SPECYFIKA ROSZCZENIA ODSZKODOWAWCZEGO Z ART. 79 USTAWY O PRAWIE AUTORSKIM I PRAWACH POKREWNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPECYFIKA ROSZCZENIA ODSZKODOWAWCZEGO Z ART. 79 USTAWY O PRAWIE AUTORSKIM I PRAWACH POKREWNYCH"

Transkrypt

1 STUDIA IURIDICA XLVII/2007 Wojciech Machała WPiA UW SPECYFIKA ROSZCZENIA ODSZKODOWAWCZEGO Z ART. 79 USTAWY O PRAWIE AUTORSKIM I PRAWACH POKREWNYCH Naruszenia praw na dobrach niematerialnych, w tym prawa autorskiego i praw pokrewnych, są zjawiskiem częstym. Wynika to w pewnym stopniu z łatwości wkroczenia przez osobę nieuprawnioną w sferę praw wyłącznych odnoszących się do tych dóbr. Wystarczającą ilustracją niech będzie wskazanie, że wystarczy niekiedy przepisać cudzy wiersz albo skopiować nagranie dźwiękowe, aby dopuścić się naruszenia. Jest to działanie znacznie łatwiejsze do przeprowadzenia niż, powiedzmy, naruszenie prawa własności rzeczy, a zarazem trudniejsze do wykrycia. Ponadto świadomość, że określone działania dotyczące utworów czy wartości, będących przedmiotem praw pokrewnych (artystycznych wykonań, fonogramów, wideogramów, nadań etc.), pozostają nieobojętne w świetle norm prawnych, nie jest w społeczeństwie powszechna. Brak również powszechnej akceptacji poglądu, że działania takie są naganne i powinny podlegać odpowiedzialności. Ze względu na nagminność naruszeń prawa autorskiego dużego znaczenia nabierają roszczenia ochronne autorskich praw osobistych i autorskich praw majątkowych zawarte w art. 78 i 79 ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim 1 i prawach pokrewnych (zwanej dalej: UPAPP). W świetle powyższych przepisów uprawnionemu (zazwyczaj twórcy) przysługuje możliwość żądania m.in. zaniechania naruszenia, usunięcia jego skutków, wydania korzyści, zapłaty wielokrotności wynagrodzenia i naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Zainteresowanie doktryny prawa i orzecznictwa treścią tych roszczeń jest zadziwiająco nieproporcjonalne do ich społecznego znaczenia. W publikacjach dotyczących prawa autorskiego poświęca się im stosunkowo niewiele miejsca, z wyjątkiem może roszczenia 2 o wydanie korzyści uzyskanych w związku z bezprawnym korzystaniem z utworu. Ostatnio, w związku z pracami nad nowelizacją UPAPP, nieco uwagi zwróciło 3 również roszczenie o zapłatę wielokrotności wynagrodzenia. 1 Tekst jednolity opublikowany w Dz.U. z 2006 r., nr 90, poz. 631 z późn. zm. 2 Zob.: J. Błeszyński, [w:] J. Barta [red.], System prawa prywatnego. Tom 13. Prawo autorskie, Warszawa 2003, s , J. Błeszyński, Ochrona autorskich praw majątkowych, Warszawa 1989; W. Czachórski, O ochronie autorskich praw majątkowych przez wydanie uzyskanych korzyści, <Annales Universitatis Maria Curie-Skłodowska>, t. XXIX, Sekcja G, Lublin Zob.: S. Sołtysiński, A. Nowicka, Uwagi o projekcie ustawy wdrażającej Dyrektywę 2004/48/WE w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej, Kwartalnik Prawa Pry-

2 190 WOJCIECH MACHAŁA Roszczenie podmiotu praw autorskich o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem wciąż oczekuje na takie zainteresowanie doktryny, na jakie zasługuje. Jeśli w ogóle autorzy odnoszą się do tego roszczenia, to głównie w kontekście jego 4 relacji wobec prawa żądania wydania korzyści. Pobieżne traktowanie tego uprawnienia w dotychczasowych rozważaniach daje się w pewnym stopniu wytłumaczyć tym, że jak dotychczas było ono uprawnieniem raczej teoretycznie dostępnym niż praktycznie wykorzystywanym. Zainteresowani korzystali zeń raczej rzadko (z przyczyn, o których dalej). Ten stan rzeczy powinien się jednak diametralnie zmienić wskutek zupełnie nowego ujęcia roszczenia odszkodowawczego w znowelizowanym art. 79 UPAPP, przyjętym ustawą z 16 marca 2007 roku o zmianie ustawy 5 o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw (zwaną dalej nowelą UPAPP z 16 marca 2007 roku ). Legis latae uprawnionemu z tytułu prawa autorskiego przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem, jeżeli naruszenie było zawinione (art. 79 ust. 1 in fine UPAPP). Jest to instrument ochrony autorskich praw majątkowych, obok roszczeń o zaniechanie naruszenia, wydanie uzyskanych przez naruszyciela korzyści oraz zapłatę wielokrotności wynagrodzenia. Należy w tym miejscu zastrzec, że powyższe twierdzenia są formułowane z założeniem, że pojęcie szkody rozumiemy wąsko jako uszczerbek o charakterze wyłącznie majątkowym. Jeśliby bowiem przyjąć szeroką definicję szkody, zawierającą również uszczerbek nieposiadający majątkowego wymiaru (krzywdę), należałoby stwierdzić, że zakres 6 roszczenia odszkodowawczego z tytułu naruszenia prawa autorskiego obejmuje również uprawnienie do żądania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 78 ust. 1 UPAPP in fine). Ograniczenie w tym miejscu pojęcia szkoda do jej majątkowego aspektu jest jednak uzasadnione również okolicznością, że ustawodawca w UPAPP wyraźnie szkodę i krzywdę rozróżnia. Dla pierwszej widzi miejsce w sferze naruszeń autorskich praw majątkowych, dla drugiej osobistych. W doktrynie i praktyce obrotu upowszechnił się pogląd, że roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w art. 79 ust. 1 in fine UPAPP (we wciąż obowiązującym watnego 2006, z. 4, s oraz ekspertyzy przedłożone na zlecenie Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu dotyczące projektu nowelizacji UPAPP przez Jana Błeszyńskiego, Monikę Czajkowską-Dąbrowską i Wojciecha Machałę (http://orka.sejm.gov.pl/proc5.nsf/0/ D4FB4EE0C2DB- 26DCC D3?OpenDocument). 4 Zob.: J. Błeszyński [w:] J. Barta [red.], System..., s ; J. Błeszyński, Ochrona..., s ; M. Czajkowska-Dąbrowska, Przedmiot roszczenia o wydanie korzyści w prawie autorskim, Nowe Prawo 1983, nr 4, s oraz J. Barta i R. Markiewicz, [w:] Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, Kraków 2005, s W momencie składania niniejszego artykułu ustawa ta nie była jeszcze ostatecznie uchwalona. Sejm nie wypowiedział się w sprawie poprawek Senatu. Poprawki te nie dotyczą wszakże wprowadzonej zmiany art. 79 UPAPP, co pozwala sądzić, że zmiana ta wejdzie w życie w aktualnym kształcie. 6 Chodzi w tym miejscu wyłącznie o roszczenie odszkodowawcze w ujęciu UPAPP. Jak bowiem zauważają J. Barta i R. Markiewicz ([w:] Prawo..., s. 607), naruszenie prawa autorskiego jako dobra osobistego może również podlegać odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art k.c.

3 SPECYFIKA ROSZCZENIA ODSZKODOWAWCZEGO Z ART. 79 USTAWY brzmieniu), należy do reżimu odpowiedzialności ex delicto i jest realizowane na 7 zasadach określonych w art. 415 k.c. W konsekwencji Janusz Barta i Ryszard Markiewicz wskazują, że do uprawnionego należy wykazanie przed sądem istnienia następujących przesłanek odpowiedzialności: zaistnienia szkody w majątku uprawnionego z tytułu prawa autorskiego, polegającej na faktycznym zmniejszeniu jego majątku lub nieuzyskaniu oczekiwanych korzyści; adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem autorskich praw majątkowych a opisaną powyżej szkodą; winy naruszyciela (w postaci umyślnego zamiaru lub nieumyślnej lekkomyślności lub niedbalstwa) 8. Przywołani tu autorzy, jak również Jan Błeszyński i Ksawery Konarski, wska- 9 zują na negatywne z perspektywy uprawnionego konsekwencje takiego ujęcia przesłanek odpowiedzialności. Sprowadzają się one do trudności dowodowych, w szczególności w zakresie wykazania winy naruszyciela oraz rozmiaru szkody (z uwagi na niedostępność potrzebnej dokumentacji i ograniczone zastosowanie tzw. roszczenia informacyjnego). W rezultacie istotnej roli nabiera norma art. 322 k.p.c. pozwalająca sądowi zasądzić odpowiednią kwotę tytułem odszkodowania na podstawie całokształtu zebranych dowodów również wtedy, gdy dokładne wykazanie wysokości szkody okazało się niemożliwe. Podstawową konsekwencją takiego ujęcia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej jest jednak fakt, że uprawnieni rezygnują z roszczenia odszkodowawczego na rzecz innych dostępnych roszczeń. Wobec panującego poglądu o deliktowym charakterze odpowiedzialności odszkodowawczej należy zgłosić pewne zastrzeżenia. Przede wszystkim, jeśli przyjąć, że odpowiedzialność ta realizuje się w ramach ustanowionych art. 415 k.c., okaże się, że norma art. 79 ust. 1 in fine UPAPP jest po prostu niepotrzebna. Artykuł 415 k.c. określa podstawę odpowiedzialności bardzo szeroko: jest to każde zachowanie, które wyrządza drugiemu szkodę niezależnie od tego, na czym konkretnie polega. Zachowaniem tym może być zatem również naruszenie prawa autorskiego. W takiej sytuacji wystarczającą podstawę prawną dla zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie prawa autorskiego stanowiłby sam art. 415 k.c. Co więcej, ustawodawca w art. 79 ust. 1 UPAPP w żaden sposób nie odsyła do art. 415 (co mógłby uczynić, stanowiąc np., że roszczenie odszkodowawcze przysługuje na zasadach określonych w przepisach k.c. o czynach niedozwolonych), ale samodziel- 7 Zob.: ibidem; K. Konarski, Zakres ochrony majątkowych praw autorskich na podstawie art ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz jej stosunek do ochrony na podstawie kodeksu cywilnego, Przegląd Prawa Handlowego 1998, nr 9, s. 18; P. Stec, Zasady i funkcje odpowiedzialności z tytułu naruszenia własności intelektualnej, Kwartalnik Prawa Prywatnego 2007, nr 2, s Ibidem. Analogicznie, choć z użyciem innych sformułowań, przesłanki odpowiedzialności ujmuje: K. Konarski, Zakres..., s Zob.: ibidem, s. 18 oraz J. Błeszyński, Ochrona..., s. 161.

4 192 WOJCIECH MACHAŁA nie wskazuje przesłanki odpowiedzialności ( twórca może żądać również naprawienia wyrządzonej szkody, jeżeli działanie naruszającego było zawinione ). Zakładając, że takie rozwiązanie legislacyjne było celowe i racjonalne, trzeba dojść do wniosku, że odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie autorskich praw majątkowych i roszczenie ochronne z nią związane mają charakter autonomiczny, a norma art. 79 ust. 1 in fine UPAPP uchyla zastosowanie art. 415 k.c. względem przypadków wyrządzenia szkody naruszeniem autorskich praw majątkowych. Jest to pogląd tym łatwiejszy do obrony, że naruszenie prawa autorskiego jest przecież 10 naruszeniem prawa bezwzględnego o charakterze zbliżonym do własności, a nie czynem niedozwolonym i z takim założeniem były konstruowane pozostałe roszczenia ochronne w art. 79 ust. 1 UPAPP. Z niezrozumiałych zatem względów roszczenie odszkodowawcze miałoby mieć inny charakter. Teza o wyłączeniu zastosowania art. 415 i dalszych przepisów Tytułu VI Księgi III k.c. do odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie autorskich praw majątkowych prowokuje pytanie: czy mają do niej zastosowanie przepisy k.c. określające pojęcie szkody i wymagające adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zdarzeniem, z którego ona wynikła (art i k.c.)? Na tak sformułowane pytanie odpowiadam twierdząco, zakładając, że system prawny stanowi spójną całość i ustawodawca w różnych aktach normatywnych posługuje się określonymi pojęciami (takimi jak szkoda ) w jednolitym znaczeniu (o ile nie wprowadza zastrzeżenia, że określona definicja obowiązuje tylko na potrzeby stosowania konkretnego aktu takiego zastrzeżenia w art. 79 ust. 1 UPAPP nie ma). Jednocześnie art. 79 i następne UPAPP regulują problematykę odpowiedzialności cywilnej za naruszenie autorskich praw majątkowych, należą zatem do systemu prawa cywilnego i przy ich interpretacji znajdują zastosowanie zasady prawa cywilnego takie jak zasada przyczynowości adekwatnej. W takim razie jak najbardziej zasadne będzie pytanie o sens rozważań o charakterze odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie autorskich praw majątkowych (deliktowa czy autonomiczna), skoro niezależnie od przyjętego poglądu jej przesłanki będą takie same. Prawidłowa kwalifikacja charakteru tej odpowiedzialności nie jest jednak bez znaczenia. Jeśli bowiem odrzucić jej deliktowy charakter, okaże się, że nie istnieje jurydyczna podstawa do kierowania roszczeń odszkodowawczych względem osób, które swoim działaniem nie naruszają cudzych praw autorskich (tj. nie prowadzą bezprawnej eksploatacji cudzych utworów), ale np. osiągają korzyść w związku z naruszeniem praw autorskich przez inną osobę. W ujęciu doktryny i orzecznictwa źródłem takiej możliwości jest bowiem norma 11 art. 422 k.c. umieszczona w tytule poświęconym czynom niedozwolonym. Tego zaś przepisu do odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie autorskich praw 12 majątkowych zastosować nie można. 10 Zob.: J. Błeszyński, [w:] J. Barta [red.], System..., s Zob.: J. Barta i R. Markiewicz, [w:] Prawo..., s oraz wyrok SN z 16 października 1987 roku, I CR 148/87 (niepubl.). 12 Takie stanowisko zająłem wcześniej w: W. Machała, R. Sarbiński, Wymiana plików muzycznych za pośrednictwem Internetu a prawo autorskie, Państwo i Prawo 2002, nr 9, s. 77.

5 SPECYFIKA ROSZCZENIA ODSZKODOWAWCZEGO Z ART. 79 USTAWY Autonomiczny charakter roszczenia odszkodowawczego z tytułu naruszenia autorskich praw majątkowych stał się jaśniejszy po nowelizacji art. 79 UPAPP wprowadzonej nowelą UPAPP z 16 marca 2007 roku Znowelizowany art. 79 ust. 1 UPAPP stanowi, że uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła jego prawa: 1. zaniechania naruszenia; 2. usunięcia skutków naruszenia; 3. naprawienia wyrządzonej szkody [podkr. moje W.M.] a) na zasadach ogólnych albo b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu; 4. wydania uzyskanych korzyści. W świetle znowelizowanego art. 79 ust. 1 UPAPP odpowiedzialność odszkodowawcza naruszyciela staje się niezależna od przesłanki winy. Stwierdzenie winy naruszyciela ma znaczenie jedynie dla ustalenia wielkości odszkodowania. Nie można również mówić o ukształtowaniu tej odpowiedzialności na innych zasadach odpowiedzialności deliktowej, czyli zasadach ryzyka i słuszności. Naruszyciel będzie bowiem odpowiadać za sam fakt naruszenia prowadzącego do szkody w wymiarze co najmniej dwukrotności stosownego wynagrodzenia. Ustawa nie wskazuje żadnych okoliczności umożliwiających uchylenie się od tej odpowiedzialności (przesłanek egzoneracyjnych), co pozwoliłoby przypisać jej cechy odpowiedzialności opartej na zasadzie ryzyka. Nie uzależnia jej również od względów słuszności. Faktycznie, jest to odpowiedzialność o charakterze absolutnym, oparta wyłącznie na obiektywnym fakcie naruszenia autorskich praw majątkowych, które spowodowało szkodę. Taki sposób ukształtowania odpowiedzialności jest właściwy dla ochrony praw skutecznych erga omnes. Zważywszy, że prawo autorskie do praw podmiotowych skutecznych erga omnes niewątpliwie należy, tak ukształtowaną zasadę odpowiedzialności należy uznać za odpowiednią. Rozstrzygnięcie w znowelizowanym art. 79 ust. 1 UPAPP o autonomicznym, nie zaś deliktowym charakterze odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie autorskich praw majątkowych ma określone konsekwencje. Należy zwrócić uwagę, że w tej sytuacji staje się mało czytelne, o jakich ogólnych zasadach odpowiedzialności mowa w art. 79 ust. 1 pkt 3 ppkt a. Skoro naruszenie prawa autorskiego stanowi naruszenie prawa bezwzględnego o charakterze zbliżonym do własności, wydawałoby się właściwe stosowanie w tym przypadku zasad odpowiedzialności za naruszenie własności, a konkretnie odwołanie się do konstrukcji uzupełniającego roszczenia odszkodowawczego z art. 224 i 225 k.c. Tylko że konstrukcja wspomnianego roszczenia ogranicza jego zakres do naprawienia szkody polegającej na pogorszeniu (zużyciu) lub utracie rzeczy. Jest ono zatem nieadekwatne do naruszenia prawa autorskiego, które ze swej natury nie powoduje ani utraty utworu, ani

6 194 WOJCIECH MACHAŁA jego zużycia. Utwór jako wartość niematerialna nie może bowiem zostać utracony (zniszczony), ani nie podlega zużyciu, chyba żeby uznać za słuszną koncepcję Stefana Rittermana, który utożsamiał każde rozpowszechnienie utworu ze zmniejszeniem na przyszłość jego możliwości eksploatacyjnych (swoistym zużyciem intelektualnym utworu). Ten pogląd wydaje się jednakże trudny do obrony wobec 13 faktu, że często dopiero rozpowszechnienie utworu na odpowiednio szeroką skalę rodzi zainteresowanie nim publiczności i stwarza możliwości jego intensywniejszej eksploatacji. Dobrą ilustracją dla powyższej tezy jest promocja utworów słowno- -muzycznych (piosenek) przez ich nadawanie w radiu, której celem (a w razie powodzenia skutkiem) jest pobudzenie sprzedaży nagrań tych utworów. Od- 14 rzucając koncepcję Stefana Rittermana, stajemy jednak bezradni wobec zawartej w znowelizowanym art. 79 ust. 1 pkt 3 ppkt a normy. Znajdujące się w tym przepisie odwołanie do odpowiedzialności na zasadach ogólnych jest w istocie odesłaniem donikąd i może największą słabością nowej regulacji. Pozostaje żywić nadzieję, że właściwe zasady ogólne odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie autorskich praw majątkowych, o których mowa w wymienionym przepisie, zostaną wypracowane przez praktykę. Oby tylko nie była to praktyka nielicząca się ze specyfiką tej odpowiedzialności. W znowelizowanym art. 79 ust. 1 UPAPP nastąpiła zmiana statusu prawnego roszczenia o zapłatę wielokrotności wynagrodzenia. Dotychczas roszczenie to miało charakter samodzielny, niezależny od roszczenia odszkodowawczego. Obecnie żądanie wielokrotności wynagrodzenia stało się sposobem praktycznej realizacji roszczenia odszkodowawczego (przepis stanowi, że uprawniony może żądać naprawienia wyrządzonej szkody przez zapłatę dwukrotności wynagrodzenia lub jego trzykrotności, gdy naruszenie było zawinione). Omawiana zmiana statusu roszczenia o zapłatę wielokrotności wynagrodzenia wydaje się wynikiem przeszczepienia na polski grunt rozwiązań niemieckich, w których odwołanie się do wartości stosownych opłat licencyjnych stanowi jedną z metod ustalenia odszkodowania należnego podmiotowi, którego prawa autorskie zostały naruszone. Potwierdza ona 15 zarazem trafność tez tych przedstawicieli doktryny, którzy kwalifikowali wielokrotność wynagrodzenia jako swoiste zryczałtowane odszkodowanie należne podmiotowi praw autorskich na wypadek ich naruszenia. 16 Implikacje powyższej zmiany wydają się dwojakie. Po pierwsze, żądając zapłaty wielokrotności wynagrodzenia, uprawniony będzie zobowiązany wykazać, że naruszenie jego autorskich praw majątkowych spowodowało szkodę w jego majątku. Dotychczas nie było to konieczne, albowiem podstawą faktyczną roszczenia o zapłatę wielokrotności wynagrodzenia był sam fakt naruszenia. Teoretycznie, nowelizacja art. 79 ust. 1 UPAPP pogarsza sytuację procesową uprawnionego wobec 13 S. Ritterman, Komentarz do ustawy o prawie autorskim, Kraków 1938, s Zwraca na to uwagę Jan Błeszyński (J. Błeszyński, [w:] J. Barta [red.], System..., s. 566). 15 Metodę tę omawia Jan Błeszyński (Ochrona..., s ). 16 Zob.: J. Serda, Ochrona majątkowych praw autorskich w projekcie polskiej ustawy o prawie autorskim na tle innych uregulowań, ZNUJ PWiOWI, z. 57, s. 170.

7 SPECYFIKA ROSZCZENIA ODSZKODOWAWCZEGO Z ART. 79 USTAWY naruszyciela. Lecz choć nie było to zapewne intencją ustawodawcy, wskazana wyżej implikacja zmiany wydaje się niepodważalna. Nie da się bowiem interpretować znowelizowanego art. 79 ust. 1 UPAPP w ten sposób, że szkoda nie jest konieczną przesłanką skutecznego żądania wielokrotności wynagrodzenia, bez zaprzeczenia podstawowej zasadzie prawidłowej legislacji, zgodnie z którą w ustawie umieszcza się jedynie sformułowania posiadające treść normatywną (nie zaś pozbawione takiej treści deklaracje, apele czy wyjaśnienia). W praktyce jednak ten dodatkowy ciężar dowodu nie powinien okazać się zbyt dotkliwy dla zainteresowanych, ponieważ i to jest druga istotna implikacja omawianej zmiany zasądzenie wielokrotności wynagrodzenia jest całkowicie uniezależnione od wykazanej wielkości szkody. Wystarczy więc sam dowód zaistnienia szkody, choćby w minimalnych rozmiarach, co powinno być tym łatwiejsze, że wciąż znajduje uznanie pogląd Stefana Rittermana, że eksploatacja cudzego utworu zawsze wiąże się ze szkodą po stronie uprawnionego. Kolejnym wyrazem specyfiki roszczenia odszkodowawczego 17 uregulowanego w art. 79 ust. 1 UPAPP jest okoliczność, że daje ono możliwość uzyskania odszkodowania przewyższającego wartości faktycznie poniesionej szkody. Odszkodowanie to ma nie tylko kompensacyjny, ale potencjalnie również penalny charakter. Pełna charakterystyka roszczenia odszkodowawczego z art. 79 ust. 1 UPAPP wymaga wskazania, w jakiej relacji roszczenie to pozostaje wobec pozostałych wymienionych w tym przepisie uprawnień podmiotu praw autorskich. To zagadnienie, jako jedyne związane z roszczeniem odszkodowawczym, było wcześniej dokładniej zbadane przez doktrynę i orzecznictwo. Dotychczasowe ustalenia pozostają trafne i aktualne pomimo zmiany treści art. 79 ust. 1 UPAPP. Wystarczy więc je zrekapitulować i przypomnieć, że wszystkie roszczenia wymienione w art. 79 ust. 1 UPAPP są od siebie niezależne i mogą być dochodzone równolegle. Dotyczy to w szczególności roszczenia odszkodowawczego i roszczenia o wydanie uzyskanych korzyści. Przy czym między tymi roszczeniami może istnieć faktyczny związek sprowadzający się do tego, że kwota uzyskana przez uprawnionego wskutek wydania korzyści przez naruszyciela pomniejszy wartość uzyskanego przezeń 18 odszkodowania (ponieważ o kwotę tę zmniejszy się szkoda). Związek taki na gruncie znowelizowanego art. 79 ust. 1 UPAPP pojawi się wszakże jedynie w przypadku dochodzenia przez uprawnionego naprawienia szkody na zasadach ogólnych i tylko pod warunkiem, że zgodnie z tymi zasadami wyrównaniu będzie podlegać szkoda faktycznie poniesiona. W przypadku dochodzenia odszkodowania zryczałtowanego (wielokrotności wynagrodzenia) taka relacja nie powstanie, po- 17 S. Ritterman, Komentarz..., s Teza ta jest jednak dużym uproszczeniem. Notowano przypadki, kiedy naruszenie praw autorskich faktycznie stymulowało popyt na utwór, którego dotyczyła bezprawna eksploatacja i w rezultacie przynosiło uprawnionemu nie szkodę, lecz korzyść. Przykładem może być działalność pirackiej rozgłośni radiowej Radio Caroline w latach sześćdziesiątych i na początku siedemdziesiątych XX wieku, dzięki której publiczność mogła usłyszeć nagrania artystów, których legalnie funkcjonujące stacje nie nadawały. 18 Zob.: orzeczenie SN z 22 października 1974 roku, II CR 406/74, OSPiKA 1975, nr 9 10, poz. 153.

8 196 WOJCIECH MACHAŁA nieważ wartość szkody jest obojętna dla wysokości tego rodzaju odszkodowania. W rezultacie, na gruncie przepisów wprowadzonych nowelą UPAPP z 16 marca 2007 roku, uprawniony będzie mógł skutecznie żądać wydania korzyści i jednocześnie wielokrotności wynagrodzenia. Na gruncie dotychczas obowiązujących przepisów te roszczenia miały charakter alternatywny i wzajemnie się wyłączały. PARTICULAR CHARACTER OF CLAIM FOR DAMAGES ACCORDING TO ARTICLE 79 OF POLISH COPYRIGHT AND NEIGHBOURING RIGHTS ACT Summary This article focuses on one of remedies for infringement of copyright: claim for damages. To date, the remedy in question has not gathered much jurisprudence s attention, and it has not been popular among practitioners. The reason seems to be that the above remedy was rather difficult to seek, as it required to prove the amount of actual damage, and copyright owner whose rights had been infringed had more effective remedies at his disposal, e.g. accounts of profits or claim for double or even triple compensation). Recently, the importance of claim for damages has significantly increased by virtue of the latest amendment to Copyright Act. According to the above amendment to Copyright Act, claim for damages has become one of principal remedies for copyright infringement, and now it has absorbed the claim for double/triple compensation (which used to be a separate remedy before the amendment). The author discusses the character of claim for damages for copyright infringement. He argues that contrary to a common opinion it is not a type tortious liability and rules of Civil Code on torts should not be applied thereto. It is because the claims in tort generally arise when damage is done faulty, while the claim for damages in copyright infringement arises any time copyright is infringed (i.e. a copyright owner may claim the repairment of damages by payment of double compensation even if infringement was committed innocently). Moreover, the circumstances which a copyright owner has to prove when claiming for damages are precisely described in Copyright Act, and Copyright Act incorporates no reference to provisions of Civil Code on torts. The above observations lead the author to the conclusion that claim for damages in copyright infringement has a particular character. Presently, a copyright owner claiming damages will have to prove that copyright infringement caused her/him damage. However, he/she will not be required to prove the actual amount of such damage, because he/she may claim double/triple compensation even if actual damage was minimal, and the amount of actual damage is irrelevant when double/ triple compensation is claimed as damages. Moreover, according to new law on copyright infringement remedies copyright owner may claim damages (including double/triple compensation) and accounts of profits at the same time. Previously, accounts of profits and claim for double/triple compensation excluded each other.

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz o zmianie innych

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz o zmianie innych projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz o zmianie innych 1) 2) ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. oraz niektórych innych ustaw

USTAWA z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. oraz niektórych innych ustaw Kancelaria Sejmu s. 1/13 USTAWA z dnia 9 maja 2007 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2007 r. Nr 99, poz. 662. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych 1) 2) oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec Warszawa, dnia 15 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (druk

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika.

Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika. Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika. Zgodnie z art. 55 1¹ kodeksu pracy (dalej k.p.) pracownikowi przysługuje prawo do rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak Sygn. akt II KK 270/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 kwietnia 2013 r. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Eugeniusz

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. (druk nr 909)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. (druk nr 909) Warszawa, dnia 18 maja 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (druk nr 909) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadniczym celem ustawy jest wdrożenie do polskiego porządku

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 41/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 11 września 2013 r. SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) Protokolant

Bardziej szczegółowo

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Czym są systemy DRM? Systemy DRM są technologią służącą do: - kontrolowania

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 446/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 lutego 2007 r. SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę.

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. 4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. W ramach spraw wywłaszczeniowych należy przywołać mający precedensowe znaczenie

Bardziej szczegółowo

Jakie mogą być skutki niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia

Jakie mogą być skutki niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia Jakie mogą być skutki niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia Ewa Gadomska Prawnik z Kancelarii Prawnej Jerzy T. Pieróg Organizator przetargu w celu ochrony swojego interesu powinien sprawdzać,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Piotr Malczewski

UCHWAŁA. Protokolant Piotr Malczewski Sygn. akt III CZP 74/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 grudnia 2013 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Irena Gromska-Szuster Protokolant

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 8/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 kwietnia 2012 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa małoletniego

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji

Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji walka dla idei, czy o realne wyrównanie szkód? Bernadeta M. Kasztelan-Świetlik Listopad 2010 Biała księga KaŜdy, kto z powodu naruszenia prawa konkurencji

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) Sygn. akt I CSK 684/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 lutego 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. B.

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość?

Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość? Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość? Wielu przedsiębiorców działających w obrocie na pewno nie raz spotkało się z sytuacją, kiedy po zawarciu umowy kontrahent nie wykonywał jej warunków,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CK 240/04. Dnia 27 października 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CK 240/04. Dnia 27 października 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt IV CK 240/04 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 27 października 2004 r. SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSA Elżbieta Strelcow w sprawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) Sygn. akt III CZ 6/15 Sąd Najwyższy w składzie: POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r.. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KK 413/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 kwietnia 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del.

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 29 września 2011 r., IV CSK 650/10. Artykuł 322 k.p.c. ma zastosowanie do ustalenia świadczenia przewidzianego w art. 764 3 1 k.c.

Wyrok z dnia 29 września 2011 r., IV CSK 650/10. Artykuł 322 k.p.c. ma zastosowanie do ustalenia świadczenia przewidzianego w art. 764 3 1 k.c. Wyrok z dnia 29 września 2011 r., IV CSK 650/10 Artykuł 322 k.p.c. ma zastosowanie do ustalenia świadczenia przewidzianego w art. 764 3 1 k.c. Sędzia SN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia

Bardziej szczegółowo

Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne marzec 2015

Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne marzec 2015 Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne PROJEKT WYZWANIE ROZWIĄZANIE Kancelaria Radców Prawnych Brudkiewicz, Suchecka i Partnerzy www.brudkiewicz-suchecka.pl

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CK 277/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2005 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Iwona

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 23 listopada 2006 r. II PZ 43/06

Postanowienie z dnia 23 listopada 2006 r. II PZ 43/06 Postanowienie z dnia 23 listopada 2006 r. II PZ 43/06 Od apelacji lub skargi kasacyjnej w sprawie z zakresu prawa pracy należy uiścić opłatę stosunkową od wartości przedmiotu zaskarżenia, choćby była niższa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) Sygn. akt V CSK 556/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 listopada 2013 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych 1)

USTAWA. z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych 1) Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1402, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, z 2007 r. Nr 99, poz. 662, Nr 176,

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą.

Opinia do ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą. Warszawa, 12 marca 2014 r. Opinia do ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (druk nr 567) I. Cel i przedmiot ustawy Przedłożona

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1996 Nr 114 poz. 542 USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 364/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 marca 2014 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Iwona Koper

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ

Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ Prawo własności intelektualnej - tradycyjny podział dychotomiczny i prawa pokrewne prawa własności przemysłowej patent prawo ochronne

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 354/11. Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 354/11. Dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CSK 354/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 4 kwietnia 2012 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie Sygn. akt III CZP 37/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę ewentualnie o zobowiązanie do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego z

Bardziej szczegółowo

Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych --> Zwolnienia przedmiotowe

Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych --> Zwolnienia przedmiotowe Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura IPTPB2/415-3/11-2/MP Data 2011.06.03 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi Temat Podatek dochodowy od osób fizycznych --> Zwolnienia przedmiotowe Słowa

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Sopot, dnia 18 września 2015 r. Sygn.: W-0000001 OPINIA PRAWNA skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Przedmiot odpowiedzi:

Bardziej szczegółowo

Proszę ocenić zasadność obu roszczeń uwzględniając wszystkie przesłanki każdego (nawet gdyby zachodziły przesłanki negatywne).

Proszę ocenić zasadność obu roszczeń uwzględniając wszystkie przesłanki każdego (nawet gdyby zachodziły przesłanki negatywne). Kazus egzamin 23 czerwca 2015 r. Spółka Koleje Pilickie S.A. kupiła od Spółki Wagony Polskie S.A. pięć składów kolejowych. Składy miały być dostarczone do dnia 15 czerwca 2015 r. Koleje Pilickie wniosły

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu.

Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu. Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu. Aleksandra Kępniak Zjawisko mobbingu w miejscu pracy istnieje od bardzo dawna. Współcześnie stało się ważnym problemem społecznym, dostrzeżonym

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 195/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 10 lutego 2012 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marta Romańska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 33/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 lipca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne

Gwarancja bankowa jako forma wniesienia wadium kontrowersje interpretacyjne Autor wyjaśnia kontrowersje, jakie powstają w praktyce postępowań o zamówienie publiczne w przypadku tej gwarancji. Instytucja wadium funkcjonuje w systemie zamówień publicznych od początku jego istnienia.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r - A)ZĄD powiat~ z K Dworze Mazowieckim N NoWym. O ul MazowIecka l... O 6 MazoWIeckI ns-100 Nowy w r Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9.... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9....\:l.f. :

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna Iuridica. Proces reklamacji i protokół szkody

Kancelaria Prawna Iuridica. Proces reklamacji i protokół szkody Kancelaria Prawna Iuridica Proces reklamacji i protokół szkody Tematyka prelekcji Odpowiedzial ność przewoźnika Procedura reklamacji i protokół szkody Korzyści Jak postępować w przypadku uszkodzenia ładunku

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

całości. Sąd ten ustalił, że powód od 3 stycznia 2000 r. do czerwca 2000 r. pozostawał z pozwaną spółką w umownym stosunku świadczenia usług (art.

całości. Sąd ten ustalił, że powód od 3 stycznia 2000 r. do czerwca 2000 r. pozostawał z pozwaną spółką w umownym stosunku świadczenia usług (art. Sygn. akt I CSK 359/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 lutego 2008 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-729135-II-13/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Trybunał Konstytucyjny Warszawa Wniosek Rzecznika Praw

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA Brak legalnej definicji własności intelektualnej pojęcie odnoszące się do wytworów ludzkiego umysłu (ludzkiej twórczości), to jest: twórczości wynalazczej,

Bardziej szczegółowo

Aleksander Raczyński *

Aleksander Raczyński * A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA IURIDICA 72, 2013 Aleksander Raczyński * Zasada odszkodowania/zakazu wzbogacania osoby uprawnionej z ubezpieczenia jako przesłanka odmowy spełnienia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski Sygn. akt III CZP 57/09 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 września 2009 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Rozdział I. Kształtowanie się idei ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej... 1 1. Wyodrębnienie ubezpieczenia odpowiedzialności. cywilnej...

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 215/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 października 2010 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym

Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym Ewa Kiziewicz główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Pełnomocnictwo w postępowaniu odszkodowawczym Zgodnie z ogólną zasadą składania oświadczeń woli o ile ustawa nie przewiduje odrębnych

Bardziej szczegółowo

Opinia w ramach konsultacji społecznych na temat cywilnych środków egzekwowania praw własności intelektualnej

Opinia w ramach konsultacji społecznych na temat cywilnych środków egzekwowania praw własności intelektualnej Warszawa, dnia 14 marca 2013 roku Opinia w ramach konsultacji społecznych na temat cywilnych środków egzekwowania praw własności intelektualnej Orange Polska poniżej przedstawia stanowisko do przedstawionych

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Marta Romańska SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Marta Romańska SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) Sygn. akt I CSK 477/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 czerwca 2014 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Marta Romańska SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Definicje 1. za Ustawę uważa się Ustawę z dnia 20 stycznia 2011 o

Bardziej szczegółowo

Dotyczy przetargu nieograniczonego opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 26.08.2014 r. numerem 2014/S 162-290746.

Dotyczy przetargu nieograniczonego opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 26.08.2014 r. numerem 2014/S 162-290746. znak: OL-WAG-29-07-JP/14 Lublin, dnia 19.09.2014 r. Oferenci Wszyscy Dotyczy przetargu nieograniczonego opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 26.08.2014 r. numerem 2014/S 162-290746.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 15/13. Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 15/13. Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III CZP 15/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn Sygn. akt II PK 78/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lipca 2013 r. SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa M. M. przeciwko P. S.A. w J. o odszkodowanie umowne, po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E Sygn. akt: II Cz 77/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z powództwa Tomasza M. przeciwko pozwanym Janowi Ś. przy udziale interwenienta ubocznego Haliny T. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III UZP 1/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 8 kwietnia 2010 r. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski Protokolant Anna

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721) Warszawa, dnia 10 października 2014 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 721) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa wprowadza zasadę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów................................................ 13 Wprowadzenie................................................. 15 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej....................... 19 1.

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Dr Anna Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Prawne uwarunkowania poddawania terenów ochronie instrumenty odszkodowawcze i roszczenie o wykup nieruchomości Przyroda a teren

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej,

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej, SKO.4103.1507.2012 Koszalin, dnia 1 czerwca 2012 roku D E C Y Z J A Na podstawie: art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2000r.,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Jacek Grela (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Jacek Grela (sprawozdawca) Sygn. akt V CZ 100/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 stycznia 2015 r. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Jacek Grela (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy.

Istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy. Załącznik nr 9 do SIWZ Istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy. 1. Umowa w sprawie realizacji zamówienia publicznego zawarta zostanie z uwzględnieniem postanowień

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 56/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 czerwca 2013 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Cyfrowy Polsat Spółki Akcyjnej w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc

POSTANOWIENIE. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc Sygn. akt V CZ 161/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 marca 2012 r. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Alicji

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty prawne utraty danych przez przedsiębiorcę i użycia jego infrastruktury informatycznej do popełnienia czynu zabronionego

Wybrane aspekty prawne utraty danych przez przedsiębiorcę i użycia jego infrastruktury informatycznej do popełnienia czynu zabronionego danych przez przedsiębiorcę i użycia jego infrastruktury informatycznej do popełnienia czynu zabronionego Mirosław Brzezicki wrzesień 2012 r. Veracomp SA danych przez przedsiębiorcę Przesłanki odpowiedzialności:

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 1. Sąd może sprawdzić spełnianie przez radcę prawnego warunku pozwalającego na zastępowanie osób fizycznych, polegającego na wykonywaniu zawodu w kancelarii

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 186/12. Dnia 15 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 186/12. Dnia 15 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CZ 186/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 lutego 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa J. A.

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 15 lipca 2010 r., IV CSK 146/10

Wyrok z dnia 15 lipca 2010 r., IV CSK 146/10 Wyrok z dnia 15 lipca 2010 r., IV CSK 146/10 Przewidziany w art. 442 2 k.c. dziesięcioletni termin przedawnienia dotyczy także osoby odpowiadającej za sprawcę szkody. Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący,

Bardziej szczegółowo

Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości. Karol Bulenda

Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości. Karol Bulenda Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości Karol Bulenda wizerunek zarządcy nieruchomości oczekiwania podmiotów działających na rynku nieruchomości związane z zatrudnieniem zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Refundacja wydatków poniesionych na najem pojazdu zastępczego z umowy ubezpieczenia OC p.p.m.

Refundacja wydatków poniesionych na najem pojazdu zastępczego z umowy ubezpieczenia OC p.p.m. Refundacja wydatków poniesionych na najem pojazdu zastępczego z umowy ubezpieczenia OC p.p.m. Praktyka likwidacji szkód do 2011 r. Do 2010 r. powszechne były stanowiska z.u., że wydatki na najem pojazdu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 479/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 maja 2014 r. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

ZASADY POSTĘPOWANIA ORAZ OBRONA W PRZYPADKU ROSZCZEŃ POSZKODOWANYCH W WYPADKACH NA STOKACH. Białka Tatrzańska, 4 czerwca 2014 r.

ZASADY POSTĘPOWANIA ORAZ OBRONA W PRZYPADKU ROSZCZEŃ POSZKODOWANYCH W WYPADKACH NA STOKACH. Białka Tatrzańska, 4 czerwca 2014 r. ZASADY POSTĘPOWANIA ORAZ OBRONA W PRZYPADKU ROSZCZEŃ POSZKODOWANYCH W WYPADKACH NA STOKACH Białka Tatrzańska, 4 czerwca 2014 r. 1. Ogólne wprowadzenie do zasad odpowiedzialności cywilnej. Zasada winy czy

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt V CNP 27/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 maja 2007 r. SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Grzegorz

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie w zawodzie tłumacza

Prawo autorskie w zawodzie tłumacza Organizator: Patronat konferencji: Prawo autorskie w zawodzie tłumacza Sponsorzy konferencji: Prowadzący: Szymon Metkowski Partnerzy konferencji: : Metkowski Tłumaczenia info@metkowski.pl www.metkowski.pl

Bardziej szczegółowo

Za porzucenie pracy pracownik zapłaci karę

Za porzucenie pracy pracownik zapłaci karę Za porzucenie pracy pracownik zapłaci karę Pracodawcy, którzy nie chcą płacić odszkodowań cywilnych, muszą starannie przestrzegać procedur zwolnienia. Przed sądem pracy pracownik musi udowodnić, że nie

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI DOWODOWE W PRZYPADKU ROSZCZEŃ O ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ POWSTAŁĄ W DALEKIEJ PRZESZŁOŚCI

TRUDNOŚCI DOWODOWE W PRZYPADKU ROSZCZEŃ O ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ POWSTAŁĄ W DALEKIEJ PRZESZŁOŚCI TRUDNOŚCI DOWODOWE W PRZYPADKU ROSZCZEŃ O ZADOŚĆUCZYNIENIE ZA KRZYWDĘ POWSTAŁĄ W DALEKIEJ PRZESZŁOŚCI Zdzisława Cwalińska-Weychert Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny Problematyka zadośćuczynienia pieniężnego

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie Sygn. akt III CZP 76/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z powództwa A. T. przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II BP 8/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 11 października 2011 r. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka SSN Romualda

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Warszawa, dnia 1 października 2015 r. Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji w sprawie tajemnicy zawodowej w związku z żądaniem komornika w trybie art. 761 KPC 1. Komornik wystąpił do Kancelarii

Bardziej szczegółowo

UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - Unieważnienie postępowania jest czynnością niweczącą całość postępowania, powodującą, że cel prowadzenia postępowania, tj. udzielenie

Bardziej szczegółowo

Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia

Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Informacje ogólne Uprawnienia pracownika Niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia uprawnia

Bardziej szczegółowo

Praca nadliczbowa w samorządzie. Przemysław Wojnicz

Praca nadliczbowa w samorządzie. Przemysław Wojnicz Praca nadliczbowa w samorządzie Przemysław Wojnicz Rozliczanie nadgodzin praca w godzinach nadliczbowych jest stałym, ale nietypowym elementem stosunku pracy w celu ochrony pracownika przed nadmierną jego

Bardziej szczegółowo

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia JACEK ZĘBALA DEPARTAMENT KONTROLI DORAŹNEJ URZĄD ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Pojęcie plagiatu. Naruszenie praw autorskich.

Pojęcie plagiatu. Naruszenie praw autorskich. Pojęcie plagiatu. Naruszenie praw autorskich. PLAGIAT, czyli przywłaszczenie cudzego autorstwa albo wprowadzenie w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu, może występować w postaci plagiatu

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Wykładowca: dr Janusz Orłowski Źródła zobowiązań Stosunki zobowiązaniowe w prawie cywilnym mogą powstać na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. BAS-WAL-923/10 Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. Opinia prawna w sprawie konsekwencji braku przepisów prawnych w Prawie budowlanym, regulujących lokalizację i budowę farm wiatrowych I. Teza opinii Brak

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05

Uchwała z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05 Uchwała z dnia 13 stycznia 2006 r., III CZP 122/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) Sędzia SN Dariusz Zawistowski Sąd Najwyższy w

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz Sygn. akt I PK 47/03 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 maja 2003 r. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz w sprawie z powództwa S. C. przeciwko Centrum Języków Obcych spółce cywilnej w B. J. M.,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Bożena Nowicka

POSTANOWIENIE. Protokolant Bożena Nowicka Sygn. akt III CZP 46/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 25 czerwca 2008 r. SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji,

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Bardziej szczegółowo