Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 13 Oczyszczanie ścieków

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 13 Oczyszczanie ścieków"

Transkrypt

1 Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii Zakład Dydaktyczny Technologii Chemicznej Pracownia Technologii Adam Myśliński Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 13 Oczyszczanie ścieków Rok Akademicki 2011/2012 Materiały teoretyczne do ćwiczenia można znaleźć pod:

2

3 Wstęp. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z operacją oczyszczania ścieków na wysokoobciążonym złożu spłukiwanym zespolonym z reaktorem osadu czynnego. Oczyszczane będą ścieki mleczarskie. Ścieki mleczarskie zawierają zanieczyszczenia organiczne, a mianowicie w różnym stosunku kazeinę i inne białka, laktozę (cukier mlekowy), sole mineralne i tłuszcze [6]. Ćwiczenie składa się z dwu równocześnie wykonywanych działań: Prowadzenia wieloetapowego procesu technologicznego i wykonywaniu analiz. Ze względu na specyfikę (użycie osadu czynnego i biofilmu tworzonych przez żywe organizmami) proces trwa nieprzerwanie od października do maja. Studenci w odstępach tygodniowych ze zbiornika z osadem czynnym odbierają część biologicznie oczyszczonych ścieków i poddają je dodatkowym zabiegom wykorzystującym reakcje chemiczne - 3- strącania jonów PO 4 zawiesiną Ca(OH) 2 oraz koagulację zawiesin organicznych roztworem Al 2 (SO 4 ) 3 i sorpcję na węglu aktywnym. Zwolnioną objętość reaktora uzupełniają nową porcją ścieków do oczyszczania. Wodny roztwór mleka tłustego imituje w ćwiczeniu ścieki mleczarskie. Tabela 2 Przykładowy skład mleka UHT [w/g danych producenta] Oznaczenie Udział Laktoza 4.7% Tłuszcze ~3.2% Białka ~3% Sole mineralne 0.8% Woda do 100%

4 Tabela 3. Zadania studenta podczas wykonywania ćwiczenia 1. Operacje technologiczne 2. Analizy instrumentalne 1. Pobieranie ścieków z reaktora 2 i dekantacja osadu pod (wyciągiem) 1. Kolorymetryczne oznaczanie jonów 3- PO 4 przed i po 2. Pobieranie ścieków oczyszczonych w warunkach aerobowych w poprzednim strącaniu wodorotlenkiem wapnia i koagulacji. cyklu 2. Opcjonalnie 3. Dekantacja osadu czynnego i przeniesienie wstępnie sklarowanej cieczy do leja Imhoffa kolorymetryczne oznaczanie jonów NO - 3 w ściekach pod koniec cyklu 4. Dozowanie wody wapiennej i roztworu Al 2(SO 4) 3 tlenowego i pod koniec cyklu 5. Strącanie fosforanów i beztlenowego. koagulacja 3. Oznaczanie ChZT 6. Uruchomienie operacji sorpcji cieczy sklarowanej i odbieranie produktu końcowego ścieków oczyszczonych. ścieków nieoczyszczonych na początku nowego cyklu metoda chromianowa. 7. Dozowanie sklarowanych ścieków z reaktora 1 do reaktora 2 4. Analiza mikroskopowa osadu czynnego 8. Dozowanie metanolu jako źródła węgla organicznego do operacji denitryfikacji 5. Cyklicznie (po 2, 24 i 48 h) powtarzane oznaczanie ChZT 9. Przygotowanie nowej porcji ścieków (wodny roztwór mleka tłustego) ścieków oczyszczanych - metoda 10. Załadunek nowej porcji chromianowa. ścieków do reaktora nr 1 (osadu czynnego) 11. Pobieranie próbki ścieków w celu wykonania analiz utlenialności 6. Automatyczny pomiar stężenia tlenu rozpuszczonego w ściekach w funkcji czasu ( pomiarów w ciągu tygodnia). 7. Pomiary zużycia energii towarzyszące pobieraniu próbek ścieków do analiz utlenialności i ChZT 8. Pomiary przepływu ścieków przez złoże towarzyszące pobieraniu próbek ścieków dla wyliczenia jednostkowych obciążeń hydraulicznych i ładunkiem ChZT 3. Obliczenia i szacunki 1. Wprowadzanie danych do arkusza kalkulacyjnego Excel 2. Szacunkowa ocena opłacalności prowadzenia operacji biologicznych w czasie na podstawie zmian współczynnika jakości pracy oczyszczalni [g O 2 / kwh ]

5 Proces technologiczny Rys. 1. Schemat instalacji

6 Opis oczyszczalni Rysunek 1 przedstawia aparaturę oczyszczalni. Składa się ona ze złoża znajdującego się w perforowanym pojemniku (średnica 0,25 m wysokość 0,3 m ), nad którym jest umieszczony zraszacz. Materiałem wypełniającym złoża jest koks (właściwą nazwą jest "koksik", w odróżnieniu od koksu hutniczego) o granulacji mm. Koks jest substancją porowatą, co zwiększa powierzchnię, na której rozwija się błona biologiczna. Poniżej pojemnika jest umieszczony zbiornik ścieków. Zbiornik pełni również funkcję bioreaktora osadu czynnego. Zawartość zbiornika jest mieszana za pomocą mieszadła napędzanego silnikiem. Intensywność mieszania można regulować za pomocą odpowiedniej sekcji transformatora. Na dnie zbiornika umieszczona jest szklana rura z końcówka ze spieku szklanego przez którą jest tłoczone powietrze natleniające ścieki. Końcówka ze spieku pozwala uzyskać natlenianie drobnopęcherzykowe. Tlen z powietrza jest substratem reakcji zachodzących w aerobowych procesach oczyszczania ścieków. Oczyszczalnia wyposażona jest w czujniki: temperatury ścieków, ph i stężenia tlenu rozpuszczonego w ściekach. Chcąc zaliczyć kolokwium na ocenę dobrą lub bardzo dobrą trzeba kliknąć na powyższy link i zapoznać się z metodami pomiaru stężenia tlenu rozpuszczonego. Pomiar temperatury i ph mają znaczenie pomocnicze, pomiary stężenia tlenu w funkcji czasu pozwalają ocenić postęp reakcji zachodzących w oczyszczalni. Czujniki współpracują z mikrokomputerowym ph/tlenomierzem typu CC-411 połączonym z komputerem PC. Zestaw pomiarowy pozwala na samoczynną rejestrację wyników pomiarów w dwóch reaktorach i następnie ich graficzną prezentację w postaci krzywych w układzie współrzędnych prostokątnych. Umożliwia to automatyczny przełącznik umieszczony pomiędzy czujnikami {1 i 2}, a komputerem. Typowe krzywe zależności stężenia tlenu rozpuszczonego w funkcji czasu trwania eksperymentu należy obejrzeć pod: Informacje zawarte w linku mogą się przydać podczas zdawania kolokwium. Zasada działania instalacji Oczyszczanie ścieków na złożach biologicznych jest naśladowaniem oczyszczania na gruntach naturalnych. Są to procesy aerobowe, czyli zachodzące z pełnym dostępem tlenu z powietrza. W biologicznym oczyszczaniu ścieków główną rolę odgrywają mikroorganizmy

7 takie jak: bakterie, grzyby, pleśnie, glony i pierwotniaki. W złożach są one przyczepione do materiału wypełniającego, tworząc aktywną błonę biologiczną. Proces tlenowego rozkładu zanieczyszczeń przedstawia się zwykle w postaci uogólnionych reakcji utleniania, asymilacji i autooksydacji substancji komórkowej [1]. Powierzchnia wypełnienia złoża jest pokryta błoną biologiczną, utworzoną na bazie handlowego produktu służącego do biologicznego oczyszczania ścieków w oczyszczalniach przydomowych. W zbiorniku ścieków znajduje się pewna objętość wcześniej oczyszczonych ścieków. Powierzchnia i objętość złoża, wydajność pompy użytej w zestawie, a także czas trwania zajęć powodują, że złoże musi pracować jako bardzo silnie obciążone [2]. Zastosowano więc cyrkulację ścieków w celu zintensyfikowania oczyszczania, w odróżnieniu od "prawdziwych" oczyszczalni, w których przepływ ścieków przez złoże następuje - na ogół - tylko raz. Oprócz kontaktu z błoną biologiczną ścieki ulegają zetknięciu z otaczającym powietrzem powodującym ich dodatkowe natlenienie. Proces ten jest intensyfikowany rozwinięciem powierzchni kontaktu międzyfazowego ciecz - gaz przez rozbicie strumienia na drobne krople w zraszaczu i na wypływie ze złoża. Istnieje również możliwość oczyszczania ścieków z wyłącznym wykorzystaniem zbiornika z osadem czynnym. W tym przypadku nie uruchamia się pompy tłoczącej ścieki na złoże, a reakcje zachodzą w osadzie. Osad czynny powstaje z cząstek błony biologicznej wypłukiwanych wcześniej z powierzchni wypełnienia złoża. Aby zwiększyć aktywność osadu poprzez zapobieganie jego sedymentacji, miesza się intensywnie zawartość reaktora. Tlen dostarczany jest wówczas do środowiska reakcji wyłącznie przez napowietrzenie za pomocą kompresora i perforowanej rury zanurzonej w ściekach. Operacja trwa również kilkadziesiąt godzin. Programując w odpowiedni sposób sterownik mikroprocesorowy można uzyskać naprzemienne cykle aerobowe i anaerobowe wymuszając reakcje utleniania, nitryfikacji i denitryfikacji. W warunkach beztlenowych nastepuje również rozkład związków siarki z wydzieleniem H 2 S (zapach wyraźnie wyczuwalny po pierwszym cyklu beztlenowym). Można także wyłączyć kompresor i prowadzić oczyszczanie w warunkach anaerobowych. Jesli chcesz obejrzeć uproszczone schematy animowane - kliknij: Informacje zawarte w linku mogą się przydać podczas zdawania kolokwium.

8 Przebieg ćwiczenia Z reaktora Nr 2 pobrać do polietylenowego naczynia ok cm 3 ścieków poddawanych wcześniej reakcjom denitryfikacji. Ze względu na produkty redukcji siarki towarzyszące operacji (silny zapach H 2 S) ścieki przenieść pod wyciąg i przelać do szklanej zlewki 3000 cm 3, a następnie pozostawić tam do sklarowania. Reaktor Nr 2.

9 1. 1. Pobieranie ścieków oczyszczonych biologicznie w warunkach aerobowych. Przygotowanie części ścieków do chemicznego strącania jonów PO 4 3- Z reaktora Nr 1 do polietylenowego naczynia pobrać ok cm 3 ścieków oczyszczonych biologicznie w poprzednim cyklu doświadczalnym (grupa pracująca tydzień wcześniej). Reaktor Nr 1; lej Imhoffa po prawej stronie fotografii.

10 Odstawić do opadnięcia osadu czynnego. Ciecz znad osadu zlać do leja Imhoffa napełniając go do kreski 1000 cm cm 3 przesączyć na sączku karbowanym, a pozostałość przekazać asystentowi. Analiza #1 - przed strącaniem PO Do probówki odpipetować 10 cm 3 przesączu, a następnie zadać 7 kroplami odczynnika wanadanowego firmy Merck, 2. wstrząsnąć i odczekać 5 minut. 3. W tym czasie włączyć kolorymetr. W otworze umieścić filtr interferencyjny 400 nm. Blokując dopływ światła do fotoelementu przyciskiem z lewej strony przyrządu (opis przycisku: Dark ) - potencjometrem "ZERO" ustawić wychylenie wskazówki na wartość zerową na dolnej (liniowej) skali miernika. 4. Kuwetę pomiarową #1 napełnić pozostałym przesączem jako roztworem odniesienia, wstawić ją do komory pomiarowej i pokręcając potencjometrem "%" ustawić wartość 100% na skali miernika. 5. Po upływie 5 minut ostrożnie napełnić kuwetę #2 zabarwionym roztworem. Zamienić kuwety w kolorymetrze i po ustaleniu się wyniku zanotować jego wartość w komórce B10 arkusza kalkulacyjnego Excel Arkusz Zapisać na dysku komputera (Ctrl s) Strącanie jonów fosforanowych i koagulacja chemiczna ścieków Celem wstępnego strącenia fosforanów ciecz w cylindrze Imhoffa zadać cm 3 wody wapiennej. i zamieszać. Objętość roztworu strącalnika ustali asystent. Następnie dodać 2 cm 3 roztworu koagulanta chemicznego (10% roztwór Al 2(SO 4) 3). Ponownie zamieszać. W wyniku hydrolizy siarczan glinowy tworzy dodatnio naładowane połączenia (hydrokompleksy) skutecznie destabilizujące koloidy obecne w oczyszczanych ściekach. Powoduje to powstawanie kłaczków, które grawitacyjnie opadają na dno naczynia. Więcej o koagulacji np. tu:

11 Analiza #2 1. Po opadnięciu osadów z cylindra Imhoffa pobrać małą zlewką ok. 50 cm 3 cieczy i przesączyć przez twardy sączek karbowany. 2. Do probówki odpipetować 10 cm 3 przesączu i wkroplić do niego 7 kropli odczynnika Merck, wstrząsnąć i odczekać 5 minut. 3. Dalej postępować podobnie jak w czasie analizy #1 napełniając zabarwionym roztworem kuwetę #3. 4. Odczytać wynik i wpisać go do komórki B11 arkusza kalkulacyjnego Arkusz Zapisać na dysku komputera (Ctrl s). 6. Z komórki H11 odczytać procentową zmniejszenie stężenia jonów fosforanowych w ściekach po strącaniu chemicznym. Ciecze z kuwet wylać ostrożnie (związki szkodliwe) do zbiornika na odpady analityczne ustawionego pod wyciągiem. Kuwety przemyć kilkakrotnie wodą destylowaną i postawić do góry dnem na bibule. Wyłączyć kolorymetr. Sorpcja 1. Po opadnięciu osadów w cylindrze Imhoffa umieścić końcówkę przewodu ssącego na głębokości 1-2 cm powyżej górnej granicy osadu. 2. Uruchomić pompę perystaltyczną i ustawić szybkość tłoczenia wg wskazówek asystenta. 3. Pod wylot przewodu odprowadzającego ścieki po sorpcji podstawić odbieralnik - zlewkę na 500 cm Co pewien czas obserwować objętość cieczy w odbieralniku. 5. Gdy objętość odebranej cieczy wyniesie ok. 500 cm 3, odebrać pozostałą ilość ścieków do drugiej zlewki o pojemności 500 cm Gdy cała objętość ścieków zostanie przetłoczona, zatrzymać pompę perystaltyczną. Z uzyskanej próbki wykonać analizę ChZT wg przepisu analitycznego nr 1 bez stosowania rozcieńczenia wstępnego. 7. Z danych o parametrze ChZT oznaczonym dla ostatniej próby po oczyszczaniu biologicznym uzyskanych przez ćwiczących w poprzednim tygodniu i danych uzyskanych z analizy obliczyć % zmniejszenie parametru ChZT w operacji adsorpcji na węglu aktywowanym i całkowite zmniejszenie dla oczyszczalni (dla wszystkich etapów łącznie).

12 Schemat prac analitycznych oznaczania ChZT metodą chromianową pomiar fotometryczny.

13 Oznaczanie ChZT ścieków metodą chromianową oraz bilans energetyczny i hydrauliczny Odczytać na wodowskazie ogólną objętość ścieków zwiększająć ją o 2 dm 3 gdy pracuje pompa zraszająca złoże. Jeśli w danej chwili złoże nie jest zraszane, wyniku nie zwiększać. Wynik zapisać w arkuszu kalkulacyjnym uruchomionym w komputerze. Aby nie zakłócać samoczynnego naboru wyników pomiaru stężenia tlenu w ściekach, wpisy do arkusza Excel należy przeprowadzić w chwilę po automatycznym zapisie do pliku w środowisku DOS. Stosując kombinację klawiszy "Alt Tab" przejść ze środowiska DOS w środowisko Windows, dokonać wpisu w odpowiedniej rubryce, a następnie powrócić do środowiska DOS tą samą kombinacją klawiszy. Postępować podobnie przy wpisywaniu pozostałych wyników. Odczytać stan licznika energii elektrycznej i miernika przepływu cieczy; wpisać do arkusza kalkulacyjnego (Arkusz 2). Posługując się schematem prac analitycznych (patrz wyżej) pobrać próbkę ścieków surowych i przygotować próbki analityczne. 1. do PE naczynia pobrać cm 3 ścieków i wlać ponownie do zbiornika. Ma to na celu usunięcie z króćca ścieków o składzie nie odpowiadającym średniemu składowi świeżej porcji ścieków wprowadzonych do reaktora. 2. do następnej zlewki pobrać 100 cm 3 ścieków i przesączyć je na sączku karbowanym od osadu czynnego, 3. pobrać pipetą 2 cm 3 przesączu i przenieść do kolby miarowej 250 cm 3, a następnie dopełnić wodą destylowaną do kreski. Wymieszać. 4. Z przygotowanego roztworu analitycznego oznaczyć ChZT. Analiza ChZT metodą chromianową - pomiar fotometryczny. Aby wykonać analizę ChZT należy: 1. Z opakowania NANOCOLOR Test 0-26 lub Test 0-22 (asystent dokona wyboru) wyjąć jedną próbówkę, wstawić ukośnie w stojaku, odkręcić korek. 2. Odmierzyć 2 ml rozcieńczonego roztworu ścieków używając pipety jednomiarowej i powoli wkroplić ciecz do próbówki kierując strumień na ściankę. 3. Zakręcić korek i trzymając za zakrętkę (próbówka silnie się nagrzewa) wstrząsać w sposób pokazany na ilustracji (rys. 202). 4. Wstawić probówkę do jednego z gniazd termostatu i zamknąć osłonę bezpieczeństwa. 5. Włączyć termostat i przyciskami programowania wybrać czas i temperaturę ogrzewania 30 min; C, następnie nacisnąć przycisk OK. 6. Czekać do sygnału dźwiękowego informującego o rozpoczęciu ogrzewania w temperaturze C, a następnie drugiego sygnału informującego o zakończeniu ogrzewania. 7. Wyjąć próbówkę chwytając za zakrętkę (wysoka temperatura!), a następnie na 10

14 min pozostawić w stojaku. 8. Po 10 min. wstrząsnąć zawartością próbówki i ponownie pozostawić w stojaku do całkowitego ostygnięcia (ok. 10 min.) 9. Włączyć fotometr przyciskiem I/0. Posługując się klawiaturą numeryczną wprowadzić numer metody (022 lub 026). 10. Probówkę wyjąć ze stojaka, przetrzeć próbówkę ręcznikiem papierowym lub ściereczką. Postępując zgodnie z instrukcjami pojawiającymi się na wyświetlaczu wstawić próbówkę w gniazdo pomiarowe i nacisnąć przycisk M. 11. Odczytać wynik w [ mg O 2 / l ]. Wynik zapisać w arkuszu wyników i w arkuszu Excel. 12. Postępować analogicznie podczas kolejnych analiz ChZT. Jeśli ostatnia analiza wykonywana jest w pięć lub więcej dni po wprowadzeniu nowej porcji ścieków do reaktora, użyć próbówki Test 0-22, a rozcieńczanie pominąć. Termostat programowalny

15 Fotometr PF-12

16 Obrazkowa instrukcja wykonania analizy dołączana przez producenta do zestawu próbówek fotometrycznych (Adaptacja do polskich warunków - autor instrukcji) Przygotowanie do analizy na zawartość azotanów Jeśli próbki pobrane z reaktorów są mętne, przeprowadzić koagulację. W tym celu do 100 ml zlewki dodać 5 8 kropli 10% roztworu Al 2 (SO 4 ) 3, powoli zamieszać bagietką i pozostawić do opadnięcia osadów. W ostatniej fazie można przyśpieszyć flokulację osadów wykonując bardzo powoli dwa trzy obroty bagietką. Przygotować stanowisko sączenia. W lejku umieścić sączek z gęstej bibuły ( twardy o numerze 390) złożywszy go jako karbowany. Przeprowadzić filtrację dwustopniową. Do lejka ostrożnie wlać ok. 1/4 objętości cieczy znad osadu. Przesącz odbierać do innej zlewki 100 ml. Przygotować trzecią zlewkę 100 ml i kiedy ciecz będzie prawie całkowicie przesączona, zamienić odbieralniki, a przesącz ponownie wlać ostrożnie na sączek. Pozostałość sączyć aż do uzyskania ml przesączu. Sączenie dwustopniowe polepsza jakość przesączu. Osad w pierwszym sączeniu uszczelnia pory sączka, przesącz z drugiego stopnia jest bardziej klarowny. Analiza wstępna #1 Przeprowadzić wstępną analizę na zawartość azotanów / azotynów paskami Quantofix wg instrukcji producenta.

17 Schemat prac analitycznych - na podstawie materiałów producenta.

18 Jeśli próbka wykazuje znaczącą zawartości azotynów, analizy fotometrycznej nie wykonuje się, a ścieki pobrane z reaktora 1 kieruje się do reaktora 2 celem ich denitryfikacji.

19 Analiza fotometryczna #2 metoda 064 Przesącz - zawierający azotany w stężeniu przewyższającym zakres oznaczalności metody - rozcieńczyć w stopniu określonym przez asystenta (ok. 2-10). W tym celu odpipetować odpowiednią ilość przesączu do kolby miarowej 100 cm 3, a następnie dopełnić do kreski wodą świeżo destylowaną i dokładnie wymieszać. Jeśli wstępna analiza wykazała zawartość azotanów w granicach oznaczalności metody 064 (2 100 mg / dm 3 ), nie rozcieńczać. Oznaczenie wykonać zgodnie z instrukcją producenta. Przygotowanie operacji denitryfikacji i analiza #3 Obliczyć szacunkowe zapotrzebowanie węgla organicznego w funkcji stężenia azotanów w ściekach przyjmując, że źródłem węgla jest CH 3 OH, a jego utlenienie będzie zachodzić wg uogólnionej reakcji denitryfikacji: 5CH 3 OH + 6NO > 3N 2 + 5CO 2 + 7H 2 O + 6OH - [16] Dodać odpowiednią objętość metanolu przyjmując jego gęstość r = 0.79 g / cm3. Metanol dodać do zdekantowanych ścieków pobranych z reaktora Nr 1 i wlać je do reaktora Nr 2 przez górny króciec. Analiza #3 Analizę wykonuje się w następnym tygodniu. Robi to kolejna grupa ćwiczących. Analizę wykonuje się wg przepisu bez rozcieńczenia.

20

21 Opracowanie wyników W trybie normalnym obliczenia bilansu energetycznego i hydraulicznego należy wykonać używając arkusza kalkulacyjnego w programie Excel 1. Po wykonaniu ostatniej analizy ChZT program samoczynnego naboru danych stężenia tlenu rozpuszczonego pracuje jeszcze do dnia poprzedzającego następną pracownię. Asystent umieszcza komplet danych na stronie internetowej: skąd ćwiczący mogą je sobie ściągnąć. 2. Korzystając z pliku zawierającego wyniki pomiarów stężenia tlenu rozpuszczonego (Arkusz 1) narysować krzywe tlenowe w układzie współrzędnych prostokątnych (oś Y w [%] tlenu rozpuszczonego, oś X czas [h]) dla reaktora 1 i reaktora Za pomocą tego samego programu wykonać wykres słupkowy ChZT = f(t) i współczynnik jakości pracy oczyszczalni w funkcji czasu. Pożądane jest wykonanie wykresów ilustrujących zależność wszystkich wyników uzyskanych w arkuszu kalkulacyjnym w kolumnach "Wyniki" od czasu. Porównać przebiegi wymienionych funkcji. Wyciągnąć wnioski 4. Opis należy dostarczyć do prowadzącego ćwiczenie nie później niż dwa tygodnie od dnia udostępnienia kompletu wyników pomiarów i analiz wykonanych w trakcie ćwiczenia. Forma opisu - plik w formacie MSWord (*.doc lub *.rtf lub*.docx) nadesłany jako załącznik pod adres: lub osobiście jako plik w formacie MSWord na niezawirusowanym nośniku zewnętrznym (pendrive, CD, dyskietka 3,5 itp.)..

22 Opis powinien rozpoczynać się nagłówkiem wg poniższego wzoru: Sprawozdanie z ćwiczenia nr. 13 Asystent prowadzący ćwiczenie: mgr Adam Myśliński Wykonujący ćwiczenie: Data wykonania ćwiczenia Data oddania sprawozdania Nr grupy Tytuł ćwiczenia: Uwagi Asystenta Oczyszczanie ścieków Treść opisu powinna zawierać: 1. Cel ćwiczenia. 2. Przestudiowana literatura dotycząca ćwiczenia. 3. Teoretyczne podstawy eksperymentu. 4. Opis eksperymentu zawierający: a) blokowy (uproszczony) schemat aparatury. Schemat należy wykonać własnoręcznie (nie kopiować rysunku z niniejszej instrukcji) korzystając z dowolnego programu graficznego (np. MS Paint,), lub zakładki "Rysowanie" w pasku narzędzi edytora tekstu MSWord. W ostateczności starannie narysować na arkuszu papieru w kratkę. Schemat powinien przedstawiać podstawowe elementy instalacji w postaci prostokątów lub kwadratów połączone przewodami hydraulicznymi - linie ciągłe i elektrycznymi - linie przerywane. Można je także wyróżnić kolorem. b) listę reagentów i odczynników, c) wykonywane czynności. d) obserwacje i wyniki pomiarów. 5. Opracowanie wyników: a) równania reakcji, b) rachunkowe opracowanie otrzymanych wyników. Wykorzystując arkusz Nr 2 sporządzić wykresy zależności zmian paramertów: o ChZT od czasu o Obciążenia hydraulicznego od czasu o Obciążęnia ChZT od czasu o Współczynnika jakości pracy od czasu Wykorzystując arkusz Nr 3 sporządzić wykres słupkowy ilustrujący redukcję fosforanów. Wykorzystując arkusz Nr 1 wykonać wykres zmian stężenia tlenu rozpuszczonego w funkcji czasu w oparciu o wyniki uzyskane z tlenomierza. c) źródła błędów, 6) Dyskusja otrzymanych wyników. 7) Wnioski (między innymi: czy cel ćwiczenia został osiągnięty, na podstawie zmian współczynnika jakości pracy oczyszczalni [g O 2 / kwh ] ocenić czas opłacalnego prowadzenia operacji biologicznych)..

23 Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii, Zakład Technologii Chemicznej ĆWICZENIE N o 13- OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW ARKUSZ WYNIKÓW Ćwiczenie wykonali: Oczyszczano ścieki o składzie początkowym...cm 3 3,2% mleka tłustego i...cm 3 wody wodociagowej Wyniki pomiarów: L.P. 1. Przed oczyszcz. [V 1 ] 1 2. Po oczyszcz.[v 1 ] 2 3. Po oczyszcz. [V 1 ] 3 4. Po oczyszcz. [V 1 ] 4 5. Po oczyszcz. [V 1 ] 5 ChZT energia [kwh] przepływ [m 3 ] Data godzina Imię i nazwisko lub Nr listy Początek zajęć:... Koniec zajęć... Warszawa, Podpisy:

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu ĆWICZENIE 4 Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu 1. Wprowadzenie Zbyt wysokie stężenia fosforu w wodach powierzchniowych stojących, spiętrzonych lub wolno płynących prowadzą do zwiększonego przyrostu

Bardziej szczegółowo

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia:

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia: II. ODŻELAZIANIE LITERATURA 1. Akty prawne: Aktualne rozporządzenie dotyczące jakości wody do picia i na potrzeby gospodarcze. 2. Chojnacki A.: Technologia wody i ścieków. PWN, Warszawa 1972. 3. Hermanowicz

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania. dr inż. Katarzyna Umiejewska

Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania. dr inż. Katarzyna Umiejewska Charakterystyka ścieków mleczarskich oraz procesy i urządzenia stosowane do ich oczyszczania dr inż. Katarzyna Umiejewska W 2011 r. wielkość produkcji wyniosła 11183 mln l mleka. Spożycie mleka w Polsce

Bardziej szczegółowo

Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka.

Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka. 1 Metody rozdziału substancji, czyli śladami Kopciuszka. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - ekstrakcja, - chromatografia, - adsorpcja, - sedymentacja, - dekantacja, - odparowywanie oraz z

Bardziej szczegółowo

ALGALTOXKIT F Procedura testu

ALGALTOXKIT F Procedura testu ALGALTOXKIT F Procedura testu 1 PRZYGOTOWANIE STANDARDOWEJ POŻYWKI A B C D - KOLBKA MIAROWA (1 litr) - FIOLKI Z ROZTWORAMI POŻYWEK A (2 fiolki), B, C, D - DESTYLOWANA (lub dejonizowana) WODA 2 A PRZENIEŚĆ

Bardziej szczegółowo

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WPROWADZENIE Ostatnim etapem uzdatniania wody w procesie technologicznym dla potrzeb ludności i przemysłu jest dezynfekcja. Proces ten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie chlorków metodą spektrofotometryczną z tiocyjanianem rtęci(ii)

Bardziej szczegółowo

Polarymetryczne oznaczanie stężenia i skręcalności właściwej substancji optycznie czynnych

Polarymetryczne oznaczanie stężenia i skręcalności właściwej substancji optycznie czynnych Polarymetryczne oznaczanie stężenia i skręcalności właściwej substancji optycznie czynnych Część podstawowa: Zagadnienia teoretyczne: polarymetria, zjawisko polaryzacji, skręcenie płaszczyzny drgań, skręcalność

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 Spis treści III. Wstęp... 9 III. Zasady porządkowe w pracowni technologicznej... 10 1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 III. Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU

UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU 5 UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW, WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE PIERWIASTKÓW 3 OKRESU CEL ĆWICZENIA Poznanie zależności między chemicznymi właściwościami pierwiastków, a ich położeniem w układzie okresowym oraz korelacji

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji.

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji. test nr 2 Termin zaliczenia zadań: IIIa - 29 października 2015 III b - 28 października 2015 zad.1 Reakcja rozkładu tlenku rtęci(ii) 1. Narysuj schemat doświadczenia, sporządź spis użytych odczynników,

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Opracował dr inż. Tadeusz Janiak

Opracował dr inż. Tadeusz Janiak Opracował dr inż. Tadeusz Janiak 1 Uwagi dla wykonujących ilościowe oznaczanie metodami spektrofotometrycznymi 3. 3.1. Ilościowe oznaczanie w metodach spektrofotometrycznych Ilościowe określenie zawartości

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH METODY BIOTECHNOLOGICZNE W OCHRONIE ŚRODOWISKA BADANIE AKTYWNOŚCI DEHYDROGENAZ MIKROORGANIZMÓW

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW METODAMI MECHANICZNO-CHEMICZNYMI

TECHNOLOGIA OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW METODAMI MECHANICZNO-CHEMICZNYMI TECHNOLOGIA OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW METODAMI MECHANICZNO-CHEMICZNYMI 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest określenie optymalnych warunków prowadzenia procesu oczyszczania ścieków metodą koagulacji

Bardziej szczegółowo

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej

Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej I. Regulamin BHP pracowni chemicznej. Pokaz szkła. Technika pracy laboratoryjnej Zagadnienia Regulamin bezpieczeństwa i higiena pracy w laboratorium chemicznym Organizacja stanowiska pracy Ochrona przeciwpożarowa

Bardziej szczegółowo

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5

4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 Wykonanie ćwiczenia 4A. Chromatografia adsorpcyjna... 1 4B. Chromatografia podziałowa... 3 4C. Adsorpcyjne oczyszczanie gazów... 5 4A. Chromatografia adsorpcyjna Stanowisko badawcze składa się z: butli

Bardziej szczegółowo

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Zagadnienia: 1. Absorbcja światła. 2. Współrzędne trójchromatyczne barwy, Prawa Gassmana. 3. Trójkąt barw. Trójkąt nasyceń. 4. Rozpraszanie światła. 5.

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Adsorpcyjne oczyszczanie gazów z zanieczyszczeń związkami organicznymi

Adsorpcyjne oczyszczanie gazów z zanieczyszczeń związkami organicznymi Pracownia: Utylizacja odpadów i ścieków dla MSOŚ Instrukcja ćwiczenia nr 17 Adsorpcyjne oczyszczanie gazów z zanieczyszczeń związkami organicznymi Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Zakład Dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

VI. SCENARIUSZE ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE

VI. SCENARIUSZE ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE 68 S t r o n a 1.Temat zajęć: VI. SCENARIUSZE ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE Projekt: Woda w środowisku przyrodniczym w aspekcie lokalnym i globalnym Temat: Tajemnice kropli wody 2. Czas pracy:

Bardziej szczegółowo

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM

OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM ścieki przemysłowe, złoże biologiczne Katarzyna RUCKA, Małgorzata BALBIERZ* OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH O DUŻEJ ZAWARTOŚCI OLEJÓW NA ZŁOŻU BIOLOGICZNYM Przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków

Biologiczne oczyszczanie ścieków Biologiczne oczyszczanie ścieków Ściek woda nie nadająca się do użycia do tego samego celu Rodzaje ścieków komunalne, przemysłowe, rolnicze Zużycie wody na jednego mieszkańca l/dobę cele przemysłowe 4700

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4. Roztwory i ich właściwości

ĆWICZENIE 4. Roztwory i ich właściwości I. Roztwory rzeczywiste ĆWICZENIE 4 Roztwory i ich właściwości 1. Sporządzanie roztworu CuSO 4 o określonym stężeniu procentowym - wykonać w zespołach 2-osobowych W celu sporządzenia 25 lub 50 ml 10% m/v

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ Wprowadzenie Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ opracowanie: Barbara Stypuła Celem ćwiczenia jest poznanie roli katalizatora w procesach chemicznych oraz prostego sposobu wyznaczenia wpływu

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH

OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH OZNACZANIE UTLENIALNOŚCI WÓD NATURALNYCH WPROWADZENIE Utlenialność wody jest to umowny wskaźnik określający zdolność wody do pobierania tlenu z nadmanganianu potasowego (KMnO4) w roztworze kwaśnym lub

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 30 ... I etap transestryfikacji

ĆWICZENIE 30 ... I etap transestryfikacji ĆWICZENIE 30 Wykonujący Data..... I etap transestryfikacji Objętość oleju[ml] Objętość wprowadzonego 1M KOH Czas rozpoczęcia mieszania Czas zatrzymania mieszadła Masa kolby do frakcji glicerynowej II etap

Bardziej szczegółowo

Dwutlenek węgla bez tajemnic.

Dwutlenek węgla bez tajemnic. 1 Dwutlenek węgla bez tajemnic. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - dwutlenek węgla, - reakcja chemiczna. Hipoteza sformułowana przez uczniów: 1. Dwutlenek węgla można otrzymać w reakcji spalania

Bardziej szczegółowo

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA 21. 02. 2011 I. Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie się poprzez samodzielny

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3.

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3. Spis treści 1. Wiadomości ogólne, ochrona wód 17 1.1 Gospodarkawodna 17 1.2 Polskie prawo wodne 25 1.2.1 Rodzaj wód 27 1.2.2 Własność wód 27 1.2.3 Koizystaniezwód 28 1.2.3.1 Powszechne koizystaniezwód

Bardziej szczegółowo

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS

Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Biologiczne oczyszczanie ścieków komunalnych z zastosowaniem technologii MBS Do powszechnie powstających ścieków należy zaliczyć ścieki komunalne, będące nieuniknionym efektem zaspokajania potrzeb sanitarnych

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Usuwanie jonów żelaza i manganu z wody

Usuwanie jonów żelaza i manganu z wody Usuwanie jonów żelaza i manganu z wody Miejsce wykonywania ćwiczenia: Zakład Chemii Środowiska, Wydział Chemii UJ ul. Gronostajowa 3 (III Kampus UJ), pok. 015. Prowadzący: Dr Paweł Miśkowiec Wstęp Jony

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

13. TERMODYNAMIKA WYZNACZANIE ENTALPII REAKCJI ZOBOJĘTNIANIA MOCNEJ ZASADY MOCNYMI KWASAMI I ENTALPII PROCESU ROZPUSZCZANIA SOLI

13. TERMODYNAMIKA WYZNACZANIE ENTALPII REAKCJI ZOBOJĘTNIANIA MOCNEJ ZASADY MOCNYMI KWASAMI I ENTALPII PROCESU ROZPUSZCZANIA SOLI Wykonanie ćwiczenia 13. TERMODYNAMIKA WYZNACZANIE ENTALPII REAKCJI ZOBOJĘTNIANIA MOCNEJ ZASADY MOCNYMI KWASAMI I ENTALPII PROCESU ROZPUSZCZANIA SOLI Zadania do wykonania: 1. Wykonać pomiar temperatury

Bardziej szczegółowo

Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji

Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji ĆWICZENIE 3, 4 Badanie procesu nitryfikacji i denitryfikacji 1. Usuwanie azotu w procesach biologicznych wiadomości ogólne Azot w wodzie i ściekach może występować jako: azot organiczny, azot amonowy,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 3 Uzdatnianie wody

Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 3 Uzdatnianie wody Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii Zakład Dydaktyczny Technologii Chemicznej Pracownia Technologii Adam Myśliński Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 3 Uzdatnianie wody Rok Akademicki 2013/2014 Materiały

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

Wydanie 3 EGZ. NADZOROWANY

Wydanie 3 EGZ. NADZOROWANY Strona 1 z 6 Opracował Asystent Elżbieta Półtorak 04.03.2011r. Stanowisko, imię i nazwisko: Data: Podpis Sprawdził Szef ZDL Andrzej Białek 08.03.2011r. Stanowisko, imię i nazwisko: Data: Podpis Zatwierdził

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Hybrydowy reaktor fermentacyjny ogrzewany promieniowaniem mikrofalowym

Hybrydowy reaktor fermentacyjny ogrzewany promieniowaniem mikrofalowym PROGRAM STRATEGICZNY ZAAWANSOWANE TECHNOLOGIE POZYSKIWANIA ENERGII ZADANIE NR 4 Opracowanie zintegrowanych technologii wytwarzania paliw i energii z biomasy, odpadów rolniczych i innych Hybrydowy reaktor

Bardziej szczegółowo

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU

Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji METROLOGIA I KONTKOLA JAKOŚCI - LABORATORIUM TEMAT: STATYSTYCZNA KONTROLA PROCESU 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z podstawami wdrażania i stosowania metod

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word)

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word) Dostosowywanie paska zadań Ćwiczenia nr 2 Edycja tekstu (Microsoft Word) Domyślnie program Word proponuje paski narzędzi Standardowy oraz Formatowanie z zestawem opcji widocznym poniżej: Można jednak zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. Ćwiczenie 2a. Przygotowanie próbek do analizy i analiza sitowa na przykładzie fosforanów paszowych

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. Ćwiczenie 2a. Przygotowanie próbek do analizy i analiza sitowa na przykładzie fosforanów paszowych PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO Ćwiczenie 2a Przygotowanie próbek do analizy i analiza sitowa na przykładzie fosforanów paszowych WSTĘP TEORETYCZNY I Ogólne zasady pobierania próbek do badań Przy pobieraniu

Bardziej szczegółowo

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WYKREŚLANIE KRZYWYCH PRZEBIEGU CHLOROWANIA DLA WODY ZAWIERAJĄCEJ AZOT AMONOWY. 1. WPROWADZENIE Chlor i niektóre jego związki po wprowadzeniu do wody działają silnie

Bardziej szczegółowo

JAK PROSTO I SKUTECZNIE WYKORZYSTAĆ ARKUSZ KALKULACYJNY DO OBLICZENIA PARAMETRÓW PROSTEJ METODĄ NAJMNIEJSZYCH KWADRATÓW

JAK PROSTO I SKUTECZNIE WYKORZYSTAĆ ARKUSZ KALKULACYJNY DO OBLICZENIA PARAMETRÓW PROSTEJ METODĄ NAJMNIEJSZYCH KWADRATÓW JAK PROSTO I SKUTECZNIE WYKORZYSTAĆ ARKUSZ KALKULACYJNY DO OBLICZENIA PARAMETRÓW PROSTEJ METODĄ NAJMNIEJSZYCH KWADRATÓW Z tego dokumentu dowiesz się jak wykorzystać wbudowane funkcje arkusza kalkulacyjnego

Bardziej szczegółowo

Jak korzystać z Excela?

Jak korzystać z Excela? 1 Jak korzystać z Excela? 1. Dane liczbowe, wprowadzone (zaimportowane) do arkusza kalkulacyjnego w Excelu mogą przyjmować różne kategorie, np. ogólne, liczbowe, walutowe, księgowe, naukowe, itd. Jeśli

Bardziej szczegółowo

REDOKSYMETRIA ZADANIA

REDOKSYMETRIA ZADANIA REDOKSYMETRIA ZADANIA 1. Na zmiareczkowanie 0,1952 g kwasu szczawiowego H 2 C 2 O 4 2H 2 O zużyto 31,24 cm 3 mianowanego roztworu KMnO 4. Oblicz miano KMnO 4. m.m. H 2 C 2 O 4 2H 2 O=126,068 g/mol Odp.

Bardziej szczegółowo

Zgłoszenie. Instalacji przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków ze studnią chłonną WZÓR 730-082-204

Zgłoszenie. Instalacji przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków ze studnią chłonną WZÓR 730-082-204 Zgłoszenie Instalacji przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków ze studnią chłonną INWESTOR ADRES ZAMIESZKANIA ADRES INWESTYCJI DATA WNIOSKU Wykaz NORM oczyszczalni Gama Plastic EN-PN 12566-1 Spis

Bardziej szczegółowo

Miernik zawartości tlenu Voltcraft DO-100. Wersja: 12/08. www.conrad.pl. Instrukcja obsługi. Numer produktu: 101140

Miernik zawartości tlenu Voltcraft DO-100. Wersja: 12/08. www.conrad.pl. Instrukcja obsługi. Numer produktu: 101140 Miernik zawartości tlenu Voltcraft DO-100 Instrukcja obsługi Numer produktu: 101140 Wersja: 12/08 Strona 1 z 9 Uruchamianie, kalibracja, przeprowadzanie pomiaru Kalibracja Przed pierwszym użyciem miernika

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a

PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO. ĆWICZENIE 3a PODSTAWY LABORATORIUM PRZEMYSŁOWEGO ĆWICZENIE 3a Analiza pierwiastkowa podstawowego składu próbek z wykorzystaniem techniki ASA na przykładzie fosforanów paszowych 1 I. CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studentów

Bardziej szczegółowo

Biologiczne usuwanie azotu kierunek biotechnologia od 2014/2015

Biologiczne usuwanie azotu kierunek biotechnologia od 2014/2015 Usuwanie azotu w procesach biologicznych Biologiczne usuwanie azotu ze ścieków polega na stworzeniu takich warunków realizacji procesu, aby zintensyfikować te same przemiany azotu, które zachodzą w warunkach

Bardziej szczegółowo

NOWOŚĆ! REWELACJA!!! PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW. Pełnobiologiczne oczyszczanie

NOWOŚĆ! REWELACJA!!! PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW. Pełnobiologiczne oczyszczanie OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW NOWOŚĆ! REWELACJA!!! Pełnobiologiczne oczyszczanie ścieków do nowych i adaptacji istniejących instalacji PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW SSB AQUATO STABI-KOM AQUATO STABI-KOM- PRZYDOMOWA

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE 93 S t r o n a VI. SCENARIUSZ ZAJĘĆ W CENTRUM NAUKI KOPERNIK W WARSZAWIE 1.Temat zajęć: Projekt: Niezwykłości zwykłej wody Temat: Woda niezwyczajna ciecz 2. Czas pracy: 1 godzina 3. Materiały i narzędzia:

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

PREPARATYKA NIEORGANICZNA. Przykład 1 Ile kilogramów siarczanu(vi) żelaza (II) można otrzymać z 336 kg metalicznego żelaza?

PREPARATYKA NIEORGANICZNA. Przykład 1 Ile kilogramów siarczanu(vi) żelaza (II) można otrzymać z 336 kg metalicznego żelaza? PREPARATYKA NIEORGANICZNA W laboratorium chemicznym jedną z podstawowych czynności jest synteza i analiza. Każda z nich wymaga specyficznych umiejętności, które można przyswoić w trakcie ćwiczeń laboratoryjnych.

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych. od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej

Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych. od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej Gdańsk, 15-17 kwietnia 2012 r. Seminarium naukowo-techniczne pt. Praktyczne aspekty dawkowania alternatywnych źródeł węgla w oczyszczalniach ścieków od badań laboratoryjnych do zastosowań w skali technicznej

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

PRZYDOMOWE OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW TYPU SBR Eko-Systemy ClearFox

PRZYDOMOWE OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW TYPU SBR Eko-Systemy ClearFox PRZYDOMOWE OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW TYPU SBR Eko-Systemy ClearFox 1. PRZEZNACZENIE Oczyszczalnie ścieków SBR przeznaczone są do oczyszczanie ścieków bytowo-gospodarczych, gdzie wymagane jest skuteczne podczyszczanie

Bardziej szczegółowo

SurTec 619 fosforanowanie cynkowe

SurTec 619 fosforanowanie cynkowe SurTec 619 fosforanowanie cynkowe Właściwości do zastosowania w procesach zanurzeniowych do stali detale pokryte warstwą fosforanu można poddawać dalszej obróbce plastycznej np: tłoczenie, wykrawanie,

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU BIOLOGIA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Występowanie glukozy i jej zawartość w wybranych owocach Na podstawie pracy

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej badanie moczu Rozmiary cewników... 139 Rutynowe postępowanie przy badaniu moczu... 140 Ogólne badanie moczu... 141 Badanie osadu moczu... 142 Tabela ph moczu dla kryształów moczu 142 Komórki i wałeczki...

Bardziej szczegółowo

SurTec 684 Chromiting HP

SurTec 684 Chromiting HP SurTec 684 Chromiting HP Grubowarstwowa pasywacja dla powłok cynkowych i cynk/żelazo Właściwości Nie zawierająca chromu VI pasywacja grubo powłokowa, Temperatura pracy 20 30 C Na bazie chromu III Do zastosowania

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych. 1. Wstęp

Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych. 1. Wstęp Pracownia specjalizacyjna I rok OŚ II Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych 1. Wstęp Gleba jest złożonym, dynamicznym tworem przyrody,

Bardziej szczegółowo

ŚCIEKÓW MLECZARSKICH. Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki

ŚCIEKÓW MLECZARSKICH. Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki ZASTOSOWANIE BIOREAKTORÓW BEZTLENOWYCH DO PODCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW MLECZARSKICH Prof. nzw. dr hab. inż. Krzysztof Barbusiński Politechnika Śląska Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki E-mail: krzysztof.barbusinski@polsl.pl

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie składu ziarnowego kruszyw z wykorzystaniem próbek zredukowanych

Oznaczanie składu ziarnowego kruszyw z wykorzystaniem próbek zredukowanych dr inż. Zdzisław Naziemiec ISCOiB, OB Kraków Oznaczanie składu ziarnowego kruszyw z wykorzystaniem próbek zredukowanych Przesiewanie kruszyw i oznaczenie ich składu ziarnowego to podstawowe badanie, jakie

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Test z przedmiotu zajęcia komputerowe

Test z przedmiotu zajęcia komputerowe Test z przedmiotu zajęcia komputerowe 1. System operacyjny to: a) nowoczesna gra komputerowa, b) program niezbędny do pracy na komputerze, c) urządzenie w komputerze. d) przeglądarka internetowa 2.Angielskie

Bardziej szczegółowo

Zadania na listopad. Zadanie 1 Meksyk położony jest od Buenos Aires na A. północny wschód B. południowy wschód C. północny zachód D.

Zadania na listopad. Zadanie 1 Meksyk położony jest od Buenos Aires na A. północny wschód B. południowy wschód C. północny zachód D. Zadania na listopad Zadania z geografii Meksyk położony jest od Buenos Aires na A. północny wschód B. południowy wschód C. północny zachód D. południowy zachód Zadanie 2 Jeżeli w Lagos jest godzina 12.00

Bardziej szczegółowo

SurTec 865 miedź kwaśna

SurTec 865 miedź kwaśna SurTec 865 miedź kwaśna właściwości w niskich gęstościach prądu tworzy jasne, błyszczące powłoki powłoki drobnoziarniste, elastyczne nadaje się do elementów o skompilkowanych kształtach stosowana w liniach

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU Uniwersytet Rzeszowski WYDZIAŁ KIERUNEK Matematyczno-Przyrodniczy Fizyka techniczna SPECJALNOŚĆ RODZAJ STUDIÓW stacjonarne, studia pierwszego stopnia KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU NAZWA PRZEDMIOTU WG PLANU

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego

Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego Tabela potwierdzenia informacji rejestracyjnych przedsiębiorstwa produkcji importowanego mleka pasteryzowanego 1. Podstawowe informacje na temat przedsiębiorstwa (wypełnia przedsiębiorstwo ubiegające się)

Bardziej szczegółowo

Kinetyka procesu suszenia w suszarce fontannowej

Kinetyka procesu suszenia w suszarce fontannowej Kinetyka procesu suszenia w suszarce fontannowej 1. Wstęp 1 Aparaty fluidyzacyjne o stałym przekroju, ze względu na: niemożliwość pracy w zakresie wyższych prędkości przepływu gazu, trudność suszenia materiałów

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Oferta na przydomowe oczyszczalnie ścieków

Oferta na przydomowe oczyszczalnie ścieków ECOKUBE Sp. z o. o. ul. Sienkiewicza 55 90-009 Łódź NIP: 725-189-28-15 tel. (+48) 42 630 0995 fax. (+48) 42 630 6645 email: biuro@ecokube.pl Łódź dnia 02.03.2009r. Oferta na przydomowe oczyszczalnie ścieków

Bardziej szczegółowo

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich:

Uzdatnianie wody. Ozon posiada wiele zalet, które wykorzystuje się w uzdatnianiu wody. Oto najważniejsze z nich: Ozonatory Dezynfekcja wody metodą ozonowania Ozonowanie polega na przepuszczaniu przez wodę powietrza nasyconego ozonem O3 (tlenem trójatomowym). Ozon wytwarzany jest w specjalnych urządzeniach zwanych

Bardziej szczegółowo

NOWOŚĆ. Cennik ROTH MicroStar. Zycie pełne energii. Oczyszczalnia MicroStar. Ważny od 1 marca 2016 17.03.2016

NOWOŚĆ. Cennik ROTH MicroStar. Zycie pełne energii. Oczyszczalnia MicroStar. Ważny od 1 marca 2016 17.03.2016 NOWOŚĆ Cennik ROTH MicroStar Oczyszczalnia MicroStar e n e r g i a wytwarzanie gromadzenie oczyszczalnia spełnia wymagania normy EN 12566-3+A2 d y s t r y b u c j a w o d a 17.03.2016 Zycie pełne energii

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

THP-100 su Obsługa oprogramowania oraz instrukcja wzorcowania

THP-100 su Obsługa oprogramowania oraz instrukcja wzorcowania THP-100 su Obsługa oprogramowania oraz instrukcja wzorcowania Spis treści Konfiguracja programu...3 Odczyt pomiarów...4 Wzorcowanie...6 Edycja ręczna...7 Edycja automatyczna...7 Konfiguracja...10 Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

DESTYLACJA JAKO METODA WYODRĘBNIANIA I OCZYSZCZANIA ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH

DESTYLACJA JAKO METODA WYODRĘBNIANIA I OCZYSZCZANIA ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH DESTYLCJ JKO METOD WYODRĘNINI I OCZYSZCZNI ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH Zakres materiału: - metody rozdzielania substancji, - destylacja - charakter wykorzystywanych zjawisk, typy destylacji, zastosowanie, charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 4. Zakład Budownictwa Ogólnego. Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego

ĆWICZENIE NR 4. Zakład Budownictwa Ogólnego. Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego Zakład Budownictwa Ogólnego ĆWICZENIE NR 4 Kruszywa budowlane - oznaczenie gęstości nasypowej - oznaczenie składu ziarnowego Instrukcja z laboratorium: Budownictwo ogólne i materiałoznawstwo Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (0 1) W tabeli podano rodzaje mieszanin oraz wybrane sposoby ich rozdzielania. Rodzaj mieszaniny Metoda rozdzielania mieszaniny

Zadanie 2. (0 1) W tabeli podano rodzaje mieszanin oraz wybrane sposoby ich rozdzielania. Rodzaj mieszaniny Metoda rozdzielania mieszaniny Zadanie 1. (0 1) Uczniowie obserwowali przebieg doświadczenia, w którym do kolby z wrzącą wodą wprowadzono płonący magnez nad powierzchnię cieczy. Doświadczenie zilustrowali rysunkiem. W czasie doświadczenia

Bardziej szczegółowo

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO Katarzyna RUCKA*, Michał MAŃCZAK*, Piotr BALBIERZ* ścieki przemysłowe, reaktor SBR, biologiczne oczyszczanie ścieków BADANIA TECHNOLOGICZNE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW Z PRZEMYSŁU CUKIERNICZEGO METODĄ OSADU CZYNNEGO

Bardziej szczegółowo

BIOCHEM-ART ; ul. Elfów 75, 80-180 Gdańsk tel./fax (0-58) 304-80-77

BIOCHEM-ART ; ul. Elfów 75, 80-180 Gdańsk tel./fax (0-58) 304-80-77 Delvo-X-Press ßL-II Delvo-X-Press ßL-II jest jakościowym niekompetencyjnym testem immunoenzymatycznym przeznaczonym do badania pozostałości antybiotyków ß-laktamowych w surowym i pasteryzowanym mleku krowim.

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)179237 (13) B1

(12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)179237 (13) B1 R Z E C Z PO SPO L IT A POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)179237 (13) B1 U rząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia. 309469 (22) Data zgłoszenia: 01.07.1995 (51) IntCl7. C02F

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY CHROMATOGRAFII GAZOWEJ

PODSTAWY CHROMATOGRAFII GAZOWEJ Politechnika Gdańska Wydział Chemiczny Katedra Chemii Analitycznej ĆWICZENIE LABORATORYJNE PODSTAWY CHROMATOGRAFII GAZOWEJ Opracowała: dr Lidia Wolska ZAKRES WYMAGANEGO MATERIAŁU: 1. Chromatografia: definicja,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA Grażyna Gryglewicz ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA l. Wiadomości ogólne Analiza miareczkowa jest jedną z ważniejszych metod analizy ilościowej. Metody analizy miareczkowej polegają na oznaczeniu ilości

Bardziej szczegółowo