Energetyka wiatrowa. dr hab. inż. Jerzy Skwarczyński prof. nz. AGH mgr inż. Tomasz Lerch ENERGETYKA JĄDROWA WE WSPÓŁCZESNEJ ELEKTROENERGETYCE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Energetyka wiatrowa. dr hab. inż. Jerzy Skwarczyński prof. nz. AGH mgr inż. Tomasz Lerch ENERGETYKA JĄDROWA WE WSPÓŁCZESNEJ ELEKTROENERGETYCE"

Transkrypt

1 Energetyka wiatrowa dr hab. inż. Jerzy Skwarczyński prof. nz. AGH mgr inż. Tomasz Lerch ENERGETYKA JĄDROWA WE WSPÓŁCZESNEJ ELEKTROENERGETYCE Jaworzno

2 Plan wykładu Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Obecny stan energetyki wiatrowej w Polsce i na świecie Warunki wietrzne w Polsce Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energie mechaniczną - Moc strumienia wiatru - Współczynnik mocy turbiny wiatrowej - Typy turbin wiatrowych - Współczynnik mocy Cp dla różnych typów turbin - Charakterystyki mocy dla turbiny trójłopatowej - Optymalne sterowanie mocą elektrowni Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny - Podział elektrowni ze względu na rodzaj generatora - Elektrownie wiatrowe z maszyną indukcyjną - Elektrownie wiatrowe z maszyną dwustronnie zasilaną - Elektrownie wiatrowe z maszyną synchroniczną wolnoobrotową

3 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Napęd żaglowców Już 3000 lat p.n.e w Egipcie wykorzystywano siłę wiatru do napędu żaglowców.

4 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Napęd wiatraków Według źródeł historycznych pierwsze zastosowania wiatraków miały miejsce około 640 roku p.n.e. na granicy persko-afgańskiej. Były to wiatraki o pionowej osi obrotu.

5 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Napęd wiatraków Źródła historyczne kilka wieków później podają informacje o stosowaniu wiatraków o pionowej osi obrotu również w Chinach. Wykorzystywane były do osuszania pół ryżowych.

6 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Napęd wiatraków Pierwsza wzmianka o wykorzystaniu wiatraków w Europie pochodzi z 1180 roku. W połowie XIX wieku w Europie pracowało około 200tys. wiatraków. Charakterystyczną cechą wiatraków europejskich była pozioma oś obrotu wirnika.

7 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Napęd wiatraków Pierwszy wiatrak typu amerykańskiego został skonstruowany w 1854 roku przez Daniela Halladaya. W odróżnieniu od rozwiązań europejskich wiatrak amerykański był konstrukcją wielołopatkową. Była to także konstrukcja znacznie lżejsza od europejskich, dzięki czemu można było je łatwiej przenosić z miejsca na miejsce.

8 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Napęd wiatraków Pierwsze wzmianki na temat wykorzystania wiatraków na terenie Polski pochodzą z XIII w. Największy rozkwit tej technologii podobnie jak w całej Europie przypada na wiek XIX. Stosowane były konstrukcje zarówno wielołopatkowe jak i klasyczne europejskie

9 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Napęd wiatraków Pierwsze wzmianki na temat wykorzystania wiatraków na terenie Polski pochodzą z XIII w. Największy rozkwit tej technologii podobnie jak w całej Europie przypada na wiek XIX. Stosowane były konstrukcje zarówno wielołopatkowe jak i klasyczne europejskie

10 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Elektrownie wiatrowe Pierwszą elektrownię wiatrową zbudował w 1891 roku Poul La Cour w Dani. Elektrownia napędzała generator prądu stałego.

11 Wykorzystanie energii wiatru na przestrzeni dziejów Elektrownie wiatrowe Rozwój elektrowni wiatrowych trwa do dnia dzisiejszego. Największe budowane obecnie wiatraki mają moce do 5MW. Konstrukcje współczesnych elektrowni wiatrowych są bardzo zróżnicowane zarówno pod względem rozwiązań mechanicznych jak i stosowanych w nich generatorów elektrycznych.

12 Stan obecny energetyki wiatrowej na świecie i w Polsce W energetyce wiatrowej na świecie zainstalowanych jest obecnie około MW. Krajem o największym udziale energetyki wiatrowej w produkcji energii elektrycznej są Niemcy z mocą zainstalowaną MW Największy udział procentowy wiatrowej generacji energii w krajowym zapotrzebowaniu na energię ma Dania i wynosi on 20% Łącznie w Unii Europejskiej z energii wiatru generowane jest obecnie 3,3% zapotrzebowania na energię.

13 Stan obecny energetyki wiatrowej na świecie i w Polsce Moc zainstalowana obecnie w energetyce wiatrowej w Polsce to około 666 MW (stan , źródło URE). Udział generacji wiatrowej w krajowym zużyciu energii elektrycznej: 0,51% W realizacji są projekty farm wiatrowych o łącznej mocy około 600MW Plany rządowe związane w dyrektywami Unii Europejskiej zakładają, że w roku 2010 udział generacji wiatrowej w krajowym zużyciu energii będzie wynosił 2,3%, zaś moc zainstalowana w elektrowniach wiatrowych będzie wynosić 2000MW

14 Warunki wietrzne w Polsce W Polsce na około ¾ powierzchni kraju panują korzystne lub bardzo korzystne warunki wietrzne pozwalające na rozwój energetyki wiatrowej.

15 Warunki wietrzne w Polsce Energia wiatru jest w Polsce nadal w znacznej mierze nie wykorzystana. W związku z polityką Unii Europejskiej promującą odnawiane źródła energii można oczekiwać dalszego dynamicznego rozwoju tego sektora energetyki.

16 Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Moc strumienia wiatru: P w AV w gdzie: [kg/m 3 ] gęstość powietrza A [m 2 ] pole powierzchni V w [m/s] prędkość wiatru

17 Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Moc kinetyczną wiatru można przetworzyć na moc mechaniczną, która będzie równa: P m P w1 P w2 1 A(V 2 3 w1 V 3 w2 ) Zatem moc uzyskana przez turbinę będzie zawsze mniejsza od mocy rzeczywistej strumienia wiatru ponieważ prędkość wiatru za przeszkodą maleje.

18 Współczynnik mocy turbiny Cp Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Moc uzyskiwaną przez turbinę wiatrową określa się wzorem: P T C p 1 2 AV 3 w C p to współczynnik mocy turbiny wiatrowej określający sprawność przetwarzania mocy strumienia wiatru na moc mechaniczną. Wartość współczynnika mocy dla danej turbiny jest funkcją wyróżnika szybkobieżności Współczynnik szybkobieżności

19 Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Wyróżnik szybkobieżności określa stosunek prędkości liniowej końca łopaty turbiny do prędkości wiatru: V V T w T R V w T

20 Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Stosowane typy turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu

21 Turbina Savoniusa Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną

22 Turbina Darrieusa Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną

23 Turbina typu H Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną

24 Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Stosowane typy turbin wiatrowych o poziomej osi obrotu

25 Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Stosowane typy turbin wiatrowych o poziomej osi obrotu

26 Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną Współczynnik mocy C p dla różnych typów turbin Turbina wiatrowa z trzeba łopatami o poziomej osi obrotów osiąga najwyższą wartość współczynnika mocy C p.

27 Moc turbiny P/Pn Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną 2 Zależność mocy trójłopatowej turbiny wiatrowej od prędkości [m/s] 15[m/s] obrotowej dla różnych prędkości wiatru [m/s] 1 12[m/s] [m/s] 10[m/s] 9[m/s] 0.4 8[m/s] 7[m/s] 0.2 6[m/s] 5[m/s] 4[m/s] Predkosc obrotowa turbiny [obr/min]

28 Moc turbiny P/Pn Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną 2 Maksymalny uzysk energii wiatru można osiągnąć sterując pracą elektrowni według krzywej mocy maksymalnej Prędkość obrotowa turbiny [obr/min]

29 Moc elektrowni wiatrowej P/Pn Przetwarzanie energii kinetycznej wiatru na energię mechaniczną 1.2 Zależność mocy produkowanej przez elektrownię wiatrową od prędkości wiatru przy strategii sterowania na maksimum mocy turbiny Prędkość wiatru [m/s]

30 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Schemat ogólny budowy elektrowni wiatrowej Linia SN V w Turbina wiatrowa Przekładnia mechaniczna Generator elektryczny Transformator blokowy

31 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Podział elektrowni wiatrowych ze względu na rodzaj generatora elektrycznego Elektrownie wiatrowe Stała prędkość obtorowa turbiny Zmienna prędkość obtorowa turbiny Generator indukcyjny Generator synchroniczny Generator indukcyjny dwubiegowy Generator indukcyjny dwustronnie zasilany Generator synchroniczny wolnoobrotowy

32 Moment mechaniczny turbiny T/Tn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Charakterystyki mechaniczne turbiny wiatrowej 2 Efektywność przetwarzania energii mechanicznej turbiny na energię elektryczną zależy od dopasowania generatora elektrycznego do charakterystyk mechanicznych turbiny wiatrowej Krzywa obciążenia dla P max Prędkość obrotowa turbiny [obr/min]

33 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Widok ogólny elektrowni wiatrowej z generatorem indukcyjnym

34 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Rozmieszenie poszczególnych elementów w gondoli

35 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem indukcyjnym Maszyna indukcyjna pracująca jako generator jest najprostszym V w Turbina wiatrowa Przekładnia mechaniczna Generator indukcyjny możliwym sposobem przetwarzania mocy mechanicznej na moc elektryczną.

36 Moment elektromagnetyczny Te/TeN Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Charakterystyka mechaniczna generatora indukcyjnego W elektrowniach wiatrowych stosuje się zazwyczaj generatory indukcyjne o prędkości synchronicznej 1500, stąd konieczność stosowania przekładni. Zakres zmian prędkości generatora indukcyjnego dużej mocy jest rzędu 1% Charakteyrstyka mechaniczna generatora indukcyjnego Predkość obrotowa n[obr/min]

37 Moment mechaniczny turbiny T/Tn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Charakterystyka mechaniczna generatora indukcyjnego na tle charakterystyki turbiny wiatrowej 2 W zestawieniu z charakterystykami turbiny wiatrowej generator indukcyjny pracuje praktycznie ze stałą prędkością. Zatem tego typu elektrownia wiatrowa pracuje optymalnie (C p = max. )tylko przy jednej prędkości wiatru Prędkość obrotowa turbiny [obr/min]

38 Moment mechaniczny turbiny T/Tn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Modyfikacja charakterystyki mechanicznej generatora indukcyjnego Poprzez dołączenie rezystancji dodatkowej do wirnika maszyny indukcyjnej można zmodyfikować jej charakterystykę mechaniczną Generator indukcyjny R d1 Rd2 Rd Rezystancja dodatkowa Prędkość obrotowa turbiny [obr/min]

39 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem indukcyjnym Zalety: prosta i bezawaryjna konstrukcja generatora generator nie wymaga częstego serwisowania niski koszt inwestycyjny Wady: niska efektywność przetwarzania energii wiatru duże zapotrzebowanie na moc bierną brak możliwości sterowania mocą wydawaną do sieci

40 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem synchronicznym Generator synchroniczny stosowany jest elektrowniach wiatrowych rzadko ze względu na brak V w Turbina wiatrowa Przekładnia mechaniczna Generator synchroniczny możliwości regulacji prędkości. Jego główną zaletą jest możliwość sterowania mocą bierną generatora.

41 Moment mechaniczny turbiny T/Tn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Charakterystyka mechaniczna generatora synchronicznego na tle charakterystyki turbiny wiatrowej 2 Ze względu na sztywną charakterystykę mechaniczną generator synchroniczny może współpracować tylko z turbiną o regulowanym kącie natarcia łopat Prędkość obrotowa turbiny [obr/min]

42 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem synchronicznym Zalety: możliwość sterowania mocą bierną niski koszt inwestycyjny Wady: niska efektywność przetwarzania energii wiatru brak możliwości sterowania mocą czynną wydawaną do sieci konieczność stosowania turbin o regulowanym kącie natarcia łopat ryzyko utraty stabilności w stanach dynamicznych elektrowni

43 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem indukcyjnym dwubiegowym Najprostszym układem przetwarzania energii o zmiennej prędkości obrotowej jest generator V w Turbina wiatrowa Przekładnia mechaniczna Generator indukcyjny dwubiegowy indukcyjny dwubiegowy. Regulację prędkości obrotowej realizuje się zmieniając liczbę par biegunów stojana, co skutkuje zmianą prędkości synchronicznej generatora.

44 Moment mechaniczny turbiny T/Tn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Charakterystyka mechaniczna generatora indukcyjnego dwubiegowego na tle charakterystyki turbiny wiatrowej Układ ten posiada wszystkie zalety generatora indukcyjnego a przez zmianę prędkości obrotowej pozwala lepiej dopasować punkt pracy do charakterystyki turbiny wiatrowej Prędkość obrotowa turbiny [obr/min]

45 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem indukcyjnym Zalety: prosta i bezawaryjna konstrukcja generatora niski koszt inwestycyjny lepsza efektywność przetwarzania energii wiatru w stosunku do elektrowni pracujących ze stałą prędkością Wady: skokowa zmiana prędkości obrotowej generatora duże zapotrzebowanie na moc bierną brak możliwości sterowania mocą wydawaną do sieci

46 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Widok ogólny elektrowni wiatrowej z maszyną dwustronnie zasilaną

47 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Widok gondoli elektrowni wiatrowej VESTAS z MDZ

48 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Rozmieszczenie poszczególnych elementów w gondoli 1. kontroler piasty 2. siłownik mechanizmu ustawienia łopat 3. piasta łopaty 4. wał główny 5. chłodnica oleju 6. skrzynia przekładniowa 7. hamulec tarczowy 8. dźwig serwisowy 9. układ sterowania 10. czujniki ultradźwiękowe 11. transformator 12. łopata wirnika 13. łożysko łopaty 14. układ hamowania wirnika 15. silnik hydrauliczny 16. fundament 17. układy kierunkowania gondoli 18. sprzęgło 19. generator OptiSpeed 20. chłodnica generatora

49 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z maszyną indukcyjną dwustronnie zasilaną Maszyna indukcyjna dwustronnie zasilana pozwala na pracę z prędkością zmienną w V w Turbina wiatrowa Przekładnia mechaniczna Maszyna indukcyjna dwustronie zasilana szerokim zakresie. Wielkościami sterowanymi w MDZ jest moc czynna i bierna wydawana przez stojan do sieci. = = Przekształtnik wirnikowy Transf. dopasowujący

50 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Bilans mocy MDZ praca generatorowa przy prędkości nadsynchronicznej Moc przetwarzana przez wirnik MDZ: P dm P dcus + P dfes P r P s s P su Jeżeli zakres zmian prędkości jest ograniczony to ograniczona jest także moc przetwarzana przez wirnik. P mu P m =P ψ (1-s) P ψ =T e ω s P r =P ψ s P dcur + P dfer P ru

51 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Bilans mocy MDZ praca generatorowa przy prędkości podsynchronicznej Moc przetwarzana przez wirnik MDZ: P dm P dcus + P dfes P r P s s P mu P m =P ψ (1-s) Jeżeli zakres zmian prędkości jest ograniczony to ograniczona jest także moc przetwarzana przez wirnik. P ψ =T e ω s P su P r =P ψ s P dcur + P dfer P ru

52 Moment mechaniczny turbiny T/Tn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Charakterystyka mechaniczna maszyny indukcyjnej dwustronnie zasilanej na tle charakterystyki turbiny wiatrowej Maszyna dwustronnie zasilana sterowana jest na maksimum mocy turbiny wiatrowej, dzięki czemu charakterystyka obciążenia dobrze dopasowana jest do charakterystyki turbiny wiatrowej w całym zakresie zamian prędkości obrotowej Prędkość obrotowa turbiny [obr/min]

53 n/ns Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Praca elektrowni wiatrowej z MDZ przy zmianach prędkości wiatru m/s Przebieg prędkości obrotowej turbiny przy skokowych zmianach prędkości wiatru Prędkość obrotowa walu czas [s]

54 CP Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Praca elektrowni wiatrowej z MDZ przy zmianach prędkości wiatru m/s Przebieg współczynnika mocy turbiny wiatrowej C p Układ sterowania zadaje moc maksymalną osiągalną przy danej prędkości wiatru, stąd turbina pracuje zawsze przy maksymalnym współczynniku mocy Wpółczynik mocy turbiny wiatrowej czas [s]

55 ps/pn, qs,qn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Praca elektrowni wiatrowej z MDZ przy zmianach prędkości wiatru m/s Przebieg mocy czynnej i biernej oddawanej przez stojan MDZ do sieci. Układ sterowania umożliwia niezależne sterowanie mocą czynną i bierną. Moc czynna zmienia się zgodnie z punktem pracy elektrowni, zaś moc bierna może być zadana zgodnie z zapotrzebowaniem Chwilowa moc czynna i bierna stojana czas [s]

56 pr/pn, qr/qn Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Praca elektrowni wiatrowej z MDZ przy zmianach prędkości wiatru m/s Przebieg mocy czynnej i biernej oddawanej przez wirnik MDZ do sieci. Moc czynna oddawana przez wirnik zmienia się wraz ze zmianą mocy stojana oraz poślizgiem maszyny Chwilowa moc czynna i bierna wirnika czas [s]

57 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z maszyną dwustronnie zasilaną Zalety: praca przy C p = max., maksymalny uzysk energii wiatru niezależne sterowanie mocą czynną i bierną stosunkowo mała moc przekształtnika wirnikowego moc oddawana do sieci głownie bezpośrednio przez stojan Wady: skomplikowany układ sterowania wysokie koszty inwestycyjne

58 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Widok ogólny elektrowni wiatrowej z generatorem synchronicznym wolnoobrotowym

59 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Widok gondoli elektrowni wiatrowej Enercon z generatorem synchronicznym

60 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Rozmieszczenie poszczególnych elementów w gondoli Generator synchroniczny wolnoobrotowy

61 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Budowa generatora wolnoobrotowego firmy Enercon Stojan generatora Fragment wirnika wielobiegunowego

62 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem synchronicznym wolnoobrotowym Generator synchroniczny pracujący ze zmienną prędkością obrotową wytwarza napięcie o zmiennej częstotliwości. Przyłączenie do sieci tego typu generatora odbywa się za pośrednictwem przekształtnika energoelektronicznego V w Turbina wiatrowa Generator synchroniczny wolnoobrotowy Przekształtnik AC/DC/AC = =

63 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Schemat budowy przekształtnika AC/DC/AC U V W + - U V W -

64 Przetwarzanie energii mechanicznej turbiny Elektrownia wiatrowa z generatorem synchronicznym wolnoobrotowym Zalety: brak przekładni mechanicznej! praca przy C p = max., maksymalny uzysk energii wiatru niezależne sterowanie mocą czynną i bierną Wady: duża moc przekształtnika energoelektronicznego wysokie koszty inwestycyjne cała moc oddawana jest do sieci poprzez przkształtnik

65 Podsumowanie: Polska jest krajem o dużym potencjale rozwojowym energetyki wiatrowej zarówno na lądzie jak i na morzu. Największą sprawność przetwarzania energii wiatru na energię mechaniczną osiągają turbiny z trzema łopatami o pionowej osi obrotu. Efektywne wykorzystanie energii wiatru wymaga stosowania generatorów pracujących ze zmienną prędkością obrotową. Nowoczesne rozwiązania układów przetwarzania energii w elektrowniach wiatrowych pozwalają na niezależne sterowanie mocą czynną i bierną oddawaną do sieci.

66 Bibliografia: Eric Hau. Windturbines. Fundamentals, Technologies, Application and Economics. Springer, Zbigniew Lubośny. Elektrownie wiatrowe w systemie elektroenergetycznym. Wydawnictwa naukowo techniczne, Strona internetowa Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej: Strona internetowa firmy ENERCON: Strona internetowa firmy VESTAS:

ZASTOSOWANIE MASZYNY INDUKCYJNEJ PIERŚCIENIOWEJ W ELEKTROWNI WIATROWEJ

ZASTOSOWANIE MASZYNY INDUKCYJNEJ PIERŚCIENIOWEJ W ELEKTROWNI WIATROWEJ Tomasz Lerch (V rok) Koło Naukowe Magnesik Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki ZASTOSOWANIE MASZYNY INDUKCYJNEJ PIERŚCIENIOWEJ W ELEKTROWNI WIATROWEJ Opiekun naukowy referatu:

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIA WIATROWA TOMASZÓW MAZOWIECKI ZAWADA I

ELEKTROWNIA WIATROWA TOMASZÓW MAZOWIECKI ZAWADA I ELEKTROWNIA WIATROWA TOMASZÓW MAZOWIECKI ZAWADA I Memorandum informacyjne Memorandum informacyjne Tomaszów Zawada I Strona 1/11 Spis treści I. Informacje o inwestycji.... 3 II. Typ oraz obsługa jednostki

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU

ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU Nr wniosku (wypełnia Z. Ch POLICE S.A.) Miejscowość Data (dzień, miesiąc, rok) Nr Kontrahenta SAP (jeśli dostępny wypełnia Z. Ch POLICE S.A.) ZAŁĄCZNIK A DO WNIOSKU O OKREŚLENIE WARUNKÓW PRZYŁĄCZENIA FARMY

Bardziej szczegółowo

Gdansk Possesse, France Tel (0)

Gdansk Possesse, France Tel (0) Elektrownia wiatrowa GP Yonval 40-16 została zaprojektowana, aby osiągnąć wysoki poziom produkcji energii elektrycznej zgodnie z normą IEC 61400-2. Do budowy elektrowni wykorzystywane są niezawodne, europejskie

Bardziej szczegółowo

V52-850 kw. Turbina na każde warunki

V52-850 kw. Turbina na każde warunki V2-8 kw Turbina na każde warunki Uniwersalna, wydajna, niezawodna oraz popularna Wysoka wydajność oraz swobodna konfiguracja turbiny wiatrowej V2 sprawiają, iż turbina ta stanowi doskonały wybór dla różnych

Bardziej szczegółowo

Rozwój sterowania prędkością silnika indukcyjnego trójfazowego

Rozwój sterowania prędkością silnika indukcyjnego trójfazowego Rozwój sterowania prędkością silnika indukcyjnego trójfazowego 50Hz Maszyna robocza Rotor 1. Prawie stała prędkość automatyka Załącz- Wyłącz metod a prymitywna w pierwszym etapie -mechanizacja AC silnik

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy Laboratorium z Konwersji Energii Silnik Wiatrowy 1.0.WSTĘP Silnik wiatrowy to silnik wirnikowy zamieniający energię kinetyczną wiatru na pracę mechaniczną łopat wirnika, dzięki której wytwarzana jest energia

Bardziej szczegółowo

V kw Turbina na każde warunki

V kw Turbina na każde warunki V2-8 kw Turbina na każde warunki Uniwersalna, wydajna, niezawodna oraz popularna Wysoka wydajność oraz swobodna konfiguracja turbiny wiatrowej V2 sprawiają, iż turbina ta stanowi doskonały wybór dla różnych

Bardziej szczegółowo

V90 1.8 MW oraz 2.0 MW Oparte na doświadczeniu

V90 1.8 MW oraz 2.0 MW Oparte na doświadczeniu V90 1.8 MW oraz 2.0 MW Oparte na doświadczeniu Innowacje w zakresie technologii łopat Optymalna wydajność Generatory OptiSpeed * turbin V90-1.8 MW oraz V90-2.0 MW zostały zaadaptowane z generatorów bardzo

Bardziej szczegółowo

V80-2,0 MW Zróżnicowany zakres klasy MW/megawatowej

V80-2,0 MW Zróżnicowany zakres klasy MW/megawatowej V80-2,0 MW Zróżnicowany zakres klasy MW/megawatowej umożliwia utrzymanie poziomu hałasu w granicach określonych przez miejscowe przepisy. Optymalne wykorzystanie Kolejnym czynnikiem umożliwiającym maksymalizację

Bardziej szczegółowo

Wykład 2 z podstaw energetyki wiatrowej

Wykład 2 z podstaw energetyki wiatrowej Wykład 2 z podstaw energetyki wiatrowej Piasta ( Hub) Wirnik rotora Wał napędow y Skrzynia biegów Generator Wieża Gondola Różne warianty budowy turbin wiatrowych Budowa standardowej siłowni wiatrowej Bezprzekładniowa

Bardziej szczegółowo

Modelowanie układów elektroenergetycznych ze źródłami rozproszonymi. 1. Siłownie wiatrowe 2. Generacja PV

Modelowanie układów elektroenergetycznych ze źródłami rozproszonymi. 1. Siłownie wiatrowe 2. Generacja PV Modelowanie układów elektroenergetycznych ze źródłami rozproszonymi 1. Siłownie wiatrowe 2. Generacja PV Generatory z turbinami wiatrowymi maszyna indukcyjna z wirnikiem klatkowym maszyna indukcyjna pierścieniowa

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie konwencjonalnych i odnawialnych źródeł energii (OZE)

Wykorzystanie konwencjonalnych i odnawialnych źródeł energii (OZE) Ekonomia w Energetyce 2015/2016, EKZ1185, Inżynieria Systemów, WIZ Wykorzystanie konwencjonalnych i odnawialnych źródeł energii (OZE) Przemysław Zaleski WROCŁAW Prezentacja została opracowana na podstawie:

Bardziej szczegółowo

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe Elektrownie wiatrowe MMB Drives Zbigniew Krzemiński, Prezes Zarządu Elektrownie wiatrowe produkowane przez MMB Drives zostały tak zaprojektowane, aby osiągać wysoki poziom produkcji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe Elektrownie wiatrowe MMB Drives Zbigniew Krzemiński, Prezes Zarządu Elektrownie wiatrowe produkowane przez MMB Drives zostały tak zaprojektowane, aby osiągać wysoki poziom produkcji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 PL 177181 B1 F03D 3/02 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177181 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia 298286 (22) Data zgłoszenia 26.03.1993 (51) IntCl6: F03D 3/02 (54)

Bardziej szczegółowo

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów:

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów: Bugaj Piotr, Chwałek Kamil Temat pracy: ANALIZA GENERATORA SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI Z POMOCĄ PROGRAMU FLUX 2D. Opiekun naukowy: dr hab. inż. Wiesław Jażdżyński, prof. AGH Maszyna synchrocznina

Bardziej szczegółowo

V82-1,65 MW Mniejsze nakłady większe korzyści

V82-1,65 MW Mniejsze nakłady większe korzyści V82-1,65 MW Mniejsze nakłady większe korzyści wiatru. V82 jest również wyposażona w dwubiegowy generator, który w dalszym stopniu obniża hałas, tak aby spełnić określone wymogi, np. w nocy albo podczas

Bardziej szczegółowo

ELEKTROWNIA WIATROWA Z MASZYNĄ DWUSTRONNIE ZASILANĄ BADANIA SYMULACYJNE

ELEKTROWNIA WIATROWA Z MASZYNĄ DWUSTRONNIE ZASILANĄ BADANIA SYMULACYJNE Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej Nr 19 XIII Seminarium ZASTOSOWANIE KOMPUTERÓW W NAUCE I TECHNICE 2003 Oddział Gdański PTETiS ELEKTROWNIA WIATROWA Z MASZYNĄ

Bardziej szczegółowo

Napęd elektryczny. Główną funkcją jest sterowane przetwarzanie energii elektrycznej na mechaniczną i odwrotnie

Napęd elektryczny. Główną funkcją jest sterowane przetwarzanie energii elektrycznej na mechaniczną i odwrotnie Napęd elektryczny Główną funkcją jest sterowane przetwarzanie energii elektrycznej na mechaniczną i odwrotnie Podstawowe elementy napędu: maszyna elektryczna, przekształtnik, czujniki, sterownik z oprogramowaniem,

Bardziej szczegółowo

Silnik indukcyjny - historia

Silnik indukcyjny - historia Silnik indukcyjny - historia Galileo Ferraris (1847-1897) - w roku 1885 przedstawił konstrukcję silnika indukcyjnego. Nicola Tesla (1856-1943) - podobną konstrukcję silnika przedstawił w roku 1886. Oba

Bardziej szczegółowo

Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne

Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne Katedra Sterowania i InŜynierii Systemów 1 Budowa silnika inukcyjnego Katedra Sterowania i InŜynierii Systemów 2 Budowa silnika inukcyjnego Tabliczka znamionowa

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

HYDROENERGETYKA PRĄDNICE ELEKTRYCZNE. Ryszard Myhan WYKŁAD 5

HYDROENERGETYKA PRĄDNICE ELEKTRYCZNE. Ryszard Myhan WYKŁAD 5 HYDROENERGETYKA PRĄDNICE ELEKTRYCZNE Ryszard Myhan WYKŁAD 5 TYPY PRĄDNICY W małych elektrowniach wodnych są stosowane dwa rodzaje prądnic: prądnice asynchroniczne (indukcyjne) trójfazowe prądu przemiennego;

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

ELASTYCZNY SYSTEM PRZETWARZANIA I PRZEKSZTAŁCANIA ENERGII MAŁEJ MOCY DLA MASOWEGO WYKORZYSTANIA W GOSPODARCE ENERGETYCZNEJ KRAJU

ELASTYCZNY SYSTEM PRZETWARZANIA I PRZEKSZTAŁCANIA ENERGII MAŁEJ MOCY DLA MASOWEGO WYKORZYSTANIA W GOSPODARCE ENERGETYCZNEJ KRAJU Warszawa 19 lipca 2011 Centrum Prasowe PAP ul. Bracka 6/8, Warszawa Stowarzyszenie na Rzecz Efektywności ETA i Procesy Inwestycyjne DEBATA UREALNIANIE MARZEŃ NOWE TECHNOLOGIE W ENERGETYCE POZWALAJĄCE ZAMKNĄĆ

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY 1. Budowa i zasada działania silników indukcyjnych Zasadniczymi częściami składowymi silnika indukcyjnego są nieruchomy stojan i obracający się wirnik. Wewnętrzną stronę stojana

Bardziej szczegółowo

KOMPENSACJA MOCY BIERNEJ W ELEKTROWNIACH WIATROWYCH Z MASZYNAMI INDUKCYJNYMI

KOMPENSACJA MOCY BIERNEJ W ELEKTROWNIACH WIATROWYCH Z MASZYNAMI INDUKCYJNYMI POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 70 Electrical Engineering 2012 Daniel KLEJNA* Radosław KOŁACIŃSKI** Marek PALUSZCZAK*** Grzegorz TWARDOSZ**** KOMPENSACJA MOCY BIERNEJ W ELEKTROWNIACH

Bardziej szczegółowo

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński Politechnika Lubelska, Wydział Mechaniczny, Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów i Napędów

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej Część 8 Maszyny asynchroniczne indukcyjne prądu zmiennego Maszyny asynchroniczne

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL PL 214302 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214302 (21) Numer zgłoszenia: 379747 (22) Data zgłoszenia: 22.05.2006 (13) B1 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

PORTFOLIO: Energooszczędny układ obciążenia maszyny indukcyjnej na stacji prób

PORTFOLIO: Energooszczędny układ obciążenia maszyny indukcyjnej na stacji prób PORTFOLIO: Energooszczędny układ obciążenia maszyny indukcyjnej na stacji prób Autorzy: Tomasz Lerch Opis merytoryczny: Badanie maszyn elektrycznych zgodnie z wytycznymi norm wymaga wyposażenia stacji

Bardziej szczegółowo

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0).

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0). Temat: Wielkości charakteryzujące pracę silnika indukcyjnego. 1. Praca silnikowa. Maszyna indukcyjna jest silnikiem przy prędkościach 0 < n < n 1, co odpowiada zakresowi poślizgów 1 > s > 0. Moc pobierana

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE CHARAKTERYSTYKI TURBINY VERTI Porównanie turbiny VERTI z konkurencyjnymi produktami Krzywa mocy mierzonej na zaciskach dla turbin VERTI 12 000 10 000 8 000 AIRON GET VERTI VERTI 7 kw VERTI 5

Bardziej szczegółowo

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1 Źródła energii elektrycznej prądu przemiennego: 1. prądnice synchroniczne 2. prądnice asynchroniczne Surowce energetyczne: węgiel kamienny i brunatny

Bardziej szczegółowo

ANALIZA METOD REGULACJI MOCY W ELEKTROWNIACH WIATROWYCH

ANALIZA METOD REGULACJI MOCY W ELEKTROWNIACH WIATROWYCH POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 89 Electrical Engineering 2017 DOI 10.21008/j.1897-0737.2017.89.0037 Grzegorz TRZMIEL* ANALIZA METOD REGULACJI MOCY W ELEKTROWNIACH WIATROWYCH W

Bardziej szczegółowo

Klaudyna Soczewka kl. III TEO

Klaudyna Soczewka kl. III TEO Klaudyna Soczewka kl. III TEO Wiatr ruch powietrza spowodowany różnicą gęstości ogrzanych mas powietrza i ich przemieszczaniem się ku górze. Wytworzone podciśnienie powoduje zasysanie zimnych mas powietrza.

Bardziej szczegółowo

ENERGIA WIATRU. Dr inŝ. Barbara Juraszka

ENERGIA WIATRU. Dr inŝ. Barbara Juraszka ENERGIA WIATRU. Dr inŝ. Barbara Juraszka Prognozy rozwoju energetyki wiatrowej Cele wyznacza przyjęta w 2001 r. przez Sejm RP "Strategia rozwoju energetyki odnawialnej". Określa ona cel ilościowy w postaci

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w

Bardziej szczegółowo

Parametry elektryczne i czasowe układów napędowych wentylatorów głównego przewietrzania kopalń z silnikami asynchronicznymi

Parametry elektryczne i czasowe układów napędowych wentylatorów głównego przewietrzania kopalń z silnikami asynchronicznymi dr inż. ANDRZEJ DZIKOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Parametry elektryczne i czasowe układów napędowych wentylatorów głównego przewietrzania kopalń z silnikami asynchronicznymi zasilanymi z przekształtników

Bardziej szczegółowo

Badanie charakterystyk turbiny wiatrowej w funkcji prędkości wiatru

Badanie charakterystyk turbiny wiatrowej w funkcji prędkości wiatru POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Instrukcja do zajęć laboratoryjnych w funkcji prędkości wiatru Ćwiczenie nr 1 Laboratorium z przedmiotu Odnawialne źródła energii Kod:

Bardziej szczegółowo

Elektrownie wiatrowe

Elektrownie wiatrowe Elektrownie wiatrowe Elektrownia wiatrowa zespół urządzeń produkujących energię elektryczną, wykorzystujących do tego turbiny wiatrowe. Energia elektryczna uzyskana z wiatru jest uznawana za ekologicznie

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w energię

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI

ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI Autorzy: Alina Bukowska (III rok Matematyki) Aleksandra Leśniak (III rok Fizyki Technicznej) Celem niniejszego opracowania jest wyliczenie

Bardziej szczegółowo

Maszyny i urządzenia elektryczne. Tematyka zajęć

Maszyny i urządzenia elektryczne. Tematyka zajęć Nazwa przedmiotu Maszyny i urządzenia elektryczne Wprowadzenie do maszyn elektrycznych Transformatory Maszyny prądu zmiennego i napęd elektryczny Maszyny prądu stałego i napęd elektryczny Urządzenia elektryczne

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1 do Umowy nr UPE/WEC/.../2006 o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej zawartej pomiędzy iem a PSE-Operator S.A. i PSE SA WARUNKI TECHNICZNO-RUCHOWE zawartej pomiędzy iem a PSE-Operator

Bardziej szczegółowo

DOTACJA PROSUMENT NA ELEKTROWNIE WIATROWE

DOTACJA PROSUMENT NA ELEKTROWNIE WIATROWE ENERGIA WIATROWA Z DOFINANSOWANIEM DOTACJA PROSUMENT NA ELEKTROWNIE WIATROWE Rozwiązania takie jak energia słoneczna czy wiatrowa są korzystne nie tylko dla środowiska naturalnego. Ogromną ich zaletą są

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK WYKORZYSTANIA MOCY I PRODUKTYWNOŚĆ RÓŻNYCH MODELI TURBIN WIATROWYCH DOSTĘPNYCH NA POLSKIM RYNKU

WSPÓŁCZYNNIK WYKORZYSTANIA MOCY I PRODUKTYWNOŚĆ RÓŻNYCH MODELI TURBIN WIATROWYCH DOSTĘPNYCH NA POLSKIM RYNKU WSPÓŁCZYNNIK WYKORZYSTANIA MOCY I PRODUKTYWNOŚĆ RÓŻNYCH MODELI TURBIN WIATROWYCH DOSTĘPNYCH NA POLSKIM RYNKU Warszawa, 8 listopada 2017 r. Autorzy: Paweł Stąporek Marceli Tauzowski Strona 1 Cel analizy

Bardziej szczegółowo

MAKSYMALNIE SPRAWNA TURBINA AEROCOPTER 450

MAKSYMALNIE SPRAWNA TURBINA AEROCOPTER 450 PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA MAKSYMALNIE SPRAWNA TURBINA AEROCOPTER 450 Powszechnie lansowane hasła ekologiczne oraz zmieniające się przepisy skłaniają nas do produkowania coraz większych ilości zielonej

Bardziej szczegółowo

BADANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ Z GENERATOREM ASYNCHRONICZNYM DWUSTRONNIE ZASILANYM

BADANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ Z GENERATOREM ASYNCHRONICZNYM DWUSTRONNIE ZASILANYM 37 Paweł Łapiński, Adam Kuźma Politechnika Białostocka, Białystok BADANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ Z GENERATOREM ASYNCHRONICZNYM DWUSTRONNIE ZASILANYM INVESTIGATIONS OF WIND PLANT WITH DOUBLE FED ASYNCHRONOUS

Bardziej szczegółowo

Badanie prądnicy synchronicznej

Badanie prądnicy synchronicznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Badanie prądnicy synchronicznej (E 18) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

SYLWAN prezentuje nowy model SWT-10-pro,

SYLWAN prezentuje nowy model SWT-10-pro, SYLWAN prezentuje nowy model SWT-10-pro, o mocy nominalnej 10 kilowat. Ta dyfuzorowa turbina wiatrowa jest przeznaczona dla wszystkich tych osób, które chcą odsprzedawać energię elektryczną do sieci energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi.

Wykład 1. Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi. Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 1 iotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Wprowadzenie Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi. roces pozycjonowania osi - sposób

Bardziej szczegółowo

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją..

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Eksperyment 1.2 1.2 Bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej Zadanie Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Układ połączeń

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. Elżbieta Bogalecka Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Odnawialne Źródła Energii (Elektrycznej)

dr hab. inż. Elżbieta Bogalecka Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Odnawialne Źródła Energii (Elektrycznej) dr hab. inż. Elżbieta Bogalecka Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Odnawialne Źródła Energii (Elektrycznej) Odnawialne Źródła Energii Słońce Kolektory słoneczne Moduły PV Instalacje

Bardziej szczegółowo

Temat: Wykorzystanie energetyki wiatrowej jako alternatywa dla tradycyjnych źródeł energii.

Temat: Wykorzystanie energetyki wiatrowej jako alternatywa dla tradycyjnych źródeł energii. Jacek Latocha Politechnika Częstochowska Temat: Wykorzystanie energetyki wiatrowej jako alternatywa dla tradycyjnych źródeł energii. Energetyka jest podstawą wszelkiej działalności gospodarczej a co za

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIECIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIECIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIECIA -BUDOWA JEDNEJ ELEKTROWNI WIATROWEJ NORDEX N90 NA DZIALCE NR 54/1 W OBRĘBIE MIEJSCOWOŚCI DOBIESZCZYZNA- 1. Rodzaj, skala, usytuowanie przedsięwzięcia, dane adresowe terenu

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLBUD SPÓŁKA AKCYJNA, Bielsk Podlaski, PL BUP 16/13. BOGUSŁAW GRĄDZKI, Stok, PL WUP 06/16

PL B1. POLBUD SPÓŁKA AKCYJNA, Bielsk Podlaski, PL BUP 16/13. BOGUSŁAW GRĄDZKI, Stok, PL WUP 06/16 PL 221919 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 221919 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 397946 (51) Int.Cl. F03D 3/06 (2006.01) F03D 7/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zbigniew Szulc 1. Wstęp Wentylatory dużej mocy (powyżej 500 kw stosowane

Bardziej szczegółowo

MAŁE TURBINY WIATROWE Cz. 1 KOMEL. Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych. Artur Polak

MAŁE TURBINY WIATROWE Cz. 1 KOMEL. Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych. Artur Polak MAŁE TURBINY WIATROWE Cz. 1 Artur Polak Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL MAŁE TURBINY WIATROWE Mała energetyka wiatrowa oparta jest na elektrowniach wiatrowych, których powierzchnia koła wiatrowego

Bardziej szczegółowo

Obliczenia polowe silnika przełączalnego reluktancyjnego (SRM) w celu jego optymalizacji

Obliczenia polowe silnika przełączalnego reluktancyjnego (SRM) w celu jego optymalizacji Akademia Górniczo Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Studenckie Koło Naukowe Maszyn Elektrycznych Magnesik Obliczenia polowe silnika

Bardziej szczegółowo

MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ

MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ MAŁE ELEKTROWNIE WODNE JAKO ŹRÓDŁO ENERGII ODNAWIALNEJ mgr inż. Paweł Pistelok dr inż. Robert Rossa INSTYTUT NAPĘDÓW I MASZYN ELEKTRYCZNYCH KOMEL Zarządzanie Energią i Teleinformatyką ZET 2014 ZET 2104,

Bardziej szczegółowo

V90-3.0 MW Skuteczny sposób na zwiększenie mocy

V90-3.0 MW Skuteczny sposób na zwiększenie mocy V90-3.0 MW Skuteczny sposób na zwiększenie mocy Innowacje w zakresie technologii łopat 3x44 metry krawędzi natarcia W celu podniesienia wydajności modelu V90 wprowadziliśmy udoskonalenia w dwóch aspektach

Bardziej szczegółowo

Czyste energie. Przegląd odnawialnych źródeł energii. wykład 4. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiE Katedra Automatyki

Czyste energie. Przegląd odnawialnych źródeł energii. wykład 4. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiE Katedra Automatyki Czyste energie wykład 4 Przegląd odnawialnych źródeł energii dr inż. Janusz Teneta Wydział EAIiE Katedra Automatyki AGH Kraków 2011 Odnawialne źródła energii Słońce Wiatr Woda Geotermia Biomasa Biogaz

Bardziej szczegółowo

Projekt sterowania turbiną i gondolą elektrowni wiatrowej na farmie wiatrowej

Projekt sterowania turbiną i gondolą elektrowni wiatrowej na farmie wiatrowej Projekt sterowania turbiną i gondolą elektrowni wiatrowej na farmie wiatrowej z wykorzystaniem sterownika PLC Treść zadania Program ma za zadanie sterować turbiną elektrowni wiatrowej, w zależności od

Bardziej szczegółowo

Przenośniki Układy napędowe

Przenośniki Układy napędowe Przenośniki układy napędowe Katedra Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych AGH Przenośniki Układy napędowe Dr inż. Piotr Kulinowski pk@imir.agh.edu.pl tel. (12617) 30 74 B-2 parter p.6 konsultacje:

Bardziej szczegółowo

Silniki indukcyjne. Ze względu na budowę wirnika maszyny indukcyjne dzieli się na: -Maszyny indukcyjne pierścieniowe. -Maszyny indukcyjne klatkowe.

Silniki indukcyjne. Ze względu na budowę wirnika maszyny indukcyjne dzieli się na: -Maszyny indukcyjne pierścieniowe. -Maszyny indukcyjne klatkowe. Silniki indukcyjne Ze względu na budowę wirnika maszyny indukcyjne dzieli się na: -Maszyny indukcyjne pierścieniowe. -Maszyny indukcyjne klatkowe. Silniki pierścieniowe to takie silniki indukcyjne, w których

Bardziej szczegółowo

PL B1. Układ przeniesienia napędu do hybrydowych pojazdów roboczych dużej mocy zwłaszcza wózków widłowych o dużym udźwigu

PL B1. Układ przeniesienia napędu do hybrydowych pojazdów roboczych dużej mocy zwłaszcza wózków widłowych o dużym udźwigu PL 219224 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 219224 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 394214 (22) Data zgłoszenia: 15.03.2011 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 1 Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 1 Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych Miniaturowy siłownik liniowy (Oleksiuk, Nitu 1999) Śrubowy mechanizm zamiany

Bardziej szczegółowo

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRĄDNICE I SILNIKI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Prądnice i silniki (tzw. maszyny wirujące) W każdej maszynie można wyróżnić: - magneśnicę

Bardziej szczegółowo

Produkcja energii elektrycznej. Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE

Produkcja energii elektrycznej. Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE Produkcja energii elektrycznej Dział: Przemysł Poziom rozszerzony NPP NE Znaczenie energii elektrycznej Umożliwia korzystanie z urządzeń gospodarstwa domowego Warunkuje rozwój rolnictwa, przemysłu i usług

Bardziej szczegółowo

PRACA RÓWNOLEGŁA PRĄDNIC SYNCHRONICZNYCH WZBUDZANYCH MAGNESAMI TRWAŁYMI

PRACA RÓWNOLEGŁA PRĄDNIC SYNCHRONICZNYCH WZBUDZANYCH MAGNESAMI TRWAŁYMI Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 66 Politechniki Wrocławskiej Nr 66 Studia i Materiały Nr 32 2012 Zdzisław KRZEMIEŃ* prądnice synchroniczne, magnesy trwałe PRACA RÓWNOLEGŁA

Bardziej szczegółowo

Katalog sygnałów pomiarowych. Obowiązuje od 10 marca 2015 roku

Katalog sygnałów pomiarowych. Obowiązuje od 10 marca 2015 roku Załącznik nr 3 do Standardu technicznego nr 2/DTS/2015 - sygnały przesyłane z obiektów elektroenergetycznych do systemu SCADA w TAURON Dystrybucja S.A. Katalog sygnałów pomiarowych Obowiązuje od 10 marca

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY. Budowa i zasada działania silników indukcyjnych Zasadniczymi częściami składowymi silnika indukcyjnego są nieruchomy stojan i obracający się wirnik. Wewnętrzną stronę stojana

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną)

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silnik bezkomutatorowy z fototranzystorami Schemat układu przekształtnikowego zasilającego trójpasmowy silnik bezszczotkowy Pojedynczy cykl

Bardziej szczegółowo

Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok

Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok 8 III konferencja Wytwórców Energii Elektrycznej i Cieplnej Skawina 2012 Problemy fluktuacji mocy biernej w elektrowniach wiatrowych Antoni Dmowski Politechnika

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Wiadomości do tej pory Podstawowe pojęcia Elementy bierne Podstawowe prawa obwodów elektrycznych Moc w układach 1-fazowych Pomiary

Bardziej szczegółowo

UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII. Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o.

UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII. Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o. - 1 UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o. Firma TAKOM założona w 1991r jest firmą inżynierską specjalizującą się w technice automatyki napędu

Bardziej szczegółowo

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych

Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Katedra Ciepłownictwa. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Ćwiczenie nr 4 Laboratorium z przedmiotu: Alternatywne źródła energii Kod: ŚC3066

Bardziej szczegółowo

Elektryczne napędy główne na statkach

Elektryczne napędy główne na statkach Elektryczne napędy główne na statkach Elżbieta Bogalecka 2017-02-05 1 Wiek XIX - silnik spalinowy 1860r. opatentowany pierwszy silnik spalinowy 1893r. R.Diesel patentuje silnik o zapłonie samoczynnym 80%

Bardziej szczegółowo

SILNIK KROKOWY. w ploterach i małych obrabiarkach CNC.

SILNIK KROKOWY. w ploterach i małych obrabiarkach CNC. SILNIK KROKOWY Silniki krokowe umożliwiają łatwe sterowanie drogi i prędkości obrotowej w zakresie do kilkuset obrotów na minutę, zależnie od parametrów silnika i sterownika. Charakterystyczną cechą silnika

Bardziej szczegółowo

Lądowe elektrownie wiatrowe

Lądowe elektrownie wiatrowe Lądowe elektrownie wiatrowe F army wiatrowe stanowią przedsięwzięcia, które ze względu na swoją złożoność mogą oddziaływać na wiele elementów środowiska naturalnego. W związku z dynamicznym rozwojem energetyki

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednie sterowanie momentem silnika indukcyjnego zasilanego z 3-poziomowego. przekształtnika MSI z kondensatorami o zmiennym potencjale

Bezpośrednie sterowanie momentem silnika indukcyjnego zasilanego z 3-poziomowego. przekształtnika MSI z kondensatorami o zmiennym potencjale Bezpośrednie sterowanie momentem silnika indukcyjnego zasilanego z 3-poziomowego przekształtnika MSI z kondensatorami o zmiennym potencjale przekształtnika MSI z kondensatorami o zmiennym potencjale 1

Bardziej szczegółowo

AEROCOPTER 450 posiada deklarację zgodności z dyrektywami Unii Europejskiej i został oznakowany znakiem CE.

AEROCOPTER 450 posiada deklarację zgodności z dyrektywami Unii Europejskiej i został oznakowany znakiem CE. O PIONOWEJ OSI OBROTU VAWT Cicha praca, Duża sprawność aerodynamiczna, Wysoka bezawaryjność turbiny, Bezpieczeństwo, deklaracja CE, Montaż na słupie w pobliżu budynku, Dla domów jednorodzinnych, Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Oferta mini elektrowni wiatrowych X-wind. Informacje. Warszawa, 15 września 2008

Oferta mini elektrowni wiatrowych X-wind. Informacje. Warszawa, 15 września 2008 Warszawa, 15 września 2008 Produkcja : BLDC-MOT ul. Planty 21 05-080 Izabelin tel: +48 (22) 398 21 36 http://www.bldc.pl/ http://www.elektrownie.tanio.net Oferta mini elektrowni wiatrowych X-wind Informacje.

Bardziej szczegółowo

Na podstawie uproszczonego schematu zastępczego silnika w stanie zwarcia (s = 1) określamy:

Na podstawie uproszczonego schematu zastępczego silnika w stanie zwarcia (s = 1) określamy: Temat: Urządzenia rozruchowe i regulacyjne. I. Rozruch silników indukcyjnych. Rozruchem nazywamy taki stan pracy od chwili załączenia napięcia do osiągnięcia przez maszynę ustalonej prędkości określonej

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA

POLITECHNIKA LUBELSKA Badania opływu turbiny wiatrowej typu VAWT (Vertical Axis Wind Turbine) Międzyuczelniane Inżynierskie Warsztaty Lotnicze Cel prezentacji Celem prezentacji jest opis przeprowadzonych badań CFD oraz tunelowych

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Opracowała: mgr inż. Katarzyna Łabno Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Dla klasy 2 technik mechatronik Klasa 2 38 tyg. x 4 godz. = 152 godz. Szczegółowy rozkład materiału:

Bardziej szczegółowo

Energia ze źródeł odnawialnych i jej wykorzystanie / Grażyna Jastrzębska. Warszawa, Spis treści

Energia ze źródeł odnawialnych i jej wykorzystanie / Grażyna Jastrzębska. Warszawa, Spis treści Energia ze źródeł odnawialnych i jej wykorzystanie / Grażyna Jastrzębska. Warszawa, 2017 Spis treści Przedmowa 9 Wykaz oznaczeń 11 Wykaz skrótów 13 1. Energetyka konwencjonalna a odnawialne źródła energii

Bardziej szczegółowo

Układ kaskadowy silnika indukcyjnego pierścieniowego na stały moment

Układ kaskadowy silnika indukcyjnego pierścieniowego na stały moment Ćwiczenie 15 Układ kaskadowy silnika indukcyjnego pierścieniowego na stały moment 15.1. Program ćwiczenia 1. Zapoznanie się z budową i działaniem układu napędowego kaskady zaworowej stałego momentu. 2.

Bardziej szczegółowo

Farma elektrowni wiatrowych składa się z zespołu wież, na których umieszczone są turbiny generujące energię elektryczną.

Farma elektrowni wiatrowych składa się z zespołu wież, na których umieszczone są turbiny generujące energię elektryczną. Wind Field Wielkopolska Sp. z o.o. Farma Wiatrowa Wielkopolska Farma elektrowni wiatrowych składa się z zespołu wież, na których umieszczone są turbiny generujące energię elektryczną. 1 Siłownie wiatrowe

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60.

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60. Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 4 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Silnik synchroniczny - wprowadzenie Maszyna synchroniczna maszyna prądu przemiennego, której wirnik w stanie

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego. Wiadomości ogólne

Silniki prądu stałego. Wiadomości ogólne Silniki prądu stałego. Wiadomości ogólne Silniki prądu stałego charakteryzują się dobrymi właściwościami ruchowymi przy czym szczególnie korzystne są: duży zakres regulacji prędkości obrotowej i duży moment

Bardziej szczegółowo

Wiatr jest to poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatr wywołany jest przez różnicę ciśnień oraz różnice w

Wiatr jest to poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatr wywołany jest przez różnicę ciśnień oraz różnice w Milena Oziemczuk Wiatr jest to poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatr wywołany jest przez różnicę ciśnień oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest

Bardziej szczegółowo

Podstawowe definicje

Podstawowe definicje Podstawowe definicje Charakterystyki mechaniczne silnika o ruchu wirującym Ω = f(t) Prędkość wirowania Ω [rad/s] Bezwzględny uchyb prędkości ΔΩ = Ω 1 - Ω 1o Ω 1o ΔΩ = Ω 1 - Ω 1o Ω 1 Ω 2o Ω 2 Moment T [.

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO WIRÓWKI DO TWAROGU TYPU DSC/1. Zbigniew Krzemiński, MMB Drives sp. z o.o.

MODERNIZACJA NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO WIRÓWKI DO TWAROGU TYPU DSC/1. Zbigniew Krzemiński, MMB Drives sp. z o.o. Zakres modernizacji MODERNIZACJA NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO WIRÓWKI DO TWAROGU TYPU DSC/1 Zbigniew Krzemiński, MMB Drives sp. z o.o. Wirówka DSC/1 produkcji NRD zainstalowana w Spółdzielni Mleczarskiej Maćkowy

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie EA1 Silniki wykonawcze prądu stałego

Ćwiczenie EA1 Silniki wykonawcze prądu stałego Akademia Górniczo-Hutnicza im.s.staszica w Krakowie KATEDRA MASZYN ELEKTRYCZNYCH Ćwiczenie EA1 Silniki wykonawcze prądu stałego Program ćwiczenia: A Silnik wykonawczy elektromagnetyczny 1. Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

PL B1. PRZEDSIĘBIORSTWO HAK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Wrocław, PL BUP 20/14. JACEK RADOMSKI, Wrocław, PL

PL B1. PRZEDSIĘBIORSTWO HAK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Wrocław, PL BUP 20/14. JACEK RADOMSKI, Wrocław, PL PL 224252 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224252 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 403166 (51) Int.Cl. B66C 13/08 (2006.01) H02K 7/14 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii. Elektrownie wiatrowe

Alternatywne źródła energii. Elektrownie wiatrowe Alternatywne źródła energii Elektrownie wiatrowe Elektrownia wiatrowa zespół urządzeń produkujących energię elektryczną wykorzystujących do tego turbiny wiatrowe. Energia elektryczna uzyskana z wiatru

Bardziej szczegółowo

Energetyka wiatrowa - podstawy. Autor: Grzegorz Barzyk

Energetyka wiatrowa - podstawy. Autor: Grzegorz Barzyk Energetyka wiatrowa - podstawy Autor: Grzegorz Barzyk Wiatr wykorzystywano już od dawien dawna... Deklaracja Madrycka z 1994 r., obliguje kraje Unii Europejskiej aby do roku 2010 osiągnęły udział tzw.

Bardziej szczegółowo