W pierwszych czterech tygodniach rozpoznaje się ASD, natomiast w przypadku utrzymujących się i przewlekłych objawów diagnozuje się już PTSD.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W pierwszych czterech tygodniach rozpoznaje się ASD, natomiast w przypadku utrzymujących się i przewlekłych objawów diagnozuje się już PTSD."

Transkrypt

1 DOŚWIADCZENIE WYPADKU PTSD (ang. post traumatic stress disorder) tj. zespół stresu pourazowego i ASD (ang. acute stress disorder) tj. ostra reakcja na stres, to normalne reakcje na nienormalne, dramatyczne wydarzenia. Podstawowym kryterium odróżniającym oba zaburzenia jest długość utrzymujących się objawów. W pierwszych czterech tygodniach rozpoznaje się ASD, natomiast w przypadku utrzymujących się i przewlekłych objawów diagnozuje się już PTSD. Doświadczenie wypadku często zmienia bieg naszego życia. Skutki urazu psychicznego, jakiego doznajemy w chwili traumatycznego wydarzenia potafią zburzyć naszą równowagę na tygodnie, na miesiące, czasem na lata. Zespół stresu pourazowego dotyka nie tylko uczestników wypadków, katastrof, ofiar gwałtów i przemocy, ale też świadków tragedii. Jednym z najczęstszych traumatycznych zdarzeń wywołujących PTSD i ASD są wypadki komunikacyjne. Na rozwój zaburzeń wpływ ma wiele czynników, m.inn. stan psychofizyczny, w którym znajdowała się osoba przed wypadkiem, doświadczone utraty w wyniku wypadku, doznane - często trwałe - obrażenia ciała. W okresie powypadkowym ogromny wpływ na kondycję psychiczną uczestnika wypadku, bezpośredniego czy pośredniego (świadka, bliskich ofiar), ma wsparcie społeczne (zwłaszcza rodziny i przyjaciół) oraz dostęp do fachowej pomocy psychologicznej. II KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE PTSD I ASD: PTSD (z ang. post-traumaic stress disorder) tj. zespół stresu pourazowego rozpoznaje się, gdy: A. Osoba była narażona na zdarzenie traumatyczne, przy czym spełnione są dwa kryteria: 1) Osoba doświadczyła, była świadkiem lub została skonfrontowana ze zdarzeniem lub zdarzeniami, w których ktoś poniósł śmierć, doznał poważnych obrażeń lub istniała groźba śmierci, poważnych obrażeń lub utraty fizycznej integralności (własnej i innych) 2) Reakcje osoby na to zdarzenie charakteryzuje intensywny strach, bezradność lub zgroza. Uwaga: u dzieci objawy te mogą być zastąpione dezorganizacją zachowania, niepokojem ujawniającym się w zachowaniu. B. Traumatyczne zdarzenie uporczywie powraca i jest ponownie przeżywane w jeden (lub więcej) z podanych sposobów: 1) Powtarzające się i intruzywne stresogenne przypomnienia zdarzenia: obrazy, myśli lub wrażenia percepcyjne. Uwaga: u dzieci młodszych mogą pojawiać się powtarzające się gry i zabawy, w których odgrywane są pewne tematy lub aspekty traumy. 2) Powtarzające się stresujące sny o zdarzeniu. Uwaga: u dzieci mogą to być przerażające sny bez rozpoznawalnego kontekstu.

2 3) Działanie i odczuwanie, tak jakby zdarzenie traumatyczne się powtarzało (włączając poczucie ponownego przeżywania doświadczenia, iluzje, halucynacje, dysocjacyjne epizody reminiscencji [flashback], również te pojawiające się na jawie i podczas intoksykacji). 4) Silny stres psychologiczny podczas ekspozycji na wewnętrzne bądź zewnętrzne czynniki/sygnały, które symbolizują bądź przypominają jakiś aspekt zdarzenia traumatycznego. 5) Fizjologiczne reakcje na bodźce zewnętrzne/wewnętrzne jakiś aspekt zdarzenia, które symbolizują bądź przypominają jakiś aspekt zdarzenia traumatycznego. C. Występuje uporczywe unikanie bodźców związanych z traumą i ogólne odrętwienie psychiczne (nieobecne przed traumą), przejawiające się trzema (lub więcej) z poniższych objawów: 1) Wysiłki czynione w celu uniknięcia myśli, uczuć lub rozmów związanych z traumą. 2) Wysiłki czynione w celu uniknięcia działań, miejsc lub ludzi, którzy wywołują wspomnienia o traumie. 3) Niezdolność do przypomnienia sobie ważnego aspektu zdarzenia traumatycznego. 4) Znacznie obniżone zainteresowanie lub uczestnictwo w ważnych działaniach. 5) Poczucie wyobcowania. 6) Ograniczony zakres afektu (np. niezdolność do przeżywania miłości i innych pozytywnych emocji). 7) Pesymistyczna ocena przyszłości i perspektyw życiowych (nie wierzy w możliwość osiągnięcia czegoś w życiu, możliwość zawarcia związku małżeńskiego, posiadania dzieci czy normalnego życia). D. Utrzymują się symptomy wzmożonego pobudzenia (nieobecne przed traumą) wyrażone obecnością dwóch lub więcej z poniższych objawów: 1) Trudności z zasypianiem, sen płytki częste przebudzenia. 2) Dysforia (irytacja i gwałtowne wybuchy gniewu). 3) Trudności z koncentracją. 4) Wzmożona czujność. 5) Wyolbrzymiony odruch orientacyjny. E. Czas trwania zaburzenia (symptomów z kryterium B, C, D) jest dłuższy niż 1 miesiąc. F. Zaburzenie powoduje klinicznie dystres lub załamanie w życiu społecznym, zawodowym lub innych istotnych obszarach funkcjonowania. Wyróżnia się stan: ostry: jeśli czas trwania objawów jest krótszy niż trzy miesiące chroniczny: jeśli objawy trwają trzy miesiące i dłużej z odroczonym początkiem: jeśli pojawienie się symptomów wystąpiło przynajmniej po sześciu miesiącach od wystąpienia zdarzenia ASD (z ang. acute stress disorder), tj. ostre zaburzenie po stresie traumatycznym A. Osoba była poddana działaniu traumatycznego zdarzenia, podczas którego obydwa z

3 poniższych: 1) Osoba doświadczyła, była świadkiem lub została skonfrontowana ze zdarzeniem lub zdarzeniami, których ktoś poniósł śmierć, doznała poważnych obrażeń lub istniała groźba śmierci, poważnych obrażeń albo utraty fizycznej integralności (własnej lub innych). 2) Reakcję osoby na to zdarzenie charakteryzuje intensywny strach, bezradność lub zgroza. B. Zarówno w trakcie doświadczania bolesnego zdarzenia jak i po nim osoba przejawiała trzy lub więcej spośród następujących objawów dysocjacyjnych: 1) subiektywne poczucie odrętwienia, oderwania lub braku reakcji emocjonalnej 2) zredukowana samoświadomość (oszołomienie) 3) derealizacja 4) depersonalizacja 5) amnezja dysocjacyjna (np. niemożność przypomnienia sobie ważnych aspektów traumy) C. Traumatyczne zdarzenie jest ponownie doświadczane w co najmniej jeden z poniższych sposobów: powracające obrazy, myśli, sny, złudzenia, epizody typu flashback lub poczucie ponownego przeżywania zdarzenia lub cierpienie pod wpływem kontaktu z bodźcami przypominającymi traumatyczne zdarzenie. D. Wyraźne unikanie bodźców wywołujących traumę (np. myśli, doznań, rozmów, zajęć, miejsc, osób) F. Zaburzenie powoduje klinicznie istotny dystres lub upośledza funkcjonowanie w życiu społecznym, zawodowym lub innych ważnych obszarach lub obniża zdolność osoby do prowadzenia pewnych koniecznych starań, takich jak otrzymywanie potrzebnego wsparcia czy7 mobilizacja własnych zasobów poprzez opowiedzenie członkom rodziny o traumatycznym doświadczeniu. G. Zaburzenie utrzymuje się przez min. 2 dni i mak. 4 tygodnie i występuje w przeciągu 4 tygodni od traumatycznego zdarzenia. Źródło: DSM IV TR. American Psychiatric Association, Washington W grupie największego ryzyka są dzieci, a następnie kobiety (dwukrotnie bardziej niż mężczyźni). W badaniach wskazuje się, że od 10% do 45 % z nich rozwija się PTSD. Wśród ofiar cierpiących na PTSD 45% dzieci ujawnia symptomy PTSD w szóstym tygodniu po wypadku. W badaniach wykazano, że czynniki demograficzne, jak płeć czy wiek mają wpływ na rozwijanie PTSD. Kobiety na przykład są bardziej podatne na rozwój PTSD niż mężczyźni. Z badań przeprowadzonych w 1998 r. wynika, że mają one prawie dwukrotnie wyższy wskaźnik rozwoju PTSD.Z kolei osoby w wieku lata mają dwukrotnie wyższe wskaźniki ryzyka niż osoby w kategorii wiekowej: i 35-44

4 lata. W porównaniu z osobami kategorii wiekowej lata wskaźnik ryzyka osób najmłodszych jest trzykrotnie wyższy. Wiele badań potwierdza fakt, że wraz z wiekiem zmniejsza się ryzyko rozwoju PTSD. Osoby dorosłe posiadają nie tylko dużo lepiej niż dzieci wykształcone mechanizmy obronne, ale też mają do dyspozycji wykształcone schematy poznawcze, wykorzystywane do opisu i odbioru otaczającego świata. PTSD to morderca duszy. Straumatyzowani członkowie rodziny często nie zdają sobie sprawy, że ich drażliwe zachowanie ma związek z traumą. Okres potraumatyczny nie tylko w sposób drastyczny zmienia funkcjonowanie jednostki, ale też zmienia konstelację relacji rodzinnych. Najbardziej podstawowe i najczęstsze konswekwencje traumatycznego doświadczenia: - natarczywe, intruzyjne wspomnienia związane z traumatycznym wydarzeniem; niekiedy codzienne wydarzenia mogą uruchomić lawinę uciążliwych wspomnień związanych z traumą - w chwili przypominania trudnych momentów doświadczanie reakcji fizjologicznych: kołatanie serca, duszności, trudności w oddychaniu, itp. - trudności z zasypianiem, - unikanie zjawisk, miejsc, ludzi, przedmiotów wywołujących skojarzenia z wydarzeniem traumatycznym - utrzymujący się lęk - obawa, że wydarzenie traumatyczne powtórzy się - intruzyjne agresywne myśli i odczucia - poczucie beznadziejności własnej aktualnej sytuacji - frustrujące poczucie własnej bezsilności - poczucie niesprawiedliwości losu dlaczego to dotknęło właśnie mnie? - poczucie winy za to co się stało - samoobwinianie i samooskarżanie - problemy z powrotem do normalnego życia; narastające trudności w relacjach, w pracy, w rodzinie - nieufność wobec współpracowników, rodziny, autorytetów - problemy z zależnością i zaufaniem; obawa przed byciem opuszczonym, zdradzonym, pozostawionym samemu sobie; - brak oczekiwań wobec przyszłości, poczucie braku sensu jakiejkolwiek działalności - poczucie, że należy się bardziej do świata martwych, aniżeli żywych - utrata poczucia własnej wartości - sięganie po alkohol, narkotyki, seks, rytuały jedzeniowe jako po sposób radzenia sobie z symptomami PTSD i osiągnięcie ogólnego znieczulenie (nawracające myśli, strach itd.) PTSD potrafi podporządkować sobie życie całej, najbliższej rodziny. Straumatyzowani członkowie rodziny często nie zdają sobie sprawy, że ich drażliwe zachowanie ma związek z doświadczoną traumą. Chcąc utrzymać dobre funkcjonowanie rodziny wykształcamy mechanizmy zachowań, które są nieefektywne w radzeniu sobie z

5 problemami ofiary, ale nam wydają się najlepszymi rozwiązaniami: uciszamy wszystkich, unikamy mówienia o przeszłości, rozweselamy na siłę, powstrzymujemy od wyrażania gniewu, złości, smutku, rozpaczy. Wierzymy, że będąc idealnymi żonami, mężami, dziećmi, matkami pozostali członkowie rodziny unikną problemów. Trzymanie emocji na wodzy potęguje napięcie, od którego tylko krok dzieli nas do wzajemnych, częstokroć podskórnych, oskarżeń. Zdrowym wydaje się nierzadko, że maja prawo udzielać rad ofiarom w rodzaju: "zrób to i to", "jeśli zrobisz to i to, będzie ci lepiej". Komunikaty ofiar należy odczytywać przy tym w sposób szczególny. Za nimi bowiem kryją się często dramatyczne próby odzyskania kontroli nad własnym życiem i autonomii, które zostały utracone wskutek wypadku. Kolejną drogą poradzenia sobie z PTSD stają się środki zaradcze takie, jak narkotyki, alkohol, zaburzenia jedzenia, seks czy zachowania wysoce ryzykowne. B. Dudek, Zaburzenie po stresie traumatycznym, Gdańsk, GWP, 2003 Terapia Psycholog powinien wyjaśnić, jakie są najczęściej występujące reakcje na traumę, jakie istnieją sposoby radzenia sobie z nimi, jakie są zalecane podejścia terapeutyczne, jakie są też cele i skuteczność terapii. Podstawowym celem ww. terapii w przypadku zespołu stresu pourazowego jest przepracowanie własnych myśli, emocji związanych z traumą. Terapeuta we współpracy z pacjentem próbuje zweryfikować nieadekwatne i niefunkcjonalne przekonania, strategie powstałe w wyniku zdarzenia traumatycznego, które nasilają symptomy i utrudniają funkcjonowanie. Terapeuta pomaga zintegrować także pamięć traumy i umieścić traumatyczne wydarzenie w kontekście życia. Wypadek - statystyki Wg Komendy Głównej Policji co roku zdarza się ponad 50 tysięcy wypadków drogowych w Polsce, w których rannych zostaje ponad 60 tysięcy osób, a prawie ginie. W całej Europie w wypadkach drogowych co roku ginie ok. 45 tysięcy ludzi. Statystyki / Długie weekendy (WIELKANOC) DATA WYPADKI ZABICI RANNI NIETRZEŹWI KIEROWCY

6 (WIELKANOC) DATA WYPADKI ZABICI RANNI NIETRZEŹWI KIEROWCY (WIELKANOC) DATA WYPADKI ZABICI RANNI NIETRZEŹWI KIEROWCY DATA WYPADKI ZABICI RANNI NIETRZEŹWI KIEROWCY

7 (DŁUGI WEEKEND MAJOWY) DATA WYPADKI ZABICI RANNI (WIELKANOC) DATA WYPADKI ZABICI RANNI NIETRZEŹWI KIEROWCY DATA WYPADKI ZABICI RANNI RAZEM

8 WYPADKI ZABICI RANNI źródło: Wydział Prasowy Komendy Głównej Policji Statystyki / Roczne statystyki Liczba wypadków drogowych oraz ich skutki w latach ROK WYPADKI OGÓŁEM 2001=100% ZABICI OGÓŁEM 2001=100% RANNI OGÓŁEM 2001=100% , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,8 Źródło: Wypadki_drogowe raporty_roczne.html Statystyki / Wakacje WAKACJE 2006 LIPIEC SIERPIEŃ RAZEM

9 WAKACJE 2005 LIPIEC SIERPIEŃ RAZEM WAKACJE 2004 LIPIEC SIERPIEŃ RAZEM WAKACJE 2003 CZERWIEC LIPIEC SIERPIEŃ RAZEM WAKACJE 2002 CZERWIEC LIPIEC SIERPIEŃ

10 RAZEM WAKACJE 2001 CZERWIEC LIPIEC SIERPIEŃ WRZESIEŃ RAZEM źródło: Wydział Prasowy Komendy Głównej Policji Statystyki / Wiek ofiar wypadków drogowych Wypadki z udziałem dzieci w 2010 roku W 2010 roku w Polsce miało miejsce 4239 wypadków drogowych z udziałem dzieci w wieku 0-14 lat. W zdarzeniach tych 112 dzieci poniosło śmierć, a 4586 doznało obrażeń. W stosunku do roku 2009 roku liczba wypadków zmalała o 811 (tj. o 16,1%), rannych mniej było o 472 dzieci (tj. o 9,4 %), a zabitych o 16 (tj. o 12,5 %). Z przedstawionych danych wynika, że tendencja spadkowa liczby wypadków i ich ofiar z udziałem najmłodszych zdecydowanie się utrzymuje. Ofiary wypadków drogowych dzieci i młodzieży w latach w poszczególnych grupach wiekowych GRUPY WIEKOWE ZABICI RANNI

11 Ofiary wypadków drogowych w latach ROK WYPADKI ZABICI RANNI OGÓŁEM 2000=100% OGÓŁEM 2000=100% OGÓŁEM 2000=100% , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,8 W stosunku do roku 2000 liczba wypadków z udziałem dzieci w 2010 roku spadła aż o 48,4%, zabitych o 57,7% a rannych o 49,2%. Zdecydowana większość wszystkich ofiar wypadków wśród dzieci w wieku 0-6 lat, to pasażerowie pojazdów - aż 71,9 %, w tym ofiary śmiertelne to 82,3%. Tendencja ta jest bardzo niepokojąca albowiem świadczy o tym, że najmłodsi są narażeni na utratę życia bądź zdrowia przede wszystkim z powodu błędów dorosłych. Często za kierownicą pojazdu, w którym dziecko ulega wypadkowi siedzi ktoś z jego bliskiej rodziny. W przypadku dzieci ze starszej grupy wiekowej 7-14 lat, najwięcej ofiar wypadków drogowych było wśród pieszych, jednak ofiar śmiertelnych, podobnie jak w przypadku młodszych dzieci, odnotowano najwięcej w grupie pasażerów.

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Dorota Merecz Zakład Psychologii Pracy Psychologiczne konsekwencje uczestnictwa w wypadku

Bardziej szczegółowo

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki Wpływ stresorów w występuj pujących w środowisku pracy na orzekanie o długotrwałej niezdolności do pracy związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki 1 Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

Bardziej szczegółowo

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych W tej jednostce dydaktycznej poznasz najbardziej powszechne problemy osób z nabytą niepełnosprawnością i ich rodzin. Nie znajdziesz tutaj rozwiązań,

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. mgr Marzena Glinka. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Prowadzący. mgr Marzena Glinka. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA studia podyplomowe dla czynnych zawodowo nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Metody psychoregulacji

Metody psychoregulacji Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Psychologii Zdrowia Metody psychoregulacji Osoby prowadzące przedmiot: 1. Krokosz Daniel, magister, daniel.krokosz@awfis.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ

STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ Naród i wojsko to jedno i nie może być żadnych między nimi rozgraniczeń W prezentacji wykorzystano materiały profilaktyczno-edukacyjne Departamentu Wychowania

Bardziej szczegółowo

Łatwiej pomóc innym niż sobie

Łatwiej pomóc innym niż sobie Łatwiej pomóc innym niż sobie Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Fazy przeżywania, adaptacji do choroby, ich kolejność i intensywność zależy od wielu

Bardziej szczegółowo

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych.

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Dotyka ich poczucie, że nie pasują do świata. Zamartwiają się czymś,

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

Wpływ ciężkiego urazu oparzeniowego na zachowania emocjonalne dziecka

Wpływ ciężkiego urazu oparzeniowego na zachowania emocjonalne dziecka Stanisława Cieślak, Joanna Szałkowska Wpływ ciężkiego urazu oparzeniowego na zachowania emocjonalne dziecka Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie Oddział Kliniczny Chirurgii i Urologii

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Standard interwencji kryzysowej. Praca ze standardem

Standard interwencji kryzysowej. Praca ze standardem Standard interwencji kryzysowej Praca ze standardem KTO PYTA, KTO ODPOWIADA? Standard opisuje drogę formalnego opanowania kryzysu FORMALNE VS. NATURALNE OPANOWANIE KRYZYSU Definicja propozycja zmian Obecna

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Analiza zjawiska i aspekt prawny.

Analiza zjawiska i aspekt prawny. Analiza zjawiska i aspekt prawny. Wywieranie wpływu na proces myślowy, zachowanie lub stan fizyczny osoby pomimo braku jej przyzwolenia przy użyciu środków komunikacji interpersonalnej. Typowe środki przemocy

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 3 STRES POURAZOWY

LEKCJA 3 STRES POURAZOWY LEKCJA 3 STRES POURAZOWY Stres pourazowy definicje Stres pourazowy definiuje się jako zespół specyficznych symptomów, które mogą pojawić się po przeżyciu ekstremalnego, traumatycznego zdarzenia. Są to

Bardziej szczegółowo

Psychiczne skutki aborcji. Diana Fydryk WUM, II rok, Zdrowie Publiczne SKN Sekcja Promocji Zdrowia

Psychiczne skutki aborcji. Diana Fydryk WUM, II rok, Zdrowie Publiczne SKN Sekcja Promocji Zdrowia Psychiczne skutki aborcji Diana Fydryk WUM, II rok, Zdrowie Publiczne SKN Sekcja Promocji Zdrowia Badania nad wpływem aborcji na psychikę kobiet, które poddały się zabiegowi przerwania ciąży prowadzone

Bardziej szczegółowo

WYPADKI DROGOWE W POLSCE W 2013 ROKU Anna Zielińska ITS

WYPADKI DROGOWE W POLSCE W 2013 ROKU Anna Zielińska ITS liczba ofiar smiertelnych liczba zarejestrowanych pojazdów WYPADKI DROGOWE W POLSCE W 2013 ROKU Anna Zielińska ITS TENDENCJE OGÓLNE W 2013 roku zagrożenie na polskich drogach zmalało 1. W stosunku do 2012

Bardziej szczegółowo

Spis Treści. PTSD co to jest? Różnica między PTSD a zwykłą reakcją na traumę. Objawy PTSD

Spis Treści. PTSD co to jest? Różnica między PTSD a zwykłą reakcją na traumę. Objawy PTSD Spis Treści rys. Małgorzata Miłek PTSD co to jest? Różnica między PTSD a zwykłą reakcją na traumę. Objawy PTSD Co się dzieje z człowiekiem po wydarzeniu traumatycznym? (szok -> ASD -> PTSD) Zespół stresu

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

Choroby układu krążenia. Dr n.med. Radosław Tomalski

Choroby układu krążenia. Dr n.med. Radosław Tomalski Choroby układu krążenia Dr n.med. Radosław Tomalski Choroba niedokrwienna serca choroba niedokrwienna serca, chns, (morbus ischaemicus cordis, mic; ischaemic heart disease, ihd) - jest to zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Naczelnik Wydziału: mgr inż. Krzysztof Kowalski. inż. Iwona Kaplar inż. Jakub Maśkiewicz. Opracowanie: Czerwiec 2012r.

Naczelnik Wydziału: mgr inż. Krzysztof Kowalski. inż. Iwona Kaplar inż. Jakub Maśkiewicz. Opracowanie: Czerwiec 2012r. 2012 Podstawowe statystyki wypadków drogowych na zamiejskiej sieci dróg krajowych w roku 2011 Opracowanie: Wydział Pomiarów Ruchu Departament Studiów GDDKiA Naczelnik Wydziału: mgr inż. Krzysztof Kowalski

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska KRYZYS stan dezorganizacji, w którym ludzie doświadczają frustracji ważnych celów życiowych lub naruszenia cyklów życiowych, a także zawodności metod

Bardziej szczegółowo

Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych Zachowania autodestrukcyjne Autoagresja działania mające na celu spowodowanie u siebie psychicznej albo fizycznej szkody Autoagresja bywa elementem takich

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ Poważna choroba w rodzinie Diagnoza poważnej choroby to trzęsienie ziemi dla całej rodziny. Poważna choroba bliskiej osoby zmienia radykalnie

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNOŚĆ PRACY TERAPEUTYCZNEJ Z DZIEĆMI Z DOŚWIADCZENIEM TRAUMY.

SKUTECZNOŚĆ PRACY TERAPEUTYCZNEJ Z DZIEĆMI Z DOŚWIADCZENIEM TRAUMY. SKUTECZNOŚĆ PRACY TERAPEUTYCZNEJ Z DZIEĆMI Z DOŚWIADCZENIEM TRAUMY. I. LECZENIE TRAUMY Trauma a PTSD- model teoretyczny Trauma dziecięca określana jest potocznie jako uraz emocjonalny mający wpływ na integralność

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Diagnoza objawów u dorosłych i dzieci po urazach doznanych w dzieciństwie./ Moduł 106.: Diagnoza i terapia osób, które doznały interpersonalnej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZDROWOTNY Profilaktyka zaburzeń depresyjnych wśród młodzieży w wieku 16 17 lat

PROGRAM ZDROWOTNY Profilaktyka zaburzeń depresyjnych wśród młodzieży w wieku 16 17 lat PROGRAM ZDROWOTNY Profilaktyka zaburzeń depresyjnych wśród młodzieży w wieku 16 17 lat zrealizowany w 2013 roku na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego, koordynowany przez Fundację

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie MIEJSKI OŚRODEK POMOCY RODZINIE W GRUDZIĄDZU Dział Wspierania Rodziny i Interwencji Kryzysowej Zespół ds. interwencji kryzysowej i poradnictwa specjalistycznego Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Bardziej szczegółowo

Szkolenie składa się z czternastu 10-cio godzinnych zjazdów, które odbywają się raz w miesiącu.

Szkolenie składa się z czternastu 10-cio godzinnych zjazdów, które odbywają się raz w miesiącu. SZKOLENIE Z ZAKRESU PSYCHOTRAUMATOLOGIII PRAKTYCZNEJJ W WARSZAWIE SZKOLENIE JEST ADRESOWANE DO OSÓB PRACUJĄCYCH W OBSZARZE PREWENCJI, PROFILAKTYKI, INTERWENCJI ORAZ POMOCY OSOBOM DOTKNIĘTYM TRAUMĄ. KURS

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

WOKÓŁ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI I DYSFUNKCJI

WOKÓŁ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI I DYSFUNKCJI Agnieszka Jankowska Marek Lotkowski Instytut Psychologii Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego W Warszawie PRZEŻYWANIE STRESU TRAUMATYCZNEGO W RODZINIE PRZYCZYNY, PRZEBIEG, NASTĘPSTWA ORAZ PROCES

Bardziej szczegółowo

Budowanie kompetencji uzdrawiających opiekunów dzieci dotkniętych traumą

Budowanie kompetencji uzdrawiających opiekunów dzieci dotkniętych traumą Budowanie kompetencji uzdrawiających opiekunów dzieci dotkniętych traumą Dzień drugi: Rozumienie i reagowanie na emocjonalne i behawioralne potrzeby dzieci dotkniętych traumą 1 Materiał nr 1 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014 Załącznik nr 1 do Uchwały Nr X/31/2011 Rady Gminy Łubnice z dnia 29 czerwca 2011 GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014 Łubnice, 2011

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IV/14/11 Rady Gminy Turek z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013 WSTĘP Rodzina jest podstawową i niezastąpioną grupą,

Bardziej szczegółowo

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Karolina Budzik psycholog, psychoterapeuta, seksuolog kliniczny ul. Oleandrów 6,

Bardziej szczegółowo

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka Współdziałanie pedagogów szkolnych, nauczycieli i wychowawców oraz rodziców w przeciwdziałaniu powstawania czynników depresjogennych w szkole, otoczeniu szkoły, domach rodzinnych I Poziomy profilaktyki

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 Załącznik do uchwały Nr III/7/11 Rady Gminy Ulan-Majorat z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 1 I. WSTĘP Rodzina jest podstawowym i najważniejszym

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy

Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Diagnoza lokalnych zagrożeń społecznych w grupie dzieci i młodzieży Dzielnica Bielany Miasta St. Warszawy Projekt współfinansuje Miasto Stołeczne Warszawa 4 OBSZARY BADANIA STRES UŻYWKI PRZEMOC W SZKOLE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr V/22/2011 RADY MIEJSKIEJ w ŻNINIE. z dnia 15 lutego 2011 r. uchwala się, co następuje:

UCHWAŁA Nr V/22/2011 RADY MIEJSKIEJ w ŻNINIE. z dnia 15 lutego 2011 r. uchwala się, co następuje: UCHWAŁA Nr V/22/2011 RADY MIEJSKIEJ w ŻNINIE z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011-2015

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Raport NIK Przeciwdziałanie zjawiskom patologii wśród dzieci i młodzieży szkolnej

Bardziej szczegółowo

Stres w pracy? Nie, dziękuję!

Stres w pracy? Nie, dziękuję! Najważniejsze informacje i wyniki badań nt. stresu zawodowego. Metody i techniki radzenia sobie ze stresem Dr Dorota Żołnierczyk Zreda Pracownia Psychologii i Socjologii Pracy Centralny Instytut Ochrony

Bardziej szczegółowo

Wybrane programy profilaktyczne

Wybrane programy profilaktyczne Wybrane programy profilaktyczne PRZYJACIELE ZIPPIEGO Charakterystyka programu Polska Adaptacja programu Partnership for Children. Pierwsze wdrożenie przez Ośrodek Rozwoju Edukacji. Koordynator, szkolenia

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

zajęcia socjoterapeutyczne

zajęcia socjoterapeutyczne zajęcia socjoterapeutyczne SP 2 dla uczniów Szkoły Podstawowej nr 2 w Chojnie Podstawa prawna Istota socjoterapii Program zajęć socjoterapeutycznych Podstawa prawna ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych

Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych Smutni nastoletni Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych Listopad 2013 Czas dorastania

Bardziej szczegółowo

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań Zaburzenie/choroba jako forma adaptacji do sytuacji trudnej

Bardziej szczegółowo

Jak żyć z SM? Magdalena Fac-Skhirtladze Sekretarz generalna PTSR. Warszawa 2016

Jak żyć z SM? Magdalena Fac-Skhirtladze Sekretarz generalna PTSR. Warszawa 2016 Jak żyć z SM? Magdalena Fac-Skhirtladze Sekretarz generalna PTSR Warszawa 2016 SM wczoraj i dziś Zmiany w możliwościach leczenia choroby, innowacje Zmiany w rozumieniu SM i przebiegu choroby Zmiany w postrzeganiu

Bardziej szczegółowo

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zakończenie Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Do problemu głównego zostały sformułowane następujące problemy szczegółowe, które przedstawię poniżej.

Bardziej szczegółowo

KIEDY (NIE)JEDZENIE STAJE SIĘ PROBLEMEM CHARAKTERYSTYKA ZABURZEŃ ODŻYWIANIA ANNA BRYTEK-MATERA

KIEDY (NIE)JEDZENIE STAJE SIĘ PROBLEMEM CHARAKTERYSTYKA ZABURZEŃ ODŻYWIANIA ANNA BRYTEK-MATERA KIEDY (NIE)JEDZENIE STAJE SIĘ PROBLEMEM CHARAKTERYSTYKA ZABURZEŃ ODŻYWIANIA ANNA BRYTEK-MATERA JADŁOWSTRĘT PSYCHICZNY JADŁOWSTRĘT PSYCHICZNY KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE DSM V (APA, 2013) A. Odmowę utrzymywania

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Aneta Jendrzej - psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu KRYZYSY MAŁŻEŃSKIE

Bardziej szczegółowo

Psychospołeczne koszty traumy doznanej w wyniku kataklizmu przez jednostki i społeczności lokalne

Psychospołeczne koszty traumy doznanej w wyniku kataklizmu przez jednostki i społeczności lokalne Psychospołeczne koszty traumy doznanej w wyniku kataklizmu przez jednostki i społeczności lokalne Jan Strelau członek rzecz. PAN Szkoła WyŜsza Psychologii Społecznej Kataklizmy jako pochodne ekstremalnych

Bardziej szczegółowo

Ryzykowne zachowania dzieci i młodzieży w sieci oraz ich konsekwencje

Ryzykowne zachowania dzieci i młodzieży w sieci oraz ich konsekwencje Ryzykowne zachowania dzieci i młodzieży w sieci oraz ich konsekwencje Lucyna Kirwil Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Warszawa EU Kids Online -PL lucyna.kirwil@swps.edu.pl VIII Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o psychikę. po przebytej chorobie nowotworowej. Informacje dla pacjentów i ich rodzin. Dr hab. Marzena Samardakiewicz

Zadbaj o psychikę. po przebytej chorobie nowotworowej. Informacje dla pacjentów i ich rodzin. Dr hab. Marzena Samardakiewicz Zadbaj o psychikę po przebytej chorobie nowotworowej Informacje dla pacjentów i ich rodzin Dr hab. Marzena Samardakiewicz Psycholog kliniczny, Psychoonkolog Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYPADKÓW NA SIECI DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD zarządzanych przez GDDKiA Oddział w Zielonej Górze ROK 2012

ANALIZA WYPADKÓW NA SIECI DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD zarządzanych przez GDDKiA Oddział w Zielonej Górze ROK 2012 ANALIZA WYPADKÓW NA SIECI DRÓG KRAJOWYCH I AUTOSTRAD zarządzanych przez GDDKiA Oddział w Zielonej Górze 2012 Wypadki drogowe powstają dlatego, że dzisiejsi ludzie jeżdżą po wczorajszych drogach jutrzejszymi

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 Specjaliści terapii uzależnień i współuzależnienia zatrudnieni w Punkcie Pomocy

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Mikołaj Majkowicz Zakład Psychologii Klinicznej Katedry Chorób Psychicznych AMG Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną Główną cechą zaburzeń pod postacią

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia odżywiania -

Zaburzenia odżywiania - Zaburzenia odżywiania - - rozpoznanie, objawy, leczenie Dorota Zatorska - Stempin 2012 1 Zaburzenia odżywiania - objawy, rozpoznanie, leczenie " Ciało ma znaczenie, ale kiedy dochodzimy do tego, co u

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Szpital Szaserów pomimo wielokrotnych pisemnych próśb pacjenta nie wysłał swojemu pacjentowi testów psychologicznych MMPI 2 i CAPS.

Szpital Szaserów pomimo wielokrotnych pisemnych próśb pacjenta nie wysłał swojemu pacjentowi testów psychologicznych MMPI 2 i CAPS. Szpital Szaserów pomimo wielokrotnych pisemnych próśb pacjenta nie wysłał swojemu pacjentowi testów psychologicznych MMPI 2 i CAPS. Testy (niekompletne) zostały wysłane dopiero do sądu karnego Legionowo

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna. Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny)

Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna. Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) Zaburzenia lękowe Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) Zaburzenia lękowe-fobie: Występuje

Bardziej szczegółowo

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii Chroniczne zmęczenie - objaw choroby lub przepracowania u zdrowych osób Zmęczenie

Bardziej szczegółowo

Warto rozróŝnić 3 pojęcia:

Warto rozróŝnić 3 pojęcia: Kampania 1997 1 Warto rozróŝnić 3 pojęcia: złość jest to uczucie nie mamy wpływu na emocje, one powstają jako reakcja na potrzeby agresja jest to zachowanie skierowane przeciwko sobie i innym związane

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Pourazowe zaburzenia dysocjacyjne

Pourazowe zaburzenia dysocjacyjne Pourazowe zaburzenia dysocjacyjne Prawa autorskie do poniższej broszury, która tłumaczona jest tutaj jedynie do użytku wewnętrznego, posiada The Sidran Foundation. Jej kopie są dostępne w Sidran (www.sidran.org),

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIA EMOCJI EMOCJE I ICH PATOLOGIE. Myślę, że tą część pracy warto rozpocząć od przytoczenia kilku definicji.

PATOLOGIA EMOCJI EMOCJE I ICH PATOLOGIE. Myślę, że tą część pracy warto rozpocząć od przytoczenia kilku definicji. Mateusz Stebliński Psychologia I, gr. C PATOLOGIA EMOCJI Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że obecny kształt pracy jest wynikiem przemyśleń związanych z zajęciami poświęconymi temu tematowi. Dyskusja, którą

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Mgr Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 2 października 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Sprawcy i ofiary. Psychodynamika rozszczepienia sprawca-ofiara. Warszawa 13 lipca 2012. www.franz-ruppert.de

Sprawcy i ofiary. Psychodynamika rozszczepienia sprawca-ofiara. Warszawa 13 lipca 2012. www.franz-ruppert.de Sprawcy i ofiary Psychodynamika rozszczepienia sprawca-ofiara Warszawa 13 lipca 2012 Tłumaczenie z oryginału niemieckiego: Zenon Mazurczak www.franz-ruppert.de (c) Prof. Dr. Franz Ruppert 1 Sprawca i ofiara

Bardziej szczegółowo

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Psychoterapia poznawczobehawioralna pacjentów z chorobami somatycznymi Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Chory somatycznie i jego sytuacja Poczucie zagrożenia Utrata kontroli Wyłączenie z ról społecznych

Bardziej szczegółowo

Milena Pyra Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny

Milena Pyra Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny Milena Pyra Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny 1. Stres jako reakcja na wymagania stawiane organizmowi 2. Stres jako układ warunków stanowiących obciążenie człowieka 3. Stres jako specyficzny

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011 2020

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011 2020 Załącznik do Uchwały Nr X/43/2011 Rady Gminy Goczałkowice-Zdrój z dnia 09 sierpnia 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011 2020 WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Bajka o Jasiu i Małgosi

Bajka o Jasiu i Małgosi Bajka o Jasiu i Małgosi Wprowadzenie dla nauczyciela: Według statystyk małopolskiej policji, na terenie naszego województwa w roku 2012 doszło do 3901 wypadków i 25801 kolizji, w których śmierć poniosło

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE MICHAŁOWICE NA LATA 2009-2013

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE MICHAŁOWICE NA LATA 2009-2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Michałowice Nr XX /139/ 2008 z dnia. 24.10. 2008 r. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE MICHAŁOWICE NA LATA 2009-2013 I. Podstawy prawne 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych:

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych: W ramach niniejszego projektu oferujemy: poradnictwo psychologiczne poradnictwo prawne telefon zaufania - 32 426 00 33 wew. 11 program psychoedukacyjny dla rodziców i opiekunów prawnych,,szkoła dla rodziców

Bardziej szczegółowo

Efekt przewidywany: Poprawa funkcjonowania społecznego uczestników w grupie rówieśniczej. Zmniejszenie poziomu agresji, lęku, impulsywności, stresu,

Efekt przewidywany: Poprawa funkcjonowania społecznego uczestników w grupie rówieśniczej. Zmniejszenie poziomu agresji, lęku, impulsywności, stresu, Adresaci: dzieci i młodzieży zakwalifikowanych do Innowacyjnego programu nauczania uczniów z zaburzeniami zachowania Czas trwania: 10 20 spotkań po 1,5 godziny dla 1 grupy Cel ogólny: nauka podstawowych

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2013/2014 oraz 2014/2015 Bezpieczna szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 im. A. Mickiewicza w Świeciu Świecie, wrzesień 2013r 1 CELE PROGRAMU:

Bardziej szczegółowo

Pamięć. Funkcja i jej zaburzenia. Maciej Kopera

Pamięć. Funkcja i jej zaburzenia. Maciej Kopera Pamięć Funkcja i jej zaburzenia Maciej Kopera Definicja Czynność poznawcza umożliwiająca chwilowe lub trwałe zachowanie (zapamiętywanie), przechowywanie (magazynowanie), odtwarzanie (przypominanie) informacji.

Bardziej szczegółowo

W ramach pierwszego projektu zapraszamy na konferencję, poświęconą chorobie alkoholowej. Udział w konferencji jest bezpłatny!

W ramach pierwszego projektu zapraszamy na konferencję, poświęconą chorobie alkoholowej. Udział w konferencji jest bezpłatny! I.Miło nam poinformować mieszkańców dzielnicy, że nasze Stowarzyszenie otrzymało dofinansowanie do realizacji dwóch projektów: 100 Lat Aktywności i Wrota Domu Sąsiedzkiego w Osowej. Obydwa projekty są

Bardziej szczegółowo

Psychiatric disorders after traumatic events experienced in childhood

Psychiatric disorders after traumatic events experienced in childhood Psychiatric disorders after traumatic events experienced in childhood Zaburzenia psychiczne po przebytych zdarzeniach traumatycznych doznanych w dzieciństwie Ewa Ogłodek posttraumatic stress disorder stresowe

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Interwencje terapeutyczne wobec dzieci

Interwencje terapeutyczne wobec dzieci Wanda Badura-Madej Zakład Psychologii Zdrowia CMUJ Ośrodek Interwencji Kryzysowej, Kraków Interwencje terapeutyczne wobec dzieci ofiar przestępstw W artykule zostaną omówione dwa modele następstw wydarzeń

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest zapoznanie lekarzy i personelu medycznego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

Formularz nr 3 - Kwestionariusz sesja z psychologiem Imię i nazwisko OM:... Lokalne Centrum MCAZ:... Opiekun Lokalnego Centrum MCAZ:...

Formularz nr 3 - Kwestionariusz sesja z psychologiem Imię i nazwisko OM:... Lokalne Centrum MCAZ:... Opiekun Lokalnego Centrum MCAZ:... Formularz nr 3 - Kwestionariusz sesja z psychologiem Imię i nazwisko OM:... Lokalne Centrum MCAZ:... Opiekun Lokalnego Centrum MCAZ:... I. Hierarchia wartości a sytuacja zawodowa: a) Znaczenie pracy w

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych.

Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych. Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych. Diagnoza choroby nowotworowej i leczenie onkologiczne wymagają psychicznego przystosowania do nowej sytuacji. Zarówno pacjent, jak i jego bliscy

Bardziej szczegółowo

Rola religii i duchowości w radzeniu sobie z chorobą nowotworową. Opieka duszpasterska i wsparcie duchowe u pacjentów ze szpiczakiem

Rola religii i duchowości w radzeniu sobie z chorobą nowotworową. Opieka duszpasterska i wsparcie duchowe u pacjentów ze szpiczakiem Rola religii i duchowości w radzeniu sobie z chorobą nowotworową Opieka duszpasterska i wsparcie duchowe u pacjentów ze szpiczakiem Duchowość 1. Duchowość = religijność 2. Duchowość versus religijność

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Zuzanna Krząkała- psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu Uzależnienie od gier

Bardziej szczegółowo

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Anna Skuzińska Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Elblągu Plan wystąpienia Charakterystyka psychologiczna sytuacji bez

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE ZARSZYN NA LATA 2012-2014

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE ZARSZYN NA LATA 2012-2014 1 Załącznik do uchwały Rady Gminy w Zarszynie Nr XIX/153/2012 w sprawie przyjęcia i realizacji Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Gminie Zarszyn na lata 2012-2014 GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 180/2013 z dnia 8 lipca 2013 r. o projekcie programu Program profilaktyki ryzykownego stanu psychicznego Miasto

Bardziej szczegółowo