Wypadki przy pracy w województwie podlaskim w latach

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wypadki przy pracy w województwie podlaskim w latach 2005-2011"

Transkrypt

1 Zalewska Probl Hig M, Epidemiol Genowska 2013, A, Harasim 94(3): E. Wypadki przy pracy w województwie podlaskim w latach Wypadki przy pracy w województwie podlaskim w latach Accidents at work in the Podlasie region Magdalena Zalewska, Agnieszka Genowska, Emilia Harasim Zakład Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Wprowadzenie. Wypadki przy pracy stanowią istotne zagrożenie zdrowia i życia populacji osób pracujących, a wynikające z nich koszty społeczne i ekonomiczne obciążają całe społeczeństwo. Cel pracy. Analiza występowania wypadków przy pracy z uwzględnieniem przyczyn i skutków w województwie podlaskim w latach Materiał i metody. W badaniu dokonano analizy wypadków przy pracy w województwie podlaskim z wyłączeniem wypadków w indywidualnych gospodarstwach rolniczych. Informacje uzyskano z Głównego Urzędu Statystycznego za okres Analizie poddano dane dotyczące poszkodowanych w wypadkach przy pracy według: płci, sektora gospodarki, Polskiej Klasyfikacji Działalności, przyczyn i zdarzeń oraz skutków wypadków, absencji wypadkowej. Wyniki. W województwie podlaskim w latach współczynnik poszkodowanych w wypadkach przy pracy wynosił średnio 109/ pracujących. Do wypadków przy pracy częściej dochodziło w sektorze prywatnym niż publicznym (64.3% vs. 35.7%). W populacji mężczyzn wypadki najczęściej zdarzały się wśród zatrudnionych w przetwórstwie przemysłowym (34.5%), a wśród kobiet w sektorze opieka zdrowotna i pomoc społeczna (23.8%). Główną przyczynę wypadków stanowiło nieprawidłowe zachowanie się pracownika (54.3%). Najczęstszym wydarzeniem powodującym uraz u ofiar wypadków było zderzenie/ uderzenie w nieruchomy obiekt (38/ pracujących). Wypadki ze skutkiem śmiertelnym dominowały w sekcji informacja i komunikacja, natomiast wypadki ciężkie występowały w sekcji działalność profesjonalna, naukowa i techniczna. Średnia wartość absencji w wyniku zaistniałych wypadków przy pracy wynosiła 46 dni. Wnioski. Stan warunków pracy w województwie podlaskim w latach był niezadowalający. Należy prowadzić działania profilaktyczne ze szczególnym uwzględnieniem sektora prywatnego. Introduction. Accidents at work are a significant threat to life and health of the working population, resulting in social and economic costs borne by society as a whole. Aim. The analysis of accidents at work, taking into account their causes and effects in the Podlasie Province. Materials & methods. This study analyzes accidents in Podlaskie, with the exception of the cases at individual farms. The information was obtained from the Central Statistical Office for the period of The data on the victims of accidents at work by gender, sector of the economy, the Polish Classification of Economic Activities, events, causes and consequences of accidents and lost workday incidence were analyzed. Results. In Podlaskie,, the ratio of the involved in accidents at work was an average of 109/ employees. The accidents occurred more often in the private sector than in the public sector (64.3% vs. 35.7%). In the male population, most accidents occurred among workers in processing industry (34.5%) and among women in health care and social assistance (23.8%). The main cause of accidents was improper behavior of an employee (54.3%). The most common event causing injury to the victims of accidents was the collision/hitting a stationary object (38/ employees). Fatal accidents predominated in the information and communication, and serious adverse events in professional, scientific and technical activities. The average value of absenteeism as a result of accidents at work was 46 days. Conclusions. The status of working conditions in the Podlasie Province was unsatisfactory. Preventive action should be carried out with particular emphasis on the private sector. Key words: health of workers, work environment, occupational risk, absence due to work accident Słowa kluczowe: zdrowie pracujących, środowisko pracy, zagrożenia zawodowe, absencja wypadkowa Probl Hig Epidemiol 2013, 94(3): Nadesłano: Zakwalifikowano do druku: Adres do korespondencji / Address for correspondence dr n. med. Magdalena Zalewska Zakład Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Białystoku ul. Szpitalna 37, Białystok, Polska tel , fax , Wprowadzenie Środowisko pracy jest istotnym czynnikiem wpływającym na stan zdrowia populacji. Warunki zatrudnienia i rodzaj wykonywanej pracy mogą prowadzić do negatywnych skutków zdrowotnych [1, 2]. Zgodnie z ustawą z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związ-

2 570 Probl Hig Epidemiol 2013, 94(3): ku z pracą, podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, ( ) czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia; w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy [3]. Przyczyny wypadków przy pracy są kwalifikowane jako: nieprawidłowe zachowania pracownika, niewłaściwa ogólna organizacja, brak lub niewłaściwe posługiwanie się czynnikiem materialnym, nieużywanie sprzętu ochronnego, niewłaściwe, samowolne zachowanie się pracownika i jego zły stan psychofizyczny [4]. Większość zdarzeń jest inicjowana przez ludzi w wyniku utraty kontroli nad zagrożeniem lub nad własnym zachowaniem. Są to głównie sytuacje, w których istotne znaczenie ma organizacja stanowiska pracy. Ze względu na poniesione skutki wypadki przy pracy klasyfikuje się jako: śmiertelne, ciężkie i lekkie [3]. Za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. Za ciężki wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała. Lekki wypadek przy pracy to każdy inny wypadek nie mający znamion wypadku śmiertelnego i ciężkiego [3]. Zagrożenia zdrowia w miejscu pracy są bardzo ważnym wskaźnikiem zdrowia publicznego oraz rozwoju społeczno-ekonomicznego [5, 6]. Na całym świecie w wypadkach przy pracy ginie rocznie kilkaset tysięcy osób, a wiele milionów ludzi w ich następstwie staje się obciążone niepełnosprawnością. W Polsce w 2010 r. odnotowano 94 tysiące wypadków przy pracy, w których śmierć poniosło 444 osoby [7]. Niepokojącym jest fakt, że po 2005 r. odnotowuje się niekorzystne zmiany występujące w środowisku pracy [8], co w sposób pośredni i bezpośredni wpływa na kondycję zdrowotną populacji. Wypadki przy pracy przyczyniają się do utraty zdolności do wykonywania pracy, konsekwencją czego jest obniżenie jakości życia pracowników oraz ogromny koszt społeczny i ekonomiczny, który ponoszą wszyscy obywatele. Problematyka prewencji wypadkowej podlega szczególnej uwadze zarówno zespołów kierujących przedsiębiorstwami, jak i inspektorów pracy, osób zarządzających gospodarką narodową oraz polityków [9]. Podstawą działań profilaktycznych i odpowiedniej polityki w dziedzinie poprawy warunków pracy jest ocena sytuacji w zakresie wypadków przy pracy oraz analiza ich przyczyn i okoliczności. Informacje o wypadkach przy pracy (poza indywidualnymi gospodarstwami w rolnictwie) uzyskiwane są ze statystycznej karty wypadku przy pracy (symbol Z-KW). Zakres danych uwzględnionych w karcie w 2005 roku został częściowo zmieniony i dostosowany do Europejskiej Metodologii Statystyki Wypadków przy Pracy. Analizowanie rozmiarów, struktury, przyczyn oraz konsekwencji wypadków przy pracy umożliwia podejmowanie szeroko rozumianych działań prewencyjnych, zarówno w skali kraju, jak i na poziomie lokalnym [4]. Cel pracy Analiza występowania wypadków przy pracy z uwzględnieniem przyczyn i skutków w województwie podlaskim w latach Materiał i metody W badaniu dokonano analizy wypadków przy pracy w województwie podlaskim z wyłączeniem wypadków w indywidualnych gospodarstwach rolniczych. Analiza została opracowana na podstawie danych o wypadkach przy pracy gromadzonych przez Główny Urząd Statystyczny w okresie Analizie poddano dane dotyczące poszkodowanych w wypadkach przy pracy według: płci, sektora gospodarki, Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), przyczyn i skutków wypadków, absencji wypadkowej. Do analizy zastosowano następujące współczynniki: współczynnik poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem, który przedstawia liczbę osób poszkodowanych w wypadkach ogółem przypadającą na przeciętną liczbę osób zatrudnionych (bez zatrudnionych w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie oraz bez osób (uczniów) zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego) na pracujących; współczynnik poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem według sektorów własności wyrażający liczbę osób poszkodowanych w wypadkach ogółem w sektorze publicznym (prywatnym) przypadającą na przeciętną liczbę osób zatrudnionych (bez zatrudnionych w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie oraz bez osób (uczniów) zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego) na pracujących; współczynnik ciężkości wypadkowej wyrażający liczbę wypadków śmiertelnych (ciężkich) przypadającą na liczbę wypadków ogółem na wypadków; współczynnik absencji wypadkowej wyrażający łączną liczbę dni niezdolności do pracy przypada-

3 Zalewska M, Genowska A, Harasim E. Wypadki przy pracy w województwie podlaskim w latach jącą na liczbę osób poszkodowanych w wypadkach ogółem z wyłączeniem wypadków śmiertelnych. Tabele i ryciny dotyczące wypadków przy pracy zostały opracowane samodzielnie, z wykorzystaniem materiałów źródłowych. Wyniki W województwie podlaskim w latach współczynnik poszkodowanych w wypadkach przy pracy wyniósł średnio 109/ pracujących. Do 2008 r. współczynnik poszkodowanych w wypadkach przy pracy wykazywał tendencję wzrostową. W 2009 r. odnotowano znaczne obniżenie się współczynnika do 98/ pracujących i była to najniższa wartość w analizowanym okresie. Po 2009 r. odnotowano niewielki wzrost współczynnika poszkodowanych w wypadkach przy pracy. W ostatnim roku analizowanego okresu wyniósł 106/ pracujących. Trend współczynnika poszkodowanych przy pracy w latach na terenie województwa podlaskiego przedstawia rycina 1. współczynnik na pracujących Ryc. 1. Współczynnik poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem w województwie podlaskim w latach Fig.1. Coefficient of victims of accidents at work in total in Podlaskie Z tabeli I wynika, że wśród poszkodowanych w wypadkach przy pracy dominowali mężczyźni. Obserwowano wzrost liczby poszkowanych mężczyzn do roku 2008, po którym nastąpiło obniżenie się wartosci odsetka o 4.9% w porównaniu do roku W kolejnych latach widoczny był nieznaczny wzrost odsetka poszkodowanych mężczyzn. Wśród kobiet obserwowano systematyczny wzrost liczby poszkodowanych we wszystkich analizowanych latach. Ogółem w analizowanym okresie wypadkom przy pracy uległo mężczyzn i 5213 kobiet. W latach przeważały wypadki przy pracy w sektorze prywatnym i stanowiły średnio 64.3% wszystkich wypadków. Jak wynika z ryciny 2, współczynnik wypadków przy pracy w sektorze prywatnym wzrastał do roku 2008, w którym wyniósł 81/ pracujących. W 2009 r. odnotowano wyraźne ob- Tabela I. Poszkodowani w wypadkach przy pracy w województwie podlaskim w latach Table I. Victims of accidents at work in Podlaskie Zmiana w stosunku do roku Liczba wypadków przy pracy Rok 2005 [w %] mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety współczynnik na pracujących sektor publiczny sektor prywatny Ryc. 2. Poszkodowani w wypadkach przy pracy według sektorów własności w woj. podlaskim w latach Fig. 2. Victims of accidents at work in public and private sectors in Podlaskie niżenie się wartości współczynnika w tym sektorze do 61/ pracujących. Po 2009 r. współczynnik osób poszkodowanych w sektorze prywatnym wzrastał i w 2011 r. osiągnął wartość 69/ pracujących. Natomiast tendencja analogicznego współczynnika w sektorze publicznym była spadkowa i współczynnik był dwukrotnie niższy niż w sektorze prywatnym. W 2011 r. współczynnik poszkodowanych w wypadkach przy pracy w sektorze publicznym osiągnął wartość 37/ pracujących. Tabela II przestawia udział w wypadkach przy pracy według płci w województwie podlaskim. W sektorze publicznym udział mężczyzn w wypadkach przy pracy w porównaniu do kobiet był podobny (odpowiednio 50.4% i 49.6%), natomiast w sektorze prywatnym wypadkom znacznie częściej ulegali mężczyźni niż kobiety (77.1% i 22.9%). Analizując działy gospodarki według PKD w latach w województwie podlaskim najwięcej poszkodowanych w wypadkach przy pracy było zatrudnionych w przetwórstwie przemysłowym średnio 34.5% spośród wszystkich działów PKD. W tym dziale większość wypadków dotyczyła mężczyzn niż kobiet (41.3% vs. 20.3%). Wysoki odsetek wypadków odnotowano w dziale handel hurtowy i detaliczny

4 572 Probl Hig Epidemiol 2013, 94(3): Tabela II. Odsetek wypadków przy pracy według sektorów własności w podziale na płeć w województwie podlaskim w latach Table II. Percentage of accidents at work in public and private sectors according to gender in Podlaskie Rok Sektor publiczny Sektor prywatny mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety oraz naprawa pojazdów samochodowych udział osób poszkodowanych przy pracy (średnio 13.8%), Wypadki te przeważały u kobiet niż u mężczyzn (16.3% vs. 12.6%). Stosunkowo wysokie obciążenie wypadkami występowało w dziale opieka zdrowotna i pomoc społeczna (10.6%), w którym również przeważały wypadki u kobiet niż mężczyzn (23.8% vs. 4.3%). Najniższy odsetek (poniżej 1%) odnotowano w działach: działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją, informacja i komunikacja oraz działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, a także w dziale górnictwo i wydobywanie (tab. III). Zgodnie z tabelą IV, najczęstszą przyczyną wypadków przy pracy w analizowanym okresie w województwie podlaskim było nieprawidłowe zachowanie się pracownika, które stanowiło średnio 54.3% ogółu przyczyn. Drugą przyczyną wypadków przy pracy był niewłaściwy stan czynnika materialnego (średnio 9.6% ogółu przyczyn), zaś kolejną przyczynę wypadków przy pracy stanowił brak lub niewłaściwe posługiwanie się czynnikiem materialnym (średnio 8.3% ogółu przyczyn). Najrzadziej występującymi przyczynami wypadków przy pracy były: nieużywanie sprzętu ochronnego oraz niewłaściwy stan psychofizyczny pracownika. Najczęstszym wydarzeniem powodującym uraz u poszkodowanych w wypadkach przy pracy w województwie podlaskim było zderzenie z lub uderzenie w nieruchomy obiekt (ryc. 3). Współczynnik poszkodowanych w wydarzeniach powodujących urazy w latach mieścił się w przedziale 39-45/ pracujących i od 2009 r. obniżył się do poziomu 32/ pracujących. Drugim co do częstości wydarzeniem, które spowodowało uraz było uderzenie przez obiekt w ruchu (średnio 22/ pracujących). Współczynnik poszkodowanych z powodu tego typu wydarzeń systematycznie wzrastał do 2008 roku, w którym wyniósł 26/ pracujących. W 2009 r. współczynnik obniżył się do poziomu 19/ pracujących, natomiast w ostatnim roku analizowanego okresu wzrósł do 22/ pracujących. Kontakt z przedmiotem ostrym, szorstkim, chropowatym był Tabela III. Odsetek poszkodowanych w wypadkach przy pracy według sekcji PKD w woj. podlaskim w latach Table III. Percentage of victims of accidents at work by PKD in Podlaskie Podział sekcji według PKD 2007 Ogółem Mężczyźni Kobiety A Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo B Górnictwo i wydobywanie C Przetwórstwo przemysłowe D wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych E dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją F Budownictwo G Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych H Transport i gospodarka magazynowa I Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi J Informacja i komunikacja K Działalność finansowa i ubezpieczeniowa L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości M Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna N Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca O Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne P Edukacja Q Opieka zdrowotna i pomoc społeczna R Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją S,T,U* (*): S Pozostała działalność usługowa; T Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby; U Organizacje i zespoły eksterytorialne Tabela IV. Odsetek poszkodowanych w wypadkach przy pracy według przyczyn w województwie podlaskim w latach Table IV. Percentage of victims of accidents at work by causes in Podlaskie Przyczyna niewłaściwy stan czynnika materialnego niewłaściwa organizacja pracy niewłaściwa organizacja stanowiska pracy brak lub niewłaściwe posługiwanie się czynnikiem materialnym nieużywanie sprzętu ochronnego niewłaściwe samowolne zachowanie pracownika niewłaściwy stan psychofizyczny pracownika nieprawidłowe zachowanie pracownika inna przyczyna

5 Zalewska M, Genowska A, Harasim E. Wypadki przy pracy w województwie podlaskim w latach współczynnik na pracujacych zderzenie z/uderzenie w nieruchomy obiekt uderzenie przez obiekt w ruchu ogółem kontakt z przedmiotem ostrym, szorstkim, chropowatym obciążenie fizyczne lub psychiczne ogółem uwięzienie, zmiażdżenie ogółem kontakt z prądem, temperaturą, substancjami niebezpiecznymi Ryc. 3. Wydarzenia powodujące urazy u osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy w województwie podlaskim w latach Fig. 3. Events causing injuries in victims of accidents at work in Podlaskie trzecim co do częstości wydarzeniem powodującym uraz, dla którego współczynnik stanowił średnio 17/ pracujących. Tendencja współczynnika poszkodowanych w wyniku tego wydarzenia utrzymywała się na względnie stałym poziomie z niewielkim spadkiem w 2007 r. Rzadziej występowały urazy z powodu obciążenia fizycznego i psychicznego ogółem (średnio 12/ pracujących), uwięzienia, zmiażdżenia ogółem (średnio 7/ pracujących) oraz kontraktu z prądem elektrycznym, temperaturą, niebezpiecznymi substancjami (średnio 3/ pracujących). Na podstawie ryciny 4 można stwierdzić, iż w województwie podlaskim w latach współczynnik ciężkich wypadków przy pracy osiągał wyższe wartości niż współczynnik wypadków śmiertelnych (z wyjątkiem roku 2010). Współczynnik wypadków ciężkich systematycznie się obniżał do współczynnik na wypadków ogółem śmiertelne ciężkie Ryc. 4. Współczynnik śmiertelnych i ciężkich wypadków przy pracy w województwie podlaskim w latach Fig. 4. Coefficient of fatal and serious accidents at work in Podlaskie roku 2008, w którym wynosił 9/1 000 wypadków ogółem i w porównaniu z rokiem 2005 obniżył się prawie dwukrotnie. W latach wartość współczynnika ulegała wahaniom od 5-11/1 000 wypadków. Trend współczynnika poszkodowanych w wypadkach ze skutkiem śmiertelnym miał charakter fluktuacyjny. Najwyższą wartość odnotowano w roku 2010 (9/1 000 wypadków). Łącznie w badanym okresie w województwie podlaskim wypadkom ze skutkiem ciężkim uległo 174 osoby, natomiast ofiar śmiertelnych było 97. Uwzględniając działy PKD pod względem poszkodowanych w wypadkach przy pracy według skutków wypadków (tabela V), należy stwierdzić, iż średnio 98.21% osób odniosło lekkie obrażenia ciała. Wypadki śmiertelne w badanym okresie we wszystkich działach stanowiły średnio 0.86%, natomiast ciężkie 0.93%. Najwyższy odsetek osób poszkodowanych w wypadkach ze skutkiem śmiertelnym w województwie podlaskim odnotowano w sekcji informacja i komunikacja (3.6%). Drugą sekcją, w której odnotowano wysoki odsetek poszkodowanych wypadkach śmiertelnych było budownictwo (2.2%). Wypadków śmiertelnych nie odnotowano w sekcjach: B, E, I, L. Najwyższy odsetek osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy ze skutkiem ciężkim odnotowano w sekcji działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (3.5%). Na drugim miejscu odnotowano wypadki w sekcji rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo (2.5%). Natomiast wypadków ciężkich nie odnotowano w sekcjach: B, J, K, R, S, T, U. Wypadki Tabela V. Odsetek poszkodowanych w wypadkach przy pracy według skutków wypadków i sekcji PKD w województwie podlaskim w latach Table V. Percentage of victims of accidents at work by effects of accidents and by PKD in Podlaskie Sekcja PKD Wypadki śmiertelne Wypadki ciężkie Wypadki lżejsze A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S,T,U Oznaczenia sekcji PKD: jak w tabeli III

6 574 Probl Hig Epidemiol 2013, 94(3): lżejsze dominowały w sekcji górnictwo i wydobywanie (100%), w pozostałych sekcjach odsetek wahał się od 95.6% do 99.8%. Wartość współczynnika absencji wypadkowej w województwie podlaskim w analizowanym okresie ulegała znacznym wahaniom (ryc. 5). W latach 2010 i 2011 średnia liczba dni absencji była niższa (odpowiednio 43 i 44), w porównaniu do lat poprzedzających. Średnia wartość absencji wypadkowej w badanym okresie wynosiła 46 dni. średnia liczba dni absencji na osobę poszkodowaą Ryc. 5. Współczynnik absencji wypadkowej w województwie podlaskim w latach Fig. 5. Coefficient of post-accident absenteeism in Podlaskie between Dyskusja Przeprowadzona analiza dotycząca występowania wypadków przy pracy w województwie podlaskim dostarczyła informacji o przyczynach i skutkach ich powstawania. W latach poziom wypadkowości w środowisku pracy w województwie podlaskim był wyższy niż w skali Polski (średnio 109 vs. 100/ pracujących). Najniższe obciążenie odnotowano w województwie mazowieckim (57/ pracujących), zaś najwyższe w warmińsko-mazurskim (138/ pracujących). Informacje te wskazują na znaczne zróżnicowanie poziomu wypadkowości w środowisku pracy, a także niezadowalający stan warunków pracy występujący w województwie podlaskim. Na niekorzystne warunki wykonywania pracy w Polsce zwraca uwagę Europejska Fundacja Poprawy Warunków Pracy i Życia. Wyniki Europejskiego Badania Warunków Pracy 2010 wskazują, iż polscy pracownicy czują się bardziej zagrożeni warunkami pracy niż zatrudnieni w krajach Europy Centralnej i Zachodniej. W raporcie tym negatywny wpływ warunków pracy na własne zdrowie potwierdziło ponad 36% Polaków, przy średniej dla krajów UE wynoszącej 25% [10]. Z przeprowadzonej analizy wynika również, że do 2008 r. zarówno w województwie podlaskim, jak i w pozostałych województwach tendencja współczynnika była wzrostowa, co mogło świadczyć o pogarszaniu się warunków pracy w całym kraju. Zwiększona wypadkowość w środowisku pracy mogła wynikać z ożywienia gospodarczego powodującego wzrost poziomu zatrudnienia, które nie skutkowało optymalizacją warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Widoczny spadek poziomu współczynnika poszkodowanych w wypadkach przy pracy odnotowano w 2009 r. we wszystkich województwach. Sytuacja ta z kolei była konsekwencją kryzysu ekonomicznego związanego z załamaniem koniunktury, ograniczonymi możliwościami inwestycji w działalność gospodarczą, przez co nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia [11]. Reakcja na kryzys ekonomiczny w województwie podlaskim i innych województwach była szczególnie widoczna poprzez zmniejszenie wypadkowości w sektorze prywatnym w 2009 r. W kolejnych latach tendencje ogólnego współczynnika wypadkowości, a także współczynnika wypadkowości w sektorze prywatnym we wszystkich województwach ponownie uległy pogorszeniu. W badanym okresie w całym kraju stwierdzono poprawę warunków pracy w sektorze publicznym, a zmiany gospodarcze nie wpłynęły znacząco na warunki pracy w tym sektorze. Wyniki te wskazują na konieczność prowadzenia działań profilaktycznych w środowisku ze szczególnym uwzględnieniem sektora prywatnego. Niekorzystne zdarzenia, jakie mają miejsce w środowisku pracy, są najczęściej związane z nieprawidłowym zachowaniem się pracownika. W województwie podlaskim odsetek takich zdarzeń kształtował się na poziomie 54.3%, podobnie jak w skali całego kraju (54.0%). Najwyższą częstotliwość odnotowano w województwie pomorskim (56.2%), a najniższą w zachodniopomorskim (50.6%). Duży udział tzw. czynnika ludzkiego wśród przyczyn wypadków wymaga intensyfikacji działań prewencyjnych w obszarze lepszego przygotowania pracowników do wykonywania zadań, informowania o zagrożeniach i ryzyku, przestrzeganiu właściwej organizacji stanowisk pracy oraz zapewnieniu lepszych warunków środowiska pracy. Niezmiernie ważne jest również utrzymywanie wysokiego poziomu higieny oraz dbałość o jakość wyposażenia technicznego [9, 12]. Ryzyko wypadków przy pracy jest ściśle związane z sekcjami gospodarki, a także z jej poziomem rozwoju w poszczególnych regionach. Największe rozpowszechnienie wypadków przy pracy występowało w sekcji przetwórstwo przemysłowe, w której odsetek wypadków w województwie podlaskim był niższy w porównaniu do poziomu ogólnopolskiego. Wśród mężczyzn odsetek wynosił odpowiednio 41.3% vs. 42.5%, a u kobiet 20.3% vs. 24.4%. Również wśród mężczyzn w województwie podlaskim widoczne były różnice w sektorze budownictwo (podlaskie 11.6% vs. Polska 13.0%). Różnice te mogły wynikać z usy-

7 Zalewska M, Genowska A, Harasim E. Wypadki przy pracy w województwie podlaskim w latach tuowania województwa podlaskiego w regionie mniej rozwiniętym gospodarczo i wyższym poziomem zatrudnienia w innych sekcjach. Przykładem tego może być znaczny odsetek wypadków, jaki stwierdzono u podlaskich kobiet w sekcji opieka zdrowotna i pomoc społeczna, który przewyższał poziom ogólnopolski (23.8% vs. 21.1%). W niektórych sekcjach sytuacja pod względem wypadkowości w województwie podlaskim była zdecydowanie niekorzystna. I tak na przykład w sekcji wytwarzanie i zaopatrywanie w energię oraz sekcji działalność związana z obsługą rynku nieruchomości u podlaskich mężczyzn występowało najwyższe rozpowszechnienie wypadkowości. Podobnie jak w sekcji edukacja u kobiet. Należy jednak podkreślić, że województwo podlaskie zajmowało również najkorzystniejszą pozycję spośród wszystkich województw. Najniższy odsetek wypadków zarówno u mężczyzn, jak i kobiet zanotowano w sekcji działalność profesjonalna, naukowa i techniczna. Podobnie wśród kobiet w sekcji dostawa wody, gospodarowanie ściekami i odpadami stwierdzono najniższe rozpowszechnienie wypadkowością w porównaniu do innych województw. Natomiast w sekcji górnictwo i wydobywanie wypadki u kobiet nie występowały. Powyższe wyniki wskazują na konieczność planowania działań profilaktycznych w środowisku pracy z uwzględnieniem specyfiki struktury gospodarki na poziomie lokalnym. Należy zwrócić uwagę, że warunki pracy w województwie podlaskim należą do najbardziej niekorzystnych w porównaniu do innych województw. Niebezpieczne warunki pracy dotyczą zarówno występowania wydarzeń powodujących urazy u osób poszkodowanych, jak również stopnia ciężkości wypadków. Średni współczynnik urazów z powodu zderzenia/uderzenia w nieruchomy obiekt w województwie podlaskim był najwyższy (38/ pracujących) w porównaniu do skali kraju (24/ pracujących). Podobnie średni współczynnik wypadków z skutkiem ciężkim osiągnął wartość maksymalną 11 poszkodowanych/1 000 wypadków i wartość ta występowała również w województwie małopolskim, świętokrzyskim i opolskim, przy średniej krajowej 9/ Wypadki ze skutkiem ciężkim w województwie podlaskim były najbardziej rozpowszechnione w sekcjach przetwórstwo przemysłowe, działalność profesjonalna, naukowa i techniczna oraz administracja publiczna i zabezpieczenia społeczne w porównaniu do innych województw. Natomiast średni współczynnik wypadków śmiertelnych kształtował się na poziomie 6/1 000 wypadków (podobnie jak w województwie świętokrzyskim, pomorskim i opolskim), przy średniej ogólnopolskiej 5/ Największe rozpowszechnienie wypadków śmiertelnych w województwie podlaskim dotyczyło sekcji informacja i komunikacja oraz działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca w porównaniu do innych województw. Niekorzystny stan warunków środowiska pracy wiąże się z występowaniem negatywnych skutków zdrowotnych oraz generowaniem kosztów utraty zdrowia, a także przedwczesnej umieralności. Absencja wypadkowa w województwie podlaskim w analizowanym okresie wynosiła średnio 45 dni i była wyższa od wartości średniego współczynnika dla Polski (42 dni). Najwyższy średni współczynnik absencji wypadkowej odnotowano w woj. świętokrzyskim (50 dni), natomiast najniższy w województwie lubuskim (37 dni). Koszty absencji w pracy powstałe w związku z niebezpiecznymi, szkodliwymi i uciążliwymi warunkami pracy są bardzo wysokie i oprócz aspektu humanitarnego odnoszą się do wymiaru ekonomicznego [13]. Straty wynikające z niekorzystnych warunków pracy można oszacować za pomocą kosztów świadczeń wypłacanych przez ZUS. Jak wynika ze statystyk w 2010 r. w Polsce przyznano 1579 rent z tytułu niezdolności do pracy w wyniku wypadku przy pracy oraz 326 rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wydatki na świadczenia z funduszu wypadkowego wyniosły 5,07 mld PLN [7]. Wypadki przy pracy powodują również znaczne straty związane m.in. ze straconym czasem pracy, niższą wydajnością produkcji. W rezultacie są związane z znacznymi stratami w gospodarce, których koszty, według Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Bilbao, dla starych krajów członkowskich UE wynoszą od 2.6% do 5.9% PKB [14]. Oszacowania Banku Światowego wskazują, że 2/3 utraconych w wyniku warunków pracy zdrowych lat życia można było zapobiec poprzez wdrożenie programów ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracujących [15]. Jedną z przeszkód w doskonaleniu warunków pracy jest niski poziom świadomości w zakresie występowania czynników zagrożeń oraz ryzyka zawodowego, obserwowany zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców [5]. Ponadto, słaba kondycja finansowa przedsiębiorstw wpływa na ograniczanie ich nakładów na bezpieczeństwo i higienę pracy. W sytuacji spowolnienia gospodarczego niektórzy pracodawcy uznają bezpieczeństwo pracy za obszar, na którym łatwo mogą zaoszczędzić. W celu optymalizacji społecznej w zakresie kształtowania warunków pracy należy podejmować działania dotyczące ograniczenia skali wypadkowości w miejscu pracy i rozszerzania działalności prewencyjnej. Działania te powinny polegać na pogłębianiu wiedzy i umiejętności kadry zarządzającej oraz systematycznym instytucjonalnym nadzorze nad warunkami pracy [16]. Jak wynika z przeprowadzonej analizy, wyższa wypadkowość w środowisku pracy w województwie

8 576 Probl Hig Epidemiol 2013, 94(3): podlaskim w porównaniu do poziomu ogólnopolskiego powoduje wyższe koszty absencji i jest znacznym obciążeniem dla budżetu ubezpieczeń społecznych i lokalnej gospodarki. Należy zatem podejmować działania skierowane na poprawę bezpieczeństwa w środowisku pracy, które angażują zarówno pracownika, pracodawcę oraz podmioty lokalne. Poprawa warunków pracy w województwie podlaskim wymaga działań długofalowych, z uwzględnieniem stałych szkoleń w zakresie bhp oraz edukacji z zakresu promowania kultury zapobiegania wypadkom przy pracy. Wnioski 1. Stan warunków pracy w województwie podlaskim w latach był niezadowalający biorąc pod uwagę wydarzenia powodujące urazy, jak i stopień ciężkości wypadków. 2. Wśród poszkodowanych w wypadkach przy pracy dominowali pracownicy zatrudnieni w sektorze prywatnym i sektor ten należy traktować priorytetowo w całokształcie działań prewencyjnych. 3. Najczęstszą przyczyną zdarzeń wypadkowych było nieprawidłowe zachowanie się pracownika, stąd skutecznym narzędziem prewencji wypadkowej mogą być programy modyfikacji zachowań niebezpiecznych oraz kampanie informacyjne skierowane zarówno do pracownika, jak i pracodawcy. 4. Poprawa stanu bezpieczeństwa w środowisku pracy w województwie podlaskim powinna dotyczyć w szczególności prewencji urazów doznanych w wyniku zdarzeń wypadkowych, co pozwoli zmniejszyć koszty ponoszone z tego tytułu, a zatem wpłynąć na zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstw. Piśmiennictwo / References 1. Benach J, Muntaner C, Santana V. Employment Conditions and Health Inequalities. Final Report to the WHO, Commission Social Determinants of Health Antoniak M. Warunki pracy w Polsce na tle krajów UE wyniki Europejskiego Badania Warunków Pracy. Bezpiecz Pr 2011, 9: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Dz.U nr 199 poz z późn zm. 4. Wypadki przy pracy w 2011 r. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa Brański B. Podstawy polityki ochrony zdrowia pracujących [w:] Medycyna i higiena pracy. Walusiak-Skorupa J (red). CMKP, Warszawa 2011: Rydlewska-Liszkowska I. Koszty chorób zawodowych i wypadków przy pracy w Polsce. Med Pr 2006, 57(4): Raport o rynku pracy oraz zabezpieczeniu społecznym, Polska Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa Wypadki przy pracy w 2009 r. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa Pietrzak L. Analiza wypadków przy pracy dla potrzeb prewencji. Państwowa Inspekcja Pracy, Warszawa th European Working Conditions Survey. Technical Report. Working document for The European Foundation for the Improvement for Living and Working Conditions, Gallup Europe Rynek pracy w obliczu kryzysów gospodarczych. Sedlak & Sedlak, Kraków Ślawska G. Profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników. Prewen Rehabil 2012, 2 (28): Koszty społeczne wypadków przy pracy. ZUS, Warszawa Rzepecki J. Społeczne koszty wypadków przy pracy w Polsce. Bezpiecz Pr 2012, 5: de Greef M. Benefits of Preventive Measures in Occupational Safety and Health BENOSH Project. XIX World Congress on Safety and Health at Work, September 11-15, Istanbul Saganowska M. Edukacja w nadziei na bezpieczeństwo, czyli aktualne kształtowanie kompetencji z zakresu kultury bezpieczeństwa. General Professional Education 2011, 3:

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R.

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Kontakt: tel. (71) 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: http://wroclaw.stat.gov.pl/ Wrocław, sierpień 2015 r. WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Szeroko rozumiane pojęcie

Bardziej szczegółowo

http://bydgoszcz.stat.gov.pl

http://bydgoszcz.stat.gov.pl Szeroko rozumiane pojęcie warunków pracy obejmuje m. in.: charakterystykę warunków pracy, wypadki przy pracy, czas pracy i strajki. W niniejszym opracowaniu zawarto dane dotyczące warunków pracy i wypadków

Bardziej szczegółowo

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla osoby prowadzącej w Polsce działalność gospodarczą na własny rachunek, która przenosi działalność czasowo na terytorium innego Państwa

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT FUNDUSZY WYDZIAŁ FUNDUSZU PRACY Podejmowanie przez bezrobotnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy w podziale na rodzaje

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r.

Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 04.12.2015 Opracowanie sygnalne M O N I T O R I N G R Y N K U P R A C Y Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r. W okresie I III kwartał 2015 r. liczba poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: kwiecień 2014 Kontakt: e mail: sekretariatuspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach RAPORT Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach PRZYGOTOWANY PRZEZ: Spis treści PORZĄDEK I... 6 Zakupy it: SME i CMA ZAKUPY IT: SME I CMA... 7 Charakterystyka firm i budżetowania

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10

URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 ` tel.: 17 85 35 210, 17 85 35 219; faks: 17 85 35 157 http://rzeszow.stat.gov.pl; e-mail: SekretariatUSrze@stat.gov.pl Opracowania

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY Materiały na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W III KWARTALE 2012 ROKU PODSTAWOWE WYNIKI BADANIA III kwartał

Bardziej szczegółowo

WYNIKI SONDAŻU W ZESTAWIENIU TABELARYCZNYM

WYNIKI SONDAŻU W ZESTAWIENIU TABELARYCZNYM WYNIKI SONDAŻU W ZESTAWIENIU TABELARYCZNYM SONDAŻ WŚRÓD PRACODAWCÓW WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO POMORSKIEGO. Diagnoza zapotrzebowania na pracowników w wymiarze kwalifikacyjno zawodowym. Badanie zrealizowane w

Bardziej szczegółowo

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Warszawa, 2014.12.12 Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Liczba jednostek, biorących udział w rocznym badaniu przedsiębiorstw o liczbie pracujących 10 i więcej

Bardziej szczegółowo

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09 Inwestorzy zagraniczni w I połowie 2015 r. W I połowie 2015 r. zostało zarejestrowanych 3292 spółek z udziałem kapitału zagranicznego wśród nowo rejestrowo firm w KRS. Jeśli ta tendencja w drugiej połowie

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim

Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim AT GROUP S.A. Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim Analiza dla Międzygminnej Strefy Aktywności Gospodarczej Krupski Młyn, 7 stycznia 2011 roku 1. SPIS TREŚCI 1. SPIS TREŚCI...2 2. CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r. Kontakt: tel. 71 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/wroc INFORMACJA SYGNALNA nr 1/2014 PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

Bardziej szczegółowo

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r.

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Warszawa, 31.10.2014 r. Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Wartość aktywów badanych podmiotów 1) na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosła 2562,2 mld zł (o 5,3% więcej niż na koniec

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2011 r. 1 Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz

Bardziej szczegółowo

Przedruk w całości lub w części wykorzystanie. danych statystycznych w druku dozwolone wyłącznie z podaniem źródła

Przedruk w całości lub w części wykorzystanie. danych statystycznych w druku dozwolone wyłącznie z podaniem źródła Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy NADWYŻKA I NIEDOBÓR SIŁY ROBOCZEJ WEDŁUG SEKTORÓW EKONOMICZNYCH I SEKCJI POLSKIEJ KLASYFIKACJI DZIAŁALNOŚCI (PKD) Raport za 2010 rok 2011

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2012 Kontakt: e mail: uspoz@stat.gov.pl tel.: 61 2798320; 61 2798325 http://www.stat.gov.pl/poznan PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r. MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2010 r. Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Poznaniu. Wypadki przy pracy w województwie wielkopolskim w 2014 r.

Urząd Statystyczny w Poznaniu. Wypadki przy pracy w województwie wielkopolskim w 2014 r. Urząd Statystyczny w Poznaniu OPRACOWANIA SYGNALNE Data opracowania: listopad 2015 ul. Wojska Polskiego 27/29 60 624 Poznań tel: 61 27 98 200 fax: 61 27 98 100 SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl poznan.stat.gov.pl

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2009 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU Warszawa 2005 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2009 r. Projekt z dnia 5 lutego2009 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, sierpień 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

WYPADEK PRZY PRACY I CHOROBA ZAWODOWA

WYPADEK PRZY PRACY I CHOROBA ZAWODOWA WYPADEK PRZY PRACY I CHOROBA ZAWODOWA Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z wykonywaną pracą. Wszystkie

Bardziej szczegółowo

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy 1 UWAGI METODYCZNE Badanie popytu na pracę, realizowane na formularzu Z 05, prowadzone jest w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obejmuje ono podmioty gospodarki narodowej o liczbie

Bardziej szczegółowo

Wypadki w budownictwie zbadane przez inspektorów pracy PIP w okresie I - III kwartału 2007 r.

Wypadki w budownictwie zbadane przez inspektorów pracy PIP w okresie I - III kwartału 2007 r. Wypadki w budownictwie zbadane przez inspektorów pracy PIP w okresie I - III kwartału 2007 r. I. Ogólna skala problemu W okresie I-III kwartału bieżącego roku inspektorzy dokonali analizy okoliczności

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.)

Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.) Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.) Główne wnioski: W 2014 r. wzrosła skala zatrudnienia cudzoziemców w Polsce, szczególnie wysoki wzrost dotyczy podejmowania

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna w Polsce

Działalność innowacyjna w Polsce GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, październik 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS AKTYWNOŚĆ INNOWACYJNA Działalność innowacyjna to całokształt działań naukowych,

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Olsztynie

Urząd Statystyczny w Olsztynie Urząd Statystyczny w Olsztynie Informacja sygnalna Olsztyn, 2016-02-17 Kontakt: e-mail SekretariatUSOls@stat.gov.pl tel. 89 524 36 66, fax 89 524 36 67 Internet: http://olsztyn.stat.gov.pl PODMIOTY GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Praktyki dyskryminacji kobiet na rynku pracy. Wyniki badania panelowego Pracodawcy Podkarpacia 2012

Praktyki dyskryminacji kobiet na rynku pracy. Wyniki badania panelowego Pracodawcy Podkarpacia 2012 Praktyki dyskryminacji kobiet na rynku pracy Wyniki badania panelowego Pracodawcy Podkarpacia 2012 Formy zatrudnienia pracowników 65 lat i więcej 40% 40% 20% Umowa o pracę na czas nieokreślony 55-64 lata

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 26/2013 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Przemyślu z dnia 31 maja 2013 roku

Zarządzenie Nr 26/2013 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Przemyślu z dnia 31 maja 2013 roku Zarządzenie Nr 26/2013 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Przemyślu z dnia 31 maja 2013 roku w sprawie: wdrożenia procedury postępowania w przypadku zaistnienia wypadku przy pracy w Powiatowym Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe, którzy za 2012 rok złożyli Informację ZUS IWA

Płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe, którzy za 2012 rok złożyli Informację ZUS IWA ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe, którzy za 2012 rok złożyli Informację ZUS IWA Warszawa, 2013 Opracowała : Ewa

Bardziej szczegółowo

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe BHP i podstawy ergonomii Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadek przy pracy - definicja Wypadek przy pracy - definicja Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe, którzy za 2010 rok złożyli Informację ZUS IWA

Płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe, którzy za 2010 rok złożyli Informację ZUS IWA ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe, którzy za 2010 rok złożyli Informację ZUS IWA Warszawa, 2011 Opracowała : Ewa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 2 sierpnia 2013 r. Poz. 878. Obwieszczenie Ministra pracy i polityki społecznej. z dnia 29 marca 2013 r.

Warszawa, dnia 2 sierpnia 2013 r. Poz. 878. Obwieszczenie Ministra pracy i polityki społecznej. z dnia 29 marca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 2 sierpnia 2013 r. Poz. 878 Obwieszczenie Ministra pracy i polityki społecznej z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 161

POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 161 POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 161 Definicja wypadku przy pracy Za wypadek przy pracy uważa się zdarzenie: nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego Zmiany w zatrudnieniu w perspektywie pięcioletniej - prognozy ankietowanych pracodawców Toruń, 4 kwietnia 2013 roku. Spotkanie z pracownikami PUP realizującymi badania pracodawców w ramach projektu systemowego

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenia osobowe Matematyka wypadków Rysunek Magda Beneda risk focus

ubezpieczenia osobowe Matematyka wypadków Rysunek Magda Beneda risk focus Matematyka wypadków Rysunek Magda Beneda 40 risk focus Łukasz Kosicki dyrektor Biura Ubezpieczeń Grupowych. Ekonomista, absolwent Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, w Ergo Hestii od 2000 roku.

Bardziej szczegółowo

Inwestuj. w bezpieczeństwo. WYPADKOZNAWSTWO. Ireneusz Pawlik

Inwestuj. w bezpieczeństwo. WYPADKOZNAWSTWO. Ireneusz Pawlik Inwestuj w bezpieczeństwo. WYPADKOZNAWSTWO Ireneusz Pawlik RODZAJE WYPADKÓW wypadek przy pracy wypadek traktowany na równi z wypadkiem przy pracy wypadek do lub z pracy WYPADKI PRZY PRACY Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie identyfikacji obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzegania w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Na posiedzeniu 26 sierpnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 18 marca 2015 r. Poz. 379 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 12 marca 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 POZNAŃ 2013 2 SPIS TREŚCI RAPORT O SYTUACJI GOSPODARCZEJ MIASTA KONIN W LATACH 2009 2013 5 KLASTRY 125 RAPORT O BARIERACH INWESTYCYJNYCH

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie okresowe robotników 60

POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie okresowe robotników 60 POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE Szkolenia bhp w firmie szkolenie okresowe robotników 60 Definicja wypadku przy pracy Za wypadek przy pracy uważa się zdarzenie: nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011 W Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, sytuacja kobiet na rynku pracy różni się od sytuacji zawodowej mężczyzn. Płeć jest więc jedną z najważniejszych cech uwzględnianych w statystyce rynku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r.

Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania

Bardziej szczegółowo

*** Proszę zakreślić właściwą odpowiedź w odniesieniu do prowadzonej działalności gospodarczej. H.) Transport i gospodarka magazynowa

*** Proszę zakreślić właściwą odpowiedź w odniesieniu do prowadzonej działalności gospodarczej. H.) Transport i gospodarka magazynowa *** Niniejszy kwestionariusz został przygotowany w ramach projektu partnerskiego pt. Aktywizacja zawodowa osób powyżej 50 roku życia doświadczenia europejskie przez przedstawicieli parterów z Niemiec,

Bardziej szczegółowo

Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r.

Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r. Załącznik nr 1 Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r. Sekcja PKD Oszacowanie ze statusem Wydatki Funduszu Pracy (w tys. zł) Sekcja A Rolnictwo, leśnictwo,

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

ZEZWOLENIA NA PRACĘ CUDZOZIEMCÓW

ZEZWOLENIA NA PRACĘ CUDZOZIEMCÓW Informacja na temat zatrudniania cudzoziemców w Polsce 1 (data opracowania: grudzień 214 r.) Główne wnioski: W 214 r. rośnie skala zatrudnienia cudzoziemców w Polsce, przede wszystkim w ramach tzw. procedury

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Koszty wypadków przy pracy

Koszty wypadków przy pracy Koszty wypadków przy pracy dr Jan Rzepecki e-mail: jarze@ciop.pl Konferencja pn. BHP- mądry wybór, Katowice, 26.10.2012 r. Koszty bezpieczeństwa i higieny pracy wg normy PN- N-18004:2001 Systemy zarządzania

Bardziej szczegółowo

Próba oceny umiędzynarodowienia działalności polskich i małopolskich MSP

Próba oceny umiędzynarodowienia działalności polskich i małopolskich MSP Ekonomia Menedżerska 2011, nr 10, s. 41 58 Joanna Duda * Próba oceny umiędzynarodowienia działalności polskich i małopolskich MSP 1. Wprowadzenie Istnieje bezpośredni związek między sukcesem ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE wzmozony ony nadzór r w zakladach adach bezpieczeństwo pracy w leśnictwie bhp w transporcie materiałów niebezpiecznych Tendencje w wypadkowości obserwowane

Bardziej szczegółowo

Ankieta na charakter anonimowy. ***

Ankieta na charakter anonimowy. *** *** Niniejszy kwestionariusz został przygotowany w ramach projektu partnerskiego pt. Aktywizacja zawodowa osób powyżej 50 roku życia doświadczenia europejskie przez przedstawicieli parterów z Niemiec,

Bardziej szczegółowo

Komunikat na temat uwarunkowań społeczno gospodarczych funkcjonowania przedsiębiorstw w kraju i województwie warmińsko - mazurskim

Komunikat na temat uwarunkowań społeczno gospodarczych funkcjonowania przedsiębiorstw w kraju i województwie warmińsko - mazurskim Komunikat na temat uwarunkowań społeczno gospodarczych funkcjonowania przedsiębiorstw w kraju i województwie warmińsko - mazurskim Kwiecień 2016 1. Rynek pracy w województwie warmińsko-mazurskim Liczba

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 listopada 2009 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia KOSZTY PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ W 2008 ROKU Źródłem przedstawionych danych jest

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY JAKO NARZĘDZIE ZAPOBIEGANIA WY PADKOM PRZY PRACY

SYSTEM ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY JAKO NARZĘDZIE ZAPOBIEGANIA WY PADKOM PRZY PRACY Systemy Zarządzania w Inżynierii Produkcji 2011, No 3 (3), pp 28 32 2011, Nr 3 (3), s. 28 32 Management Systems in Production Engineering SYSTEM ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY JAKO NARZĘDZIE

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH Powiatowy Urząd Pracy w Strzelcach Kraj. EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH W LATACH 2008 2010 Przygotował: Marek Kapiczak Strzelce Kraj., kwiecień 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Łączny kapitał pożyczkowy funduszy pożyczkowych (w mln zł) oraz dynamika zmian (w %) w latach 2011 2013 Wyszczególnienie 2011 2012 2013 Kapitał pożyczkowy 1674,60 1983,10 2166,71 Dynamika zmian

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, styczeń 2010 r. DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW W LATACH 2006-2008 W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Wyniki badania działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r.

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. Warszawa 2015 Opracowanie: Ewa

Bardziej szczegółowo

Procedura w sprawie wypadków przy pracy oraz wypadku ucznia w Zespole Szkół Zawodowych w Brodnicy. SPIS TREŚCI

Procedura w sprawie wypadków przy pracy oraz wypadku ucznia w Zespole Szkół Zawodowych w Brodnicy. SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI I. CEL PROCEDURY II. III. IV. ZAKRES STOSOWANIA DEFINICJE OBOWIĄZKI V. POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE VI. VII. VIII. AKTY PRAWNE OPROGRAMOWANIE ZAŁĄCZNIKI. Wzór zgłoszenia wypadku ucznia, 2. Wzór

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Lublinie

Urząd Statystyczny w Lublinie Urząd Statystyczny w Lublinie e-mail: budownictwouslublin@stat.gov.pl Budownictwo budynków biurowych oraz handlowo-usługowych w latach 2003 2010 Maciej Żelechowski Ośrodek Statystyki Budownictwa Definicja:

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, marzec 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia stan z 31.12.2012r.

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R.

INWESTYCJE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - kwiecień 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2013 ROKU Warszawa 2014 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

KONIN URZĄD MIEJSKI W KONINIE RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013

KONIN URZĄD MIEJSKI W KONINIE RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 Załącznik nr 1 do Programu Wspierania Przedsiębiorczości w Koninie na lata 2014 2016. URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 POZNAŃ 2013 2 SPIS TREŚCI RAPORT O SYTUACJI

Bardziej szczegółowo

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji I. OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ BYTOMIA Czy może Pan(i) polecić Bytom jako miejsce do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R.

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Opracowania sygnalne PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032 779

Bardziej szczegółowo

Ocena oddziaływania motywacyjnego zróżnicowanej składki na ubezpieczenie wypadkowe

Ocena oddziaływania motywacyjnego zróżnicowanej składki na ubezpieczenie wypadkowe Ocena oddziaływania motywacyjnego zróżnicowanej składki na ubezpieczenie wypadkowe Zakład Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy Posiedzenie Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP Warszawa, 22 czerwca

Bardziej szczegółowo

www.szkoleniabhp.net

www.szkoleniabhp.net Skorzystaj z bezpłatnych szkoleń! Zaproszenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu, w ramach realizacji zadań dotyczących prewencji wypadkowej, przy współpracy z firmą ASEKOR, zaprasza chętnych

Bardziej szczegółowo

DANE GUS - CHORZÓW 2012 r.

DANE GUS - CHORZÓW 2012 r. Jednostka miary 2012 PODZIAŁ TERYTORIALNY (STAN W DNIU 31 XII) Miejscowości podstawowe ogółem jd 0 Sołectwa jd 0 Powierzchnia* ha 3324 LUDNOŚĆ (STAN W DNIU 31 XII) * Ludność faktycznie zamieszkała ogółem

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie.

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Niepokoi jedynie stale spadająca ilość ofert wpływająca od pracodawców.

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Bydgoszczy Kujawsko-Pomorski Ośrodek Badao Regionalnych Referat Analiz i Badao Regionalnych

Urząd Statystyczny w Bydgoszczy Kujawsko-Pomorski Ośrodek Badao Regionalnych Referat Analiz i Badao Regionalnych Urząd Statystyczny w Bydgoszczy Kujawsko-Pomorski Ośrodek Badao Regionalnych Referat Analiz i Badao Regionalnych PRZEDSIĘBIORSTWA AKTYWNE INNOWACYJNIE, INNOWACYJNE W ZAKRESIE INNOWACJI PRODUKTOWYCH, PROCESOWYCH,

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 II. SKUTKI EKONOMICZNE NIEWŁAŚCIWYCH WARUNKÓW PRACY. ŚWIADCZENIA Z TYTUŁU WYPADKÓW

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2011 ROKU Warszawa 2012 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

OCENY TRWAŁOŚCI UDZIELONEGO WSPARCIA W POSTACI JEDNORAZOWYCH ŚRODKÓW NA PODJĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

OCENY TRWAŁOŚCI UDZIELONEGO WSPARCIA W POSTACI JEDNORAZOWYCH ŚRODKÓW NA PODJĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ RAPORT Z BADANIA DOTYCZĄCEGO OCENY TRWAŁOŚCI UDZIELONEGO WSPARCIA W POSTACI JEDNORAZOWYCH ŚRODKÓW NA PODJĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ORAZ JEGO WPŁYWU NA OBECNĄ SYTUACJĘ DOTACJOBIORCY NA RYNKU

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r.

Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 20.10.2015 r. Opracowanie sygnalne Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r. Przedsiębiorstwa Od 2012 r. odsetek dużych przedsiębiorstw posiadających dostęp do Internetu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU Uwagi ogólne Od 2007 roku badanie popytu na pracę ma charakter reprezentacyjny

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR Warszawa 2012 Opracował: Akceptowała: Andrzej Kania Specjalista Izabela

Bardziej szczegółowo