Zapraszamy do prenumeraty Czasopisma Aptekarskiego na rok 2010

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zapraszamy do prenumeraty Czasopisma Aptekarskiego na rok 2010"

Transkrypt

1 Str. 5 ISSN Vol. XVI Rok za³o enia 1992 Nr 11 (191) Listopad 2009 AMBASADOR FARMACJI Wydawnictwo Farmapress ICV 6,93 Czasopismo Aptekarskie ICV 3,72 Kontynuator tradycji Czasopisma utworzonego w roku 1871 we Lwowie Zapraszamy do prenumeraty Czasopisma Aptekarskiego na rok 2010

2

3 VOL XVI Nr 11 (191) ISSN Rok 2009 KONTYNUATOR TRADYCJI CZASOPISMA UTWORZONEGO w ROKU 1871 we LWOWIE Wydawnictwo Farmapress ICV 6,93 Czasopismo Aptekarskie ICV 3,72 Niezale ny Ogólnopolski Miesiêcznik Farmaceutyczno-Medyczny dla Aptekarzy, Farmaceutów, Lekarzy, Producentów i Dystrybutorów Leków Wydawca, Redaktor Naczelny: Wiktor Szukiel tel. kom Pe³nomocnik Wydawcy Z-ca Redaktora Naczelnego: Jadwiga Szymañska tel. kom , tel. (0-22) Honorowy z-ca Redaktora Naczelnego: mgr prawa Barbara Jendryczko Sekretarz Redakcji: Bogdan Ostrowski RADA NAUKOWA prof. dr hab. n. farm. Kazimierz G³owniak kierownik Katedry i Zak³adu Farmakognozji z Pracowni¹ Roœlin Leczniczych, Uniwersytet Medyczny w Lublinie przewodnicz¹cy prof. dr Benito del Castillo Garcia cz³onek Narodowej Akademii Farmaceutycznej w Hiszpanii prof. dr hab. n. farm. Edmund Grzeœkowiak kierownik Katedry i Zak³adu Farmacji Klinicznej i Biofarmacji, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu prof. dr hab. n. farm. Roman Kaliszan cz³. koresp. PAN i PAU kierownik Katedry i Zak³adu Biofarmacji i Farmakodynamiki, Gdañski Uniwersytet Medyczny prof. dr hab. n. farm. Wincenty Kwapiszewski Honorowy Prezes Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego prof. dr hab. n. farm. S³awomir Lipski Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii prof. dr hab. n. farm. Maciej Paw³owski kierownik Katedry Chemii Farmaceutycznej, Uniwersytet Jagielloñski, Collegium Medicum dr hab. n. farm. Anita Magowska Katedra i Zak³ad Historii Nauk Medycznych, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu dr n. farm. Roman Duda Okrêgowa Izba Aptekarska w Kielcach dr n. farm. Jerzy Jambor prezes Polskiego Komitetu Zielarskiego w Poznaniu dr n. farm. Jerzy azowski sekretarz Naczelnej Rady Aptekarskiej w Warszawie Pomys³ artystyczny i koncepcja typograficzna Bogdan Ostrowski Opracowanie graficzno-techniczne i korekta Zespó³ Redakcja zastrzega sobie prawo adiustacji i skracania nades³anych tekstów. Publikacje w Czasopiœmie Aptekarskim nie mog¹ byæ kopiowane w adnej formie ani adnymi metodami mechanicznymi lub elektronicznymi, ³¹cznie z wykorzystaniem systemów przechowywania i odtwarzania informacji bez pisemnej zgody wydawcy, Wydawnictwa Farmapress. Realizacja Wydania Biuro Wydawcy i Redakcji: Zofia Soborowska ul. Obarowska 23/2, Warszawa Box 81 tel./fax (0-22) , fax 24 h Kolporta i prenumerata: tel./fax (0-22) Prenumerata roczna wraz z suplementami 200 z³, pó³roczna 120 z³ Wp³aty nale y dokonywaæ na konto: Adres strony WWW Czasopisma Aptekarskiego : Czasopismo Aptekarskie ukazuje siê tylko w prenumeracie. Za treœæ tekstów promocyjnych, reklam, og³oszeñ, insertów Redakcja nie odpowiada. Nak³ad nie przekracza egz. Tytu³ i znak s³owno-graficzny prawnie zastrze ony. Œwiadectwo ochronne nr i nr wydane przez Urz¹d Patentowy RP Copyright by FARMAPRESS Odkrywanie tajemnic ludzkiej komórki Nagroda Nobla to wci¹ najbardziej presti owe wyró nienie dla naukowców ró nych dziedzin nauki i literatów, gdy laureatom oraz ich odkryciom naukowym i dzie³om przynosi œwiatow¹ s³awê i powszechne uznanie. Zosta³a ona ufundowana w testamencie szwedzkiego naukowca Alfreda Nobla z 27 listopada 1895 roku. Du ¹ czêœæ swej fortuny Alfred Nobel przeznaczy³ na seriê nagród, z których jedna jest przeznaczona dla osoby, która dokona najbardziej istotnego odkrycia w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Nagroda Nobla w dziedzinie nauk medycznych jest przyznawana od 1901 roku (nie przyznano jej dziewiêciokrotnie, w tym w latach I i II wojny œwiatowej). W mijaj¹cym roku 2009 Nagrodê Nobla w dziedzinie medycyny przyznano trójce amerykañskich naukowców: Elizabeth Blackburn, Carol W. Greider i Jack W. Szostakowi i to oni otrzymali 10 mln koron (po 1,4 mln dolarów ka dy), dyplom oraz zaproszenie na uroczyst¹ ceremoniê rozdania nagród w Sztokholmie w dniu 10 grudnia br. Po raz pierwszy wœród laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny znalaz³y siê dwie kobiety: Elizabeth Blackburn profesor biologii i fizjologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco, i Carol W. Greider profesor na Wydziale Biologii Molekularnej i Genetyki na Johns Hopkins University School of Medicine w Baltimore. Dla nas nie bez znaczenia jest tak e, e trzeci z laureatów, Jack W. Szostak, to Amerykanin o polskich korzeniach (urodzony w Londynie, od 1979 r. pracuje w Harvard Medical School, obecnie profesor genetyki w tej uczelni, zwi¹zany równie z Howard Hughes Medical Institute). Presti owe wyró nienie w medycynie przyznano tym razem za prze³omowe odkrycie kluczowych mechanizmów genetycznych w czynnoœci komórek bardzo aktywnych w wielu komórkach nowotworowych telomeraz, które zainspirowa³o nowe kierunki badañ nad rakiem (jeœli je wy³¹czyæ lub zniszczyæ komórki, które posiadaj¹ wysok¹ aktywnoœæ telomeraz oceniaj¹ znaczenie tego odkrycia inni naukowcy byæ mo e bêdziemy w stanie leczyæ raka). Nagrodzone badania zosta³y przeprowadzone w latach 70. i 80. XX w. i pod³o e badañ sugeruj¹cych, i komórki rakowe wykorzystuj¹ telomerazy w celu utrzymania swojego niekontrolowanego wzrostu. Trójka naukowców rozwi¹za³a w nich zagadkê, jak chromosomy chroni¹ siê przed zniszczeniem w momencie podzia³u komórek. E. Blackburn i C.W. Greider odkry³y enzym, który buduje telomery telomerazy i mechanizm, który dodaje DNA do koñcówek chromosomów, by zast¹piæ materia³ genetyczny, który uleg³ erozji. Obecnie nagrodzeni Nagrod¹ Nobla naukowcy badaj¹, czy leki blokuj¹ce ten enzym mog¹ zwalczyæ nowotwór i wierz¹, e erozja DNA, któr¹ ten enzym naprawia, mo e odgrywaæ du ¹ rolê w innych schorzeniach. Tegoroczn¹ Nagrodê Nobla w dziedzinie medycyny nasz zespó³ redakcyjny przyjmuje z satysfakcj¹, bo dziedzinie, jak¹ ona wyró - nia, czyli badaniom genetycznym, nasze czasopismo i wydawnictwo Farmapress od dawna uwa a za tê, która mieæ bêdzie ogromny wp³yw na skutecznoœæ medycyny przysz³oœci w walce z dot¹d nieuleczalnymi schorzeniami, poœwiêcaj¹c jej wiele miejsca w ofercie wydawniczej serii Biblioteka Naukowa Czasopisma Aptekarskiego, jaki i publikacjach o tematyce naukowej na ³amach CzA. Dziêki pozyskanym do wspó³pracy wybitnym znawcom i pasjonatom genetyki oraz kolejnych odkryæ w badaniach nad mechanizmami genetycznymi w komórce autorom, jak dobrze znani naszym Czytelnikom prof. dr hab. S³awomir Lipski i dr n.med. Stanis³aw Burzyñski oraz wielu innym autorom, nasi Czytelnicy otrzymali szansê przyswojenia podanej przez nich w przystêpnej formie i jêzyku tej trudnej a tak niezbêdnej dla farmaceuty XXI wieku wiedzy. mgr ucja Suchocka

4 Skrócona informacja o produkcie leczniczym COZAAR 50mg i HYZAAR 50mg/12.5mg dost pna na odwrocie rekl_205x285.indd :41:32 TREŒÆ SPRAWY ZAWODU Wybiórka w pigu³ce 6 Bogdan Ostrowski Ambasadorzy Farmacji Jerzy azowski 8 Zofia Ulz Fa³szowane leki w Polsce dzia³ania inspekcji farmaceutycznej 9 s. 9 Grzegorz Kucharewicz Ogólnopolski Dzieñ Aptekarza 17 NAUKA I PRAKTYKA ucja Suchocka Odkrywanie tajemnic ludzkiej komórki 3 Jacek Sapa Rola farmaceuty w prewencji i farmakoterapii oty³oœci 23 s. 36 Jerzy Jambor Lawenda w¹skolistna roœlina sprowadzaj¹ca szczêœcie 32 DEBATY KONFERENCJE KONGRESY Oty³oœæ i nadwaga jako problem zdrowotny 36 Janusz Pluta W odpowiedzi na artyku³ dr. Jerzego azowskiego pt. Dlaczego od 3 lat miejsce dla prezesa Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego na sali obrad Rady FIP jest puste? opublikowanego na ³amach CzA nr 10/ s. 37 Anita Magowska Wrzeœniowe spotkania historyków farmacji i medycyny 40 PRAWO Si a w dzia aniu oryginalnego losartanu Agnieszka Zimmermann Nowa ustawa o prawach pacjenta 43 losartan potasowy + HCTZ 50/12.5 Podwójna si a w jednej tabletce APTEKARSKI MERKURIUSZ PRAWNY nr 3-4/2009 s. 50 Wojciech Olender Realizacja recept lekarskich w œwietle zasad odpowiedzialnoœci cywilnej ze szczególnym uwzglêdnieniem recept na leki refundowane 1-20

5 Czasopismo Aptekarskie lider w upowszechnianiu opieki farmaceutycznej KALENDARZ ROK ZA O ENIA Na ok³adce strona z Zielnika herbarzem z jêzyka ³aciñskiego zwanego, to jest opisanie w³asne imion, kszta³tu, przyrodzenia, skutków i mocy zió³ wszystkich z 1613 roku XVII edycja Farmaceutycznego Kalendarza na rok 2010 zawiera obok kalendarium m.in. indeks aktów normatywnych (ponad 300 pozycji) u ytecznych w prowadzeniu apteki i hurtowni, oryginalne artyku³y dotycz¹ce roœlin leczniczych, bogat¹ adresografiê i informacje o lekach wybranych firm farmaceutycznych. Kalendarz otrzymuj¹ w ramach prenumeraty wszyscy Czytelnicy Czasopisma Aptekarskiego. Szanowni Czytelnicy, zapraszamy do prenumeraty Czasopisma Aptekarskiego na rok W ramach prenumeraty otrzymaj¹ Pañstwo tak e XVII edycjê ksi¹ kowego wydania Farmaceutycznego Kalendarza na rok 2010 z indeksem aktualnych aktów normatywnych obowi¹zuj¹cych w aptece. Koszt ca³orocznej prenumeraty wynosi 200 z³ (VAT 0%). Wprowadzamy tak e mo liwoœæ zaprenumerowania CzA na I pó³rocze (od nr 1 do 6-7) koszt 120 z³, VAT 0%. Wp³at nale y dokonywaæ na za³¹czonym do CzA nr 10/09 druku przelewu lub pobieraj¹c jego wzór z (prenumerata) albo bezpoœrednio na konto Po dokonaniu wp³aty otrzymaj¹ Pañstwo fakturê (przypominamy, e mo na j¹ rozliczyæ w kosztach prowadzonej firmy). Prosimy o czytelne wype³nienie druku i zwrócenie uwagi, aby bank Pañstwa wpisa³ do treœci przelewu wszystkie dane niezbêdne do wystawienia faktury VAT.

6 SPRAWY ZAWODU WYBIÓRKA W PIGU CE Od redakcji Publikujemy obszerne fragmenty stanowiska Porozumienia Zielonogórskiego Federacji Zwi¹zków Pracodawców Ochrony Zdrowia z r. Stanowisko Porozumienia Zielonogórskiego w sprawie projektu Rozporz¹dzenia w sprawie recept lekarskich W zwi¹zku z przygotowanym przez Ministerstwo Zdrowia projektem Rozporz¹dzenia w sprawie recept lekarskich, Federacja Porozumienie Zielonogórskie oœwiadcza: W zwi¹zku z podnoszon¹ przez przedstawicieli œrodowiska aptekarzy kwesti¹ braku czytelnoœci, czy wrêcz nieczytelnoœci czêœci recept wystawianych przez lekarzy, zwracamy uwagê, i coraz wiêksza czêœæ lekarzy, w szczególnoœci œwiadczeniodawców zrzeszonych w Federacji PZ, nie wypisuje recept rêcznie, lecz korzystaj¹c z odpowiednich systemów informatycznych, recepty te drukuje. Fakt ów powoduje, i lekarzy Porozumienia Zielonogórskiego zg³aszane problemy nie dotycz¹ lub dotycz¹ w œladowym procencie. Federacja Porozumienie Zielonogórskie zwraca równie uwagê, i nie jest uczciwe i dopuszczalne, przerzucanie na lekarzy ca³ej odpowiedzialnoœci za wszelkie problemy powsta³e na skutek nieprawid³owo lub nieczytelnie wystawionej recepty. Nale y podkreœliæ, e zrzeszeni w Federacji lekarze podstawowej opieki zdrowotnej ka dego roku realizuj¹ miliony porad lekarskich, wystawiaj¹c w trakcie tych miliony recept. Ka da wizyta zwi¹zana jest z koniecznoœci¹ wykonania, niezale nie od wystawienia recepty, badania lekarskiego, przeprowadzenia diagnozy, zebrania wywiadu i rzetelnego udokumentowania tych czynnoœci. Czasoch³onnoœæ wykonania takiej procedury jest niemo liwa do pogodzenia z iloœci¹ udzielanych porad i wizyt realizowanych przez lekarzy. (...) (...) Federacja Porozumienie Zielonogórskie niezmiennie zg³asza postulat jak najszybszego wprowadzenia przewidzianych w ustawie o œwiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze œrodków publicznych kart ubezpieczenia zdrowotnego. Nale y dodaæ, e ustawa ta, przewiduj¹ca wprowadzenie kart ubezpieczenia zdrowotnego, wesz³a w ycie ju przed ponad 5 laty. Mimo to do dnia dzisiejszego, kolejne rz¹dy nie podjê³y dzia³añ zmierzaj¹cych do ich wprowadzenia i zastosowania.(...) (...) Wobec powy szego, Federacja Porozumienie Zielonogórskie po raz kolejny postuluje: o jak najszybsze wprowadzenia kart ubezpieczenia zdrowotnego, dokumentu i noœnika danych osobowych i medycznych przyjêcie przez Pañstwo odpowiedzialnoœci za aktualizacje i bezpieczeñstwo danych medycznych gromadzonych w systemach informatycznych, wprowadzenie powszechnego systemu informacyjnego, który pozwoli sprawowaæ kompleksowy nadzór nad procesem udzielania œwiadczeñ zdrowotnych, wprowadzenie mechanizmów racjonalnego korzystania z systemu opieki zdrowotnej np. czas na poradê, recepta d³ugoterminowa, porada telefoniczna, rejestracja elektroniczna Bo ena Janicka Prezes Federacji PZ Z inicjatywy prezesa NRA dr. Grzegorza Kucharewicza br. dosz³o do spotkania prezydium NRA z minister zdrowia Ew¹ Kopacz. Omówiono stan prac nad projektem rozporz¹dzenia o receptach lekarskich. 6 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191) 2009

7 SPRAWY ZAWODU br. w Ministerstwie Zdrowia odby³o siê spotkanie poœwiêcone projektowi rozporz¹dzenia w sprawie recept lekarskich. W spotkaniu udzia³ wziêli: wiceminister Marek Twardowski, Rzecznik Praw Pacjenta Krystyna Koz³owska, prezes NIL dr n. med. Konstanty Radziwi³³, prezes NRA dr n. med Grzegorz Kucharewicz i wiceprezes dr n. farm. Marek Jêdrzejczak. Centralê Narodowego Funduszu Zdrowia reprezentowali: zastêpca dyrektora Departamentu Gospodarki Lekami dr Andrzej Œliwiñski, naczelnik Wydzia³u Monitorowania Refundacji mgr Melania Brzozowska, dyrektor Biura Prawnego mec. Wies³aw Kosacki oraz naczelnik Wydzia³u Gospodarki Lekami Mazowieckiego Oddzia³u lek. med. Miros³aw Markowski. Prof. dr hab. n. farm El bieta Skrzydlewska dziekan Wydzia³u Farmaceutycznego UM w Bia³ymstoku wspólnie z JM Rektorem UM prof. dr. hab. n. med. Jackiem Nikliñskim i rektorem poprzedniej kadencji prof. dr. hab. n. med. Janem Górskim wmurowuje akt erekcyjny pod Euroregionalne Centrum Farmacji Uniwersystetu Medycznego w Bia³ymstoku br. W wyniku wygranego konkursu kierownikiem Katedry i Zak³adu Historii Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dniem 1 paÿdziernika 2009 r. zosta³a dr hab.n. farm. i dr n. hum. Anita Magowska dobrze znana od wielu lat naszym czytelnikom z publikacji zamieszczanych na ³amach Czasopisma Aptekarskiego i aktywnego udzia³u w miêdzynarodowych konferencjach naukowo-szkoleniowych organizowanych przez nasz¹ redakcjê. Przewodnicz¹cy Rady Naukowej prof. dr hab. Kazimierz G³owniak Dyplom Honorowy AMBASADOR Czasopisma Aptekarskiego Redakcja i Rada Naukowa przyznaje Dyplom Honorowy Czasopisma Aptekarskiego dr. n. farm. JERZEMU AZOWSKIEMU kawalerowi medalu Ambasador Farmacji z okazji 40. lat dzia³alnoœci w Polskim Towarzystwie Farmaceutycznym, 20. lat w samorz¹dzie aptekarskim i 15. lat w Miêdzynarodowej Federacji Farmaceutycznej FARMACJI Warszawa, 9 wrzeœnia 2009 Wydawca Redaktor Naczelny Wiktor Szukiel CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191)

8 Ambasadorzy Farmacji JERZY AZOWSKI Dr n. farm. JERZY AZOWSKI urodzi³ siê 9 wrzeœnia 1939 r. w Warszawie, w starej szlacheckiej rodzinie herbu Krzywda. Studia na Wydziale Farmaceutycznym AM w Poznaniu ukoñczy³ w 1964 r. Od 1970 r. zdecydowa³ siê na zawodow¹ s³u bê wojskow¹, w tym czasie te rozpocz¹³ przygotowania do otwarcia przewodu doktorskiego. W 1975 r. uzyska³ II specjalizacji z farmacji aptecznej. Tematem jego rozprawy doktorskiej, wykonanej pod kierunkiem prof. dr. hab. n. med. Juliusza Dereckiego, by³o praktyczne zastosowanie radioimmunologicznej metody oznaczania digoksyny w kontroli leczenia tym lekiem i by³a to jedna z pierwszych prac doktorskich z zakresu terapii monitorowanej w Polsce. Tytu³ doktora nauk farmaceutycznych otrzyma³ w 1978 r., w WIHiE w Warszawie. Pracê zawodow¹ rozpocz¹³ w 1964 roku jako asystent naukowo-badawczy w Instytucie Roœlin Leczniczych w Poznaniu. Po przeniesieniu siê do Warszawy pracowa³ kolejno: jako mistrz produkcji na Wydziale Organopreparatów Warszawskich Zak³adów Farmaceutycznych Polfa, kierownik Laboratorium Wytwórczego w Celestynowie, kierownik Pracowni P³ynów Ja³owych Apteki Centrum Kszta³cenia Podyplomowego WAM w Warszawie, farmakolog kliniczny I Kliniki Chorób Wewnêtrznych, kierownik Wytwórni P³ynów Ja³owych w Centralnym Szpitalu Klinicznym WAM, adiunkt w Zak³adzie Transfuzjologii i Transplantologii CSK WAM. W 1990 r. w stopniu pp³k. przeszed³ do rezerwy i podj¹³ pracê w charakterze dyrektora farmaceutycznego hurtowni ORFE w Warszawie. Od 1993 r. ca³kowicie poœwiêci³ siê pracy w Polskim Towarzystwie Farmaceutycznym i samorz¹dzie aptekarskim. Nieprzerwanie od 1974 r. dzia³a w Polskim Towarzystwie Farmaceutycznym, pocz¹tkowo w Sekcji Farmacji Szpitalnej Oddzia³u Warszawskiego PTFarm., by³ te cz³onkiem Zarz¹du Oddzia³u Warszawskiego. W 1986 r. zosta³ powo³any na stanowisko sekretarza generalnego PTFarm. i pe³ni³ tê funkcjê przez 3 kadencje. Od 1994 r. jest cz³onkiem indywidualnym FIP. W latach 1993 r. do 2004 r. by³ redaktorem naczelnym Farmacji Polskiej. W 1995 r., dziêki uczestnictwu w III Miêdzynarodowym Sympozjum Farmacji Onkologicznej w Hamburgu, dr Jerzy azowski zainteresowa³ siê tematyk¹ farmacji onkologicznej propaguj¹c j¹ na ³amach Farmacji Polskiej i Farmacji Szpitalnej, Klinicznej, Onkologicznej. W 2000 r. by³ wspó³za³o ycielem Europejskiego Towarzystwa Farmacji Onkologicznej, po czym podj¹³ inicjatywê utworzenia Ogólnopolskiej Sekcji Farmacji Onkologicznej PTFarm., której by³ przewodniczym do 21 paÿdziernika 2009 r. Od pocz¹tku uczestniczy³ w pracach zwi¹zanych z reaktywowaniem samorz¹du aptekarskiego. Po I Krajowym ZjeŸdzie Aptekarzy powierzono mu funkcjê sekretarza NRA. Ju w pocz¹tkowym okresie dzia³alnoœci samorz¹du nawi¹za³ kontakty z europejskimi organizacjami aptekarskimi; z jego inicjatywy NRA jest cz³onkiem Grupy Farmaceutycznej Unii Europejskiej. Jest sta³ym przedstawicielem NRA w tych organizacjach. By³ osob¹ odpowiedzialn¹ za kontakty zagraniczne samorz¹du równie w II i III kadencji NRA, w kadencjach tych redagowa³ tak e Biuletyn Naczelnej Izby Aptekarskiej, a od IV kadencji NRA jest sekretarzem Naczelnej Rady Aptekarskiej. Przez ca³y okres pracy zawodowej, jak i obecnie, aktywnie uczestniczy³ w licznych sympozjach, kongresach, zjazdach naukowych krajowych i miêdzynarodowych, dziêki czemu sta³ siê znan¹ i cenion¹ osob¹ w œrodowisku farmaceutycznym i farmakologicznym w Polsce i za granic¹. Na dorobek naukowy dr. J. azowskiego sk³ada siê oko- ³o 100 publikacji doœwiadczalnych i pogl¹dowych z dziedziny farmacji i farmakologii klinicznej oraz opieki farmaceutycznej, a tak e liczne artyku³y opublikowane w czasopismach farmaceutycznych i lekarskich, krajowych i zagranicznych. Jest autorem pionierskiej pracy Podstawy opieki farmaceutycznej w teorii i praktyce aptecznej, która zapocz¹tkowa³a wydawanie prac w ramach Biblioteki Naukowej Czasopisma Aptekarskiego. Jest cz³onkiem Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego i Farmacji Szpitalnej, Klinicznej, Onkologicznej. Podczas obrad XI Miêdzynarodowej Konferencji Naukowej Czasopisma Aptekarskiego prof. dr hab. Kazimierz G³owniak udekorowa³ medalem J. azowskiego i nada³ mu tytu³ Ambasadora Farmacji. Dr Jerzy azowski otrzyma³ wiele odznaczeñ, medali i odznak. W czasie obrad IV Krajowego Zjazdu Aptekarzy zosta³ uhonorowany Krzy em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

9 ISSN Vol. XVI Rok za³o enia 1992 Nr 11 (191) Listopad 2009 Wydawnictwo Farmapress ICV 6,93 Czasopismo Aptekarskie ICV 3,72 Kontynuator tradycji Czasopisma utworzonego w roku 1871 we Lwowie Od Redakcji: Minê³y dwa lata od powo³ania do ycia rozporz¹dzeniem ministra zdrowia specjalnego zespo³u do walki ze zjawiskiem sfa³szowanych produktów leczniczych oraz nielegalnym obrotem lekami. By³ to w jakimœ sensie tak e plon twórczej dyskusji zorganizowanej przez œrodowiska producentów i dystrybutorow produktów leczniczych nad piln¹ i bezdyskusyjn¹ koiecznoœci¹ wspólnego wszystkich uprawnionych organów i instytucji zorganizowanego przeciwdzia³ania zjawisku, które mo e zagra aæ zdrowiu i niekiedy yciu pacjentów, a dla którego w zglobalizowanym œwiecie gospodarki wolnorynkowej granice pañstwowe nie stanowi¹ przeszkody. Co uda³o siê przez ten czas osi¹gn¹æ? Czy nasi pacjenci s¹ bezpieczni, bo ka dy przypadek wprowadzenia do obrotu leku sfa³szowanego zostanie surowo ukarany? Redakcja zwróci³a siê z tym i innymi pytaniami do g³ównego inspektora farmaceutycznego mgr farm. Zofii Ulz, która jest przewodnicz¹c¹ tego zespo³u, o podsumowanie efektów dotychczasowych dzia³añ inspekcji farmaceutycznej i ocenê sytuacji na polskim rynku leków w tej dziedzinie. FA SZOWANE LEKI W POLSCE DZIA ANIA INSPEKCJI FARMACEUTYCZNEJ mgr farm. Zofia ULZ G³ówny Inspektor Farmaceutyczny Sfa³szowane produkty lecznicze oraz nielegalny obrót produktami leczniczymi staj¹ siê coraz bardziej powszechnym zjawiskiem, które zagra- a zdrowiu lub yciu konsumentów. Wynika to miêdzy innymi z faktu, i sfa³szowane produkty lecznicze nie odpowiadaj¹ wymaganiom jakoœciowym, ustalonym dla produktów leczniczych, zawieraj¹ niew³aœciw¹ (zazwyczaj zbyt ma³¹) iloœæ lub rodzaj substancji czynnej, a niekiedy nawet posiadaj¹ w swoim sk³adzie niedopuszczone do stosowania substancje aktywne o nieznanym bezpieczeñstwie stosowania. Produkty te stanowi¹ bardzo du e zagro enie dla pacjentów/konsumentów. Nie mniej wa nym problemem jest tak e dystrybucja leków w miejscach do tego nieuprawnionych. Leki, trafiaj¹c do nielegalnego obiegu, trac¹ swoj¹ pierwotn¹ jakoœæ w wyniku niew³aœciwych warunków ich transportu oraz przechowywania. Brak jest tak e gwarancji ich to samoœci. Wœród tych produktów leczniczych s¹ bardzo czêsto leki wydawane tylko na podstawie recepty lekarskiej, które stosowane samodzielnie mog¹ stanowiæ powa ne zagro enie dla zdrowia lub ycia ze wzglêdu na czynniki ryzyka zwi¹zane z ich przyjmowaniem. Aby przeciwdzia³aæ przedmiotowym zagro eniom, w dniu 9 listopada 2007 r. na wniosek G³ównego Inspektora Farmaceutycznego Minister Zdrowia powo³a³ w drodze zarz¹dzenia Zespó³ do Spraw Sfa³szowanych Produktów Leczniczych (Dz. Urz. MZ z 2007 r., nr 17, poz. 92). W pracach tego zespo³u uczestnicz¹ przedstawiciele organów nadzoruj¹cych rynek produktów leczniczych i suplementów diety, jednostek wykonuj¹cych ich badania oraz organów

10 SPRAWY ZAWODU odpowiedzialnych za zapobieganie i zwalczanie przestêpstw zwi¹zanych z produktami leczniczymi. Oprócz G³ównego Inspektora Farmaceutycznego, który pe³ni funkcjê przewodnicz¹cego zespo³u, w jego sk³ad wchodz¹ przedstawiciele Ministra Zdrowia, prezesa Urzêdu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, G³ównego Inspektoratu Sanitarnego, Prokuratury Krajowej, Komendy G³ównej Policji, kierowników S³u by Celnej, Narodowego Instytutu Leków a tak e jako eksperci przedstawiciele G³ównego Lekarza Weterynarii i Urzêdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zadaniem Zespo³u ds. Sfa³szowanych Produktów Leczniczych jest podejmowanie dzia³añ, które maj¹ przyczyniæ siê do zminimalizowania zjawiska obrotu sfa³szowanymi produktami leczniczymi, lekami sprzedawanymi w miejscach nieuprawnionych oraz sfa³szowanymi suplementami diety, które z uwagi na nieuprawnione zastosowanie niezadeklarowanych substancji czynnych, stosowanych wy³¹cznie w lecznictwie spe³niaj¹ kryteria produktu leczniczego. G³ównymi obszarami aktywnoœci zespo³u s¹ dzia³ania operacyjne i informacyjne oraz prace legislacyjne. Dotychczas Zespó³ ds. Sfa³szowanych Produktów Leczniczych odby³ szeœæ sta³ych posiedzeñ oraz kilka posiedzeñ roboczych, podczas których realizowano zadania okreœlone w 3 zarz¹dzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie powo³ania Zespo³u do Spraw Sfa³szowanych Produktów Leczniczych. Efekty tych dzia³añ dotycz¹ zarówno samej organizacji pracy zespo³u jak i wytyczenia kierunków jego dzia³añ. Zespó³, mimo e powo³ano go do ycia pod koniec 2007 roku, dzia³alnoœæ rozpocz¹³ jednak dopiero w roku 2008, gdy w pocz¹tkowym okresie musia³ skupiæ siê na organizacji swojej pracy. Zgodnie z 5 ust. 2 zarz¹dzenia przyjêto Regulamin Pracy Zespo³u, w którym to dokumencie sprecyzowano kwestie organizacyjne oraz formalne, wskazuj¹ce tryb przeprowadzania posiedzeñ, sposoby podejmowania ustaleñ i rekomendacji oraz sposób informowania Ministra Zdrowia o bie ¹cej pracy zespo³u. Wype³niaj¹c zadania okreœlone w 3 pkt 3-5 zarz¹dzenia, stworzono sieæ szybkiej wymiany informacji pomiêdzy urzêdami i jednostkami reprezentowanymi przez cz³onków oraz ekspertów, opart¹ na systemie tzw. punktów kontaktowych (SPOC). Dziêki stworzeniu grupy mailingowej oraz ustaleniu listy telefonów kontaktowych cz³onków i ekspertów wszelkie istotne z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeñstwa zdrowia publicznego informacje o sfa³szowanych produktach leczniczych s¹ bezzw³ocznie przekazywane w³aœciwym organom i jednostkom. Obecnie, maj¹c na uwadze dotychczas zdobyte doœwiadczenia, zespó³ rozpocz¹³ prace zmierzaj¹ce do zmiany zarz¹dzenia powo³uj¹cego zespó³, których celem jest usprawnienie jego pracy. Zak³adaj¹ one miêdzy innymi w³¹czenie do zespo³u jako jego sta³ych cz³onków reprezentantów prezesa Urzêdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz G³ównego Lekarza Weterynarii. PRZYJÊTE KIERUNKI DZIA AÑ ZESPO U Zgodnie z dotychczasowymi doœwiadczeniami cz³onków zespo³u oraz rekomendacjami wypracowanymi przez miêdzynarodowe organizacje i instytucje podejmuj¹ce walkê ze sfa³szowanymi produktami leczniczymi (miêdzy innymi przez Œwiatow¹ Organizacjê Zdrowia) jako g³ówne cele dzia³añ wskazano: wypracowanie kana³ów szybkiego przep³ywu informacji wewn¹trz instytucji wskazanych w 2 zarz¹dzenia, efektywne œciganie nielegalnego obrotu produktami leczniczymi, z uwzglêdnieniem produktów leczniczych sfa³szowanych, niedopuszczonych do obrotu na terenie RP oraz sfa³szowanych suplementów diety, zwiêkszenie skutecznoœci stosowania obowi¹zuj¹cego obecnie prawa przy œciganiu przestêpstw zwi¹zanych z nielegalnym obrotem produktami leczniczymi, przeprowadzenie zmian w prawie maj¹cych na celu wprowadzenie definicji sfa³szowanego produktu leczniczego, zaostrzenie kar za przestêpstwa zwi¹zane z wytwarzaniem i obrotem sfa³szowanymi produktami leczniczymi oraz podniesienie skutecznoœci œcigania tego typu przestêpstw, przeprowadzenie dzia³añ maj¹cych na celu zwiêkszenie œwiadomoœci spo³ecznej o zagro- eniach wynikaj¹cych z przyjmowania pro- 10 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191) 2009

11 SPRAWY ZAWODU duktów leczniczych niewiadomego pochodzenia lub nabytych w miejscach nieuprawnionych do obrotu produktami leczniczymi. OCENA SKALI PROBLEMU SFA SZOWA- NYCH LEKÓW NA RYNKU POLSKIM Zgodnie z zadaniem okreœlonym w 3 pkt 1 zarz¹dzenia, na podstawie posiadanych przez cz³onków zespo³u informacji przeprowadzono analizê obecnej sytuacji na krajowym rynku produktów leczniczych. Ustalono, i dot¹d w Polsce nie odnotowano przypadków prób dokonywania dystrybucji sfa³szowanych produktów leczniczych w legalnym ³añcuchu dystrybucji, nadzorowanym przez Pañstwow¹ Inspekcjê Farmaceutyczn¹. Na podstawie danych zgromadzonych przez zespó³ mo na stwierdziæ, i obrót sfa³szowanymi produktami leczniczymi oraz produktami leczniczymi niedopuszczonymi do obrotu dokonywany jest w Polsce najczêœciej za poœrednictwem internetu, w sex shopach, si³owniach, na bazarach i w handlu ulicznym. Przedmiotem obrotu w takich miejscach s¹ g³ównie produkty lecznicze s³u ¹ce do leczenia zaburzeñ erekcji u mê - czyzn, leki z grupy steroidów anabolicznych oraz farmakologiczne œrodki odchudzaj¹ce. Ponadto jako istotne zagro enie nale y wskazaæ dostêpnoœæ w tych miejscach produktów leczniczych niedopuszczonych do obrotu na terenie RP (najczêœciej zawieraj¹cych w sk³adzie johimbinê), oraz sfa³szowanych suplementów diety, które zawieraj¹ substancje zastrze one do stosowania w lecznictwie. Jako g³ówne Ÿród³o pochodzenia takich produktów mo na wskazaæ kraje Dalekiego Wschodu (przede wszystkim Indie, Pakistan i Chiny) oraz Bliskiego Wschodu (Egipt, Turcja). Z doœwiadczeñ s³u by celnej i policji wynika, i najczêœciej produkty te trafiaj¹ na terytorium RP w przesy³kach pocztowych, których odbiorcami s¹ osoby prywatne. W pierwszym kwartale ubieg³ego roku zakwestionowano 15 przesy³ek pocztowych zawieraj¹cych od 15 do 1400 opakowañ produktów leczniczych. Niekiedy te sfa³szowane produkty lecznicze s¹ przywo one z zagranicy przez podró nych. W ubieg³ym roku s³u by celne ujawni³y jeden przypadek próby wwiezienia na teren RP transportu opakowañ sfa³szowanych produktów leczniczych. Leki te zosta³y zatrzymane na terenie RP, co uniemo liwi³o wprowadzenie ich do legalnego ³añcucha dystrybucji. Istotnym zdarzeniem w roku 2008 by³o ujawnienie przez lekarza z Wroc³awia sfa³szowanego produktu leczniczego, stosowanego w chorobach neurologicznych i zabiegach kosmetycznych. Produkt ten by³ oznakowany w jêzyku niemieckim i zgodnie z dotychczasowymi ustaleniami zosta³ nabyty w Niemczech, a nastêpnie przewieziony do Polski. Do chwili obecnej nie stwierdzono na terenie RP obecnoœci innych opakowañ sfa³szowanej serii przedmiotowego leku, a sprawa jest przedmiotem dzia³añ organów œcigania. Oceniaj¹c sytuacjê nielegalnego obrotu lekami w Polsce, nale y wzi¹æ pod uwagê, i handel ten odbywa siê w tzw. szarej strefie. Dotychczas brakuje wiarygodnych danych o wielkoœci dokonywanego tam obrotu produktami leczniczymi, co nie pozwala oceniæ procentowy udzia³ sfa³szowanych produktów leczniczych w ca³kowitym obrocie produktami leczniczymi w Polsce. Wobec tego nale y przyj¹æ szacunkowe dane CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191)

12 SPRAWY ZAWODU Œwiatowej Organizacji Zdrowia, która w krajach rozwiniêtych udzia³ sfa³szowanych produktów leczniczych w ca³kowitym rynku leków ocenia na oko³o 1%. WSPÓ PRACA ORAZ WYMIANA INFORMACJI Cz³onkowie zespo³u s¹ w razie potrzeby niezw³ocznie informowani o produktach leczniczych sfa³szowanych, pochodz¹cych z nielegalnego Ÿród³a oraz o sfa³szowanych suplementach diety. W ramach wymiany informacji w roku 2008 przekazano im 11 pochodz¹cych z zagranicy zg³oszeñ o niebezpiecznych dla zdrowia sfa³szowanych produktach leczniczych oraz o sfa³szowanych suplementach diety (³¹cznie zg³oszono 15 produktów). Na podstawie wp³ywaj¹cych do zespo³u informacji w G³ównym Inspektoracie Farmaceutycznym prowadzony jest rejestr wszystkich zg³oszeñ w przedmiotowym zakresie, z uwzglêdnieniem istotnych danych, takich jak nr serii oraz data wa noœci zakwestionowanych leków. Rejestr ten jest cyklicznie przekazywany cz³onkom zespo³u oraz wojewódzkim inspektorom farmaceutycznym. Pozwala to na bie ¹c¹ kontrolê legalnego ³añcucha dystrybucji pod k¹tem weryfikacji produktów dostêpnych w obrocie z posiadan¹ list¹ oraz weryfikacjê przez s³u bê celn¹ produktów leczniczych wwo onych na terytorium RP. W roku 2008 do organów œcigania przekazano 7 zg³oszeñ o podejrzeniu pope³nienia przestêpstwa zwi¹zanego z nielegalnym obrotem produktami leczniczymi oraz obrotem sfa³szowanymi suplementami diety. ZWIÊKSZENIE EFEKTYWNOŒCI DZIA AÑ ORGANÓW ŒCIGANIA Analizuj¹c problem niesatysfakcjonuj¹cego poziomu skutecznoœci organów wymiaru sprawiedliwoœci w zakresie œcigania i karania za przestêpstwa zwi¹zane z nielegalnym obrotem produktami leczniczymi jako podstawowe przyczyny wskazano: czêsty brak znajomoœci lub pobie n¹ znajomoœæ przez funkcjonariuszy organów œcigania przepisów reguluj¹cych obrót lekami oraz kar ustanowionych za ³amanie zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne, trudnoœci natury formalnej w stosowaniu w/w przepisów karnych, czêste stosowanie przez organy œcigania wy- ³¹cznie prawa dotycz¹cego w³asnoœci intelektualnej, czêste bezpodstawne powo³ywanie siê na uchwa³ê S¹du Najwy szego w odniesieniu do art. 305 ustawy Prawo w³asnoœci przemys³owej przed jego nowelizacj¹, co skutkuje umorzeniem postêpowania, wysokie koszty badañ zatrzymanych produktów leczniczych, których analizy s¹ niezbêdne do ewentualnego postawienia zarzutów sprawcom przestêpstw, brak w policji oraz prokuraturze struktur wyspecjalizowanych wy³¹cznie w zwalczaniu przestêpstw zwi¹zanych z obszarem farmacji (zadania te s¹ realizowane przez jednostki zajmuj¹ce siê œciganiem i zwalczaniem przestêpstw gospodarczych), d³ugi czas oczekiwania na opinie ekspertów / bieg³ych w toku prowadzonych przez organy œcigania postêpowañ. Dla czêœciowej eliminacji w/w przyczyn, a tym samym zwiêkszenia skutecznoœci dzia³ania wymiaru sprawiedliwoœci w przedmiotowym zakresie, przedstawiciele Komendy G³ównej Policji zwrócili siê do Prokuratury Krajowej o stanowisko w zakresie zasadnoœci umorzeñ postêpowañ przygotowawczych zwi¹zanych z nielegalnym obrotem lekami na podstawie braku znamion czynu zabronionego lub jego niewielkiej szkodliwoœci spo³ecznej. Wypracowane przez Prokuraturê Krajow¹ stanowisko w sprawie bêdzie rozes³ane do prokuratorów apelacyjnych w celu przekazania go podleg³ym im prokuraturom. Pod koniec roku 2008 rozpoczêto i w roku bie- ¹cym kontynuowano przygotowania do utworzenia sta³ego krêgu bieg³ych s¹dowych z zakresu farmacji wœród inspektorów farmaceutycznych, co powinno usprawniæ pracê organów œcigania. Wskazano tez na potrzebê przeprowadzania szkoleñ dla prokuratorów, funkcjonariuszy policji oraz s³u b celnych z zakresu przepisów prawa okreœlaj¹cych zasady obrotu produktami leczniczymi. W tym celu rozpoczêto gromadzenie informacji dotycz¹cych mo liwoœci przeprowadzania takich 12 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191) 2009

13 SPRAWY ZAWODU szkoleñ przez inspektorów farmaceutycznych z wojewódzkich inspektoratów farmaceutycznych. Zagadnienie to jest na tyle kluczowe, i postanowiono je obj¹æ odrêbnym procedowaniem. Maj¹c na uwadze wskazywany przez przedstawicieli policji d³ugi czas oczekiwania na opinie bieg³ych w prowadzonych sprawach, G³ówny Inspektor Farmaceutyczny zobowi¹za³ siê do sporz¹dzania przedmiotowych ekspertyz na wniosek organów œcigania, w zakresie zgodnym z kompetencjami Pañstwowej Inspekcji Farmaceutycznej. PROPOZYCJE ZMIAN W OBECNIE ISTNIEJ CYM PRAWIE Wype³niaj¹c zadanie okreœlone w 3 pkt 6 zarz¹dzenia, w roku 2008 zaproponowano nowe przepisy karnych do ustawy z dnia 6 wrzeœnia 2001 r. Prawo farmaceutyczne, które u³atwi¹ formu³owanie oskar eñ w stosunku do osób dokonuj¹cych nielegalnego obrotu produktami leczniczymi (zarówno sfa³szowanymi jak i oryginalnymi). Wœród najwa niejszych propozycji znajduj¹ siê miêdzy innymi: wypracowanie definicji sfa³szowanego produktu leczniczego, zdefiniowanie prowadzenia obrotu produktami leczniczymi w miejscu do tego nieuprawnionym jako czynu zabronionego kar¹ do 2 lat pozbawienia wolnoœci, propozycja zagro enia czynów polegaj¹cych na fa³szowaniu produktów leczniczych oraz wprowadzaniu ich do obrotu kar¹ pozbawienia wolnoœci od lat 3 do lat 10, na³o enie na osoby dokonuj¹ce obrotu produktami leczniczymi obowi¹zku zg³aszania do G³ównego inspektora Farmaceutycznego faktu ujawnienia sfa³szowanych produktów leczniczych. Koniecznoœæ wprowadzenia ewentualnych zmian w przedmiotowym zakresie do innych aktów prawnych bêdzie przedmiotem analizy zespo³u w roku bie ¹cym. WSPÓLNE DZIA ANIA KONTROLNO- -OPERACYJNE Aby wyeliminowaæ zjawisko sfa³szowanych produktów leczniczych, nale y przede wszystkim skoncentrowaæ siê na zwalczaniu nielegalnego obrotu produktami leczniczymi. Jedno z doraÿnych swoich posiedzeñ zespó³ w roku 2008 poœwiêci³ problematyce nieuprawnionego obrotu produktami leczniczymi, dokonywanego w sklepach typu sex shop. W wyniku ustaleñ z tego spotkania w dniach 7 i 8 sierpnia przeprowadzono akcjê kontroli wytypowanych uprzednio przez policjê takich placówek. Kontrolê przeprowadzili wspólnie funkcjonariusze policji i inspektorzy farmaceutyczni z wojewódzkich inspektoratów farmaceutycznych oraz inspektorzy sanitarni. W akcji przeprowadzonej równoczeœnie w siedmiu województwach skontrolowano 68 sklepów typu sex shop oraz 1 klub fitness, ujawniaj¹c liczne przypadki dokonywania obrotu produktami leczniczymi (w jednej z placówek zabezpieczono 400 opakowañ produktów leczniczych s³u ¹cych do leczenia zaburzeñ erekcji u mê czyzn), produktami leczniczymi niedopuszczonymi do obrotu (zawieraj¹cymi johimbinê) i zakwestionowano liczne suplementy diety. CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191)

14 SPRAWY ZAWODU Zgodnie z danymi na dzieñ 3 grudnia 2008 r., przekazanymi przez Komendê G³ówn¹ Policji, w efekcie tej kontroli organy œcigania wszczê³y ³¹cznie 14 postêpowañ przygotowawczych (w tym 13 postêpowañ na podstawie art. 124 ustawy Prawo farmaceutyczne oraz 1 postêpowanie na podstawie art. 99 ustawy o bezpieczeñstwie ywnoœci i ywienia). W 3 przypadkach postêpowania umorzono (wobec braku znamion czynu zagro onego lub wobec niskiej szkodliwoœci spo³ecznej czynu), a w 2 postêpowania zawieszono (z uwagi na d³ugi termin oczekiwania na opiniê bieg³ego). W trzech przypadkach sprawy przes³ano do prokuratury rejonowej z wnioskiem o zatwierdzenia aktów oskar enia. Pozosta³e postêpowania przygotowawcze s¹ w toku. Wobec potwierdzenia zjawiska dokonywania nielegalnego obrotu produktami leczniczymi w sklepach typu sex shop podobna akcja kontrolna zosta³a przeprowadzona tak e w roku W jej wyniku wszczêto 22 postêpowania przygotowawcze z art. 124 ustawy Prawo farmaceutyczne. Wykazano, i w porównaniu z rokiem ubieg³ym wzros³a skutecznoœæ tego przedsiêwziêcia, co zosta³o wyra one wzrostem liczby wszczêtych postêpowañ przygotowawczych z 13 (w roku ubieg³ym) do 22 (w br.). W 6 z tych postêpowañ ju postawiono zarzuty, a 2 z nich zosta³y zakoñczone aktem oskar enia. Jedenaœcie postêpowañ jest w chwili obecnej w toku, 5 postêpowañ umorzono wobec braku cech czynu zabronionego, a w 3 przypadkach inspektorzy sanitarni na³o yli mandaty pieniê ne w wysokoœci 500 z³ ka dy. Ponadto, dla polepszenia skutecznoœci dzia- ³añ, Komenda G³ówna Policji przygotowa³a i przes³a³a do komend wojewódzkich policji w ca³ym kraju algorytm postêpowania w tego typu sprawach. Dodatkowo podczas drugiego z przeprowadzonych w roku 2008 doraÿnych posiedzeñ zespo³u zorganizowano dyskusjê na temat problemu powszechnego handlu produktami leczniczymi dokonywanego nielegalnie za poœrednictwem internetu. W jego efekcie G³ówny Inspektor Farmaceutyczny przekaza³ Komendzie G³ównej Policji listê stron internetowych, które nielegalnie oferuj¹ sprzeda produktów leczniczych stosowanych w leczeniu zaburzeñ erekcji u mê czyzn. Realizacja dalszych, zakrojonych na du o szersz¹ skalê dzia³añ na rzecz ograniczenia nielegalnego handlu produktami leczniczymi w internecie rozpoczê³a siê na roboczym spotkaniu zespo³u, które odby³o siê na pocz¹tku paÿdziernika br. Podjêto wtedy decyzjê o przyst¹pieniu Polski do miêdzynarodowej, koordynowanej przez Interpol akcji o nazwie PANGEA II International Internet Week of Action) Celem tego przedsiêwziêcia jest ograniczenie liczby witryn internetowych nielegalnie sprzedaj¹cych leki (które, jak pokazuj¹ doœwiadczenia, s¹ bardzo czêsto sfa³szowane) z jednoczesnym zwiêkszeniem œwiadomoœci spo³ecznej o lekach sfa³szowanych. Zwiêkszenie œwiadomoœci spo³ecznej o zagro- eniach p³yn¹cych z zakupu i stosowania produktów leczniczych pochodz¹cych z nielegalnego czy nieznanego Ÿród³a zespó³ wskaza³ za jeden z najistotniejszych elementów walki ze zjawiskiem sfa³szowanych produktów leczniczych. W zwi¹zku z powy szym w roku 2008 przet³umaczono na jêzyk polski plakat WHO Counterfeit Drugs Kill Snake, do wykorzystania którego G³ówny Inspektor Farmaceutyczny otrzyma³ prawa od Œwiatowej Organizacji Zdrowia. Wykorzystuj¹c ów plakat, opracowano kierowane do pacjenta ostrze enie przed sfa³szowanymi produktami leczniczymi oraz wskazówki, jak zaopatrywaæ siê w bezpieczne leki. Informacja ta zosta³a umieszczona na stronach internetowych GIF, MZ, KGP, Narodowego Instytutu Zdrowia, Ministerstwa Finansów i w sieci intrnetowej s³u by celnej; ostrze enie zosta³o te przekazane rzecznikom lokalnych izb celnych. Opracowano profesjonalny plakat informacyjny Sfa³szowane leki zabijaj¹ w du ym formacie i wydrukowano w nak³adzie oko³o 1000 sztuk. Plakaty zosta³y umieszczone przede wszystkim w zak³adach opieki zdrowotnej, gdzie przyjmuj¹ lekarze pierwszego kontaktu. W zak³adce Sfa³szowane produkty lecznicze na stronach internetowych G³ównego Inspektoratu Farmaceutycznego (http://www.gif.gov.pl/?aid=215) umieszczono odpowiedzi na najczêœciej zadawane pytania, dotycz¹ce sfa³szowanych produktów leczniczych, miejsc, gdzie mo na kupiæ leki bezpieczne oraz zagro eñ zwi¹zanych z zakupem leków w miejscu nieuprawnionym. 14 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191) 2009

15 SPRAWY ZAWODU Na konferencji Lek bezpieczny, która odby- ³a siê z udzia³em mediów w Warszawie r., wyg³oszona zosta³a prelekcja poruszaj¹ca zagadnienie walki ze sfa³szowanymi produktami leczniczymi oraz przedstawiaj¹ca dzia³ania podejmowane w tym zakresie w Polsce i na œwiecie. Podczas konferencji Przestêpczoœæ intelektualna jako przejaw przestêpczoœci transgranicznej, zorganizowanej w dniach r. przez Komendê Wojewódzk¹ Policji w Gdañsku z udzia³em przedstawicieli policji i prokuratury, zaprezentowano przegl¹d przepisów obecnie istniej¹cego prawa, które mog¹ mieæ zastosowanie w zwalczaniu sfa³szowanych produktów leczniczych. Pod koniec 2008 r. podjêto próbê zainteresowania mediów zagadnieniem sfa³szowanych produktów leczniczych. W tym celu wystosowano pisma do przedstawicieli wiod¹cych na rynku stacji telewizyjnych i gazet codziennych. Planujemy te podjêcie dzia- ³añ nad zorganizowaniem szeroko zakrojonej kampanii spo- ³ecznej, z wykorzystaniem plakatów oraz œrodków masowego przekazu. Pomoc w organizacji w tej akcji zapowiedzia³ samorz¹d aptekarski oraz stowarzyszenia zrzeszaj¹ce podmioty odpowiedzialne i wytwórców leków. WSPÓ PRACA MIÊDZYNARODOWA Maj¹c na uwadze, i w obliczu wspó³czesnej globalizacji problem sfa³szowanych produktów leczniczych ma miêdzynarodowy charakter, cz³onkowie zespo³u uczestnicz¹ w grupach roboczych oraz inicjatywach podejmowanych na poziomie zarówno europejskim jak i œwiatowym. Tak e przedstawiciel G³ównego Inspektora Farmaceutycznego od niemal dwóch lat uczestniczy w miêdzynarodowych grupach roboczych i inicjatywach, takich jak Unijna Grupa Robocza ds. Leków Sfa³szowanych (Head od Medcines Agencies Working Group of Enforcement Officers HMA WGEO) i inicjatywa Œwiatowej Organizacji Zdrowia WHO/IMPACT. W odbywaj¹cych siê dwukrotnie w ci¹gu roku spotkaniach wymienionych przeze mnie grup bior¹ udzia³ przedstawiciele narodowych agencji ds. leków i organów œcigania niemal wszystkich krajów cz³onkowskich Unii Europejskiej. CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191)

16 SPRAWY ZAWODU w w w.cza.pl Prenumeruj c ISSN Rok za³o enia 1992 Wydawnictwo Farmapress ICV 6,93 Czasopismo Aptekarskie ICV 3,72 inwestujesz w siebie Uwaga: Czasopismo Aptekarskie dostêpne jest wy³¹cznie w prenumeracie redakcyjnej! Na wszelkie pytania odpowiadamy pod telefonem: Zofia Soborowska lub Jadwiga Szymañska FARMACJI Kontynuator tradycji Czasopisma utworzonego w roku 1871 we Lwowie AMBASADOR Ponadto w pracach HMA WGEO bierze sta³y udzia³ m.in. przedstawiciel Komisji Europejskiej oraz Interpolu. Spotkania te ka dorazowo dotycz¹ wy³¹cznie tematyki sfa³szowanych produktów leczniczych, leków sprzedawanych nielegalnie oraz sfa³szowanych suplementów diety spe³niaj¹cych kryteria produktu leczniczego. Podczas obrad uczestnicy w/w grup prezentuj¹ kierunki i postêpy dzia³añ podejmowanych przez poszczególne kraje w walce ze sfa³szowanymi lekami, omawiaj¹ szczegó³owo ró - ne aspekty podejmowanych w tym zakresie kroków. Dodatkowo dyskutowane s¹ te dzia³ania, które mog¹ byæ podejmowane przez pañstwa cz³onkowskie wspólnie, na poziomie miêdzynarodowym (np. propozycje zmian w prawie, próby wypracowania wspólnych baz danych itp.). Niew¹tpliwym atutem tych spotkañ jest te mo liwoœæ nawi¹zania kontaktów z przedstawicielami innych krajów, co jest bardzo pomocne w toku prowadzonych spraw zwi¹zanych ze sfa³szowanymi produktami leczniczymi, które z regu³y maj¹ miêdzynarodowy charakter. W zwi¹zku ze zmian¹ organizacji pracy tej grupy w ostatnim czasie G³ówny Inspektor Farmaceutyczny podj¹³ skuteczne dzia³anie na rzecz w³¹czenia do uczestnictwa w jej pracach przedstawiciela G³ównego Lekarza Weterynarii. WHO/IMPACT z kolei to inicjatywa na poziomie ogólnoœwiatowym, której spotkania generalne (podsumowuj¹ce ca³oroczn¹ pracê) odbywaj¹ siê raz do roku w okresie zimowym. Udzia³ w tej inicjatywie bierze oko³o 150 osób z kilkudziesiêciu krajów. S¹ to przedstawiciele agencji ds. leków, organów œcigania, narodowych ministerstw zdrowia, stowarzyszeñ firm bran y farmaceutycznej, stowarzyszeñ dystrybutorów leków oraz podmiotów odpowiedzialnych. Inicjatywa WHO/IMPACT prowadzi prace miêdzy innymi nad rekomendacjami dzia³añ dla rz¹dów krajów zrzeszonych w WHO oraz nad utworzeniem ró nego rodzaju przewodników i dokumentów referencyjnych w zwi¹zku z lekami sfa³szowanymi. Ponadto koordynuje operacyjne dzia³ania miêdzynarodowe (m.in. zorganizowa³a operacje STORM oraz MAMBA). Obecnie wspó³uczestniczy w przygotowaniu operacji wymierzonej w witryny internetowe prowadz¹ce nielegaln¹ dystrybucjê leków, w któr¹ w³¹czy³a siê tak e Polska. Adres do korespondencji: mgr farm. Zofia Ulz G³ówny Inspektorat Farmaceutyczny ul. D³uga 38/ Warszawa tel. cent CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191) 2009

17 SPRAWY ZAWODU Wyst¹pienie dr. n. med. Grzegorza KUCHAREWICZA prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej na uroczystoœci Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza 2009 Panie i Panowie, Szanowni Pañstwo, Kole- anki i Koledzy, po raz kolejny ³¹cz¹ nas obchody dorocznego œwiêta Kosmy i Damiana, wielowiekowego œwiêta aptekarzy i farmaceutów. Bie ¹cy rok jest szczególnie trudnym czasem dla warunków funkcjonowania i roli spo- ³ecznej reprezentowanego przez nas zawodu. Poparty d³ugotrwa³¹ i wytê on¹ prac¹ projekt nowelizacji tak zasadniczej dla naszego bytu ustawy Prawo farmaceutyczne zosta³ w marcu tego roku cofniêty z prac rz¹du i to w chwili, gdy znakomita wiêkszoœæ postulatów œrodowiska znalaz³a siê w tym projekcie. Mam nadziejê, e nie znikn¹ bezpowrotnie zg³aszane przez samorz¹d aptekarski propozycje dotycz¹ce sta³ych cen i jednakowej odp³atnoœci za leki refundowane, doprecyzowania przepisów odnosz¹cych siê Przedstawiciel Prezydenta RP Anna Grêziak odznacza mgr. farm. Andrzeja Wróbla prezesa NRA IV kadencji Krzy em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Ma³gorzata Klimiuk CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191)

18 SPRAWY ZAWODU Ma³gorzata Klimiuk który œrodowisko pozna dopiero podczas konsultacji spo- ³ecznych. Zapowiadany jest te projekt ustawy refundacyjnej, o którym kr¹ ¹ ju plotki i opowieœci. Jakby nie doœæ by³o niepewnoœci i zawiedzionych nadziei, rynek przynosi równie kontrowersyjne zjawisko sprzeda- y bezpoœredniej, stanowi¹ce wyrazisty przyk³ad potêgi firm farmaceutycznych. To szczególnie przykre w dobie katastrofalnych zapaœci finansowych w Polsce, Europie i na œwiecie, maj¹cych decyduj¹ce znaczenie dla stanu polskiej gospodarki, a zatem dla polskiej farmacji, a przede wszystkim dla pacjenta. Szanowni Pañstwo, smutno przedstawia siê obraz polskiego aptekarstwa, przemys³u, polskiego hurtu i detalu. Trudno jest dziœ przes¹dzaæ, jaki bêdo reklamy, zakazu sprzeda y za 1 grosz i dop³at do leków, demografii, zmiany tabeli mar oraz wielu innych korzystnych dla aptekarstwa przepisów. Czas pokazuje, e decyzja o wstrzymaniu prac nad nowelizacj¹ ustawy mia³a charakter polityczny i nie znajdowa³a uzasadnienia w zmianach merytorycznych. Nie by³a równie nastêpstwem zmian w prawie unijnym. Powo³any przez ministra zdrowia zespó³ przygotowuje nowy projekt ustawy Prawo farmaceutyczne, Ma³gorzata Klimiuk 18 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191) 2009

19 SPRAWY ZAWODU dzie stan naszego zawodu w przysz³oœci. Mam jednak nadziejê, e z misyjnym aptekarstwem w dobie bezwzglêdnej walki rynkowej nie przyjdzie nam siê po egnaæ. By³aby to bowiem strata w moim przekonaniu niepowetowana. Zawód o wzorcowych zasadach etyczno-moralnych jest systematycznie spychany do roli dystrybutora handlowego przeciêtnej jakoœci, odarty z misji, zasad etycznych, nadal jednak jest spo³ecznie kojarzony z tymi cechami, które powinny byæ naszymi nie zapominanymi atrybutami, zawartymi w przysiêdze Hipokratesa. Kole anki i Koledzy, nowa dla naszego zawodu sytuacja gospodarcza, nacechowana zjawiskami charakterystycznymi dla XIX-wiecznego kapitalizmu amerykañskiego, rozbi³a œrodowisko aptekarskie, nawet w³aœcicieli aptek farmaceutów. Ostra konkurencja pomiêdzy aptekami w³aœcicielskimi, czêsto jeszcze aptekarskimi, a sieciami i tzw. biznesmenami w aptekarstwie tworzy i inspiruje zachowania rodem ze sklepów wielkopowierzchniowych upstrzonych pseudoreklam¹ i tandetnymi gad etami. Niestety, nie wszyscy aptekarze popchniêci do walki rynkowej zdo³ali siê oprzeæ dyktatowi rynku, co nie pozostaje bez wp³ywu na odbiór i spo³eczny presti naszego zawodu. Szanowni Pañstwo, pamiêtajmy jednak, e farmacja to nie tylko apteki, hurt i rynek. To przede wszystkim polski pacjent, któremu s³u ymy, to tak- e nasi koledzy farmaceuci pracuj¹cy we wszystkich ga³êziach gospodarki. Niezmiennym celem samorz¹du aptekarskiego zawsze pozostaje dobro pacjenta, dba³oœæ o szacunek i czeœæ dla przedstawicieli zawodu oraz jego spo³ecznego presti u. Te cele same w sobie s¹ najistotniejsze dla przysz³oœci dzia³añ samorz¹du. Uporczywa, trudna i pe³na codziennych przeciwnoœci wspó³praca z rz¹dem i parlamentem RP to realizacja jego ustawowych zadañ. Ró nice zdañ, godna i oparta na argumentach polemika ukierunkowana na jeden wspólny cel, w miejsce niezgody, pomówieñ i taniego populizmu, to wspólny cel dla przysz³oœci polskiego aptekarstwa. Przyk³ady takich celów wspólnych wszystkim farmaceutom móg³bym mno yæ. Niestety, wiele goryczy zwi¹zane jest z ich realizacj¹ taka jest rzeczywistoœæ. Kierowany przeze mnie samorz¹d stoi na stra y prawdy i wynikaj¹cych z niej zasad etyczno-moralnych, które wspólnie mo emy i powinniœmy realizowaæ. Kole anki i Koledzy, byæ mo e moje wyst¹pienie na tegorocznym œwiêcie polskiego aptekarstwa jest ma³o euforyczne, ale pokazuje i konstatuje rzeczywistoœæ. niwo ogromne, a robotników ma³o to tak e konkluzja dotycz¹ca ogromu zadañ stoj¹cych przed samorz¹dem aptekarskim. Od nas wszystkich zale y, ile, w jaki sposób i kiedy zrealizujemy z tego, czego dostarcza nam codziennoœæ. Na zakoñczenie oprócz najserdeczniejszych yczeñ dla Pañstwa i Waszych rodzin refleksja: nie jest najlepiej, ale chciejmy wszyscy, eby przysz³oœæ nasza i naszych dzieci nie by³a zaczynaniem od nowa. Dziêkujê za uwagê. Liczna grupa aptekarzy zosta³a wyró niona odznaczeniem resortowym, medalami i tytu- ³ami honorowymi samorz¹du aptekarskiego. Osoby uhonorowane odznak¹ honorow¹ MZ Za zas³ugi dla ochrony zdrowia w 2009 r. mgr farm. Tomasz Barszcz dzia³acz Lubelskiej OIA mgr farm. Anna Budkiewicz wspó³organizatorka OIA w Koszalinie mgr farm. Piotr K. Chwia³kowski wspó³organizator OIA w Bydgoszczy mgr farm. Andrzej Cylke przewodnicz¹cy Okrêgowego S¹du Aptekarskiego w odzi mgr farm. Jolanta M. Dahlke-Miœ sekretarz naczelnej komisji rezwizyjnej mgr farm. Grzegorz Demczuk dzia³acz ORA w Czêstochowie mgr farm. Anna Go³dyn cz³onek prezydium NRA i koordynator departamentu odwo³awczego NRA mgr farm. Janina Jêdrzejewska w³aœcicielka apteki w Opolu mgr farm. Waldemar KaŸmierczak zastêpca okrêgowego rzecznika odpowiedzialnoœci zawodowej OIA Ma³gorzata Klimiuk CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191)

20 SPRAWY ZAWODU w Kaliszu mgr farm. Janina Kisielewska okrêgowy rzecznik odpowiedzialnoœci zawodowej OIA w Lublinie mgr farm. Tadeusz K³uskiewicz by³y kierownik apteki zak³adowej prze nieistniej¹cym ju szpitalu w G³ogówku mgr farm. Anna Majchrzak dzia³aczka OIA w Czêstochowie mgr farm. Wiktor Napióra prezes hurtowni HURAP w êczycy, kawaler tytu³u i medalu Ambasador Farmacji mgr farm. Janina Przedpe³ska-Szerlowska przez II kadencje by³a przewodnicz¹c¹ Naczelnego S¹du Aptekarskiego mgr farm. Maria Radda dzia³aczka OIA w Kaliszu mgr farm. Anna B. Sadowska dzia- ³aczka OIA w Bygdoszczy mgr farm. Lucyna Samborska dzia³aczka OIA w Rzeszowie i cz³onek Naczelnego S¹du Aptekarskiego mgr farm. Adam Walenty W¹siewicz wspó³za³o yciel samorz¹du aptekarskiego i by³y dyrektor departamentu farmacji w Ministerstwie Zdrowia mgr farm. Lucyna Wiêcierzewska dzia³aczka OIA w Lublinie mgr farm. Wies³awa Woliñska pracownik Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w Lublinie Ma³gorzata Klimiuk Ma³gorzata Klimiuk Farmaceuci, którym Naczelna Rada Aptekarska przyzna³a Medal im. prof. Bronis³awa Koskowskiego w 2009 r. mgr farm. Janusz Bitner cz³onek ORA e Czêstochowie dr n. farm. Maria Ciszewska-Jêdrasik Maria pracownik naukowy w Zak³adzie Farmacji Stosowanej Wydzia³u Farmaceutycznego WUM dr n. med. Mariola Drozd przewodnicz¹ca komisji ds. prawa wykonywania zawodu i rêkojmii przy ORA w Lublinie mgr farm. Krzysztof Dybek dzia³acz DIA we Wroc³awiu mgr farm. Olga Fedorowicz dzia³acz DIA we Wroc³awiu mgr farm. Wanda Ganszer w³aœcicielka najstarszej 20 CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (191) 2009

FA SZOWANE LEKI W POLSCE DZIA ANIA INSPEKCJI FARMACEUTYCZNEJ

FA SZOWANE LEKI W POLSCE DZIA ANIA INSPEKCJI FARMACEUTYCZNEJ ISSN 1233-2755 Vol. XVI Rok za³o enia 1992 Nr 11 (191) Listopad 2009 Wydawnictwo Farmapress ICV 6,93 Czasopismo Aptekarskie ICV 3,72 Kontynuator tradycji Czasopisma utworzonego w roku 1871 we Lwowie Od

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. PROJEKT w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 132 8903 Poz. 1238 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r.

Dziennik Ustaw Nr 132 8903 Poz. 1238 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 132 8903 Poz. 1238 1238 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie ciàg ych szkoleƒ farmaceutów zatrudnionych w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych Na

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Koło Naukowe Prawa Medycznego, zwane dalej Kołem, jest dobrowolną organizacją studencką. Funkcjonuje na Wydziale Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY Instrukcja postępowania w sprawie warunków i formy reklamy produktów leczniczych w Specjalistycznym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Instrukcja określa

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz } Pacjent w badaniu klinicznym a NFZ } Kalkulacja kosztów } Współpraca z zespołem badawczym jak tworzyć

Bardziej szczegółowo

Regulamin. I edycji. Konkursu Teatralnego. Gdyńskie Centrum Filmowe, 28-30 września 2016 roku.

Regulamin. I edycji. Konkursu Teatralnego. Gdyńskie Centrum Filmowe, 28-30 września 2016 roku. Regulamin I edycji Konkursu Teatralnego Gdyńskie Centrum Filmowe, 28-30 września 2016 roku. 1. Organizator Organizatorami Festiwalu są: A) Stowarzyszenie Scena Kultury B) Miasto Gdynia 2. Miejsce oraz

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN GMINNEGO ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO d.s. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE. 1 Postanowienia ogólne

REGULAMIN GMINNEGO ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO d.s. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE. 1 Postanowienia ogólne Załącznik do Uchwały Nr 42/VI/2011 Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 31 marca 2011r. REGULAMIN GMINNEGO ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO d.s. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE 1 Postanowienia ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na najlepszą pracę doktorską. o Nagrodę Prezesa Zarządu. Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Regulamin Konkursu na najlepszą pracę doktorską. o Nagrodę Prezesa Zarządu. Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Regulamin Konkursu na najlepszą pracę doktorską o Nagrodę Prezesa Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. 1. 1. Prezes Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych S.A, mając na uwadze rozwój wiedzy

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu plastycznego ogłoszonego z okazji obchodów

Regulamin konkursu plastycznego ogłoszonego z okazji obchodów Regulamin konkursu plastycznego ogłoszonego z okazji obchodów Światowego Dnia AIDS w Województwie Łódzkim przez Dyrektora Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Łodzi oraz Wojewódzką Stację Sanitarno

Bardziej szczegółowo

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO DZIENNIK URZÊDOWY WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 TREŒÆ: Poz.: ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO 81 nr 6 z dnia 29 sierpnia 2006 r. zmieniaj¹ce zarz¹dzenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO I. Organizator konkursu Organizatorem konkursu jest Zarząd Powiatu w Środzie Śląskiej, zwany dalej Organizatorem. Koordynatorem konkursu z ramienia Organizatora

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne. 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali w Krakowie w dalszej części określone

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 11 maja 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad powoływania i finansowania oraz trybu działania

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z II warsztatów

Sprawozdanie z II warsztatów Sprawozdanie z II warsztatów 28 lutego 2015 roku odbyły się drugie warsztaty w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Warnija w partnerstwie z Gminą Olsztyn, Forum Rozwoju Olsztyna OLCAMP,

Bardziej szczegółowo

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska 1 Projekt Ogólnopolski: 1.1. Projekt Ogólnopolski (dalej Projekt ) to przedsięwzięcie Stowarzyszenia podjęte w celu realizacji celów

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Do wygrania, oprócz własnego zdrowia, nagrody rzeczowe!!!

Do wygrania, oprócz własnego zdrowia, nagrody rzeczowe!!! Dbam o swoje piersi 15 października obchodzony jest Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi. Jest to dobra okazja by pomyśleć o profilaktyce raka piersi i rozpocząć regularne samobadanie piersi oraz udać

Bardziej szczegółowo

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury.

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury. identyfikator /6 Druk nr 114 UCHWAŁY NR... Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia... w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

I Międzynarodową konferencję

I Międzynarodową konferencję Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Stanisława Pigonia w Krośnie Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Polskie Towarzystwo Zielarzy i Fitoterapeutów zapraszają na I Międzynarodową

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN LOTERII Żniwa Piwa 2014. 1.1. Loteria promocyjna (dalej zwana Loterią") prowadzona jest pod nazwą Żniwa Piwa 2014

REGULAMIN LOTERII Żniwa Piwa 2014. 1.1. Loteria promocyjna (dalej zwana Loterią) prowadzona jest pod nazwą Żniwa Piwa 2014 REGULAMIN LOTERII Żniwa Piwa 2014 1. ORGANIZATOR I CZAS TRWANIA LOTERII 1.1. Loteria promocyjna (dalej zwana Loterią") prowadzona jest pod nazwą Żniwa Piwa 2014 1.2. Organizatorem Loterii jest: Carlsberg

Bardziej szczegółowo

Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1)

Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) KRS-W20 Sygnatura akt (wypełnia sąd) CORS Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych Krajowy Rejestr Sądowy Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) FUNDACJA, STOWARZYSZENIE, INNA

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku

Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta Józefowa w

Bardziej szczegółowo

STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie

STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie Załącznik Nr 11 do Uchwały Nr XX/136/2012 Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 25 września 2012 r. STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie ROZDZIAŁ I NAZWA I OBSZAR SOŁECTWA 1. Samorząd

Bardziej szczegółowo

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WOJEWODA MAZOWIECKI WPS-V.431.3.2015 Warszawa 19.05.2015r. Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WYSTĄPIENIE

Bardziej szczegółowo

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący;

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL Wydziałowa Komisja ds. Jakości Kształcenia Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, tel. +48 81 445 37 31; fax. +48 81 445 37 26, e-mail: wydzial.prawa@kul.pl

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

a) Serwis BMW i MINI - Przedsiębiorstwo Handlowe Smorawiński i Spółka Wojciech

a) Serwis BMW i MINI - Przedsiębiorstwo Handlowe Smorawiński i Spółka Wojciech REGULAMIN USŁUGI DOOR TO DOOR Usługa realizowana jest przez Przedsiębiorstwo Handlowe Smorawiński i Spółka Wojciech Smorawiński i Andrzej Smorawiński spółkę jawną z siedzibą w Poznaniu, ul. Obornicka 235,

Bardziej szczegółowo

zywania Problemów Alkoholowych

zywania Problemów Alkoholowych Państwowa Agencja Rozwiązywania zywania Problemów Alkoholowych Konferencja Koszty przemocy wobec kobiet w Polsce 2013 Warszawa, 27 maja 2013 r. www.parpa.pl 1 Podstawy prawne Ustawa o wychowaniu w trzeźwości

Bardziej szczegółowo

PROGRAMU PARTNERSKIEGO BERG SYSTEM

PROGRAMU PARTNERSKIEGO BERG SYSTEM Regulamin PROGRAMU PARTNERSKIEGO BERG SYSTEM 1. Organizatorem Programu Partnerskiego BERG SYSTEM" jest KONEKT Sp. z o.o. z siedzibą w: 15-532 Białystok, ul. Wiewiórcza 111; NIP 966 210 20 23; REGON 363632084;

Bardziej szczegółowo

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności WOJEWODA ŁÓDZKI ZK-III.9611.15.2015 Łódź, dnia 17 czerwca 2015 r. DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

Zebranie Mieszkańców Budynków, zwane dalej Zebraniem, działa na podstawie: a / statutu Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu,

Zebranie Mieszkańców Budynków, zwane dalej Zebraniem, działa na podstawie: a / statutu Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu, R E G U L A M I N Zebrania Mieszkańców oraz kompetencji i uprawnień Samorządu Mieszkańców Budynków Spółdzielni Mieszkaniowej WROCŁAWSKI DOM we Wrocławiu. ROZDZIAŁ I. Postanowienia ogólne. Zebranie Mieszkańców

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO

OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE EDYCJA

Bardziej szczegółowo

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania:

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania: Uchwała nr III/46 z dnia 19 marca 2014 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie zasad przyznawania licencji dla lekarzy pracujących w klubach Ekstraklasy, I i II ligi oraz reprezentacjach

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na Logo Stowarzyszenia Wszechnica Zawodowa Nasza Szkoła

Regulamin konkursu na Logo Stowarzyszenia Wszechnica Zawodowa Nasza Szkoła Regulamin konkursu na Logo Stowarzyszenia Wszechnica Zawodowa Nasza Szkoła I Organizator konkursu: Stowarzyszenie Wszechnica Zawodowa Nasza Szkoła, z siedzibą w Jaworze, ul. Wrocławska 30 a, 59-400 Jawor.

Bardziej szczegółowo

Prospołeczne zamówienia publiczne

Prospołeczne zamówienia publiczne Prospołeczne zamówienia publiczne Przemysław Szelerski Zastępca Dyrektora Biura Administracyjnego Plan prezentacji Zamówienia publiczne narzędzie Zamówienia prospołeczne w teorii Zamówienia prospołeczne

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu

UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu Na podstawie art. 5c w związku z art.7 ust.1 pkt 17 ustawy z

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki. 1565 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 paêdziernika 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 wrzeênia 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska kampania społeczna. Młodość wolna od papierosa

Ogólnopolska kampania społeczna. Młodość wolna od papierosa Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Ogólnopolska kampania społeczna Młodość wolna od papierosa Joanna Skowron Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia Główny Inspektorat

Bardziej szczegółowo

POLSKI ZWIĄZEK KAJAKOWY

POLSKI ZWIĄZEK KAJAKOWY POLSKI ZWIĄZEK KAJAKOWY REGULAMIN KOMISJI TURYSTYKI I REKREACJI PZKaj Warszawa, 28.03.2007 Regulamin Komisji Turystyki i Rekreacji Polskiego Związku Kajakowego Rozdział I Postanowienia ogólne W niniejszym

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

UMOWA SZKOLENIOWA. zawarta dnia:. 20 roku w Białymstoku pomiędzy:

UMOWA SZKOLENIOWA. zawarta dnia:. 20 roku w Białymstoku pomiędzy: UMOWA SZKOLENIOWA zawarta dnia:. 20 roku w Białymstoku pomiędzy: Stowarzyszeniem Przewoźników Podlasia z siedzibą w Białymstoku przy ulicy Kombatantów 4, 15-102 Białystok, wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia października 2012 r.

Rzeszów, dnia października 2012 r. Rzeszów, dnia października 2012 r. Pan Artur Bożek Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim LRZ-4101-06-03/2012 P/12/105 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) FUNDACJA, STOWARZYSZENIE, INNA ORGANIZACJA SPOŁECZNA LUB ZAWODOWA

Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) FUNDACJA, STOWARZYSZENIE, INNA ORGANIZACJA SPOŁECZNA LUB ZAWODOWA KRS-W20 Sygnatura akt (wypełnia sąd) CORS Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych Krajowy Rejestr Sądowy Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) FUNDACJA, STOWARZYSZENIE, INNA

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR -SPECJALIZACJE

INFORMATOR -SPECJALIZACJE INFORMATOR -SPECJALIZACJE Informator został przygotowany w oparciu o specjalizacje z których akredytacje posiada Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Uniwersytet, został wybrany

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

KONKURS NA NAJLEPSZE LOGO

KONKURS NA NAJLEPSZE LOGO KONKURS NA NAJLEPSZE LOGO Stowarzyszenie Unia Nadwarciańska ogłasza konkurs na logo. Regulamin konkursu: I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE 1. Regulamin określa: cele konkursu, warunki uczestnictwa w konkursie,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 32/2014/2015 Dyrektora szkoły z dnia 09 marca 2014r. PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I Postanowienia ogólne 1. 1. Procedura

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA W CERTYFIKACJI (IPOC)

INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA W CERTYFIKACJI (IPOC) INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA W CERTYFIKACJI (IPOC) Na podstawie Porozumienia w sprawie przekazania zadań z zakresu certyfikacji prawidłowości poniesienia wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

- podczas rozmowy telefonicznej z ofiarą przemocy w rodzinie;

- podczas rozmowy telefonicznej z ofiarą przemocy w rodzinie; Załącznik do Zarządzenia Nr 0152.35.2011 Z dnia 27 czerwca 2011r. PROCEDURA POSTEPOWANIA PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH PRZY WYKONYWANIU CZYNNOŚCI ODEBRANIA DZIECKA Z RODZINY W RAZIE BEZPOŚREDNIEGO ZAGROŻENIA

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku,

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku, PROTOKÓŁ z kontroli w Warsztatach Terapii Zajęciowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Słupsku przeprowadzonej przez Głównego Specjalistę Wydziału Audytu i Kontroli

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r.

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROMOCJI 5 LAT GWARANCJI NA URZADZENIA MARKI WHIRLPOOL. Promocja obowiązuje w terminie : od 1 lipca 2014 roku do 30 września 2014 roku.

REGULAMIN PROMOCJI 5 LAT GWARANCJI NA URZADZENIA MARKI WHIRLPOOL. Promocja obowiązuje w terminie : od 1 lipca 2014 roku do 30 września 2014 roku. REGULAMIN PROMOCJI 5 LAT GWARANCJI NA URZADZENIA MARKI WHIRLPOOL 1 Organizatorem Promocji pod nazwą 5 LAT GWARANCJI NA URZADZENIA MARKI WHIRLPOOL zwanej w dalszej części niniejszego Regulaminu Promocją,

Bardziej szczegółowo

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu w Przewodniczący Jan Robert Halina Podsekretarz Sprawozdanie z realizacji zadań Komitetu Audytu dla dzialów administracja publiczna, informatyzacja, łączność, wyznania religijne oraz mniejszości narodowej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 Wójta Gminy Siedlce z dnia 1 kwietnia 2015 roku. w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego.

Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 Wójta Gminy Siedlce z dnia 1 kwietnia 2015 roku. w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 roku o zarządzaniu kryzysowym (tekst jednolity: Dz.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Polska Unia Ubocznych Produktów Spalania

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 29 maja 2013 r. Druk nr 366 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

VI WIOSNA Z FIZJOTERAPIĄ CYKLICZNE SYMPOZJUM STUDENCKICH KÓŁ NAUKOWYCH

VI WIOSNA Z FIZJOTERAPIĄ CYKLICZNE SYMPOZJUM STUDENCKICH KÓŁ NAUKOWYCH POD AUSPICJAMI DEKADY KOŚCI I STAWÓW WHO KOMUNIKAT 2 Warszawa- luty 2012 PATRONAT HONOROWY JM REKTOR WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO PROF. DR HAB. MED. MAREK KRAWCZYK PATRONAT NAUKOWY POLSKIE TOWARZYSTWO

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, sporządzona w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r., zwana dalej Konwencją Waszyngtońską lub

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia SPIN

Statut Stowarzyszenia SPIN Statut Stowarzyszenia SPIN Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę SPIN w dalszej części Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 14 września 2010 r.

POSTANOWIENIE z dnia 14 września 2010 r. POSTANOWIENIE z dnia 14 września 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 14 września 2010 r. w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Regulamin przeprowadzania rokowań na sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących własność Gminy Wałbrzych

Regulamin przeprowadzania rokowań na sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących własność Gminy Wałbrzych Załącznik nr 2 do Zarządzenia nr 901/2012 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 19.11.2012 r. Regulamin przeprowadzania rokowań na sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Program realizowany w ramach Miejskiego Programu Zapobiegania Przestępczości oraz Ochrony Bezpieczeństwa Obywateli i Porządku Publicznego. Miejski Program

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego

Najwyższa Izba Kontroli Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego Najwyższa Izba Kontroli Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego Warszawa, dnia 8 kwietnia 2011 r. KNO-4101-05-15/2010 P/10/074 Pan Krzysztof Milczarek Dyrektor Zespołu Szkół nr 1 - I Liceum

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie zasad i standardów wzajemnego informowania się jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych o planach, zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ Warszawa kwiecień 2013 Przyjęty na XXV Walnym Zgromadzeniu ZBP w dniu 18 kwietnia 2013 r. 1. Komisja Etyki Bankowej, zwana dalej Komisją, działa przy Związku Banków Polskich

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634.

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634. Rzeszów: Organizacja i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników samorządowych Urzędu Miasta Rzeszowa w ramach projektu Nowoczesny Urzędnik - Kompetentny Urzędnik. Program szkoleniowy dla pracowników samorządowych

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Rada Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Eurogalicja, zwana dalej Radą, działa na podstawie: Ustawy

Bardziej szczegółowo

Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych Regionu Płockiego

Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych Regionu Płockiego Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 163/VI/2012 ORPiP RP z dnia 5 września 2012 r. w sprawie powołania Zespołu Wizytującego oraz określenia procedury przeprowadzania wizytacji pielęgniarek lub położnych wykonujących

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r.

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania, wydawania i użytkowania Karty Rodzina Plus. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6a i

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r. projekt z dnia 19.05.2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia... 2010 r. w sprawie przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe funkcjonariuszy Służby Więziennej zwolnionych

Bardziej szczegółowo

FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Wystąpienie pokontrolne

FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA ZACHODNIOPOMORSKI FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Pan Jan Owsiak Burmistrz Świdwina Wystąpienie pokontrolne Na podstawie art. 36 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW

REGULAMIN RADY RODZICÓW ZESPÓŁ SZKÓŁ im. MARII SKŁODOWSKIEJ-CURIE W GOSTYNINIE REGULAMIN RADY RODZICÓW Do uŝytku wewnętrznego Regulamin Rady Rodziców przy Zespole Szkół im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gostyninie Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/119/2016 RADY MIEJSKIEJ W CHOSZCZNIE. z dnia 23 marca 2016 r.

UCHWAŁA NR XIV/119/2016 RADY MIEJSKIEJ W CHOSZCZNIE. z dnia 23 marca 2016 r. Rada Miejska w Choszcznie ul.wolności 24 73-200 CHOSZCZNO tel. 095 765 27 31 UCHWAŁA NR XIV/119/2016 RADY MIEJSKIEJ W CHOSZCZNIE z dnia 23 marca 2016 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych

Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych Prawo farmaceutyczne Podstawowe warunki prowadzenia apteki Wydawanie produktów leczniczych Joanna Garczyñska, Grzegorz enczyk (prawo@kamsoft.pl) Jak ju pisaliœmy na ³amach naszego czasopisma, z dniem 1

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu fotograficznego ogłoszonego z okazji obchodów

Regulamin konkursu fotograficznego ogłoszonego z okazji obchodów Regulamin konkursu fotograficznego ogłoszonego z okazji obchodów Światowego Dnia Walki z AIDS w Województwie Łódzkim przez Dyrektora Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Łodzi pod patronatem Marszałka

Bardziej szczegółowo

Lider w praktyce pielęgniarskiej

Lider w praktyce pielęgniarskiej II FORUM DYSKUSYJN0 - NAUKOWE W PIELĘGNIARSTWIE Lider w praktyce pielęgniarskiej Lublin, 13 MAJA 2015 Organizator: Koło Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego przy Wydziale Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku

U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2015 rok. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1253 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 13 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo