Litewski budżet będzie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Litewski budżet będzie"

Transkrypt

1 DZIENNIK POLSKI NA LITWIE PIÑTEK 16 PAŹDZIERNIKA 2009 r. Nr. 197 (16244) cena 1,20 Lt Budżet na 2010 rok nie rokuje dobrej nadziei W NUMERZE Pasja młodzieży szkolnej z Syrokomlówki Litewski budżet będzie dziurawy jak szwajcarski ser. Około 8 mld litów tyle ma bowiem oficjalnie wynieść w 2010 roku niedobór w kasie państwowej. Nieoficjalnie natomiast mówi się, że deficyt budżetowy sięgnie ponad 10 mld przy zakładanych dochodach na poziomie 13,1 mln litów. Wydatki budżetu zaplanowano zaś na poziomie 18,3 mld litów. Są to tylko plany, według których deficyt budżetowy razem z deficytem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych So- Dra ma stanowić około 8 mld litów. Należy do tego dodać około 2 mld samorządy na pewno będą chciały też tę sumę pożyczyć. W wyniku mamy deficyt państwowy w wysokości ponad 10 mld litów, które będziemy musieli w przyszłości spłacić wyjaśnia Kurierowi lider opozycyjnej Partii Socjaldemokratów, były minister finansów, poseł Algirdas Butkevičius. Zapowiada on też, że opozycja będzie próbowała zmienić założenia budżetowe, a jeśli propozycje Służba inspektora generalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych rozpoczęła dochodzenie w związku z działalnością policji w sprawie kowieńskiej pedofolii. Poinformowano o tym wczoraj, po spotkaniu prezydent Dali Grybauskaitė z komisarzem generalnym policji Vizgirdasem Telyčėnasem. Projekt budżetu na 2010 rysuje obraz nędzy i rozpaczy Fot. Marian Paluszkiewicz zostaną odrzucone, to przynajmniej samej koalicji rządowej pojawia frakcja parlamentarna je- się coraz to więcej głosów nieza- go partii nie poprze w ostatnim dowolenia z rządowej propozycji głosowaniu w Sejmie rządowego wydatków budżetowych, jak też projektu budżetu. Tymczasem z planów zwiększenia o kolejne stanowiskiem lewicy w tej kwestii 2 proc. składek na ubezpieczenie rząd nie powinien raczej socjalne. zbytnio przejmować się, gdyż w str. 5 Grybauskaitė niezadowolona z policji Jak poinformował rzecznik prasowy Linas Balsys, Grybauskaitė zwróciła się do ministra spraw wewnętrznych Romualdasa Palaitisa, skłaniając go do zainicjowania dochodzenia w związku z działalnością policji w sprawie kowieńskiej pedofilii i takie dochodzenie zostało wszczęte. Zdaniem rzecznika, policja kowieńska mogła zwlekać w tej sprawie. Prezydent zwróciła się do ministra spraw wewnętrznych z prośbą o wszczęcie dochodzenia również w systemie policji poprzez instytucję inspektora generalnego MSW i takie dochodzenie zostało zainicjowane powiedział Balsys. str. 2 Str. 3 Rocznica wyboru Jana Pawła II Str. 4 Jubileusz 90-lecia samorządności lokalnej na Litwie Str. 7 Litewscy piłkarze pokonali Serbię Str. 9 Sprzedam, wynajmę, oddam za darmo Str. 14 ISSN

2 2 WYDARZENIA Piàtek Październik Imieniny: Grzegorza, Denisa, Dionizego, Emila, Ambrożego, Gerarda, Aurelii, Florentyny, Gawła, Igi, Radzisława... Elony Bagdanavičienė, rzeczniczki prasowej Ministerstwa Oświaty i Nauki 1. Dla wielu uczniów szkół początkowych i podstawowych na Litwie wakacje jesienne rozpoczną się od 19 października, czyli tydzień wcześniej niż powinno. Co jest tego przyczyną? W planach edukacyjnych określone są terminy i długość wakacji. Wskazano też, że dla uczniów klas 5 przeznaczone są dodatkowe 10 dni wakacji, czyli w ciągu procesu nauki 2 razy po 5 dni. Wskazano, jakie to mogą być dni, jednak są to jedynie propozycje. Czasami za zgodą rady szkolnej placówka sama rozporządza się dodatkowymi wakacjami. Oprócz tego, szkoły mniejszości narodowych po ustaleniu z założycielem, jeżeli są to placówki państwowe, to z samorządem, mogą zmienić daty wakacji zimowych i wiosennych. 2. Dyrekcje szkół w Mariampolu i rejonie Szyłokarczma (Šilutė) twierdzą, że wcześniej rozpocząć wakacje zmuszają rachunki za ogrzewanie. Kto odpowiada za to, że w szkołach dzieci marzną, a długi za ogrzewanie niektórych placówek wciąż rosną? Szkoły w sytuacji zagrażającej życiu czy zdrowiu uczniów mogą plany edukacyjne skorygować. We wspomnianej sytuacji dyrekcja szkół postanowiła, że uczniowie nie będą marznąć i wakacje rozpoczną się wcześniej. Co dotyczy odpowiedzialności. Za ogrzewanie i wiele innych spraw szkolnych odpowiadają samorządy. 3. Ukazuje się od 1 lipca 1953 roku Birbynių g. 4a, Vilnius, Lietuvos Respublika, tel./fax DZIENNIK NALEŻY DO EUROPEJ SKIEGOSTOWARZYSZENIA GAZET CODZIENNYCH MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH Dofinansowano ze środków Senatu RP dzięki pomocy Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie TRZY PYTANIA DO... Wakacje dla uczniów mogą być przedłużone też z powodu mrozów. Jaka temperatura powinna być, aby uczniom odwołano zajęcia? Dla uczniów klas 5 zajęcia są odwołane przy temperaturze poniżej -20 C. Uczniowie klas 6-12 mogą nie iść do szkoły, jeżeli temperatura za oknem jest poniżej -25 C. Te dni są zaliczane do ogólnej liczby dni nauki, czyli liczba dni zajęć nie może być mniejsza niż ustalono w planach edukacyjnych. Rozmawiała Ewa Gedris Redaktor naczelny Robert Mickiewicz (tel , Zastępca red. nacz.: Aleksander Borowik tel ) Sekretarz redakcji: Kazimierz Tomkowski (tel , Dziennikarze: Helena Gładkowska, Witold Janczys, Stanisław Tarasiewicz, Barbara Chikashua, Ewa Gedris, Edyta Szałkowska, Marian Paluszkiewicz ze str.1 fotoreporter Współpracownicy: Danuta Kamilewicz, Jadwiga Podmostko, Alina Sobolewska, Krzysztof Subocz, Julitta Tryk Mirosław Małafej łamanie komputerowe, Lucja Stankevičiūtė projektant graficzny, Halina Taukin skład komputerowy, Barbara Mintautienė tłumaczka, Bronisława Michajłowska, Iwona Aleksandrowicz styl-korekta Zbigniew Markowicz promocja (tel ), Jolanta Baniukiewicz Grybauskaitė niezadowolona z policji Jeśli chodzi o sprawę pedofilii, istniała opieszałość w pracy policji, właśnie w jej podstawowym ogniwie, gdy tylko dotarły pierwsze sygnały i gdy się rozpoczęło pierwsze dochodzenie na szczeblu policji kowieńskiej. Przez kilka miesięcy śledztwo tkwiło w miejscu bądź nie było prowadzone w należyty sposób dodał rzecznik prasowy. Jak poinformował Balsys, Grybauskaitė zaznaczyła, że zarówno odpowiedzialność, jak i wiarygodność badających sprawę instytucji muszą być zapewnione. Prezydent powiedziała również, iż obecnie postępowanie dowodowe, jako czynność procesualna, jest zbyt zbiurokratyzowane, co było też jedną z przyczyn nie dość efektywnego zbadania tej bulwersującej społeczność sprawy. W związku z powyższym, zdaniem prezydent, należy udoskonalić bazę ustawową. Komisarz generalny Policji Telyčėnas powiedział, że służba inspektora generalnego MSW materiały wstępne otrzymała w środę, a samo dochodzenie ma potrwać około miesiąca. Z kolei Telyčėnas uważa, że funkcjonariusze policji na początku śledztwa należycie wykonali wszystkie czynności. Sądzę, że zrobiono wszystko (...). Uważam, że nie było większych niedociągnięć w pracy policji w tej sytuacji powiedział komisarz generalny. Zdaniem Telyčėnasa, nie należy winić funkcjonariuszy policji z powodu drugiego zabójstwa w Kownie Violety Naruševičienė domniemanej ofiary Drąsiusa Kedysa. Można tu mówić o możliwościach teoretycznych, gdyż sytuacja była dosyć złożona. Ponieważ policja nie brała żadnego udziału w badaniu sprawy seksualnego molestowania dziecka i nie miała informacji o powiązaniach poszczególnych osób, mówienie o możliwości zachowania życia jeszcze jednej zamordowanej osoby, jest dosyć skomplikowane powiedział Telyčėnas. Zaznaczył on, że prokuratorzy, badający sprawę molestowania dziecka, nie dawali zleceń funkcjonariuszom policji. W poniedziałek ubiegłego tygodnia, Kedys, publicznie oskarżający kilka osób o molestowanie swej córki, przypuszczalnie w centrum Kowna zastrzelił sędziego Jonasa Furmanavičiusa, a następnie Naruševičienė, siostrę matki swej córki. O molestowanie seksualne małoletnich oskarżał on sędziego Furmanavičiusa, byłego przedstawiciela Partii Demokracji Obywatelskiej Andriusa Ūsasa oraz jeszcze jednego niezidentyfikowanego mężczyznę. Początkowo sprawę badała policja kowieńska, następnie Kowieńska Prokuratura Dzielnicowa i Kowieńska Prokuratura Okręgowa. BNS reklama (tel , Bożena Manatowa kolportaż-prenumerata (tel , Materiałów niezamówionych redakcja nie zwraca. Zastrzega sobie prawo do skracania i adiustacji tekstów. Za treść ogłoszeń redakcja nie odpowiada. Opinie Czytelników zawarte w ich listach nie zawsze są zbieżne z opinią redakcji. Redaktor dyżurny:barbara Chikashua

3 Pasja młodzieży szkolnej z Syrokomlówki Uczniowie, nauczyciele oraz dyrekcja Szkoły Średniej im. Władysława Syrokomli w Wilnie zapraszają wszystkich miłośników sztuki plastycznej oraz fotografii do obejrzenia wernisażu pierwszej wystawy Fotografii i Asamblażu w Domu Kultury Polskiej w Wilnie, ktory potrwa do 21 pazdziernika. Ta wystawa to ambitne prace uczniów klas 10-12, których pasją jest aparat fotograficzny oraz chęć utrwalania takiej rzeczywistości, którą widzą. Autorami prac fotograficznych są: Joanna Kembrytė, Beata Radiun, Beata Szulżycka, Łolita Kublicka, Iwona Rożanowska, Alina Ewelina Szostak, Elżbieta Jancewicz oraz Władek Nowicki. Pomysł zorganizowania wystawy fotograficznej zrodził się u Joanny Kembrytė, obecnie uczennicy klasy 10, która to w ubiegłym roku z albumem swoich prac przyszła do Danuty Lipskiej, nauczycielki, która prowadzi plastykę w tej szkole. Od razu zauważyłam, że prace Joanny są fantastyczne, godne, aby je mogli podziwiać jej koledzy ze szkoły oraz nauczyciele. Tak właśnie zorganizowaliśmy dwie wystawy szkolne z dumą na temat uczniów wypowiadała się podczas uroczystego otwarcia wystawy w ubiegły piątek Danuta Lipska. Pani od plastyki dwoiła się i troiła, żeby pomóc swoim uczniom, tłumacząc technikę fotografii, a także zadając prace domowe na jesień, zimę oraz wiosnę. Danuta Lipska absolutnie nie żałuje poświęconego młodzieży czasu, ponieważ jak zauważa, jej życie toczy się wokół dzieci, lubi z nimi pracować, pomagać, a także rozwijać ich zdolności. Jak na wiek i doświadczenie naszych wychowanków, prace fotograficzne są bardzo ambitne, ich prace niczym nie różnią się od prac zawodowców mówi pani Danuta. Prace fotograficzne uczniów świadczą o ich ambicjach jak również o zainteresowaniach. Zakres tematyki młodzieży szkolnej jest wszechstronny. Jedni są bardziej wrażliwi na piękno natury, zatrzymując w obiektywie piękne pejzaże, inni lubią utrwalać miasta, momenty z życia, a w szczególności odzwierciadlające życie dzieci z marginesu, przez co przedstawiają negatywną stronę szarej codzienności, jeszcze inni koncentrują się na fragmencie, jak na przykład Władek Nowicki, absolwent Syrokomlówki, a obecnie student pierwszego roku Wileńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Lubię fotografować człowieka, ponieważ każdy z nas jest tak różny, ale i jednocześnie bardzo podobny łączy nas przemijanie, przecież każdy opuści ten świat mówi miłośnik starej techniki fotograficznej. Prace plastyczne wykonane techniką asamblażu, to zespołowe prace uczniów Danuty Lipskiej Fot. Marian Paluszkiewicz ZDJĘCIE DNIA CYTAT DNIA LICZBA DNIA PULS KURIERA Zakopane całe w śniegu zakopane... KOMENTARZ DNIA WYDARZENIA Litwa nie przyjmie więźniów z amerykańskiej bazy Guantanamo na Kubie zanim nie zostaną rozwiane podejrzenia, że na Litwie działały tajne więzienia CIA - oznajmiła wczoraj prezydent Litwy Dalia Grybauskaitė. 20 lat i w Arktyce nie będzie już pokrywy lodowej latem z powodu globalnego ocieplenia, na czym ucierpią dzikie zwierzęta, takie jak niedźwiedzie polarne i foki. 3 Fot. EPA ELTA Zabraknie chleba, ale igrzysk będzie w bród Proponowany przez rząd projekt wydatków na następny rok zakłada, że chudy będzie ten rok. Nie przelewało się w tym roku, ale w następnym, oby byłoby coś włożyć do garnka. Media straszą, że wiele rodzin będzie musiało znowu przypomnieć smak owsianki, a dla innych i czerstwy kawałek chleba ze śmietnika, będzie posiłkiem na dzień cały. Cóż, nadchodzą jeszcze trudniejsze czasy, ale jeśli chleba w nich zabraknie, to igrzysk na pewno nie. Jedynie ich październikowe zapowiedzi skandal pedofilski, bomby w siedzibach partii sugerują, że podobnych igrzysk będziemy mieli w bród. I tak do wiosny, lata, kiedy owsiankę będzie można uzupełnić jagodą leśną. Sytuacja zresztą dobrze znana sprzed kilkunastu laty wybuch na stadionie w Szawlach, wysadzony most przez rzekę Bražuolė, wreszcie wysadzenie redakcji Lietuvos rytas. Wtedy też dla kraju i obywateli czasy były trudne. Brakowało chleba, pracy, ale igrzysk było w bród. Podobnie jest dziś i chyba dlatego, że autorzy scenariuszy tych igrzysk oraz aktorzy występujący w nich są wciąż ci sami. Stanisław Tarasiewicz Barbara Chikashua

4 4 WYDARZENIA KRÓTKO Wersje w sprawie wybuchów Minister spraw wewnętrznych Raimundas Palaitis, który wczoraj w Sejmie odpowiedział na pytania posłów odnośnie incydentów w siedzibach Socjaldemokratycznej Partii Litwy, zaznaczył, iż są badane wszystkie wersje, a mogą być one różnorodne zaczynając od pełni księżyca, a kończąc na publicznych oświadczeniach polityków. Konkretnych przyczyn incydentów minister nie wskazał, tylko zaznaczył, że jeszcze nie zostały ustalone. Wyraził jednak przypuszczenie, iż gniew obywateli mogło wzbudzić wyznanie byłego ministra finansów socjaldemokraty Rimantasa Šadžiusa, iż wiedział o nadchodzącym kryzysie, ale ukrył to przed społecznością. Sejm Šemetę pobłogosławił Były minister finansów Algirdas Gediminas Šemeta wczoraj otrzymał błogosławieństwo Sejmu na zajęcie stanowiska w Komisji Europejskiej, natomiast opozycja miała obawy, iż wysłanie Šemety do Brukseli nie wyjdzie na dobre ani Litwie, ani Unii Europejskiej. Jednakże po długich debatach parlament, przeważnie głosami konserwatystów-chadeków postanowił zaaprobować kandydaturę Šemety. Nie oczekuje się zamieszek socjalnych Minister spraw wewnętrznych Raimundas Palaitis nie sądzi, aby z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej kraju oraz innych przyczyn mogło dojść do zamieszek na tle socjalnym. Do powstania poważnych rozruchów socjalnych potrzebna jest trudna sytuacja gospodarcza, co mamy, mocne związki zawodowe, które też mamy, rozniecane w mediach napięcie, co moim zdaniem również istnieje, a za tym wszystkim powinni stać reżyserowie albo poważne siły polityczne, albo biznes z pieniędzmi, a to miejsce jak na razie nie jest zajęte powiedział wczoraj w Sejmie minister. Rocznica wyboru Jana Pawła II Dzisiaj przypada 31. rocznica wyboru Jana Pawła II. Wybrany w trzecim dniu konklawe kardynał Karol Wojtyła był pierwszym od 455 lat papieżem spoza Włoch. Wybór Polaka na Stolicę Piotrową był psychologicznym trzęsieniem ziemi dla całego wschodu Europy powiedział wtedy ówczesny arcybiskup Wiednia, kardynał Franz Koenig, który oficjalnie przedstawił jego kandydaturę. Konklawe rozpoczęło się po południu 14 października, ponad dwa tygodnie po śmierci Jana Pawła I. Biskupem Rzymu był on zaledwie przez 33 dni. Kiedy kardynał Wojtyła przyjechał do Rzymu na drugie w ciągu kilku tygodni konklawe, włoski fotograf zrobił mu całą serię zdjęć. Zdumiony tym metropolita krakowski zapytał go: Po co mi pan robi tyle zdjęć? Nie sądzi pan chyba, że to ja mógłbym zostać nowym papieżem?. W konklawe udział brało 111 kardynałów-elektorów. Już na jego początku doszło do poważnej konfrontacji między frakcjami zwolenników dwóch włoskich kandydatów: arcybiskupa Genui kardynała Giuseppe Siriego i arcybiskupa Florencji kardynała Giovanniego Benellego. Ostry spór następująco podsumował hiszpański kardynał Vincente Trancon: Bóg poróżnił Włochów i wykorzystał ludzką złość, żeby utrudnić wybór papieża. 16 października rano Startuje konkurs Polak Roku 2009 Już po raz dwunasty zapraszamy do udziału w plebiscycie Polak Roku w celu uhonorowania osób, które w ciągu mijającego roku dokonywali czynów wartych upamiętnienia w naszej kronice. Do 17 października czekamy na listowne zgłoszenia (obowiązkowo z uzasadnieniem) osób, których czyny i obywatelska postawa wobec spraw życiowo ważnych dla nas, Polaków zamieszkujących na Litwie, kwalifikują do zdobycia zaszczytnego tytułu Polak Roku Jan Pawł II Jak i w poprzednich latach Czytelnicy zgłaszają nazwiska osób, które ich zdaniem powinny kandydować do tytułu Polak Roku 2009 wraz z uzasadnieniem i krótką charakterystyką kandydata. Następnie kapituła konkursu Polak Roku, która składa się z najbardziej zasłużonych ludzi Wileńszczyzny, którzy zwyciężyli w plebiscycie naszego dziennika na przeciągu ostatnich jedenastu lat, omówi każdą Waszą kandydaturę i zaproponuje listę kandydatów do głosowania poprzez kupony nadsyłane do redakcji. Jak i w Fot. archiwum kardynał Koenig oficjalnie przedstawił kandydaturę arcybiskupa Krakowa. Znane są słowa, jakie miał wówczas wypowiedzieć w Kaplicy Sykstyńskiej: Kardynał Wojtyła ma dopiero 58 lat, ale to nie powinno być przeszkodą; przeciwnie wiele zyskałby na tym Kościół. Kardynał Karol Wojtyła został wybrany w ósmym głosowaniu. Nieoficjalnie wiadomo, że otrzymał 99 głosów. Biały dym, zwiastujący wybór papieża, pojawił się nad Kaplicą Sykstyńską około godziny 18. Po godzinie 19 nowy papież wyszedł na balkon bazyliki świętego Piotra i wygłosił pierwsze przemówienie do wiwatujących tłumów, którym był niemal całkowicie nieznany. PAP ubiegłym roku podliczenia głosów dokona kapituła konkursu Polak Roku. A więc jeszcze raz przypominamy, że zgłoszenia wraz z uzasadnieniem i krótką charakterystyką osoby kandydującej praz dokonanych w ciągu roku osiągnięć należy przysyłać na adres redakcji: Kurier Wileński, Birbynių 4a, Vilnius, Lietuva z dopiskiem Polak Roku 2009 do 17 października. Zgłoszenia również można nadsyłać na Redakcja

5 WYDARZENIA 5 Budżet na 2010 rok nie rokuje dobrej nadziei GIEŁDA Poseł Algirdas Butkevičius ze str.1 Szereg polityków koalicji rządzącej, na czele z przewodniczącą Sejmu Ireną Degutienė, uważa, że zwiększenie składek na SoDrę, nie tylko jej nie uratuje przed rosnącym deficytem, lecz jeszcze bardziej pogrąży w kłopoty finansowe. Podobnego zdania jest również prezydent Dalia Grybauskaitė. Z kolei niektóre resorty sprzeciwiają się przeciwko cięć budżetowych. Minister spraw wewnętrznych Raimondas Palaitis oświadczył wręcz, że nie poprze rządowego projektu budżetu, jeśli nie zostaną w nim uwzględnione potrzeby finansowe jego resortu. Niezadowolenie z propozycji wydatków na 2010 rok wykazuje również ministerstwo spraw zagranicznych, którego przyszłoroczny budżet w porównaniu z tegorocznym został okrojony zaledwie na kilkanaście milionów. Niemniej, przedstawiciele MSZ-u przekonują, że zamiast zmniejszać, rząd powinien zwiększyć o kilkadziesiąt milionów litów asygnacje dla ministerstwa, gdyż w przeciwnym razie zabraknie pieniędzy na realizację ważnych europejskich projektów. Były minister finansów uważa jednak, że proponowane cięcia dla poszczególnych resortów są niedostateczne. W proponowanym projekcie są źle rozstawione akcenty, gdyż rząd nie rezygnuje z inwestycji, które w obecnej sytuacji nie są priorytetowymi. Przede wszystkim wszystkie środki należy skierować najpierw na zabezpieczenie potrzeb ubezpieczeń socjalnych, oświaty i opieki zdrowotnej. Kolejnym priorytetem powinno być utrzymanie miejsc pracy. Tu, zresztą, w ramach trójstronnej współpracy można byłoby pozyskać środki na ten cel z banków komercyjnych. Niestety, nasz system bankowy jest zdominowany przez szwedzkie banki, a ostatnie oświadczenia premiera Szwecji sugeruje, że z ich strony nie należy spodziewać się inwestycji w krajach bałtyckich, zanim tu nie minie zagrożenie kryzysowe powiedział nam poseł Algirdas Butkevičius. Jego zdaniem, dobrym rozwiązaniem w tym kierunku byłoby założenie państwowego banku, lecz propozycja ta spotkała się z kategorycznym sprzeciwem rządu i samego premiera Andriusa Kubiliusa. Dziwi mnie takie stanowisko rządu, który tłumaczy się, że nie ma wolnych środków. Ale nie trzeba tu pieniędzy, gdyż swoje udziały w tym projekcie państwo może zapewnić, wnosząc nieruchomości oraz przenosząc do tego banku konta instytucji i urzędów państwowych. Przecież możliwy też udział w tym przedsięwzięciu prywatnego kapitału, który zapewniłby na początek płynność finansową banku tłumaczy Butkevičius. Zauważa jednak, że wobec nastawienia rządu projekt narodowego banku raczej nie zostanie zrealizowany. Zdaniem ekspertów, kondycję finansową państwowego budżetu wesprą w przyszłym roku środki z funduszy unijnych. Planuje się, że razem z unijnymi dotacjami budżet 2010 roku wyniesie ponad 22 mld litów, zaś budżetowe zobowiązania będą powyżej 26 mld litów. Stanisław Tarasiewicz Fot. Marian Paluszkiewicz W następnym roku jeszcze więcej osób będzie musiało zatroszczyć się o swój byt, gdyż budżet państwowy nie rokuje im dobrej nadziei Bank Litewski Oficjalny kurs lita do walut obcych na 16 października 2009 r. Euro 3,4528 Dolar amerykański 2,3110 Dolar australijski 2, rubli białoruskich 0,8462 Lew bulgarski 1,9558 Dolar kanadyjski 2,2597 Frank szwajcarski 2, koron czeskich 1, koron duńskich 4, koron estońskich 2,2067 Funt szterling 3, forintów węgierskich 1, islandzkich koron 1, japońskich jenów 2, juanów chińskich 3,3853 Łat łotewski 4, mołdawskich lei 2, koron norweskich 4, złotych polskich 8, rubli rosyjskich 7, koron szwedzkich 3,3612 Lira turecka 1, hrywin ukraińskich 2,8303

6 6 Z REJONU WILEŃSKIEGO Szkole Podstawowej w Kiwiszkach 70 lat! 16 października br. Szkoła Podstawowa w Kiwiszkach obchodzi piękny jubileusz 70-lecia. Pierwsza udokumentowana wzmianka o założeniu szkoły pochodzi z 1939 roku. Szkołą opiekowało się Ministerstwo Oświaty Republiki Litewskiej, które opłacało pracę nauczycieli. Placówka w tym okresie nazywała się Wierbuska Szkoła Początkowa Powiatu w Mickunach. W odległości 5 km od szkoły znajdowała się poczta, kilometr dalej dworzec kolejowy. Należy jednak zaznaczyć, że według wspomnień najstarszych mieszkańców już w roku 1919 istniała w Wierbuszkach czteroklasowa szkoła początkowa, w której nauczanie odbywało się w języku polskim. Mieściła się ona w budynku gospodarza Borowskiego. Jak wspominają prababcie i pradziadkowie, dzieci nauczał pewien staruszek, którego nazwiska nikt nie pamięta. Mówią tylko, że był to pan Grzegorz. Uczył rachunków, polskiego, geografii. Nauczyciel bardzo lubił przyrodę, dlatego często organizował wycieczki poznawcze do pobliskiego lasu. Uczniowie dbali też o porządek w klasach i przy budynku, w którym się uczyli, sprzątali wszystko sami. W roku 1940 pracowały dwie nauczycielki. Do szkoły uczęszczało około 60 uczniów. Z rozpoczęciem drugiej wojny światowej nauczanie przerwano do roku Wznowiona działalność placówki odbywała się we wsi Dobromyśl w budynku mieszkalnym gospodarza Franciszka Zenkiewicza. Była to szkoła początkowa, 1,5-kompletowa. Do szkoły uczęszczało 27 uczniów, a nauczał pan Wiktor Akinis. Nauczanie odbywało się w języku polskim, uczono matematyki, geografii, języków. Ponieważ budynek z powodu zużycia się pieców spłonął w roku 1949, szkołę przeniesiono do wsi Szaterniki, do byłego majątku pana Romanowskiego, który wraz ze swą rodziną, jako kułak został zesłany na Syberię. W roku 1951 zwiększyła się liczba uczniów, utworzono więc piątą klasę. Pierwszą nauczycielką była pani Jaśkowa. Od roku 1952 dyrektorem już siedmioletniej szkoły był Kraunialis, pracował razem z żoną. W roku 1955 dyrektorem został mianowany Leonid Rakowicz. W tym okresie pracowało wielu nauczycieli: Markiewiczówna, Robaczewska, Tybingo, Nakładawiczówna, Raubaitė. W tym samym roku była to już pełna szkoła siedmioletnia, która liczyła 130 uczniów. W latach szkoła stała się siedmioletnia. Dzięki staraniom pana L. Rakowicza przewodniczący kołchozu Jutrzenka I. Wiesiełow wydzielił środki na budowę nowego gmachu szkoły, z którego korzysta się do dziś. Budowę zakończono w 1966 r. Po panu L. Rakowiczu dyrektorem szkoły został M. Byczkow, nazywano go wielkim rusycystą. Wykładał historię i rozmawiał wyłącznie w języku rosyjskim. Z inicjatywy M. Byczkowa zaczęto tworzyć klasy rosyjskie. W ciągu czterech lat były tworzone komplety rosyjskie, co groziło zniknięciem polskich klas. Rodzice i nauczyciele zaczęli walczyć o zachowanie polskiej szkoły i dopięli swego. Placówka nadal pozostała z polskim językiem nauczania, a pan M. Byczkow został zwolniony z pracy. Dyrektorem szkoły został L. Luczyk, który bardzo dbał o zachowanie polskości. Szkoła rosła, zwiększała się liczba uczniów, z powodu braku miejsca uczono się w dwie zmiany. W roku 1990 do szkoły dobudowano piętrową dobudówkę. Przewodniczący kołchozu L. Worobjew wydzielił środki na ten cel. Podczas prac budowlanych odbyła się również renowacja starego budynku. Pomieszczenie szkolne zaczęto ogrzewać centralizowanie od kotłowni. W pamięć odeszły piecyki w każdej klasie, które trzeba było palić każdego ranka. Uczniowie doczekali się osobnej jadalni i innych wygód. Oprócz tego szkoła otrzymała nowoczesne wyposażenie. Od roku 2004 dyrektorem szkoły jest Janina Soltanovičienė. Dzięki ogromnej pomocy finansowej władz Samorządu Rejonu Wileńskiego zostały odnowione pomieszczenia szkolne. Szkoła Podstawowa w Kiwiszkach nawiązała współpracę z Oddziałem Stowarzyszenia Wspólnota Polska w Opolu oraz z kilkoma gminami z Polski. W ramach nawiązanej współpracy każdego roku uczniowie wyjeżdżają na kolonie do Polski. Co roku szkoła otrzymuje finansowanie na realizację różnych projektów. Szkoła w Kiwiszkach ma podpisane umowy o współpracy z placówkami oświatowymi w rejonie wileńskim, trockim oraz molackim. Dzięki tym porozumieniom zawiązały się przyjazne więzi pomiędzy uczniami i nauczycielami zaprzyjaźnionych placówek, biorą oni udział we wspólnych projektach, wyjeżdżają na wycieczki. Obecnie w Szkole Podstawowej w Kiwiszkach jest 10 klas oraz grupa przygotowawcza, do których uczęszcza 108 uczniów, pracuje 23 nauczycieli. Placówka pielęgnuje piękne tradycje i święta. Oprócz tradycyjnych świąt kalendarzowych, które są przesiąknięte atmosferą miłości, zaufa- na str.7

7 Z REJONU WILEŃSKIEGO 7 Jubileusz 90-lecia samorządności lokalnej na Litwie Świąteczny koncert i wycieczka do Onikszt - to najważniejsze punkty programu obchodów 90. rocznicy samorządności na Litwie w rejonie wileńskim, które były zrealizowane w końcu ubiegłego tygodnia. Pracownicy Samorządu Rejonu Wileńskiego, przedstawiciele starostw wysłuchali wokalnego popisu sopranu Natalii Sosnowskiej, solistki reprezentacyjnego zespołu pieśni i tańca Wileńszczyzna, która brawurowo wykonała arię z opery Gulio Sabino Giuseppe Sarti oraz kilka pieśni Stanisława Moniuszko. Nikt nie pozostał obojętny na wirtuozowską wręcz grę na skrzypcach maestro Zbigniewa Lewickiego. Wykonawcy podbili serca widzów, którzy każdy ich występ nagradzali rzęsistymi oklaskami, a czasami domagali się występu na bis. Podniosły nastrój jeszcze bardziej spotęgował się podczas ceremonii wręczenia całej grupie samorządowców i pracownikom starostw dyplomów uznania za wieloletnią, oddaną i nienaganną pracę na rzecz mieszkańców rejonu. Dyplomy wręczyła mer Maria Rekść. Uwieńczeniem świątecznej imprezy było pozowanie do wspólnego zdjęcia, które niewątpliwie będzie ozdobą niejednego albumu. W sobotę grupa samorządowców udała się na wycieczkę do Onikszt, gdzie zwiedziła muzea Antanasa Baranauskasa, Antanasa Vienuolisa- Żukauskasa oraz zapoznała się z bogatą historią Ziemi Oniksztańskiej. Wielkie wrażenie na gości wywarły prace twórcy ludowego Stanislovasa Petraszki. Nikt nie oparł Pracownicy Samorządu pozują do wspólnego zdjęcia się pokusie, by nie zobaczyć Płomyka szczęścia na pomniku Jonasa Biliunasa, czy zrobić zdjęcie przy legendarnym głazie - Puntukasie. W muzeum kolei wąskotorowej gości z Wileńszczyzny pochłonęła atmosfera ubiegłego stulecia. Atrakcją zaś była przejażdżka rowerem po torach kolejowych, czy też wypróbowanie sił, wprawiając w ruch ręczną drezynę szynową. Po obejrzeniu eksponatów Muzeum Konia, samorządowcy rozsiedli się wygodnie na Dyrektor administracji Samorządu Lucyna Kotłowska oraz kierownik Wydziału Rolnego Lucjana Binkiewicz próbują swych sił w wypiekaniu domowego chleba ze str.6 nia, zainteresowania i oczekiwania, obchodzony jest Dzień Muzyki, Dzień Sportu, Dzień Cukierków, od tego roku tradycyjnie ma się odbywać Szkolna Olimpiada Sportowa. Działają dwa zespoły taneczne: zespół tańca ludowego Promyczek, zespół tańca współczesnego Flash oraz chór Arfa, nietradycyjny teatrzyk światła i cienia Brzydkie kaczątko. Z okazji pięknego jubileuszu składamy najserdeczniejsze życzenia nauczycielom oraz uczniom Szkoły Podstawowej w Kiwiszkach. Życzymy wszelkiej pomyślności, sukcesów oraz wytrwałości w nauce i pracy. ławach zabytkowej autentycznej wiejskiej izby i słuchali fascynujących opowieści pani Nijoli o tradycjach wypieku prawdziwego razowego chleba domowego. Nie tylko słuchali, ale też próbowali własnoręcznie wypiec mały bochenek chleba naszego powszedniego... W tym roku samorządowcy rejonu wileńskiego po raz pierwszy tak uroczyście obchodzili swe zawodowe święto. Bogaty i treściwy program tak się im spodobał, że wyrazili nadzieję i życzenie, aby dzień samorządowca odznaczyć również w następnym roku. Ustawę o samorządności lokalnej przyjęto na Litwie 10 października 1919 roku. Przed dwoma laty Sejm RL wpisał dzień samorządności lokalnej na listę dat pamiętnych. Szkole Podstawowej w Kiwiszkach 70 lat! Oby nauczyciele byli dumni ze swych wychowanków, a uczniowie szczycili się swymi nauczycielami, doceniając ich wiedzę, trud i poświęcenie. Sto lat! Strony przygotowane na podstawie informacji Samorządu Rejonu Wileńskiego

8 8 SPORT SPRINTEM Kontrakt z 25. klubem Niemiec Lutz Pfannenstiel, uważany za jedynego zawodowego piłkarza, który grał w ligach na pięciu kontynentach, podpisał kontrakt z 25. klubem jak sam m wi, ostatnim w karierze, Ramblers FC z Namibii. 36-letni Pfannenstiel poprzednio grał w trzecioligowym norweskim Mangerud Star. W Ramblers FC, zespole ze stolicy kraju Windhuk, będzie jednocześnie bramkarzem, trenerem i dyrektorem sportowym. Świńska grypa w Hiszpanii Z powodu świńskiej grypy w zespole koszykarzy Estudiantes Madryt władze hiszpańskiej ligi ACB odwołały mecz drugiej kolejki pomiędzy Estudiantes i Gran Canaria U sześciu zawodników Estudiantes testy potwierdziły obecność wirusa H1N1. Wykryto go także u kilku koszykarek madryckiej drużyny. Jamajski piłkarz zamordowany Obrońca piłkarskiej reprezentacji Jamajki 26-letni Orane Simpson został śmiertelnie pchnięty nożem w Kingston. Do zdarzenia doszło nocą w dzielnicy Tivoli, nieopodal domu, w którym się wychowywał. Nikt nie został zatrzymany, gdyż policja nie znalazła śladów zbrodni. Wydarzenie oglądała garstka widzów, bo kibice protestują przeciwko władzom federacji. Tak zakończyły się fatalne dla Polski eliminacje mundialu w RPA. Dla drużyny słowackiej był to najważniejszy mecz w jej historii. Zwycięstwo zapewniało jej historyczny, pierwszy awans do finałów piłkarskich mistrzostw świata. Polaków bardziej niż mecz absorbowała wielka akcja zainicjowana przez kibiców skupionych wokół internetowej strony koniecpzpn.pl, którzy od kilku tygodni nawoływali do zbojkotowania spotkania na znak protestu przeciwko sposobowi zarządzania polskim futbolem przez władze krajowego związku. Akcja złapała, bo na Stadionie Śląskim, mogącym pomieścić prawie 50 tysięcy widzów i jeszcze przed miesiącem na meczu z Irlandią Północną wypełnionym po brzegi, tym razem zasiadło ich raptem 3 tysiące w tym około tysiąc ze Słowacji. Co więcej, skutkiem akcji tuż przed meczem swoje reklamy ze stadionu wycofał jeden z banków, a większość pozostałych sponsorów wydała oświadczenia, że finansują reprezentację, ale nie związek. Ten w swoim stylu zdaje się problemu nie zauważać. Najpierw ustami rzecznika Janusza Atlasa organizatorów akcji nazwał garstką chuliganów i awanturników, a już po meczu prezes Grzegorz Lato stwierdził: Żadnego bojkotu nie było. Kibice nie przyszli, bo było zimno i padał śnieg, a dla Polaków mecz był o nic. Spotkanie faktycznie toczyło się w ekstremalnych warunkach przy nieustannej śnieżycy i w przejmującym chłodzie. O wielu akcjach decydował przypadek, piłka to grzęzła w śniegu, to dostawała niespodziewanego poślizgu. Widzom, a już zwłaszcza telewidzom trudno ją zresztą było dostrzec, bo czerwone piłki przygotowane przez organizatorów nie miały stosownego atestu i Słowacy nie zgodzili się nimi grać. W trzeciej minucie strzelili Polscy piłkarze przegrali w Chorzowie ze Słowacją 0:1, w którym rywale nie oddali praktycznie żadnego strzału w bramkę. Jedyny gol meczu padł już na samym początku. W zupełnie niegroźnej sytuacji przez nikogo nie atakowany Seweryn Gancarczyk na piątym metrze przed bramką tak niefortunnie wybijał piłkę, że wpakował ją w okienko bramki kompletnie zaskoczonego takim obrotem sprawy Jerzego Dudka. Później inicjatywa należała do biało czerwonych. Mariusz Lewandowski trafił w poprzeczkę, Ireneusz Jeleń nie zdołał zmieścić piłki w pustej już bramce, a po przerwie goście mieli wręcz furę szczęścia i fenomenalnego bramkarza Jana Muchę z warszawskiej Legii. Powinni mu wystawić pomnik stwierdził po meczu Paweł Brożek. Polakom szczęście nie sprzyjało, w doliczonym czasie gry sędzia nie zareagował także w sytuacji, gdy należał im się ewidentny rzut karny, a po kilku chwilach skończył mecz. Nie mam pretensji do zawodników, bardzo chcieli, może za bardzo. Czasem im bardziej się chce, tym bardziej nie wychodzi ocenił tymczasowy selekcjoner Stefan Majewski. Teraz rozpocznie się zapewne ogólnonarodowa dyskusja pod hasłem Co dalej z polską piłką?. Jarosław Tomczyk Decydująca, trzecia minuta gry. Przed momentem Seweryn Gancarczyk samobójczym trafieniem pokonał Jerzego Dudka Fot. archiwum Statystyka Polska Słowacja 0:1 (0:1) Bramka: Gancarczyk (samobójcza) 3 Polska: Dudek Rzeźniczak, Głowacki, Bieniuk, Gancarczyk Błaszczykowski, M.Lewandowski, Roger (59. Peszko), Obraniak Brożek (85. Janczyk), Jeleń (67. R. Lewandowski). Słowacja.: Mucha - Pekarik, Strba, Salata, Petras - Weiss (66. Novak), Kozak (84.

9 SPORT 9 bramkę samobójczą! SPRINTEM Startuje Euroliga koszykarzy W przyszły czwartek w Tel Awiwie zainaugurowany zostanie 52. sezon rozgrywek Euroligi koszykarzy. Mistrz Euroligi Panathinaikos Ateny, mistrz Hiszpanii FC Barcelona, Królewski Real Madryt, CSKA Moskwa oraz Maccabi Tel Awiw, do którego wraca legendarny dla mistrza Izraela szkoleniowiec Pini Gershon to faworyci rozgrywek. Ivo Minar zawieszony Marek Hamsik cieszy się z samobójczego gola Gancarczyka Karhan), Kopunek, Hamsik - Sestak (74. Svento), Jendrisek. Żółta kartka: Weiss. Sędziował: Jonas Eriksson (Szwecja). Widzów około Pozostałe mecze w grupie 3: San Marino Słowenia 0:3 Czechy Irlandia Płn. 0:0 Litewscy piłkarze pokonali Serbię TABELA 1. Słowacja Słowenia Czechy Irlandia Północna Polska San Marino Awans: Słowacja, baraże: Słowenia Litwa wygrała w Mariampolu z Serbią 2:1 (1:0) w meczu grupy 7. eliminacji piłkarskich mistrzostw świata. Serbia już wcześniej zapewniła sobie awans. Litewska drużyna po 10 meczach zebrała 12 punktów. W 7 grupie wyprzedziła reprezentacje Rumuni i Wysp Owczych, zajęła 4 miejsce. W światowym rankingu litewscy piłkarze zajmują 62 miejsce, reprezentacja Serbii zaś jest 13. Bramki: dla Litwy Mindaugas Kalonas (20-karny), Marius Stankevicius (68- karny); dla Serbii Zoran Tosic (59). Sędziował Anton Guenow (Bułgaria). Litwa: Žydrūnas Karčemarskas, Ignas Dedura, Marius Stankevičius, Tadas Kijanskas, Mindaugas Panka, Saulius Mikoliūnas (Vytautas Lukša, 68), Kęstutis Ivaškevičius, Mindaugas Kalonas (Tomas Ražanauskas, 82), Arūnas Klimavičius, Linas Pilibaitis, Darvydas Šernas (Valdas Trakys, 89) Serbia: Vladimir Disljenkovic; Ivan Obradovic Litwa w Mariampolu wygrała z Serbią Fot. archiwum (60-Aleksandar Lukovic), Ivica Dragutinovic, Neven Subotic, Branislav Ivanovic; Milan Jovanovic, Gojko Kacar, Radosav Petrovic, Milos Krasic (Zoran Tosic, 46); Marko Pantelic (Milos Ninkovic, 74), Nikola Zigic. Fot. EPA-ELTA Ivo Minar zdyskwalifikowany za doping. Międzynarodowa Federacja Tenisowa (ITF) poinformowała, że 25- letni Czech nie zagra przez osiem miesięcy, gdyż badanie przeprowadzone 11 lipca po meczu ćwierćfinałowym Pucharu Davisa z Argentyną wykazało obecność w jego organizmie zakazanej substancji o nazwie methylhexaneamina. Skazano sędziów Na kary pozbawienia wolności w zawieszeniu oraz grzywny skazał wczoraj Sąd Rejonowy w Kielcach czterech sędziów piłkarskich, którzy przyznali się do korupcyjnych zachowań podczas meczów tamtejszego Kolportera Korony w sezonie Sąd wymierzył oskarżonym kary od półtora roku do dwóch lat pozbawienia wolności w zawieszeniu oraz grzywny w wysokości od 2,5 tys. zł do 20 tys. zł. Strony przygotowała Ewa Gedris

10 10 Z SIECI Opinie czytelników z Internetu Gimnazjum Żejmiana wartkim nurtem płynie Tutejszy, październik 14, 2009 at 19:46 Bardzo skąpo, banalnie i ogólnikowo. Ta szkoła zasługuje na więcej uwagi. A i zespół pedagogów nie z nieba spadł. Wiele lat przed odrodzeniem, jeszcze za czasów dyrektora Dziedula, zakładały się fundamenty jakościowego nauczania. Szkoda, że zapominamy zasłużonych nauczycieli, a było ich sporo. I ludzi zasłużonych jest wiele z absolwentów. Wrocławianin, październik 14, 2009 at 20:03 Tutejszy: Dobrze zatem, że istnieje forum, gdzie zawsze można coś dodać. Gratuluję otwarcia nowej szkoły. Wszystkiego najlepszego nauczycielom Gimnazjum z okazji ich dnia, który w Polsce jest obchodzony właśnie dzisiaj. Kmicic, październik 14, 2009 at 22:01 Gratulacje dla tamtejszych Polaków. Dobrze, że dzieci z Kresów zachowają tożsamość narodową. Ryszard K, październik 15, 2009 at 09:26 Serdeczne pozdrowienia dla zespołu pedagogicznego. Ukończyłem tę szkołę w 1960, w roku następnym minie 50 lat. Byłoby miło, gdyby ktoś z kolegów odezwał się na mój Drąsius Kedys inspiruje Polaków Pruss, październik 14, 2009 at 22:47 Niestety, to państwo swoją biernością jest współodpowiedzialne za to, co się stało. Mężczyzna powinien być uniewinniony. Dorota, październik 15, 2009 at 01:01 Drąsius Kedys jest normalnym, kochającym ojcem, który w obronie własnego dziecka zdolny jest zabić. Nie może oceniać jego postępowania ktoś, kto nigdy nie był w takiej jak On sytuacji. Popieram Go, jest bohaterem, zdecydowanie może liczyć na moją pomoc Hm, październik 15, 2009 at 07:40 Do Doroty: Nie w obronie, ale w zemście to dwie różne rzeczy. Piotr, październik 15, 2009 at 08:10 Kedys jest mimo wszystko mordercą. Nie bagatelizuję powodów jego desperackiego czynu. Jednak określanie go mianem inspiracji dla Polaków w walce o sprawiedliwość z władzami litewskimi, nieszanującymi praw człowieka, jest nieprzemyślane i nawet niesmaczne. Wilno, październik 15, 2009 at 09:07 Mafia kowieńska pozbyła się sędziego (za skazanie syna Daktarasa) i Kedysa, chcąc zmylić śledczych, zabiła siostrę konkubiny Drasiusa. Niesamowite, że nikt nie może poskromić tego chaosu Andrzej, październik 15, 2009 at 09:29 Do kogo ma zwracać się skrzywdzony człowiek, gdzie ma szukać sprawiedliwości, chodzi nie tylko o pedofilię, jak poskromić samowolę pasibrzuchów z Sejmu, rządu, praworządności? Jeżeli to zemsta mafii, to przestępstwo, ale jeżeli zginął z rąk pokrzywdzonego pedofil czy osoba mu sprzyjająca, to stała się sprawiedliwość. Chuck Norris, październik 15, 2009 at 10:11 Do Hm: Być może w taki sposób obronił inne dzieci od losu, który spotkał jego córkę. Prokuratura Generalna znowu zwęszyła polski ślad Wilno, Październik 14, 2009 at 10:52 Gdyby napisali Polacy, już wczoraj byliby odnalezieni i przesłuchani w prokuraturze litewskiej. Grubymi nićmi szyta prowokacja służb specjalnych. Józef, październik 14, 2009 at 11 Wracam to kwestii tzw. renegatów. Od czasu zaistnienia nowoczesnej litewskiej idei narodowej, głównym hasłem jak ich w polskim piśmiennictwie politycznym nazywano (złośliwie) Litwomanów było kwestionowanie istnienia Polaków na Litwie i dowodzenie, że każdy miejscowy podający się za Polaka to spolonizowany Litwin zaś oświadczenie o samoświadomości takiego, nie ma żadnego znaczenia. Czas chyba już dojrzał do tego, by zacząć lansować (dowodzić?) tezę odwrotną o tym jak wielu dzisiejszych Litwinów to zlituanizowani Polacy, np. ofiary dyskryminacji, nieświadomości, obojętności, koniunkturalności itd., itp. albo wyrachowania. Na początek można by dokonać analizy spisów w książkach telefonicznych np. Kowna, Kiejdan, Poniewieża, Janowa, Datnowa, Mariampola, Olity itp. Zaś prominentom wykazywać, kim byli ich dziadowie. Ciekawe, co by się działo, gdyby ukazał się cykl takich tekstów w K.W., a za nimi np. jakaś merytoryczna konferencja naukowa. Nie idzie mi o żadne reminiscencje, ale o ukazanie skali zjawiska. Co Państwo na to? Marek, październik 14, 2009 at 11:31 Józef: Obawiam się, że mogłoby to narazić K.W. na sankcje z litewskiej ustawy o ochronie danych osobowych, o ile taka istnieje. W polskiej ustawie w art. 27 jest zakaz przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne. To tak na marginesie, ale chyba wiemy, o co chodzi. Bobrowniczy, październik 14, 2009 at 12:00 - Zgłoś komentarz Stare przysłowie ludowe mówi jak chcesz psa uderzyć, to się kij zawsze znajdzie. A nawiasem mówiąc, listy można pisać do samego siebie. Są tu tacy, którzy nawet ze sobą prowadzą polemikę.

11 SZKOLNICTWO 11 Dzień Nauczyciela okazja do refleksji i podziękowań za tak potrzebny trud W Szkole Podstawowej na Lipówce odbyła się uroczystość z okazji Międzynarodowego Dnia Nauczyciela. Ten dzień zapowiadał się wspaniale! Szkoła przybrała niecodzienny wygląd: piękna brama upiększona balonami, wiązanki jesiennych kwiatów, laurki z życzeniami od uczniów stwarzały świąteczny nastrój. Jesienna pogoda również dopisała. W szkole jakoś wszystko wyglądało inaczej. Każdy uczeń wchodził przez drzwi szkoły z kwiatem w ręku. Wczesnym rankiem uczniowie dziesiątej klasy spotykali nauczycieli pięknym uśmiechem, wesołą muzyczką, wręczali kwiaty i przypinali plakietki z okazji Dnia Nauczyciela. Po lekcjach wszyscy nauczyciele poszli do pięknie udekorowanej auli szkolnej, w której odbyła się uroczysta akademia z okazji święta. Imprezę swą obecnością zaszczycili emerytowani nauczyciele. Uczniowie śpiewali piosenki, tańczyli, deklamowali poezję w językach polskim, litewskim, rosyjskim. Na tablicy multimedialnej zaprezentowano Tak iść jak Ty i siać, i siać. O, siewco, wiecznie wierzący w zapłatę. I niepamiętny mozołów daremnych. L. Staff piękny program poświęcony Dniu Nauczyciela i konkretnie nauczycielom naszej szkoły. Był to dobry i odpowiedni czas na refleksje na temat szacunku dla zawodu nauczyciela. Z rąk pani dyrektor na znak wdzięczności za oddaną pracę i stałą troskę nauczyciele otrzymali honorowe dyplomy. Życzenia nauczycielom wdzięczni ich wychowankowie Migawka z imprezy składali w kilku językach, dziękując za dar najpiękniejszy za przekazywaną wiedzę, za dobre serce, miłość, poświęcenie, za ich tak ogromny wysiłek oraz trud, który wkładają w edukację i wychowanie młodego pokolenia. Szanowni Nauczyciele i Wychowawcy! Pragniemy kolejny raz podziękować Wam za Waszą pracę. To Wy troszczycie się o naszą przyszłość i nasze życie. Obiecujemy Wam, że będziemy grzeczni, pracowici i chłonni wiedzy, nie tylko w dzień Waszego święta, ale też przez cały rok szkolny! Zapewniamy Was dzisiaj, że gdziekolwiek będziemy, wspomnienie o Was będzie zawsze z nami. Bądźcie zdrowi, zadowoleni z wykonywanego zawodu i z nas, uczniów. Nie zaznajcie kłopotów i trosk, bądźcie pogodni i uśmiechnięci. Niech się spełnią Wasze marzenia dotyczące życia osobistego i zawodowego. Niech dobry Bóg obdarzy wszelkimi łaskami. Fot. Anna Bielawska Wspaniałą, rodzinną atmosferę tego świątecznego dnia odczuli wszyscy, zarówno nauczyciele, jak uczniowie i ich rodzice. Po koncercie nauczyciele zadowoleni i wzruszeni poszli do domu z uśmiechem na twarzy i z wiązankami pachnących, jesiennych kwiatów. Niech taki nastrój panuje wśród nauczycieli najczęściej! Słowo miłość za Ich troski, słowo wdzięczność za Ich trud, dar to skromny, dar uczniowski wyśpiewany z serc jak z nut. Cz. Janczarski Ewelina Andrejewa Bożena Nowicka Marek Lichtarowicz uczniowie 7c klasy Szkoły Podstawowej na Lipówce VI CECYLIADA Festiwal religijnej piosenki dziecięcej i młodzieżowej Radośnie wykrzykujcie na cześć Pana cieszcie się, śpiewajcie i grajcie. /Ps 98,4/ Regulamin ogólny: I. Cel 1. Wysławianie Boga piosenką religijną 2. Popularyzacja kultu św. Cecylii patronki muzyki kościelnej 3. Integracja dzieci i młodzieży parafialnej 4. Ewangelizacja przez świadectwo II. Termin i miejsce 1. Cecyliada odbędzie się w Landwarowie w dniu 28 listopada 2009 r. 2. Rozpoczęcie Msza święta o godz. 10 (godz przygotowanie do Liturgii). 3. Przegląd będzie odbywał się w domu parafialnym. 4. W przerwie można skorzystać z kawiarenki festiwalowej. 5. Wzorem lat ubiegłych festiwal będzie przeplatany humorystyczno-religijnym konkursem (w tym roku o kapłanach) z ciekawymi nagrodami. III. Uczestnicy 1. W Cecyliadzie mogą brać udział parafialne zespoły, dziecięce i młodzieżowe oraz indywidualni soliści 2. Na przegląd należy przygotować 2 piosenki o tematyce religijnej. 3. Szczegółowych informacji udzielamy pod numerami telefonów: (528) ; ; oraz Termin nadsyłania zgłoszeń: do r. IV. Nagrody 3. Każdy zespół otrzyma dyplom uczestnictwa oraz pamiątkową statuetkę. V. Organizator 4. Parafialny Klub PAX przy par. pw. Zwiastowania NMP w Landwarowie ul. Pietų 28.

12 12 DOM RODZINNY O TYM WARTO WIEDZIEĆ Alkohol i nikotyna Uzależnienia od alkoholu i nikotyny mogą mieć to samo podłoże genetyczne. Wyniki kanadyjskich badań przeprowadzonych na zwierzętach sugerują związek genetyczny między uzależnieniem od alkoholu i nikotyny. Naukowcy z Narodowego Instytutu Uzależnienia od Alkoholu i Alkoholizmu porównali dwie grupy wyhodowanych w celach badawczych szczurów: gatunek szczurów genetycznie predysponowanych do spożywania alkoholu z grupą szczurów nielubiących alkoholu. Zaobserwowano, że szczury lubiące alkohol dwa razy częściej sięgały też po nikotynę, przyciskając odpowiednią dźwignię. Otrzymane wyniki sugerują, że genetyczne predyspozycje do nadużywania alkoholu mogą też mieć wpływ na podatność na uzależnienie od nikotyny. Dlaczego dzieci grymaszą? Skąd wyrasta przemoc Anżelika Jachimowicz, pedagog socjalny z poradni pedagogicznopsychologicznej, należącej do Centrum Oświaty rejonu trockiego jest przekonana, że przemoc wyrasta z braku miłości, zaufania i ciepła rodzinnego. Do swego rozwoju dzieci potrzebują szacunku i ochrony dorosłych, którzy je kochają, traktują poważnie i są gotowi pomóc. Kiedy te najważniejsze dla każdego dziecka potrzeby pozostają niezaspokojone, a zamiast tego dzieci służą dorosłym do zaspokajania ich potrzeb są wykorzystywane, bite, karane, manipuluje się nimi, są zaniedbywane i oszukiwane, to w przyszłości, bez wątpienia, to zaowocuje agresją mówi pedagog socjalny. Zdaniem Anżeliki Jachimowicz, dzieci bite, krzywdzone przez dorosłych czy rówieśników mają prawo reagować złością, czy agresją. Bo trudno znieść ból w samotności. Te przeżywane w dzieciństwie uczucia beznadziejności, lęku czy i bólu w przyszłości mogą znaleźć ujście w działaniach wymierzonych przeciwko innym ludziom albo im wolności, samodzielności, prawa decyzji o pewnych kwestiach w ich życiu. Pojawia się bunt, ukrywana agresja, która musi i najczęściej wychodzi na zewnątrz mówi pedagog socjalny. Anżelika Jachimowicz, posiadająca 10-letni staż pracy z dziećmi o potrzebach specjalnych nie jest skora do udzielania porad. Każde dziecko jest indywidualne. Kształcenie oraz wychowywanie dzieci czy to mniej zdolnych, czy upośledzonych, czy agresywnych, zawsze wymaga od dorosłego sporej wiedzy i doświadczenia. Często do poradni psychologiczno-pedagogicznej zwracają się nauczyciele, którzy z trudem radzą sobie z dziećmi aby z powodu jednego dziecka cierpiała cała klasa rozważała nasza rozmówczyni. Dziecko, które rośnie wśród przemocy i nie ma innych wzorców do naśladowania w taki sam sposób będzie układała swoje własne życie w przyszłości. Ono najzwyczajniej w świecie nie wie, że może być inaczej. Nikt go tego nie nauczył, nie pokazał. Często spotykana u dzieci cecha grymaszenie przy jedzeniu nowych potraw nie musi wynikać z ich kapryśności. Może być ewolucyjną cechą służącą ochronie organizmu przed zatruciem ogłosili naukowcy brytyjscy. Wiadomo, że najmłodsze dzieci pakują do buzi niemal wszystko. Gdy jednak nieco dorosną, w kwestii jedzenia stają się bardziej wybredne. Dotyczy to zwłaszcza potraw, których nigdy wcześniej nie próbowały. Problemy rodziców nakłaniających pociechę do przełknięcia posiłku dotyczą najczęściej zielonych warzyw oraz mięsa. w siebie alkoholizm, zaburzenia psychiczne. Nasza rozmówczyni obala istniejący w społeczeństwie stereotyp dzieci agresywnych, pochodzących jedynie z rodzin tak zwanego ryzyka socjalnego. W ciągu ostatnich lat zauważono zwiększającą się liczbę dzieci mających dość poważne problemy wychowawcze w szkole i pochodzące, na pierwszy rzut oka, z rodzin poprawnych socjalnie, pełnych, zamożnych. Nie możemy, oczywiście, niczego uogólniać, jednak dostatek materialny nie zapewnia dziecku wszystkiego. Pracujący od rana do wieczora rodzice, którzy nie mają czasu dla własnych dzieci, to charakterystyczne zjawiska naszych czasów. Kółka, zajęcia pozalekcyjne, wybierane zresztą przez rodziców, nie zawsze są zgodne z życzeniami dzieci. Brakuje Anżelika Jachimowicz: dzieci, które były chronione, szanowane przez rodziców będą zarówno w młodości, jak i w dorosłości inteligentne, wrażliwe i otwarte Fot. Alina Sobolewska agresywnymi. Takie dzieci potrafią każdą, najlepiej zaplanowaną i przygotowaną lekcję zerwać. Trudno ich zainteresować. Wśród wielu powodów takiego zachowania może być również stosunek nauczyciela do takiego dziecka. Często pedagodzy nie uświadamiają, że takie dzieci nimi manipulują. Dorosły powinien umieć wyznaczyć granice i nie pozwolić, Pewne wzorce zachowania promuje również telewizja. Gorąco zachęcam do oglądania bajek razem ze swymi pociechami. Bo niektóre z nich są bezpośrednimi lekcjami agresji i przemocy. Radziłabym dorosłym dobierać bajki dla swych pociech, jak najwięcej z nimi rozmawiać, również o przemocy i agresji. W każdym wieku dziecko potrzebuje pomocy, tłumaczeń rodzica, tylko trzeba wiedzieć jak to zrobić. Nie ukrywam, że często, gdy do naszej poradni zwracają się rodzice z dziećmi z problemami zachowania, to już po pierwszym spotkaniu okazuje się, że pomocy potrzebuje nie tylko dziecko, ale też dorośli opowiada pani Anżelika.

13 DOM RODZINNY 13 wobec dzieci? O TYM WARTO WIEDZIEĆ Tulić to więcej niż nosić! Nie wiemy, kto pierwszy użył chusty do noszenia swoich dzieci. Tak noszone były dzieci przez najstarsze ludzkie plemiona Majów, Inków, Balijczyków. W taki sposób noszone są dzieci na każdym kontynencie. Dziś w bardzo wyraźny sposób widoczny jest powrót do rozwiązań inspirowanych naturą. Szczególnie, że coraz częściej argumenty naukowe potwierdzają to, co natura wiedziała od wieków. Dzieci bite, krzywdzone przez dorosłych czy rówieśników mają prawo reagować złością, czy agresją Fot. archiwum Niestety, wśród mieszkańców rejonu trockiego pokutuje opinia, że do psychologa zwracają się ludzie, delikatnie mówiąc, niezupełnie normalni. Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra dla wielu są pojęciami o tym samym znaczeniu. Jedna wizyta u psychologa, jedna rozmowa tak naprawdę niczego nie zmieni. Potrzeba chociażby dziesięciu spotkań i co najważniejsze chęci pomocy własnemu dziecku od rodziców stwierdza kategorycznie pedagog socjalny. Wprowadzenie nawet niewielkich zmian w codziennych zachowaniach może pozytywnie zaskoczyć największych sceptyków. Warto jednak przemyśleć swoje nastawienie do tego nawyku, który przynosi wiele korzyści, nie tylko finansowych. Oszczędzenie w liczbach: - gotowanie bez pokrywki to strata 30% energii; - roczny koszt używania lodówki o klasie energetycznej C to 150 Lt, a o klasie A+ 100 litów; - zaledwie 1 stopień niższa Inną, nie mniej ważną sprawą, o którą powinni dbać rodzice, to otoczenie, do którego trafia dziecko po szkole, po lekcjach. Szczególnie w wieku lat, gdy wpływ środowiska rówieśniczego jest ogromny. Młodzi ludzie chcą imponować kolegom, koleżankom, być takimi jak oni. Rodzice muszą wiedzieć, kim są przyjaciele ich syna czy córki, gdzie spędza najwięcej wolnego czasu, jakie wzory zachowania naśladuje. I nie tolerować agresywnego zachowania ani u własnych dzieci, ani u jego przyjaciół temperatura w pomieszczeniach to 5% oszczędności; powiedziała na zakończenie nasza rozmówczyni. Mieć czas dla dzieci to podstawa każdego wychowania. Dziś, gdy działalność zawodowa wymaga od nas coraz większej dyspozycyjności i zaangażowania, być aktywnym zawodowo i dobrym rodzicem nie jest łatwo. Warto jednak się starać, ponieważ ani kryzys gospodarczy, ani kolejny stopień kariery, czy nawet lepsze możliwości finansowe, czy dobrobyt tak naprawdę nie kompensują nam świadomości, że wychowaliśmy nieszczęśliwe dzieci. Oszczędności małym kosztem - zasłonięty kaloryfer przynosi stratę 5% energii 5% rachunku jest za niewykorzystaną energię;- zakręcenie wody w trakcie szczotkowania zębów przy 4 domownikach to o 100 litów niższe rachunki w skali roku; - korzystniejszym jest mniejsza liczba silnych żarówek niż duża liczba słabszych pozwala to zużywać nawet o 20% mniej energii; - sprzęt RTV w trybie czuwania jest bardzo kosztowny, np. pozostawianie włączonej do kontaktu wtyczki telewizora kosztuje cię rocznie kilkadziesiąt litów. Jak ludzie się dobierają? Ludzie dobierają się w pary według pewnych bardzo prostych kryteriów, które pochodzą sprzed wielu tysięcy lat. Ustaliły się one w czasach, kiedy żyli jeszcze ludzie pierwotni i życie było znacznie prostsze. Pomimo że warunki życia zmieniły się od tego czasu zupełnie, to pozostały one aktualne, gdyż od tych kryteriów właśnie zależy przetrwanie gatunku. Stosunkowo najczęściej pary tworzą ludzie, którzy mieszkają blisko siebie. Ponadto mężczyźni zazwyczaj wybierają kobiety młodsze od siebie. Najbardziej zwracają uwagę na te cechy ich wyglądu zewnętrznego, które świadczą o ich młodości: wiek, twarz oraz figura. Tak więc za piękne uchodzą kobiety posiadające szczupłą talię, ładne włosy, duże oczy i zdrowe zęby. Opr. A.S

14 14 PRZEGLĄD PRASY Sprzedam, wynajmę, oddam za darmo Dzisiejszy kryzys gospodarczy rozpoczął się na Manhattanie i tu objawił się w sposób bardziej drastyczny niż gdziekolwiek indziej Miliony ludzi walczą o pracę, burmistrz Bloomberg mówi o stanie zagrożenia. Czy obecna sytuacja Nowego Jorku to przyszłość całej reszty świata? Pamiętają jeszcze, jak to było wtedy. Bohaterowie Nowego Jorku, wczorajsi rycerze i zdobywcy Manhattanu, zbyt dobrze pamiętają również przedwczoraj lata siedemdziesiąte, czasy, zanim do miasta nadciągnęły milionowe zarobki. Pamiętają i widzą znaki. Stąd bierze się ich lęk. Cathy, niegdyś bankierka, dziś bezdomna z Tompkins Square, pamięta heroinę i smród. W latach siedemdziesiątych miała niewielkie mieszkanie niedaleko stąd, na Orchard Street, trzy razy się tam włamywano, ma jeszcze przed oczami obraz płonących aut i rozbitego szkła, słupów dymu i policjantów, wrzeszczących: Fuck you! przy każdym zadawanym ciosie. Fred Austin, właściciel restauracji, opowiada, że u niego, w Katz s, toalety nie miały drzwi. Z powodu ćpunów. Niech się wstydzą, szprycując się na oczach wszystkich gości. Tom Birchard, właściciel knajpki Veselka, opowiada, że w tamtych latach przyzwyczaił się do nowojorskiego sposobu poruszania się. Po ulicach szedł zawsze szybkim krokiem, mając w polu widzenia dwa następne domy, do żadnego nie zbliżał się bardziej niż na długość ramienia, a widząc dwóch lub więcej czarnych mężczyzn, natychmiast przechodził na drugą stronę lub zawracał. Prócz morderstw, prostytutek i wiedzy o tym, że Harlem czy Bronx to dla białych strefy śmierci, najgorszą rzeczą było wówczas metro mówi Michael Bloomberg, burmistrz Nowego Jorku. Nigdy nie jeździło punktualnie, było w nim strasznie gorąco, wszystko wilgotne, wymazane i pełne śmieci. Ludzie wchodzili tam, by już nigdy nie wyjść na powierzchnię. Prawdziwe piekło. Jedynie Grace, pracująca na Wall Street, nie bała się powrotu tamtej biedy. To była nasza pierwsza rozmowa, miała miejsce pół roku temu. Grace Dolan Flood powiedziała wtedy, że jej lęki są innego rodzaju. Boję się, że żyłam nieprawdziwym życiem. Tyle lat harówki pozbawiającej sił i nagle cię wyrzucają. Co wtedy? Oto nowojorskie emocje Anno 2009: zwątpienie, zatroskanie i strach. O to, że na koniec wszystko okaże się niewiele warte, te inwestycje, wysiłki, nieustanna walka. Strach przed naćpanymi wyrostkami, placami zabaw, które znów mogą stać się miejscem przestępstw, przed wybitymi szybami okien, przed rozpadem wszystkiego. Obawa, że przyszłość może okazać się taka sama jak przeszłość. Jeśli ktoś chciałby odnaleźć nowojorskie emocje na południu Manhattanu, na East Village, Lower East Side czy na Tribece, będzie wędrował przez miasto pełen coraz większych wątpliwości. Nowy Jork składa się z pięciu okręgów i tysięcy dzielnic, jest zbyt wielki na proste prawdy. Przy telefonie Donald Trump, miliarder na rynku nieruchomości. Mój przyjacielu mówi na powitanie, a potem opowiada: Nowemu Jorkowi wiedzie się znakomicie. Mamy wspaniałego szefa policji, wspaniałego burmistrza, jesteśmy we wspaniałej kondycji. Tego lata Donald Trump znajduje się jednak w mniejszości. Czy obecna sytuacja Nowego Jorku to przyszłość całej reszty świata? Fot. archiwum W kafejce przy Union Square siedzi Jamie Johnson. Ma trzydzieści lat, jest dziedzicem fortuny farmaceutycznej i autorem filmów dokumentalnych (na przykład Born Rich ). Całe miasto ma poważne obawy, że utraci swoje dotychczasowe znaczenie twierdzi Jamie. Ludzie są wrażliwi na tym punkcie. Pokolenie, które nigdy nie przeżyło ciężkich czasów, czuje, iż oczekiwania, że wszystko będzie się ciągle polepszać świetne szkoły, świetne świadectwo, świetna praca i pieniądze są już niemożliwe do spełnienia. To sprawia, ze zaczynają się bać. Nowy Jork od września zeszłego roku stanowi bowiem samo centrum gospodarczego kryzysu. Tutaj się on zaczął, tu stał się widoczny wcześniej niż gdziekolwiek indziej. I bardziej odczuwalny. Sklepy znikają lub z trudem usiłują przetrwać, oferując trzy garnitury za 250 $, których i tak nikt nie kupuje. Nie ma już food traffic, wypraw taksówką przez cały Manhattan do najmodniejszej restauracji. Jest za to więcej kradzieży, mordów rabunkowych, narkotykowych przestępstw. Spotyka się nowojorczyków udających zdziwienie, że w knajpie przyjmują wyłącznie gotówkę. Taki gość mówi wówczas, że skoczy szybko do bankomatu, po czym natychmiast znika. Impulse shopping, spontaniczne zakupy w butikach robione w przerwie na lunch to wymierające zjawisko. Sześć i pół procenta sklepów na Manhattanie stoi pustych to najwyższy wskaźnik z ostatnich 20 lat. Na Piątej Alei, między Ulicą 42. a 49. jest to już 15 procent, nawet w Brooks Brothers okna są zabite gwoździami. I wszędzie rusztowania. I tablice: do wynajęcia, do sprzedania, do oddania za darmo. Wyrwy stają się coraz większe. Czy nie pojawiło się też więcej szczurów od czasu, gdy Lehman Brothers (amerykański bank przyp. Onet) ogłosił upadłość? Rosną sterty worków ze śmieciami, bo hotele i restauracje same muszą płacić za wywóz odpadów, wolą więc oszczędzać. Bezdomni wałęsają się po ulicach, mieszkania stoją puste, wynajmujący proponują zniżki. Takie rzeczy dotychczas wydawały się absolutnie niemożliwe, w każdym razie tu, na Manhattanie i na przeciwległym Brooklynie. Der Spiegel

15 ROZRYWKA 15 Uśmiechnij się Grupa turystów zwiedza ruiny zamku. Wśród nich jest mężczyzna z małym chłopcem. - Tatusiu, czy to właśnie tu mamusia uczyła się jeździć naszym samochodem? *** - Masz dziewięć cukierków. Trzy dałeś Ani i trzy Zosi. Ile cukierków zostanie dla ciebie? - pyta nauczycielka. - Za mało. *** - Cześć, tato - mówi syn do ojca informatyka, wchodząc do mieszkania. - Wróciłem. - Cześć, synu. Gdzie byłeś? - mówi ojciec, nie odrywając oczu od komputera. - W wojsku, tato. *** Przychodzi synek do mamusi i pyta: - Mamusiu, to prawda, że dzieci przynosi bocian? - Tak, synku. - A Święty Mikołaj przynosi prezenty? - Tak, kochanie. - A ty gotujesz, sprzątasz i robisz zakupy? - Tak, skarbie. - To mamusiu po co właściwie trzymamy tatę? *** Spadający jak kamień spadochroniarz krzyczy do mijanego w powietrzu kolegi: - Mój się nie otworzył! Szczęście, że to tylko ćwiczenia! *** Mały zajączek pyta mamy: - Ludzi przynoszą bociany, a skąd ja się wziąłem? - Ciebie wyciągnął magik z cylindra, kiedy jeszcze pracowałam w cyrku. *** Przychodzi zajączek do sklepu i pyta: - Są niebieskie trampki w rozmiarze 38? - Są. - To poproszę różowe w rozmiarze 42. FOTODOWCIP Litery z pól ponumerowanych od 1 do 8 utworzą rozwiązanie nazwisko pisarza litewskiego, który zapoczątkował litewską prozę liryczną; pochowany w Zakopanem ( ). Ułożył Kazimierz Wołodko ROZWIĄZANIE KRZYŻÓWKI Z 15 PAŹDZIERNIKA Poziomo: Asti, obszar, Cs, jarosz, maragua, Akra, opas, oda, adept, Asz, nemia, diakon, raj, elana. Pionowo: no, młodsza, pasja, paz, szarfa, atara, sanie, piroga, Deal, sukienka, czar, pion, pas, altana. Hasło: Fajtłapa KALENDARIUM Piątek (16. X) jest 289 dniem roku. Do końca roku pozostało 76 dni. Znak Zodiaku - Waga. WschÓd słońca ZachÓd Długość dnia - 10 godz. 28 min. Księżyc. III kwadra w Krakowie odbyła się koronacja 10-letniej Jadwigi Andegaweńskiej, c rki Ludwika Węgierskiego, przyszłej żony litewskiego księcia Władysława Jagiełły, na kr lową Polski kardynał Karol Wojtyła ( ) został wybrany na Papieża; przyjął imię Jan Paweł II. Obranie Polaka jako głowę Kościoła Katolickiego stało się jednym z największych wydarzeń XX wieku.

16 16 TELEWIZJA 6.00 Labas rytas 9.00, Komisaras Reksas. Serialas 10.00, Makleodo dukterys. Serialas Akiračiai Nacionalinė paieškų tarnyba Triumfo arka Kultūrų kryžkelė. Vilniaus sąsiuvinis Neskubėk gyventi. Serialas Likimo valsas. Serialas Senis. Serialas. N Šiandien (su vertimu į gestų kalbą) Klausimėlis Lietuvos tūkstantmečio vaikai 20.25, Loterija Perlas Panorama 21.10, Duokim garo! Gaiduko efektas. Trileris. N Popietė su Algimantu Čekuoliu Krikščionio žodis Kultūrų kryžkelė. Trembita Vilniaus albumas. (Album Wileńskie) Vilniaus sąsiuvinis Menora Rusų gatvė Triumfo arka Tūkstantmečio pokalbiai Stilius Mylių Amerika Mažųjų angelų opera Dar širdyje ne sutema Panorama Blogio gėlė. Trileris. N ,,Vėžliukai nindzės. Anim. serialas 7.00,,Raganaitė Sabrina. Anim. serialas 7.30,,Tomo ir Džerio nuotykiai. Anim. serialas 7.55 Tegul kalba 8.55,,Laukinukė. Telenovelė Muzikos akademija Švarūs pinigai 13.05,,Brangioji, aš sumažinau vaikus. Serialas 14.05,,Tomas ir Džeris. Anim. serialas 14.35,,Meilės sparnai. Telenovelė 15.35,,Amžinai tavo. Telenovelė 16.35,,Uždrausti jausmai. Telenovelė 17.35,,Mano čempionas. Drama Žinios Žinios Auksinė blykstė ,,Mano kelias. Irenos Starošaitės jubiliejaus koncertas 22.50,,Visa griaunantis. Veiksmo filmas 1.10,,Anatomija. Siaubo trileris Televitrina. 7.10, 14.05,,Džesė. Bjaurusis ančiukas iš Indijos. Telenovelė 8.05, 15.35,,Mobis Dikas ir Mu paslaptis. Anim. serialas 8.30 Aš su Jumis 9.05,,Lietuvos žinių tyrimas 9.55, 18.45,,Mentai VIII. Sudužusių žibintų gatvės. Serialas 11.10,,Merlino nuotykiai. Serialas. N , Ekstrasensų mūšis. N To dar nebuvo Gimnazistai Sėkmės formulė Žinios Ratu 20.30,,Specialusis dalinys II. Serialas. N Amerikos talentai III 23.15,,Stovykla. Trileris. N Bamba. S 6.40 Teleparduotuvė 6.55, 14.35,,Kempiniukas. Anim. serialas 7.25, 15.05,,Simpsonai Anim. Serialas. N ,,Zoro. Špaga ir rožė. Drama. N ,,Meilės sūkuryje. Drama 10.00,,Broliai. TV filmas Šok su manimi 13.35,,Rožinės panteros nuotykiai. Anim. serialas 14.05,,Bakuganas. Anim. serialas 15.35,,Vargšė milijonierė. Drama. N ,,Maištingoji siela. Drama. N ,,Emilija. Drama. N Susitikime virtuvėje TV3 žinios, kriminalai Muzikinė karuselė Šrekas. Komedija 21.45,,Pats baisiausias filmas. Komedija. N ,,Moksliukų kerštas 2: moksliukai rojuje. Komedija. N ,,Viltis ir šlovė. Drama. N ,,Sexity.lt TV. N , 13.05, Reporteris 8.02, 13.57, 18.17, Orai 8.05, 14.00, Lietuva tiesiogiai 8.30 Naujas gyvenimas 9.20 Nepaprastos mašinos. Dok. serialai 10.20, Teletabiai 10.50, 14.40, 20.10, Kas tu toks? 11.40, Policijos nuovada. Serialas 12.40, Širdžiai neįsakysi. Serialas Plėšrūno instinktas. Dok. serialas 16.00, 17.00, 18.00, 19.00, Žinios. Orai 18.20, Padovanok naujas spalvas 18.25, Naša Raša. Humoro laida B. Grebenščikovo koncertas šv. Kotrynos bažnyčioje Tylos zona. Serialas. N Pergalingas tikinčiojo balsas 8.40 Televitrina 9.00 Žaidimų labirintas 9.30, 16.00, TV Darbo birža 9.45, 16.15, 19.10, TV skelbimai Pertrauka Autofanai Kitokia Lietuva Televitrina Baltų žygiai 2007/ Kai Lietuvos nebuvo Jėga, grožis, sveikata Muzikiniai klipai Pramogų pasaulio apžvalga Koncertas Interaktyvusis sms šou 9.45, Teleparduotuvė 10.00, Topmodeliai. N , 17.00,,Relikvijų medžiotoja. Serialas. N , 18.00,,Žvaigždžių vartai SG-1. Serialas. N , 19.00,,Kobra 11. Serialas. N , 20.00,,Vilas ir Greisė. Komedija. N , 00.00,,Detektyvas Monkas. Komedija ,,CSI Niujorkas. Serialas. N ,,Kraujo ryšiai. Siaubo serialas. N ,,Daktaras Hausas. Drama. N , 16.08, Особое мнение, Экономические новости 7.00 Мультфильмы 8.00 Вечерние новости из Америки 9.00, 15.00, 2.00 C. Забирая жизни 10.00, C. Аэропорт Кейс Большой дозор Худ. фильм Шёл четвертый год войны 16.00, 18.00, Анонс 16.08, Особое мнение, Точки над I 16.45, Музыка на канале Власть Док. фильм Свидетель века 20.07, 4.00 Всё так Сейчас в мире Худ. фильм Скорбное бесчувствие 6.00 Доброе утро 7.00, 7.30, 8.00, 8.30, 11.00, Новости 9.00 Малахов Модный приговор Токшоу Контрольная зaкупка Давай поженимся!13.00 Другие новости Понять. Простить Ералаш Пусть говорят С. Обручальное кольцо Федеральный судья C. Детективы С.,,Монтекрист Поле чудес Вpемя - Литовское время C. След Вpемя славы Худ. фильм 88 минута 1.25 Звездолет 1.35 Муз. канал 6.10, 7.05, 8.10 Доброе утро, Беларусь! Зона Х. Криминальная хроника 7.00, 8.00, 9.00, 12.00, 15.00, Новости 7.30 Деловая жизнь 7.45 Зона Х. Криминальная хроника 8.20 Готовим вместе 8.35 Сфера интересов. 9.05,,Истоки Док. фильм 9.20,,Ищи ветра... Приключ. фильм 10.40,,Атланты и кариатиды Драм. сериал Время футбола 12.10,,Сфера интересов 12.30,,Жаркий лед Мелодрам. сериал Песни прошлого века Страсти по культуре Деловая жизнь 15.15, Новости региона Все о безопасности У меня сегодня выходной Золотой шлягер в Могилеве Новый формат Музыкальная мельница Большое сердце Панорама 21.50,,Миллион в брачной корзине Комедия Пра мастацтва Репортер Белорусского времечка 7.00 Доброе утро, Россия! Венок театров Взывающий. Вадим Сидур Разночтения 13.00, 16.00, Вести Вести-Москва Срочно в номер-2. Репетиция смерти Комната смеха Вести-Московская область Мой серебряный шар Суд идет C.,,Кармелита. Цыганская страсть C.,,Однажды будет любовь 20.30,,Юрмала Концерт Николая Баскова 23.30,,Здравствуйте, я ваша тетя! Х/ф 4.10, 10.10,,Дочери МакЛеода 05.40,,МакБрайд 7.00,,Только по договоренности 8.30, 13.20,,Война Фойла 11.50,,Дочь невесты 15.00,,Зачарованные 15.50,,Джордан расследует

17 TELEWIZJA Plikšių juokeliai. N ,,Nuotakos išpažintis. Romantinė komedija 7.00 Kawa czy herbata? 9.45 Rozmowy Jedynki Dlaczego? Po co? Jak? Dwa światy - serial, Polska/ Australia Skarby nieodkryte Obroża Szansa na sukces 12.30, Plebania (1354) - serial, Polska Wiadomości 13.10, Klan (1732) - serial, Polska Z daleka, a z bliska Hity satelity Dwie bitwy Kocham cię, Polsko Magazyn Ekspresu Reporterów Młodzieży chowanie Pomorskie krajobrazy Teleexpress I kudłate, i łaciate Dlaczego? Po co? Jak? Zanim stąd odejdę, proszę was Hity satelity Dobranocka Wiadomości Sport Pogoda Wideoteka dorosłego człowieka Na dobre i na złe - serial, Polska Ono - film fab., Polska/Niemcy 0.45 Gwiazdy opolskich kabaretonów 1.05 Serwis info 1.15 Pogoda 1.20 Skarby nieodkryte 1.50 Plebania (1354) - serial, Polska 2.15 Dobranocka 2.30 Wiadomości 2.55 Sport 3.05 Klan (1732) - serial, Polska 3.25 Hity satelity 3.40 Na dobre i na złe - serial, Polska 4.35 Ono - film fab., Polska/Niemcy 7.15 Na Wspólnej - serial, Polska 7.45, Inwazja - serial, USA 8.45, Twarzą w twarz - serial, Polska 9.45, 10.20, 17.55, B jak brzydula - serial, Niemcy 10.50, Kobra - oddział specjalny - serial, Niemcy Telezakupy Apetyt na kasę Cena marzeń - serial, Meksyk 16.25, Teoria wielkiego podrywu - serial, USA , B jak brzydula - serial, Niemcy Przyjaciele - serial, USA 21.05, 21.45, Conagher - film fab., USA Bez skazy (1) - serial, USA 0.35, 1.40 Dexter (1) - serial, USA 2.45 Go! Laski 7.00 Kawa czy herbata? 9.45 Rozmowy Jedynki Moliki książkowe 10.20, Królowie śródmieścia - serial, Polska Złota sobota Schudnij Wiadomości Agrobiznes Kurs na zysk 13.40, Plebania (1359) - serial, Polska 14.05, Klan (1747) - serial, Polska 14.35, Jaka to melodia? Perecowicze Wiadomości Pogoda Ojciec Mateusz - serial, Polska 17.05, Moda na sukces - serial, USA Teleexpress Celownik Wieczorynka Wiadomości Sport Pogoda Karol - papież, który pozostał człowiekiem (1) - film fab., Włochy Karol - papież, który pozostał człowiekiem (2) - film fab., Włochy 0.20 Miecz prawdy - serial, USA 1.15 Gatunek - film fab., USA 3.10 Moja najgorsza przyjaciółka - film fab., USA 7.20 Z lotu ptaka 8.25 Przygód kilka wróbla Ćwirka - serial, Polska 8.35 Bibi Blocksberg - serial, Niemcy 9.10 Barwy szczęścia - serial, Polska 9.45 Pytanie na śniadanie Koło fortuny Nad Niemnem - serial, Polska Syzyfowe prace - serial, Polska Zanim stąd odejdę, proszę was Dolina Kreatywna Córki McLeoda - serial, Australia Kabaretowy Klub Dwójki Egzamin z życia - serial, Polska Wideoteka dorosłego człowieka Program lokalny Kocham kino KabareTOP - czyli Kabaretowa Lista Przebojów Zagadkowa blondynka Na dobre i na złe - serial, Polska Kocham cię, Polsko Panorama 0.25 Rybka zwana Wandą - film fab., USA 2.20 Mąż innej kobiety - film fab., USA 3.55 Mistrzostwa Świata do lat 20 w Egipcie 8.05 Studio Kultura - Informacje 8.20 Rozmowy istotne 8.50 Chopinowskie reminiscencje 9.00 Popielec - serial, Polska 9.50 Miniatury muzyczne Złote koło - film fab., Polska Agata Szymczewska gra Mity op. 30 Karola Szymanowskiego O co pytają nas wielcy filozofowie Poezja współczesna Żyłowanie życia Poezja łączy ludzi Studio Kultura - Informacje Rozmowy istotne Brat naszego Boga - film fab., Polska/ W ł o c h y / N i e m c y Konformista - film fab., Włochy/ Francja/Niemcy Na weekend Te Deum na głosy solowe, chór i orkiestrę Krzysztofa Pendereckiego Pelota Pod jednym dachem - serial, Czechosłowacja Totus Tuus - Henryk Mikołaj Górecki Niedokończony utwór na pianolę - film fab., ZSRR Tygodnik kulturalny Cowboy Junkies - Trinity Live TM 2,3 - chrześcijański rock 1.00 Dekalog - film fab., Polska 2.00 Na srebrnym globie - film fab., Polska 16.40,,Доктор Хаус 18.20,,Сплетница 19.10,,Настоящие нью-йоркские домохозяйки 20.00,,Фото Клер 21.35,,Дублерша 23.15,,Пленник 0.50,,Идеальный сын 2.30,,Пороховой заговор 9.30, 9.45, , 1.30 Футбол Формула- 1. Журнал Боулинг 0.15 Сильнейшие люди планеты. Лига чемпионов Экстремальный спорт передача 5.25, Американский чоппер 6.20, Выжить любой ценой 7.15, 17.00, 20.00, 1.50 Разрушители легенд 8.10, 18.00, 4.10 Из чего это сделано? 8.40, 18.30, 3.40 Как это работает 9.05 Новый мир 10.00, Майамские чернила 10.55, Заезды Пятая передача 13.15, Молниеносные катастрофы Новый мир 19.00, 0.55 Головоломы Изобрести будущее грамм для храбрости. Сатир. комедия 10.30, 13.30, 16.30, 18.50, 19.30, События 10.45,,Пуля-дура Детек. сериал В большом городе Деловая Москва 14.10, етровка, ,,Мемуары Шерлока Холмса Сериал Легенды Титаника. Док. фильм Мультфильмы 17.45,,Хорнблауэр Сериал Реальные истории 20.05,,Все будет хорошо Мелодрама Народ хочет знать Авантюрн. комедия 8.05 Москва - Ялта - транзит 9.00, 12.00, 15.00, 18.00, Сегодня 9.20 Средний класс Окопная жизнь Суд присяжных C.,,Возвращение Мухтара 14.30, Обзор C.,,Литейный Следствие вели Чрезвычайное происшествие Я остаюсь, чтобы жить. Концерт Женский взгляд Комед. Боевик,,Шоу начинается дел 7.25 Гармонь 8.30 Лес Знаю только я 12.00, 20.00, 4.00 Бандитский Петербург 13.00, Костер в белой ночи 14.40, В одну единственную жизнь 15.55, Машинка времени , 0.25 Женщины 18.15, 2.15 Чужие письма 4.05, Американские колымаги 5.00 Пятая 7.30,,Врача вызывали? Киноповесть 9.00 Сто 7.35 Повара и поварята 5.00, 6.15 В начале славных

18 18 OGŁOSZENIA SPRZEDAŻ Sprzedam kafle do pieców i do kominków. Tanio. Tel.: , USŁUGI Usługi transportowe na terenie Litwy oraz krajów UE. Tel ; Fotoceramika. Kolorowe i czarno-białe zdjęcia do pomników. Vilnius, Asanavičiūtės 20/ 2, tel Doświadczony mistrz naprawi dach i rynny. Zrobi nowe. Dla emerytów zniżki. Tel UAB VITJUMA oferuje: watę kamienną, szklaną, płytę styropianową, błonę budowlaną, klej, szalówkę PVC, gipsokarton, tynk, szpachlówkę (KNAUF). Wszystkiea materiały fasadowe. Przywozimy. Vilnius, Linkmenų 13, tel./ faks (Zam. 096) Firma przewozi: żwir tłuczeń piasek inne sypkie materiały budowlane. Vilnius, tel (Zam. 1001)

19 A PROPOS Rodzaj jedzenia decyduje o zasypianiu Rodzaj zjadanego pokarmu może w bardzo dużym stopniu wpływać na obecność we krwi ważnych dla zasypiania hormonów albo na ich brak. Badania prowadzone na Uniwersytecie Sydney dowiodły, że jest związek pomiędzy rodzajem posiłku a wzrostem stężenia tryptofanu aminokwasu, który powoduje, że jesteśmy senni. Christopher Herrera i jego współpracownicy stwierdzili, że zrównoważony odżywczo posiłek o wysokim indeksie glikemicznym (IG) może wyraźnie zwiększyć obecność tryptofanu. Pojęcie indeksu glikemicznego stało się ostatnio dość modne za sprawą diet odchudzających takich jak south beach czy dieta Montignaca. Zamiast liczyć kalorie, w dietach tych sprawdza się właśnie indeks glikemiczny potraw, czyli to, ile glukozy trafia do krwiobiegu po zjedzeniu danej potrawy. Wysoka wartość IG posiłku oznacza, że po jego zjedzeniu stężenie cukru we krwi szybko rośnie, ale i szybko spada, powodując napady wilczego głodu. Autorzy pracy przeprowadzili doświadczenie, częstując ochotników jednym z trzech rodzajów posiłków. Pierwsza grupa dostała wyłącznie ryż (posiłek o wysokiej wartości indeksu glikemicznego). Drugi posiłek oparto na węglowodanach i białkach (ale wartość jego indeksu glikemicznego również była wysoka). Trzecie danie było bardziej zróżnicowane i miało niski IG. Po czterech godzinach od jedzenia we krwi ochotników mierzono stężenie glukozy, insuliny i aminokwasów. Później porównano wyniki grup. Okazało się, że we krwi osób jedzących sam ryż (wysoki IG) uwolniło się najwięcej insuliny, a stężenie powodującego Rodzaj zjadanego pokarmu w dużym stopniu wpływa na nasz sen Fot. archiwum senność tryptofanu w stosunku do innych aminokwasów było największe. Poczęstunek o równie wysokim IG w drugiej grupie wywołał podobną reakcję, choć na nieco mniejszą skalę. Po posiłkach, których wartość IG jest wysoka, można obserwować zwiększoną dostępność tryptofanu mówi Herrera. Widać też reakcję na dawkę. Im zatem większa jest reakcja glikemiczna na posiłek, tym większa dostępność tryptofanu dla mózgu. Jest tak dlatego, że wzrost stężenia insuliny powoduje większą absorpcję neutralnych aminokwasów do mięśni. Przez to z kolei rośnie stężenie tryptofanu we krwi w stosunku do innych aminokwasów tłumaczy autor badania. Szykując posiłki nie tylko z ryżu, ale i z innych składników ale, tak aby ich indeks glikemiczny był wysoki, autorzy badania udowodnili, że zwiększona dostępność tryptofanu po posiłkach o dużym IG zależy tylko i wyłącznie od wzrostu stężenia insuliny. Herrera planuje podobne badania na grupie osób cierpiących na bezsenność. Chce sprawdzić, czy można pomóc w zasypianiu, odpowiednio komponując posiłek. Oświata seksualna w Szkocji od 4. roku życia Od obecnego roku szkolnego w większości dzielnic Glasgow wprowadzono całościowy program oświaty seksualnej od 4-5. roku życia do lat. Nigdy dotychczas w W. Brytanii lekcji na ten temat nie rozpoczynano tak wcześnie. Szkocja ma najwyższy w W. Brytanii, najwyższy w UE i drugi co do wielkości w świecie zachodnim procent nastolatek zachodzących w ciążę. Rosną też wskaźniki chorób przekazywanych drogą płciową. Oświata seksualna jest odpowiedzią na ten problem społeczny powiedział Ian Canpsey z działu oświaty rady miejskiej Glasgow. Z sondażu, który przeprowadziliśmy po zakończeniu wstępnego programu pilotażowego wśród uczniów, rodziców i nauczycieli, wynika, że inicjatywa rozszerzenia lekcji wychowania seksualnego spotkała się z ogromnym poparciem. Rodzice na każdym etapie mogą ustosunkować się do programu nauczania i wnieść swoje uwagi dodał. Dzieci rozpoczynające naukę zwykle w wieku 5 lat (w niektórych przypadkach od 4. roku życia) będą poznawać nazwy różnych części ciała, łącznie z organami rozrodczymi, w drugiej klasie zapoznają się m. in. z cyklem życia motyla. W wieku 9 lat będą uczyć się o dojrzewaniu. W szkole średniej (14-15 lat) poznają sposoby zapobiegania ciąży, a w wieku będą się uczyć o chorobach wenerycznych, HIV i Aids. Wszystkie te kwestie będą poruszane w kontekście stosunków międzyludzkich z uwypukleniem zasad odpowiedzialności, poszanowania drugiej osoby, wartości życia rodzinnego. Nie jest to nauka o seksie. Jej celem jest opóźnienie wejścia młodzieży w życie seksualne i wyrobienie u niej zdrowego stosunku do własnego ciała wskazuje Canpsey. Z programu wyłączone są szkoły wyznaniowe. 56 szkół katolickich w Glasgow uznało, że zachowa własne, dotychczasowe podejście do tematu. Inicjatywa władz miejskich Glasgow została też skrytykowana jako niestosowna dla małych dzieci, odbierająca im wrodzoną niewinność. Konserwatywna rzeczniczka ds. szkół w Szkocji Liz Smith powiedziała, iż wielu rodziców ma zastrzeżenia co do przyjęcia oświaty seksualnej za priorytet już w pierwszym roku nauczania szkolnego. Tybet szturmowany przez turystów Tybet przyjął w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy tego roku rekordową liczbę turystów - 4,75 mln. Dochody z turystyki sięgnęły niemal 4 mln juanów (580 mln USD) - pisze agencja Xinhua, powołując się na dyrektora regionalnego biura turystyki Wanga Songpinga. Według niego część tej sumy trafiła do ponad 10 tys. tybetańskich rodzin, które otworzyły w swoich domach kwatery dla turystów. Po antyrządowych zamieszkach z marca 2008 roku, w których zginęły 22 osoby, władze wydały zakaz wjazdu turystów do Tybetu. W efekcie ich liczba w regionie spadła w pierwszym półroczu obecnego roku o nieomal 70 proc. Tybet w pełni otwarto dla turystów dopiero 5 kwietnia br. Aby zrekompensować ten spadek, władze o połowę obniżyły ceny wycieczek, noclegów i biletów do takich atrakcji turystycznych jak pałac Potala w Lhasie. W lipcu uruchomiono ponadto bezpośrednie loty z Pekinu do Tybetu, skracając czas podróży o dwie godziny. Inf. agencyjne

20 20 A PROPOS... Ekspozycja 1250 Heil krasnali POGODA Koniec tygodnia z deszczem i mokrym śniegiem Dzisiaj zachmurzenie z przejaśnieniami. Na znacznej części terytorium niewielkie opady deszczu i śniegu z deszczem. Rano mgła, gołoledź. Temperatura od 2 do 7 stopni. W sobotę i w niedzielę opady. W nocy od minus 2 do plus 3 stopni, w dzień 1-6 stopni ciepła krasnali ogrodowych z podniesionymi rękami w prawo, pozdrawiających Hitlera, przedstawiono w niemieckim mieście Straubing Fot. wp.pl Kontrowersyjną instalację złożoną z 1250 czarnych i grafitowych krasnali ogrodowych, które wyciągają prawe ramię w geście hitlerowskiego pozdrowienia, wystawiono na rynku bawarskiego miasta Straubing. Ekspozycja, autorstwa norymberskiego profesora sztuk plastycznych Ottmara Hoerla, ma zachęcać jak tłumaczył artysta do rozliczenia z ideologią skrajnie prawicową oraz ją ośmieszać. Nie brakuje jednak przeciwników przedsięwzięcia, którzy obawiają się, że może ono służyć propagowaniu skrajnie prawicowych idei. W Niemczech eksponowanie hitlerowskich symboli i hitlerowskie pozdrowienie są surowo zabronione i mogą być karane więzieniem. Władze miejskie dwukrotnie opowiedziały się przeciwko sfinansowaniu wystawy, dlatego jej koszty, 20 tys. euro (około 70 tys. Lt), pokryją prywatni sponsorzy. Instalacja będzie również stale strzeżona. Latem Hoerl umieścił jednego ze swych krasnali na wystawie w Norymberdze, co poskutkowało doniesieniem przeciwko niemu o propagowanie symboli nazistowskich. Prokuratura uznała jednak, że złoty krasnal wyrażał odrzucenie pewnej ideologii, a nie odwrotnie. Jak skutecznie przegonić śnieg? Zimą w okolicach Moskwy będą rozganiane chmury śniegowe. Władze rosyjskiej stolicy chcą w ten sposób zaoszczędzić pieniądze przeznaczone na wywóz śniegu z miasta. Wicemer Moskwy Piotr Birjukow powiedział, że technologie rozganiania chmur są już znane. W tym roku w okolicach miasta eksperymentalnie mają być wywoływane sztuczne opady śniegu, gdy będą pojawiać się duże chmury śnieżne. Władze rosyjskiej stolicy uważają, że dzięki temu uda się zaoszczędzić 160 milionów rubli, czyli równowartość 13 milionów litów, wydawanych na uprzątnięcie śniegu z ulic i chodników. Dotychczas w Rosji rozganiano chmury deszczowe z okazji dużych świąt. Dzięki temu Moskwa co roku ma ładną pogodę, na przykład 9 maja z okazji obchodzonego Dnia Zwycięstwa w drugiej wojnie światowej. Żart klientki wywołał chaos w sklepie Amerykańska policja zatrzymała kobietę, która wywołała zamieszanie w sklepie odzieżowym deklarując, że zapłaci za zakupy wszystkich klientów. Zdarzenie miało miejsce we wtorek w Columbus, stolicy stanu Ohio. Jak wynika z relacji lokalnego funkcjonariusza policji Michaela Deakinsa, w sklepie z okryciami wierzchnimi sieci Burlington Coats Factory elegancka kobieta oświadczyła, że wygrała dużą sumę na loterii i jest gotowa zapłacić do 500 dol. (ponad 1200 Lt) za zakupy każdej obecnej tam osoby. R o z e n t u z j a z m o w a n i klienci nie tylko rzucili się do zakupów, ale też telefonowali do bliskich, aby przyjechali skorzystać z niezwykłej okazji. Zanim kasjerki zorientowały się, że sponsorka tego zakupowego szaleństwa nie ma przy sobie ani centa, w kolejkach ustawiło się już 500 osób, a przed sklepem czekało kolejnych Korzystając z wrzawy, jaka powstała, gdy klienci zreflektowali się, że padli ofiarą żartu, wielu z nich wyszło z zakupami bez płacenia. 8-latek chciał kupić cukierki za euro! Ośmioletni chłopiec z miasta Viersen na zachodzie Niemiec ukradł rodzicom ponad 1600 euro (ponad 5520 Lt), żeby kupić sobie cukierki. Nie mógł się jednak nimi nacieszyć, bo sprzedawca, widząc taki plik banknotów u małego klienta, zawiadomił policję. Chłopiec w towarzystwie kolegi udał się do sklepiku, żeby kupić słodycze. Gdy okazało się, że ma zapłacić 15 euro, sprzedawca zapytał, czy na pewno wystarczy mu pieniędzy. W odpowiedzi 8-latek wyjął z kieszeni plik banknotów. Zaniepokojony sklepikarz zawiadomił policję i rodziców chłopca, którzy jak się okazało odłożyli 1680 euro na remont w domu. Winowajca przyznał się do kradzieży pieniędzy z szuflady rodziców. Inf. agencyjne

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2013/2014

Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2013/2014 Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2013/2014 Tradycyjnie, 2 września młodzież Publicznego Gimnazjum im Papieża Jana Pawła II w Chorzelach rozpoczęła swoją wędrówkę przez kolejny rok szkolny 2013/2014.

Bardziej szczegółowo

Panią Bożenę oprowadzali po domu nasi najmłodsi mieszkańcy, prezentując swoje pokoje i inne pomieszczenia.

Panią Bożenę oprowadzali po domu nasi najmłodsi mieszkańcy, prezentując swoje pokoje i inne pomieszczenia. Promyk.go.pl Domel Gazetka wydawana przez Dom dla Dzieci i Młodzieży PROMYK w Morągu, ul. Żeromskiego 19, 14-300 Morąg wydanie specjalne Redaktor naczelny - Ewa Wiśniewska, zespół redakcyjny: Aneta Terebiłow,

Bardziej szczegółowo

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R V I SZKOLNE M A R Z E C 2 0 1 4 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły 1 Zuch

Bardziej szczegółowo

HISTORYCZNE ROCZNICE ROKU 2014

HISTORYCZNE ROCZNICE ROKU 2014 ,,To, co przeżyło jedno pokolenie, drugie przerabia w sercu i w pamięci. HISTORYCZNE ROCZNICE ROKU 2014 Rok 2014 obfituje w ważne dla Polski rocznice historyczne- zarówno wydarzeń, które kształtowały dzieje

Bardziej szczegółowo

Okolicznościowe przemówienie wygłosiła Pani Dyrektor Barbara Bogacz.

Okolicznościowe przemówienie wygłosiła Pani Dyrektor Barbara Bogacz. 22 maja 2010 roku świętowaliśmy Jubileusz pięćdziesięciolecia Szkoły Podstawowej nr 15 im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie. Uroczystości rozpoczęły się Wielką Galą otwarcia w Filharmonii Olsztyńskiej.

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II.

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II. DOBRA PRAKTYKA Nazwa szkoły: Imię i nazwisko dyrektora: Dobra praktyka(nazwa programu, działań): Ilość uczniów objętych programem/działaniami: Odpowiedzialni, organizatorzy i partnerzy: Okres czasowy realizacji:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN TURNIEJU PIŁKI NOŻNEJ Z OKAZJI III MEMORIAŁU IM. TADEUSZA SZYBIŃSKIEGO POD HONOROWYM PATRONATEM BURMISTRZA MIASTA I GMINY NIEPOŁOMICE

REGULAMIN TURNIEJU PIŁKI NOŻNEJ Z OKAZJI III MEMORIAŁU IM. TADEUSZA SZYBIŃSKIEGO POD HONOROWYM PATRONATEM BURMISTRZA MIASTA I GMINY NIEPOŁOMICE REGULAMIN TURNIEJU PIŁKI NOŻNEJ Z OKAZJI III MEMORIAŁU IM. TADEUSZA SZYBIŃSKIEGO POD HONOROWYM PATRONATEM BURMISTRZA MIASTA I GMINY NIEPOŁOMICE I. CEL 1. Popularyzacja i rozwój piłki nożnej wśród najmłodszych

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE Zapraszamy do przeczytania relacji z projektu realizowanego w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Kleosinie przez uczniów klasy III

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej przeprowadzonej w Zespole Szkół PSP PG w Rudzie Wielkiej w roku szkolnym 2014/2015

Raport z ewaluacji wewnętrznej przeprowadzonej w Zespole Szkół PSP PG w Rudzie Wielkiej w roku szkolnym 2014/2015 Raport z ewaluacji wewnętrznej przeprowadzonej w Zespole Szkół PSP PG w Rudzie Wielkiej w roku szkolnym 2014/2015 Ewaluacji dokonał zespół w składzie: Renata Wilk przewodnicząca Magdalena Gołębiowska Izabela

Bardziej szczegółowo

LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY LEGIA WARSZAWA KOSZYKÓWKA

LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY LEGIA WARSZAWA KOSZYKÓWKA LEGIA WARSZAWA W DRODZE DO EKSTRAKLASY KOSZYKARZY OFERTA WSPÓŁPRACY ZAPROSZENIE DO WSPÓŁPRACY Szanowni Państwo, Zapraszamy do zapoznania się z ofertą współpracy z sekcją koszykówki Legia Warszawa. Koszykarska

Bardziej szczegółowo

O kampanii Szkoła bez przemocy

O kampanii Szkoła bez przemocy O kampanii Szkoła bez przemocy Kampania społeczna Szkoła bez przemocy jest realizowana od kwietnia 2006 roku. Punktem wyjścia dla prowadzonych działań stały się wyniki ogólnopolskiego badania opinii publicznej

Bardziej szczegółowo

Udział rodziców w życiu szkoły w świetle badań własnych

Udział rodziców w życiu szkoły w świetle badań własnych Udział rodziców w życiu szkoły w świetle badań własnych Konieczność współpracy rodziców ze szkołą jest sprawą oczywistą i nikt już nie dyskutuje nad tym czy jest taka potrzeba czy też nie. Problemem jest

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film. Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas gimnazjalnych na podstawie filmu pod tytułem

Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film. Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas gimnazjalnych na podstawie filmu pod tytułem 1 Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas gimnazjalnych na podstawie filmu pod tytułem 2 Temat: Inni czy tacy sami? - rozmawiamy o bohaterach filmu.

Bardziej szczegółowo

14 października Słysząc o tej dacie, od razu nasuwa się nam na myśl Dzień Edukacji Narodowej, inaczej zwanym Dniem Nauczyciela.

14 października Słysząc o tej dacie, od razu nasuwa się nam na myśl Dzień Edukacji Narodowej, inaczej zwanym Dniem Nauczyciela. 14 października Słysząc o tej dacie, od razu nasuwa się nam na myśl Dzień Edukacji Narodowej, inaczej zwanym Dniem Nauczyciela. Tego dnia nasi nauczyciele, pedagodzy oraz wychowawcy obchodzą swoje święto.

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Sobota wczoraj i dziś. Wyjątkowa uroczystość

Sobota wczoraj i dziś. Wyjątkowa uroczystość Sobota wczoraj i dziś. Wyjątkowa uroczystość Napisano dnia: 2016-10-30 11:00:46 W piątek, 28 października 2016 roku w świetlicy wiejskiej w Sobocie koło Lwówka Śląskiego odbyła się wyjątkowa uroczystość,

Bardziej szczegółowo

Zadzwoń pod 116 111 - konferencja prasowa inaugurująca bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

Zadzwoń pod 116 111 - konferencja prasowa inaugurująca bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży Źródło: http://www.msw.gov.pl Wygenerowano: Niedziela, 20 września 2015, 09:26 Strona znajduje się w archiwum. Czwartek, 06 listopada 2008 Zadzwoń pod 116 111 - konferencja prasowa inaugurująca bezpłatny

Bardziej szczegółowo

Oto sylwetki kandydatów, którzy spełnili w/w warunki oraz to, co chcieli nam powiedzieć o sobie i swoich planach

Oto sylwetki kandydatów, którzy spełnili w/w warunki oraz to, co chcieli nam powiedzieć o sobie i swoich planach WYBORY PRZEWODNICZĄCEGO I OPIEKUNA SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Rozpoczął się nowy rok szkolny. Po wspaniałych wakacjach, wypoczęci powróciliśmy do szkoły aby rzucić się w wir pracy. Już we wrześniu czeka nas

Bardziej szczegółowo

Strona1. Szkoła Podstawowa im. Jana z Ludziska w Ludzisku

Strona1. Szkoła Podstawowa im. Jana z Ludziska w Ludzisku Strona1 Szkoła Podstawowa im. Jana z Ludziska w Ludzisku Strona2 Ostatnio do naszej szkoły dotarły nowe szafki. Klasy 0, I, II, III miały je już wcześniej. Teraz to już każda klasa ma swoje miejsce na

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 5 W SIEDLCACH NA LATA 2014/2017

PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 5 W SIEDLCACH NA LATA 2014/2017 PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 5 W SIEDLCACH NA LATA 2014/2017 Cel główny w roku m 2014/2015: Promocja zdrowego i bezpiecznego stylu życia wśród uczniów. Wzmacnianie poczucia wartości własnej

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH ZABRZU

ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH ZABRZU KODEKS UCZNIA Jedynki ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W ZABRZU 1 Obowiązki ucznia Uczeń ma obowiązek przestrzegania postanowień dotyczących: 1. Zachowania się w każdej sytuacji w sposób godny. 2. Systematycznego

Bardziej szczegółowo

"Pokój ludziom dobrej woli."

Pokój ludziom dobrej woli. "Pokój ludziom dobrej woli." Z tym bożonarodzeniowym przesłaniem w dniu 20 grudnia 2010 r. w Publicznej Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Chorzelach odbyły się jasełka, które wspólnie

Bardziej szczegółowo

Postawa obronna w przypadku ataku psa

Postawa obronna w przypadku ataku psa Zadanie 3. Przeprowadzenie spotkań uczniów z przedstawicielami Policji, Straży Pożarnej, Pogotowia Ratunkowego, organizacji społecznych etc. nt. Bezpieczne zachowanie w szkole, domu, na ulicy; zagrożenia,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 w DĄBROWIE GÓRNICZEJ. rok szkolny 2013 / 2014

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 w DĄBROWIE GÓRNICZEJ. rok szkolny 2013 / 2014 SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 w DĄBROWIE GÓRNICZEJ rok szkolny 2013 / 2014 Cele programu : 1. Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju uczniów. 2. Kształtowanie nawyków

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSZALINIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSZALINIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSZALINIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Plan pracy Samorządu Uczniowskiego został opracowany w oparciu o: 1. Wnioski wynikające z realizacji planu pracy

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkolna. ZSOiT. Studniówka. Mamy nowe certyfikaty W T Y M N U M E R Z E. Studniówka 1

Gazetka Szkolna. ZSOiT. Studniówka. Mamy nowe certyfikaty W T Y M N U M E R Z E. Studniówka 1 Gazetka Szkolna Tel.: (85) 653 00 73; Faks: 85 653 32 15 e-mail: zsoitbialystok@wp.pl; www.zsoit.bialystok.pl W T Y M N U M E R Z E Studniówka 1 Mamy nowe 1-2 certyfikaty Wiosenne 2 kolędowanie Poezja

Bardziej szczegółowo

III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Chorzowie - PROCEDURY- A.2. Procedury dotyczące przyznawania indywidualnego nauczania.

III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Chorzowie - PROCEDURY- A.2. Procedury dotyczące przyznawania indywidualnego nauczania. - PROCEDURY- A.2 Procedury dotyczące przyznawania indywidualnego nauczania. Zgodnie z art. 71b ust. 1a ustawy o systemie oświaty indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY DZIEŃ PAPIESKI

POWIATOWY DZIEŃ PAPIESKI POWIATOWY DZIEŃ PAPIESKI POWIATOWY DZIEŃ PAPIESKI to projekt współtworzony co roku (od 2008r.) przez trzy szkoły: - Salezjańskie Gimnazjum im. św. Jana Bosko w Mińsku Mazowieckim, - Gimnazjum im. Karola

Bardziej szczegółowo

Przegląd Oświatowy 17 sobota, 22 października :13

Przegląd Oświatowy 17 sobota, 22 października :13 1 / 5 2 / 5 3 / 5 4 / 5 Poczta W Teresa nieokreślony. Obecnie Chciałabym kwietnia, Czy Jeśli zatrudni (odp. Podział Przewodnicząca zawodowy osoby, socjalnych. Kto sprawie do N.: przebywam prawnika Jestem

Bardziej szczegółowo

POLICJA.PL ŚWIĘTO POLICJI GARNIZONU PODLASKIEGO. Strona znajduje się w archiwum.

POLICJA.PL ŚWIĘTO POLICJI GARNIZONU PODLASKIEGO. Strona znajduje się w archiwum. POLICJA.PL Źródło: http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/129708,swieto-policji-garnizonu-podlaskiego.html Wygenerowano: Wtorek, 17 stycznia 2017, 13:39 Strona znajduje się w archiwum. ŚWIĘTO POLICJI GARNIZONU

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe warunki realizacji projektów edukacyjnych przez uczniów. Gimnazjum w Ostrowsku

Szczegółowe warunki realizacji projektów edukacyjnych przez uczniów. Gimnazjum w Ostrowsku Szczegółowe warunki realizacji projektów edukacyjnych przez uczniów Gimnazjum w Ostrowsku I. Postanowienia ogólne 1. Uczniowie Gimnazjum w Ostrowsku mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskiego Tygodnia Kariery

Ogólnopolskiego Tygodnia Kariery Sprawozdanie z działań zrealizowanych w Gimnazjum nr 1 im. Ziemi Warmińskiej w Barczewie w ramach Ogólnopolskiego Tygodnia Kariery 20 27 października 2014 r. Gimnazjum nr 1 im. Ziemi Warmińskiej w Barczewie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 4 w Jarocinie na lata

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 4 w Jarocinie na lata Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 4 w Jarocinie na lata 2016-2020. Podstawa prawna: Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty z dn. 7 września 1991r. (Dz.

Bardziej szczegółowo

Terminarz realizacji priorytetów wychowawczych w roku szkolnym 2015/2016 KLASA I

Terminarz realizacji priorytetów wychowawczych w roku szkolnym 2015/2016 KLASA I Terminarz realizacji priorytetów wychowawczych w roku szkolnym 2015/2016 KLASA I Zadanie Cel ogólny Cel szczegółowy termin priorytet odpowiedzialni 1. Przeprowadzenie lekcji na temat praw i obowiązków

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. TRZECH BRACI W HAŻLACHU W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. TRZECH BRACI W HAŻLACHU W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. TRZECH BRACI W HAŻLACHU W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Plan pracy Samorządu Uczniowskiego powstał w oparciu o dotychczasowe doświadczenia w tym zakresie.

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Gimnazjum im. Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Stanisławowie Pierwszym na rok szkolny 2015/2016

Program Wychowawczy Gimnazjum im. Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Stanisławowie Pierwszym na rok szkolny 2015/2016 Program Wychowawczy Gimnazjum im. Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Stanisławowie Pierwszym na rok szkolny 2015/2016 Informacje o programie Program wychowawczy Gimnazjum opracowany został w oparciu

Bardziej szczegółowo

Regulamin Kieleckiej Amatorskiej Ligi Piłkarskiej

Regulamin Kieleckiej Amatorskiej Ligi Piłkarskiej Regulamin Kieleckiej Amatorskiej Ligi Piłkarskiej Informacje ogólne 1. Organizatorem rozgrywek jest Ludowy Uczniowski Katolicki Klub Sportowy LUKKS Kielce 2. Mecze odbywają się na sztucznym boisku przy

Bardziej szczegółowo

BIULETYN PIĄTKA. SZKOLNA WŁADZA, CZYLI CO TO JEST SAMORZĄD UCZNIOWSKI Nr 1 (102) 2014 / 2015

BIULETYN PIĄTKA. SZKOLNA WŁADZA, CZYLI CO TO JEST SAMORZĄD UCZNIOWSKI Nr 1 (102) 2014 / 2015 BIULETYN PIĄTKA SZKOLNA WŁADZA, CZYLI CO TO JEST SAMORZĄD UCZNIOWSKI Nr 1 (102) 2014 / 2015 Każdego roku w naszej szkole jest wybierany Samorząd Uczniowski. Ci spośród nas, którzy odkryli w sobie cechy

Bardziej szczegółowo

PORADNIK YPEF V EDYCJA

PORADNIK YPEF V EDYCJA PORADNIK YPEF INFORMACJE DLA SZKÓŁ PORADNIK YPEF V EDYCJA JAK ZGŁOSIĆ SIĘ DO KONKURSU? KLIKNIJ i wypełnij elektroniczny formularz zgłoszeniowy na stronie www.ypef.eu/poland. Bezpośredni link do formularza:

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej

Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej 1. Zapoznanie ze Statutem Szkoły, Programem Wychowawczym, Programem Profilaktyki, (dokumenty są dostępne na stronie

Bardziej szczegółowo

Dzień Patrona przygotowanie programów artystycznych, kiermasze, konkursy, Obchody Rocznic Pontyfikatu Jana Pawła II, Upamiętnianie Rocznicy Śmierci

Dzień Patrona przygotowanie programów artystycznych, kiermasze, konkursy, Obchody Rocznic Pontyfikatu Jana Pawła II, Upamiętnianie Rocznicy Śmierci W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się bardziej człowiekiem - o to, ażeby bardziej był, a nie tylko więcej miał, aby więcej poprzez wszystko, co ma, co posiada, umiał bardziej i pełniej

Bardziej szczegółowo

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych może ulec zmianie w oparciu o bieżące potrzeby, problemy klasy. 1. Wybór samorządu klasowego. 2. Kontrakt klasowy. Prawa i obowiązki

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY WYCHOWAWCY KLASY III W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015

PLAN PRACY WYCHOWAWCY KLASY III W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015 I. PODSTAWA PRAWNA Statut Szkoły, PLAN PRACY WYCHOWAWCY KLASY III W ROKU SZKOLNYM 2014 / 2015 Program Wychowawczy, Program Profilaktyki Szkoły. II. ZADANIA WYCHOWAWCZE NA ROK SZKOLNY 2014 / 2015 1. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 6/2015 Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury i Rekreacji w Wilkasach z dnia r.

Zarządzenie Nr 6/2015 Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury i Rekreacji w Wilkasach z dnia r. Zarządzenie Nr 6/2015 Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury i Rekreacji w Wilkasach z dnia 10.11.2015r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu korzystania ze świetlic wiejskich będących pod zarządem Gminnego Ośrodka

Bardziej szczegółowo

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego.

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Opracowanie: Katarzyna Duma Etap edukacyjny: gimnazjum Czas: 2-3 godziny lekcyjne (najlepiej bez

Bardziej szczegółowo

PATRONAT HONOROWY: GMINA ZABIERZÓW PATRONAT MEDIALNY MIEJSCE ROZEGRANIA TURNIEJU

PATRONAT HONOROWY: GMINA ZABIERZÓW PATRONAT MEDIALNY MIEJSCE ROZEGRANIA TURNIEJU KMITA CUP2014/2015 RELACJA Z TURNIEJU JUNIORZY STARSI /1996-1997/ 15 luty 2015 rok ORGANIZATOR PATRONAT HONOROWY: GMINA ZABIERZÓW PATRONAT MEDIALNY MIEJSCE ROZEGRANIA TURNIEJU STRONA INTERNETOWA KLUBU

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANUSZA KORCZAKA

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANUSZA KORCZAKA MIEJSKA SZKOŁA PODSTAWOWA IM. JANUSZA KORCZAKA W JEDLINIE- ZROJU KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANUSZA KORCZAKA Zadania na lata 2013-2015 Jeśli nie umie- naucz Jeśli nie wie- wytłumacz

Bardziej szczegółowo

SAMORZĄDOWE GIMNAZJUM NR 2 W DOMASZKOWIE FOTOREPORTAŻ Z REALIZACJI ZADANIA 3 PT. SPOTKANIE NA SZCZYCIE W DOMASZKOWIE

SAMORZĄDOWE GIMNAZJUM NR 2 W DOMASZKOWIE FOTOREPORTAŻ Z REALIZACJI ZADANIA 3 PT. SPOTKANIE NA SZCZYCIE W DOMASZKOWIE SAMORZĄDOWE GIMNAZJUM NR 2 W DOMASZKOWIE FOTOREPORTAŻ Z REALIZACJI ZADANIA 3 PT. SPOTKANIE NA SZCZYCIE W DOMASZKOWIE Zaproszeni goście przybywają w osobie pana senatora Stanisława Jurcewicza i pana burmistrza

Bardziej szczegółowo

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zakończenie Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Do problemu głównego zostały sformułowane następujące problemy szczegółowe, które przedstawię poniżej.

Bardziej szczegółowo

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16 Strona 1 SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY Warszawa 2015/16 Strona 2 PODSTAWA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Ustawa

Bardziej szczegółowo

WYBORCZY PIERWSZY RAZ

WYBORCZY PIERWSZY RAZ Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród licealistów z okazji Światowego Dnia Wyborów w 21 roku WYBORCZY PIERWSZY RAZ prezentację przygotował mgr Paweł Raźny STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE PRAWA WYBORCZEGO UMK WYBORCZY

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej:

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: Ania (23 l.) Gdybym tylko mogła, nie słuchałabym wiadomości o polityce. Nie interesuje mnie to

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Uczniowie szkoły. 1. Za wyróżniającą postawę uczniowie Gimnazjum mogą zostać nagrodzeni poprzez: 1) Ustną pochwałę wychowawcy wobec klasy. 2) Dyplom.

Uczniowie szkoły. 1. Za wyróżniającą postawę uczniowie Gimnazjum mogą zostać nagrodzeni poprzez: 1) Ustną pochwałę wychowawcy wobec klasy. 2) Dyplom. Uczniowie szkoły 32 1. Do klasy pierwszej gimnazjum są przyjmowani uczniowie, którzy ukończyli szkołę podstawową sześcioletnią i legitymują się świadectwem jej ukończenia. 2. Nauka w gimnazjum jest obowiązkowa

Bardziej szczegółowo

Pedagog szkolny - mgr Iwona Puzio. Godziny pracy pedagoga. poniedziałek: wtorek: środa : czwartek:

Pedagog szkolny - mgr Iwona Puzio. Godziny pracy pedagoga. poniedziałek: wtorek: środa : czwartek: Pedagog szkolny mgr Iwona Puzio Godziny pracy pedagoga poniedziałek: 8.00 13.30 wtorek: 9.00 13.30 środa : 8.00 11.30 czwartek: 10.00 17.00 piątek: 9.00 13.30 1 / 10 Największą wartością, której są podporządkowane

Bardziej szczegółowo

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA ZELATOR wrzesień2015 3 VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Sobota, 3 października, 2015 Niniejszy numer Zelatora ukazuje się głównie ze względu na VI Diecezjalną pielgrzymkę Żywego Różańca do Łagiewnik.

Bardziej szczegółowo

W roku szkolnym 2014/2015 pierwszy dzwonek zabrzmiał... 1 września. Jak zawsze rozpoczęcie roku szkolnego obchodziliśmy bardzo uroczyście w naszej

W roku szkolnym 2014/2015 pierwszy dzwonek zabrzmiał... 1 września. Jak zawsze rozpoczęcie roku szkolnego obchodziliśmy bardzo uroczyście w naszej W roku szkolnym 2014/2015 pierwszy dzwonek zabrzmiał... 1 września. Jak zawsze rozpoczęcie roku szkolnego obchodziliśmy bardzo uroczyście w naszej szkole. Zaczęliśmy od mszy świętej o godzinie 8.00. Następnie

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkolna WANDA I BANDA

Gazetka Szkolna WANDA I BANDA SZKOŁA PODSTAWOWA W KIEŁCZOWIE Gazetka Szkolna WANDA I BANDA Redaktorzy wydania Wiosna lato 2013: Paulina Zapiór Marta Kalińska Jonatan Domański Str. 2 KONKURSOWO. Drodzy Uczniowie! 20 lutego 2013 uczniowie

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY pt.: MOJE GIMNAZJUM

WYNIKI ANKIETY pt.: MOJE GIMNAZJUM MIEJSKIE GIMNAZJUM NR 1 W ZAMBROWIE WYNIKI ANKIETY pt.: MOJE GIMNAZJUM przeprowadzonej w czerwcu 2007roku przez Samorząd Uczniowski Miejskiego Gimnazjum nr 1 w Zambrowie Opiekun SU: Anna Korzeniowska ZAWARTEJ

Bardziej szczegółowo

Mistrzostwa w piłce nożnej przedszkolaków o Puchar Burmistrza Wołomina 2009

Mistrzostwa w piłce nożnej przedszkolaków o Puchar Burmistrza Wołomina 2009 Mistrzostwa w piłce nożnej przedszkolaków o Puchar Burmistrza Wołomina 2009 Regulamin Mistrzostw 1. Organizatorzy: Przedszkole nr 6 Bajka w Wołominie Szkoła Podstawowa nr 7 im. Królowej Jadwigi w Wołominie

Bardziej szczegółowo

,,Przyjazna atmosfera w szkole

,,Przyjazna atmosfera w szkole Szkoła Podstawowa nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Jaworznie SZKOLNY PROGRAM EDUKACJI ZDROWOTNEJ pod hasłem,,przyjazna atmosfera w szkole realizowany w latach 2005-2008 Koordynatorzy: mgr Anna Ziętara i

Bardziej szczegółowo

XVII MIĘDZYNARODOWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ TYCHY CUP 2016

XVII MIĘDZYNARODOWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ TYCHY CUP 2016 XVII MIĘDZYNARODOWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ TYCHY CUP 2016 O TURNIEJU XVII Międzynarodowy Turniej TYCHY CUP to największa na Śląsku impreza piłkarska dla najmłodszych adeptów piłki nożnej. Organizowany od

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ OCHRONY ZWIERZĄT

ŚWIATOWY DZIEŃ OCHRONY ZWIERZĄT PAŹDZIERNIK 2011 NR 16 PRZEDSZKOLE NR 10 IM. MISIA USZATKA W KOSZALINIE Kalendarium: 4. 10. Światowy Dzień Ochrony Zwierząt 9. 10. XI Dzień Papieski 10. 10. Święto Drzewa 14. 10. Dzień Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE KIERUNKI DZIAŁAŃ WYCHOWAWCZYCH Publicznego Gimnazjum nr 1 im. ks. Stanisława Konarskiego we Włodawie

GŁÓWNE KIERUNKI DZIAŁAŃ WYCHOWAWCZYCH Publicznego Gimnazjum nr 1 im. ks. Stanisława Konarskiego we Włodawie TRADYCJA I OBRZĘDOWOŚĆ SZKOŁY GŁÓWNE KIERUNKI DZIAŁAŃ WYCHOWAWCZYCH Publicznego Gimnazjum nr 1 im. ks. Stanisława Konarskiego we Włodawie w roku szkolnym 2016/2017 Załącznik do Programu Wychowawczego Szkoły

Bardziej szczegółowo

Publiczne Katolickie Gimnazjum im. św. Kazimierza w Gdańsku

Publiczne Katolickie Gimnazjum im. św. Kazimierza w Gdańsku Publiczne Katolickie Gimnazjum im. św. Kazimierza w Gdańsku Program Wewnątrzszkolnego Doradztwa Zawodowego Lata realizacji 2015-2018 Gdańsk, 14 września 2015r. Wstęp Światowe standardy gwarantują uczniom

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica?

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Autor: Krzysztof Romaniuk 1. Temat: Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty:

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty: Szanowni Państwo Katarzyna Kudyba Centrum Szkoleń Profilaktycznych EDUKATOR z Krakowa oferuje Państwu przeprowadzenie warsztatów profilaktycznych przeznaczonych dla Uczniów szkoły gimnazjalnej. Trenerzy

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych

Charakterystyka Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych Charakterystyka Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych 1. W skład Zespołu Szkół Architektoniczno Budowlanych i Licealnych wchodzą: Szkoła młodzieżowa 24 oddziały; 662 uczniów Technikum

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO W GIMNAZJUM NA ROK SZKOLNY 2016/2017

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO W GIMNAZJUM NA ROK SZKOLNY 2016/2017 PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO W GIMNAZJUM Cele i zadania samorządu uczniowskiego: NA ROK SZKOLNY 2016/2017 1. Doskonalenie samorządności i praworządności młodzieży, organizowanie zebrań samorządu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA DZIECI ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

Bardziej szczegółowo

Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek

Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek 8.50-9.35 kl. 5 d Profilaktyka zachowań agresywnych warsztaty Straż Miejska 9. 35 klasy 4 - Gra szkolna Prawa i obowiązki dziecka 9.40-10.25 kl. 5 a Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie Program ten sporządzono w oparciu o: Ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256,

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Nasza inicjatywa to przykład szerokiego myślenia o edukacji artystycznej i perspektywicznego myślenia o szkole, jako społeczności

Bardziej szczegółowo

DEBATA OŚWIATOWA OD LEPSZEJ EDUKACJI DO LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI

DEBATA OŚWIATOWA OD LEPSZEJ EDUKACJI DO LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI DEBATA OŚWIATOWA OD LEPSZEJ EDUKACJI DO LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI 1.Miejsce : Gimnazjum nr 1 im. Akademii Chełmińskiej, ul. Szkolna 6, Chełmno. 2.Czas: 17 maja 2011r. 3.Uczestnicy debaty: a) przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych

Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Koncepcja pracy i rozwoju Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Świeciu w latach 2012-2017 Wizja szkoły Dzisiaj uczymy się tego, co będzie ważne jutro Kontynuujemy najlepsze tradycje, orientujemy nasze wszystkie

Bardziej szczegółowo

Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I. że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli.

Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I. że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli. Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I Piotr: Ludzie nie rozumieją pewnych rzeczy, zwłaszcza tego, że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli. Kasa nie może

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny uczniów klasy II a Korczak król dzieci

Projekt edukacyjny uczniów klasy II a Korczak król dzieci Janusz Korczak Projekt edukacyjny uczniów klasy II a Korczak król dzieci Projekt realizowany jest przez uczniów II klasy Gimnazjum nr 1 w Błoniu pod kierunkiem nauczyciela, pani Anety Kobosz. Idea przybliżenia

Bardziej szczegółowo

Turniej Piłkarski dla rocznika 2003 Poznań, 14 stycznia 2012

Turniej Piłkarski dla rocznika 2003 Poznań, 14 stycznia 2012 Turniej Piłkarski dla rocznika 2003 Poznań, 14 stycznia 2012 Patroni Medialni SYSTEM ROZGRYWEK W turnieju udział weźmie 12 zespołów złożonych z zawodników urodzonych w roku 2003 i młodszych. Drużyny zostaną

Bardziej szczegółowo

ZASADY UCZESTNICTWA W TURNIEJU PRZEPISY I ZASADY GRY

ZASADY UCZESTNICTWA W TURNIEJU PRZEPISY I ZASADY GRY ZASADY UCZESTNICTWA W TURNIEJU 1. Przed rozpoczęciem turnieju opiekunowie drużyn (trener, kierownik) zobowiązani są do dostarczenia organizatorowi składów zespołów z wyszczególnieniem numerów, z jakimi

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

IV HALOWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ POD PATRONATEM STAROSTY POWIATU PABIANICKIEGO ORZEŁ CUP 2015. (rocznik 2003 i młodsi) Pabianice 20.12.2015 r.

IV HALOWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ POD PATRONATEM STAROSTY POWIATU PABIANICKIEGO ORZEŁ CUP 2015. (rocznik 2003 i młodsi) Pabianice 20.12.2015 r. IV HALOWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ POD PATRONATEM STAROSTY POWIATU PABIANICKIEGO ORZEŁ CUP 2015 (rocznik 2003 i młodsi) Pabianice 20.12.2015 r. 1. Organizator: - LKS Orzeł Piątkowisko - Starostwo Powiatowe

Bardziej szczegółowo

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO

Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Ustrzykach Dolnych Najwspanialszy dzień to ten, w którym się urodziłeś MOJE URODZINY NASZE ŚWIĘTO program integrujący klasę. Autor programu mgr Ewa Lejowska Ustrzyki

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. Trzech Braci w Hażlachu

Szkoła Podstawowa im. Trzech Braci w Hażlachu 9 kwietnia 2014 r. podczas spotkania Komitetu ds. Organizacji Jubileuszu Szkoły Podstawowej w Hażlachu określono działania związane z Rokiem Jubileuszowym, w związku z czym podaję do wiadomości całego

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY WYCHOWAWCZEJ

PLAN PRACY WYCHOWAWCZEJ GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W DOBCZYCACH PLAN PRACY WYCHOWAWCZEJ KLASA III E WYCHOWAWCA: mgr Anna Kubicka Rok szkolny 2013/2014 ZAGADNIENIA Uczeń jako członek społeczności lokalnej i narodu TEMATYKA GODZIN

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół w Rzeczycy Długiej Pasowanie pierwszoklasistów

Zespół Szkół w Rzeczycy Długiej Pasowanie pierwszoklasistów Pasowanie na ucznia to bardzo ważna uroczystość w naszej szkole. Tradycyjnie, jak co roku w październiku dzieci prezentują swoje umiejętności w przygotowanym wcześniej programie artystycznym. Uroczystość

Bardziej szczegółowo

XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski

XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski XI Dolnośląski Turniej Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych Lwówek Śląski W dniu 17 kwietnia 2013 r. na boiskach ZPEW odbył się XI Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ Tematy i zagadnienia (cele edukacyjne) 1. Wybór samorządu klasowego prawa i obowiązki ucznia -kształtowanie postaw patriotycznych i świadomości

Bardziej szczegółowo

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego newsletter numer 23 Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego Pięć tysięcy euro nagrody zainkasują zdobywcy Nagrody im. Karola Wielkiego na najlepszy projekt młodzieżowy w Europie. Największe

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji uczestnictwa w VIII edycji konkursu Baw się i ucz!

Sprawozdanie z realizacji uczestnictwa w VIII edycji konkursu Baw się i ucz! Sprawozdanie z realizacji uczestnictwa w VIII edycji konkursu Baw się i ucz! Świetlica szkolna przyjazna uczniowi. Informujemy, iż nasza szkoła w okresie od 29.03.2016 r. do 15.12.2016 r. wykonała zadania

Bardziej szczegółowo

Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze

Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze W dniach 09-11 kwietnia 2014 r. gościliśmy w naszej szkole delegację z Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie w składzie: płk dr inż.

Bardziej szczegółowo

Co każdy dyrektor szkoły powinien wiedzieć o indywidualnym nauczaniu oraz indywidualnych zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych?

Co każdy dyrektor szkoły powinien wiedzieć o indywidualnym nauczaniu oraz indywidualnych zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych? Co każdy dyrektor szkoły powinien wiedzieć o indywidualnym nauczaniu oraz indywidualnych zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych? Dyrektorzy szkół oraz nauczyciele bardzo często zwracają się do Kuratorium

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia.

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Autor: Katarzyna Karwacka Przedmiot: Edukacja historyczna i obywatelska w szkole podstawowej Podstawa programowa: Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo