Schroders Stanowisko w sprawie sytuacji gospodarczej i strategii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Schroders Stanowisko w sprawie sytuacji gospodarczej i strategii"

Transkrypt

1 Schroders Stanowisko w sprawie sytuacji gospodarczej i strategii Keith Wade Główny ekonomista i strateg (-)78 9 Azad Zangana Ekonomista ds. europejskich (-)78 7 Świat: Ocena szoku naftowego Szoki naftowe wywierają na powszechną wyobraźnię silny wpływ, co wynika z ich ścisłego powiązania ze zjawiskami stagflacji i recesji (patrz wykres). Jest jednak mniej prawdopodobne, aby najnowszy szok tego rodzaju wywołany przez ożywienie gospodarcze i zamieszki polityczne na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej spowodował ponowne wejście gospodarki światowej w recesję. Wzrost cen energii był nieco mniejszy część tego wzrostu odzwierciedla zwiększoną aktywność, a energochłonność nadal wykazuje spadek. Zaniepokojenie możliwością wystąpienia podwójnego dna wywołałyby dopiero takie zjawiska jak wzrost cen ropy do poziomu USD za baryłkę lub przyjęcie przez banki centralne, np. Rezerwę Federalną w Stanach Zjednoczonych, bardziej restrykcyjnego kursu polityki monetarnej (podobnie do banku EBC). Trzęsienie ziemi w Japonii: ujawnienie ukrytych napięć W wyniku trzęsienia ziemi i tsunami, które dotknęły Japonię marca, obniżyliśmy nasze prognozy wzrostu PKB dla tego kraju w tym roku. Jednak negatywny wpływ tych zdarzeń powinien być krótkotrwały, więc przeszacowaliśmy wzwyż nasze prognozy na rok, gdyż gospodarka powinna wykazać silne ożywienie w miarę wejścia kraju w fazę odbudowy wykres PKB powinien przyjąć kształt litery V. Obecnie istnieje ryzyko, że dalsze obawy związane z wyciekami radioaktywnymi i przerwami w dostawach energii elektrycznej opóźnią powrót na ścieżkę wzrostu. Dla reszty świata największe ryzyko związane z Japonią dotyczy jej pozycji jako źródła kapitału, a nie jako źródła popytu. Nawet jeśli gospodarka Japonii jest trzecią co do wielkości gospodarką świata, ten kraj, na którego wzrost ma wpływ eksport, jest w większym stopniu zależny od reszty świata niż reszta świata od niego. Natomiast potencjalne zakłócenie przepływów kapitału z Japonii mogłoby spowodować niepokój na rynkach takich jak amerykański rynek obligacji skarbowych. W tym kontekście krytycznym czynnikiem jest zdolność krajów grupy G7 do stabilizacji waluty. Europa: aktualizacja prognozy Zmiany prognoz wzrostu gospodarczego krajów europejskich mają charakter mieszany: podwyższono prognozy dla północnej Europy, a jednocześnie obniżono je dla obciążonego zadłużeniem południa kontynentu. Zarazem jednak prognozy inflacji podwyższono dla całego regionu, w miarę jak wyższe ceny ropy naftowej zaczynają wywierać wpływ na poziom ogólnych wskaźników inflacji. Tymczasem Europejski Bank Centralny wyraźnie zasygnalizował, że podwyżki stóp procentowych są nieuniknione, więc uwzględniliśmy w prognozie zacieśnienie polityki monetarnej. W naszej prognozie są uwzględnione trzy czynniki ryzyka. Pierwszym z nich jest kolejne zaostrzenie nadal nierozwiązanego kryzysu na rynku zadłużenia państwowego. Drugim jest Japonia, chociaż mamy pewność, że jej wpływ na Europę będzie minimalny. Wreszcie trzeci czynnik to ceny ropy naftowej, chociaż w tym przypadku ryzyko dotyczy zarówno wzrostów, jak i spadków. Wykres: Ceny ropy naftowej w ujęciu nominalnym i realnym () USD za baryłkę 8. OPEC I. OPEC II. Pierwsza wojna w Zatoce Perskiej. Wartość szczytowa wynikająca z płynności finansowej. OPEC ogranicza produkcję Faza recesji według organizacji NBER Realne ceny ropy naftowej () Nominalne ceny ropy naftowej Źródło: Schroders, Thomson Datastream, National Bureau of Economic Research (NBER), 8 marca r..

2 Świat Wzrost cen ropy naftowej spowodowała, że nie podwyższamy prognozy wzrostu na świecie Od lat 7. XX wieku szoki cenowe na rynku ropy naftowej wywierają silny wpływ na powszechną wyobraźnię Zmniejszyła się jednak energochłonność Świat: szoki na rynku ropy naftowej i trzęsienia ziemi W tym miesiącu przedstawiamy kwartalną aktualizację naszej prognozy wzrostu gospodarczego i inflacji na świecie. Po raz pierwszy w okresie dwóch lat nie podwyższamy prognozy wzrostu na bieżący rok, pozostawiając ją na poziomie,% na rok, co wskazuje, że znaczna część dobrych wiadomości na temat gospodarki mogła już zostać ogłoszona. Nasz pogląd, że gospodarka światowa opiera się na solidnych podstawach, zyskał szerszą akceptację, a rozpowszechnione w połowie ubiegłego roku obawy dotyczące drugiego dna recesji znacząco osłabły. Biorąc to pod uwagę, gdyby nie wzrost cen ropy naftowej, podwyższylibyśmy naszą prognozę wzrostu, aby odzwierciedlała utrzymującą się siłę wskaźników takich jak indeksy PMI (Purchasing Managers Index indeks menedżerów logistyki). Zamiast tego dokonujemy zmiany naszych prognoz inflacyjnych na rok, podwyższając ją z poziomu,% to,%, aby odzwierciedlić wzrost cen ropy naftowej i żywności, jaki wystąpił w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Skutkiem tego będzie spadek wzrostu dochodów w ujęciu realnym i spadek wydatków konsumenckich, co zniweluje znaczną część poprawy koniunktury widocznej we wskaźnikach działalności gospodarczej. Ocena szoku naftowego Zasadniczym elementem naszej prognozy jest ocena, że wzrost cen ropy naftowej i innych surowców nie jest wystarczający, aby zatrzymać proces ożywienia. Do silnej korelacji pomiędzy szokami cenowymi na rynku ropy naftowej a poziomem aktywności gospodarczej przywiązuje się dużą wagę, a od 97 r. recesja pięciokrotnie wystąpiła wkrótce po zwiększeniu cen energii (patrz wykres na str. ). Szoki naftowe wywierają silny wpływ na nastroje w gospodarce począwszy od lat 7. XX wieku, kiedy ograniczenie produkcji przez organizację OPEC doprowadziło do stagflacji. W pamięci pozostały wspomnienia wysokiego bezrobocia i wysokiej inflacji, jednak gospodarka światowa tak jak wiele innych czynników zmieniła się znacznie od tamtych czasów, między innymi w zakresie znaczącego spadku energochłonności PKB. Te pierwsze szoki naftowe spowodowały ograniczenie wydobycia i doprowadziły do poszukiwań wyższej efektywności energetycznej. W rezultacie obecnie ropa naftowa ma mniejszą zdolność wywoływania szoku: podczas gdy globalny PKB wzrósł od roku 97 ponad trzykrotnie w ujęciu realnym, wzrost popytu na ropę naftową był mniej niż dwukrotny. W efekcie stosunek popytu do PKB spadł niemal o połowę (patrz wykres ). Należy zauważyć, że wspomniana tendencja nie została znacząco zmieniona wskutek wzrostu tzw. gospodarek wschodzących, charakteryzujących się większą energochłonnością, które uwzględniono w naszych szacunkach. Wykres. Spadek popytu na ropę naftową w proporcji do światowego PKB Światowy popyt na ropę naftową w stosunku do PKB (97 r. =) Wskaźnik: Popyt na ropę naftową/globalny PKB w ujęciu realnym Źródło: Thomson Datastream, Schroders, 8 marca r.

3 Obserwując aktualny szok naftowy, możemy również zauważyć, że odnotowany w ostatnim roku wzrost cen ropy jest niższy niż w każdej z pięciu poprzednich sytuacji, które doprowadziły do recesji. Według naszych obliczeń podczas aktualnego epizodu ceny wzrosły około % w porównaniu ze średnim wzrostem o 7% w przeszłości (patrz tabela ). Ponadto obecny szok jest mniej intensywny i jest częściowo spowodowany przez popyt Tabela : Porównanie szoków naftowych Okres Cena ropy naftowej: % od szczytowego do najniższego punktu W ujęciu W ujęciu nominalnym realnym Czas trwania rok po pomiarze szczyt najniższy punkt % 8% miesiąc 79% % 7% miesięcy 7% % 8% miesięce -%.999. % % miesięcy 8% % 8% miesięcy -% 7.. % 8% 8 miesięcy? Źródło: Thompson Datastream, Schroders Ponadto, chociaż ostatnie USD wzrostu cen ropy było związane z kryzysem na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej (region MENA), jeszcze przedtem wzrost popytu w Azji i w Stanach Zjednoczonych spowodował wzrost cen. Jest to istotne rozróżnienie, gdyż wzrosty kosztów energii wynikające z popytu wskazują na większe globalne ożywienie działalności gospodarczej, natomiast w przypadku szoków podażowych brak po stronie popytu impulsu niwelującego ich wpływ. W rezultacie szoki podażowe wywołują silniejszy efekt stagflacyjny. Wszystko to daje nam dość mocne przekonanie, że ostatni szok naftowy nie podważy naszej podstawowej prognozy, jednak z dwoma zastrzeżeniami. Po pierwsze, pod warunkiem, że zamieszki nie rozprzestrzenią się na Arabię Saudyjską a cena ropy nie pójdzie w górę do USD i wyżej. Po drugie, że banki centralne będą nadal ignorować ten szok i powstrzymają się od zacieśnienia polityki. Wydaje się, że Rezerwa Federalna w Stanach Zjednoczonych i Bank Anglii to popierają, ale niestety Europejski Bank Centralny prawdopodobnie nie postąpi tak samo, gdyż prezes Trichet sprawia wrażenie zdecydowanego na podniesienie stóp procentowych w odpowiedzi na wyższą inflację zasadniczą. W rezultacie uwzględniliśmy bardziej restrykcyjne podejście banku EBC (obszerniejsza dyskusja na ten temat znajduje się poniżej). Gospodarka Japonii odnotuje po trzęsieniu ziemi wzrost przedstawiony na wykresie za pomocą litery V Trzęsienie ziemi w Japonii: ujawnienie ukrytych napięć Niedawne trzęsienie ziemi i tsunami w Japonii w tragiczny sposób przypomniały o potędze natury i jesteśmy pełni współczucia dla wszystkich bezpośrednio dotkniętych ich skutkami. Gdy piszemy te słowa, pojawiają się pierwsze szacunki kosztów zniszczeń, podczas gdy władze nadal podejmują wysiłki w celu ustabilizowania sytuacji w elektrowni jądrowej Fukushima. Przyznając, że sytuacja może ulec pogorszeniu, przedstawiamy analizę wpływu, jaki wywrze ta katastrofa. Wśród ekonomistów coraz wyraźniej widać zgodę co do tego, że negatywny wpływ tych wydarzeń na wzrost PKB będzie stosunkowo krótkotrwały, po czym oczekiwany wzrost gospodarki powinien przybrać na wykresie kształt litery V: po ostrym spadku PKB w następnym kwartale nastąpi ożywienie, w miarę jak rozpoczną się prace związane z odbudową. Władze przygotowują pakiet fiskalny o wartości pomiędzy a bln jenów ( % PKB), który umożliwi rozpoczęcie wielkiej odbudowy. Według oszacowań koszty odbudowy wyniosą nawet bln jenów ( mld USD), co stanowi ok. % PKB i wskazuje, że proces ożywienia gospodarczego może potrwać wiele lat. Naszą prognozę wzrostu PKB dla Japonii na ten rok obniżamy z,% do,8%, a na rok podwyższamy ją z,% do,%. Utraconą działalność gospodarczą rekompensuje wzrost PKB wynikający z odbudowy.

4 Sytuacja związana z awarią elektrowni atomowej może nadać wzrostowi gospodarczemu kształt litery U. Japonia nie wywiera decydującego wpływu na globalny wzrost Kurs jena wzrósł gwałtownie po trzęsieniu ziemi w Kobe...gdyż Japończycy zatrzymali swoje oszczędności w kraju Ryzyko związane z tą prognozą jest uzależnione głównie od rozwoju wydarzeń w elektrowni Fukushima, ponieważ nasilenie kryzysu nuklearnego pogłębiłoby spadek gospodarczy (z uwagi na to, że ludzie raczej pozostają w domach i nie dokonują zakupów) i opóźniłoby ożywienie z uwagi na obawy dotyczące promieniowania, które hamują odbudowę. Powszechne przerwy w dostawie prądu również spowolniłyby powrót na ścieżkę wzrostu. Pod tym względem obecny kryzys może się różnić od tego, który wystąpił w 99 r. w Kobe, gdy stosunkowo szybko można było rozpocząć odbudowę po trzęsieniu ziemi. Z perspektywy reszty świata spadek popytu będzie początkowo mieć negatywny wpływ na eksport do Japonii, do momentu rozpoczęcia ożywienia. Japonia wytwarza około 9% globalnego PKB, ale ogólnie nie spodziewamy się istotnego wpływu na działalność gospodarczą z uwagi na to, że trzecia co do wielkości gospodarka świata nie odgrywa znaczącej roli w pobudzaniu popytu. Ze względu na zastój panujący przez ostatnie dziesięciolecie w wydatkach konsumenckich Japonii popyt krajowy był słaby, a wzrost gospodarczy zależał głównie od eksportu. Japonia jest zależna od reszty świata bardziej niż reszta świata od niej. Wystąpią pewne zakłócenia łańcucha dostaw, zwłaszcza w sektorze motoryzacyjnym i informatycznym, jednak nie oczekuje się, że będą one długotrwałe w sytuacji, gdy w otoczeniu pełnym nadwyżek zdolności wytwórczych istnieje wielu alternatywnych dostawców. Należy zauważyć, że wielkość japońskiego eksportu komponentów jest stosunkowo niewielka na poziomie zaledwie,% eksportu ogółem. Wpływ na przepływy kapitału: jen, indeks Nikkei i obligacje skarbowe USA W skali światowej główny efekt kryzysu był odczuwalny na rynkach walutowych, gdzie wkrótce po katastrofie jen odnotował gwałtowny wzrost, osiągając w dniu marca rekordowo wysoki poziom (7,). Wydawało się, że historia się powtarza, ponieważ jedną z cech charakterystycznych związanych z rozwojem sytuacji po trzęsieniu ziemi w Kobe był gwałtowny wzrost kursu japońskiej waluty. Tym razem jednak skoordynowana interwencja krajów grupy G7 na rynkach walutowych odwróciła ten wzrost i ustabilizowała kurs jena. W 99 roku zmiana kursu jena została wywołana oczekiwaniem na znaczący napływ środków pieniężnych od towarzystw ubezpieczeniowych wypłacających odszkodowania z tytułu szkód związanych z trzęsieniem ziemi. Kwestią dyskusji pozostaje, czy te wpływy rzeczywiście miały miejsce, ale dane pokazują spadek wypływów japońskich oszczędności w tym okresie, wskazując na pragnienie zatrzymania funduszy w kraju, aby sprostać wydatkom mającym związek z kryzysem. Z uwagi na znaczenie strategii spekulacyjnych typu carry trade (transakcje walutowe wykorzystujące różnice stóp procentowych) jako drogi wypływu pieniądza równoważącej nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących, wzmocniło to jena, którego kurs w okresie pierwszych czterech miesięcy 99 r. wzrósł o około % wobec dolara (patrz wykres ). Wykres. Porównanie wyników jena: rok bieżący a rok Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień Styczeń Luty Marzec Kwiecień JPY/USD Wyniki jena po trzęsieniu ziemi w Kobe w 99 r. (indeksowane do poziomu r.) Źródło: Thomson Datastream, Schroders, marca r.

5 Kwestia, czy interwencja na rynku walutowym może utrzymać jena wobec działających na niego sił, jest istotna zarówno dla japońskich, jak i międzynarodowych rynków finansowych. Na korzyść japońskich akcji przemawiają obecnie względy związane z wyceną główne indeksy spadły gwałtownie po trzęsieniu ziemi. Jak dotąd spadek ten był większy niż ten odnotowany w analogicznym momencie lat temu (wykres ). Taka reakcja może odzwierciedlać związane z potencjalną katastrofą nuklearną ryzyko o niskim prawdopodobieństwie wystąpienia, ale dotkliwych skutkach, jednak wydaje się ona przesadzona, zwłaszcza wobec faktu, że rynek oferuje dzisiaj znacznie korzystniejsze wyceny przy wskaźniku ceny do wartości księgowej na poziomie, (w porównaniu do wskaźnika na poziomie, w 99 roku). Wzrost kursu jena miałby niekorzystny wpływ na japoński rynek akcji Z najnowszych danych wynika, że międzynarodowi inwestorzy nadal dokonują zakupów na tym rynku, jednak atrakcyjność japońskich akcji zostałaby osłabiona przez wzmacniającego się jena, który działa hamująco na rynek zorientowany na eksport. Taka sytuacja wystąpiła w 99 r., gdy silniejszy jen spowodował spadek indeksu Nikkei zanim nastąpiło osłabienie japońskiej waluty, przyczyniając się do wzrostu na rynku. Rok później indeks Nikkei odrobił straty, a nawet wzrósł do poziomu wyższego niż przed spadkami. Jednak nawet przy tym ożywieniu w kategoriach względnych wyniki indeksu Nikkei były znacznie gorsze niż indeksu S&P, który wzrósł w 99 roku o %. Wykres. Porównanie zmian wartości indeksu Nikkei: rok bieżący a rok 99 w tys.,,,, 9, 9, 8, 8, 7, Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień Styczeń Luty Marzec Kwiecień Indeks giełdowy Nikkei Wyniki indeksu Nikkei po trzęsieniu ziemi w Kobe w 99 r. (indeksowane do poziomu r.) Źródło: Thomson Datastream, Schroders, marca r. Japońscy inwestorzy są również aktywni na rynku amerykańskich obligacji skarbowych Stabilność jena jest istotna dla bezproblemowych przepływów kapitału w skali międzynarodowej W szerszej perspektywie Japonia jest znaczącym inwestorem międzynarodowym, co odzwierciedla stała nadwyżka na rachunku obrotów bieżących tego kraju. Zakupy obligacji skarbowych Stanów Zjednoczonych stanowią istotną część międzynarodowych inwestycji Japonii według Ministerstwa Finansów w roku ich wartość wyniosła około,7 bln jenów netto (czyli 7 mld USD przy obecnych kursach walut). Stanowiło to poważny wkład w sfinansowanie deficytu budżetowego Stanów Zjednoczonych, który w roku obrachunkowym wynosił,9 bln USD. Japońscy inwestorzy są również aktywnymi uczestnikami transakcji typu carry trade na rynkach oferujących wysoki dochód, takich jak Australia czy Brazylia. W rezultacie gdyby japońscy inwestorzy zdecydowali się pozostać w kraju i skoncentrować na finansowaniu odbudowy, zamiast kupować zagraniczne obligacje, moglibyśmy zaobserwować presję na globalną zwyżkę rentowności. Oznaczałoby to zacieśnienie polityki wywierające presję na konsumentów, rynek mieszkaniowy i sektory bankowe. Taki wynik może wywrzeć pośredni wpływ na globalne aktywa wysokiego ryzyka, gdyby inwestorzy zaczęli mieć obawy co do ożywienia w Stanach Zjednoczonych. Elementem o kluczowym znaczeniu jest jen. Grupa G7 udzieliła Japonii hojnego wsparcia w potrzebie, odpowiadając na wzrost kursu japońskiej waluty. Można jednak decyzję tę ocenić jako bardziej egoistyczną: utrzymując stabilność jena, grupa G7 zachęca japońskich inwestorów do zachowania niezakłóconego dopływu kapitału z Japonii do reszty świata.

6 Europa Obniżone prognozy wzrostu dla obciążonych długiem gospodarek południa Europy i podwyżka prognoz dla Niemiec i Francji ze względu na rosnące do rekordowych poziomów aktywność i zaufanie Europa: aktualizacja prognozy W ciągu ostatnich kilku miesięcy miało miejsce kilka wydarzeń, które w różnym stopniu wpłynęły na naszą prognozę gospodarczą. Wydaje się, że wzrost gospodarek krajów Europy nabrał wystarczającego tempa, aby utrzymać aktywność gospodarczą na poziomie bliskim rekordu, chociaż część wzrostu została utracona z powodu wyższej inflacji. Wzrost i inflacja Ostatnie badania wskazują na mieszane poziomy aktywności gospodarczej w Europie w ostatnim kwartale. Na północy kontynentu europejskiego gospodarki nastawione na eksport, a zwłaszcza Niemcy, zdołały utrzymać duże tempo wzrostu. Natomiast na południu Europy nadal usiłuje się wypracować znaczące wzrosty w miarę jak nasila się negatywny wpływ konsolidacji fiskalnej. Równocześnie niedawny gwałtowny wzrost cen ropy naftowej, stanowiący reakcję na napięcia w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, prawdopodobnie pogorszy w nadchodzącym roku relację pomiędzy realnym wzrostem gospodarczym a inflacją w całej Europie. W tabeli przedstawiono podsumowanie naszych ostatnich prognoz dotyczących wzrostu i inflacji, a także zmian tych prognoz w ostatnim kwartale. Podwyższono prognozy inflacyjne dla całego regionu, głównie z uwagi na wzrost cen ropy naftowej. Należy zauważyć, że z uwagi na zakładany niewielki spadek cen ropy w kolejnych latach zmiana poziomu cen ropy spowoduje wzrost inflacji jedynie okresowo. Oczekujemy, iż inflacja w regionie obniży się ponownie w roku. Tabela. Podsumowanie zmian prognoz dotyczących wskaźników wzrostu gospodarczego i inflacji w Europie W tym czasie zrewidowaliśmy w górę prognozy wzrostu Niemiec i Francji, natomiast w dół Włoch, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. W Niemczech, pomimo wyższych cen surowców i katastrofy w Japonii, wyniki ankiety dotyczącej zaufania wśród przedsiębiorców prowadzonej przez instytut IFO, a także wyniki badania Komisji Europejskiej na temat zaufania konsumentów nadal utrzymują się na niemal rekordowych poziomach (wykres ). Wykres. Indeksy zaufania przedsiębiorców i konsumentów w Niemczech Wzrost Inflacja Wzrost Inflacja Nowy Poprzedni Nowy Poprzedni Nowy Poprzedni Nowy Poprzedni wskaźnik wskaźnik wskaźnik wskaźnik wskaźnik wskaźnik wskaźnik wskaźnik Strefa euro,,,,,7,8,,9 Niemcy,7,,,7,,,, Francja,,,8,,8,,, Hiszpania,,,,,8,9,9,7 Włochy,,,,,,9,, Wlk. Brytania,8,,,,,7,, Źródło: Schroders. Aktualizacja: marca r Indeks zaufania przedsiębiorców instytutu IFO (lewa skala) Źródło: Thompson Datastream. Aktualizacja: 8 marca r. Indeks zaufania konsumentów (prawa skala) - - -

7 Niespodziewany spadek PKB Wielkiej Brytanii w IV kwartale jest powodem obniżenia prognozy PKB na rok W Wielkiej Brytanii znaczne przeszacowanie w dół rocznych prognoz wzrostu gospodarczego na rok jest niemal w całości spowodowane przez rozczarowujący spadek realnego PKB w czwartym kwartale ubiegłego roku. Brytyjski Urząd Statystyczny (Office for National Statistics, ONS) ocenia, że PKB w ujęciu realnym spadł w czwartym kwartale o,%. Urząd szacuje, że bez efektu silnych opadów śniegu wynik ten wyniósłby zero. Spadek w czwartym kwartale wywołał zaskoczenie, głównie ze względu na nadal dobre wskaźniki wynikające z badania w sektorze prywatnych przedsiębiorstw. Nasz własny indeks (Schroders Activity Index) sugerował spowolnienie tempa wzrostu do około,% (patrz wykres ). Wykres. Wzrost PKB Wielkiej Brytanii w porównaniu z indeksem Schroders Activity Index kwartał/kwartał,%,%,%,%,% -,% -,% -,% -,% -,% Wzrost PKB Schroders Activity Index Nawet jeżeli wyłączymy wpływ opadów śniegu w Wielkiej Brytanii w IV kwartale, gospodarka brytyjska przechodzi okres lekkiej korekty... EBC wysyła jasny sygnał zapowiadający wzrost stóp procentowych Źródło: Thompson Datastream, Schroders. Aktualizacja: 9 marca r. Spoglądając w przyszłość, moglibyśmy oczekiwać odwrócenia efektu opadów śniegu w pierwszym kwartale bieżącego roku, o ile szacunki urzędu ONS są prawidłowe. Obecnie oczekujemy, że PKB w pierwszym kwartale wzrośnie o,7%, chociaż nawet przy wyłączeniu wpływu zakłóceń spowodowanych opadami śniegu wynik,% wzrostu w okresie ostatnich dwóch kwartałów można opisać jedynie jako słaby. Nie najlepsze dane gospodarcze stanowiły wyzwanie dla brytyjskiego kanclerza skarbu George a Osborne a, który wcześniej w tym miesiącu przedstawił swój drugi budżet. Kanclerz skarbu, który poprzednio ogłosił wszystkie surowe środki oszczędnościowe, zdecydował się skupić uwagę na elementach umożliwiających wzmocnienie wzrostu. Ogólnie rzecz biorąc, zmiana w polityce fiskalnej była niewielka i nie wprowadziła większych zmian do naszej prognozy. Polityka monetarna W zeszłym miesiącu prezes Europejskiego Banku Centralnego Jean-Claude Trichet wysłał najsilniejszy jak dotąd sygnał wskazujący, że bank EBC jest bardzo bliski podniesienia stóp procentowych. Otwierając swoje przemówienie, prezes Trichet zdecydował się odstąpić od wygłoszenia tekstu stanowiącego ostatnio jego motto: zamiast powiedzieć, że polityka monetarna jest właściwa, oznajmił, że uzasadniona jest zaostrzona czujność, co jest równoznaczne z zapowiedzią podwyżki stóp procentowych, tak jak w latach, i 7. W rzeczywistości ten sygnał był jeszcze silniejszy. Pierwsze z pytań zadanych podczas konferencji prasowej dotyczyło zmiany użytego języka. Odpowiedź prezesa brzmiała: Wspomnieliśmy, że zachowujemy dużą czujność, a stanowisko Rady Prezesów EBC rozumiem tak, że w pełnej zgodności z ocenami dokonanymi w przeszłości możliwa jest podwyżka stóp procentowych podczas następnego posiedzenia. Jest to jasne przesłanie, że Rada Prezesów jest bliska podniesienia stóp. Bardziej szczegółową analizę znaleźć można w opracowaniu z serii Talking Point: Budget : Plan A still on track ( Budżet na rok : Plan A nadal przebiega zgodnie z procedurą ). 7

8 Prawdopodobnie jest to początek cyklu podwyżek stóp procentowych w Europejskim Banku Centralnym, jednak bank ten nie będzie chcieć, aby tempo podwyżek było znacznie szybsze niż w przypadku Rezerwy Federalnej i Banku Anglii. Wielu krytyków zarzuca Europejskiemu Bankowi Centralnemu zbytnią koncentrację uwagi na inflacji zasadniczej, która rośnie z powodu wyższych cen żywności i energii W rezultacie przyspieszyliśmy prognozowany przez nas termin pierwszej podwyżki głównej stopy procentowej Europejskiego Banku Centralnego na kwiecień, zgodnie z sygnałem wysłanym przez prezesa Tricheta, i oczekujemy jeszcze jednej podwyżki w tym roku. Prawdopodobnie będzie to początek cyklu podwyżek stóp procentowych Europejskiego Banku Centralnego, jednak w sytuacji, gdy Rezerwa Federalna przypuszczalnie utrzyma stopy procentowe na niezmienionym poziomie do końca roku, a Bank Anglii nadal skłania się ku niepodnoszeniu stóp procentowych przez dłuższy okres, EBC będzie zapewne mieć ograniczone możliwości co do skali własnych podwyżek (na wykresie przedstawiono nasze prognozy dotyczące stóp procentowych Rezerwy Federalnej, EBC i Banku Anglii). Jeżeli Europejski Bank Centralny będzie podnosić stopy znacznie szybciej niż prognozujemy, wówczas będziemy oczekiwać znaczącego umocnienia euro wobec większości głównych walut, co samo w sobie byłoby czynnikiem spowalniającym wzrost. Od czasu konferencji prasowej Europejskiego Banku Centralnego i zmiany języka wypowiedzi euro już odnotowało wzrost o,% według efektywnego kursu walutowego. Wykres. Prognoza spółki Schroders dotycząca głównych stóp procentowych %,7,,,,7,,,,7,,. Lipiec Wrzesień Listopad Styczeń Marzec Maj Lipiec Wrzesień Listopad Styczeń Marzec Maj Lipiec Wrzesień Listopad Bank Anglii Europejski Bank Centralny Rezerwa Federalna Źródło: Thompson Datastream. Aktualizacja: marca r. Mimo że wielu krytyków zarzuca Europejskiemu Bankowi Centralnemu zbytnią koncentrację na inflacji zasadniczej, a nie na przejściowym charakterze wzrostu cen energii i żywności (patrz styczniowe wydanie materiału Stanowisko w sprawie sytuacji gospodarczej i strategii ), istnieją pewne wskazówki, że niektóre z krajów europejskich mogą wymagać zacieśnienia polityki monetarnej raczej wcześniej niż później. Na wykresie 7 (na następnej stronie) przedstawiono stopy procentowe Europejskiego Banku Centralnego w porównaniu do zagregowanej miary wykorzystania mocy wytwórczych w strefie euro. Jak widać z wykresu, stopy procentowe Europejskiego Banku Centralnego są mocno skorelowane z miarą wolnych mocy produkcyjnych. Jeśli zastosujemy tę miarę, wśród największych państw (przedstawionych na wykresie jako wstęga) jedynie Austria wykazuje wykorzystanie mocy produkcyjnych na poziomie powyżej długookresowej średniej. Drugi z kolei najwyższy wskaźnik wykazują Niemcy, ale jeżeli Europejski Bank Centralny skupia się na zagregowanych danych dla strefy euro, wówczas nadal powinno upłynąć jeszcze kilka miesięcy, zanim w polityce monetarnej nastąpi zmiana. Z kolei na wykresie 8 (na następnej stronie) pokazano, jak dane dotyczące planów zatrudnienia wyprzedzają cykl zmian stóp procentowych Europejskiego Banku Centralnego. Jak przedstawiono na wykresie, dane wszystkich największych krajów strefy euro pokazują wyniki powyżej długookresowej średniej, co wskazuje na silny popyt na rynku pracy w przyszłości. Rzeczywiście, gdy patrzy się na ten wskaźnik, stopy procentowe wydają się nieodpowiednio niskie. Na podstawie danych Banku Anglii oraz obliczenia zmiany za okres od do 8 marca. 8

9 chociaż wiodące wskaźniki makroekonomiczne takie jak plany zatrudnienia pracowników sugerują, że stopy procentowe są nieodpowiednie Wykres 7. Główna stopa procentowa EBC na tle wykorzystania mocy produkcyjnych,,,,, -, -, -, -, -, -, -, Zakres dla największych państw członkowskich Wykorzystanie mocy produkcyjnych w strefie euro Główna stopa procentowa EBC, prawa skala Wykres 8. Główna stopa procentowa EBC na tle planów zatrudnienia pracowników Zakres dla największych państw członkowskich Plany zatrudnienia pracowników w strefie euro Główna stopa procentowa EBC, prawa skala Nadal istnieje ryzyko, że kryzys dotyczący zadłużenia państw suwerennych strefy euro znowu wybuchnie Źródło: Thompson Datastream, Komisja Europejska. Aktualizacja: 8 marca r. W każdym razie wynik przyspieszenia prognozy podwyżek stóp procentowych ma pewien wpływ na inflację w strefie euro, ale jest to wpływ marginalny. Gdybyśmy nie dokonali tej modyfikacji, oczekiwana inflacja wynosiłaby,% w r. i,% w r., w porównaniu z naszą nową prognozą inflacji w wysokości % i,% w r. i w r. Co do Banku Anglii, oczekujemy, że Komitet Polityki Monetarnej (MPC, Monetary Policy Committee) nie tylko zaczeka do uzyskania dowodów przejściowego charakteru ostatniego spowolnienia wzrostu gospodarczego, ale będzie również w stanie ocenić wpływ nadchodzącego podwyższenia składek na brytyjskie ubezpieczenie społeczne (podatku od wynagrodzeń). Oznacza to, iż jakiekolwiek posunięcia Komitetu Polityki Monetarnej w zakresie zmiany stóp procentowych są mało prawdopodobne przed publikacją sierpniowego raportu na temat inflacji. Obszary ryzyka dotyczące prognozy W pierwszej części niniejszej noty informacyjnej przeanalizowano bardziej szczegółowo kilka najważniejszych obszarów ryzyka. Zgodnie z naszą opinią, trzy najpoważniejsze obszary ryzyka dotyczące naszej prognozy dla Europy to:. Kryzys zadłużenia państw suwerennych.. Ceny ropy naftowej oraz napięcia w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej.. Kryzys w Japonii. Zacznijmy od pierwszego punktu tej listy: przywódcy krajów strefy euro wywołali zaskoczenie na rynkach, ogłaszając marca uzgodnienia, których zasadniczym celem jest ponowne zwiększenie do mld euro efektywnej zdolności pożyczkowej Europejskiego Funduszu Stabilizacyjnego (EFSF, European Financial Stability Fund). Ponadto złagodzono warunki kredytowania dla Grecji, jednak Irlandia nie zdołała osiągnąć podobnego porozumienia z uwagi na swoją niechęć podjęcia dyskusji dotyczącej harmonizacji podatków. Ostatnio na posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbyło się w dniach i marca, nie udało się sfinalizować szczegółów dotyczących Funduszu Stabilizacyjnego, które staną się przedmiotem kolejnej dyskusji podczas następnego posiedzenia w czerwcu. Nie jest niczym dziwnym, że w sytuacji braku zagrożeń na rynkach wysokiego ryzyka i przy postępującej aprecjacji euro przywódcy krajów strefy euro nie spieszyli się z uzgodnieniem dalszej pomocy. W tym samym czasie ze stanowiska premiera Portugalii ustąpił José Sócrates, po tym jak jego mniejszościowy rząd nie zdołał uzyskać poparcia wymaganego do przegłosowania nowych środków oszczędnościowych. Upadek rządu w Portugalii oznacza, że jest mało prawdopodobne, aby kraj ten zdołał wynegocjować z krajami strefy euro i Międzynarodowym Funduszem Walutowym porozumienie dotyczące programu ratunkowego. Urzędnicy unijni i portugalscy nadal zaprzeczają, jakoby wprowadzenie pakietu ratunkowego dla Portugalii było nieuchronne, jednak przy obecnej rentowności dziesięcioletnich obligacji tego kraju na poziomie 7,% (przy średniej stopie oprocentowania pożyczek udzielanych Grecji na poziomie około,%) unikanie tego rozwiązania nie ma sensu. Bardziej szczegółową analizę znaleźć można w opracowaniu z serii Talking Point: The changing tide of UK monetary policy ( Zmiana kierunku polityki monetarnej Wielkiej Brytanii ). Więcej informacji można znaleźć w tekście z serii Quickview pt. European debt crisis - just a bigger plaster ( Kryzys zadłużenia w Europie tylko większy plaster ) 9

10 bez rządowego pakietu ratunkowego Portugalia musi refinansować do czerwca zadłużenie o wartości mld euro. Termin zapadalności zadłużenia Portugalii w wysokości około mld euro przypada na kwiecień i czerwiec, a to może oznaczać konieczność zaciągnięcia przez ten kraj kolejnych pożyczek w celu sfinansowania bieżącego deficytu (patrz wykres 9). Gdyby rynki zamknęły się dla Portugalii, tak jak zdarzyło się w przypadku Grecji i Irlandii, Portugalia mogłaby być zmuszona do zorganizowania kredytu pomostowego, aby zyskać czas na utworzenie nowego rządu (prawdopodobny termin wyborów to maj lub czerwiec) oraz na wynegocjowanie pakietu pomocowego z UE/MFW. Nie powinno to stanowić problemu i dlatego ryzyko faktycznej niewypłacalności w najbliższych miesiącach jest niewielkie. Wykres 9. Terminy zapadalności zadłużenia Portugalii mld EUR W ujęciu miesięcznym 7 7 W ujęciu rocznym S L M K M C L S W P L G 7 8 Obligacje Międzynarodowe Bony skarbowe Odsetki Jedynie % całego eksportu strefy euro jest wysyłane do Japonii. Źródło: Bloomberg, Schroders. Aktualizacja: marca r. Przejdźmy do Japonii, która jak wspomniano na początku tego materiału nie jest znaczącym importerem dóbr produkcyjnych z innych krajów świata. Z punktu widzenia zaangażowania handlowego, państwa strefy euro oraz kraje, których waluty są powiązane z euro, wysyłają do Japonii około % wartości swojego całego eksportu kierowanego do krajów spoza strefy euro (patrz wykres ). W rzeczywistości ogólny negatywny wpływ na eksporterów będzie jeszcze mniejszy, gdyż % wartości eksportu tego regionu to dostawy wewnątrz strefy euro. W związku z tym faktycznie mniej niż % eksportu z tego regionu to eksport do Japonii. Wykres. Europejskie zaangażowanie handlowe względem Japonii Kierunki eksportu krajów strefy euro oraz krajów, których waluta jest powiązana z euro: Wielka Brytania % % USA Japonia Australia % % % % Pozostałe rozwinięte kraje OECD Kraje rynków wschodzących Źródło: Thompson Datastream. Aktualizacja: marca r.

11 Na szerszą skalę ryzyko związane z wydarzeniami w Japonii dotyczy łańcuchów dostaw oraz potencjalnego zakłócenia długookresowych trendów zmierzających w stronę korzystania z energii jądrowej. Ceny ropy naftowej stanowią ryzyko z dla naszej prognozy, ale ryzyko to związane jest nie tylko z ich dalszym wzrostem, ale również z gwałtownym spadkiem. Wpływ tych wydarzeń mogą odczuć pewni producenci, którzy w swoim procesie produkcyjnym są zależni od dostaw części z Japonii, ale trudno znaleźć takie przykłady i prawdopodobnie są to pojedyncze przypadki. Zdecydowanie natomiast uległa pogorszeniu opinia o energetyce jądrowej. Kryzys w elektrowni jądrowej Fukushima wywołał protesty przeciwko wykorzystaniu energii atomowej w momencie, gdy w wielu krajach europejskich są rozważane możliwości przyszłych inwestycji w dziedzinie energetyki. Niemiecki rząd koalicyjny zdecydował się odsunąć na później decyzję, czy przedłużyć eksploatację 7 starzejących się elektrowni jądrowych. Kilka dni później kanclerz Angela Merkel ogłosiła zamknięcie 7 elektrowni z powodu pilnych kontroli bezpieczeństwa. Chociaż te reakcje prawdopodobnie oznaczają jedynie krótkookresową panikę wywołaną wydarzeniami w Japonii, istnieje ryzyko, że kraje na całym świecie opowiedzą się za zwiększeniem swojej zależności od paliw kopalnych, co może jeszcze bardziej utrzymać wzrost cen ropy naftowej. Dochodzimy do trzeciego źródła ryzyka cen ropy naftowej. Prawie niemożliwe jest przedstawienie z jakąkolwiek realną dokładnością prognozy zmian cen ropy, zwłaszcza gdy te zmiany stanowią reakcję na wydarzenia geopolityczne. W pierwszej części tego materiału wyjaśniono dlaczego, według naszej opinii, ostatnia zwyżka cen energii nie zatrzyma ożywienia. Istnieje jednak ryzyko, że ceny ropy naftowej wzrosną jeszcze bardziej, a w tym przypadku mielibyśmy do czynienia ze znacznie bardziej stagflacyjnym otoczeniem. Z drugiej strony istnieje ryzyko, że ceny ropy naftowej spadną z powrotem do poziomu poniżej USD za baryłkę. W takim scenariuszu mielibyśmy do czynienia z ryzykiem ponownego pojawienia się deflacji w strefie euro, zwłaszcza przy niskiej inflacji bazowej.

12 I. Podsumowanie prognozy r/r (%) Waga (%) Consensus Consensus USA,,8,,,, Wielka Brytania,,,8,,, Strefa euro,,7,,,7, Japonia 9,,,8,,, Australia,9,,,,, Kraje OECD,,,,,, Chiny 9,, 9, 9, 8, 8,9 Kraje rynków wschodzących*, 7,,,,, Świat,,,,,,7 Wskaźnik CPI inflacja r/r (%) Waga (%) Consensus Consensus USA,,,7,7,,8 Wielka Brytania,,,,,, Strefa euro,,,,8,,7 Japonia 9, -, -, -, -,, Australia,9,9,,,, Kraje OECD,,,7,,, Chiny 9,,,,,, Kraje rynków wschodzących*,, 7,,7,, Świat,,7,,,,8 * Rynki wschodzące: Argentyna, Brazylia, Chile, Kolumbia, Meksyk, Peru, Wenezuela, Chiny, Indie, Indonezja, Malezja, Filipiny, Korea Płd., Tajwan, Tajlandia, RPA, Rosja, Czechy, Węgry, Polska, Słowacja, Rumunia, Turcja, Ukraina, Bułgaria, Chorwacja, Estonia, Łotwa, Litwa. Stopy procentowe % Waga (%).. Rynek. Rynek USA,,,,78,7, Wielka Brytania,,,,7,,8 Strefa euro,,,,97,, Japonia 9,,,,,, Kraje OECD,,,8,,8, Dane rynkowe na dzień // Kluczowe zmienne Kurs wymiany walut Obecnie.. r/r (%). r/r (%) USD/GBP,,,,,, USD/EUR,7,, -,, -,8 JPY/USD 8,7 8, 8,, 9,,7 GBP/EUR,8,8,8 -,,78 -,8 Cena baryłki ropy Brent,. 87,, 7, 8, -,7 Luka PKB w USA (w % PKB) -, -, -, -,7 Bezrobocie % 9, 9, 8, 7, Źródło: Schroders, Datastream, MFW, Consensus Economics, marzec r. Uwaga: PKB rynków wschodzących w r. jest oparty na prognozach MFW. Stały wzrost, tymczasowy efekt wynikający z cen ropy naftowej W dalszym ciągu przewidujemy ożywienie światowej gospodarki i niewielkie spowolnienie tempa wzrostu z,% w roku do,% w roku. Będzie to skutkiem rozpoczęcia redukcji deficytów w Europie i zacieśnienia polityki monetarnej na rynkach wschodzących. Wyższe ceny ropy stanowią zagrożenie dla wzrostu, ale nie oczekuje się, że spowodują powrót recesji. W roku jest oczekiwane spowolnienie tempa wzrostu rynków wschodzących, jednak pozostanie ono na stosunkowo wysokim poziomie,%. Krótkookresowa prognoza jest nieco bardziej optymistyczna niż oczekiwano w poprzednim kwartale z uwagi na dobre wyniki badań w sektorze przedsiębiorstw, a także informację o dodatkowym fiskalnym pakiecie stymulacyjnym w Stanach Zjednoczonych po decyzji dotyczącej przedłużenia obniżki podatków wprowadzonej za prezydenta Busha, ubezpieczenia dla bezrobotnych oraz ulgi z tytułu podatku od wynagrodzeń. Jeśli chodzi o ceny, w roku oczekujemy globalnej inflacji na poziomie,% (zwiększenie z poziomu,% w naszej poprzedniej prognozie) w wyniku wzrostu cen żywności i energii. Po wyłączeniu tych czynników nasz pogląd na inflację jest zgodny z oczekiwaniami w Stanach Zjednoczonych i strefie euro przy mniejszej stopie bazowej. Inflacja w Wielkiej Brytanii pozostaje jednak na zaskakująco wysokim poziomie i wydaje się, że wskaźnik ten utrzyma się przez większość roku powyżej %. W roku w miarę stabilizacji cen surowców i zacieśnienia polityki fiskalnej i monetarnej spodziewany jest spadek inflacji w krajach OECD. W przypadku gospodarek wschodzących ceny surowców mają większy wpływ na inflację, która zgodnie z naszymi oczekiwaniami pozostanie na podwyższonym poziomie w roku. Jednak podobnie jak w krajach OECD prognozowany jest spadek tempa inflacji w roku w związku z zacieśnieniem polityki fiskalnej i stabilizacją cen surowców. W tych okolicznościach prawdopodobne jest utrzymanie łagodnej polityki monetarnej, jednak przesunęliśmy na wcześniejszy termin prognozowane rozpoczęcie cyklu podwyżek stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych i w strefie euro. W Stanach Zjednoczonych odzwierciedla to dalszy wzrost i stopniową poprawę na rynku pracy. W strefie euro zmiany te wynikają również z zamiaru hamowania oczekiwań inflacyjnych. Obawy dotyczące inflacji wymuszą na Wielkiej Brytanii wcześniejsze zacieśnienie polityki, z pierwszym posunięciem w tym kierunku w sierpniu roku. Zakładamy, że złagodzenie ilościowe w Stanach Zjednoczonych zakończy się zgodnie z harmonogramem w czerwcu przyszłego roku. Zmiana polityki nastąpi we wrześniu roku, gdy Rezerwa Federalna pozwoli na zmniejszenie pasywów. Niemniej jednak zacieśnianie polityki będzie powolne i spodziewamy się, że docelowa stopa procentowa funduszy federalnych wzrośnie tylko do % na koniec roku. Nie sądzimy, aby kryzys euro był już za nami, i spodziewamy się, że obawy związane z wypłacalnością państw peryferyjnych będą nadal występować w roku. Niemniej jednak oczekujemy, że rozprzestrzenianie się kryzysu zostanie powstrzymane dzięki silniejszemu wsparciu Unii Europejskiej, którego ogłoszenia spodziewamy się na koniec marca. Oczekujemy, że zacieśnianie polityki w przypadku gospodarek wschodzących będzie szybsze w odpowiedzi na presję inflacyjną i obawy związane z możliwością powstawania baniek spekulacyjnych w obrocie niektórymi aktywami. Przewidujemy, że Chiny będą podnosić stopy procentowe w roku i pozwolą na dalszą powolną aprecjację juana. Nadal oczekujemy umocnienia dolara amerykańskiego względem euro, co ma związek z poprawą perspektyw wzrostu w Stanach Zjednoczonych i nadal obecnymi obawami o ryzyko zadłużenia państwowego peryferyjnych krajów europejskich. Funt szterling powinien pozostać silny w roku i jednocześnie ulegać aprecjacji względem słabego euro. marca r.

13 II. Zaktualizowane wykresy prognoz organizacja Consensus Economics W przypadku rynków wschodzących, rynków wschodzących z Azji oraz krajów Pacyfiku z wyłączeniem Japonii prognozy na temat wzrostu i inflacji są ważone względem PKB i obliczane przy użyciu prognoz organizacji Consensus Economics dla poszczególnych krajów. Wykres A. Prognozy Consensus Economics PKB % Rynki wschodzące Azja Kraje Pacyfiku z wyłączeniem Japonii Wielka Brytania Rynki wschodzące Strefa euro USA Japonia % 8 7 Japonia Rynki wschodzące Azja Rynki wschodzące Kraje Pacyfiku z wyłączeniem Japonii Strefa euro USA Wielka Brytania Miesiąc prognozy Styczeń Luty Marzec Miesiąc prognozy Wykres B. Prognozy organizacji Consensus Economics inflacja % 7 - Rynki wschodzące Azja Kraje Pacyfiku z wyłączeniem Japonii Wielka Brytania Japonia Strefa euro USA Miesiąc prognozy Rynki wschodzące Źródło: Consensus Economics (marzec r.), Schroders Kraje Pacyfiku z wyłączeniem Japonii: Australia, Hongkong, Nowa Zelandia, Singapur Rynki wschodzące w Azji: Chiny, Indie, Indonezja, Malezja, Filipiny, Korea Południowa, Tajwan, Tajlandia Rynki wschodzące: Chiny, Indie, Indonezja, Malezja, Filipiny, Korea Południowa, Tajwan, Tajlandia, Argentyna, Brazylia, Kolumbia, Chile, Meksyk, Peru, Wenezuela, RPA, Republika Czeska, Węgry, Polska, Rumunia, Rosja, Turcja, Ukraina, Bułgaria, Chorwacja, Estonia, Łotwa, Litwa. Ważne informacje: Poglądy i opinie prezentowane w niniejszym dokumencie należą do zespołu ekonomistów spółki Schroder Investments Management, i nie muszą odzwierciedlać poglądów wyrażanych lub przedstawianych w innych komunikatach i strategiach spółki Schroders lub za pośrednictwem jej innych funduszy. Niniejszy dokument powstał wyłącznie w celu informacyjnym i w żadnym aspekcie nie ma stanowić materiału promocyjnego. Niniejszy materiał nie ma charakteru oferty ani ubiegania się o zakup lub sprzedaż jakichkolwiek instrumentów finansowych. Niniejszy materiał nie ma na celu udzielania porad księgowych, prawnych ani podatkowych czy wskazówek inwestycyjnych i w tych kwestiach nie należy polegać na zaczerpniętych zeń informacjach. Uważa się, że zawarte tu informacje są rzetelne, ale spółka Schroder Investment Management Ltd (Schroders) nie gwarantuje ich pełności ani dokładności. Nie przyjmujemy odpowiedzialności za błędy co do faktów i opinii. Powyższe nie wyłącza ani nie ogranicza obowiązków i odpowiedzialności spółki Schroders wobec klientów spółki wynikającej z ustawy o usługach i rynkach finansowych z r. z późniejszymi zmianami ani z jakiegokolwiek innego przepisu. Nie należy opierać się na poglądach i informacjach zawartych w dokumencie, podejmując indywidualne decyzje inwestycyjne i/lub strategiczne. Wydawca: Schroder Investment Management Limited, Gresham Street, London ECV 7QA, spółka upełnomocniona i nadzorowana przez Financial Services Authority. Dla Państwa bezpieczeństwa kontakty mogą być nagrywane lub monitorowane. Dane osób trzecich są własnością danej osoby trzeciej wskazanej powyżej i podane są jedynie do użytku wewnętrznego. Danych tych nie wolno powielać ani dalej rozpowszechniać, jak również wykorzystywać do tworzenia żadnych instrumentów lub produktów finansowych i żadnych indeksów. Dane te podano bez jakichkolwiek gwarancji. Ani właściciel danych będący osobą trzecią ani osoba trzecia biorąca udział w publikacji niniejszego dokumentu nie ponosi odpowiedzialności za jakikolwiek błąd. Warunki konkretnych klauzul wyłączających odpowiedzialność osoby trzeciej przedstawiono w części Ważne Informacje na stronie % USA Rynki wschodzące Rynki wschodzące Azja Kraje Pacyfiku z wyłączeniem Japonii Wielka Brytania Strefa euro Japonia - Styczeń Luty Marzec Miesiąc prognozy Gresham Street, Londyn ECV 7QA. Numer rej.: 89 Anglia

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 12 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społecznogospodarcza

Sytuacja społecznogospodarcza Sytuacja społecznogospodarcza w regionie Włodzimierz Szordykowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Gdańsk, dnia 30 listopada 2011 roku Sytuacja gospodarcza na świecie Narastający dług publiczny

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC EUR/PLN W ŚWIETLE BIEŻĄCEJ POLITYKI EBC Luzowanie ilościowe w strefie euro jak dotąd sprzyjało aprecjacji złotego wobec wspólnej waluty. Pomimo chwilowego rozczarowania rynków finansowych skromną skalą

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku 25 kwietnia 2016 roku Bieżąca sytuacja gospodarcza Grzegorz Warzocha - AVANTA Auditors & Advisors www.avanta-audit.pl Międzynarodowa sytuacja gospodarcza 4,0% 3,5% 3,0% 2,5% Globalne tendencje gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynkach finansowych. Adam Zaremba

Sytuacja na rynkach finansowych. Adam Zaremba Sytuacja na rynkach finansowych Adam Zaremba Sytuacja na rynkach globalnych Światowe rynki akcji 16. 15. 14. S&P5 DAX NIKKEI 13. 12. 11. 1. 9. 8. 7. 213-7-12 214-1-12 214-7-12 215-1-12 215-7-12 216-1-12

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 26 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 25.09-02.10.2015

Komentarz tygodniowy 25.09-02.10.2015 Komentarz tygodniowy 25.09-02.10.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Inflacja konsumentów - GUS Wskaźnik IX 2014 VIII 2015 IX 2015 Inflacja konsumentów, r/r -0,3 % -0,6 % -0,8 % Według wstępnych danych

Bardziej szczegółowo

RYNKI AKCJI SUROWCE STOPY PROCENTOWE WSKAŹNIKI MAKROEKONOMICZNE. Spis treści NOTOWANIA AKCJI W POLSCE I DŁUŻNY W STREFIE EURO

RYNKI AKCJI SUROWCE STOPY PROCENTOWE WSKAŹNIKI MAKROEKONOMICZNE. Spis treści NOTOWANIA AKCJI W POLSCE I DŁUŻNY W STREFIE EURO MIESIĄC NA RYNKACH NOTOWANIA AKCJI W POLSCE I DŁUŻNY W STREFIE EURO 0--7 0-05-7 0-0-7 NOTOWANIA AKCJI NA ŚWIECIE 0 S&P500 DAX NIKKEI 0--7 0-05-7 0-0-7 NOTOWANIA OBLIGACJI W POLSCE 0 0 0 WIG0 WIG50 WIG50

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK Chorzów, 7 Kwiecień 2011 WIDZIMY WIĘCEJ MOŻLIWOŚCI PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK GLOBALNE CZYNNIKI RYZYKA Niestabilność polityczna w rejonie Afryki Północnej i krajów Bliskiego Wschodu Wzrost cen

Bardziej szczegółowo

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka 24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka Okres subskrypcji: 25.05.2010-08.06.2010 Okres trwania lokaty: 9.06.2010-08.06.2012 Aktywo bazowe: kontrakt terminowy na WIG20 Minimalna kwota wpłaty:

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 18 czerwca 2012 Aktualne wskaźniki makroekonomiczne: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 8,10 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO Eksperci Eurosystemu opracowali projekcje rozwoju sytuacji makroekonomicznej w obszarze euro na podstawie informacji dostępnych na dzień

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

Prognoza walutowa dla walut grupy G4. raport specjalny Ebury

Prognoza walutowa dla walut grupy G4. raport specjalny Ebury Warszawa, 9 grudnia 2015 r. Prognoza walutowa dla walut grupy G4 raport specjalny Ebury Dolar amerykański (USD) Jak powszechnie przewidywano, na październikowym posiedzeniu w sprawie polityki monetarnej

Bardziej szczegółowo

RYNKI AKCJI WALUTY SUROWCE STOPY PROCENTOWE WSKAŹNIKI MAKROEKONOMICZNE. Spis treści NOTOWANIA AKCJI W POLSCE I DŁUŻNY 120 W STREFIE EURO

RYNKI AKCJI WALUTY SUROWCE STOPY PROCENTOWE WSKAŹNIKI MAKROEKONOMICZNE. Spis treści NOTOWANIA AKCJI W POLSCE I DŁUŻNY 120 W STREFIE EURO MIESIĄC NA RYNKACH NOTOWANIA AKCJI W POLSCE I DŁUŻNY 120 W STREFIE EURO RYNKI AKCJI WIG20 mwig40 swig 2013-12-27 20-05-27 20-10-27 NOTOWANIA AKCJI NA ŚWIECIE 120 WALUTY S&P500 DAX NIKKEI 2013-12-27 20-05-27

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Ekonomiczny Przegląd sytuacji finansowo-gospodarczej

Biuletyn Ekonomiczny Przegląd sytuacji finansowo-gospodarczej Biuletyn konomiczny Przegląd sytuacji finansowo-gospodarczej 30 Nr 6 / 2015 6 3,5 6 80 100% 53% 6 7,5 Od 2015 roku Biuletyn konomiczny zastąpił Biuletyn Miesięczny uropejskiego Banku Centralnego. Biuletyn

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015

Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015 Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Inflacja konsumentów Według danych GUS, wskaźnik inflacji konsumentów w lipcu br. ukształtował się na poziomie minus 0,7 % r/r (wobec

Bardziej szczegółowo

Materiał przeznaczony wyłącznie dla doradców i profesjonalnych inwestorów

Materiał przeznaczony wyłącznie dla doradców i profesjonalnych inwestorów Wydane w Listopadzie 2013 r. Materiał przeznaczony wyłącznie dla doradców i profesjonalnych inwestorów Schroders Strategie oparte na wielu klasach Analizy i oceny Część 1: Analizy dotyczące inwestowania

Bardziej szczegółowo

Śniadanie z ekspertami PKO Banku Polskiego

Śniadanie z ekspertami PKO Banku Polskiego Śniadanie z ekspertami PKO Banku Polskiego Perspektywy gospodarki oraz rynków finansowych według ekonomistów i strategów PKO Banku Polskiego Warszawa, 28 października 2014 r. Perspektywy dla gospodarki:

Bardziej szczegółowo

Ranking gospodarek świata 2010

Ranking gospodarek świata 2010 Drukuj zamknij Ranking gospodarek świata 2010 03.11.2010, 12:04 Instytut Globalizacji ogłosił III edycję rankingu najszybciej rozwijających się państw, z którego wynika, że Państwo Środka posiada najbardziej

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA CO Z TYMI PODWYŻKAMI STÓP? IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z PODRÓŻY DO USA CO Z TYMI PODWYŻKAMI STÓP? Na początku marca br. nasz zespół

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Piotr Popławski, Analityk walutowy Banku BGŻ Warszawa, 19 września 214 r. Kluczowe czynniki kształtujące kurs walutowy: Krajowe i zagraniczne stopy procentowe

Bardziej szczegółowo

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group ANALIZA NOBLE SECURITIES, 01.04.2011 r. Banki centralne popsuły rynki W ostatnim czasie zupełnie zaniknęła korelacja między kursem dolara a zachowaniem rynków akcji. Jednocześnie korelacja obligacje akcje

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

V Konferencja dla Budownictwa

V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa, 21-22.05.2013 Uwarunkowania makroekonomiczne i średnioterminowe perspektywy dla naszej gospodarki Prof. Witold Orłowski V Konferencja dla Budownictwa,

Bardziej szczegółowo

Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014. 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza. -609B obecnie 659,8B poprzednio

Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014. 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza. -609B obecnie 659,8B poprzednio Rynki Azjatyckie 25.08.2014 29.08.2014 Szymon Ręczelewski JAPONIA 26 sierpnia Wskaźnik Cen Usług Korporacyjnych (rok do roku) [1] 3,7% obecnie 3,7% poprzednio 3,7% prognoza 27 sierpnia Zakup obligacji

Bardziej szczegółowo

Market Alert: Czarny poniedziałek

Market Alert: Czarny poniedziałek Market Alert: Czarny poniedziałek Spowalniająca gospodarka chińska Za powszechna przyczynę spadków na giełdach dzisiaj uznaje się spowalniająca gospodarkę chińską i dewaluacja chińskiej waluty. Niemniej

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r.

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Monitor Rynku Pracy Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Struktura raportu: Metodologia i opis próby badania Wyniki badania: rotacje na rynku pracy obawa o utratę pracy i przekonanie o możliwości

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r.

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r. Raport miesięczny Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku Warszawa, 14.06.2013 r. Spis treści: 1. INFORMACJE NA TEMAT WYSTĄPIENIA TENDENCJI I ZDARZEŃ W OTOCZENIU RYNKOWYM SPÓŁKI, KTÓRE W JEJ

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 28.08-04.09.2015

Komentarz tygodniowy 28.08-04.09.2015 Komentarz tygodniowy 28.08-04.09.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Indeks PMI Wskaźnik VIII 2014 VII 2015 VIII 2015 Indeks PMI, pkt 49,0 54,5 51,1 Według danych opublikowanych przez Markit, indeks

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy

Komentarz tygodniowy Komentarz tygodniowy DANE MAKROEKONOMICZNE Z POLSKI Wskaźnik II kw. 2012 I kw. 2013 II kw. 2013 PKB, zmiana r./r. 2,3 % 0,5 % 0,8 % Popyt krajowy, zmiana r./r. Produkt Krajowy Brutto -0,4 % -0,9 % -1,9

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych WYCENY OBLIGACJI IZ DYSKONTUJĄ WZROST CPI, ALE SĄ WCIĄŻ ATRAKCYJNE W lipcowym raporcie specjalnym postawiliśmy tezę, że obligacje serii IZ nie w pełni dyskontują ryzyko przyszłego wzrostu inflacji. Proponowaliśmy

Bardziej szczegółowo

O tym jak ropa naftowa przestała zasilać gospodarkę

O tym jak ropa naftowa przestała zasilać gospodarkę O tym jak ropa naftowa przestała zasilać gospodarkę Michał Tuszyński Podsumowanie: W ostatnim czasie zauważa się, że zmiany cen ropy są silnie pozytywnie skorelowane ze zmianami cen na rynku akcji. Takie

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY Rubel pod presją ropy i dolara do końca 2016 roku

RAPORT SPECJALNY Rubel pod presją ropy i dolara do końca 2016 roku RUBEL POD PRESJĄ ROPY I DOLARA DO KOŃCA 2016 ROKU Rubel należy do koszyka walut rynków wschodzących przez co zmiany jego kursu w przeważającym stopniu zależą od tego w jakiej kondycji makroekonomicznej

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 15 lipca 2015

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 15 lipca 2015 ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY 15 lipca 2015 Raport NBP: stabilna i korzystna sytuacja przedsiębiorstw w II kw., utrzymanie ostrożnych prognoz na kwartał kolejny. Według opublikowanego dziś

Bardziej szczegółowo

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych *

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Karolina Konopczak karolina.konopczak@ises.edu.pl Instytut Studiów Ekonomiczno Społecznych (ISES) Polska

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

2010-04-03 SPIS TREŚCI. W tym tygodniu

2010-04-03 SPIS TREŚCI. W tym tygodniu 1 2010-04-03 SPIS TREŚCI W tym tygodniu Stany Zjednoczone Euroland Japonia Wielka Brytania Szwajcaria Kanada Nowa Zelandia Australia Polska Rynek długu i stopy procentowej KRAJ % CPI Bezrobocie PKB USA

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 18 wrzesień 2010 Aktualne wskaźniki makroekonomiczne: KRAJ % CPI Bezrobocie PKB USA 0,75 1,10 9,70 3,70 Euroland 1,00 1,40 10,00 1,90 Anglia 0,50 3,10 7,80-0,20

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 7 / 2014 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+48 22) 694 36 00 694 36 04 fax (+48 22) 694 41 77 e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE

WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH WYCZEKIWANIE NA RYNKI WSCHODZĄCE W połowie mijającego miesiąca zespół przeprowadził kolejną podróż inwestycyjną,

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Kurs USD/PLN perspektywa długoterminowa, kurs z 22 maja 2015 roku = 3,7307

Kurs USD/PLN perspektywa długoterminowa, kurs z 22 maja 2015 roku = 3,7307 Raport Tygodniowy o sytuacji na rynkach finansowych Rynek walutowy Rynek akcji Poniedziałek, 25 maja 2015 roku Kurs USD/PLN perspektywa długoterminowa, kurs z 22 maja 2015 roku = 3,7307 Kurs spadł poniżej

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-17 09:54:36

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-17 09:54:36 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-17 09:54:36 2 Wielka Brytania jest wciąż ekonomiczną potęgą. Według Banku Światowego to 6. gospodarka świata z PKB przekraczającym 2,5 bln dolarów, co stanowi ok.

Bardziej szczegółowo

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015)

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Aleksander Łaszek, Rafał Trzeciakowski, Tomasz Dróżdż Kontakt: E-mail:

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/european_economy/2013/pdf/ee1_en.pdf

http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/european_economy/2013/pdf/ee1_en.pdf Strefę euro czeka kolejny rok pod znakiem spadku PKB perspektywy wzrostu gospodarczego państw strefy euro wg zimowej prognozy KE i ich znaczenie dla polskiej gospodarki Strefa euro prawdopodobnie pozostanie

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Rynek surowców korekta czy załamanie?

Rynek surowców korekta czy załamanie? Rynek surowców korekta czy załamanie? Paweł Kordala, X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. 1 Agenda I. Rynek ropy II. Rynek miedzi III. Rynek złota IV. Rynek srebra V. Rynki rolne (kukurydza, pszenica, soja)

Bardziej szczegółowo