JAK IM PRZEBACZYĆ c.d.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "JAK IM PRZEBACZYĆ c.d."

Transkrypt

1 Antoni Tomczyk NIESZCZĘSNE SĄSIEDZTWO Zdobycie władzy w Rosji przez bolszewików i głoszenie przez nich programu sprawiedliwości społecznej, spotkało się z dużym zainteresowaniem i sympatią na całym świecie. Nikt jeszcze nie wiedział czym jest bolszewizm, a szczególnie czym będzie w przyszłości. W marcu 1919 roku, z inicjatywy Lenina, utworzono III Międzynarodówkę Komunistyczną (Komintern). Partie komunistyczne różnych krajów świata stały się sekcjami Kominternu, ściśle wykonującymi polecenia napływające z Moskwy. Naczelną dyrektywą Kominternu, skierowaną do partii komunistycznych, był nakaz zwalczania rządów burżuazyjnych własnych krajów, przy jednoczesnym popieraniu interesów państwa sowieckiego. W Polsce już 16 grudnia 1918 roku powstaje Komunistyczna Partia Robotnicza Polski (KPRP). Działa nielegalnie i jest sekcją Kominternu. W 1925 roku na III zjeździe zmienia nazwę na Komunistyczną Partię Polski (KPP). Sytuacja międzynarodowa sprzyja bolszewikom. W Europie, wyczerpanej i zubożonej wieloletnią wojną, utrzymują się nastroje rewolucyjne. W 1920 bolszewicy roku podjęli próbę narzucenia swojego ładu całej Europie. Na szczęście Polacy zatrzymali pochód bolszewików. Zadali im dotkliwą klęskę w sierpniowej bitwie nad Wisłą, a we wrześniu nad Niemnem sprawili kolejny pogrom. Traktat Ryski, podpisany roku, kończy stan wojny z bolszewikami, wytycza granice i formułuje inne ważne ustalenia. Jest rzeczą charakterystyczną, że Sowieci oficjalnie potwierdzają moc obowiązującą traktatu jednak w praktyce ociągają się z jego realizacją, bądź w ogóle go ignorują. Byli zobowiązani m.in. zapłacić 12 JAK IM PRZEBACZYĆ c.d. Polsce duże odszkodowanie w złocie za eksploatację naszych ziem pod zaborem, zwrócić zagrabione dzieła sztuki, pamiątki narodowe itp. Do 1939 roku nie zapłacili odszkodowania, a tylko nieliczne dzieła sztuki powróciły do Polski. Szczęśliwie odzyskaliśmy na mocy traktatu słynne Widoki Warszawy Belotto Canaletta. Po klęsce w wojnie z Polską bolszewicy nie rezygnują z zamiaru rozniecenia rewolucji światowej. Zmieniają taktykę działania, rozbudowują system dywersji i terroryzmu. Polska, obdarzona nieszczęsnym sąsiedztwem Sowietów, nieustannie narażona jest na odczuwanie skutków ich agresji i nienawiści. Na mocy Traktatu Ryskiego obydwie strony zobowiązały się nie tworzyć i nie wspierać organizacji mających na celu walkę z drugą stroną. A jak w praktyce realizowano to postanowienie? Znając dziś obłudę i wiarołomność bolszewików - łatwo sobie wyobrazić. Wyglądało to tak, że sowieckie służby specjalne podzieliły metodycznie mapę wschodnich terenów Polski na uczastki, na które przerzucano kadrowych pracowników tych służb z zadaniem organizowania oddziałów dywersyjnych, nazywanych też czerwonymi partyzantami. Oddziały te napadały na urzędy państwowe, posterunki policji, mordowały ziemian, nauczycieli i policjantów, grabiły i podpalały majątki ziemskie. Sowiecka prasa pisząc o tych wydarzeniach nazywa je wybuchami gniewu ludu, uciskanego przez polskich panów, a władze sowieckie ślą do Ligi Narodów raporty o prześladowaniach mniejszości narodowych w Polsce. Aby nie być gołosłownym przytoczę fragmenty autobiografii czerwonego komandira z uczastka, czekisty Kiryła Pro-

2 kofiewicza Orłowskiego, opublikowanej w Narodnoj Gazietie z roku.... cały 1919 rok byłem zatrudniony w Bobrujskim Cz.K. w charakterze pracownika, uczyłem się na kursach kadry dowódczej RKKA (Robotniczo Chłopska Armia Czerwona - AT) i wojowałem na froncie zachodnim z biełopolakami od maja do lipca 1920 roku na tyłach biełopolaków organizowałem oddziały czerwonej partyzantki, z którymi zniszczyłem trzy mosty i zabiłem nie mniej niż 200 biełopolaków Od 1920 do 1925 roku, zgodnie z zadaniem Dowództwa Wywiadu, pracowałem na tyłach biełopolaków, na terenach Zachodniej Białorusi, w charakterze naczelnika uczastka, a dosłownie byłem organizatorem i dowódcą oddziałów czerwonej partyzantki i grup dywersyjnych, gdzie w okresie pięciu lat przeprowadziłem dziesiątki operacji bojowych w ciągu tylko jednego 1924 roku z mojej inicjatywy i osobiście przeze mnie zabitych było więcej niż 100 policjantów i właścicieli ziemskich... Jesienią 1924 roku Polacy tworzą Korpus Ochrony Pogranicza (KOP), który systematycznie ukróca rozboje sowieckich dywersantów. Sowieci ponownie zmieniają taktykę. W 1925 roku wycofują czerwonych komandirów z uczastków na ziemiach polskich, a dowodzone przez nich oddziały zaprzestają działalności bojowej. Pozostała po nich jednak sfabrykowana legenda, jak to uciskany lud, sam - w desperackim porywie chwycił za broń i tworzył oddziały czerwonych partyzantów. W zmienionej taktyce działania Sowieci określają dywersję polityczną na ziemiach polskich jako główny priorytet. W 1923 roku, z inicjatywy Kominternu, utworzone zostały dwie nowe partie komunistyczne: Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi (KPZB) oraz Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy (KPZU), jako partie autonomiczne, działające w łonie KPP. Nazwy tych partii były sowieckim wymysłem propagandowym, bowiem w Polsce nie było regionów o nazwie zachodnia Białoruś, czy zachodnia Ukraina. Fragment autobiografii Kiryła Orłowskiego 13

3 Obydwie partie realizują poważne zadania polityczne, dlatego muszą dysponować dobrze wyszkolonym aktywem partyjnym. W Mińsku i Kijowie powstają szkoły partyjne KPZB i KPZU, w których intensywnie szkoli się ludzi przerzuconych przez granicę z Polski. Sowieci nie szczędzą pieniędzy na dywersję polityczną, regularnie przemycają na tereny polskie swoją prasę i różne materiały propagandowe. Były sekretarz KC KPZB M.S. Arechwa wspomina, że Grodno, Skidel oraz okoliczne miejscowości zajmowały ważne miejsce w zmaganiach o wyzwolenie Zachodniej Białorusi. Można by wyrazić ubolewanie i współczucie towarzyszowi sekretarzowi, bo pracę miał rzeczywiście ciężką i teren wysoce niewdzięczny. Według spisu ludności, przeprowadzonego w 1939 roku, powiat grodzieński łącznie z Grodnem i Skidlem liczył około 300 tys. mieszkańców o następującym składzie narodowościowym: 70% Polaków, 16% Białorusinów, 12% Żydów i 2% innych narodowości. Można przypuszczać, że owe 70% mieszkańców Grodzieńszczyzny nie tylko nie doceniało trudu sekretarza KC KPZB, ale również nie chciało zrozumieć tego, że żyje na Zachodniej Białorusi. Towarzysz M.S. Arechwa wspomina, że przez granicę polską przemycano transporty gazet, takich jak: Prawda, Izwiestia, Zwiezda, Sowietskaja Białoruś, a ponadto różne broszury i ulotki. Z Wilna i Grodna rozsyłana była tajna literatura 6 i 20 dnia każdego miesiąca, a następnie kolportowana w samym Grodnie, Krynkach, Skidlu, Indurze, Suwałkach itp. W codziennej, żmudnej walce o przyłączenie zachodniej Białorusi do radzieckiej macierzy wyrósł na Grodzieńszczyźnie własny, lokalny bohater. Do dziś duże zakłady chemiczne w Grodnie noszą jego imię. Jest nim Siergiej Osipowicz Priticki. Jako wyróżniający się komsomolec, a następnie członek KPZB, zostaje skierowany 14 do szkoły KPZB w Mińsku. W latach pobiera tam cenne nauki i uczy się nienawiści. Przerzucony ponownie do Polski zajmuje kierownicze stanowisko w słonimskim okręgu KPZB. Tymczasem w Wilnie toczy się proces sądowy przeciw 17 komunistom, wspomagany zeznaniami świadka koronnego. W dniu 27 stycznia 1936 roku, na polecenie KC KPZB Priticki strzela na sali sądowej do świadka koronnego. Sam ciężko ranny, zostaje aresztowany i w czerwcu 1936 roku skazany na karę śmierci. Komintern, spiesząc na ratunek swojemu terroryście, nakazuje partiom komunistycznym organizowanie protestów przeciw temu wyrokowi. Masy pracujące USA, Anglii, Francji, Polski itp. domagają się złagodzenia kary. Polska czyni ustępstwo i wyrok śmierci zostaje zamieniony na dożywocie. Siergiej Osipowicz karę odsiaduje w Grodnie. Ma szczęście, bo dywersanci komunistyczni uwalniają go już 18 września 1939 roku. Priticki przedostaje się do Indury i tu staje na czele struktur dywersyjnych. Swoją wściekłość rewolucyjną wyładowuje mordując urzędników państwowych, nauczycieli, oficerów, a nawet popa. Wokół Indury pozostały po nim liczne zbiorowe mogiły ofiar. Białoruska encyklopedia informuje, że S.O. Priticki był, w latach , zastępcą szefa sztabu polskiego zgrupowania partyzanckiego. Zdumiewajace! Czym zajmuje się tymczasem Kirył Prokofiewicz Orłowski? Taki wybitny i uzdolniony rewolucjonista nie może żyć bezczynnie. Po odwołaniu z uczastka w Polsce spec-służby wysyłają go do Moskwy na dalsze doskonalenie profesjonalne w centralnej Szkole Sabotażu i Dywersji. Tu kształci się od maja 1925 roku do maja 1930 roku. Zajrzyjmy jeszcze raz do autobiografii towarzysza Kiryła.... od 1930 roku do 1936 roku pracowałem w oddziale specjalnym NKWD

4 BSSR nad doborem i przygotowaniem kadr do oddziałów czerwonej partyzantki na czas wojny. To miejsce pracy nazywało się Spec-Biuro... Spec Biuro nie tylko dobiera kadrę dowódczą, doświadczoną w dywersji, ale kompletuje również stany mobilizacyjne przyszłych oddziałów zbrojnych. W okrytych tajemnicą bazach, na bezpiecznym terenie radzieckiej Białorusi, złożono tysiące sztuk broni i materiały wybuchowe. Ukryta broń miała czekać swojego czasu i doczekała się września 1939 roku. Sowieccy stratedzy stwierdzili, z perspektywy czasu, że źle się stało, iż ukryte dywersyjne zapasy broni zużyto całkowicie podczas pochodu na Polskę. Gdy Niemcy napadli na ZSRR partyzantka białoruska całkowicie pozbawiona była zasobów broni i liczącą się siłę bojową uzyskała dopiero w latach Podziemna działalność komunistyczna w Polsce centralnej i na zachodnich obszarach kraju nie odnosi istotnych sukcesów. Polacy mają złe doświadczenia i złą opinię o komunistach. Słowo bolszewik stało się w Polsce synonimem człowieka bez czci i wiary, wyzutego z wartości moralnych. KPP, opanowana przez mniejszości narodowe Żydów, Białorusinów i Ukraińców, prowadzi politykę sprzeczną z żywotnymi interesami Polski. W październiku 1932 roku Zjazd KPP, obradujący w Mohylewie na Białorusi, uchwala program oderwania od Polski: Kresów Wschodnich na rzecz ZSRR, a Śląska i Pomorza na rzecz Niemiec. W styczniu 1933 roku KPP ogłasza oświadczenie, że zwycięski proletariat unieważni ustalenia Traktatu Wersalskiego. Na rubieżach wschodnich, gdzie koncentruje się zmasowany wysiłek sowieckiej dywersji, komuniści odnoszą pewne sukcesy w pozyskiwaniu nowych członków partii. W niektórych wioskach białoruskich zakładane są 2-3 osobowe jaczejki partyjne, w miasteczkach powstają rejkomy, a w większych miejscowościach obkomy. Między tymi strukturami krążą łącznicy tzw. swiaznyje, którzy przenoszą polecenia, meldunki i różnoraką bibułę polityczną. Życie w naszych trzech osadach, wypełnione codzienną ciężką pracą, toczyło się bez zakłóceń i zagrożeń ze strony konspirujących komunistów. Dopiero zabójstwo leśniczego Stefana Słuckiego pobudziło osadników do głębszego zastanowienia nad tym do czego zmierzała sowiecka dywersja. Pewnego wrześniowego poranka 1934 roku mieszkańcy osady Budowla znaleźli przy głównym trakcie martwe ciało leśniczego. Zabito go w nocy uderzeniem w głowę tępym narzędziem. Aresztowano Pawła Aplewicza, ze wsi Obuchowo, jako domniemanego sprawcę. W dniu 4 kwietnia 1935 roku Aplewicz został zwolniony z aresztu śledczego z braku dowodów winy. Nie cieszył się wolnością zbyt długo, bo już w maju 1936 roku zostaje ponownie aresztowany za nielegalną działalność komunistyczną. Razem z nim trafiają do aresztu śledczego Paweł Budryk, Antoni Hubienia, Włodzimierz Aplewicz, Gabriel Jakusiewicz i Włodzimierz Januczenia ze wsi Obuchowo oraz Stanisław Borejsza z kolonii Marianówka. W sentencji wyroku z roku czytamy, że oskarżeni skazani zostają za uczestnictwo w działalności... dążącej do zmiany ustroju Państwa Polskiego na komunistyczny oraz oderwania województw wschodnich i przyłączenia ich do ZSRR... Oskarżeni nie okazywali skruchy, byli pewni siebie, a nawet aroganccy. Wiedzieli przecież, że stoi za nimi siła Kominternu, siła partii komunistycznych świata. W procesie świadkiem koronnym był Antoni Janulewicz - chłopak z Wiercieliszek koło Grodna. Kiedyś osaczony został przez braci Aplewiczów na zabawie w Obuchowie. Zalecanie się do tutejszych dziewczyn bez zgody miejscowej kawalerki mogło zakończyć się dotkliwym pobiciem. Aplewicze dali Antoniemu do wyboru dwie możliwości: mocne lanie, albo przyłączenie 15

5 16 się do działalności konspiracyjnej i wolny wstęp do Obuchowa. Antoni wybrał propozycję drugą. Po aresztowaniu, nie odczuwając silnych związków emocjonalnych z działalnością komunistyczną, zgodził się wystąpić jako świadek koronny. Wkrótce, po zakończeniu procesu, matka Antoniego Janulewicza otrzymała w Wiercieliszkach gryps, pisany przez Pawła Budryka, w którym powiadamiał, że partia wydała już wyrok śmierci na jej syna. W 1938 roku Komitet Wykonawczy Kominternu rozwiązuje KPP, a wraz z nią także partie autonomiczne KPZB i KPZU. Sytuacja międzynarodowa nakazuje sowietom zmianę taktyki. Nadszedł czas, aby dotychczasową dywersję polityczną przekształcić w dywersję zbrojną. Spec-Biuro przy NKWD w Mińsku rozpoczyna organizowanie oddziałków czerwonych partyzantów na terenach polskich. Nielegalny ruch przez granicę polsko-sowiecką zostaje wzmożony. Środowisko konspiratorów w Obuchowie zostało poważnie osłabione wskutek ostatnich aresztowań. Jednak na wolności pozostawał wciąż, dobrze zakonspirowany, jeden z głównych przywódców tutejszej dywersji. Był nim blisko 80 - letni Piotr Piotrowicz Dziekoński, gospodarujący na 40 hektarach w kolonii Marianówka. Teoretycznie rzecz rozpatrując należało by stwierdzić, że Dziekoński był klasowo obcy komunistom. Jego ojciec Piotr Kuźmicz był carskim generałem, który za zasługi w tłumieniu powstania styczniowego otrzymał na Grodzieńszczyźnie majątek, pochodzący z konfiskaty. Był więc carskim osadnikiem. Sam Piotr Piotrowicz dosłużył się w armii carskiej stopnia pułkownika. Nienawidził serdecznie polskiej władzy i chyba był to główny powód, dla którego związał się z komunistami, również zaciekłymi wrogami niepodległej Polski. Stary Dziekoński pełnił do tej pory rolę rezydenta. Przyjmował kurierów sowieckich, udzielał im pomocy i wykonywał przekazywane mu polecenia NKWD. Po aresztowaniach w Obuchowie zajął się osobiście odbudową podziemia komunistycznego. Na początku roku 1939 wyszedł z więzienia Włodzimierz Januczenia. Był najmłodszy spośród aresztowanych i otrzymał najmniejszy wyrok. Dziekoński wykreował Włodzimierza Januczenię na przywódcę placówki w Obuchowie. Mijały letnie miesiące 1939 roku. Komuniści żydowscy i białoruscy otrzymali przydziały mobilizacyjne do oddziałów zbrojnych. Obowiązki na czas wojny były im znane. Trzeba było tylko zachować ostrożność i czekać na hasło. ZBLIŻA SIĘ WYBUCH WOJNY Niebezpieczeństwo napaści Niemiec na Polskę narastało z każdym miesiącem 1939 roku. W kwietniu Hitler wypowiedział podpisany z Polską układ o niestosowaniu przemocy, a jego wystąpienia publiczne nie wróżyły nam niczego dobrego. Społeczeństwo polskie konsoliduje się we wspólnym dążeniu do obrony zagrożonej niepodległości. Powstaje Fundusz Obrony Narodowej (FON). Ludzie przekazują na FON kosztowności, pamiątki rodzinne, a nierzadko jedyny skarb - obrączki ślubne. Prasa coraz częściej zamieszcza relacje z uroczystości przekazywania wojsku karabinu maszynowego, bądź innego sprzętu, zakupionego ze zbiórek społecznych. Były to tylko wzruszające gesty, podtrzymujące nastroje patriotyczne. Nie miały one realnego znaczenia, bo o zdolności obronnej kraju decyduje należycie wyszkolona armia oraz dobrze rozwinięty przemysł zbrojeniowy. Niestety, wyeksploatowana przez zaborców Polska, zniszczona długotrwałą wojną, nie była w stanie sprostać potrzebom obronnym. Należy jednak stwierdzić, że kilkanaście lat niepodległości nie były czasem zmarnowanym. Nasz dopiero rozwijający się przemysł zbrojeniowy

6 wdrożył do produkcji kilka udanych rodzimych konstrukcji. Rewelacją był samolot bombowy P-37 Łoś. Uzbrojenie i osiągi techniczne stawiały go w czołówce światowej. Jego prędkość wynosiła 468 km/godz, podczas gdy ówczesny radziecki bombowiec SB-1 (skorostnyj bombardirowszczyk) jakimś żartem. Miał duże zdolności do rysunków, toteż gdy narysował karykaturę Hitlera, albo podobiznę jednego z sąsiadów, natychmiast pryskały złe humory, a bracia Pelkowie wybuchali głośnym, spontanicznym śmiechem. Potrafili śmiać się serdecznie i długo. Często cała pasieka, gdzie osiągał prędkość zaledwie 300 km/godz. W dniu 1 września 1939 roku polskie lotnictwo posiadało 36 Łosi, a szkoda, że nie dziesięć razy więcej. Na zakup uzbrojenia za granicą nie wystarczało pieniędzy. Wprawdzie zakupiono dla Marynarki Wojennej kilka nowoczesnych okrętów nawodnych i podwodnych, lecz były to tylko nieliczne, przysłowiowe jaskółki. Osadnicy na Kresach, zajęci zwykle codziennymi pilnymi pracami, znajdowali wolną chwilę na sąsiedzkie rozmowy i dyskusje o niespokojnej sytuacji międzynarodowej. Do mojego ojca wstępowali najbliżsi sąsiedzi: Zarębski, Górnicki, bracia Marian i Wacek Pelkowie, a bywało, że zjawiał się również Smolniak z Sawalówki. Dyskutowali, roztrząsali najnowsze wiadomości i przepowiadali dalszy bieg wydarzeń. Ojciec umiał przełamać złe nastroje, dodać otuchy sąsiadom i poważne dyskusje zakończyć Samolot bombowy P-37 Łoś mieszkali razem z rodzicami, rozbrzmiewała ich charakterystycznym, donośnym śmiechem. Ojciec dodawał otuchy sąsiadom, a w gruncie rzeczy, sam jej też potrzebował. Coraz częściej popadał w głęboką zadumę i nerwowy nastrój. Być może odzywały się w nim echa minionej wojny, którą prawie cudem przeżył. Wstępując do Legionów w 1914 roku miał zaledwie 17 lat. Był jeszcze bardzo młody, gdy przyszło mu uczestniczyć w krwawych bojach, w starciach na bagnety, uprzątać pobojowiska czy asystować umierającym kolegom. W odsieczy Lwowa był ciężko ranny. Bliski wybuch szrapnela poszarpał mu lewy bok i zasypał zwałami ziemi w okopie. Kiedy nawiedzały go niepokojące myśli wychodził z domu ze strzelbą na ramieniu, wędrował granicami działki, zatrzymywał się w Wołczkowie, stawał nad brzegiem Kotry i powracał do domu w pogodniejszym nastroju. Kiedyś, latem 1939 roku, po takiej wędrówce, postanowił sprzedać 17

7 działkę w Lerypolu i wyjechać w okolice rodzinnego Lasocina nad Wisłą, w powiecie opatowskim. Znalazł się kupiec. Był nim szlachcic Stanisław Cydzik z miejscowości Cydziki. Zapłacił nawet kilka tysięcy zaliczki, która ulokowana została w PKO. Decyzja ojca była jedynym i odosobnionym przypadkiem. Nikt inny spośród miejscowych osadników nie zamierzał pozbywać się gospodarki, czy wyjeżdżać w inne strony. Osadnicy nie tylko nie popadali w destrukcyjne nastroje, ale z równym zapałem pracowali i inwestowali w swoje gospodarstwa. Gdy po śmierci generała Delatura jego syn, kapitan Kazimierz Delatur sprzedawał ojcowiznę, Stanisław Szuba bez wahania kupił 20 - hektarową działkę. Gospodarząc obecnie na 40 hektarach, wyremontował obszerny dom mieszkalny i wybudował okazałą, murowaną stodołę na nowej działce. Był optymistą. Gdy sąsiedzi napomykali o możliwości sowieckiej napaści uśmiechał się tylko. - Niedoczekanie ich - mawiał - nie zapomnieli jeszcze nauczki jaką daliśmy im w 1920 roku! U osadników znajdowali stałe zatrudnienie ludzie z okolicznych biedniejszych wiosek białoruskich. U nas pracował osiemnastoletni Dymitr Kurpik i starsza od niego Aniśka Arciukiewicz, obydwoje ze wsi Kurpiki. U Zarębskich zatrudniony był Grigorij Pilec, u Górnickich Konstantin Kurpik i Maria Syryl, u Szyllinga Piotr Tołstiejko itp. Na okres prac letnich przyjechał do nas z Lasocina brat mamy Tadeusz Śliwiński. Był w wieku Dymitra, toteż obydwaj chłopcy, pracując razem, zaprzyjaźnili się. Dymitr zapraszał Tadeusza do Kurpik. Tadeusz, zaciekawiony egzotyką nowego otoczenia, chodził z Dymitrem na potańcówki i zapoznawał się z młodzieżą 18 prawosławną. W sierpniu zamierzał wyjechać, ale nauczycielka z Budowli Sabina Kuleszanka zaangażowała go do udziału w programie artystycznym, przygotowywanym na dzień rozpoczęcia roku szkolnego. Wybuchła wojna i pozostał w Lerypolu. W Skidlu mieściła się siedziba księcia Konstantego Światopełka Czetwertyńskiego. Siedem Kilometrów za Skidlem, w miejscowości Spusza była posadowiona siedziba księcia Eustachego Sapiehy, byłego męża stanu. Obydwie książęce rodziny utrzymywały z sobą ścisłe, przyjazne kontakty. Posiadały nawet połączenie telefoniczne. Wkrótce po ślubie Eleonory Sapiehy, w Karolina, Maria-Elżbieta i Konstanty Czetwertyńscy ze Skidla dniu 20 sierpnia 1939 roku, Książę Konstanty wyjechał wraz z córką Karoliną do Warszawy, gdzie przy ulicy Frascati 2 miał

8 swoją rezydencję. Na gospodarstwie w Skidlu pozostał dwudziestokilkuletni książę Konstanty-junior. Druga córka księcia - Maria, będąc od lipca 1935 roku zakonnicą, przebywała w klasztorze. *** Niemieckie dywizje przekroczyły polską granicę jednocześnie z zachodu, północy i południa. Przewidywano, że ofensywa niemiecka utknie na błotach Polesia oraz na innych bezdrożach Kresów Wschodnich. Niemcy będą potrzebowali czasu na uzupełnienie materiałów wojennych i paliw. Tymczasem Anglia i Francja, spełniając zobowiązania wobec Polski, zaatakują Niemców od zachodu. Zaopatrzenie naszego wojska w broń miało przybywać z Francji poprzez porty rumuńskie. Wielu mężczyzn, a wśród nich kilku naszych osadników, zmobilizowano do wojska. Władze gminne w Żydomli nakazały osadnikom, aby dostarczali bydło na punkty zborne, według wcześniej ustalonych zobowiązań. Kompletowano w ten sposób w pobliżu wschodniej granicy stada młodego bydła przeznaczone do odtworzenia strat wojennych. Zachodni sojusznicy, uznając przedwcześnie klęskę Polski za fakt dokonany, nie przystąpili do zdecydowanych działań wojennych przeciwko Niemcom. Za taką bierną postawę i opieszałość otrzymali później od Niemców bolesną zapłatę. Pierwsze statki z bronią dla Polski dotarły do Rumunii, ale napaść Sowietów, pomimo obowiązującego paktu o nieagresji, zaprzepaściła ostatecznie szanse dalszej obrony Kraju. DYWERSANCI OPANOWUJĄ SKIDEL 17 września 1939 r. sowieckie oddziały dywersyjne wyszły z konspiracji. Zaatakowały posterunki policji, mniejsze oddziały wojska, ważniejsze obiekty, a nawet całe miasteczka. To one, działając na głębokim zapleczu, rozpoczęły wbijanie noża w plecy. Tego dnia przed południem zebrał się sztab skidelskiego podziemia komunistycznego. Kierownictwo sztabu stanowili długoletni działacze: Michaił Litwin, Grigorij Szagun, Borys Olech i inni. Byli oni wytrawnymi agitatorami, wypełniającymi wiernie dyrektywy napływające z Moskwy i Mińska. Przez wiele lat organizowali akcje polityczne w rejonie Skidla, zakładali tajne jaczejki KPZB, a pozyskiwanym ludziom zaszczepiali ideologię nienawiści. Dla naszych trzech osad: Budowli, Lerypola i Rokicia Skidel był najbliższym miasteczkiem z którym łączyły nas liczne powiązania. Tu robiono większość zakupów i sprzedawano również produkty własnych gospodarstw. Zebranie w Skidlu otworzył Grigorij Litwin i na wstępie uroczyście obwieścił, że Armia Czerwona przekroczyła granicę z Polską. Wszyscy zgromadzeni wiedzieli już o tym, ale słów Grigorija Litwina słuchali z wielką uwagą i podnieceniem. - My jesteśmy częścią tej armii! Nieumundurowaną, ale ważną częścią Armii Czerwonej - mówił Litwin. - Tu, w Skidlu, na ważnym szlaku komunikacyjnym walczyć będziemy o to, aby regularne wojska sowieckie miały bezpieczny i swobodny przemarsz. W 1920 r. walkę rewolucyjną i nadzieje naszych ojców zniszczyły siły burżuazji i biełopolaków. Dzisiaj na całej zachodniej Białorusi, od Skidla i Grodna aż po Mołodeczno i Stołpce, w miasteczkach i wioskach wyjdą na drogi rewolucyjne oddziały partyzantów. Powstaną komitety rewolucyjne, które przejmą władzę i godnie witać będą wkraczające oddziały wyzwolicielskiej armii. - Nie czekając na spotkanie z towarzyszami zarządziłem zbiórkę naszych oddziałów zbrojnych. Niech partyzanci wyciągają ze stodół i strychów swoje wintówki i pulomioty! Skończył się uciążliwy czas konspiracji, zaczyna się otwarta walka! 19

9 Oklaski zagłuszyły dalsze słowa Litwina. Do Skidla zaczęły napływać grupy uzbrojonych ludzi z czerwonymi opaskami na rękawach. Michaił Pik przyprowadził oddział z wioski Gaławacze, a Ilja Myszko i Stiepan Kaskiewicz stawili się ze swoją bojówką z Piasczanki. Przybyły także oddziałki z wiosek: Gliniany, Bandary i Kurpiki. Dowódcy czerwonych partyzantów meldowali się u Litwina, który w pośpiechu zaaranżował utworzenie rejkomu jako najwyższej władzy rewolucyjnej w rejonie Skidla. W skład rejonowego komitetu weszli: Michaił Litwin, Grigorij Szagun, Ilja Myszko, Fiodor Buben, Aleksander Mazalewski, komsomolcy Piotr Ciareszka i Łazar Poczymok oraz inni. Rejkom objął kierownictwo nad oddziałami dywersyjnymi, stawiał im zadania i rozsyłał do walki. Dywersanci zaatakowali i zdobyli magistrat, posterunek policji, a bojowcy pod dowództwem Stiepana Kaskiewicza i Michaiła Saroki opanowali stację kolejową. Aresztowano burmistrza Stanisława Nowaka i wielu innych Polaków. Aleksander Mazalewski wlazł na dach magistratu, zerwał flagę polską i zawiesił czerwoną. Skidel został opanowany przez dywersantów. Przed magistratem zgromadził się tłum ludzi, do których zaczęli przemawiać członkowie skidelskiego rejonowego komitetu rewolucyjnego. Przewodniczący Michaił Litwin obwieścił uroczyście, że od tej chwili cała władza w Skidlu przechodzi w ręce ludu, tzn. także w ręce wszystkich tu zebranych. - Nie tylko władza przechodzi w wasze ręce - krzyczał Litwin - ale całe majątki i bogactwa burżujów. Wszystkie ich dobra zostaną skonfiskowane i od tej pory będą służyć nam. Skończył się wyzysk! Skończył się gniot biełopolaków! Dosyć burżuje się najedli! Teraz przyszła kolej na nas! Łazar Poczymok w swoim wystąpieniu domagał się rozstrzelania aresztowanych oficerów i policjantów. Nawoływał do wybicia osadników wojskowych, bo właśnie oni, a szczególnie dobrowolcy, na wojnie 1920 r. zabijali braci bolszewików. - Przez takich Polaków wolność przychodzi do nas ze wschodu o całe dwadzieścia lat później! - Łazar mówił płynnie, ze swadą, bo wygłaszane zdania znał na pamięć z licznych tajnych szkoleń politycznych. Tłum zafalował. Ci bardziej niecierpliwi odczuwali silną potrzebę natychmiastowej realizacji wygłaszanych haseł. Szczególnie słowa Litwina mocno ich ośmieliły, toteż zanim zakończył się wiec, rozpoczęły się gwałty i grabieże. Rabowano sklepy i prywatne mieszkania. Wywleczono na ulicę emerytowanego pułkownika i lżąc bito go publicznie. Inni prowadzili księdza popędzając go uderzeniami kija. c.d.n. Bibliografia: 1. GRODNO Biełoruskaja sowietskaja encikłopedia, Mińsk Mikołaj Dzielianowski Skidel, Mińsk Siergiej Krapiwin Narodnaja Gazieta, , Czełowiek kinżał. 4. Akta sądowe VII DS. 160/36, Gosudarstwiennyj Archiw g. Grodno, fond nr 52, sprawa Relacje ustne: księżny Karoliny Czetwertyńskiej i Marianny Szubowej, w posiadaniu autora. 6. Andrzej Leszek Szczesniak Zmowa IV rozbiór Polski, Warszawa

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen.

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Sosnkowski wydaje rozkaz o rozpoczęciu przygotowań do

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą.

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Element działań wojennych kampanii wrześniowej pierwszej kampanii

Bardziej szczegółowo

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert IDEA Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego służy pogłębieniu refleksji nad polskim doświadczeniem konfrontacji z dwoma totalitaryzmami nazistowskim i komunistycznym. Został powołany

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa I wojna światowa II wojna światowa 1901 1914 1918 1939-1945 1945-1989 2000 Odzyskanie przez Polskę Niepodległości Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa GRANICE POLSKI WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ 1 WRZEŚNIA

Bardziej szczegółowo

Koło historyczne 1abc

Koło historyczne 1abc Koło historyczne 1abc Autor: A.Snella 17.09.2015. Zmieniony 05.10.2016.,,Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku, teraźniejszości ani prawa do przyszłości.'' JÓZEF

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO WROCŁAW, 2016 KAROL ŚWIERCZEWSKI Karol Świerczewski urodził

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: HISTORIA. Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach.

Przedmiot: HISTORIA. Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach. KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: HISTORIA Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach. ETAP WOJEWÓDZKI

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN!

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Michał Bakunin Tłumaczył W. Koszyc Jirafa Roja Warszawa 2007 Copyright by Jirafa Roja, 2007 Tytuł oryginału: Russkim, polskim i wsiem sławianskim

Bardziej szczegółowo

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski Literka.pl Agresja sowiecka na Polskę IV rozbiór Polski Data dodania: 20110326 22:12:54 Autor: Monika Skiba Przedstawiam konspekt do lekcji na temat Agresji sowieckiej na Polskę dla klasy 3 gimnazjum.

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Źródło: http://poznan.ipn.gov.pl/pl7/edukacja/edukacja-poznan/spotkania-z-historia/37700,90-urodziny-pulkownika-jana-gorski ego-poznan-18-kwietnia-2012.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela.

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela. Autorzy: Elżbieta Okraszewska, Agnieszka Nowak Temat: Armia Krajowa patron i bohater. Cele lekcji: 1. Uczeń zna: daty: 1 września 1939r., 17 września 1939r., 14 lutego 1942r., 1 sierpnia 1944 2 października

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

Epoka wojny i okupacji

Epoka wojny i okupacji Epoka wojny i okupacji Czas trwania Początek: 1 września 1939 r. wybuch II wojny światowej Koniec: 8 maja 1945 r. kapitulacja Niemiec i koniec II wojny światowej Ważne wydarzenia 17 września 1939 r. atak

Bardziej szczegółowo

75 rocznica powstania

75 rocznica powstania Dziś wszyscy oddajemy cześć tym, którzy swoje życie oddali za wolność, tym, którzy tej wolności nie doczekali, a przede wszystkim tym, którzy wciąż żyją wśród nas. A p e l I P N o u c z c z e n i e 7 5

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH dr Teresa Maresz Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH SZLAK: W latach stalinizmu ZAGADNIENIE NA PORTALU: Oddział zbrojny Leona Mellera

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych.

Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych. Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych. Na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 Zostaną po nas tylko guziki (bohater filmu Katyń w reż. A. Wajdy) Szanowni Państwo, Mam zaszczyt zaprosić na I przegląd filmów

Bardziej szczegółowo

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych.

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. SCENARIUSZ LEKCJI INFORMATYKI W KLASIE V Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. Nauczyciel: Zofia Lewandowska Cele lekcji: przekształcanie fragmentów rysunku, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

Nowy kształt Europy. Historia Polski Klasa VI SP

Nowy kształt Europy. Historia Polski Klasa VI SP Nowy kształt Europy Historia Polski Klasa VI SP Plan zajęć Powtórzenie Koniec pięknej epoki I wojna światowa Europa po wojnie Ćwiczenia Podsumowanie Praca domowa Bibliografia Praca domowa "Powiedz, co

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909)

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach (druk nr 909) U S T A W A z dnia 16 października 1992 r. o

Bardziej szczegółowo

Harcmistrz Ostatni Prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski

Harcmistrz Ostatni Prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Jelita. Był młodszym synem Wacława i Jadwigi z Sawickich Kaczorowskich. Wychował się w domu przy ul. Mazowieckiej 7 w Białymstoku, przed wojną

Bardziej szczegółowo

OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR

OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR /09.05.2013 R./ W Dzień Zwycięstwa (w Polsce obchodzone jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności) święto państwowe obchodzone 9 maja z okazji zakończenia II wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12809,7-wrzesnia-1939-roku-skapitulowala-zaloga-westerplatte-mimo-przygniatajacej-pr ze.html Wygenerowano: Piątek, 20 stycznia

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz.U.

Bardziej szczegółowo

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 2. Przeczytaj poniższy tekst. Następnie zapisz w wyznaczonym miejscu odpowiedzi dwa

Bardziej szczegółowo

Gen. August Emil Fieldorf Nil

Gen. August Emil Fieldorf Nil Gen. August Emil Fieldorf Nil Żołnierz I Brygady Legionów. Uczestnik wojen 1920 i 1939. Dowódca 51 Pułku Piechoty. Szef Kierownictwa Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej. Wydał rozkaz zastrzelenia kata

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów...

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945 Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... 1. Podaj dokładną datę powstania Służby Zwycięstwu Polski oraz imię i nazwisko komendanta

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Cele działania: kultywowanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej walczących o wolność na terenie miejscowości Pcim i powiatu myślenickiego, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny Kazimierz Bar MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH 1918 1939 1. Zarys organizacyjno-prawny W związku z dekretem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 12 października

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Polacy podczas I wojny światowej

Polacy podczas I wojny światowej Polacy podczas I wojny światowej 1. Orientacje polityczne Polaków przed rokiem 1914 Orientacja proaustriacka (koncepcja austropolska) Szansa to unia z Austrią, a największym wrogiem Rosja 1908 r. we Lwowie

Bardziej szczegółowo

Powstanie styczniowe

Powstanie styczniowe Powstanie styczniowe 1. Królestwo Polskie przed powstaniem a) wiosna posewastopolska tolerowanie liberalnej opozycji organizacja Ziemia i Wolność 1861 Aleksander II znosi poddaństwo chłopów w Rosji oraz

Bardziej szczegółowo

Świat po wielkiej wojnie

Świat po wielkiej wojnie Świat po wielkiej wojnie 1. Konferencja pokojowa w Paryżu Początek to styczeń 1919r. Obradami kierowała Rada Najwyższa; złożona z przedstawicieli 5 zwycięskich mocarstw: 1. USA (prez. Wilson), 2. Wielka

Bardziej szczegółowo

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego Władysław Eugeniusz Sikorski ur. 20 maja 1881r. w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943r. na Gibraltarze, polski wojskowy i polityk, generał broni

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

Na frontach Wielkiej Wojny

Na frontach Wielkiej Wojny Na frontach Wielkiej Wojny 1. Zamach w Sarajewie i wybuch wojny Od kiedy w 1908 r. Austria wcieliła Bośnię i Hercegowinę jest stałe napięcie między Austrią a Serbią, która też chce kawałek 1911 r. w Serbii

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i ARMIA KRAJOWA Armia Krajowa Konspiracyjna organizacja wojskowa polskiego podziemia działająca w okresie II wojny światowej oraz największa i najsilniejsza armia podziemna w Europie, tamtego okresu. W szczytowym

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej

Instytut Pamięci Narodowej Napaść na Polskę - wrzesień 1939 roku Strony 1/28 Galeria zdjęć Spalony polski samolot, efekt niemieckiego bombardowania. Żołnierze niemieccy obalają słup graniczny na granicy polsko-niemieckiej. Strony

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel

Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel. 696 826 381 LUTY 2016 WYDARZENIA OTWARTE WYSTAWY Armia Krajowa 1939 1945 Wystawa w przestępny sposób ukazuje dzieje organizacji

Bardziej szczegółowo

Przygotowali Szymon Dróżdż i Daniel Szeja. Dalej

Przygotowali Szymon Dróżdż i Daniel Szeja. Dalej Przygotowali Szymon Dróżdż i Daniel Szeja Dalej Powstanie i struktury Przywódcy Akcje zbrojne Odpowiedzi na pytanie Przywódcy Dalej Władysław Raczkiewicz W czasie I wojny światowej kierował Naczelnym Polskim

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego.

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. Sprawdzian nr 6 Rozdział VI. II wojna światowa GRUPA A 1. Oblicz, ile lat minęło od: odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. 6 zakończenia I wojny światowej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r.

UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r. UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r. w sprawie upamiętnienia postaci gen. Kazimierza Sosnkowskiego poprzez wzniesienie poświęconego mu pomnika popiersia Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi Warszawa 2012 A jednak wielu ludzi Nazywam się Tadeusz Wasilewski, urodziłem się 15 sierpnia 1925 roku w Warszawie. W 1934 roku wstąpiłem do 175 drużyny ZHP, której dowódcą był harcmistrz Wrzesiński. W

Bardziej szczegółowo

Sprawdź Swoją wiedzę na temat Żołnierzy Wyklętych

Sprawdź Swoją wiedzę na temat Żołnierzy Wyklętych Sprawdź Swoją wiedzę na temat Żołnierzy Wyklętych Wypełnij kartę odpowiedzi Imię i nazwisko Klasa Szkoła UWAGA Test zawiera 25 pytań jednokrotnego i wielokrotnego wyboru. Za każdą kompletną poprawną odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Motyka Rafał Wnuk Tomasz Stryjek Adam F. Baran. Wojna. po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Ârodkowo-Wschodniej w latach

Grzegorz Motyka Rafał Wnuk Tomasz Stryjek Adam F. Baran. Wojna. po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Ârodkowo-Wschodniej w latach Wojna po wojnie Grzegorz Motyka Rafał Wnuk Tomasz Stryjek Adam F. Baran Wojna po wojnie Antysowieckie podziemie w Europie Ârodkowo-Wschodniej w latach 1944 1953 Gdaƒsk Warszawa 2012 Wydawnictwo Naukowe

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Jarosławiu, w murach którego mieści się obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu.

Jarosławiu, w murach którego mieści się obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu. Kazimierz Józef Michalski, syn Michała i Aleksandry ze Stelmachniewiczów, urodził się 29 lutego 1908 r. w Sieniawie. Tam uczęszczał do Szkoły Powszechnej i tam spędził lata dzieciństwa. Następnie ukończył

Bardziej szczegółowo

Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie i Panowie Posłowie! W wystąpieniu skupię się na zagadnieniach przedstawionych na slajdzie: -

Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie i Panowie Posłowie! W wystąpieniu skupię się na zagadnieniach przedstawionych na slajdzie: - 1 Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie i Panowie Posłowie! W wystąpieniu skupię się na zagadnieniach przedstawionych na slajdzie: - wprowadzenie; - obecny stan ochrony granicy państwowej w przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY w sprawie wystąpienia do Rady m.st. Warszawy o nadanie nazwy ulicy w Dzielnicy Ursus m.st. Warszawa Na podstawie art. 13 ust. 2 Statutu Dzielnicy

Bardziej szczegółowo

Opracowanie, które trafia w ręce Czytelników, to efekt wspólnej pracy kilku autorów, na co dzień funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Opracowanie, które trafia w ręce Czytelników, to efekt wspólnej pracy kilku autorów, na co dzień funkcjonariuszy Straży Granicznej. Opracowanie, które trafia w ręce Czytelników, to efekt wspólnej pracy kilku autorów, na co dzień funkcjonariuszy Straży Granicznej. Pomysł wydania tej pracy został poddany przez funkcjonariuszy Podlaskiego

Bardziej szczegółowo

Pacyfikacja KWK Wujek

Pacyfikacja KWK Wujek 13grudnia81.pl Źródło: http://www.13grudnia81.pl/sw/polecamy/16607,pacyfikacja-kwk-wujek.html Wygenerowano: Sobota, 4 lutego 2017, 07:15 Pacyfikacja KWK Wujek Po wprowadzeniu stanu wojennego niektóre kopalnie

Bardziej szczegółowo

Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na

Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na MONTE CASSINO 1944 Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na którym wznosi się stare Opactwo Benedyktynów.

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

Źródło:

Źródło: Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12448,16-czerwca-1944-roku-pod-jewlaszami-obecnie-na-bialorusi-w-walce-z-niemcamiw-cz.html Wygenerowano: Sobota, 4 lutego 2017,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

METRYCZKA ANKIETY. Imię i nazwisko uczestnika/czki. Imię i nazwisko psychologa. Imię i nazwisko doradcy zawodowego. Data wypełnienia ankiety

METRYCZKA ANKIETY. Imię i nazwisko uczestnika/czki. Imię i nazwisko psychologa. Imię i nazwisko doradcy zawodowego. Data wypełnienia ankiety Imię i nazwisko uczestnika/czki METRYCZKA ANKIETY Imię i nazwisko psychologa Imię i nazwisko doradcy zawodowego Data wypełnienia ankiety Podpis doradcy zawodowego Podpis psychologa Podpis uczestnika/czki

Bardziej szczegółowo

od 2011 roku, dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego.

od 2011 roku, dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego. od 2011 roku, dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych jest obchodzony corocznie jest

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

Znaczek Batalionów Chłopskich [ze zbiorów MHPRL w Warszawie] Oddział BCh w okolicach Opatowa, 1942 r. [ze zbiorów Mauzoleum w Michniowie]

Znaczek Batalionów Chłopskich [ze zbiorów MHPRL w Warszawie] Oddział BCh w okolicach Opatowa, 1942 r. [ze zbiorów Mauzoleum w Michniowie] Akcje dywersyjne na Kielecczyźnie. Niszczenie transportów, wysadzanie linii kolejowych było jednym ze sposobów walki z okupantem, b.d.m. [ze zbiorów IPN] Akcje dywersyjne na Kielecczyźnie. Niszczenie transportów,

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK SKAZANEGO o udzielenie przerwy w wykonaniu kary ograniczenia wolności UZASADNIENIE

WNIOSEK SKAZANEGO o udzielenie przerwy w wykonaniu kary ograniczenia wolności UZASADNIENIE WZÓR NR 105 WNIOSEK O UDZIELENIE PRZERWY W WYKONANIU KARY OGRANICZENIA WOLNOŚCI Wałbrzych, 8 września 2008 r. Do Sądu Rejonowego Wydział II Karny w Wałbrzychu Skazany: Edward Biłograj, Zakład Karny w Świdnicy

Bardziej szczegółowo

STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW

STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW DYNASTIA PIASTÓW Krzyżacy Z chrześcijańskim Księstwem Mazowieckim sąsiadowały pogańskie plemię, które najeżdżały na kraj Konrada Mazowieckiego. Regularnie

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/14061,2-sierpnia-1940-roku-sformowano-slynny-polski-dywizjon-mysliwski-303-sluzacy-w -n.html Wygenerowano: Piątek, 2 września

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ PRZEBIEG WOJNY - NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA UDZIAŁ POLAKÓW W WOJNIE POWSTANIE WARSZAWSKIE KAPITULACJA NIEMIEC I JAPONII II Wojna Światowa

Bardziej szczegółowo

ZSP. Warsztaty Historyczne: KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK. Śladami Józefa Piłsudskiego

ZSP. Warsztaty Historyczne: KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK. Śladami Józefa Piłsudskiego Maria z Billewiczów Piłsudska Józef Wincenty Piłsudski Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 r. w majątku Zułów, jako czwarte dziecko Józefa Wincentego oraz Marii z Billewiczów Piłsudskich. Rodzeństwo

Bardziej szczegółowo

Maraton Pisania Listów 2011

Maraton Pisania Listów 2011 Maraton Pisania Listów 2011 Warszawa, 19.11.2011r. Natalia Olchawa Maraton Pisania Listów 2011 Start: 10.12.2011r. godzina 12:00; Koniec: 11.12.2011r. godzina 12:00; Piszemy całą dobę; Szkoły mogą pisać

Bardziej szczegółowo

Mao Tse-tung. Więcej uwagi sprawie przyciągania inteligencji

Mao Tse-tung. Więcej uwagi sprawie przyciągania inteligencji Mao Tse-tung Więcej uwagi sprawie przyciągania inteligencji http://maopd.wordpress.com/ Uchwała Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin z 1 grudnia 1939 roku Maoistowski Projekt Dokumentacyjny

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej

Instytut Pamięci Narodowej Instytut Pamięci Narodowej Źródło: http://ipn.gov.pl/pl/publikacje/ksiazki/13358,polskie-drogi-przez-szwajcarie-losy-zolnierzy-2-dywizji-strzelcow-pieszych -19401.html Wygenerowano: Wtorek, 27 grudnia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska. Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza.

SCENARIUSZ LEKCJI. Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska. Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza. SCENARIUSZ LEKCJI Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza. Cele lekcji: Na lekcji uczniowie: poznają przyczyny i skutki

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki człowieka

Prawa i obowiązki człowieka Prawa i obowiązki człowieka Prawa oraz wolności obywatelskie zgodnie z polską konstytucją Zgodnie z naszą konstytucją wyróżniamy trzy grupy praw i wolności obywatelskich. Są to: Prawa i wolności osobiste

Bardziej szczegółowo

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa;

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa; Harcerska Poczta Polowa Autor: Anna Bosiacka/Muzeum Powstania Warszawskiego Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych Czas trwania lekcji - 45 minut Cele. Po lekcji uczeń powinien:

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi. Warszawa, październik 2004 r.

Sąsiedzi. Warszawa, październik 2004 r. 078/04 Sąsiedzi. Warszawa, październik 2004 r. Za dobrego sąsiada najczęściej uważane są Czechy i Słowacja, a za złego Rosja; opinie o Niemczech są podzielone, ale w sumie pozytywne. Krajom, które uważamy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

Roman Kabaczij. WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946

Roman Kabaczij. WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946 Roman Kabaczij WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946 SPIS TREŚCI Wstęp 11 Rozdział I. Koncepcja wysiedlenia Ukraińców z Polski w kontekście

Bardziej szczegółowo

Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte!

Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte! Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte! Spójrzmy w Przeszłość Stefan Czarniecki urodził się w 1599 r. w Czarncy. Był polskim dowódcą wojskowym, oraz kasztelanem kijowskim. Rozpoznawalny

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

1. Nazwij wydarzenie przedstawione na ilustracji. 2. Napisz, komu złożono przysięgę. 3. Napisz, co przysięgał Tadeusz Kościuszko narodowi polskiemu.

1. Nazwij wydarzenie przedstawione na ilustracji. 2. Napisz, komu złożono przysięgę. 3. Napisz, co przysięgał Tadeusz Kościuszko narodowi polskiemu. Zadanie 1. (0 4 pkt) Przeczytaj tekst źródłowy i wykonaj polecenia. 1. Nazwij wydarzenie przedstawione na ilustracji... 2. Napisz, komu złożono przysięgę... 3. Napisz, co przysięgał Tadeusz Kościuszko

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Druk nr 390 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny KOD UCZNIA VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny POLACY I ZIEMIE POLSKIE W OKRESIE 1918-1989 r. Informacja dla ucznia : ETAP POWIATOWY 2012/2013 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja

Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja Program rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja Nowe kierownictwo wojska podjęło działania zmierzające do unowocześnienia organizacji i wyposażenia armii. Znaczną inicjatywę w tym zakresie przejawił

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo