. K.K. Baczyńskiego w Puławach MISJA SZKOŁY Jednym z głównych celów Szkoły Podstawowej nr 2 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Puławach jest systematyczne podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin świetlicy szkolnej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 2, Szkoły Podstawowej nr 2 im. Kornela Makuszyńskiego w Legionowie

Regulamin świetlicy szkolnej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 2, Szkoły Podstawowej nr 2 im. Kornela Makuszyńskiego w Legionowie Regulamin świetlicy szkolnej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 2, Szkoły Podstawowej nr 2 im. Kornela Makuszyńskiego w Legionowie Świetlica szkolna jest jedną z najbardziej popularnych form opieki nad

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy I Liceum Ogólnokształcącego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Giżycku

Koncepcja pracy I Liceum Ogólnokształcącego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Giżycku Koncepcja pracy I Liceum Ogólnokształcącego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Giżycku Misja szkoły Współdziałając z rodzicami, dokładamy wszelkich starań, aby zapewnić każdemu uczniowi wszechstronny rozwój

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 im. Adama Mickiewicza w Siedlcach na lata 2014-2019

Szkolny Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 im. Adama Mickiewicza w Siedlcach na lata 2014-2019 Szkolny Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 im. Adama Mickiewicza w Siedlcach na lata 2014-2019 Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 w Siedlcach jest programem ściśle zintegrowanym z programem

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki w I Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego w Oleśnicy

Szkolny Program Profilaktyki w I Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego w Oleśnicy Szkolny Program Profilaktyki w I Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego w Oleśnicy Cel: Kształtowanie odpowiedzialności uczniów za podejmowane decyzje w sytuacjach ryzykownych współczesnej cywilizacji

Bardziej szczegółowo

Procedura pracy z uczniem zdolnym

Procedura pracy z uczniem zdolnym Procedura pracy z uczniem zdolnym KaŜde dziecko jest zdolne. Szkoła ma obowiązek odkryć te zdolności i je rozwijać Uczniowie uzdolnieni to tacy, którzy przejawiają moŝliwości zaawansowanych dokonań w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

STATUT INTERNATIONAL SCHOOL OF POZNAŃ LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE DWUJĘZYCZNE

STATUT INTERNATIONAL SCHOOL OF POZNAŃ LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE DWUJĘZYCZNE STATUT INTERNATIONAL SCHOOL OF POZNAŃ LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE DWUJĘZYCZNE DIPLOMA PROGRAMME ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE I.1.International School of Poznań w Poznaniu, ul.taczanowskiego 18, zwane dalej

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 1 IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH 2004/2005 2005/2006 2006/2007 2007/2008 2008/2009 1 I MISJA SZKOŁY Nadrzędnym celem wychowawczym naszej szkoły

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Łubiance na lata 2012-2015

Program Wychowawczy Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Łubiance na lata 2012-2015 Program Wychowawczy Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Łubiance na lata 2012-2015 Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie- naucz. Jeśli nie wie- wytłumacz. Jeśli nie może- pomóż Przyjęty do realizacji

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach Opr. Monika Wajda-Mazur Klasy integracyjne w naszej szkole. Nasza szkoła jako placówka z oddziałami integracyjnymi, nie tylko edukuje w zakresie ustalonego

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku. na lata 2011-2016

Koncepcja pracy. Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku. na lata 2011-2016 Koncepcja pracy Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego w Brynku na lata 2011-2016 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572

Bardziej szczegółowo

Plan zajęć wychowawczo - dydaktycznych Pedagoga Szkolnego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wiśle Wielkiej w roku szkolnym 2013/14

Plan zajęć wychowawczo - dydaktycznych Pedagoga Szkolnego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wiśle Wielkiej w roku szkolnym 2013/14 Plan zajęć wychowawczo - dydaktycznych Pedagoga Szkolnego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wiśle Wielkiej w roku szkolnym 2013/14 Opracowała: mgr Mirosława Uszok Ma dziecko przyszłość, ale ma i przeszłość:

Bardziej szczegółowo

Rola dyrektora i nauczycieli w procesie organizacji wsparcia psychologiczno - pedagogicznego

Rola dyrektora i nauczycieli w procesie organizacji wsparcia psychologiczno - pedagogicznego Rola dyrektora i nauczycieli w procesie organizacji wsparcia psychologiczno - pedagogicznego mgr Małgorzata Niewodowska Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna dla Dzieci z Niepowodzeniami

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW

SZKOLNY PROGRAM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW SZKOLNY PROGRAM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW WSTĘP Bardzo ważnym zadaniem współczesnej szkoły jest odkrywanie i rozwijanie zdolności i talentów uczniów, wyposażenie ich we wszechstronną wiedzę i przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Uczeń zachowuje się kulturalnie wobec kolegów i pracowników szkoły, stosuje formy grzecznościowe, dba o kulturę słowa

Uczeń zachowuje się kulturalnie wobec kolegów i pracowników szkoły, stosuje formy grzecznościowe, dba o kulturę słowa WZOROWE Uczeń wyróżnia się wysoką kulturą osobistą w każdej sytuacji, z szacunkiem odnosi się do osób dorosłych, jest uprzejmy i życzliwy wobec kolegów i pracowników szkoły, stosuje formy grzecznościowe

Bardziej szczegółowo

Organizacja pracy w oddziałach integracyjnych w Szkole Podstawowej nr 211 z Oddziałami Integracyjnymi w Warszawie

Organizacja pracy w oddziałach integracyjnych w Szkole Podstawowej nr 211 z Oddziałami Integracyjnymi w Warszawie Organizacja pracy w oddziałach integracyjnych w Szkole Podstawowej nr 211 z Oddziałami Integracyjnymi w Warszawie Integratio scalenie, tworzenie całości, zespolenie się; w rozumieniu społecznym to proces

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA TYTUŁU SZKOLNEGO LAUREATA NAUKI ORAZ TYTUŁU NAJLEPSZY Z NAJLEPSZYCH W POSZCZEGÓLNYCH DZIEDZINACH NAUCZANIA

REGULAMIN PRZYZNAWANIA TYTUŁU SZKOLNEGO LAUREATA NAUKI ORAZ TYTUŁU NAJLEPSZY Z NAJLEPSZYCH W POSZCZEGÓLNYCH DZIEDZINACH NAUCZANIA REGULAMIN PRZYZNAWANIA TYTUŁU SZKOLNEGO LAUREATA NAUKI ORAZ TYTUŁU NAJLEPSZY Z NAJLEPSZYCH W POSZCZEGÓLNYCH DZIEDZINACH NAUCZANIA Szkolny Laureat Nauki 1. Nagrodą Szkolnego Laureata Nauki jest Złoty klucz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkół Przyrodniczo - Biznesowych im. Jadwigi Dziubińskiej w Tarcach PROGRAM PROFILAKTYKI Tarce 2010/2011 PODSTAWY PRAWNE DZIAŁALNOŚCI PROFILAKTYCZNEJ W SZKOE Szkoła wspierając rozwój dzieci i młodzieży,

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Rozdział II CELE I ZADANIA ZESPOŁU

Rozdział II CELE I ZADANIA ZESPOŁU STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W PUSZCZYKOWIE Rozdział I POZSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Pełna nazwa placówki brzmi: ZESPÓŁ SZKÓŁ W PUSZCZYKOWIE. 2. W skład Zespołu Szkół w Puszczykowie wchodzą następujące szkoły: 1)

Bardziej szczegółowo

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1)

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) Wymaganie Charakterystyka wymagania na poziomie D Charakterystyka wymagania na poziomie B 1. Przedszkole realizuje koncepcję pracy ukierunkowaną na rozwój dzieci Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Rozdział VI. Regulamin życia szkolnego.

Rozdział VI. Regulamin życia szkolnego. Rozdział VI Regulamin życia szkolnego. 53 Każdy członek społeczności szkolnej bez względu na wiek i funkcję ma prawo do uczestniczenia w życiu szkoły we wszystkich jej dziedzinach oraz rzetelnej i sprawiedliwej

Bardziej szczegółowo

Przedszkole Niepubliczne Złote Krople

Przedszkole Niepubliczne Złote Krople Przedszkole Niepubliczne Złote Krople SORE Agnieszka Hulewicz Rok szkolny 2013/2014 Temat I RPW Potrzeby nauczycieli Cel ogólny Cele szczegółowe Oferta edukacyjna drogą do właściwej realizacji podstawy

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU Koncepcja pracy Zespołu Niepublicznych Szkół Specjalnych Krok za krokiem w Zamościu nakreśla podstawowe cele i zadania

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych.

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych. WYMAGANIE 3. Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej. Przedmiot ewaluacji: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej Cel ewaluacji

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ EKONOMICZNYCH im. Oskara Langego w Wodzisławiu Śląskim na lata 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015 załącznik nr 3 do Statutu Szkoły Kto ratuje jednego człowieka,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012

PROGRAM PROFILAKTYKI. Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 PROGRAM PROFILAKTYKI Zespołu Szkół Zawodowych im. Stefana Bobrowskiego w Rawiczu 2011/2012 1 Przedmiotem profilaktyki może być każdy problem, w odniesieniu do którego odczuwamy potrzebę uprzedzającej interwencji

Bardziej szczegółowo

I. Zidentyfikowane problemy wychowawcze

I. Zidentyfikowane problemy wychowawcze PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI WYCHOWANIA W ZESPOLE SZKOLNO PRZEDSZKOLNYM I GIMNAZJUM IM. M. KOPERNIKA W HUTKACH OBOWIĄZUJĄCY OD 15.05.2007roku. I. Zidentyfikowane problemy wychowawcze Zidentyfikowany problem

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie KONCEPCJA PRACY Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie na lata szkolne 2011-2016 1 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu 1 Spis treści: 1. Podstawy prawne 2. Cele wychowania 3. Szczegółowe zadania programu wychowawczego 4. Powinności wychowawcy

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW W ZESPOLE SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI WE WŁOCŁAWKU

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW W ZESPOLE SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI WE WŁOCŁAWKU SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW W ZESPOLE SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI WE WŁOCŁAWKU 1 WSTĘP Wsparcie utalentowanej młodzieży to jedno z najważniejszych zadań współczesnej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁA PODSTAWOWA nr 3 im. OBROŃCÓW WESTERPLATTE w GOSTYNINIE REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Gostynin 2003 r. Rozdział I. KOMPETENCJE SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Art. 1 Samorząd Uczniowski działa na podstawie

Bardziej szczegółowo

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach:

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach: Dążymy do tego, aby nasi uczniowie byli dobrze przygotowani do nauki na wyższym etapie edukacyjnym; byli dobrze przygotowani do życia społecznego w rodzinie, środowisku lokalnym, ojczyźnie, zjednoczonej

Bardziej szczegółowo

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r.

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Porządek prezentacji I. Co wiemy w badań? I. Co wiemy z doświadczeń? I. Co robić? II. Co proponuje UE? 2 Kompetencje

Bardziej szczegółowo

PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019

PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019 PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019 Profilaktykę należy rozumieć jako działania stwarzające człowiekowi okazję aktywnego gromadzenia różnych

Bardziej szczegółowo