Sicher Bauen über Grenzen hinweg

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sicher Bauen über Grenzen hinweg"

Transkrypt

1 Sicher Bauen über Grenzen hinweg Budowa bezpiecznie ponad granicami Bezpieczne budownictwo w Polsce Staatliche Arbeitsschutzverwaltung des Landes Brandenburg und der Republik Polen Federalny Urz d Ochrony Pracy Landu Brandenburgii i Pa stwowa Inspekcja Pracy w Polsce Wydawnictwo sponsorowane ze rodkªw UE Gefördert mit Mitteln der EU

2

3 Budowa bezpiecznie ponad granicami Sicher Bauen über Grenzen hinweg Bezpieczne budownictwo w Polsce Sicher bauen in Polen Informacja dla inwestorów i pracodawców / przedsi biorców w aspekcie bezpiecze stwa pracy w budownictwie Information für Bauherren und Arbeitgeber / Unternehmer zu Aspekten der Arbeitssicherheit auf Baustellen

4 Wprowadzenie Budownictwo nale y w Polsce do najbardziej niebezpiecznych sekcji gospodarki narodowej. Corocznie na ka dych 1000 pracuj cych w budownictwie ponad 11 ulega wypadkom przy pracy. Do wypadków miertelnych dochodzi 3-krotnie cz ciej, ni w pozosta±ych sekcjach gospodarki. O bezpiecze stwie na placu budowy nale y pami ta zanim rozpoczn si roboty. Wskazanie przewidywanych zagro e wyst puj cych podczas robót budowlanych oraz rodków ochronnych stosownych do skali, rodzaju, miejsca i czasu ich wyst pienia, powinno by prowadzone w fazie planowania, projektowania oraz prowadzenia prac budowlanych, tak aby wznoszenie budowli nie oznacza±o kolejnych przypadków utraty zdrowia lub ycia. W Polsce sprawy zwi zane z projektowaniem, budow, utrzymaniem i rozbiórk obiektów budowlanych oraz zasadami dzia±ania organów administracji publicznej w tych dziedzinach okre la ustawa - Prawo budowlane. Prawo to okre la zadania inwestorów, projektantów, kierowników budów i inspektorów nadzoru budowlanego. W my l prawa budowlanego przedstawicielem przedsi biorcy budowlanego, realizuj cego inwestycj jest kierownik budowy. Natomiast obowi zki przedsi biorców budowlanych, je eli s pracodawcami, reguluj przepisy ustawy - Kodeks pracy i przepisy wykonawcze. Wg kodeksu pracy kierownik budowy jest osob kieruj c pracownikami. 2 WPROWADZENIE

5 Prawo budowlane wiedza nieodzowna dla uczestników procesu budowlanego Prawo do zabudowy nieruchomo ci gruntowej ma ka dy, kto wyka e prawo do dysponowania nieruchomo ci na cele budowlane oraz pod warunkiem zgodno ci zamierzenia budowlanego z przepisami. Prawo budowlane okre la obowi zki i uprawnienia inwestora oraz pozosta±ych uczestników procesu budowlanego w zakresie: - post powania poprzedzaj cego rozpocz cie robót budowlanych, - budowy i oddawania do u ytku obiektów budowlanych, - utrzymania obiektów budowlanych. Osoby wykonuj ce samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, w szczególno ci: projektanci, kierownicy budów lub robót budowlanych, inspektorzy nadzoru budowlanego, rzeczoznawcy budowlani, podlegaj odpowiedzialno ci zawodowej. Okre lone zosta±y równie obowi zki i uprawnienia organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Inwestor Inwestor zobowi zany jest m.in. do zapewnienia: - opracowania projektu budowlanego oraz stosownie do potrzeb innych projektów, - obj cia kierownictwa budowy przez kierownika budowy, - opracowania planu bezpiecze stwa i ochrony zdrowia (planu bioz), - wykonania i odbioru robót budowlanych, - nadzoru nad wykonaniem robót budowlanych, w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania tych robót lub warunkami gruntowymi. Inwestor mo e ustanowi inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie oraz zobowi za projektanta do sprawowania nadzoru autorskiego. W przypadkach wysokiego stopnia skomplikowania obiektu lub robót budowlanych w±a ciwy organ mo e w decyzji o pozwoleniu na budow na±o y na inwestora obowi zek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego oraz zapewnienia nadzoru autorskiego. Projektant Do obowi zków projektanta nale y m.in.: - opracowanie projektu budowlanego, - zapewnienie, w razie potrzeby, wzajemnego skoordynowania technicznego opracowa projektowych wykonanych przez osoby posiadaj ce uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich PRAWO BUDOWLANE 3

6 specjalno ciach, z uwzgl dnieniem zawartych w przepisach zasad bezpiecze stwa i ochrony zdrowia w procesie budowy oraz specyfiki projektowanego obiektu budowlanego, - sporz dzenie informacji dotycz cej bezpiecze stwa i ochrony zdrowia, któr nale y uwzgl dni w planie bioz, - sprawowanie nadzoru autorskiego na danie inwestora lub w±a ciwego organu, - uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnie i sprawdze rozwi za projektowych w zakresie wynikaj cym z przepisów, w tym m.in. dotycz cych bezpiecze stwa i higieny pracy. Podstawowe uzgodnienia projektu budowlanego, które powinien uzyska projektant, dokonuj rzeczoznawcy do spraw bezpiecze stwa i higieny pracy, do spraw sanitarnohigienicznych oraz ochrony przeciwpo- arowej. Projektant w przypadku stwierdzenia mo liwo ci powstania zagro enia ma prawo da, wpisem do dziennika budowy, wstrzymania robót budowlanych. Wniosek o pozwolenie na budow Wniosek wraz z za± cznikami powinien przedstawia planowan inwestycj w wietle prawa budowlanego. W szczególno ci do sprawdzenia poza wnioskiem nale y przed- ±o y : 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, o wiadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomo ci na cele budowlane oraz decyzj o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, je eli jest ona wymagana. Wniosek o pozwolenie na budow nale y z±o y we w±a ciwym organie. Pozwolenie na budow Jest to decyzja administracyjna zezwalaj ca na rozpocz cie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych. Nie wymagane jest pozwolenie na budow niektórych obiektów (np. wolno stoj cych parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m 2 ) lub na wykonywanie niektórych robót budowlanych (np. remontów istniej cych obiektów budowlanych, z wyj tkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków). W takich przypadkach konieczne jest jednak zg±oszenie zamiaru w±a ci- 4 PRAWO BUDOWLANE

7 wemu organowi. Decyzja o pozwoleniu na budow wygasa, je eli budowa nie zosta±a rozpocz ta przed up±ywem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta sta±a si ostateczna lub budowa zosta±a przerwana na czas d±u szy ni 2 lata. W±a ciwe organy Nale y przez to rozumie organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, stosownie do ich w±a ciwo ci. W szczególno ci do ich obowi zków nale y nadzór i kontrola w zakresie warunków bezpiecze stwa ludzi w rozwi zaniach przyj tych w projektach budowlanych i przy wykonywaniu robót budowlanych oraz wydawanie decyzji administracyjnych. Organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest z regu±y starosta (w przypadku inwestycji typu lotnisko, drogi wojewódzkie itp. organem pierwszej instancji jest wojewoda). Organami wy szego stopnia s : wojewoda, a nast pnie G±ówny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadz rejestr wniosków o pozwolenie na budow i rejestr decyzji o pozwoleniu na budow oraz przekazuj bezzw±ocznie organom nadzoru budowlanego kopie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budow wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zadania nadzoru budowlanego wykonuj : powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Kierownik budowy W ród licznych obowi zków kierownika budowy nale y równie wymieni : - sporz dzenie lub zapewnienie sporz dzenia planu bezpiecze stwa i ochrony zdrowia (bioz), gdy roboty budowlane maj trwa d±u ej ni 30 dni roboczych i jednocze nie b dzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracoch±onno planowanych robót b dzie przekracza 500 osobodni. - zorganizowanie budowy i kierowanie budow obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budow, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i przepisami bhp, - koordynowanie realizacji zada zapobiegaj cych zagro eniom bezpiecze stwa i ochrony zdrowia: przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych za±o e planowanych robót budowlanych PRAWO BUDOWLANE 5

8 lub ich poszczególnych etapów, przy planowaniu czasu wymaganego do zako czenia robót budowlanych, - koordynowanie dzia±a zapewniaj cych przestrzeganie podczas wykonywania robót budowlanych zasad bezpiecze stwa i ochrony zdrowia oraz zawartych w planie bioz, - wprowadzanie niezb dnych zmian w informacji oraz w planie bioz, wynikaj cych z post pu wykonywanych robót budowlanych. Plan bezpiecze stwa i ochrony zdrowia Plan bioz powinien zawiera w szczególno ci: - informacje dotycz ce przewidywanych zagro e podczas realizacji robót budowlanych, w tym: skal i rodzaj zagro e oraz miejsce i czas ich wyst pienia, - informacj o sposobie prowadzenia instrukta u pracowników przed przyst pieniem do realizacji robót szczególnie niebezpiecznych, w tym: zasad post powania w przypadku wyst pienia zagro enia, konieczno stosowania rodków ochrony indywidualnej oraz zasad bezpo redniego nadzoru nad pracami szczególnie niebezpiecznymi, - wskazanie rodków technicznych i organizacyjnych, zapobiegaj cych niebezpiecze stwom wynikaj cym z wykonywania robót budowlanych w strefach szczególnego zagro enia lub w ich s siedztwie. Rozpocz cie budowy Rozpocz cie budowy nast puje z chwil podj cia prac przygotowawczych na terenie budowy obj tym pozwoleniem na budow oraz po zawiadomieniu w±a ciwego organu o zamierzonym terminie rozpocz cia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budow. Prace przygotowawcze to: wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy, wykonanie przy± czy. Inwestor jest obowi zany zawiadomi o zamierzonym terminie rozpocz cia prac w±a ciwy organ oraz projektanta co najmniej na 7 dni przed ich rozpocz ciem. Do zawiadomienia powinno by do± czone m.in. o wiadczenie kierownika budowy (robot) o sporz dzeniu planu bezpiecze stwa i ochrony zdrowia (planu bioz). Inspektor nadzoru inwestorskiego W przypadkach okre lonych w przepisach obligatoryjnie lub, gdy uzna to za stosowne, inwestor powo±uje 6 PRAWO BUDOWLANE

9 inspektora nadzoru inwestorskiego, do którego obowi zków nale y m.in.: - sprawowanie kontroli zgodno ci inwestycji z projektem i pozwoleniem na budow oraz przepisami i zasadami wiedzy technicznej, - sprawdzanie i odbiór robót budowlanych zanikaj cych. Prawo budowlane uprawnia inspektora nadzoru do wydawania kierownikowi budowy lub robót, wpisem do dziennika budowy, polece dotycz cych usuni cia nieprawid±owo ci lub zagro e, a tak e wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdy ich kontynuacja mo e spowodowa zagro enie. Pozwolenie na u ytkowanie Przed przyst pieniem do u ytkowania obiektu budowlanego nale y uzyska ostateczn decyzj o pozwoleniu na u ytkowanie, je eli na wzniesienie obiektu wymagane jest pozwolenie na budow. Dotyczy to takich obiektów, jak np.: obiekty sportu i rekreacji, budynki kultury, nauki i o wiaty, budynki kultu religijnego, s±u by zdrowia, administracji publicznej, hotele, budynki biurowe, budynki handlu, gastronomii i us±ug, budynki przemys±owe. Inwestor, w stosunku do którego na±o ono obowi zek uzyskania pozwolenia na u ytkowanie obiektu budowlanego, jest obowi zany zawiadomi organy: Inspekcji Ochrony Srodowiska, Pa stwowej Inspekcji Sanitarnej, Pa stwowej Inspekcji Pracy, Pa stwowej Stra y Po arnej - o zako czeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przyst pienia do jego u ytkowania. Organy zajmuj stanowisko w sprawie zgodno ci wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Niezaj cie stanowiska przez te organy w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje si jak niezg±oszenie sprzeciwu lub uwag. Do zawiadomienia o zako czeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na u ytkowanie inwestor jest obowi zany do± czy : orygina± dziennika budowy, o wiadczenie kierownika budowy o zgodno ci wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budow oraz przepisami, protoko±y bada i sprawdze, inwentaryzacj geodezyjn powykonawcz oraz o wiadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony ww. organów. W±a ciwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowi zkow kontrol budowy po z±o eniu wniosku o wydanie pozwolenia na u ytkowanie. PRAWO BUDOWLANE 7

10 Odbiór Inwestor jest obowi zany zawiadomi w±a ciwy organ o zako czeniu robót budowlanych obj tych obowi zkiem zg±oszenia, w terminie 14 dni od dnia ich zako czenia. Do zawiadomienia o zako czeniu budowy obiektu budowlanego inwestor jest obowi zany do± czy takie same dokumenty, jak przy wniosku o udzielenie pozwolenia na u ytkowanie. Na wezwanie inwestora przeprowadzona zostaje obowi zkowa kontrola budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z pozwoleniem na budow. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim sprawdzenie: zgodno ci obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania dzia±ki lub terenu, zgodno ci obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym oraz wyrobów budowlanych. Kontrol tak mo e przeprowadza, z upowa nienia w±a ciwego organu nadzoru budowlanego, wy± cznie osoba zatrudniona w powiatowym albo wojewódzkim inspektoracie nadzoru budowlanego i posiadaj ca uprawnienia budowlane. Po przeprowadzeniu kontroli, sporz dza si protokó± w 3 egzemplarzach. Inwestor, oddaj c do u ytkowania obiekt budowlany, przekazuje w±a cicielowi lub zarz dcy obiektu dokumentacj budowy (pozwolenie na budow wraz z za± czonym projektem budowlanym, dziennikiem budowy, protoko±ami odbiorów cz ciowych i ko cowych) i dokumentacj powykonawcz. 8 PRAWO BUDOWLANE

11 Prawo budowlane wiedza nieodzowna dla inwestora Kodeks pracy, ogólne przepisy bhp i rozporz dzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych Przygotowanie robót budowlanych Inwestor obowi zany jest zawiadomi o zamiarze rozpocz cia robót budowlanych w±a ciwego inspektora pracy na 7 dni przed rozpocz ciem budowy, na której przewiduje si wykonywanie robót budowlanych trwaj cych d±u ej ni 30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 osób albo na której planowany zakres robót przekracza 500 osobodni. Odpowiedzialno inwestora jako przysz±ego pracodawcy Inwestor jako przysz±y pracodawca obowi zany jest zapewni, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego, w którym przewiduje si pomieszczenia pracy, by±a wykonywana na podstawie projektów uwzgl dniaj cych wymagania bezpiecze stwa i higieny pracy, pozytywnie zaopiniowanych przez uprawnionych rzeczoznawców, o których by±a mowa wcze niej. Wykonawca Pod tym terminem nale y rozumie przedsi biorc budowlanego, realizuj cego zlecenie inwestora, dotycz ce wykonania okre lonego obiektu lub robót budowlanych. Wykonawca przed przyst pieniem do wykonywania robót budowlanych obowi zany jest opracowa instrukcj bezpiecznego ich wykonywania i zaznajomi z ni pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót. Instrukcja powinna informowa o sposobie zapobiegania zagro eniom uwzgl dnionym w planie bioz. Obowi zki wykonawcy w zakresie bezpiecze stwa i higieny pracy, je eli jest pracodawc, reguluj przepisy kodeksu pracy (Dzia± dziesi ty). Obowi zkiem pracodawcy jest chroni zdrowie i ycie pracowników poprzez zapewnienie im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W zakresie niezb dnym do wykonywania ci cych na nim obowi zków, obowi zany jest zna przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpiecze stwa i higieny pracy. Do szczegó±owych obowi zków pracodawcy nale y: - poddawanie pracowników wst pnym i okresowym badaniom lekarskim, PRAWO BUDOWLANE 9

12 - poddawanie pracowników szkoleniu ogólnemu i wst pnemu przed dopuszczeniem do pracy, - ocena i dokumentowanie ryzyka zawodowego, informowanie o ryzyku pracowników oraz stosowanie niezb dnych rodków ograniczaj cych ryzyko, - wyposa enie pracowników w ubrania i obuwie robocze oraz rodki ochrony indywidualnej, - wyposa anie w maszyny i urz dzenia spe±niaj ce wymagania dotycz ce bhp, - zapewnienie posiadania kwalifikacji wymaganych do wykonywania pracy. Koordynacja Zasady ogólne sformu±owane w art. 208 Kodeksu pracy mówi, e gdy jednocze nie w tym samym miejscu wykonuj prac pracownicy zatrudnieni przez ró nych pracodawców, pracodawcy ci maj obowi zek: wspó±pracowa ze sob, wyznaczy koordynatora sprawuj cego nadzór nad bezpiecze stwem i higien pracy wszystkich pracowników zatrudnionych w tym samym miejscu oraz ustali zasady wspó±dzia±ania uwzgl dniaj ce sposoby post powania w przypadku wyst pienia zagro e dla zdrowia lub ycia pracowników. Wyznaczenie koordynatora nie zwalnia poszczególnych pracodawców z obowi zku zapewnienia bezpiecze stwa i higieny pracy zatrudnionym przez nich pracownikom. Prace szczególnie niebezpieczne Przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych pracodawca powinien okre li szczegó±owe wymagania bezpiecze stwa i higieny pracy przy ich wykonywaniu, w tym zapewni : - bezpo redni nadzór nad tymi pracami wyznaczonych w tym celu osób, - odpowiednie rodki zabezpieczaj ce, - instrukta obejmuj cy w szczególno ci: imienny podzia± pracy, kolejno wykonywania zada, wymagania bhp przy poszczególnych czynno ciach. Do prac szczególnie niebezpiecznych zalicza si m.in.: prace na wysoko ci, roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i monta owe prowadzone bez wstrzymania ruchu zak±adu oraz prace w niebezpiecznych przestrzeniach zamkni tych. 10 PRAWO BUDOWLANE

13 Dzia±ania w zakresie bezpiecze stwa i ochrony zdrowia na budowach w ramach procesu inwestycyjnego - uczestnicy 1. Faza projektu Czynno ci w ramach Dzia±ania w zakresie bezpiecze stwa Uczestnicy procesu inwestycyjnego i ochrony zdrowia Opracowanie projektu budow- Sporz dzenie informacji dotycz cej Inwestor, projektant, lanego zgodnie z ustaleniami bezpiecze stwa i ochrony zdrowia. rzeczoznawca ds. zawartymi w decyzji o warunkach Opiniowanie projektu obiektu budowlanego bezpiecze stwa i zabudowy i zagospodarowania albo jego cz ci, w którym przewiduje si higieny pracy. terenu, przepisami oraz zasadami pomieszczenia pracy wiedzy technicznej. Opracowania projektowe specja- Uwzgl dnienie specyfiki projektowanego Inwestor, projektanci listyczne, uwzgl dniaj ce specy- obiektu w informacji dotycz cej posiadaj cy uprawnia fik projektowanego obiektu bezpiecze stwa i ochrony zdrowia. do projektowania w budowlanego. odpowiednich specjalno ciach. Zbieranie informacji maj cych Uwzgl dnienie m.in.: Inwestor, projektant. znaczenie dla projektowania. - podziemnych i nadziemnych sieci uzbrojenia terenu, - geologicznych oraz geotechnicznych warunków gruntu. DZIAappleANIA W ZAKRESIE BEZPIECZENSTWA I OCHRONY ZDROWIA NA BUDOWACH W RAMACH PROCESU INWESTYCYJNEGO - UCZESTNICY 11

14 2. Wniosek o pozwolenie na budow (o ile budowa lub wykonywanie robót budowlanych wymaga pozwolenia na budow ), pozwolenie na budow Czynno ci w ramach Dzia±ania w zakresie bezpiecze stwa Uczestnicy procesu inwestycyjnego i ochrony zdrowia Zestawienie dokumentów za± czników Brak Projektant do wniosku o pozwolenie na budow. Z±o enie wniosku o pozwolenie na budow. Brak Inwestor Rozpatrzenie wniosku o pozwolenie Brak Organy administracji na budow. architektonicznobudowlanej 12 DZIAappleANIA W ZAKRESIE BEZPIECZENSTWA I OCHRONY ZDROWIA NA BUDOWACH W RAMACH PROCESU INWESTYCYJNEGO - UCZESTNICY

15 3. Faza wykonawstwa 3.1 Realizacja budowy Czynno ci w ramach Dzia±ania w zakresie bezpiecze stwa Uczestnicy procesu inwestycyjnego i ochrony zdrowia Nadzór kierownika bu- Sporz dzenie lub zapewnienie sporz dzenia, przed rozpocz ciem Kierownik dowy, koordynacja, budowy, planu bezpiecze stwa i ochrony zdrowia, uwzgl dniaj - budowy organizacja budowy. cego specyfik obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych, gdy przewidywane roboty budowlane maj trwa d±u ej ni 30 dni roboczych i jednocze nie b dzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracoch±onno planowanych robót b dzie przekracza 500 osobodni. Koordynowanie realizacji zada zapobiegaj cych zagro eniom bezpiecze stwa i ochrony zdrowia, w tym: - przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych za±o e planowanych robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów, które maj by prowadzone jednocze nie lub kolejno, - przy planowaniu czasu wymaganego do zako czenia robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów. Koordynowanie dzia±a zapewniaj cych przestrzeganie podczas wykonywania robót budowlanych zasad bezpiecze stwa i ochrony zdrowia zawartych w przepisach bhp oraz w planie bezpiecze stwa i ochrony zdrowia. Wprowadzanie niezb dnych zmian w informacji dotycz cej bezpiecze stwa i ochrony zdrowia oraz w planie bezpiecze stwa i ochrony zdrowia, wynikaj cych z post pu wykonywanych robót budowlanych. Podejmowanie niezb dnych dzia±a uniemo liwiaj cych wst p na budow osobom nieupowa nionym. Nadzór autorski, Wyja nianie uwag i w tpliwo ci dotycz cych rozwi za projekto- Projektant. narady na budowie wych. Z danie wpisem do dziennika budowy wstrzymania robót budowlanych w przypadkach: - stwierdzenia mo liwo ci powstania zagro enia, - wykonywania ich niezgodnie z projektem DZIAappleANIA W ZAKRESIE BEZPIECZENSTWA I OCHRONY ZDROWIA NA BUDOWACH W RAMACH PROCESU INWESTYCYJNEGO - UCZESTNICY 13

16 Czynno ci w ramach Dzia±ania w zakresie bezpiecze stwa Uczestnicy procesu inwestycyjnego i ochrony zdrowia Nadzór pracodawcy Zapewnienie bezpiecze stwa i higieny Pracodawca nad organizacj pracy pracy zatrudnionym pracownikom. Osoba kieruj ca pracownikami. i przestrzeganiem Organizacja pracy i stanowisk pracy i Pracownik s±u by bhp (dot. pracodawprzepisów bhp przez osoby kieruj ce pracownikami. ców zatrudniaj cych wi cej ni Doradzanie pracodawcy i kontrola w 100 pracowników). zakresie bezpiecze stwa i higieny Pracownik posiadaj cy szkolenie w zapracy przez s±u b bhp kresie wykonywania zada s±u by bhp. Kwalifikowany specjalista spoza zak±adu. Koordynacja pracy firm, Wyznaczenie koordynatorów sprawu- Pracodawca których pracownicy wy- j cych nadzór nad bezpiecze stwem konuj prac jedno- i higien pracy wszystkich pracowcze nie w tym samym ników zatrudnionych w tym samym miejscu miejscu, Ustalenie zasad wspó±dzia±ania uwzgl dniaj ce sposoby post powania w przypadku wyst pienia zagro e dla zdrowia lub ycia pracowników. 14 DZIAappleANIA W ZAKRESIE BEZPIECZENSTWA I OCHRONY ZDROWIA NA BUDOWACH W RAMACH PROCESU INWESTYCYJNEGO - UCZESTNICY

17 3.2 Odbiór i przekazanie obiektu budowlanego do eksploatacji Czynno ci w ramach Dzia±ania w zakresie bezpiecze stwa Uczestnicy procesu inwestycyjnego i ochrony zdrowia Zawiadomienie Pa stwowej Kontrola zgodno ci wykonania obiektu budowla- Inwestor, Inspekcji Pracy o zako czeniu nego z projektem. kierownik budowy, budowy obiektu budowlanego i Kontrola przestrzegania przepisów bezpiecze stwa inspektor pracy. zamiarze przyst pienia do jego i higieny pracy przy przejmowaniu do eksploatacji u ytkowania, usuwanie usterek. nowo wybudowanych lub przebudowanych zak±adów pracy lub ich cz ci. Zaj cie stanowiska o braku sprzeciwu lub zg±oszenie sprzeciwu w zakresie spe±niania przez zg±oszone obiekty wymaga bezpiecze stwa i higieny pracy Uzyskanie pozwolenia na u ytkowanie Zawiadomienie organu nadzoru Kontrola wykonania obiektu zgodnie z warunkami Inwestor, budowlanego o zako czeniu okre lonymi w pozwoleniu na budow. kierownik budowy, robót budowlanych obj tych inspektor nadzoru obowi zkiem zg±oszenia budowlanego. Oddanie do u ytku obiektu budowlanego, usuwanie usterek Zestawienie dokumentacji wy- Przekazanie dokumentacji budowy i dokumentacji Inwestor, maganej do prowadzenia eks- powykonawczej. w±a ciciel lub ploatacji obiektu budowlanego zarz dca obiektu Opracowanie: G±ówny Inspektorat Pracy Departament Prewencji Stan: wrzesie 2005 DZIAappleANIA W ZAKRESIE BEZPIECZENSTWA I OCHRONY ZDROWIA NA BUDOWACH W RAMACH PROCESU INWESTYCYJNEGO - UCZESTNICY 15

18 Einführung Das Bauwesen gehört in Polen zu den gefährlichsten Bereichen der Volkswirtschaft. Jährlich erleiden von im Bau Beschäftigten mehr als 11 einen Arbeitsunfall. Es kommt dreimal so oft wie in anderen Bereichen der Wirtschaft zu tödlichen Unfällen. Vor Beginn der Bauarbeiten sollte die Arbeitssicherheit auf Baustellen bedacht werden. In der Phase der Planung, des Entwurfs und der Durchführung von Bauarbeiten sollten vorhersehbare Gefährdungen, die während der Bauarbeiten auftreten können, aufgezeigt sowie entsprechende Schutzmaßnahmen ergriffen werden, um mögliche Unfälle bei der Errichtung von Gebäuden zu vermeiden. In Polen ist für alle Fragen, die mit dem Entwerfen, Bauen, der Instandhaltung und dem Abriss von Bauobjekten sowie allen Maßnahmen der öffentlichen Verwaltungsbehörden in diesen Bereichen zu tun haben, das Baurecht maßgebend. Diese Gesetze bestimmen die Aufgaben der Bauherren, der Entwurfsverfasser, der Bauleiter und der Aufsichtsbehörden. Laut Baurecht vertritt der Bauleiter den Bauherrn, der ein Bauvorhaben realisiert. Die Pflichten der Bauunternehmer dagegen werden, wenn diese gleichzeitig auch Arbeitgeber sind, vom Arbeitsgesetzbuch und von entsprechenden Ausführungsbestimmungen geregelt. Laut Arbeitsgesetzbuch hat der Bauleiter die Leitung über die Beschäftigten inne. 16 EINFÜHRUNG

19 Baugesetz Wissenswertes für die Teilnehmer des Bauprozesses Das Recht auf die Bebauung eines Grundstücks hat jeder, der sein Verfügungsrecht über ein zu bebauendes Grundstück nachweisen kann, unter der Bedingung, dass sein Bauvorhaben mit den Vorschriften übereinstimmt. Das Baugesetz bestimmt die Pflichten und Rechte des Bauherrn sowie der übrigen Teilnehmer des Bauprozesses in den folgenden Bereichen: - alle notwendigen Verfahren vor dem Beginn der Bauarbeiten - Bau und Abgabe der Bauobjekte zur Nutzung - Instandhaltung der Bauobjekte. Personen, die selbstständige technische Funktionen im Bauwesen ausführen, insbesondere: Entwurfsverfasser, Bauleiter oder Bauarbeitenleiter, Inspektoren der Bauaufsicht und Bausachverständige tragen berufliche Verantwortung. Festgelegt sind auch die Pflichten und Rechte der räumlich-baulichen Verwaltungsbehörden sowie der Bauaufsicht. Bauherr Der Bauherr ist u. a. dazu verpflichtet, Folgendes zu gewährleisten: - den Bauentwurf und nach Bedarf andere Projekte zu erarbeiten, - den Bauleiter zu bestellen, - den SiGe- Plan zu erstellen, - die Bauarbeiten durchzuführen und abzunehmen, - die durchgeführten Arbeiten zu beaufsichtigen, vor allem, wenn die durchzuführenden Arbeiten kompliziert oder die Bodenbedingungen schwierig sind. Der Bauherr kann einen Bauherrenaufsichtsinspektor auf der Baustelle einberufen sowie den Entwurfsverfasser dazu verpflichten, seine Verfasseraufsicht auszuführen. Wenn das Objekt oder die Bauarbeiten hochkompliziert sind, kann die entsprechende Behörde in ihrer Entscheidung über die Baugenehmigung dem Bauherrn die Pflicht auferlegen, einen Bauherrenaufsichtsinspektor zu bestimmen sowie die Entwurfsverfasseraufsicht zu sichern. Entwurfsverfasser Zu den Pflichten des Entwurfsverfassers gehört u. a.: - das Bauprojekt zu erarbeiten, - nach Bedarf die gegenseitige Koordination technischer Entwürfe zu gewährleisten, die von Personen mit Baueignung für entsprechende Fachprojekte erstellt werden. Dabei sollen die in den Vorschriften über Sicherheit und Gesundheitsschutz enthaltenen Grundsätze so- BAUGESETZ 17

20 wie die besonderen Eigenschaften eines Bauobjekts berücksichtigt werden. - Informationen zu Sicherheit und Gesundheitsschutz zu erstellen, die im SiGe- Plan berücksichtigt werden sollten, - die Verfasseraufsicht auf Wunsch des Bauherrn oder entsprechender Behörden auszuüben, - notwendige Gutachten, Vereinbarungen und Berichte über die Projektlösungen im Rahmen geltender Vorschriften zusammen zu tragen, darunter u. a. auch die zur Sicherheit und Arbeitshygiene. Der Entwurfsverfasser muss für den Bauentwurf notwendige Gutachten von Sachverständigen für Arbeitssicherheit und -hygiene, sanitärhygienische Fragen sowie Brandschutz erhalten. Bei einer Gefährdung hat der Entwurfsverfasser das Recht, die Bauarbeiten mit einer Eintragung ins Baubuch zu unterbrechen. Bauantrag Der Bauantrag mit Anhang muss das Bauvorhaben baurechtlich vollständig in prüfbaren Bauvorlagen darstellen: Bauentwurf in 4 Exemplaren sowie die erforderlichen Gutachten und Vereinbarungen, eine Erklärung über das Verfügungsrecht zur baulichen Nutzung der Immobilie sowie eine Entscheidung über die Bedingungen der Bebauung und Erschließung des Grundstücks, falls diese verlangt wird. Der Bauantrag sollte bei der entsprechenden Behörde eingereicht werden. Baugenehmigung Die Baugenehmigung ist eine Entscheidung der zuständigen Behörde, die den Beginn und die Durchführung des Bauvorhabens oder die Ausführung der Bauarbeiten genehmigt. Für den Bau mancher Objekte (z. B. für freistehende Erdgeschosswirtschaftsbauten mit einer Bebauungsfläche bis zu 25 m 2 ) oder für die Ausführung mancher Bauarbeiten (z. B. Renovierungen von existierenden Bauobjekten, mit Ausnahme von denkmalgeschützten Gebäuden) wird keine Genehmigung verlangt. In solchen Fällen ist es jedoch unbedingt notwendig, der zuständigen Behörde das Vorhaben zu melden. Die Baugenehmigung erlischt, wenn die Bauarbeiten nicht binnen 2 Jahre nach der endgültigen Entscheidung begonnen oder wenn die Bauarbeiten für mehr als 2 Jahre unterbrochen wurden. 18 BAUGESETZ

21 Beteiligte Behörden Dazu gehören die räumlich-baulichen Behörden und die Bauaufsicht. Ihre Aufgaben bestehen insbesondere in der Aufsicht und Kontrolle der Sicherheitsbedingungen, die in den Bauentwürfen und Bestimmungen für die Ausführung von Bauarbeiten festgelegt wurden. Darüber hinaus haben sie das Recht, Verwaltungsbeschlüsse zu fassen. Die räumlichbauliche Behörde der ersten Instanz ist in der Regel der Landrat (bei einer Investition wie Flughafen, Landstraßen u. ä., die in den Zuständigkeitsbereich der Wojewodschaft fallen, ist der Wojewode in der ersten Instanz zuständig). Höhergestellte Behörden sind der Wojewode und nach ihm der Bauaufsichtshauptinspektor. Die räumlich-baulichen Behörden führen ein Register der Bauanträge sowie der Baugenehmigungen. Sie übermitteln den Bauaufsichtsbehörden umgehend Kopien der endgültigen Baugenehmigungen mit dem genehmigten Bauentwurf. Die Aufgaben der Bauaufsicht werden vom Bauaufsichtskreisinspektor und dem Bauaufsichtswojewodschaftsinspektor ausgeführt. Bauleiter Zu den zahlreichen Pflichten des Bauleiters gehören unter anderem: - die Erarbeitung oder die Sicherung der Erarbeitung eines Sicherheitsund Gesundheitsschutzplanes (SiGe- Plan) bei Bauvorhaben mit einem voraussichtlichen Umfang von mehr als 30 Tagen Arbeitsdauer und mehr als 20 gleichzeitig tätigen Arbeitnehmern oder mehr als 500 Personentagen, - die Organisation der Baustelle und die Bauleitung des Bauobjekts in Übereinstimmung mit dem Entwurf, der Baugenehmigung und den Vorschriften, darunter den technisch-baulichen sowie den Arbeitsschutzvorschriften, - die Koordination von Maßnahmen, die der Sicherheit und dem Gesundheitsschutz dienen: bei der technischen oder organisatorischen Vorbereitung der geplanten Bauarbeiten oder ihrer einzelnen Etappen, bei der Einplanung der bis zur Beendigung der Bauarbeiten notwendigen Zeit, - die Koordination von Abläufen, die der Sicherheit und dem Gesundheitsschutz dienen und im SiGe- Plan enthalten sind, - die laufende Anpassung der Infor- BAUGESETZ 19

22 mation und des SiGe- Plans an die Fortschritte der Bauarbeiten. Sicherheits- und Gesundheitsschutzplan Der SiGe- Plan sollte insbesondere enthalten: - Informationen über den Umfang, die Art, den Ort und die Zeit der möglichen Gefährdungen, die während der Bauarbeiten auftreten können, - Informationen darüber, wie die Arbeitnehmer vor Baubeginn in besonders gefährliche Arbeiten einzuweisen sind. Dabei geht es vor allem um Verhaltensgrundsätze bei einer Gefährdung, um notwendige individuelle Schutzmittel sowie um direkte Aufsicht über besonders gefährliche Arbeiten. - Auflistung technischer und organisatorischer Mittel, die Gefährdungen bei Bauarbeiten in besonders gefährlichen Bereichen oder in ihrer Nachbarschaft vorbeugen. Baubeginn Der Bau beginnt mit den ersten Vorbereitungsarbeiten auf dem zu bebauenden Grundstück und nachdem die zuständige Behörde über den voraussichtlichen Termin des genehmigungspflichtigen Baubeginns unterrichtet wurde. Die Vorbereitungsarbeiten sind: das Abstecken von Bauobjekten nach Lage und Höhe, das Nivellieren der Baustelle, die technische Vorbereitung der Baustelle und die Fertigung von Anschlüssen. Der Bauherr ist verpflichtet, die zuständige Behörde sowie den Entwurfsverfasser über den voraussichtlichen Termin des Baubeginns zu unterrichten, und zwar mindestens sieben Tage vor dem Baubeginn. Die Vorankündigung soll u. a. die Erklärung des Bauleiters über die Anfertigung des SiGe- Plans beinhalten. Bauaufsichtsinspektor In allen vorschriftsmäßigen Fällen und immer wenn er dies für richtig erachtet, bestellt der Bauherr einen Bauaufsichtsinspektor, zu dessen Pflichten u. a. gehört: - die Übereinstimmung des Bauvorhabens mit dem Bauentwurf, der Baugenehmigung sowie entsprechenden Vorschriften und technischen Kenntnissen zu prüfen, - fertig gestellte Bauarbeiten zu überprüfen und abzunehmen. Das Baurecht berechtigt den Bauaufsichtsinspektor, dem Bauleiter Anweisungen in Bezug auf die Beseitigung von Unregelmäßigkeiten oder 20 BAUGESETZ

23 Gefährdungen zu geben, und diese in das Baubuch einzutragen. Darüber hinaus kann der Inspektor die weiteren Bauarbeiten unterbrechen, wenn ihre Fortsetzung mögliche Gefährdungen nach sich ziehen kann. Benutzungsgenehmigung Bevor ein Bauobjekt genutzt werden darf, ist bei Bauobjekten, für deren Errichtung eine Baugenehmigung notwendig war, die endgültige Benutzungsgenehmigung erforderlich. Dies betrifft auch solche Bauobjekte wie z. B. Sport- und Freizeiteinrichtungen, Kultur-, Bildungs- und Wissenschaftseinrichtungen, religiöse Zentren, Gesundheitsdiensteinrichtungen, Gebäude der öffentlichen Verwaltung, Hotels, Bürogebäude, Handels-, Gastronomie- und Dienstleistungszentren sowie Industrieobjekte. Braucht der Bauherr eine Benutzungsgenehmigung, ist er verpflichtet, folgende Behörden über die Fertigstellung des Bauobjekts und die Absicht, dieses zu nutzen, zu unterrichten: Umweltschutzinspektion, Staatliche Sanitärinspektion, Staatliche Arbeitsinspektion und Staatliche Feuerwehr. Diese Behörden begutachten die Übereinstimmung des fertig gestellten Bauobjekts mit dem Bauentwurf. Sollten sie innerhalb von 14 Tagen nach dem Eingang der entsprechenden Unterlagen keine Stellung beziehen, wird dies als kein Einspruch gedeutet. Der Bauherr ist dazu verpflichtet, dem Bauabschlussbericht oder dem Antrag auf Benutzungsgenehmigung folgende Unterlagen beizulegen: das Original des Baubuches, die Erklärung des Bauleiters über die Übereinstimmung des Bauobjekts mit dem Bauentwurf und der Baugenehmigung sowie mit den entsprechenden Vorschriften, die Untersuchungs- und Kontrollprotokolle, die Geoinventarisation nach der Fertigstellung des Bauobjekts sowie eine Erklärung, dass keine Einwände oder Anmerkungen seitens der oben genannten Behörden vorliegen. Die zuständige Behörde führt, auf Verlangen des Bauherrn, die notwendige Baustellenkontrolle durch, nachdem der Antrag auf Benutzungsgenehmigung gestellt worden war. Abnahme Der Bauherr ist verpflichtet, die zuständige Behörde über die Beendigung der genehmigungspflichtigen Bauarbeiten innerhalb von 14 Tagen nach Abschluss der Bauarbeiten zu unterrichten. Den Unterlagen über den Abschluss der Bauarbeiten BAUGESETZ 21

24 muss der Bauherr dieselben Dokumente beilegen, die dem Antrag auf Benutzungsgenehmigung beigefügt waren. Der Bauherr veranlasst die notwendige Baubesichtigung, damit festgestellt werden kann, dass der Bau gemäß der Baugenehmigung durchgeführt wurde. Bei dieser Kontrolle wird vor allem überprüft, ob das Bauobjekt mit der geplanten Erschließung des Grundstücks, mit dem räumlich-baulichen Entwurf sowie den Bauprodukten übereinstimmt. Eine solche Kontrolle darf ausschließlich in Auftrag der zuständigen Bauaufsichtsbehörde von einer Person durchgeführt werden, die in der Kreis- oder Wojewodschaftsbauaufsichtsinspektion tätig ist und über die entsprechende Bauberechtigung verfügt. Nach der Durchführung der Baubesichtigung wird ein Protokoll in 3 Ausfertigungen angefertigt. Der Bauherr übergibt nach Beendigung der Bauarbeiten dem Besitzer oder Verwalter des Bauobjekts die Bauunterlagen (Baugenehmigung mit Bauentwurf, Baubuch, Teilabnahmeprotokollen und Abschlussprotokoll) sowie die Unterlagen für spätere Arbeiten am Bauwerk. 22 BAUGESETZ

25 Das Baurecht Wissenswertes für den Bauherrn und Arbeitgeber Arbeitsgesetzbuch, allgemeine Arbeitschutzvorschriften und Verordnung über den Arbeitsschutz während der Ausführung von Bauarbeiten Vorbereitung der Bauarbeiten Der Bauherr ist verpflichtet, bei Bauvorhaben mit einem voraussichtlichen Umfang von mehr als 30 Tagen Arbeitsdauer und mehr als 20 gleichzeitig tätigen Arbeitnehmern oder mehr als 500 Personentagen den zuständigen Arbeitsinspektor 7 Tage vor dem Baubeginn über die Absicht, mit den Bauarbeiten zu beginnen, zu unterrichten. Verantwortung des Bauherrn als zukünftigen Arbeitgeber Der Bauherr als zukünftiger Arbeitgeber soll gewährleisten, dass die Bauarbeiten oder der Umbau eines Bauwerks, in dem Arbeitsräume vorgesehen sind, gemäß den Entwürfen durchgeführt werden, in denen die Anforderungen zur Sicherheit und Arbeitshygiene berücksichtigt sind. Die letzteren müssen von den oben genannten berechtigten Sachverständigen positiv begutachtet werden. Ausführender Unter diesem Begriff ist ein Bauunternehmer zu verstehen, der in Auftrag des Bauherrn tätig ist und den Gesamtbau realisiert oder einzelne Bauarbeiten durchführt. Der Ausführende ist verpflichtet, vor dem Baubeginn eine Anweisung für eine sichere Durchführung von Bauarbeiten zu erstellen und diese den Beschäftigten im Rahmen der von ihnen ausgeübten Tätigkeiten zur Verfügung zu stellen. Die Anweisung soll Informationen darüber enthalten, wie man die im SiGe- Plan genannten Gefährdungen vermeiden kann. Die Pflichten des Ausführenden im Bereich der Sicherheit und Arbeitshygiene werden, wenn er gleichzeitig der Arbeitgeber ist, durch die Vorschriften des Arbeitsgesetzbuches geregelt (Abschnitt 10). Der Arbeitgeber ist verpflichtet, die Gesundheit und das Leben der Beschäftigten zu schützen, indem er ihnen sichere und hygienische Arbeitsbedingungen garantiert. Der Arbeitgeber muss in dem für ihn notwendigen Rahmen mit den Arbeitsschutzvorschriften vertraut sein, darunter mit den Vorschriften und Grundsätzen der Sicherheit und Arbeitshygiene. Zu den besonderen Pflichten des Arbeitgebers gehört: - Beschäftigte am Anfang des Bauvorhabens und danach regelmäßig DAS BAURECHT 23

26 durch einen Arzt untersuchen zu lassen, - eine allgemeine Einführungsschulung für Beschäftigte durchzuführen, - das Berufsrisiko einzuschätzen und zu dokumentieren, die Beschäftigten über dieses Risiko zu informieren und die notwendigen Mittel zur Risikoverringerung einzusetzen, - Beschäftigte mit Arbeitskleidung und -schuhen und mit persönlicher Schutzausrüstung auszustatten, - Maschinen und Anlagen, die den Anforderungen der Sicherheit und Arbeitshygiene entsprechen, einzusetzen, - eine entsprechende Eignung für die ausgeübten Tätigkeiten sicherzustellen. Koordinierung Die allgemeinen Grundsätze sind im Art. 208 des Arbeitsgesetzbuches formuliert und besagen, dass wenn gleichzeitig am selben Ort Beschäftigte mehrerer Arbeitgeber tätig sind die Arbeitgeber zu folgendem verpflichtet sind: Sie müssen miteinander arbeiten, einen Koordinator bestellen, der über die Sicherheit und Arbeitshygiene aller am selben Ort Beschäftigter wacht, sowie die Grundsätze ihrer Zusammenarbeit in Situationen festlegen, wenn Gesundheits- oder Lebensgefährdungen für die Beschäftigten auftreten. Die Verantwortung jedes Arbeitgebers für die Sicherheit und den Gesundheitsschutz seiner Beschäftigten bleibt durch die Bestellung eines Koordinators unberührt. Besonders gefährliche Arbeiten Bei der Durchführung von besonders gefährlichen Arbeiten soll der Arbeitgeber detaillierte Anforderungen in Bezug auf die Sicherheit und den Gesundheitsschutz festlegen. Er soll folgendes gewährleisten: - unmittelbare Überwachung dieser Arbeiten durch gesondert für dieses Ziel bestellte Personen, - entsprechende Sicherheitsmittel, - eine Anweisung, die insbesondere die namentliche Arbeitsaufteilung, den Zeitplan für einzelne Aufgaben sowie die Anforderungen in Bezug auf die Sicherheit und den Gesundheitsschutz bei der Durchführung einzelner Arbeiten umfasst. Zu den besonders gefährlichen Arbeiten gehören u. a.: Arbeiten in großer Höhe, Bau-, Abbau-, Instandsetzungs- und Montagearbeiten, die bei laufendem Betrieb durchgeführt werden, sowie Arbeiten in gefährlichen, geschlossenen Räumen. 24 DAS BAURECHT

27 Integration der Sicherheit und des Gesundheitsschutzes auf Baustellen in den Bauablauf Verantwortliche 1. Entwurfsphase Bauablauf Maßnahmen zu Sicherheit Verantwortlich und Gesundheitsschutz Erarbeitung des Bauentwurfs Erarbeitung von Informationen zu Sicherheit Bauherr, gemäß dem Beschluss über und Gesundheitsschutz. Begutachtung des Entwurfsverfasser, Bebauungsbedingungen und Bauobjektentwurfs oder seiner Teile, in Sachverständiger für Raumordnung sowie gemäß denen Arbeitsräume vorgesehen sind. Sicherheit und den Vorschriften und Arbeitshygiene technischen Kenntnissen. Fachliche Projekterarbeitung Berücksichtigung spezifischer Merkmale des Bauherr, unter Berücksichtigung Bauobjekts in der Information über Sicherheit Entwurfsverfasser mit spezifischer Merkmale des und Gesundheitsschutz. entsprechender Eignung entworfenen Bauobjekts. für Projektarbeiten in einzelnen Fachgebieten. Sammeln von Informationen, Dabei u. a. Berücksichtigung: Bauherr, die für den Entwurf wichtig - der unterirdischen und oberirdischen Entwurfsverfasser sind. Baulanderschließungsnetze, - der geologischen und geotechnischen Bodenbedingungen. INTEGRATION DER SICHERHEIT UND DES GESUNDHEITSSCHUTZES AUF BAUSTELLEN IN DEN BAUABLAUF VERANTWORTLICHE 25

28 2. Bauantrag (wenn bei der Baustelle oder bei der Durchführung von Bauarbeiten eine Baugenehmigung erforderlich ist), Baugenehmigung Bauablauf Maßnahmen zu Sicherheit Verantwortlich und Gesundheitsschutz Zusammenstellung der Unterlagen keine Entwurfsverfasser Anlagen zum Baugenehmigungsantrag. Einreichen des Baugenehmigungsantrags. keine Bauherr Prüfung des Baugenehmigungsantrags. keine Räumlich-bauliche Behörden 3. Ausführungsphase 3.1. Bauausführung Bauablauf Maßnahmen zu Sicherheit und Gesundheitsschutz Verantwortlich Bauüberwachung Anfertigung des SiGe-Plans, bzw. Sicherstellung, dass ein solcher Bauleiter durch den Bauleiter, Plan, der die spezifischen Merkmale des Bauobjekts und die Be- Koordination, dingungen der auszuführenden Bauarbeiten berücksichtigt, vor Organisation des dem Baubeginn erarbeit wird, wenn es sich um ein Bauvorhaben Bauablaufs. mit einem voraussichtlichen Umfang von mehr als 30 Tagen Arbeitsdauer und mehr als 20 gleichzeitig tätigen Arbeitnehmern oder mehr als 500 Personentagen handelt. Koordination der Aufgaben mit dem Ziel, Gesundheitsgefährdungen zu vermeiden und die Gesundheit zu schützen, u. a. bei: - der Erarbeitung technischer oder organisatorischer Grundlagen für die geplanten Bauarbeiten oder ihre einzelnen Abschnitte, die gleichzeitig oder hintereinander durchgeführt werden sollen, - der Planung der Zeit, die für die Beendigung der Bauarbeiten oder ihrer einzelnen Abschnitte notwendig ist. Koordination der Aktionen, die sicherstellen, dass während der Bauarbeiten die in den Vorschriften zu Sicherheit und Arbeitshygiene sowie im SiGe-Plan enthaltenen Grundsätze beachtet werden. 26 INTEGRATION DER SICHERHEIT UND DES GESUNDHEITSSCHUTZES AUF BAUSTELLEN IN DEN BAUABLAUF VERANTWORTLICHE

29 Bauablauf Maßnahmen zu Sicherheit und Gesundheitsschutz Verantwortlich Einführung notwendiger Änderungen in Anweisungen zu Sicherheit und Gesundheitsschutz sowie im SiGe-Plan, die sich aus dem Fortschreiten der Bauarbeiten ergeben. Veranlassung notwendiger Schritte, um das Betreten der Baustelle durch Unbefugte zu verhindern. Verfasseraufsicht, Baubesprechungen. Erläuterung von Anmerkungen und Vorbehalten zu Entwurfsverfasser Projektlösungen. Die Forderung, die Bauarbeiten mit einer Eintragung im Baubuch zu unterbrechen, für den Fall, wenn die: - Möglichkeit einer Gefährdung festgestellt wurde, - Arbeiten nicht entwurfsgemäß durchgeführt wurden. Aufsicht des Arbeitge- Gewährleistung der Sicherheit und Arbeitshygiene Arbeitgeber, verantwortliche bers über die Arbeits- für alle Beschäftigten. Person, die die Beschäftigten organisation und die Organisation der gesamten Arbeit und der leitet, Mitarbeiter des Sicher- Beachtung von Vor- einzelnen Arbeitsstellen durch die verantwortliche heits- und Arbeitshygieneschriften zu Sicherheit Person, die die Beschäftigten leitet. dienstes (betr. Arbeitgeber, die und Arbeitshygiene. Beratung für den Arbeitgeber und Kontrolle im mehr als 100 Beschäftigte Bereich der Sicherheit und Arbeitshygiene durch beschäftigen), Mitarbeiter mit den Sicherheits- und Arbeitshygienedienst. einer Schulung im Bereich der Sicherheit und Arbeitshygiene, geeigneter außerbetrieblicher Fachmann Koordination der Bestellung von Koordinatoren, die die Sicherheit Arbeitgeber Arbeit von Unterneh- und Arbeitshygiene aller am selben Ort men, deren Beschäf- Beschäftigten überwachen. tigte gleichzeitig am Festlegung von Grundsätzen für die Zusammenselben Ort tätig sind. arbeit unter Berücksichtigung der notwendigen Maßnahmen zur Verhinderung von Gesundheitsoder Lebensgefährdung der Beschäftigten. INTEGRATION DER SICHERHEIT UND DES GESUNDHEITSSCHUTZES AUF BAUSTELLEN IN DEN BAUABLAUF VERANTWORTLICHE 27

30 3.2. Bauabnahme und Übergabe Bauablauf Maßnahmen zu Sicherheit Verantwortlich und Gesundheitsschutz Unterrichten der Staatlichen Kontrolle der Übereinstimmung der Fertigstel- Bauherr, Arbeitsinspektion über die lung des Bauobjekts mit dem Bauentwurf. Bauleiter, Beendigung der Bauarbeiten Kontrolle der Beachtung von Vorschriften zu Arbeitsinspektor am Bauobjekt und über die Sicherheit und Arbeitshygiene bei der Über- Absicht, dieses zu nutzen, nahme von neu gebauten oder umgebauten Behebung von Mängeln. Betrieben oder ihren Teilen. Positive Stellungnahme bei fehlenden Einwänden oder Einspruch, wenn das Bauobjekt die Anforderungen der Sicherheit und Arbeitshygiene nicht erfüllt. Erhalt der Nutzungsgenehmigung. Unterrichten der Bauaufsichts- Kontrolle der Fertigstellung des Bauobjekts Bauherr, behörde über die Beendigung gemäß den in der Baugenehmigung festge- Bauleiter, der Bauarbeiten, für die eine legten Bedingungen. Bauaufsichtsinspektor Baugenehmigung notwendig war. Übergabe des Bauobjekts, Mängelbeseitigung. Zusammenstellung der Unter- Übergabe der Bauunterlagen sowie der Unter- Bauherr, lagen, die für die Nutzung des lagen für spätere Arbeiten. Besitzer oder Verwalter Bauobjekts notwendig sind. des Bauobjekts Bearbeitung: Hauptarbeitsinspektion Abteilung Prävention Stand: September INTEGRATION DER SICHERHEIT UND DES GESUNDHEITSSCHUTZES AUF BAUSTELLEN IN DEN BAUABLAUF VERANTWORTLICHE

31

32 Herausgeber: Landesamt für Arbeitsschutz des Landes Brandenburg Horstweg Potsdam Titelgestaltung und Satz: Arne-Design, Briesen Titelfoto: Landesamt für Arbeitsschutz Druck: Offsetdruckerei Chromik Frankfurt (Oder) Auflage: November 2005

Organizacja i prowadzenie szkolenia Animator sportu i rekreacji

Organizacja i prowadzenie szkolenia Animator sportu i rekreacji Nr sprawy: DRP/5/WSE/2015 Tłuszcz, dnia 03.03.2015 r. ZAPROSZENIE DO ZŁO ENIA PROPOZYCJI CENOWEJ Na podstawie art. 4 pkt. 8 z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówie Publicznych (Dz. U. z 2013 r. Nr 113,

Bardziej szczegółowo

Z L E C E N I E Nazwa firmy (spółki)..

Z L E C E N I E Nazwa firmy (spółki).. Rejestracja podatkowa w Niemczech spółki kapitałowej z siedzibą w Polsce Rejestracja podatkowa w Niemczech jest obowiązkowa, jeżeli firma z siedzibą w Polsce ma wykonywać w Niemczech usługi, od których

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ FIRMA OPONIARSKA D BICA S.A. w D bicy INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ CZ OGÓLNA Tekst obowi zuje od dnia: data:15.02.2012 wersja:1 Strona 1 z 7 SPIS TRE CI I.A. Postanowienia Ogólne...

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl Page 1 of 5 http://bzp1.portal.uzp.gov.pl/index.php?ogloszenie=show&pozycja=187619&rok=20... Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Współdziałanie z zakładową organizacją związkową. Rozdział II. Umowa o pracę. Oddział 1. Zawarcie umowy o pracę

Współdziałanie z zakładową organizacją związkową. Rozdział II. Umowa o pracę. Oddział 1. Zawarcie umowy o pracę 23 2 25 1 Art. 23 2. Art. 24. 2. Przepisy art. 9 1 1 4 stosuje się odpowiednio. Dział drugi. Stosunek pracy Współdziałanie z zakładową organizacją związkową Jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie

Bardziej szczegółowo

Gewerbe und Beschäftigung deutscher Bürger in Polen

Gewerbe und Beschäftigung deutscher Bürger in Polen Gewerbe und Beschäftigung deutscher Bürger in Polen Doradca Podatkowy Steuerberater Albert Kokoszka ul. Srebrna Góra 2a, 66-600 Krosno Odrzańskie tel. 068 383 8967 Podstawowe obowiązki Grundlegende Pflichten

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY KOMISJI PRZETARGOWEJ URZ DU MIASTA SZCZECIN

REGULAMIN PRACY KOMISJI PRZETARGOWEJ URZ DU MIASTA SZCZECIN Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Nr 314/13 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 17 lipca 2013 r. REGULAMIN PRACY KOMISJI PRZETARGOWEJ URZ DU MIASTA SZCZECIN Id: EF19B3A0-4229-4B91-8B25-9DADC02E93A0. Podpisany

Bardziej szczegółowo

P1 POST POWANIE POWYPADKOWE

P1 POST POWANIE POWYPADKOWE PA STWOWA WY SZA SZKO A ZAWODOWA w Nowym S czu P1 POST POWANIE POWYPADKOWE Spis tre ci 1. Wprowadzenie 2. Post powanie powypadkowe 3. Wzór protoko u ustalenia okoliczno ci i przyczyn wypadku przy pracy.

Bardziej szczegółowo

Centrala Bank PKO BP o/ Choszczno Sąd Rejonowy Szczecin

Centrala Bank PKO BP o/ Choszczno Sąd Rejonowy Szczecin Es ist uns ein Vergnügen, Ihnen das von uns mitentwickelte Montagesystem für PV Module vorstellen zu dürfen. Wir empfehlen vor Beginn der Montage eine kurze Unterweisung bzw. Schulung bei unseren Fachleuten

Bardziej szczegółowo

RAMOWY STATUT PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA

RAMOWY STATUT PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA RAMOWY STATUT PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA Projekt z dnia 18 sierpnia 2010 r. Zał czniki do rozporz dzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2010 r. (poz...) Zał cznik nr 1 1. 1. Statut publicznego przedszkola,

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 16 grudnia 2009 r.

KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 16 grudnia 2009 r. KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarz dczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

Bardziej szczegółowo

II. 1.PROCEDURA POST POWANIA W SYTUACJI ZAISTNIENIA WYPADKU UCZNIA POZOSTAJ CEGO POD OPIEK SZKO Y

II. 1.PROCEDURA POST POWANIA W SYTUACJI ZAISTNIENIA WYPADKU UCZNIA POZOSTAJ CEGO POD OPIEK SZKO Y II. 1.PROCEDURA POST POWANIA W SYTUACJI ZAISTNIENIA WYPADKU UCZNIA POZOSTAJ CEGO POD OPIEK SZKO Y I. Podstawa prawna Rozporz dzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpiecze stwa i higieny w

Bardziej szczegółowo

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Konferencja organizowana w ramach projektu Digitalizacja szlaku konnego

Bardziej szczegółowo

Dyrektor. Wniosek o przyj cie dziecka do publicznego przedszkola, oddzia u przedszkolnego przy szkole, innej formy wychowania przedszkolnego 1

Dyrektor. Wniosek o przyj cie dziecka do publicznego przedszkola, oddzia u przedszkolnego przy szkole, innej formy wychowania przedszkolnego 1 Imi i Nazwisko wnioskodawcy rodzica /opiekuna prawnego kandydata Adres do korespondencji w sprawach rekrutacji Dyrektor Nazwa i adres jednostki, do której sk adany jest wniosek (placówki pierwszego wyboru)

Bardziej szczegółowo

Funkcja Tytuł, Imi i Nazwisko Specjalno Nr Uprawnie Podpis Data

Funkcja Tytuł, Imi i Nazwisko Specjalno Nr Uprawnie Podpis Data WYKONAWCA: FIRMA IN YNIERSKA GF MOSTY ul. D bowa 19 41-940 Piekary l. Zamierzenie budowlane: Przebudowa mostu drogowego nad rzek Czarna Przemsza w drodze powiatowej 4724 S ulica Bory w B dzinie Adres obiektu:

Bardziej szczegółowo

TUROSTÓWKO- DABRÓWKA KO CIELNA GMINA KISZKOWO SZCZEGÓ OWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.00.00.00. WYMAGANIA OGÓLNE

TUROSTÓWKO- DABRÓWKA KO CIELNA GMINA KISZKOWO SZCZEGÓ OWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.00.00.00. WYMAGANIA OGÓLNE TUROSTÓWKO- DABRÓWKA KO CIELNA GMINA KISZKOWO SZCZEGÓ OWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.00.00.00. WYMAGANIA OGÓLNE 1. WST P 1.1.Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegó owej specyfikacji technicznej s

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) W czasie pobytu za granicą mieszkasz u znajomych. Z nimi odwiedziłeś/-łaś

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych Dz.U.08.234.1577 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2008 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zał cznik nr do porozumienia/umowy z dnia

Zał cznik nr do porozumienia/umowy z dnia Zał cznik nr do porozumienia/umowy z dnia Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego ws. procedury naboru projektów konkursowych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG na lata 2009-2014 oraz Norweskiego Mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Polsce podstawowe fakty. Ehrenamt in Polen -Grundlegende Fakten. Anna Pytlik 30.08.2014, Rydułtowy

Wolontariat w Polsce podstawowe fakty. Ehrenamt in Polen -Grundlegende Fakten. Anna Pytlik 30.08.2014, Rydułtowy Wolontariat w Polsce podstawowe fakty Ehrenamt in Polen -Grundlegende Fakten Anna Pytlik 30.08.2014, Rydułtowy Podstawa prawna Rechtsgrund Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA KULTURY I SZTUKI. z dnia 9 marca 1999 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA KULTURY I SZTUKI. z dnia 9 marca 1999 r. Dz.U.99.41.419 ROZPORZ DZENIE MINISTRA KULTURY I SZTUKI z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie wymaga kwalifikacyjnych uprawniaj cych do zajmowania okre lonych stanowisk w bibliotekach oraz trybu stwierdzania

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA WST PNEGO OGÓLNEGO (INSTRUKTA U OGÓLNEGO)

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA WST PNEGO OGÓLNEGO (INSTRUKTA U OGÓLNEGO) (piecz pracodawcy) RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA WST PNEGO OGÓLNEGO (INSTRUKTA U OGÓLNEGO) obowi zuj cy w zak adzie pracy Szkolenie wst pne ogólne (instrukta ogólny) ramowy program szkolenia I. Istota bezpiecze

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania Zespó Instrumentów Inwestycyjnych Zespó Instrumentów Doradczych Dzia ania 2.3 i 2.1 Warszawa, dnia 7 wrze nia 2005r. Statystyka na dzie 31.08.2005r. Ilo onych

Bardziej szczegółowo

Czy zamówienie by o przedmiotem og oszenia w Biuletynie Zamówie Publicznych: tak, numer

Czy zamówienie by o przedmiotem og oszenia w Biuletynie Zamówie Publicznych: tak, numer Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 320474-2012 z dnia 2012-08-29 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Białystok 1. Przedmiotem zamówienia jest zorganizowanie i przeprowadzenie kursu prawa jazdy kat. C, C + E

Bardziej szczegółowo

Temat: System ochrony pracy w Polsce

Temat: System ochrony pracy w Polsce Temat: System ochrony pracy w Polsce System ochrony pracy przejawia si w ró nych formach organizacyjnych pa stwa. W zale no ci od zamo no ci pa stwa mo e by bardziej lub mniej rozwini ty. Mówi c o systemie

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY

SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY Członkowie zespołów powypadkowych wypadki przy pracy Materiał pomocniczy do szkolenia społecznych inspektorów pracy WERSJA DEMONSTRACYJNA SPOŁECZNA INSPEKCJA PRACY Członkowie

Bardziej szczegółowo

POWIAT KRAKOWSKI Modernizacja kszta cenia zawodowego w Ma opolsce

POWIAT KRAKOWSKI Modernizacja kszta cenia zawodowego w Ma opolsce Regulamin uczestnictwa w projekcie Beneficjent:,, Biuro ds. Realizacji Projektu Partner: Realizator 1. Zespó Szkó Ponadgimnazjalnych w Giebu towie 32-085 Modlnica, 2. Zespó Szkó Ponadgimnazjalnych w Krzeszowicach

Bardziej szczegółowo

Regulamin studiów podyplomowych w Uniwersytecie ódzkim. I. Postanowienia ogólne.

Regulamin studiów podyplomowych w Uniwersytecie ódzkim. I. Postanowienia ogólne. za cznik do uchwa y nr 384 Senatu Uniwersytetu ódzkiego z dnia 19 wrze nia 2011 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Studiów Podyplomowych w Uniwersytecie ódzkim Regulamin studiów podyplomowych w Uniwersytecie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 2007 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 2007 r. projekt z dnia 10.12.2007 r. ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 2007 r. zmieniaj ce rozporz dzenie w sprawie szczegó owych wymaga w zakresie jako ci handlowej wyrobów kakaowych i

Bardziej szczegółowo

27.06.2012 ZAPYTANIE OFERTOWE

27.06.2012 ZAPYTANIE OFERTOWE 27.06.2012 ZAPYTANIE OFERTOWE Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan, w ramach projektu wiadomy podatnik realizowanego przez PKPP Lewiatan na mocy umowy o dofinansowanie nr UDA-POKL.02.01.02-00-002/10

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej Dziennik Ustaw Nr 238 16199 Poz. 1581 1581 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej Na podstawie art. 70 ust. 6 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn Dz.U.06.243.1763 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z dnia 27 grudnia 2006 r.) Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2007 r.

ROZPORZ DZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2007 r. ROZPORZ DZENIE RADY MINISTRÓW z dnia..... 2007 r. projekt w sprawie wysoko ci dop at do sk adek z tytu u ubezpieczenia upraw rolnych i zwierz t gospodarskich w 2008 r. Na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T o dofinansowanie ze rodków PFRON w ramach programu pn. Program wyrównywania ró nic mi dzy regionami OBSZAR C

P R O J E K T o dofinansowanie ze rodków PFRON w ramach programu pn. Program wyrównywania ró nic mi dzy regionami OBSZAR C Wniosek z ono Nr sprawy: w dniu... P R O J E K T o dofinansowanie ze rodków PFRON w ramach programu pn. Program wyrównywania ró nic mi dzy regionami OBSZAR C Cz 1 PROJEKTU: Dane i informacje o Projektodawcy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2009 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2009 r. PROJEKT ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2009 r. w sprawie szczegó owego sposobu post powania z odpadami weterynaryjnymi Na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZY SKIEGO w WARSZAWIE REKTOR

UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZY SKIEGO w WARSZAWIE REKTOR UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZY SKIEGO w WARSZAWIE REKTOR R-0161-I-5/07 Zarz dzenie Nr 5/2007 Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszy skiego w Warszawie z dnia 1 marca 2007 r. w sprawie ewidencjonowania,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia. 2012 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia. 2012 r. Projekt z dnia 5 kwietnia 2012 r. ROZPORZ DZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia. 2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegaj cych si o uprawnienia do kierowania pojazdami,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA SPRAW WEWN TRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia... 2006 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej. Rozdzia 1 Przepisy ogólne

ROZPORZ DZENIE MINISTRA SPRAW WEWN TRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia... 2006 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej. Rozdzia 1 Przepisy ogólne PROJEKT Z DNIA 27.11.2006 R. ROZPORZ DZENIE MINISTRA SPRAW WEWN TRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia... 2006 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej. Na podstawie art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 6 wrze nia

Bardziej szczegółowo

KOMPENSATA DLA OFIAR PRZESTĘPSTW AUSTRIA

KOMPENSATA DLA OFIAR PRZESTĘPSTW AUSTRIA Podręcznik 80/2004 AUSTRIA (pl) 1 KOMPENSATA DLA OFIAR PRZESTĘPSTW AUSTRIA 1. Prawo krajowe... 2 1.1. Wykonanie [art. 18]... 2 1.2. Krajowe systemy kompensaty [art. 12 ust. 2]... 2 2. Odpowiedzialne organy

Bardziej szczegółowo

Us ugi edukacyjne obejmuj ce przeprowadzenie zaj w ramach projektu Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów

Us ugi edukacyjne obejmuj ce przeprowadzenie zaj w ramach projektu Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów Us ugi edukacyjne obejmuj ce przeprowadzenie zaj w ramach projektu Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szko y podstawowej, realizowanie w Szko ach Podstawowych w Gminie

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotycz ce:

Zapytanie ofertowe dotycz ce: Zapytanie ofertowe dotycz ce: wiadczenia us ugi dostawy symetrycznego cza internetowego w technologii wiat owodowej o przepustowo ci min. 100Mbps/100Mbps do siedziby Instytutu Wzornictwa Przemys owego

Bardziej szczegółowo

3 Spó ka prowadzi korporacyjn stron internetow i zamieszcza na niej:

3 Spó ka prowadzi korporacyjn stron internetow i zamieszcza na niej: wiadczenie DOMEX-BUD Development S.A. z siedzib we Wroc awiu w sprawie przestrzegania zasad zawartych w za czniku Nr 1 do Uchwa y Nr 293/2010 Zarz du Gie dy Papierów Warto ciowych w Warszawie S.A. z dnia

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne REGULAMIN PRZYZNAWANIA STYPENDIÓW w ramach projektu w asnego Instytucji Wdra aj cej pt. Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne dla studentów województwa lubuskiego w ramach Dzia

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy JUKAWA Co dalej? Metoda analizy Na czym polega warto JUKAWY dla miasta? Jakie s cele miasta? Podstawowy: utrzyma budynek z powodu jego unikalnej i cennej historycznie architektury Uzupe niaj ce (o ile

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2007 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2007 r. ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) PROJEKT z dnia... 2007 r. w sprawie wysoko ci i sposobu pobierania op at zwi zanych z identyfikacj i rejestracj konia, wydaniem i dor czeniem paszportu

Bardziej szczegółowo

UCHWA A intencyjna nr.../2014

UCHWA A intencyjna nr.../2014 UCHWA A intencyjna nr.../2014 podj ta w dniu... na zebraniu w cicieli lokali tworz cych Wspólnot Mieszkaniow nr..., której nieruchomo po ona jest w Tychach przy ul.... w sprawie: wyra enia woli przyst

Bardziej szczegółowo

WZÓR. Dziennik Ustaw Nr 298 17434 Poz. 1770. Załącznik nr 1. Załącznik nr 1. ciwy wierzyciela 1) realizuj cy wiadczenia z funduszu alimentacyjnego:

WZÓR. Dziennik Ustaw Nr 298 17434 Poz. 1770. Załącznik nr 1. Załącznik nr 1. ciwy wierzyciela 1) realizuj cy wiadczenia z funduszu alimentacyjnego: Dziennik Ustaw Nr 298 17434 Poz. 1770 ciwy wierzyciela 1) realizuj cy wiadczenia z funduszu alimentacyjnego: Adres: Cz I WZÓR Załączniki do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane 1) (tekst jednolity)

USTAWA z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane 1) (tekst jednolity) Dz.U.10.243.1623 2011-03-18 zm. Dz.U.2011.32.159 art. 3 2011-04-04 zm. Dz.U.2011.45.235 art. 68 2011-07-01 zm. Dz.U.2011.135.789 art. 59 2011-08-08 zm. Dz.U.2011.142.829 art. 2 2012-01-01 zm. Dz.U.2011.185.1092

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. wiadczenia us ug za po rednictwem systemu ebanknet przez Bank Spó dzielczy w Czarnym Duancju

REGULAMIN. wiadczenia us ug za po rednictwem systemu ebanknet przez Bank Spó dzielczy w Czarnym Duancju BS Bank Spó dzielczy W Czarnym Dunajcu REGULAMIN wiadczenia us ug za po rednictwem systemu ebanknet przez Bank Spó dzielczy w Czarnym Duancju Czarny Dunajec 2007 1 SPIS TRE CI Rozdzia I. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) Wybierasz się ze znajomymi na pieszą wycieczkę po okolicy. Porozmawiaj

Bardziej szczegółowo

Turystyczny szlak pieszy w Gminie Bisztynek (zlokalizowany na dzia kach nr 184, 355 - obr b S topy)

Turystyczny szlak pieszy w Gminie Bisztynek (zlokalizowany na dzia kach nr 184, 355 - obr b S topy) ul. Misia Uszatka 10/2 10-696 Olsztyn kom.667-631-700 info@msprojekt.olsztyn.pl NIP 891-138-64-68 REGON 519580429 www.msprojekt.olsztyn.pl Rodzaj opracowania : Projekt budowlany Obiekt : Turystyczny szlak

Bardziej szczegółowo

Szko a Kaskaderów 13 Marek So ek, ul. Podgórki 18, Kraków REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W PROJEKCIE SZKO A KASKADERÓW FILMOWYCH

Szko a Kaskaderów 13 Marek So ek, ul. Podgórki 18, Kraków REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W PROJEKCIE SZKO A KASKADERÓW FILMOWYCH Szko a Kaskaderów 13 Marek So ek, ul. Podgórki 18, Kraków REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W PROJEKCIE SZKO A KASKADERÓW FILMOWYCH 1 Informacje o projekcie 1. Projekt Szko a Kaskaderów Filmowych, realizowany

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU

WNIOSEK ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU Za cznik do regulaminu naboru uczestników projektu,,internet w Twoim zasi gu WNIOSEK ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU,,Internet w Twoim zasi gu przeciwdzia anie wykluczeniu cyfrowemu w Powiecie Tomaszowskim Dane

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STANOWISKA RZ DU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ

PROJEKT STANOWISKA RZ DU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ PROJEKT STANOWISKA RZ DU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ I. Cel projektu aktu prawnego. Celem Dezyderatu nr 13 Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest uregulowanie zasad i warunków lokalizacji elektrowni wiatrowych.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK PRAKTYKI PSYCHOPEDAGOGICZNEJ

DZIENNIK PRAKTYKI PSYCHOPEDAGOGICZNEJ AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PI SUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIA WYCHOWANIA FIZCZNEGO I SPORTU W BIA EJ PODLASKIEJ KIERUNEK: WYCHOWANIE FIZYCZNE DZIENNIK PRAKTYKI PSYCHOPEDAGOGICZNEJ semestr., rok

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA W RODZINIE

PRAWA DZIECKA W RODZINIE PRAWA DZIECKA W RODZINIE W 1989 r. Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych uchwali o jednomy lnie Konwencj o Prawach Dziecka. Polska ratyfikowa a j w 1991r. Podpisuj c Konwencj prezydent z o y stosowne

Bardziej szczegółowo

Page 1 of 5 SEKCJA I: ZAMAWIAJ CY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA 2011-02-23

Page 1 of 5 SEKCJA I: ZAMAWIAJ CY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA 2011-02-23 Page 1 of 5 Zielona Góra: Przetarg nieograniczony na organizacj szkole w ramach projektu Lubuski Przedsi biorca, realizowanego w ramach Dzia ania 6.2 Programu Operacyjnego Kapita Ludzki Numer og oszenia:

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego

Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego dr Artur J. Ko uch Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego UR w Krakowie Ka de zorganizowane dzia

Bardziej szczegółowo

Cz I. ciwy wierzyciela 1) realizuj cy wiadczenia z funduszu alimentacyjnego: Adres: Numer PESEL 3) Telefon. Miejsce zamieszkania 4)

Cz I. ciwy wierzyciela 1) realizuj cy wiadczenia z funduszu alimentacyjnego: Adres: Numer PESEL 3) Telefon. Miejsce zamieszkania 4) ciwy wierzyciela 1) realizuj cy wiadczenia z funduszu alimentacyjnego: Adres: Cz I 2) Imi Nazwisko Numer Stan cywilny Obywatelstwo Miejsce zamieszkania 4) Miejscowo Kod pocztowy Ulica Numer domu Numer

Bardziej szczegółowo

ZARZ DZENIE NR 27 REKTORA UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO

ZARZ DZENIE NR 27 REKTORA UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO ZARZ DZENIE NR 27 REKTORA UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO z dnia 5 maja 2010 r. w sprawie zmiany zarz dzenia nr 31 Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. II. Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest przygotowanie i przeprowadzenie szkole dla pracowników PKPP Lewiatan.

ZAPYTANIE OFERTOWE. II. Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest przygotowanie i przeprowadzenie szkole dla pracowników PKPP Lewiatan. 17.01.2011 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan, w ramach projektu Wdro enie strategii rozwoju PKPP Lewiatan realizowanego przez PKPP Lewiatan na mocy umowy o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

UMOWA nr 2710/ / Umowa - projekt

UMOWA nr 2710/ / Umowa - projekt Za cznik Nr 4 Umowa - projekt UMOWA nr 2710/ / zawarta w dniu... roku w siedzibie Nadle nictwa Narol pomi dzy Pa stwowym Gospodarstwem Le nym Lasy Pa stwowe - Nadle nictwo Narol w Narolu, ul. Bohaterów

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane 1) (tekst jednolity) Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane 1) (tekst jednolity) Rozdział 1. Przepisy ogólne Dz.U.10.243.1623 2011-03-18 zm. Dz.U.2011.32.159 art. 3 2011-04-04 zm. Dz.U.2011.45.235 art. 68 2011-07-01 zm. Dz.U.2011.135.789 art. 59 2011-08-08 zm. Dz.U.2011.142.829 art. 2 Istniej pó niejsze wersje

Bardziej szczegółowo

odzimierz Pyszczek Warszawa - Marsh

odzimierz Pyszczek Warszawa - Marsh UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNO CI CYWILNEJ KURATORÓW S DOWYCH PREZENTACJA WST PNYCH OFERT 27 STYCZNIA 2014 odzimierz Pyszczek Warszawa - Marsh Za enia wst pne programu Ubezpieczaj cy: Ubezpieczeni: FUNDACJA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN pomocy materialnej dla doktorantów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroc awiu

REGULAMIN pomocy materialnej dla doktorantów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroc awiu za cznik nr 1 do Zarz dzenia Rektora nr 118/2011 z dnia 19 wrze nia 2011 r., zm. Zarz dzeniem Rektora nr 53/2012, nr 106/2013, nr 149/2014, 39/2015 tekst ujednolicony REGULAMIN pomocy materialnej dla doktorantów

Bardziej szczegółowo

do Uchwa y Rady Wydzia u Mechanicznego nr 02/01/20013 z dnia 17.01.2013r.

do Uchwa y Rady Wydzia u Mechanicznego nr 02/01/20013 z dnia 17.01.2013r. Za cznik do Uchwa y Rady Wydzia u Mechanicznego nr 02/01/20013 z dnia 17.01.2013r. SPOSÓB DOKONYWANIA OCENY REALIZACJI PROGRAMU STUDIÓW ORAZ PROWADZENIA BADA NAUKOWYCH PRZEZ DOKTORANTÓW NA WYDZIALE MECHANICZNYM

Bardziej szczegółowo

Prawo budowlane. Baugesetz. Sabina Ociepa. Streifler & Kollegen. T umaczenie. Konsultacja j zykowa i merytoryczna

Prawo budowlane. Baugesetz. Sabina Ociepa. Streifler & Kollegen. T umaczenie. Konsultacja j zykowa i merytoryczna Zweisprachige Textausgabe Tekst dwuj zyczny Baugesetz Prawo budowlane T umaczenie Sabina Ociepa Konsultacja j zykowa i merytoryczna Streifler & Kollegen Baugesetz Prawo budowlane T umaczenie Sabina Ociepa

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R Z D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia. 2015 r.

R O Z P O R Z D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia. 2015 r. R O Z P O R Z D Z E N I E Projekt z dnia 4 marca 2015 r. M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia. 2015 r. zmieniaj ce rozporz dzenie w sprawie wysoko ci minimalnych stawek wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZ DU UCZNIOWSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W S KOCINIE IM. WŁODZIMIERZA POTOCKIEGO

REGULAMIN SAMORZ DU UCZNIOWSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W S KOCINIE IM. WŁODZIMIERZA POTOCKIEGO REGULAMIN SAMORZ DU UCZNIOWSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W S KOCINIE IM. WŁODZIMIERZA POTOCKIEGO PODSTAWA PRAWNA 1. Uchwała o systemie o wiaty z dn. 7.09.1991 z pó niejszymi zmianami. 2. Statut Szkoły Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Polska Zagraniczna Izba Gospodarczo- Handlowa w Niemczech

Polska Zagraniczna Izba Gospodarczo- Handlowa w Niemczech Polska Zagraniczna Izba Gospodarczo- Handlowa w Niemczech Funkcje Izby Wspieranie stosunków w handlowych mi dzy przedsi biorstwami w Polsce i w Niemczech Reprezentowanie - polskiej gospodarki w niemieckiej

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Leczenie szpitalne. wiadczenia opieki zdrowotnej nansowane ze rodków publicznych

VADEMECUM. Leczenie szpitalne. wiadczenia opieki zdrowotnej nansowane ze rodków publicznych Leczenie szpitalne Je eli cel leczenia nie mo e by osi gni ty w trybie ambulatoryjnym, pacjent mo e zosta skierowany na dalsze leczenie w szpitalu. Pacjent ma prawo wyboru szpitala, który ma podpisan umow

Bardziej szczegółowo

Proces rejestracji dostawców na światowej platformie dostawców Koncernu VW

Proces rejestracji dostawców na światowej platformie dostawców Koncernu VW Proces rejestracji dostawców na światowej platformie dostawców Koncernu VW PROCES REJESTRACJI Jednorazowy proces rejestracji dostawcy na światowej platformie dostawców Koncernu VW składa się z trzech kroków:

Bardziej szczegółowo

Pytanie: co ile lat musimy wykonywa szkolenie okresowe bhp pracownika.

Pytanie: co ile lat musimy wykonywa szkolenie okresowe bhp pracownika. Pytanie: co ile lat musimy wykonywa szkolenie okresowe bhp pracownika. W odpowiedzi na zadane pytanie informuj, e: Podstawowy przepis reguluj cy powy sze zagadnienie to: ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu prawnego nieruchomo ci fotowoltaiczne, audyt nieruchomo ci, due diligence nieruchomo ci.

Badanie stanu prawnego nieruchomo ci fotowoltaiczne, audyt nieruchomo ci, due diligence nieruchomo ci. Proces inwestycyjny w fotowoltaice PROGRAM Dzie I 9.30-10.00 10.00-11.30 recepcja szkolenia/kawa powitalna Sło ce przynajmniej zawsze jest za darmo rodowisko prawne procesu inwestycyjnego w fotowoltaice

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA POMOCY MATERIALNEJ UCZNIOM ZESPO U SZKÓ PONADGIMNAZJALNYCH W NOWEM

REGULAMIN PRZYZNAWANIA POMOCY MATERIALNEJ UCZNIOM ZESPO U SZKÓ PONADGIMNAZJALNYCH W NOWEM REGULAMIN PRZYZNAWANIA POMOCY MATERIALNEJ UCZNIOM ZESPO U SZKÓ PONADGIMNAZJALNYCH W NOWEM PODSTAWA PRAWNA 1. Ustawa o systemie o wiaty z dnia 7 wrze nia 1991r. 2. Rozporz dzenie Rady Ministrów dnia 14

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2008 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia... 2008 r. ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) PROJEKT z dnia... 2008 r. zmieniaj ce rozporz dzenie w sprawie upowa nienia zwi zków hodowców lub innych podmiotów do wykonywania zada z zakresu prowadzenia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i us ug oraz niektórych innych ustaw

USTAWA z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i us ug oraz niektórych innych ustaw USTAWA z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i us ug oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i us ug (Dz. U. z 2011 r. Nr 177,

Bardziej szczegółowo

Zakładanie działalności własnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Niemczech i w Polsce. aspekty podatkowe, pułapki

Zakładanie działalności własnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Niemczech i w Polsce. aspekty podatkowe, pułapki Rechtsanwalt Wirtschaftsprüfer Steuerberater Partnerschaftsgesellschaft Zakładanie działalności własnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Niemczech i w Polsce aspekty podatkowe, pułapki Jolanta

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2014 CZ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2014 CZ PRAKTYCZNA Nazwa kwalifikacji: Monta i eksploatacja komputerów osobistych oraz urz dze peryferyjnych Oznaczenie kwalifikacji: E.12 Numer zadania: 01 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013

Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Instytucja Zarz dzaj ca Programem Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka Departament Zarz dzania Programami Konkurencyjno ci i Innowacyjno ci Przewodnik po kryteriach wyboru

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE na dostarczenie us ugi polegaj cej na przeprowadzeniu kursu Kadry i p ace dla 3 uczestników projektu Z bezradno ci do aktywno ci

ZAPYTANIE OFERTOWE na dostarczenie us ugi polegaj cej na przeprowadzeniu kursu Kadry i p ace dla 3 uczestników projektu Z bezradno ci do aktywno ci ZAPYTANIE OFERTOWE na dostarczenie us ugi polegaj cej na przeprowadzeniu kursu Kadry i p ace dla 3 uczestników projektu Z bezradno ci do aktywno ci Stosownie do art. 44 ust. 3, Ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pyt. oraz zmiana tre ci SIWZ

Odpowiedzi na pyt. oraz zmiana tre ci SIWZ NZ-610/02/13-2KW Gdynia, 04.02.2013. Wykonawcy ubiegaj cy si o udzielenie zamówienia publicznego Dot: przetarg na wiadczenie us ugi ubezpieczenia komunikacyjnego oraz ubezpieczenia mienia i odpowiedzialno

Bardziej szczegółowo

Poradnik pracy tymczasowej. Proszę o dodatek! Kiedy przysługuje mi prawo do dodatków branżowych?

Poradnik pracy tymczasowej. Proszę o dodatek! Kiedy przysługuje mi prawo do dodatków branżowych? Poradnik pracy tymczasowej Proszę o dodatek! Kiedy przysługuje mi prawo do dodatków branżowych? Stopka redakcyjna Wydawca Przemysłowy Związek Zawodowy Górnictwo, Chemia, Energia /IG BCE/ Zakres działania

Bardziej szczegółowo

Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) das Deutsch-Polnische Jugendwerk (DPJW)

Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) das Deutsch-Polnische Jugendwerk (DPJW) zip zap Sprachanimationen Workshops Animacje językowe warsztaty 2015 Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) już od 2008 roku organizuje warsztaty z animacji językowej Zip-Zap W ubiegłych latach wzięło

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia. ratyfikacji Umowy mi dzy Rzecz pospolit Polsk a Baliwatem Guernsey w sprawie

U S T AWA. z dnia. ratyfikacji Umowy mi dzy Rzecz pospolit Polsk a Baliwatem Guernsey w sprawie U S T AWA Projekt z dnia o ratyfikacji Umowy mi dzy Rzecz pospolit Polsk a Baliwatem Guernsey w sprawie unikania podwójnego opodatkowania niektórych kategorii dochodów osób fizycznych, podpisanej w Londynie

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Wst p. Podstawa prawna: MIEJSCE REALIZACJI: ADRESACI PROGRAMU: KOORDYNATOR PROGRAMU: PARTNERZY:

Wst p. Podstawa prawna: MIEJSCE REALIZACJI: ADRESACI PROGRAMU: KOORDYNATOR PROGRAMU: PARTNERZY: Wst p Powiat O wi cimski poprzez Program współpracy z organizacjami pozarz dowymi oraz innymi podmiotami prowadz cymi działalno po ytku publicznego, działa na rzecz jak najlepszego zaspokojenia zbiorowych

Bardziej szczegółowo

Warunki przyj i tryb rekrutacji na studia w Wydziale Turystyki i Zdrowia w roku akademickim 2015/2016

Warunki przyj i tryb rekrutacji na studia w Wydziale Turystyki i Zdrowia w roku akademickim 2015/2016 Warunki przyj i tryb rekrutacji na studia w Wydziale Turystyki i Zdrowia w roku akademickim 2015/2016 I. W Wydziale Turystyki i Zdrowia nabór kandydatów odbywa si b dzie na nast puj ce kierunki, poziomy

Bardziej szczegółowo

3) tryb przeprowadzania kontroli przyjmowanych i wydawanych produktów oraz warunki ich transportowania;

3) tryb przeprowadzania kontroli przyjmowanych i wydawanych produktów oraz warunki ich transportowania; PROJEKT ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia...2007 r. w sprawie nadzoru nad obrotem i ilo ci stosowanych produktów leczniczych weterynaryjnych Na podstawie art. 118 ust. 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

...^Ł7... listopada 2013. r.

...^Ł7... listopada 2013. r. Uchwała Nr.^^../2013 z dniazyxwvutsrqponmlkjihgfedcbazyxwvutsrqponmlkjihgfedcba...^ł7... listopada 2013. r. w sprawie przyję cia zarzą dzenia zmieniają cego zarzą dzenie w sprawie wprowadzenia Zasad wstę

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych

Program szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych Program szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych Lp. Temat szkolenia Liczba godzin * 1 3 1. Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotycz ce bezpiecze stwa i

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZEPROWADZANIA POST POWANIA REKRUTACYJNEGO

ZASADY PRZEPROWADZANIA POST POWANIA REKRUTACYJNEGO POST POWANIE REKRUTACYJNE DO INTERNATU ZESPO U SZKÓ MECHANICZNYCH W OPOLU NA ROK SZKOLNY 2014/2015 KRYTERIA, WYMAGANE DOKUMENTY ORAZ SPOSÓB PRZELICZANIA PUNKTÓW 1. O przyj cie do Internatu Zespo u Szkó

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 02/2014/PO KL. Osoba, z któr mo na kontaktowa si w sprawach zwi zanych z zapytaniem: Wojciech ebi ski

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 02/2014/PO KL. Osoba, z któr mo na kontaktowa si w sprawach zwi zanych z zapytaniem: Wojciech ebi ski I. Informacje ogólne o zamawiaj cym: ZAPYTANIE OFERTOWE nr 02/2014/PO KL Trzebiatów dnia 25 sierpnia 2014 r. Zak ad Elektryczno Metalowy BOEM Jan Borodziuk Miros awice 14 72-320 Trzebiatów Tel. 091 387

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 17 grudnia 2008 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 17 grudnia 2008 r. AKTY ZMIENIAJĄCE do: Zakres i forma projektu Dz.U.2008.228.1513 str. 1 Dz.U.2008.201.1239 str. 6 Dz.U.2008.228.1513 ROZPORZ DZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 17 grudnia 2008 r. wg stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia. o nadzorze makroostro no ciowym nad systemem finansowym i zarz dzaniu. kryzysowym w systemie finansowym.

U S T AWA. z dnia. o nadzorze makroostro no ciowym nad systemem finansowym i zarz dzaniu. kryzysowym w systemie finansowym. U S T AWA Projekt z dnia o nadzorze makroostro no ciowym nad systemem finansowym i zarz dzaniu 1), 2) kryzysowym w systemie finansowym Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Nadzór makroostro no ciowy obejmuje

Bardziej szczegółowo

2. a Przedsi biorstwem.., zwanym dalej Wykonawc, reprezentowanym przez :

2. a Przedsi biorstwem.., zwanym dalej Wykonawc, reprezentowanym przez : UMOWA NR.. - WZÓR zawarta w Zabrzu dnia. pomi dzy:.. zwanymi dalej Zamawiaj cym, reprezentowanym przez: 1. 2. a Przedsi biorstwem.., zwanym dalej Wykonawc, reprezentowanym przez : 1. 2. 1. Przedmiot umowy

Bardziej szczegółowo

DIE PRÜFUNGEN DES GOETHE-INSTITUTS EGZAMINY GOETHE- INSTITUT

DIE PRÜFUNGEN DES GOETHE-INSTITUTS EGZAMINY GOETHE- INSTITUT DIE PRÜFUNGEN DES GOETHE-INSTITUTS EGZAMINY GOETHE- INSTITUT ERGÄNZUNGEN ZU DEN DURCHFÜHRUNGS- BESTIMMUNGEN: PRÜFUNGSTEILNEHMENDE MIT SPEZIFISCHEM BEDARF (PERSONEN MIT KÖRPERBEHINDERUNG) ANEKS DO ZASAD

Bardziej szczegółowo