Nowy model opłat jakościowych sposobem na niezawodne dostawy energii elektrycznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowy model opłat jakościowych sposobem na niezawodne dostawy energii elektrycznej"

Transkrypt

1 RAPORT Nowy model opłat jakościowych sposobem W Polsce wyłączenia dostaw prądu z powodu awarii sieci trwają prawie 6-krotnie dłużej niż w najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajach Europy. Tylko z tego powodu polska gospodarka traci ponad 1,3 mld złotych rocznie. Aby to zmienić, potrzebne jest wprowadzenie efektywnego, długofalowego modelu opłat dystrybucyjnych, w którym przedsiębiorstwa odpowiedzialne za utrzymywanie sieci - Operatorzy Sieci Dystrybucyjnych (OSD) aktywniej inwestowałyby w rozwój i modernizacje sieci. W 2015 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki może zaproponować nowy model wynagradzania OSD. W modelu tym promowane byłyby inwestycje poprawiające jakość sieci oraz przewidziane zostałyby zachęty do poszukiwania i rozwoju nowych, innowacyjnych technologii podnoszących jakość dostaw energii elektrycznej. Najlepsze innowacje tworzone są w oparciu o realne potrzeby. Nie ulega wątpliwości, że projekt inteligentnych sieci (smart grid), czy możliwość magazynowania energii są innowacjami, których wdrożenie może rozwiązać problemy polskiej elektroenergetyki. Innowacyjność tych technologii jest niepodważalna, jednak ich faktyczne wdrożenie nastąpi w pewnym horyzoncie czasowym. Mając na uwadze stan polskich sieci dystrybucyjnych oraz duże zapóźnienia inwestycyjne, można stwierdzić, że obecny stan rzeczy wymaga zmian. Zmiany te polegać będą przede wszystkim na innym postrzeganiu OSD. Warunkiem sine qua non dla zmiany myślenia (to kluczowa zmiana, jeśli chodzi o każdą innowację!) będzie wprowadzenie nowego modelu opłat jakościowych, będących zachętą do inwestowania przez OSD w sieci dystrybucyjne, co równocześnie będzie bodźcem do utrzymywania sieci o wysokiej niezawodności, a w konsekwencji utrzymania wysokiej jakości świadczonej usługi dystrybucji. Zatem, po pierwsze, uważamy, że działania inwestycyjne mające na celu poprawę jakości dystrybucji energii elektrycznej w Polsce stanowią bardzo dużą szansę na rozwój nowych, innowacyjnych technologii. Po drugie, problem dostaw prądu w Polsce traktujemy także jako problem społeczny, który nie tylko obniża jakość życia, ale także ogranicza możliwości rozwoju gospodarczego małych miasteczek i wsi, gdzie przerwy w dostawach prądu są znacznie dłuższe niż w miastach. Po trzecie, uważamy, że nawet najlepiej zaplanowany model zachęt, by być bodźcem dla OSD do inwestowania w sieci dystrybucyjne, powinien być uzupełniony efektywnym modelem kar dla dystrybutorów i bonifikat dla klientów za przerwy w dostawach prądu. W związku z powyższym, raport ten, dostrzegając złożoność problemu i uwzględniając jego wielopłaszczyznowość (aspekt regulacyjny, techniczny, społeczny, czy geograficzny), ma na celu zaproponowanie zmiany myślenia o OSD, wskazanie niezbędnych zmian na poziomie regulacyjnym (opłaty jakościowe), ale przede wszystkim - zwrócenie uwagi na potrzebę szybszego rozwoju innowacyjnych technologii, które będą odpowiadały na realną potrzebę każdego Polaka i polskiego przedsiębiorstwa, jaką jest dostęp do niezawodnej sieci elektrycznej. 1

2 Spis treści Wprowadzenie...3 Operatorzy sieci dystrybucyjnych w Polsce...5 Jakość dystrybucji energii w Polsce...7 Niezawodność dostaw energii elektrycznej Polsce...9 Obowiązujące zasady finansowania OSD Koszty dla gospodarki wynikające z przerw w dostawach energii elektrycznej Oczekiwane parametry jakościowe sieci dystrybucyjnej na tle krajów UE Modele opłat jakościowych dla OSD w innych państwach Propozycja proefektywnościowego modelu opłat dystrybucyjnych Bibliografia Autorzy

3 Wprowadzenie Ze względu na rodzaje zarządzanych sieci, można wyróżnić ich następujące rodzaje: operator sieci przesyłowej (OSP), operatorzy sieci dystrybucyjnych (OSD), operatorzy systemów połączonych (OSPoł). Sieci elektroenergetyczne dzielą się na sieci przesyłowe i dystrybucyjne (rozdzielcze). W pewnym uproszczeniu, przesył polega na transporcie energii elektrycznej siecią przesyłową od wytwórców do dystrybutorów energii. Dystrybucją zaś nazywamy transport energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi do odbiorców końcowych. Przedsiębiorstwa energetyczne - OSD - są ważnymi uczestnikami rynku energii elektrycznej. Zapewniają bowiem fizyczną możliwość dostawy energii do odbiorców, a przez to - realną realizację umów sprzedaży i dystrybucji energii. Podstawową rolą OSD jest zarządzanie i utrzymywanie systemu sieci. Zgodnie z prawami fizyki, im wyższy poziom napięć w sieci, tym większe są możliwości przesyłania energii (straty sieciowe są niższe). Dlatego też sieci dystrybucyjne, które służą przesyłaniu energii na mniejsze odległości różnią się od przesyłowych przede wszystkim poziomami napięć oraz konstrukcją. Z punktu widzenia samej konstrukcji, sieci przesyłowe mają przeważnie charakter sieci zamkniętej zasilanej dwustronnie np. w układzie pętlowym lub oczkowym. Ta konfiguracja służy do zapewnienia wysokiej niezawodności zasilania. Sieci dystrybucyjne najczęściej pracują w konfiguracji otwartej, zasilanej jednostronnie np. w konfiguracji promieniowej (sieci w konfiguracji zamkniętej są rzadziej stosowane). Sieci energetyczne znajdujące się na danym obszarze geograficznym należą najczęściej tylko do jednego przedsiębiorstwa - wynika z historycznego rozwoju sektora energetycznego. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu, każde przedsiębiorstwo energetyczne samodzielnie zajmowało się produkcją, sprzedażą i transportem energii elektrycznej do odbiorcy, wykorzystując do tego własne sieci. Zwiększająca się liczba działających przedsiębiorstw energetycznych spowodowała nadmierną rozbudowę infrastruktury elektroenergetycznej (zob. Zdjęcie. 1). Dlatego też uznano, że należy ograniczyć liczbę spółek sieciowych działających na danym obszarze na ogół do jednego przedsiębiorstwa. Rozwiązanie to ma swoje ekonomiczne uzasadnienie: tylko jedna spółka inwestuje w sieci dystrybucyjne (co przekłada się na niższe koszty opłat za dostawy), zaś w przypadku przesyłu tylko jedna spółka inwestuje w sieci wysokich napięć, przez co łatwiej jest zarządzać stabilnością krajowego systemu elektroenergetycznego. OSD prowadzi swoją działalność niezależnie od innych spółek działających na rynku energii - pozwala to na uniknięcie konfliktu interesów, jaki może powstawać przykładowo pomiędzy nadużywaniem pozycji monopolistycznej OSD a działalnością w obszarze wytwarzania, prowadzoną w warunkach konkurencji. Aby zachować kontrolę nad wysokością opłat za usługi świadczone przez OSD, państwo sprawuje nad nimi kontrolę regulacyjną. Poprzez specjalny organ - regulatora rynku (w Polsce jest to Prezes Urzędu Regulacji Energetyki), państwo autoryzuje wysokość przychodów OSD, chroniąc odbiorców przed nadmiernym wzrostem cen. Przychody OSD obejmują opłaty za przyłączenie do sieci oraz opłaty za korzystanie z systemu. 3

4 Zdjęcie 1. Rok 1911, Pratt (Kansas) USA. Spółki energetyczne konkurowały ze sobą, budując własną infrastrukturę do transportu energii elektrycznej. [Źródło: 4

5 Operatorzy sieci dystrybucyjnych w Polsce Obecnie na terytorium Polski działa ok. 170 OSD. Wśród nich należy wymienić pięciu największych: ENEA Operator, ENERGA-OPERATOR, PGE Dystrybucja, RWE Stoen Operator, TAURON Dystrybucja, którzy posiadają sieci praktycznie na całej powierzchni kraju. Dostarczają oni energię większości klientów w Polsce. To, który OSD działa w danej części kraju, wynika przede wszystkim z procesu konsolidacji polskiej elektroenergetyki. Pięciu głównych OSD różni się pomiędzy sobą liczbą odbiorców, długością sieci, obszarem działania, czy ilością energii dostarczonej odbiorcom końcowym. Całkowite zużycie energii dostarczonej przez pięciu głównych OSD stanowi ok. 75 proc. całościowego zużycia energii elektrycznej (w 2013 r TWh). Według danych URE, w roku 2013 pozostali OSD dostarczyli ok. 8 TWh. Największy obszar działania posiada PGE Dystrybucja sieci tego operatora pokrywają ok. 38 proc. terytorium Polski. Drugim w kolejności największym OSD jest ENEA Operator. Obszar działalności dwóch kolejnych OSD - ENERGA-OPERATOR i TAURON Dystrybucja, jest zbliżony. RWE Stoen Operator jest najmniejszym z wymienionych operatorów jego obszar działalności ogranicza się do m. st. Warszawy. Rysunek 1. Mapa zasięgu OSD [Źródło: 27] 5

6 Jeżeli chodzi o liczbę odbiorców, to dominuje TAURON Dystrybucja. Dostarcza on również największy wolumen energii elektrycznej. Drugim pod tym względem jest PGE Dystrybucja i kolejno ENERGA-OPERATOR, ENEA Operator i RWE Stoen Operator. W celu porównania poszczególnych operatorów wprowadzono następujące wskaźniki: liczbę odbiorców przypadającą na kilometr sieci, długość linii przypadającą na km 2 działalności oraz energię dostarczoną w MWh, przypadającą na 1 km linii. Wskaźniki opisują gęstości sieci i pozwolą porównać znacznie różniących się od siebie operatorów. Tabela 1. Porównanie sieci największych OSD działających w Polsce, parametry oraz wskaźniki. [Źródła: 12-22] ENERGA- OPERATOR PGE Dystrybucja TAURON Dystrybucja RWE Stoen Operator ENEA Operator Polska Liczba odbiorców Długość linii [km] Obszar działania [km 2 ] Energia dostarczona przez OSD odbiorcom [TWh] * * * * Wartość szacunkowa ENERGA- OPERATOR PGE Dystrybucja TAURON Dystrybucja RWE Stoen Operator ENEA Operator Polska Gęstość odbiorców na obszarze OSD 39,28 43,34 92, ,27 41,88 53,92 Długość linii przypadająca 2,56 2,33 4,45 30,94 1,92 2,75 na 1 km 2 Energia w MWh dostarczona przez 1 km linii

7 Jakość dystrybucji energii w Polsce Piąty raport benchmarkingowy CEER z 2012 roku [4] w sprawie jakości dostaw energii elektrycznej wskazuje na trzy główne aspekty jakości zasilania: Niezawodność (ciągłość) dostaw; Jakość energii elektrycznej; Jakość obsługi klientów. Pierwsza ze wskazanych cech dotyczy liczby przerw w dostawie energii elektrycznej i czasu ich trwania. Druga odnosi się do parametrów otrzymywanego zasilania: wartości znamionowej napięcia, jej symetryczności oraz zawartości harmonicznych. Ostatnia nie jest związana z parametrami technicznymi, tylko z jakością obsługi, czasem rozpatrywania wniosków, trwania procedur itd. Jakość dostarczanej energii elektrycznej w Polsce reguluje Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Rozdział 10. tego rozporządzenia określa szczegółowo wymogi jakościowe dostarczonej energii według następujących parametrów: częstotliwość f, napięcie U, wskaźnik długookresowego migotania światła P It, symetryczność faz napięcia reprezentowaną przez składową symetryczną napięcia kolejności przeciwnej U 2, współczynnik odkształcenia wyższymi harmonicznymi THD. W przypadku ciągłości zasilania rozporządzenie określa wymóg publikowania rokrocznie odpowiednich wskaźników niezawodnościowych. Przerwy w dostawach energii można podzielić na przerwy planowane, które wynikają z programu prac eksploatacyjnych oraz nieplanowane, spowodowane wystąpieniem awarii. Ponadto, przerwy dzielone są ze względu na czas ich trwania. Aby móc właściwie ocenić niezawodność sieci dystrybucyjnej, stosuje się następujące wskazane w rozporządzeniu wskaźniki: SAIDI (System Average Interruption Duration Index) - wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy długiej i bardzo długiej, wyrażony w minutach na odbiorcę na rok, stanowiący sumę iloczynów czasu jej trwania i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, SAIFI (System Average Interruption Frequency Index) - wskaźnik przeciętnej systemowej częstości przerw długich i bardzo długich, stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich tych przerw w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, MAIFI (Momentary Average Interruption Frequency Index) - wskaźnik przeciętnej częstości przerw krótkich, stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw krótkich w ciągu roku, podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców. Dwa pierwsze wskaźniki obliczane są oddzielnie dla przerw planowanych i nieplanowanych, oraz z i bez uwzględnienia przerw katastrofalnych (trwających powyżej 24 h). Rozporządzanie przewiduje, że dopuszczalne wskaźniki przerw w dostawach energii elektrycznej dla odbiorców podłączonych do sieci wysokiego i średniego napięcia (powyżej 1 kv) określane są w umowach dystrybucyjnych. Natomiast dla odbiorców podłączonych do sieci niskiego napięcia (poniżej 1 kv) przerwy te jednorazowo nie mogą trwać dłużej niż: dla przerwy planowanej - 16 h, dla przerwy nieplanowanej - 24 h. Suma przerw jednorazowych dłuższych niż 3 min i krótszych niż 24 h, w ciągu roku nie może być większa niż 35 h dla przerwy planowanej oraz 48 h dla przerwy nieplanowanej. Wskazane normy nie są zbyt rygorystyczne. 7

8 SAIFI [wył./rok] SAIDI [min/rok] Nowy model opłat jakościowych sposobem Generalnie, im niższe wartości ww. wskaźników, tym wyższa ciągłość zasilania w energię elektryczną. Ich monitorowanie wykonywane jest przez Prezesa URE. Regulator w sposób niezależny od rynku może kontrolować jakość działalności OSD i kontraktów z klientami. Wszystkie opisane wyżej zagadnienia są istotne z punktu widzenia odbiorców energii elektrycznej. Niemniej, zagadnienie ciągłości dostaw jest zagadnieniem kluczowym także z punktu widzenia przedsiębiorcy. O ile czas trwania procedury przyłączeniowej ważny jest przy zakładaniu działalności gospodarczej, a na jakość dostarczanej energii odbiorca może wpływać (np. instalując układy filtrów), to największe problemy związane są z przerwaniem dostaw energii elektrycznej. Wynika to m.in. z faktu wysokich kosztów instalacji niezawodnego zasilania awaryjnego, np. agregatów prądotwórczych. Wykres 1. Wskaźnik SAIDI dla największych OSD działających w Polsce w 2013 r. Wskaźniki obliczone jako suma przerw planowanych i nieplanowanych (z uwzględnieniem przerw katastrofalnych). [Źródła: 13, 14, 18, 20, 22] RWE Stoen Operator TAURON Dystrybucja ENERGA-OPERATOR PGE Dystrybucja ENEA Operator Wykres 2. Wskaźnik SAIFI dla największych OSD działających w Polsce w 2013 r. Wskaźniki obliczone jako suma przerw planowanych i nieplanowanych (z uwzględnieniem przerw katastrofalnych). [Źródła: 13, 14, 18, 20, 22] RWE Stoen Operator TAURON Dystrybucja ENERGA-OPERATOR PGE Dystrybucja ENEA Operator 8

9 SAIDI [min/rok] Nowy model opłat jakościowych sposobem Niezawodność dostaw energii elektrycznej Polsce Czas trwania przerw w dostawach energii elektrycznej i liczba tych przerw są różne dla poszczególnych OSD. Różnice zobrazowano na wykresach 1 i 2, wykresach wskaźników niezawodności za 2013 rok, dla poszczególnych OSD. Zauważalne jest także, że wzrost gęstości sieci oraz liczba odbiorców przypadającą na 1 km 2 sieci OSD wpływają pozytywnie na wskaźniki SAIDI i SAIFI, a im większa powierzchnia obejmowana przez sieci, tym częstsze i dłuższe przerwy. Wyraźne różnice we wskaźnikach SAIDI oraz SAIFI dla największych polskich OSD spowodowane są kilkoma czynnikami. Główną przyczyną rozbieżności są różnice między parametrami tzw. sieci miejskich oraz sieci wiejskich. Sieci miejskie charakteryzują się znacznie niższymi wskaźnikami SAIDI oraz SAIFI, co wynika m. in. z większej gęstości odbiorców oraz większej długości sieci kablowych. Wyszczególnione wskaźniki wyraźnie wskazują na różnicę między RWE Stoen Operator oraz pozostałymi OSD. Operator sieci warszawskich posiada jedynie sieci miejskie, natomiast pozostali operatorzy poza sieciami miejskimi, operują także na znacznych obszarach wiejskich. Ta zależność występuje także w innych krajach Unii Europejskiej. W analizie z 2015 r. CEER wyszczególnił współczynniki SAIDI oraz SAIFI dla obszarów miejskich, podmiejskich oraz wiejskich. W oparciu o przedstawione tam dane zauważalna zostaje prawidłowość, że spadkowi poziomu urbanizacji towarzyszy wzrost czasu trwania awarii. Korelacja ta widoczna jest także w porównaniu wskaźników dwóch polskich OSD. Wykres pokazujący współczynnik SAIDI dla przerw planowanych i nieplanowanych (z uwzględnieniem przerw katastrofalnych) na lata pokazuje znaczną różnicę pomiędzy siecią miejską posiadaną przez RWE Operator oraz siecią mieszaną posiadaną przez ENEA Operator. Pomimo spadku współczynnika SAIDI w kolejnych latach na obszarze ENEA Operator, długość przerw nadal znacznie przewyższa te osiągane przez RWE Operator. Przy analizie publikowanych wskaźników niezawodnościowych należy wziąć pod uwagę, że dla operatorów posiadających sieci mieszane, prezentowane wskaźniki są zawyżone w stosunku do obszarów miejskich oraz zaniżone w stosunku do pozostałych obszarów. Wykres 3. Porównanie SAIDI dla różnych rodzajów sieci w wybranych krajach europejskich. Wskaźniki dla przerw nieplanowanych za rok [Źródło: 4] Francja Włochy Portugalia Miasto Obszar podmiejski Wieś 9

10 SAIDI (min/rok) Nowy model opłat jakościowych sposobem Wykres 4. Porównanie SAIDI dla operatora o sieci miejskiej RWE Stoen Operator z operatorem o sieci mieszanej ENEA Operator. Wskaźniki obliczone jako suma przerw planowanych i nieplanowanych (z uwzględnieniem przerw katastrofalnych). [Źródła: 10, 13, 18] Rok Obowiązujące zasady finansowania OSD Każdy OSD działa w sytuacji monopolu naturalnego na danym obszarze występuje tylko jeden przedsiębiorca, który wykonuje usługę dystrybucji energii elektrycznej. Wynika to z historii rozwoju elektroenergetyki, ponieważ nie jest ekonomicznie uzasadnione, by każdy sprzedawca budował własne sieci elektroenergetyczne. Sytuacja taka występowała na początku rozwoju sektora elektroenergetycznego i niosła za sobą znaczne trudności (m.in. techniczne i finansowe). Ale fakt występowania monopolu naturalnego powoduje następujące zagrożenia: ENEA Operator tendencja do zawyżania cen, by zwiększać zyski, brak naturalnych czynników zmuszających do minimalizacji kosztów dostarczenia produktu lub usługi, zmniejszona aktywność w zakresie innowacji, nieprzywiązywanie uwagi do jakości obsługi klientów oraz odpowiadania na ich potrzeby. Aby zabezpieczyć przed tym odbiorców energii elektrycznej, OSD podlegają regulacji. W Polsce funkcje regulacyjne, m.in. w tym zakresie, pełni Urząd Regulacji Energetyki (URE). RWE Stoen Operator Zasady finansowania OSD określone są w ustawie Prawo energetyczne, rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną oraz w szczegółowych dokumentach publikowanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Prawo energetyczne wskazuje, że taryfikacja OSD powinna uwzględniać: pokrycie kosztów uzasadnionych działalności gospodarczej OSD w zakresie dystrybucji energii elektrycznej wraz z uzasadnionym zwrotem z kapitału zaangażowanego w tę działalność, pokrycie kosztów uzasadnionych ponoszonych przez operatorów systemów dystrybucyjnych w związku z realizacją ich zadań, ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen i stawek opłat. Dodatkowo, taryfy dla energii elektrycznej mogą uwzględniać koszty współfinansowania przez OSD przedsięwzięć związanych z rozwojem usług zmierzających do zmniejszenia zużycia paliw i energii u odbiorców odnawialnych źródeł energii. 10

11 Należy zwrócić uwagę, że w myśl Prawa energetycznego OSD powinien udzielać upustów lub bonifikat za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorców w wysokości określonej w taryfie lub w umowie. Każdy OSD ustala taryfy dla usługi dystrybucji energii elektrycznej oraz określa zakres jej obowiązywania. Prezes URE zatwierdza taryfę bądź odmawia jej zatwierdzenia w przypadku stwierdzenia niezgodności taryfy z zasadami i przepisami prawa energetycznego. Rozporządzenie Ministra Gospodarki określa następujący podział na stawki opłat: 1) stawki dotyczące dystrybucji energii elektrycznej, 2) stawki dotyczące korzystania z krajowego systemu elektroenergetycznego, 3) stawki abonamentowe. Stawki dotyczące dystrybucji energii elektrycznej kalkuluje się jako dwuskładnikowe uwzględniając składnik zmienny oraz stawki sieciowej. Składnik stały stawki sieciowej kalkuluje się na podstawie planowanych do poniesienia kosztów stałych z uwzględnieniem udziału opłat stałych w łącznych opłatach za świadczone usługi dystrybucji. Składnik zmienny stawki sieciowej oblicza się na podstawie planowanych kosztów uzasadnionych: 1) zakupu energii elektrycznej, niezbędnej do pokrycia różnicy między ilością energii elektrycznej wprowadzanej do sieci danego poziomu napięć znamionowych a ilością energii pobranej z tej sieci przez odbiorców lub dystrybuowanej do sieci innych poziomów napięć znamionowych, 2) kosztów zmiennych za dystrybucję energii elektrycznej sieciami innych poziomów napięć znamionowych i sieciami należącymi do innych operatorów lub innych przedsiębiorstw energetycznych, 3) kosztów stałych za przesyłanie lub dystrybucję energii elektrycznej w części nieuwzględnionej w składniku stałym. Stawki dotyczące korzystania z krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) oblicza się na podstawie kosztów zakupu usług przesyłania energii elektrycznej od operatorów sieci przesyłowej (OSP) w części dotyczącej korzystania z KSE. Stawki abonamentowe z kolei wynikają z kosztów ponoszonych z odczytywania wskazań układów pomiarowo-rozliczeniowych i ich bieżącej kontroli. Stawki te są różnicowane ze względu na długość okresu. Z punktu widzenia odbiorcy energii elektrycznej w taryfie OSD występuje ważna opłata jakościowa. Należy zaznaczyć jednak, że jest to stawka taryfy OSP. Koszty uwzględnione do wyliczenia tej stawki to koszty utrzymywania systemowych standardów jakości i niezawodności bieżących dostaw energii elektrycznej. Obejmują one koszty planowanych do zakupu przez OSP niezbędnych: 1) rezerw mocy i usług systemowych w wysokości kosztów ich zakupu, 2) ilości energii elektrycznej wytwarzanej w celu zapewnienia odpowiedniej jakości dostaw tej energii, określone jako różnica w wysokości między płatnościami za energię elektryczną a przychodami ze sprzedaży tej energii w ramach bilansowania systemu. Stawka ta nie jest zróżnicowana ze względu na jakość prowadzonych usług. Wszyscy odbiorcy energii elektrycznej w Polsce objęci są taką samą stawką, która wynosi obecnie 11,52 zł/mwh. Ponadto każdy OSD określa w swojej taryfie opłaty za: przyłączenie do sieci, ponadumowny pobór energii biernej, przekroczenia mocy umownej, usługi wykonywane na dodatkowe zlecenie odbiorcy, nielegalny pobór energii elektrycznej. 11

12 Rozporządzenie ustala, że OSD w taryfie wskazuje także sposób ustalania bonifikat za niedotrzymanie parametrów jakościowych energii elektrycznej oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców. Warto w szczególności zwrócić uwagę na dwa aspekty. Po pierwsze, bonifikaty za niedostarczenie energii elektrycznej, niedotrzymanie standardów obsługi oraz niedotrzymanie standardów jakościowych wypłacane są na wniosek odbiorcy. Po drugie, bonifikaty za niedostarczoną energię elektryczną obliczone są na podstawie poboru tej energii w odpowiednim dniu poprzedniego tygodnia, z uwzględnieniem czasu dopuszczalnych przerw określonych w umowie lub odrębnych przepisach. Wartość bonifikaty dla odbiorców podłączonych do sieci o napięciu znamionowym niższym niż 1 kv wynosi dziesięciokrotność ceny niedostarczonej energii, a dla pozostałych odbiorców pięciokrotność. Szczegółowe zasady wyliczania poszczególnych kosztów potrzebnych do ustalenia taryf, wykazywane są w dokumentach publikowanych przez URE. Oznacza to, że proces ustalania zysku OSD odbywa się na linii OSD Regulator i jego zmiana może być dokonana bez angażowana innych instytucji lub podmiotów. Regulowany przychód OSD obejmuje uzasadnione koszty działalności, tj. planowane w danym roku koszty, których poniesienie jest niezbędne do prowadzenia działalności, uwzględniające uzasadniony zwrot z kapitału zaangażowanego w wykonywaną działalność gospodarczą, czyli np. wydatki na utrzymanie, remonty i konserwacje sieci, czy pokrycie strat sieciowych. Wysokość przychodów OSD jest określona w stawce taryfy za świadczone przez niego usługi (zatwierdzanej następnie przez Prezesa URE), zgodnie z wytycznymi określonymi przez Regulatora przede wszystkim w 4-letnim horyzoncie czasowym (obecny okres regulacji kończy się z dniem r.). URE definiuje następujące elementy przychodu regulowanego: koszty operacyjne (bez amortyzacji i podatków kosztowych), amortyzacja, podatki od majątku sieciowego, koszt zaangażowanego kapitału, koszt różnicy bilansowej, koszt tranzytu energii, pozostałe koszty, koszt zakupu usług przesyłowych od PSE Operator S.A. Jako że taryfa OSD powinna zapewnić pokrycie kosztów uzasadnionych działalności i kosztów uzasadnionych wynikających z realizacji zadań OSD, przy zatwierdzaniu jej wysokości Prezes URE powinien uwzględniać również koszy rozwoju sieci wynikające z 5-letnich planów rozwoju OSD. Poprzez nałożenie na OSD obowiązku sporządzania planów, Prezes URE powinien intensyfikować działania inwestycyjne operatorów sieci, przy możliwie niskich nakładach tak, aby wynikające z nich koszty nie powodowały nadmiernego wzrostu cen i stawek opłat. Reasumując, każdy OSD przedkłada Prezesowi URE taryfę dystrybucyjną. Szczegółowe zasady tworzenia taryfy określone są we właściwym rozporządzeniu. URE publikuje z kolei szczegółowe sposoby obliczania kosztów wskazanych w rozporządzeniu. Wśród wymienionych w rozporządzeniu stawek występuje stawka jakościowa, jednak nie jest ona zróżnicowana w zależności od jakości usługi dystrybucji. W systemie taryfikowania przewidziana jest także bonifikata za niedotrzymanie jakości energii elektrycznej, ale to odbiorcy muszą wystąpić o jej wypłatę. Należy zatem rozważyć wprowadzenie do modelu obliczania taryfy dla OSD dodatkowych zysków lub ponoszenia dodatkowych kosztów w zależności od 12

13 Godzinowe koszty brakudostaw energii elektrycznej Nowy model opłat jakościowych sposobem osiąganych przez danego OSD wskaźników niezawodności zasilania odbiorców. Z punktu widzenia OSD istotne jest, aby zasady te były przejrzyste oraz jasno ustalone. Warto wskazać, że konsultacje pomiędzy brytyjskim regulatorem (OFGEM) a OSD dotyczące zmian modelu opłat jakościowych, trwały 3 lata i zakończyły się ustaleniem długofalowego, kompleksowego modelu takich opłat. Typowym reprezentantem tej grupy przedsiębiorstw są sklepy detaliczne, których przychód jest równomiernie rozłożony w czasie. Odbiorca tej grupy ponosi straty w związku z niemożliwością obsługi klientów. Wykres 5. Stałe godzinowe koszty wynikające z przerw w dostawach energii elektrycznej. Koszty dla gospodarki wynikające z przerw w dostawach energii elektrycznej Trudno jest w jednoznaczny sposób oszacować koszty związane z przerwami w dostawach energii elektrycznej. Należy zwrócić uwagę na to, że przerwy w zasilaniu w różny sposób dotykają różne grupy odbiorców w innym stopniu dotykają sprzedawców detalicznych, a w innym chłodnie czy duże firmy chemiczne. Dodatkowo, nawet krótkie przerwy w dostawach energii elektrycznej mogą powodować znaczne postoje produkcyjne, wynikające z konieczności uruchamiania pewnych procesów na nowo. Co więcej, przerwy w dostawach energii elektrycznej mogą spowodować utratę efektów kilkugodzinnej pracy. Czas ten jest trudny do oszacowania. Kolejnym problemem jest duże znaczenie strat niematerialnych strat wynikających np. z utraty wizerunku przez firmę z powodu nie dostarczenia usług lub produktów. Straty te są bardzo dotkliwe m.in. dla przedsiębiorstw działających w segmencie e-commerce. Czas trwania przerwy w dostawach energii elektrycznej Drugą grupą przedsiębiorstw są te, dla których przerwa w dostawie energii elektrycznej generuje największe straty w pierwszych minutach braku zasilania. Wraz z upływem czasu godzinowe koszty maleją. Przykładem tego typu odbiorców jest fabryka półprzewodników, dla której przerwa w dostawie energii elektrycznej może spowodować zniszczenie aparatury i maszyn, w wyniku przerwania procesu produkcji. Do tej grupy przedsiębiorstw można zaliczyć także sektor e-commerce. Dla tych przedsiębiorstw niezawodność dostaw energii elektrycznej jest kluczowa do prowadzenia działalności, a przedsiębiorstwa te nie zawsze mogą pozwolić sobie na drogie systemy niezawodnego zasilania. Wśród grup przedsiębiorstw odczuwających skutki przerwy w dostawach energii elektrycznej możemy rozróżnić trzy podstawowe modele narastania kosztów. Dla pierwszej grupy koszt niedostarczenia energii elektrycznej jest stały w każdej kolejnej godzinie. 13

14 Godzinowe koszty brakudostaw energii elektrycznej Godzinowe koszty brakudostaw energii elektrycznej Nowy model opłat jakościowych sposobem Wykres 6. Malejące godzinowe koszty wynikające z przerw w dostawach energii elektrycznej. Czas trwania przerwy w dostawach energii elektrycznej Dla trzeciej grupy przedsiębiorstw koszty pierwszych minut przerw w zasilaniu są nieznaczne, jednak rosną w miarę upływu czasu. Reprezentantem tej grupy przedsiębiorstw może być chłodnia. Krótkie przerwy w zasilaniu nie powodują znacznych strat, lecz jeżeli potrwają dłużej mogą przyczynić się do zepsucia przechowywanego materiału np. artykułów spożywczych. Wykres 7. Rosnące godzinowe koszty wynikające z przerw w dostawach energii elektrycznej. Możemy zatem stwierdzić, że oszacowane w ten sposób straty są mniejsze, niż straty rzeczywiste ponoszone przez polską gospodarkę. Zaprezentowany model strat jest związany z kosztami utraconymi kosztami wynikającymi z przerw w pracy związanych z brakiem zasilania. W modelu tym przyjęto, że przerwy w dostawach energii elektrycznej rozkładają się po równo na dni robocze oraz dni wolne od pracy. Dla uproszczenia przyjęto także, że PKB wytwarzane jest liniowo przez 16 godzin doby przez 250 dni w roku. Model kosztów utraconych, związanych z przerwami w pracy, można opisać wzorem: Straty PKB = PKB SAIDI czasu pracy Czas wytwarzania PKB SAIDI czasu pracy = SAIDI dla Polski Czas wytwarzania PKB = SAIDI dla Polski w 2013 = 420,9 min PKB w 2013 = 1662 mld zł Czas wytwarzania PKB = min SAIDI czasu pracy w 2013 = 192,2 min Czas trwania przerwy w dostawach energii elektrycznej W niniejszym raporcie dokonano próby oszacowania kosztów wynikających tylko i wyłącznie z przestojów w pracy spowodowanych brakiem zasilania. Ze względu na ww. problemy ograniczono się do czasu trwania samych przerw, z konieczności pomijając inne, istotne czynniki. Straty PKB = 1,3 mld zł Oszacowane w ten sposób straty sięgają łącznie w skali kraju ok. 1,3 mld zł rocznie. Kwota ta zbliżona jest do kosztu budowy bloku gazowo-parowego 450 MW w Elektrociepłowni Stalowa Wola (ok. 1,5 mld). Oczywiste zatem jest, że poprawa niezawodności dostaw energii elektrycznej jest ważna dla polskiej gospodarki. Warto jeszcze raz podkreślić, że oszacowane koszty są mniejsze od rzeczywistych, które wynikają z przerw w dostawach energii. 14

15 Oczekiwane parametry jakościowe sieci dystrybucyjnej na tle krajów UE Wprowadzenie nowego modelu opłat jakościowych dla OSD powinno spowodować znaczną poprawę wyników wskaźników niezawodności sieci. Niemniej, dla lepszego zobrazowania skali problemu i wskazania możliwych do osiągnięcia wartości, należy w pierwszej kolejności porównać polskie sieci dystrybucyjne z sieciami innych krajów europejskich, a następnie porównać polskie i zagraniczne wskaźniki SAIDI i SAIFI. Z uwagi na fakt, że wskaźniki są zależne od czynników losowych, porównanie obejmuje przedział czasowy od 2011 do 2013 roku. Analizując wyniki polskich OSD w skali Europy, należy również uwzględnić wskaźnik gęstości zaludnienia przypadającej na sieć. Krajem o największej liczbie odbiorców w Europie są Niemcy (ponad 49 mln odbiorców), następne w kolejności są Francja (33,9 mln) i Włochy (31,4 mln). Warto zaznaczyć, że większość wskazanych w poniższych tabelach krajów posiada większą gęstość sieci niż Polska. W skrajnym przypadku, w Niemczech, jest on prawie dwa razy większy niż w Polsce (4,96 do 2,75). Również wskaźnik liczby odbiorców przypadającej na 1 km 2 jest większy niż w Polsce. Ostatni z przytoczonych wskaźników pokazuje, że energia elektryczna dostarczona przez 1 km linii dystrybucyjnych jest w Polsce najmniejsza spośród analizowanych krajów UE. Może to być związane z nieoptymalnym wykorzystaniem sieci, ale także z niską gęstością lokalizacji odbiorców Tabela 3. Porównanie sieci największych OSD działających w UE, parametry oraz wskaźniki [Źródło: 11] Dania Niemcy Francja Włochy Węgry Czechy Polska Liczba odbiorców Długość linii [km] Obszar działania [km 2 ] Energia dostarczona przez OSD odbiorcom [TWh] Gęstość odbiorców na obszarze OSD Dania Niemcy Francja Włochy Węgry Czechy Polska 76,04 137,95 61,65 104,32 59,42 74,01 53,92 Długość linii przypadająca na 1 3,99 4,96 2,35 3,67 1,74 2,81 2,75 km 2 Energia w MWh dostarczona przez 1 km linii 192,07 288,26 296,88 238,87 228,46 293,53 140,85 15

16 SAIFI [wył/rok] SAIDI [min/rok] Nowy model opłat jakościowych sposobem Porównanie wskaźników niezawodnościowych SAIDI i SAIFI pokazuje znaczne rozbieżności w długości przerw w dostawach energii elektrycznej w Polsce w stosunku do innych krajów europejskich. rocznie. Francja i Włochy posiadają wyższe wskaźniki SAIDI i SAIFI, jednak nawet tym przypadku nie przekraczają one odpowiednio 200 minut i 3 wyłączeń rocznie. Dane przedstawione na wykresach 8. i 9. za lata pokazują, że wskaźniki niezawodnościowe dla Polski znacznie odbiegają od wskaźników innych krajów europejskich. W niektórych krajach europejskich (Dania, Niemcy) wskaźnik SAIDI nie przekracza 50 minut w roku, a SAIFI w tych krajach jest mniejsze niż 0,5 wyłączeń Niezawodność dostaw energii elektrycznej w Polsce jest też gorsza niż innych krajów regionu: Czech, Węgier i Litwy. Wskaźniki SAIDI osiągane przez Węgry i Czechy nie przekraczają zwykle 300 minut rocznie i mają mniej niż 2,5 wyłączenia rocznie. Wykres 8. Wskaźniki SAIDI dla wybranych krajów UE w latach Wskaźniki obliczone jako suma przerw planowanych i nieplanowanych (z uwzględnieniem przerw katastrofalnych). [Żródło: 5] Dania Niemcy Francja Włochy Węgry Czechy Polska Litwa Wykres 9. Wskaźniki SAIFI dla wybranych krajów UE w latach Wskaźniki obliczone jako suma przerw planowanych i nieplanowanych (z uwzględnieniem przerw katastrofalnych). [Źródło: 5] Dania Niemcy Francja Włochy Węgry Czechy Polska Litwa

17 Analiza danych przedstawionych w powyższych tabelach wyraźnie wskazuje, że podstawowym celem nowego modelu opłat jakościowych dla OSD powinno być poprawa wskaźników niezawodności zasilania. Przepaść pomiędzy jakością dostaw energii elektrycznej polskich sieci dystrybucyjnych oraz sieci w innych krajach UE sprawia, że poprawa tych wskaźników jest niezbędnym krokiem do wdrażania nowoczesnych projektów np. inteligentnych sieci. Nowy model opłat jakościowych jest narzędziem mogącym dokonać zmiany w polskich sieciach i zbliżenia ich do standardów zachodnich. Modele opłat jakościowych dla OSD w innych państwach Możliwość wprowadzenia nowych opłat jakościowych, które oddziaływałyby na poprawę jakości sieci i ich niezawodność dostrzegła już znaczna grupa państw europejskich. Najbardziej rozwinięty model istnieje obecnie w Niemczech oraz w Wielkiej Brytanii. Natomiast w niektórych państwach Europy również można dostrzec trend wprowadzania modelu nagród i kar, wysokość których uzależniona jest od jakości sieci. Niemcy: RFN jest krajem Unii Europejskiej, w którym dyskusja nad poprawą efektywności sieci energetycznych, a także społecznymi skutkami przerw w dostawach energii, jest bardzo zaawansowana. Same regulacje jakościowe zostały wdrożone w 2012 roku. Podstawowym założeniem tych regulacji jest to, że OSD może otrzymać zarówno nagrodę, jak i karę w zależności od ogólnej niezawodności sieci w porównaniu do innych OSD. Celem tych regulacji jest osiągnięcie takiego poziomu ciągłości dostaw energii elektrycznej, który będzie akceptowalny zarówno z ekonomicznego (analiza kosztów i korzyści OSD), jak i społecznego punktu widzenia (straty odbiorców spowodowanych przerwami dostaw). Warto zauważyć, że małe OSD, które posiadają mniej niż klientów, są wyłączone z tego systemu, niemniej jednak, mogą podjąć decyzję o dobrowolnym uczestnictwie w nim. Od 2012 roku wydajność OSD jest mierzona w SAIDI. W pewnym uproszczeniu można przyjąć, że model obliczania wysokości kary lub nagrody dla każdego OSD wyraża się następującym wzorem: NAGRODA / KARA = (SAIDI_i SAIDI_i) n SAIDI_i* - SAIDI poszczególnego OSD z uwzględnieniem m.in. uwarunkowań geograficznych OSD, SAIDI_i parametr ustalany indywidualnie dla każdego OSD przez regulatora, n - liczba odbiorców każdego OSD, - cena jakości ustalona odgórnie, obecnie wynosi 0,18 euro za minutę przerw w dostawie prądu, przypadająca na jednego odbiorcę. Na podstawie powyższego wzoru można stwierdzić, że niemiecki model opłat jakościowych kładzie duży nacisk na konkurowanie jakością sieci pomiędzy poszczególnymi OSD oraz stanowi realną zachętę do stałej modernizacji sieci i inwestycji w nowe technologie. Należy zauważyć, że ze względu na niskie wskaźniki niezawodności dostaw energii elektrycznej, niemiecki system koncentruje się na utrzymaniu jakości dostaw, a nie na dalszej poprawie wskaźników SAIDI. 17

18 Francja: W taryfach dla operatorów sieci dystrybucyjnych od stycznia 2014 roku, a od sierpnia 2013 r. dla operatorów sieci przesyłowych, pojawiły się regulacje jakościowe, zachęcające do inwestycji w niezawodność sieci. Główną zmianą jest wzrost z 2 proc. do 20 proc. wysokości rekompensaty za przerwy w dostawach prądu (dłuższe niż 6 godzin), liczonej z części stałej taryfy (przerwy spowodowane siłą wyższą również podlegają rekompensatom). W praktyce oznacza to, że rekompensaty wzrosną z 1 EUR za każdy okres 6 godzin przerwy dla odbiorców indywidualnych, do około 10 EUR. Wielka Brytania: W publikacji OFGEM (brytyjski urząd regulacji energetyki) z 4 marca 2013 roku Strategy decision for the RIIO-ED1 electricity distribution price control przedstawiono ramy nowego modelu ustalania cen i kontroli cen (propozycja RIIO-ED1 odnosi się do energii elektrycznej, podobne modele dotyczą przesyłu prądu, a także cen gazu) w powiązaniu z nakładami na innowacje oraz podnoszeniem jakości sieci dystrybucyjnych. Model RIIO (Revenue= Incentives + Innovation +Outputs) jest zaplanowany na 8 lat i ma zachęcić brytyjskie OSD do: efektywnych inwestycji, które zapewnią ciągłość bezpiecznych i niezawodnych usług dostaw energii elektrycznej, wdrażania innowacji w celu zmniejszenia kosztów sieciowych dla obecnych i przyszłych klientów, koncentrowania się na odbiorach prądu (jest to słabsza strona w relacji OSD-klient). Rozliczenia w modelu RIIO będą obowiązywać od 1 kwietnia 2015 roku do 31 marca 2023 roku. Najistotniejsze narzędzia regulacyjne w tym modelu to: 1) the Interruptions Incentive Scheme (IIS), 2) the Worst Served Customer scheme (WSC), 3) the Guaranteed Standards (gwarantowane standardy). IIS: W pewnym uproszczeniu można przyjąć, że narzędzie IIS ma być pozytywnym bodźcem do inwestycji i utrzymywania (podnoszenia) jakości sieci. Dla każdego OSD ustalane będą docelowe wskaźniki wydajności sieci, które ten OSD ma osiągnąć w wyznaczonym okresie czasu. W zależności od tego, czy wskaźniki docelowe będą osiągnięte, dany OSD będzie wynagradzany lub karany, gdy nie uda mu się osiągnąć zakładanych wskaźników. WSC: Narzędzie WSC stanowić ma zachętę dla poszczególnych OSD do inwestowania w poprawę jakości sieci i dostaw energii elektrycznej dla klientów, którzy najczęściej i w największym stopniu odczuwają te przerwy. OFGEM z każdym z brytyjskich OSD wyznaczył tę grupę odbiorców, która ma najgorszy dostęp do sieci u danego OSD. W narzędziu WSC do wykorzystania będzie łącznie 76 mln funtów na inwestycje dla wszystkich OSD, pod warunkiem przedstawienia planu inwestycyjnego poprawy jakości dostaw prądu dla tej grupy odbiorców. Natomiast gwarantowane standardy pełnią funkcję bonifikat dla odbiorców. W tym przypadku odgórnie, w przepisach odpowiedniej ustawy (prawa powszechnie obowiązującego) ustalane będą gwarancje standardów dostaw energii. W przypadku naruszenia tych gwarantowanych standardów przez OSD, klientom automatycznie przysługiwać będzie obligatoryjna bonifikata z tego tytułu. System bonifikat został opracowany bardzo szczegółowo wysokość bonifikat zależna jest m.in. od uwarunkowań geograficznych, długości przerw, rodzaju klienta (przedsiębiorca, gospodarstwo domowe) czy powodu przerwy w dostawach. 18

19 Słowenia: Cechą charakterystyczną modelu opłat jakościowych w Słowenii jest ograniczenie do 4 mln EUR wysokości nagrody/kary w odniesieniu do jednego OSD. Słoweński Urząd Regulacji Energetyki różnicuje program nakładania nagrody/kary za jakość sieci OSD, na obszary miejskie iwiejskie. Czechy: Nasz południowy sąsiad opracował parametry zachęt dla kolejnego okresu taryfikacji ( ). Energetický regulační úřad (czeski organ regulacji energetyki) będzie w przyszłości koncentrować się na poprawności przekazywanych przez poszczególne OSD danych i monitoringu wartości wskaźników niezawodności sieci. Holandia: W 2012 roku w Holandii zaktualizowane zostały dane dotyczące tego, o ile, w stosunku do 2004 r. zmniejszyły się przerwy w dostawach energii elektrycznej. 19

20 Propozycja nowego modelu opłat jakościowych dla OSD Opisane w poprzednim rozdziale raportu modele opłat jakościowych, które są wprowadzane lub dyskutowane w poszczególnych krajach Europy, pokazują trendy w inwestycjach w sieci dystrybucyjne, ale przede wszystkim pokazują zmianę myślenia o roli dystrybucji energii elektrycznej w gospodarce (wprowadzanie inteligentnych sieci, nacisk na rozwój sieci pozwalających na inwestycje w OZE, na jakość i powszechność usług dystrybucji) i tym samym stanowić mogą inspirację dla Polski. Należy jednak zwrócić uwagę, że dyskusja w Europie dotyczy przede wszystkim utrzymania jakości, czyli zachowania obecnych parametrów sieci dystrybucyjnych. Natomiast w Polsce wyłączenia dostaw prądu z powodu awarii sieci trwają prawie 6-krotnie dłużej niż w najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajach Europy, potrzebujemy więc inwestycji, które pozwolą na zmniejszenie tego dystansu. Sposobem na to może być wypracowanie takiego optymalnego modelu opłat jakościowych OSD, który uwzględni różnice w stanie sieci. Zatem, po pierwsze uważamy, że działania inwestycyjne mające na celu poprawę jakości dystrybucji energii elektrycznej w Polsce stanowią bardzo dużą szansę na rozwój nowych, innowacyjnych technologii. Po drugie, problem dostaw prądu w Polsce traktujemy także jako problem społeczny, który nie tylko obniża jakość życia, ale także ogranicza możliwości rozwoju gospodarczego małych miasteczek i wsi, gdzie przerwy w dostawach prądu są znacznie dłuższe niż w miastach. Po trzecie uważamy, że nawet najlepiej zaplanowany model zachęt, by być bodźcem dla OSD do inwestowania w sieci dystrybucyjne, powinien być uzupełniony efektywnym modelem kar dla dystrybutorów i bonifikat dla klientów za przerwy w dostawach prądu. Uważamy, że polski model opłat jakościowych powinien opierać się na dwóch obszarach oddziaływania na OSD. Pierwszy obszar ma charakter ogólnopolski, opiera się na systemie nagród i kar. Zakładając bowiem, że każdy z OSD działa w warunkach monopolu naturalnego, skala konkurencji jakościowej pomiędzy poszczególnymi OSD powinna mieć charakter ogólnopolski (oddziaływanie w skali makro). W tym modelu Prezes URE wyznaczałby cele wskaźnikowe do osiągnięcia przez poszczególne OSD w kilkuletniej perspektywie. W przypadku nieosiągnięcia tych wskaźników, nakładane byłyby kary. Suma uzyskana z tych kar nie trafiałaby jednak do innych OSD, lecz zostałaby przeznaczona w całości na badania i rozwój nowych technologii dotyczących dystrybucji energii w OSD, na którego nałożone byłyby kary. Pozwoliłoby to uniknąć sytuacji, w której inwestycje w sieci polegałyby tylko na prostym transferze technologii z bardziej zaawansowanych systemów. Drugi obszar oddziaływania na jakość sieci OSD ma charakter oddolny, opierający się na wzmocnieniu pozycji i roli odbiorcy w stosunku do OSD, zwłaszcza małych przedsiębiorstw. Propozycja ta dotyczy przede wszystkim obszarów, gdzie przerwy w dostawach prądu są najbardziej odczuwalne. Oczywiście zdajemy sobie sprawę, że w obowiązującym systemie prawnym występują bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych, w tym za przerwy w dostawie energii elektrycznej. Występujące rozwiązanie ma jednak wady: bonifikata zostaje wypłacona na wniosek odbiorcy, a sposób jej naliczania jest proporcjonalny do średniego zużycia energii elektrycznej. 20

21 Brak wiedzy o możliwości zgłoszenia wniosku oraz kłopotliwy proces ich zgłaszania, może wpływać negatywnie na liczbę zgłaszanych wniosków w porównaniu ze skalą problemu. Wielu odbiorców pozostaje zatem bez realnej możliwości uzyskania bonifikaty. Jednocześnie w przypadku braku dostaw energii elektrycznej wysokość bonifikaty, jako proporcjonalnej do wartości zużytej energii elektrycznej, nie zawsze odpowiada poniesionym stratom nie uwzględnia się pozostałych kosztów niedostarczenia energii elektrycznej. Dotkliwe jest to w przypadku grup odbiorców szczególnie wrażliwych na przerwy w zasilaniu, np. pracujących w sektorze e-commerce. Trzeba także wziąć pod uwagę sytuację, w której u odbiorcy wystąpiła potrzeba zwiększenia zużycia ponad średnie zużycie w okresie, na który przypadały przerwy w dostawie energii elektrycznej. Dlatego uważamy, że z inicjatywy Ministra Gospodarki, przy współpracy z Prezesem URE, powinno się dokonać zmian w przepisach prawa powszechnie obowiązującego zmian polegających na ustaleniu sztywnych, odgórnie ustalonych wysokości bonifikat dla odbiorców prądu, które wypłacane byłyby przez OSD automatycznie, niezwłocznie po ustaniu przerw w dostawach prądu, także tych spowodowanych nie z winy OSD (odpowiedzialność absolutna OSD). Wysokość bonifikat, podobnie jak w modelu brytyjskim, uwarunkowana byłaby m.in. rodzajem odbiorcy (gospodarstwo domowe/przedsiębiorstwo), regionem (wieś/miasto) oraz długością przerw. Uważamy tak, ponieważ: 1) zmiana systemu wypłacania bonifikaty na obligatoryjną byłaby pozytywnym czynnikiem wpływającym na niezawodność sieci elektroenergetycznych. Rozwiązanie to wiąże się ze spadkiem przychodów OSD, wynagradza jednak brak dostaw energii elektrycznej wszystkim poszkodowanym. Co więcej sprawia, że czas przerw w dostawach energii elektrycznej staje się ważnym czynnikiem wpływającym realnie na przychody OSD, co dodatkowo motywowałoby OSD do poprawy jakości sieci; 2) obecny model naliczania bonifikat nie uwzględnia szeregu strat związanych z brakiem dostaw energii elektrycznej, zwłaszcza dla odbiorców z grupy szczególnie wrażliwej czy małych przedsiębiorców. Uzależnienie wysokości bonifikaty od średniego zużycia energii elektrycznej w danym okresie jest niekorzystne dla odbiorców, dla których krótkotrwałe przerwanie dostaw energii elektrycznej jest równoznaczne z koniecznością powtarzania procesów. Dodatkowo, ogranicza odbiorców, u których w trakcie trwania przerw wystąpiła potrzeba zwiększenia zużycia ponad średnie zużycie. Równocześnie dostrzegamy znaczne różnice w SAIDI dla różnych OSD. Z tego powodu należałoby wprowadzić okresy przejściowe przy wprowadzaniu tych rozwiązań, które dałyby czas na wyrównanie wskaźników niezawodnościowych. Rozwiązaniem kompensującym środki związane z niedostarczeniem energii elektrycznej mogłyby być programy wspierające rozwój infrastruktury sieciowej. Przydatne z tego punktu widzenia byłyby rozwiązania przyjęte przez Wielką Brytanię, opisane w narzędziu the Worst Served Customer scheme (WSC), pozwalające poszczególnym OSD wyrównywać wskaźniki jakościowe poprzez inwestycje w najbardziej skrajnych odbiorców, którzy najdotkliwiej i najczęściej odczuwają przerwy w dostawach prądu, co tym samym znacząco obniża wskaźniki jakościowe danego OSD. 21

22 Bibliografia 1) Pérez-Arriaga Igancio (red.), Regualtion of the Power Sector, Springer, ) Helm Dieter, Hepburn Cameron, The Economics and Politics of Climate Change, Oxford University Press, New York ) Fundamentals of Availability, Data Center University, Schneider Electric ) 5 th CEER Benchmarking Report on the Quality of Electricity Supply, Council of European Energy Regulators, Brussels ) CEER Benchmarking Report 5.2 on the Continuity of Electricity Supply. Data update, Council of European Energy Regulators, Brussels ) Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybycyjnego - Piotr Ordyna, Kraków, r 7) Dołęga Waldemar, Standardy w zakresie parametrów technicznych energii elektrycznej i jakości obsługi odbiorców oraz konsekwencje ich nieprzestrzegania dla operatorów systemów 8) Kubacki Stanisław, Dyrektor Pionu Zarządzania Majątkiem Sieciowym i Marek Mazierski, Dyrektor Departamentu Zarządzania Usługami; Energa-Operator SA Poprawa SAIDI i SAIFI: cztery kroki ku niezawodności Energia Elektryczna nr 5/2013 9) Buk Halina, Kwalifikacja kosztów uzasadnionych w energetyce Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr ) Parol Mirosław, Analiza wskaźników dotyczących przerw w dostarczaniu energii elektrycznej na poziomie sieci dystrybucyjnych 11) Power Distribution in Europe Facts & Figures EUELECTRIC 12) Muras Zdzisław, Prawo Energetyczne. Komentarz, LEX ) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 7 maja 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. Nr 93, poz. 623 z późniejszymi mianami). 25) Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz.U j.t.). 26) Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. Dz.U z późn. zm.) 27) 22

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych 8 Rynek energii Taryfy przedsiębiorstw energetycznych Z ostatniej chwili Biuletyn Branżowy URE Definicja taryfy (Prawo energetyczne) Taryfa zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany

Bardziej szczegółowo

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Agenda 1. Wprowadzenie 2. Co to jest regulacja jakościowa? 3. Model regulacji jakościowej w Polsce 4. Podsumowanie Regulacja jakościowa

Bardziej szczegółowo

Rozliczenia za energię elektryczną. Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki

Rozliczenia za energię elektryczną. Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki Rozliczenia za energię elektryczną Piotr Furdzik Starszy specjalista Urząd Regulacji Energetyki Katowice, 2013 przedsiębiorstwo energetyczne Spółka obrotu Tauron Sprzedaż sp. z o.o. Tauron Sprzedaż GZE

Bardziej szczegółowo

Taryfa dla obrotu energii elektrycznej

Taryfa dla obrotu energii elektrycznej Taryfa dla obrotu energii elektrycznej Zatwierdzona uchwałą nr 1/2015 Zarządu Miejskiej Energetyki Cieplnej spółka z o.o. w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 02.02.2015 Taryfa dla obrotu energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r.

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r. Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego Kraków, 23 października 2014 r. Regulacje prawne dotyczące jakości dostaw energii Ustawa Prawo Energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

CENNIK energii elektrycznej

CENNIK energii elektrycznej DALMOR S.A. z siedzibą w Gdyni ul. Hryniewickiego 10 CENNIK energii elektrycznej Cennik energii elektrycznej zatwierdzony został Uchwałą Zarządu DALMOR S.A. nr 41/2014, z dnia 2 grudnia 2014 roku i obowiązuje

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ dla odbiorców grup taryfowych B21, C11, C21

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ dla odbiorców grup taryfowych B21, C11, C21 Kopalnia Węgla Kamiennego Kazimierz-Juliusz Sp. z o.o. w Sosnowcu TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ dla odbiorców grup taryfowych B21, C11, C21 Zatwierdzona Uchwałą nr 842/2008 Zarządu Kopalni Węgla Kamiennego

Bardziej szczegółowo

Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. z siedzibą w Szczecinie TARYFA dla energii elektrycznej Obowiązuje od 1 stycznia 2013 r

Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. z siedzibą w Szczecinie TARYFA dla energii elektrycznej Obowiązuje od 1 stycznia 2013 r Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. z siedzibą w Szczecinie TARYFA dla energii elektrycznej Obowiązuje od 1 stycznia 2013 r SPIS TREŚCI 1. INFORMACJE OGÓLNE 2. DEFINICJE 3. ZASADY ROZLICZEŃ

Bardziej szczegółowo

CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ

CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Energetyka WAGON Sp.z 0.0. CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Cennik energii elektrycznej zatwierdzony został Uchwałą nr 15/2014 Zarządu Energetyki WAGON Sp. z 0.0. z dnia 20.11. 2014 r. i obowiązuje od dnia

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ UNIHUT S.A. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres

Bardziej szczegółowo

ISTOTNE POSTANOWIENIA UMOWY W RAMACH POSTĘPOWANIA:

ISTOTNE POSTANOWIENIA UMOWY W RAMACH POSTĘPOWANIA: Załącznik Nr 2 ISTOTNE POSTANOWIENIA UMOWY W RAMACH POSTĘPOWANIA: KOMPLEKSOWA DOSTAWA ENERGII ELEKTRYCZNEJ I ŚWIADCZENIA USŁUG DYSTRYBUCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ 1. Kompleksowa dostawa energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 189 10755 Poz. 1126 1126 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 2015 r. DRO-III-0700-13/1/15 DRO/1320/15. Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, 2015 r. DRO-III-0700-13/1/15 DRO/1320/15. Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Warszawa, 2015 r. DRO-III-0700-13/1/15 DRO/1320/15 Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Kazimierza Ziobro z 16 lipca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

TARYFY ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z PUNKTU WIDZENIA ODBIORCY

TARYFY ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z PUNKTU WIDZENIA ODBIORCY Elżbieta NIEWIEDZIAŁ, Ryszard NIEWIEDZIAŁ Wyższa Szkoła Kadr Menedżerskich w Koninie Dystrybucja energii elektrycznej TARYFY ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z PUNKTU WIDZENIA ODBIORCY Streszczenie: Celem

Bardziej szczegółowo

Kolumny 9 16 W kolumnie 17 Dział 5. Wynik finansowy na działalności energetycznej, w tys. zł W wierszu 03 Wiersz 17 Wiersz 19 Wiersz 22 Wiersz 23

Kolumny 9 16 W kolumnie 17 Dział 5. Wynik finansowy na działalności energetycznej, w tys. zł W wierszu 03 Wiersz 17 Wiersz 19 Wiersz 22 Wiersz 23 Objaśnienia do formularza G-10.4(P)k Objaśnienia dotyczą wzoru formularza za poszczególne kwartały 2014 r. i za 2014 rok. Do sporządzania sprawozdania zobowiązany jest operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w Chorzowie; Aleja Różana 2; 41-501 Chorzów INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia 2014 roku SPIS TREŚCI I.A.

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku.

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Serwisy informacyjne poprzez różne media dostarczają nam informacji bieżących o cenach energii elektrycznej i wielu odbiorców zaczyna nurtować

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Cześć ogólna Tekst obowiązujący od dnia: Spis treści I.A. Postanowienia ogólne...3 I.B. Zakres przedmiotowy i podmiotowy IRiESD raz struktura IRiESD...4

Bardziej szczegółowo

Kamil Pluskwa-Dąbrowski

Kamil Pluskwa-Dąbrowski Jakość energii z perspektywy konsumenta Kamil Pluskwa-Dąbrowski Prezes Rady Krajowej Federacji Konsumentów Piknik Jakości Energii, Kraków, 23.10.2014 ul. Ordynacka 11 lok. 1 00-364 Warszawa Tel. +48 22

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia: SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne...3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD...3 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Masz wybór jak zmienić sprzedawcę energii elektrycznej. Henryk Kossak Radosław Prześlica

Masz wybór jak zmienić sprzedawcę energii elektrycznej. Henryk Kossak Radosław Prześlica Masz wybór jak zmienić sprzedawcę energii elektrycznej Henryk Kossak Radosław Prześlica Wrocław, 2011 1 ul. Chłodna 64, 00 872 Warszawa www.ure.gov.pl 2 2 W skład Urzędu wchodzą oddziały terenowe Adres:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Zakłady Chemiczne ZACHEM Spółka Akcyjna INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Cześć ogólna Tekst obowiązujący od dnia: data: wersja strona 2 z 11 SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne...

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU Energomedia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Fabryczna 22, 32-540 Trzebinia TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU Zatwierdzona uchwałą nr 3/2013 Zarządu Spółki Energomedia z dnia

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne dla rozwoju energetyki odnawialnej System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce - planowane zmiany

Uwarunkowania prawne dla rozwoju energetyki odnawialnej System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce - planowane zmiany Uwarunkowania prawne dla rozwoju energetyki odnawialnej System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce - planowane zmiany Na podstawie informacji Departament Energii Odnawialnej Ministerstwo Gospodarki

Bardziej szczegółowo

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Magdalena Tokaj specjalista Kielce 2011 r. Wytwarzanie zakup Obrót Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE

Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE Kwestie bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zadań realizowanych przez Prezesa URE dr Małgorzata Nowaczek Zaremba Dyrektor Południowo Wschodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki z

Bardziej szczegółowo

3. Tabela cen i stawek opłat stosowanych w poszczególnych Wariantach Rozliczeń

3. Tabela cen i stawek opłat stosowanych w poszczególnych Wariantach Rozliczeń Cennik dla Pakietu Energia Łączy Taryfy Czerwone kwh dla Odbiorców indywidualnych z grupy taryfowej G Definicje O ile z postanowień niniejszego cennika ( Cennik ) nie wynika inaczej, pojęcia w nim użyte

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia: SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 4 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Gospodarki. z dnia 14 grudnia 2000

Rozporządzenie Ministra Gospodarki. z dnia 14 grudnia 2000 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 grudnia 2000 w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie energią elektryczną. Na podstawie art. 46 ust. 1

Bardziej szczegółowo

CENNIK. energii elektrycznej sprzedawcy rezerwowego

CENNIK. energii elektrycznej sprzedawcy rezerwowego Zakład Usług Technicznych MEGA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. ul. Hetmańska 15L 82300 Elbląg CENNIK energii elektrycznej sprzedawcy rezerwowego Obowiązuje od 1 stycznia 2014 roku Wprowadzony

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki 2 Legalizacja liczników w procesie wdrażania smart meteringu w Polsce Potrzeba prac nad wdrożeniem inteligentnego opomiarowania w Polsce - Formalna Polityka

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STATYSTYCZNA CIĄGŁOŚCI DOSTAW ENERGII ELEKTRYCZNEJ ODBIORCOM Z TERENÓW WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

ANALIZA STATYSTYCZNA CIĄGŁOŚCI DOSTAW ENERGII ELEKTRYCZNEJ ODBIORCOM Z TERENÓW WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Katedra Energetyki Rolniczej Akademia Rolnicza w Krakowie Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2007 ANALIZA STATYSTYCZNA CIĄGŁOŚCI DOSTAW ENERGII ELEKTRYCZNEJ ODBIORCOM Z TERENÓW WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa wdrożenia ISE. Adam Olszewski, adam.olszewski@energa.pl

Mapa drogowa wdrożenia ISE. Adam Olszewski, adam.olszewski@energa.pl Mapa drogowa wdrożenia ISE Adam Olszewski, adam.olszewski@energa.pl Opracowanie Mapy Drogowej wdrażania ISE Opracowanie Wizji Wdrożenia Inteligentnej Sieci Energetycznej Wdrożenia pilotażowe Opracowanie

Bardziej szczegółowo

U M O W A NR ZWiK/./../2013

U M O W A NR ZWiK/./../2013 U M O W A NR ZWiK/./../2013 sprzedaży energii elektrycznej wraz z bilansowaniem handlowym Niniejsza umowa zawarta w dniu. między: (1) Zakładem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą (05-825) przy

Bardziej szczegółowo

I. Uwagi i propozycje do części ogólnej pkt 1 5 projektu modelu

I. Uwagi i propozycje do części ogólnej pkt 1 5 projektu modelu 1.1 1.2 od 1 do 5 Ryszard Śnieżyk przedsiębiorca figurujący w CEIDG Józef Jasiński nie figuruje w CEIDG (dalej J. Jasiński) I. Uwagi i propozycje do części ogólnej 1 5 projektu modelu Brak kontroli zasadności

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Umowy w prawie energetycznym. Jolanta Skrago

Umowy w prawie energetycznym. Jolanta Skrago Umowy w prawie energetycznym Jolanta Skrago Katowice, 2013 wydania decyzji administracyjnej przez Prezesa URE Umowa może zostać zawarta zasadniczo w trzech trybach ofertowym negocjacji aukcji lub przetargu

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Działając na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy Pzp zamawiający anuluje zapis w punkcie XVIII i nadaje mu poniższe brzmienie:

Działając na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy Pzp zamawiający anuluje zapis w punkcie XVIII i nadaje mu poniższe brzmienie: Warszawa dnia 02.12.2014 Wykonawcy (uczestnicy postępowania) Działając na podstawie art. 38 ust.1 ustawy Pzp zamawiający informuje, że wpłynął wniosek o wyjaśnienie treści Specyfikacji Istotnych Warunków

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ZYGMUNT MACIEJEWSKI Prof. Politechniki Radomskiej POTRZEBY INWESTYCYJNE SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH Warszawa 31 marca 2010 r. KRAJOWA SIEĆ PRZESYŁOWA DŁUGOŚCI LINII NAPOWIETRZNYCH: 750 kv 114 km; 400 kv

Bardziej szczegółowo

Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych

Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych 1 Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych dr inż. Tomasz Kowalak, Dyrektor Departamentu Taryf Debata CIO: IT W ENERGETYCE, Warszawa, 31 marca 2009 r. 2 Agenda 1. Krótka historia ewolucji: Zdalny pomiar (AMR)

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ IV - WZÓR UMOWY

CZĘŚĆ IV - WZÓR UMOWY CZĘŚĆ IV - WZÓR UMOWY ZAKUP ENERGII ELEKTRYCZNEJ DO. Umowa Nr - wzór dotycząca sprzedaży - zakupu energii elektrycznej do W dniu.. pomiędzy z siedzibą:., NIP.. reprezentowanym przez:.... zwanym dalej Zamawiającym

Bardziej szczegółowo

REGULACJA JAKOŚCIOWA W LATACH 2016-2020 dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych

REGULACJA JAKOŚCIOWA W LATACH 2016-2020 dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych REGULACJA JAKOŚCIOWA W LATACH 2016-2020 dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych (którzy dokonali, z dniem 1 lipca 2007 r., rozdzielenia działalności) Warszawa, wrzesień 2015 r. Spis treści Wstęp... 3 Mechanizm

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 7 Zasady kalkulacji opłat z tytułu usług regazyfikacji i usług dodatkowych

Załącznik nr 7 Zasady kalkulacji opłat z tytułu usług regazyfikacji i usług dodatkowych Załącznik nr 7 Zasady kalkulacji opłat z tytułu usług regazyfikacji i usług dodatkowych 1. Operator ustali w cenniku Operatora: a. sposób ustalania opłat oraz stawki opłat za świadczone usługi regazyfikacji,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ Dr hab. Mariusz Swora, Uniwersytet Jagielloński Seminarium eksperckie Energetyka obywatelska na rzecz lokalnego rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

TARYFA dla energii elektrycznej sprzedaży rezerwowej

TARYFA dla energii elektrycznej sprzedaży rezerwowej TARYFA dla energii elektrycznej sprzedaży rezerwowej TAURON Sprzedaż Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie zatwierdzona przez Zarząd TAURON Sprzedaż sp. z o.o. uchwałą nr 188/II/2012 z dnia 6 sierpnia 2012

Bardziej szczegółowo

UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ nr SA.271.8.2015

UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ nr SA.271.8.2015 PROJEKT UMOWY UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ nr SA.271.8.2015 W dniu r. w Przemkowie pomiędzy: Skarbem Państwa PGL LP Nadleśnictwem Przemków, z siedzibą Szklarki, ul. Ceglana 3, 59-170 Przemków,

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ OBOWIĄZUJĄCA ODBIORCÓW OBSŁUGIWANYCH PRZEZ ZESPÓŁ ELEKTROWNI WODNYCH NIEDZICA S.A. Z SIEDZIBĄ W NIEDZICY DLA GRUP TARYFOWYCH

Bardziej szczegółowo

System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A.

System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A. System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A. AGENDA Dlaczego jakość energii jest ważna Cele i korzyści wdrożenia systemu monitorowania jakości energii elektrycznej (SMJEE)

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr../11 Załącznik nr 5 o sprzedaż energii elektrycznej wraz z usługą dystrybucji

UMOWA Nr../11 Załącznik nr 5 o sprzedaż energii elektrycznej wraz z usługą dystrybucji UMOWA Nr../11 Załącznik nr 5 o sprzedaż energii elektrycznej wraz z usługą dystrybucji zawarta w dniu.. w Chybiu pomiędzy: Gminą Chybie Urząd Gminy w Chybiu z siedzibą ul. Bielska 78, 43-520 Chybie (NIP

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA CIEPŁA. Szczecin, 2015 r. Szczecińska Energetyka Cieplna Sp. z o.o. w Szczecinie

TARYFA DLA CIEPŁA. Szczecin, 2015 r. Szczecińska Energetyka Cieplna Sp. z o.o. w Szczecinie TARYFA DLA CIEPŁA Szczecin, 2015 r. w Szczecinie 1. Informacje ogólne 1. Taryfa zawiera ceny i stawki opłat za ciepło dostarczane odbiorcom przez Szczecińską Energetykę Cieplną Spółka z o.o. w Szczecinie,

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII

EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII C Politechnika Śląska CEP Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Debata NOWE ŹRÓDŁA ENERGII JAKA ENERGIA DLA POLSKI? EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Jan Popczyk Warszawa,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT UMOWY SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zakup energii elektrycznej do budynku Powiatowego Centrum Sportowego w Staszowie

PROJEKT UMOWY SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zakup energii elektrycznej do budynku Powiatowego Centrum Sportowego w Staszowie 1 Załącznik Nr 5 PROJEKT UMOWY SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zakup energii elektrycznej do budynku Powiatowego Centrum Sportowego w Staszowie zawarta w dniu... w Staszowie pomiędzy: reprezentowaną przez:...

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UMOWY

OGÓLNE WARUNKI UMOWY Nr sprawy KZP-2140-4/12 OGÓLNE WARUNKI UMOWY Załącznik Nr 5 do SIWZ Zawarta w dniu **.**.2012 roku Nr ********* Pomiędzy Instytutem Inżynierii Chemicznej PAN z siedzibą w Gliwicach przy ul. Bałtyckiej

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 2 PROJEKT UMOWA NR

ZAŁĄCZNIK Nr 2 PROJEKT UMOWA NR PROJEKT UMOWA NR ZAŁĄCZNIK Nr 2 zawarta w dniu.. roku w Kielcach pomiędzy: Uniwersytetem Jana Kochanowskiego w Kielcach z siedzibą w Kielcach przy ul. Żeromskiego 5, zwanym w dalszej części Zamawiającym,

Bardziej szczegółowo

3. Tabela cen i stawek opłat stosowanych w poszczególnych Wariantach Rozliczeń. Taryfa Lazurowa 90. Energia w Taryfie (kwh/miesiąc) 90 120 160 240 330

3. Tabela cen i stawek opłat stosowanych w poszczególnych Wariantach Rozliczeń. Taryfa Lazurowa 90. Energia w Taryfie (kwh/miesiąc) 90 120 160 240 330 Cennik dla Pakietu Energia Łączy Taryfy Lazurowe kwh dla Odbiorców indywidualnych z grupy taryfowej G Definicje O ile z postanowień niniejszego cennika ( Cennik ) nie wynika inaczej, pojęcia w nim użyte

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ H. Cegielski - ENERGOCENTRUM Sp. z o.o. TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ Obowiązuje od 1 stycznia 2011 r. Wprowadzona Uchwałą Zarządu H. Cegielski - ENERGOCENTRUM Sp. z o.o. nr 12/2009 z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

Ewolucja czy rewolucja

Ewolucja czy rewolucja Ewolucja czy rewolucja - system wsparcia dla OZE w świetle Dyrektywy 2009/28/WE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 22 listopada 2011 Zawartość prezentacji 1. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Minimalizacja wymogów administracyjnoprawnych i wzmocnienie sieci - klucz do rozwoju energetyki prosumenckiej.

Minimalizacja wymogów administracyjnoprawnych i wzmocnienie sieci - klucz do rozwoju energetyki prosumenckiej. Minimalizacja wymogów administracyjnoprawnych i wzmocnienie sieci - klucz do rozwoju energetyki prosumenckiej. dr Zdzisław Muras Departament Prawny i Rozstrzygania Sporów URE Warszawa 06 czerwca 2013 Europejskie

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR. Przedmiot Umowy i Postanowienia ogólne

UMOWA NR. Przedmiot Umowy i Postanowienia ogólne zawarta w dniu..r. w Żołyni, pomiędzy: Gmina Żołynia adres: ul. Rynek 22, 37-110 Żołynia NIP: 815-16-33-492 email: urzad@zolynia.pl, tel. (017) 22 43 018, (017) 22 43 028 fax (017) 22 43 476 UMOWA NR zwanym

Bardziej szczegółowo

Awaryjne zasilanie odbiorców: obowiązek OSD czy komercyjna usługa? Jak ją rozliczyć?

Awaryjne zasilanie odbiorców: obowiązek OSD czy komercyjna usługa? Jak ją rozliczyć? Awaryjne zasilanie odbiorców: obowiązek OSD czy komercyjna usługa? Jak ją rozliczyć? Autor: Wojciech Masłoń Enion SA, Oddział Częstochowa ( Energia Elektryczna lipiec 2011) W ostatnim czasie odbiorcy doświadczani

Bardziej szczegółowo

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO Gminazjum 67 maj 2014 Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO 1. Jakie możliwości daje nam 3Rewolucja Przemysłowa? 2. Jaka jest rola sieci społecznościowych? 3. Jak to robią inni? 4. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Wzór UMOWA NR.. 1 Przedmiot Umowy i Postanowienia ogólne

Wzór UMOWA NR.. 1 Przedmiot Umowy i Postanowienia ogólne Wzór Załącznik nr 6 do SIWZ UMOWA NR.. zawarta w dniu... r. w, pomiędzy: Opolskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego z siedzibą: ul. Główna 1, 49-330 Łosiów, NIP 7471002433, REGON 004515965 w imieniu której

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Przyłączanie podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Przyłączanie podmiotów do sieci elektroenergetycznej Przyłączanie podmiotów do sieci elektroenergetycznej Zachodni Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki z siedzibą w Poznaniu Prezentacja przygotowana na podstawie materiałów zgromadzonych w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Technologie Oszczędzania Energii. w kooperacji z OSZCZĘDNOŚĆ TO NAJLEPSZY SPOSÓB NA ZARABIANIE PIENIĘDZY

Technologie Oszczędzania Energii. w kooperacji z OSZCZĘDNOŚĆ TO NAJLEPSZY SPOSÓB NA ZARABIANIE PIENIĘDZY EUROPE Sp. z o.o. Technologie Oszczędzania Energii w kooperacji z OSZCZĘDNOŚĆ TO NAJLEPSZY SPOSÓB NA ZARABIANIE PIENIĘDZY Innowacyjny system oszczędzania energii elektrycznej Smart-Optimizer ECOD WYŁĄCZNY

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Katowice, 2013 UCZESTNICY RYNKU AKTORZY Wytwarzanie zakup Obrót DZIŚ Przesyłanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI: 1. INFORMACJE OGÓLNE... 3 2. DEFINICJE... 3 3. OGÓLNE ZASADY ROZLICZEŃ ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ... 4

SPIS TREŚCI: 1. INFORMACJE OGÓLNE... 3 2. DEFINICJE... 3 3. OGÓLNE ZASADY ROZLICZEŃ ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ... 4 SPIS TREŚCI: 1. INFORMACJE OGÓLNE... 3 2. DEFINICJE... 3 3. OGÓLNE ZASADY ROZLICZEŃ ZA DOSTAWĘ ENERGII ELEKTRYCZNEJ... 4 3.1. ZASADY KWALIFIKACJI ODBIORCÓW DO GRUP TARYFOWYCH... 4 3.2. STREFY CZASOWE...

Bardziej szczegółowo

Realizacja ustawy o rozwiązaniu KDT. Departament Promowania Konkurencji

Realizacja ustawy o rozwiązaniu KDT. Departament Promowania Konkurencji Realizacja ustawy o rozwiązaniu KDT Departament Promowania Konkurencji Warszawa 2011 Wprowadzenie v Ustawa o dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych w związku z przedterminowym

Bardziej szczegółowo

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 27.09.2012 r. ZAKRES PREZENTACJI 1. Wprowadzenie - wybrane

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr IX/55/15 Rady Gminy Skoroszyce z dnia 29 czerwca 2015 roku

Uchwała Nr IX/55/15 Rady Gminy Skoroszyce z dnia 29 czerwca 2015 roku Uchwała Nr IX/55/5 Rady Gminy Skoroszyce z dnia 29 czerwca 205 roku w sprawie zatwierdzenia taryf zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Na podstawie art. 24 ust. ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Zał nr 6 do SIWZ UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ

Zał nr 6 do SIWZ UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zał nr 6 do SIWZ UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ nr. zawarta w dniu 2015 r. w Brodach pomiędzy: Gminą Brody z siedzibą w Brodach ul. Rynek 2, 68-343 Brody reprezentowana przez Wójta Gminy - Ryszarda

Bardziej szczegółowo

GRUPA P4B opracowanie Piotr Maroszek i Piotr Lentyński

GRUPA P4B opracowanie Piotr Maroszek i Piotr Lentyński EKONOMIA Zatwierdzane ceny taryfowe - maksymalne czy sztywne! SZTYWNE? Przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesje w zakresie ciepłownictwa, elektroenergetyki i gazownictwa zobowiązane są do sporządzania

Bardziej szczegółowo

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Rozwiązanie KDT a rozwój konkurencji na rynku energii elektrycznej Halina Bownik - Trymucha Departament Promowania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 maja 2014 r. Poz. 5476 DECYZJA NR OŁO-4210-10(19)/2014/367/IX/BG PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI. z dnia 27 maja 2014 r.

Warszawa, dnia 30 maja 2014 r. Poz. 5476 DECYZJA NR OŁO-4210-10(19)/2014/367/IX/BG PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI. z dnia 27 maja 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 30 maja 2014 r. Poz. 5476 DECYZJA NR OŁO-4210-10(19)/2014/367/IX/BG PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI z dnia 27 maja 2014 r. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Umowa nr... o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej

Umowa nr... o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej Adres do korespondencji: ENEA Operator Sp. z o.o. Nr ewidencyjny:... (nazwa jednostki organizacyjnej) ul...., xx-xxx (miejscowość) Nr PPE:... Umowa nr... o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

TARYFY OSD NA ROK 2013

TARYFY OSD NA ROK 2013 URZĄD REGULACJI ENERGETYKI DEPARTAMENT TARYF TARYFY OSD NA ROK 2013 (dotyczy OSD, którzy dokonali, z dniem 1 lipca 2007 r., rozdzielenia działalności) WARSZAWA, LISTOPAD 2012 R. Spis treści 1. WSTĘP...

Bardziej szczegółowo

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok Warunki przyłączenia elektrowni wiatrowych do sieci elektroenergetycznych w Polsce w oparciu o doświadczenia z obszaru działania Obszar działania jest największym dystrybutorem energii elektrycznej w północno-wschodniej

Bardziej szczegółowo

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 18.11.2015 r. COM(2015) 496 final ANNEXES 1 to 2 ZAŁĄCZNIKI Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie europejskiej statystyki dotyczącej cen gazu

Bardziej szczegółowo

STRATY ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM

STRATY ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM Elżbieta NIEWIEDZIAŁ, Ryszard NIEWIEDZIAŁ Wyższa Szkoła Kadr Menedżerskich w Koninie STRATY ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM Streszczenie: W artykule przedstawiono charakterystykę

Bardziej szczegółowo

Zestawienie wartości dostępnej mocy przyłączeniowej źródeł w sieci RWE Stoen Operator o napięciu znamionowym powyżej 1 kv

Zestawienie wartości dostępnej mocy przyłączeniowej źródeł w sieci RWE Stoen Operator o napięciu znamionowym powyżej 1 kv Zestawienie wartości dostępnej mocy przyłączeniowej źródeł w sieci RWE Stoen Operator o napięciu znamionowym powyżej 1 kv stan na: październik 2015 r. RWE STOEN Operator Sp. z o.o. Strona 1 Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

SIWZ Dostawa energii elektrycznej do Instytutu Energetyki FORMULARZ OFERTOWY

SIWZ Dostawa energii elektrycznej do Instytutu Energetyki FORMULARZ OFERTOWY Załącznik nr 1 FORMULARZ OFERTOWY Zamawiający: Instytut Energetyki, Instytut Badawczy ul. Mory 8, 01-330 Warszawa Nazwa (Firma) Wykonawcy... Adres siedziby:... adres do korespondencji: (jeśli jest inny

Bardziej szczegółowo

G-11e Sprawozdanie o cenach energii elektrycznej według kategorii standardowych odbiorców końcowych

G-11e Sprawozdanie o cenach energii elektrycznej według kategorii standardowych odbiorców końcowych MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-5 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON G-e Sprawozdanie o cenach według kategorii standardowych odbiorców końcowych

Bardziej szczegółowo

Dostosowanie przepisów polskich w zakresie jakości energii elektrycznej do wymogów Unii Europejskiej

Dostosowanie przepisów polskich w zakresie jakości energii elektrycznej do wymogów Unii Europejskiej Dostosowanie przepisów polskich w zakresie jakości energii elektrycznej do wymogów Unii Europejskiej Edward Siwy Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Politechnika Śląska, Gliwice W artykule

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF.

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Efektywna stopa podatkowa jest stosunkiem podatku wykazanego w sprawozdaniu finansowym

Bardziej szczegółowo

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Poznań 24 listopada 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne. 2. Funkcjonujące systemy

Bardziej szczegółowo

3. Zamawiający mimo podziału zamówienia na części nie zmienił treści formularza ofertowego, który

3. Zamawiający mimo podziału zamówienia na części nie zmienił treści formularza ofertowego, który NGZ 599/ZP-5/10 Włocławek, dnia 15.04.2010 r. Wyjaśnienie (2) treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia /SIWZ/ w przetargu nieograniczonym na dostawę energii elektrycznej i świadczenie usług dystrybucji

Bardziej szczegółowo