Elektronika dla detektorow zyki. wysokich energii. Okiem zyka"

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Elektronika dla detektorow zyki. wysokich energii. Okiem zyka""

Transkrypt

1 1 Elektronika dla detektorow zyki wysokich energii Okiem zyka" " Plan wyk ladu: 1. wyjasnienia i uwagi natury ogolnej; 2. jak wydobyc sygna l z detektora i go przy tym nie zgubic { czyli o elektronice analogowej; 3. jak zrobic z niego cos u_zytecznego { konwertery i podstawowe elementy cyfrowe; 4. jak nakarmic nim komputer { interfejsy, systemy odczytu; 5. jak szybko pozbyc sie, danych zbe, dnych { specjalna elektronika do systemow wyzwalania

2 ELEKTRONIKA DLA... 2 Uzasadnienie Nie ma wspo lczesnego detektora cza, stek elementarnych bez rozbudowanego elektronicznego systemu odczytu......bo praktycznie wszystkie wspo lczesne typy detektorow dostarczaja, informacji w formie impulsow elektrycznych,...bo ilosc informacji z detektora jest tak ogromna, _ze bez elektornicznego przetwarzania nie da rady, Ktokolwiek buduje lub u_zytkuje detektory zyki wysokich energii nie uniknie bliskiej znajomosci z rozmaitymi urza, dzeniami elektronicznymi. Elektronika jest trudna, skomplikowana i najlepiej zostawic ja, fachowcom. ) nale_zy wynaja, c najlepszych jakich uda sie, znalezc! Wie, c po co ten wyk lad? _zeby wiedziec co sie, da zrobic i jak to trudne; _zeby miec z fachowcem wspolny je, zyk; _zeby nie zawracac fachowcowi g lowy drobiazgami. Reszta wyk ladu be, dzie praktycznie przegla, dem problemow natury elektronicznej na jakie natraamy buduja, c detektory i ich typowych rozwia, zan. Nie be, dzie to w _zadnym wypadku przegla, dkompletny { bo i czasu za ma lo, a poza tym sam nie na wszystkim sie, znam...

3 ELEKTRONIKA DLA... 3 Uwagi ogolne: W detektorach mamy do czynienia prawie wy la, cznie z sygna lami impulsowymi (w odro_znieniu od techniki radiowej czy audio z przebiegami cia, g lymi). Przyk lady przebiegow impulsowych: U (I) t U (I) t Typowe czasy trwania impulsow { od nanosekund do dziesia, tkow mikrosekund. Odste, py mie, dzy impulsami sa, nieregularne. W lasnosci liniowych uk ladow elektronicznych sa, dobrze okreslone dla przebiegow sinusoidalnych { do badania zachowania uk ladu dla dowolnego przebiegu stosujemy transformacje Fouriera. W rozk ladzie fourierowskim przebiegu impulsowego wyste, puja, cze, stotliwosci od bliskich zeru, do znacznie powy_zej odwrotnosci czasu trwania impulsu. W praktyce ka_zdy uk lad elektroniczny ma jakies gorne ograniczenie przenoszonych cze, stotliwosci ("pasmo przenoszenia").

4 ELEKTRONIKA DLA... 4 Efekt ograniczonego od gory pasma przenoszenia elektroniki: ) Aby unikna, c zniekszta lcen konieczne jest szerokie pasmo przenoszenia (nawet do kilkuset MHz). Szczegolnie du_za szerokosc pasma jest potrzebna je_zeli zale_zy nam na zachowaniu kszta ltu impulsu. )Nie takie proste! Podzia l impulsow: 1. analogowe: nosnikiem informacji jest pewien cia, g ly parametr impulsu (amplituda, kszta lt, czas trwania...), ka_zda wartosc parametru z pewnego przedzia lu jest dopuszczalna. 2. cyfrowe: parametry impulsu moga, przyjmowac wartosci z pewnego skonczonego, dyskretnego ich zbioru (zazwyczaj dwie dopuszczalne wartosci { impuls binarny). Impuls analogowy niesie wie, cej informacji ni_z cyfrowy, ale jest bardziej podatny na zak locenia (szumy, zniekszta lcenia) niszcza, ce zawartosc informacyjna,.

5 ELEKTRONIKA DLA... 5 Impuls cyfrowy jest ma lo wra_zliwy na tego typu zak locenia (daje sie, odtworzyc nawet po znacznym zniekszta lceniu). Zawartosc informacyjna, mo_zna zwie, kszyc koduja, c liczby jako cia, gi impulsow, przesy lane rownolegle ba, dz szeregowo. Gwa ltowny rozwoj technologii cyfrowej w ostatnich latach { mo_zemy skorzystac w obrobce, wizualizacji i zapisie sygna low. ) che, tniej operujemy impulsami cyfrowymi. Wie, kszosc detektorow dostarcza impulsu analogowego (sa, wyja, tki { np. licznik GM)! sygna l musi byc poddany digitalizacji (zamianie istotnych parametrow na postac cyfrowa, ). W konsekwencji podzia l elektroniki na: 1. analogowa, (liniowa, ) { przetwarza impulsy analogowe (wzmacniacze, bramki liniowe, uk lady kszta ltuja, ce...) 2. cyfrowa, { operuje impulsami ba, dz cia, gami impulsow cyfrowych (bramki logiczne, uk lady koincydencyjne, liczniki, procesory...) 3. konwertery analogowo-cyfrowe (dyskryminatory, ADC, TDC, DAC...)

6 ELEKTRONIKA DLA... 6 Transmisja sygna low Praktycznie w ka_zdym eksperymencie pojawia sie, potrzeba transmisji sygna low elektrycznych na mniejsze lub wie, ksze odleg losci. ) Tylko pozornie proste! Analiza, propagacji sygna low w kablach zajmuje sie, sie, teoria linii transmisyjnych. Idealna linia transmisyjna { para idealnych, rownoleg lych przewodnikow (ustalona geometria) Przyk lad { cze, sto stosowane kable koncentryczne: jeden przewodnik w formie okra, g lego drutu, drugi w formie cylindra (zwykle oplotu), umieszczone wspo losiowo. Izolacja zewnetrzna oplot dielektryk przewodnik Obwod zaste, pczy odcinka linii przesy lowej: L R L C C 1/G linia idealna linia rzeczywista L { samoindukcja C { pojemnosc R { opornosc przewodnikow G { przewodnictwo dielektryka Wszystkie wielkosci na jednostke, d lugosci kabla.

7 ELEKTRONIKA DLA... 7 Latwo udowodnic, rozwia, zuja, c odpowiednie rownania dla powy_zszego obwodu zaste, pczego (patrz "Wste, p do zyki", II rok), _ze w idealnym kablu impuls propaguje sie, bez strat i zniekszta lcen z pre, dkoscia, grupowa, v = p 1 LC Dla kabla koncentrycznego LC = 0 0.Typowo v 0:2 m/ns (nie c!) Kable czasami dostarczane sa, w odcinkach o zdeniowanym czasie propagacji impulsu { np. 1 ns czy 5 ns (oko lo metr). Inna wa_zna wielkosc dla linii transmisyjnej to impedancja charakterystyczna vut L Z = C Z nie zale_zy od d lugosci kabla, a tylko od jego geometrii. Dla kabla koncentrycznego: Z 60 vut ln b [] a W praktyce najcze, sciej u_zywa sie, kabli o Z = 50. (nie mamy, jak widac, zbyt du_zego wyboru!) Znaczenie zyczne Z { jest to "opor falowy". Ma znaczenie dla tego co sie, dzieje na koncu kabla: Je_zeli obcia, _zymy kabel na koncu oporem omowymowartosci rownej Z, towowczas sygna l zostanie ca lkowicie poch lonie, tyw tym oporniku. w przeciwnym wypadku powstanie sygna l odbity we, druja, cy w strone nadajnika. Wspo lczynnik odbicia: U odb U 0 = = R, Z R + Z

8 ELEKTRONIKA DLA... 8 w rezultacie odbicia tracimy cze, sc energii sygna lu, moga, sie, te_z pojawic zniekszta lcenia. ) Trzeba znac Z linii i odpowiednia ja, obcia, _zac ("terminowac") do la, czaja, c oporniki (szeregowo lub rownolegle) aby opornosc odbiornika i nadajnika dopasowac do impedancji linii. Pamie, tac przy doborze elektroniki......a zw laszcza przy ogla, daniu impulsow na oscyloskopie! (oscyloskop ma zazwyczaj bardzo du_za, opornosc wejsciowa, ). To wszystko by lo dla idealnego kabla. Co z kablem rzeczywistym? Rozwia, zanie ma postac fali biegna, cej o amplitudzie maleja, cej eksponencjalnie z odleg loscia, { straty sygna lu na opornosci omowej { straty mocy istotne na odleg losciach rze, du kilkudziesie, ciu metrow Wspo lczynnik t lumienia zale_zy od cze, stosci { schemat zaste, pczy kabla jest schematem ltra dolnoprzepustowego { wy_zsze cze, stosci sa, silniej t lumione { R i G rosna, z cze, stoscia, (naskorkowosc, straty na zmiane, polaryzacji dielektryka). Zale_znosc od cze, stosci powoduje zniekszta lcenia impulsu, bo poszczegolne sk ladowe fourierowskie sa, wro_znym stopniu t lumione, a tak_ze dlatego, _ze wzgle, dne fazy poszczegolnych sk ladowych moga, ulegac zmianie.

9 ELEKTRONIKA DLA... 9 Zniekszta lcenie to rosnie z d lugoscia, kabla { czas charakterystyczny 0 l 2. Przyk lad efektu w odniesieniu do impulsu prostoka, tnego i typowego impulsu z fotopowielacza: Wszelkie problemy, jak widac, rosna, gwa ltownie z d lugoscia, kabla ) Unikac d lugich kabli (ustawiac elektronike, blisko detektora). ) Je_zeli sie, nie da { przesy lac d lugie, wolnozmienne pulsy, odpowiednio je wzmocnic przed transmisja,, unikac kodowania informacji kszta ltem impulsu. La, czenie kabli koncentrycznych Ca la powy_zsza teoria dzia la dla kabli jednorodnych. Niestarannie wykonane po la, czenie kabli be, dzie punktem niejednorodnosci { zrod lem odbic i strat. Istnieje kilka standardow z la, cz kabli koncentrycznych { zale_znie od rodzaju kabla (najbardziej popularne { BNC i LEMO). Zapewniaja, elektrycznie jednorodne po la, czenie, latwosc roz la, czania, zabezpieczenie przed przypadkowym roz la, czeniem. Warto inwestowac w starannosc przy wykonywaniu po la, czen!

10 ELEKTRONIKA DLA Kabel koncentryczny jest doskona lym wynalazkiem, ale ma swoje wady... grubosc (najciensze maja, 1.5 mm srednicy, typowe - 2{3 mm); cena. Czy mo_zna wykorzystac tansza, linie, z dwoch rownoleg lych drutow? O, np. tak: nadajnik odbiornik Podstawowe problemy t lumienie sygna lu na skutek strat energii na promieniowanie; zak locenia od zewne, trznych pol E-M. Przede wszystkim od zmiennego pola magnetycznego (indukcja) { np. od sa, siednich kabli... Mo_zna probowac ratowac sie, ekranowaniem (czyli zamykaniem kabla w metalowym oplocie) { ale tracimy cze, sc zalet w stosunku do kabla koncentrycznego. Inny pomys l: przed pod la, czeniem zakre, cic troche kable, o tak: nadajnik odbiornik Co to daje?

11 ELEKTRONIKA DLA Jak d lugo skok skre, cenia jest mniejszy od przestrzennej niejednorodnosci pola magnetycznego, efekty indukcji dla kolejnych zwojow sie, znosza,.tak_ze emisja du_zo s labsza (interferencja destruktywna pomie, dzy kolejnymi zwojami). To jest idea kabla skre, conego ("skre, tka", twisted pair). Wyste, puje w wersji nieekranowanej (UTP) i ekranowanej (STP) { w tym ostatnim przypadku zwykle wiele par w jednym ekranie. Parametry skre, tki sa, typowo gorsze ni_z kabla koncentrycznego (gorsza jednorodnosc, we, _zsze pasmo, kiepsko okreslona impedancja) { stosowana wie, cg lownie do transmisji sygna low cyfrowych. Wymagania odnosnie szybkosci transmisji cyfrowej mo_zna zmniejszyc stosuja, c transmisje, rownoleg la, { czyli przesy laja, c jednoczesnie wiele impulsow wieloma rownoleg lymi kablami. Je_zeli d lugosc kabla robi sie, (setki metrow) naprawde du_za wtedy warto rozwa_zyc mo_zliwosc transmisji optycznej { kablem swiat lowodowym. dro_zej od kabli miedzianych; praktycznie tylko impulsy cyfrowe (ale analogowych i tak nikt na takie odleg losci nie przesy la...) trudniejsza technologia { la, czenie kabli swiat lowodowych (specjalne wtyczki); { "optocouplery" na koncach; { prowadzenie kabli optycznych ale mniejsze problemy zt lumieniem i cze, stoscia, graniczna,.

12 ELEKTRONIKA DLA Kabel optyczny mo_ze sie, op lacac w sytuacji gdy mo_ze zasta, pic wiele kabli miedzianych, albo gdy transmisja po kablu miedzianym nie by laby mo_zliwa bez dodatkowych wzmacniaczy "po drodze". Kable wysokonapie, ciowe Wiele detektorow wymaga zasilania wysokim napie, ciem (kilkaset V do kilkunastu kv). Parametry przenoszenia w tym wypadku nieistotne { najwa_zniejsze jest bezpieczenstwo. Najcze, stszy wybor { wysokonapie, ciowy kabel koncentryczny z uziemionym oplotem. Podstawowy parametr { napie, cie przebicia. Dlaczego kabel koncentryczny? przewodnik z wysokim napie, ciem jest otoczony ze wszystkich stron gruba, warstwa, dielektryka ewentualne przebicia sa, do oplotu kabla, a nie w niekontrolowany sposob do otoczenia niewielkie uszkodzenia nie powoduja, ods lonie, cia przewodu pod napie, ciem. Rownie_z specjalne wtyczki wysokonapie, ciowe { odporne na przebicia (i nie do pomylenia z innymi!)

13 ELEKTRONIKA DLA Uziemienie i ekranowanie Rola uziemienia jest potrojna: "Ziemia" (0V) bywa wspolnym poziomem odniesienia w obwodach elektronicznych; ekranowanie, czyli ochrona przed wp lywem zewne, trznych pol E-M przez zamykanie urza, dzen ikabli w metalowych obudowach utrzymywanych na sta lym potencjale 0V; wzgle, dy bezpieczenstwa: w urza, dzeniach u_zywaja, cych wysokich napie, c lub pra, dow wszelkie doste, pne z zewna, trz elementy metalowe powinny byc uziemiane. Teoretycznie proste: pod la, czyc wszystkie punkty uziemienia ze soba, i z uziemieniem danym przez istalacje, elektryczna,. ) W praktyce du_zy bol g lowy, zwa, szcza przy zestawianiu du_zych uk ladow eksperymentalnych! Zwykle uziemienie dostajemy wraz z instalacja, elektryczna,.taka 'ziemia' potra zmieniac sie, od punktu do punktu. Pra, dy p lyna, ce z jakichkolwiek powodow przez uziemienia w obre, bie uk ladu be, da, powodowa ly ro_znice, potencja low. Jak sobie radzic? Unikac zamykania du_zych pe, tli uziemienia { pole magnetyczne przez efekt indukcji be, dzie wywo lywa lo przep lyw du_zych pra, dow. Unikac transmitowania poziomu ziemi na du_ze odleg losci (np. ekrany d lugich kabli powinny byc uziemione tylko w jednym punkcie). Odro_zniac "ziemie ochronna, " (ekrany, obudowy) od "ziemi sygna lowej" (wzgle, dem ktorej mierzymy napie, cia sygna low).

14 ELEKTRONIKA DLA Stosowac transmisje, ro_znicowa,, zw laszcza przy wie, kszych odleg losciach. Starannie la, czyc ekrany z punktami uziemienia grubymi przewodami. Poprosic o pomoc fachowcow. Zasilacze W lasciwie ma lo "elektroniczny" temat { ale warto pamie, tac, _ze bez zasilania nie nie zadzia la ani elektronika ani detektor... Z gniazdka dostajemy 220V (380V) pra, du zmiennego { najcze, sciej potrzeba nam czegos innego: do wie, kszosci detektorow: wysokiego napie, cia sta lego, ma lej mocy (niewielki pra, d). do elektroniki: pra, du sta lego o niskim napie, ciu (typowo V) i stosunkowo du_zej mocy; Zasilacze wysokiego napie, cia: Zadanie: dostarczyc stabilnego, regulowanego napie, cia w zakresie do kilku (kilkunastu) kv. Typowy maksymalny pra, d { do ma. W ramach tego zadania doste, pne sa, najrozmaitsze konstrukcje: od najprostszych (pokre, t lo, wskazowka) do wielokana lowych, sterowanych mikroprocesorem " kombajnow". Te ostatnie miewaja, rozbudowane dodatkowe funkcje: stabilizacja napie, cia na ustawionym poziomie; pomiar pra, du i napie, cia, komputerowy odczyt wartosci; programowane limity pra, dow i reakcja zasilacza na osia, gnie, cie limitu;

15 ELEKTRONIKA DLA programowalne procedury podnoszenia i opuszczania napie, cia; alarmy w razie przekroczenia parametrow; wejscia i wyjscia na sygna l interlocku;... Przydatne zw laszcza w wielkich eksperymentach, gdzie zasilaczy jest mnostwo ("same sie, pilnuja, "). Najwa_zniejsze parametry: zakres napie, c, maksymalny pra, d (pamie, tac o pojemnosci detektora!) i stabilnosc. Zasilacze niskiego napie, cia: Na ogo l du_zo mniejszy problem, bo mniejsze wymagania (nie potrzeba cia, g lej regulacji, specjalnych procedur podnoszenia i opuszczania napie, cia itp). Dlatego typowo sa, to znacznie prostsze i "g lupsze" urza, dzenia od zasilaczy HV { chocia_z do specjalnych zastosowan mo_zna dostac i ca lkiem inteligentne. Na co patrzec dobieraja, c zasilacze: napie, cie (uwzgle, dnic spadki napie, cia na kablach!); moc; poziom zak locen (sk ladowej zmiennej napie, cia); stabilnosc napie, cia wyjsciowego (w funkcji czasu, napie, cia zasilania i obcia, _zenia zasilacza). ) Pamie, tac och lodzeniu! Samych zasilaczy, a je_zeli zamykamy odbiorniki w ciasnych miejscach {to tak_ze i ich.

16 ELEKTRONIKA DLA Elektronika analogowa Linia opozniaja, ca Najprostszy element analogowy, s lu_zy opoznieniu sygna lu np. dla wyrownania czasow przybycia z ro_znych detektorow albo w oczekiwaniu na decyzje, uk ladu wyzwalaja, cego. Stosowana te_z jako element bardziej skomplikowanych uk ladow. Zwykle implementowana jako odcinek dobrej jakosci kabla. Ze wzgle, du na t lumienie rozwia, zanie praktyczne do ok. 100 ns. Uzyskanie wie, kszych opoznien du_zo trudniejsze! Mo_zna stosowac aktywne uk lady (kaskady wolnych wzmacniaczy). Inna, mo_zliwoscia, jest zastosowanie uk ladow " pamie, ci analogowej": np. urza, dzen CCD. Co to takiego to CCD? du_za dioda po lprzewodnikowa, ktorej jedna z elektrod ma forme, szeregu rownoleg lych paskow. Polaryzuja, cja, w kierunku zaporowym i podaja, cnakolejne paski naprzemienne napie, cia wytwarzamy w krzemie szereg "do lkow potencja lu" w ktorych mo_ze zbierac sie, ladunek. Zmieniaja, c potencja l paskow mo_zna " przesuwac" uwie, ziony w do lkach ladunek wzd lu_z urza, dzenia, z _za, dana, pre, dkoscia, :

17 ELEKTRONIKA DLA W zastosowaniu jako pamie, ci analogowej: wstrzykujemy ladunek do "zapamie, tania" z jednej strony, po odpowiednim czasie znajdziemy go na drugim koncu kryszta lu. ) Je_zeli w mie, dzyczasie stwierdzimy, _ze wydarzy lo sie, cos godnego szczegolnej uwagi, to mo_zna nawet dostac " replay" przypadku { zwalniaja, c zegar! Bardzo cenne przy wspo lczesnych akceleratorach, z ich ogromna, cze, stotliwoscia, przecie, c. Ale nic za darmo... nie przechowamy ta, metoda, cia, g lego przebiegu, tylko wartsci srednie w pewnych przedzia lach czasowych. Inne podobne rozwia, zanie { szereg identycznych kondensatorkow ladowanych po kolei impulsem wejsciowym (wykonanie w formie uk ladu scalonego) Jeszcze jedna metoda uzyskania du_zych opoznien: zamiana sygna lu na fale, akustyczna, w ciele sta lym. Stosowane w technice telewizyjnej { ale mo_ze komus sie, kiedys przyda!

18 ELEKTRONIKA DLA Wzmacniacz Podstawowy element elektroniki analogowej. Stosowany jest m. in. aby: wzmocnic s laby sygna l z detektora dopasowac sygna l do impedancji linii (opornosc wyjsciowa detektora zwykle nie jest dopasowana) zwie, kszyc obcia, _zalnosc uk ladu i umo_zliwic rozes lanie sygna lu do wielu odbiornikow ukszta ltowac sygna l w zale_znosci od potrzeb (dla obni_zenia wp lywu szumow, uwypuklenia pewnych charakterystyk, zmniejszenia ryzyka na lo_zenia sie, sygna low...) wykonac proste operacje na sygna lach analogowych (np. sumowanie). Obecnie stosowane sa, wy la, cznie wzmacniacze po lprzewodnikowe, dzielone w zale_znosci od technologii na: tranzystorowe scalone (wzmacniacze operacyjne) hybrydowe Operacyjnie mo_zemy traktowac wzmacniacz jak czarna, skrzynke, : V zas V we, Iwe V wy, I wy

19 ELEKTRONIKA DLA Normalnie pomie, dzy V we i I we (a tak_ze V wy i I wy ) istnieje zale_znosc liniowa (opor wejsciowy, opor wyjsciowy). Ale niekoniecznie { dodanie elementow takich jak np. pojemnosci mo_ze wprowadzic inne zale_znosci (patrz kszta ltowanie). Zwykle zale_znosc mie, dzy V we a V wy jest tak_ze liniowa { przynajmniej w pewnym zakresie napie, c. Oczywiscie napie, cie wyjsciowe wzmacniacza nie mo_ze byc dowolnie du_ze (limitem jest napie, cie zasilania) { przy du_zych wzmocnieniach mamy efekt nasycenia, czyli sta le napie, cie wyjsciowe gdy napie, cie na wejsciu przekroczy prog nasycenia. Parametry wzmacniaczy: opornosc wejsciowa. W zale_znosci od niej wzmacniacze dziela, sie, na: { pra, dowe (ma la opornosc wejsciowa, pra, dnawejsciu steruje wyjsciem) { napie, ciowe (du_za opornosc wejsciowa, napie, cie na wejsciu steruje wyjsciem). opornosc wyjsciowa; wzmocnienie (napie, ciowe, pra, dowe); pasmo przenoszenia (obszar w ktorym wzmocnienie nie zale_zy od cze, stosci sygna lu sinusoidalnego); poziom szumu (wielkosc sygna lu wyjsciowego przy braku sygna lu wejsciowego { zwykle interesuje nas najni_zszy sygna l wejsciowy daja, cy sie, na wyjsciu odro_znic od szumu);

20 ELEKTRONIKA DLA zakres dynamiczny { stosunek najwie, kszego sygna lu dla ktorego wzmacniacz daje jeszcze liniowa, odpowiedz do najmniejszego wykrywalnego. Istotna jest zgodnosc ze spodziewanym zakresem wysokosci impulsow z detektora; faza sygna lu wyjsciowego (zgodna lub odwrocona); " biegunowosc" { wzmacniacz mo_ze wzmacniac tylko sygna ly o tym samym znaku amplitudy (dodatnie ba, dz ujemne), albo mo_ze byc " bipolarny", dzia laja, cy niezale_znie od znaku amplitudy. Czasem wyro_znia sie, jeszcze wzmacniacze ladunkowe {sa, to po prostu wzmacniacze napie, ciowe zkondensatorem mie, dzy elektrodami wejsciowymi. Dla wielu detektorow interesuje nas ca lkowity ladunek jaki przep lyna, l w rezultacie wykrycia cza, stki { kondensator ca lkuje ten ladunek zamieniaja, c go na napie, cie (V = Q=C), wzmacniane naste, pnie przez wzmacniacz. Typowe zastosowania wzmacniaczy: Przedwzmacniacz Dla detektorow produkuja, cych s labe sygna ly (komora jonizacyjna, komora proporcjonalna, detektor po lprzewodnikowy...) musimy zwykle zastosowac przedwzmacniacz. Zadaniem jego jest takie wzmocnienie sygna lu aby nadawa l sie, do dalszej obrobki (lub transmisji).

21 ELEKTRONIKA DLA Aby unikac dodatkowych szumow przedwzmacniacz powinien byc zamontowany tu_z obok detektora i miec niski w lasny poziom szumow. Wie, kszosc detektorow ma du_za, impedancje, wyjsciowa, { przedwzmacniacz powinien miec du_za opornosc wejsciowa, (wzmacniacz napie, ciowy lub ladunkowy). Przedwzmacniacz musi cze, sto zasilic d luga, linie, transmisyjna, { dopasowanie opornosci wyjsciowej do impedancji linii. Jezeli zale_zy nam na pomiarze kszta ltu impulsu (lub czasu przyjscia) konieczne szerokie pasmo przenoszenia. Dobor przedwzmacniaczy bardzo zale_zy od parametrow detektora i wymagan eksperymentatora { najlepiej pozostawic doswiadczonemu elektronikowi. Wzmacniacz koncowy Stosowany napozniejszych etapach obrobki sygna lu najcze, sciej aby: dopasowac jego amplitude, do wymogow dalszych elementow elektronicznych (np. zakresu przetwornikow). odtworzyc sygna l zniekszta lcony w transmisji jako element dopasowuja, cy impedancje, Czasem potrzebne sa, te_z t lumiki (wzmacniacze o wzmocnieniu mniejszym ni_z 1). Mo_zna u_zyc odpowiednio w la, czonego wzmacniacza, mo_zna te_z zrobic t lumik z elementow biernych. Normalnie u_zywa sie, "fabrycznych" biernych t lumikow (aby unikna, c zniekszta lcen sygna lu).

22 ELEKTRONIKA DLA Uk lady kszta ltuja, ce impuls Po co w ogole kszta ltowanie? Z wielu ro_znych powodow: Wiele detektorow dostarcza impulsu o d lugim "ogonie". Je_zeli na ogonie pierwszego impulsu przyjdzie drugi, to jego amplituda be, dzie zafa lszowana. Impuls o zestandaryzowanym kszta lcie latwiejszy w transmisji i obrobce (mniej sk ladowych fourierowskich! mniejsze pasmo przenoszenia! lepsze t lumienie szumu). Jezeli interesuje nas tylko czas przyjscia impulsu (zbocze narastaja, ce) mo_zemy bez szkody "wyrzucic" reszte, informacji { znowu zmniejszaja, c wra_zliwosc na zak locenia. Podstawowe uk lady kszta ltuja, ce: 1. Uk lad ca lkuja, cy. Wspomniany ju_z przy okazji wzmacniacza ladunkowego. Zamienia ca lkowity ladunek na amplitude,. Likwiduje "przerzut" poni_zej zera.

23 ELEKTRONIKA DLA Uk lad ro_zniczkuja, cy. Odwrotnosc uk ladu ca lkuja, cego. Uwypukla zbocza sygna low, likwiduje d lugie "powroty do zera". Stosowany do skracania impulsow jak na rysunku: Kombinuja, c uk lady ro_zniczkuja, ce i ca lkuja, cezkaskadami wzmacniaczy i liniami opozniaja, cymi mo_zna otrzymac niemal dowolny wymagany kszta lt pulsu, zachowuja, c istotne jego parametry (czas, amplitude, ).

24 ELEKTRONIKA DLA Sumator (fan-in) Jest to wzmacniacz o kilku wejsciach, daja, cy na wyjsciu sygna l proporcjonalny do sumy amplitud sygna low wejsciowych. U_zyteczny np. w technice kalorymetrycznej, gdzie interesuje nas suma sygna low z kilku detektorow, lub aby zaoszcze, dzic na przetwornikach (jeden przetwornik mo_ze obs lu_zyc w ten sposob wiele detektorow). Zwyk le zlutowanie kabli mo_ze nie dac zadowalaja, cych rezultatow ze wzgle, du na mo_zliwosc "cofania sie, " sygna lu z jednego kana lu w strone innych { straty amplitudy, zniekszta lcenia. Wzmacniacz ro_znicowy Wzmacnia ro_znice, napie, c pomie, dzy dwoma sygna lami pozornie ka_zdy wzmacniacz jest ro_znicowy { chodzi tu o to, ze nie ma wspolnego poziomu odniesienia dla sygna low wejsciowego i wyjsciowego. Szczegolnym przypadkiem jest komparator { wzmacniacz ro_znicowy o nieskonczonym wzmocnieniu (czyli z zawsze nasyconym sygna lem wyjsciowym). Jest to uk lad z pogranicza uk ladow digitalizuja, cych {mowi nam ktore z dwoch napie, c jest wy_zsze. Fan-out Wzmacniacz o wielu wyjsciach, daja, cy na ka_zdym identyczny sygna l (niezale_znie od tego jak obcia, _zone sa, pozosta le). Stosowany _zeby "rozdzielic" sygna l na kilka torow bez zmiany jego amplitudy.

25 ELEKTRONIKA DLA Bramka liniowa Uk lad analogowy posiadaja, cy steruja, ce wejscie cyfrowe. Je_zeli na wejsciu cyfrowym podawany jest impuls, wowczas bramka przepuszcza impulsy analogowe. W przeciwnym wypadku bramka jest "zamknie, ta", na wyjsciu analogowym nie ma sygna lu. wejscie analogowe wejscie cyfrowe wyjscie U_zyteczna gdy trzeba wybrac z cia, gu impulsow tylko niektore "interesuja, ce", tak_ze aby usuna, c szumy w czasie gdy nie ma u_zytecznego sygna lu z detektora. wiele uk ladow (np. przetworniki ADC) ma taka, funkcje, od razu wbudowana,. uwaga na polarnosc sygna lu { bramki liniowe sa, cze, sto "unipolarne" { przepuszczaja, tylko impulsy jednej polaryzacji.

Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach

Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach Wyjścia analogowe w sterownikach, regulatorach 1 Sygnały wejściowe/wyjściowe w sterowniku PLC Izolacja galwaniczna obwodów sterownika Zasilanie sterownika Elementy sygnalizacyjne Wejścia logiczne (dwustanowe)

Bardziej szczegółowo

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE ANALOGOWE UKŁADY SCALONE Ćwiczenie to ma na celu zapoznanie z przedstawicielami najważniejszych typów analogowych układów scalonych. Będą to: wzmacniacz operacyjny µa 741, obecnie chyba najbardziej rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

Sieć komputerowa grupa komputerów lub innych urządzeo połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład:

Sieć komputerowa grupa komputerów lub innych urządzeo połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład: Sieci komputerowe Sieć komputerowa grupa komputerów lub innych urządzeo połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład: korzystania ze wspólnych urządzeo, np.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FOTONIKI

LABORATORIUM FOTONIKI Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki LABORATORIUM FOTONIKI Transoptory Opracowali: Ryszard Korbutowicz, Janusz Szydłowski I. Zagadnienia do samodzielnego przygotowania * wpływ światła na konduktywność

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDA DZENNE e LAORATORUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNKOWYH LPP 2 Ćwiczenie nr 10 1. el ćwiczenia Przełączanie tranzystora bipolarnego elem

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część VI Sprzężenie zwrotne Wzmacniacz operacyjny Wzmacniacz operacyjny w układach z ujemnym i dodatnim sprzężeniem zwrotnym Janusz Brzychczyk IF UJ Sprzężenie zwrotne Sprzężeniem

Bardziej szczegółowo

DTR.ZL-24-08 APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ INSTRUKCJA OBSŁUGI (DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA)

DTR.ZL-24-08 APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ INSTRUKCJA OBSŁUGI (DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA) DTR.ZL-24-08 APLISENS PRODUKCJA PRZETWORNIKÓW CIŚNIENIA I APARATURY POMIAROWEJ INSTRUKCJA OBSŁUGI (DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA) ZASILACZ SIECIOWY TYPU ZL-24-08 WARSZAWA, KWIECIEŃ 2008. APLISENS S.A.,

Bardziej szczegółowo

Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe

Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe Przetworniki cyfrowo / analogowe W cyfrowych systemach pomiarowych często zachodzi konieczność zmiany sygnału cyfrowego na analogowy, np. w celu

Bardziej szczegółowo

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości.

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Lekcja 19 Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Wzmacniacze pośrednich częstotliwości zazwyczaj są trzy- lub czterostopniowe, gdyż sygnał na ich wejściu musi być znacznie wzmocniony niż we wzmacniaczu

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przełączanie złożonych układów liniowych z pojedynczym elementem reaktancyjnym 28

Spis treści Przełączanie złożonych układów liniowych z pojedynczym elementem reaktancyjnym 28 Spis treści CZE ŚĆ ANALOGOWA 1. Wstęp do układów elektronicznych............................. 10 1.1. Filtr dolnoprzepustowy RC.............................. 13 1.2. Filtr górnoprzepustowy RC..............................

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Wzmacniacze operacyjne Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie podstawowych układów pracy wzmacniaczy operacyjnych. Wymagania Wstęp 1. Zasada działania wzmacniacza operacyjnego. 2. Ujemne sprzężenie

Bardziej szczegółowo

Przykłady architektur sieci szerokopasmowych WDM: a).gwiazda, b). drzewo.

Przykłady architektur sieci szerokopasmowych WDM: a).gwiazda, b). drzewo. SMK WYKŁAD 17 SIECI ŚWIATŁOWODOWE ( Wstęp do wsp. telek. św., J. Siuzdak) 1. Wielodostępne sieci ze zwielokrotnieniem długości fali i częstotliwości (WDM, FDM) a). Szerokopasmowe Przykłady architektur

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej

Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Liniowe układy scalone w technice cyfrowej Wykład 6 Zastosowania wzmacniaczy operacyjnych: konwertery prąd-napięcie i napięcie-prąd, źródła prądowe i napięciowe, przesuwnik fazowy Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Ryszard J. Barczyński, 2010 2014 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Wzory Viete a i ich zastosowanie do uk ladów równań wielomianów symetrycznych dwóch i trzech zmiennych

Wzory Viete a i ich zastosowanie do uk ladów równań wielomianów symetrycznych dwóch i trzech zmiennych Wzory Viete a i ich zastosowanie do uk ladów równań wielomianów symetrycznych dwóch i trzech zmiennych Pawe l Józiak 007-- Poje cia wste pne Wielomianem zmiennej rzeczywistej t nazywamy funkcje postaci:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie.wzmacniacz operacyjny schemat. Charakterystyka wzmacniacza operacyjnego 3. Podstawowe właściwości wzmacniacza operacyjnego bardzo dużym wzmocnieniem napięciowym

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 7 Liczniki binarne i binarne systemy liczbowe.

Ćwiczenie 7 Liczniki binarne i binarne systemy liczbowe. Ćwiczenie 7 Liczniki binarne i binarne systemy liczbowe. Cel. 1. Poznanie zasady działania liczników binarnych. 2. Poznanie metod reprezentacji liczby w systemach binarnych. Wstęp teoretyczny Liczniki

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 06. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Instytut Techniczny Karta przedmiotu obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 201/201 Kierunek studiów: Mechatronika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone. Komparatory napięcia i ich zastosowanie

Liniowe układy scalone. Komparatory napięcia i ich zastosowanie Liniowe układy scalone Komparatory napięcia i ich zastosowanie Komparator Zadaniem komparatora jest wytworzenie sygnału logicznego 0 lub 1 na wyjściu w zależności od znaku różnicy napięć wejściowych Jest

Bardziej szczegółowo

Elementy cyfrowe i układy logiczne

Elementy cyfrowe i układy logiczne Elementy cyfrowe i układy logiczne Wykład Legenda Zezwolenie Dekoder, koder Demultiplekser, multiplekser 2 Operacja zezwolenia Przykład: zamodelować podsystem elektroniczny samochodu do sterowania urządzeniami:

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz operacyjny

Wzmacniacz operacyjny ELEKTRONIKA CYFROWA SPRAWOZDANIE NR 3 Wzmacniacz operacyjny Grupa 6 Aleksandra Gierut CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi zastosowaniami wzmacniaczy operacyjnych do przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Interfejs RS485-TTL KOD: INTR. v.1.0. Wydanie: 2 z dnia 19.12.2012. Zastępuje wydanie: 1 z dnia 07.09.2012

Interfejs RS485-TTL KOD: INTR. v.1.0. Wydanie: 2 z dnia 19.12.2012. Zastępuje wydanie: 1 z dnia 07.09.2012 Interfejs RS485-TTL v.1.0 KOD: PL Wydanie: 2 z dnia 19.12.2012 Zastępuje wydanie: 1 z dnia 07.09.2012 SPIS TREŚCI 1. Opis ogólny...3 2. Rozmieszczenie elementów....3 3. Przyłączenie do magistrali RS485....4

Bardziej szczegółowo

Matematyka A, kolokwium, 15 maja 2013 rozwia. ciem rozwia

Matematyka A, kolokwium, 15 maja 2013 rozwia. ciem rozwia Maemayka A kolokwium maja rozwia zania Należy przeczyać CA LE zadanie PRZED rozpocze ciem rozwia zywania go!. Niech M. p. Dowieść że dla każdej pary liczb ca lkowiych a b isnieje aka para liczb wymiernych

Bardziej szczegółowo

Komuniukacja Komputer-Komputer

Komuniukacja Komputer-Komputer Komuniukacja Komputer-Komputer Komunikacja komputer-komputer prowadzi do powstania sieci komputerowych LAN sieci lokalne (do 1 km) WAN sieci rozleg e (powy ej 1 km) Internet Sie Intranet ograniczony Internet

Bardziej szczegółowo

Media sieciowe. Omówimy tutaj podstawowe media sieciowe i sposoby ich łączenia z różnymi urządzeniami sieciowymi. Kabel koncentryczny

Media sieciowe. Omówimy tutaj podstawowe media sieciowe i sposoby ich łączenia z różnymi urządzeniami sieciowymi. Kabel koncentryczny Media sieciowe Wszystkie media sieciowe stanowią fizyczny szkielet sieci i służą do transmisji danych między urządzeniami sieciowymi. Wyróżnia się: media przewodowe: przewody miedziane (kabel koncentryczny,

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 11.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 11. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Instytut Techniczny Karta przedmiotu obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Informatyka Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH OBWODY SYGNAŁY 7. EZONANS W OBWODAH EEKTYZNYH 7.. ZJAWSKO EZONANS Obwody elektryczne, w których występuje zjawisko rezonansu nazywane są obwodami rezonansowymi lub drgającymi. ozpatrując bezźródłowy obwód

Bardziej szczegółowo

KONWERTER INTERFEJSÓW RS-232/RS-485. Typu PD51 INSTRUKCJA OBS UGI

KONWERTER INTERFEJSÓW RS-232/RS-485. Typu PD51 INSTRUKCJA OBS UGI KONWERTER INTERFEJSÓW RS-232/ Typu PD51 INSTRUKCJA OBS UGI 1 2 Konwerter interfejsów RS-232/ Typu PD51 Instrukcja obs³ugi SPIS TREŒCI 1. ZASTOSOWANIE.... 5 2. ZESTAW KONWERTERA.... 5 3. INSTALOWANIE KONWERTERA

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wstêp... 9

Spis treœci. Wstêp... 9 Spis treœci Wstêp... 9 1. Elementy analizy wektorowej i geometrii analitycznej... 11 1.1. Podstawowe pojêcia rachunku wektorowego... 11 1.2. Dodawanie i mno enie wektorów... 14 1.3. Uk³ady wspó³rzêdnych

Bardziej szczegółowo

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala Zakłócenia Podstawy projektowania A.Korcala Pojęciem zakłóceń moŝna określać wszelkie niepoŝądane przebiegi pochodzenia zewnętrznego, wywołane zarówno przez działalność człowieka, jak i zakłócenia naturalne

Bardziej szczegółowo

W celu obliczenia charakterystyki częstotliwościowej zastosujemy wzór 1. charakterystyka amplitudowa 0,

W celu obliczenia charakterystyki częstotliwościowej zastosujemy wzór 1. charakterystyka amplitudowa 0, Bierne obwody RC. Filtr dolnoprzepustowy. Filtr dolnoprzepustowy jest układem przenoszącym sygnały o małej częstotliwości bez zmian, a powodującym tłumienie i opóźnienie fazy sygnałów o większych częstotliwościach.

Bardziej szczegółowo

Sterownik nagrzewnicy elektrycznej HE

Sterownik nagrzewnicy elektrycznej HE Sterownik nagrzewnicy elektrycznej HE I. DANE TECHNICZNE Opis działania. Opis elementów sterujących i kontrolnych... 3 Budowa...3 4 Dane znamionowe nagrzewnicy elektrycznej...3 5 Dane znamionowe.3 6 Lista

Bardziej szczegółowo

Sterownik Silnika Krokowego GS 600

Sterownik Silnika Krokowego GS 600 Sterownik Silnika Krokowego GS 600 Spis Treści 1. Informacje podstawowe... 3 2. Pierwsze uruchomienie... 5 2.1. Podłączenie zasilania... 5 2.2. Podłączenie silnika... 6 2.3. Złącza sterujące... 8 2.4.

Bardziej szczegółowo

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki A/C Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Parametry przetworników analogowo cyfrowych Podstawowe parametry przetworników wpływające na ich dokładność

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone

Liniowe układy scalone Liniowe układy scalone Wykład 3 Układy pracy wzmacniaczy operacyjnych - całkujące i różniczkujące Cechy układu całkującego Zamienia napięcie prostokątne na trójkątne lub piłokształtne (stała czasowa układu)

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do bezprzerwowego zasilania UPS CES GX RACK. 10 kva. Wersja U/CES_GXR_10.0/J/v01. Praca równoległa

Urządzenia do bezprzerwowego zasilania UPS CES GX RACK. 10 kva. Wersja U/CES_GXR_10.0/J/v01. Praca równoległa Urządzenia do bezprzerwowego zasilania UPS CES GX RACK 10 kva Centrum Elektroniki Stosowanej CES sp. z o. o. 30-732 Kraków, ul. Biskupińska 14 tel.: (012) 269-00-11 fax: (012) 267-37-28 e-mail: ces@ces.com.pl,

Bardziej szczegółowo

CYFRYZACJA TELEWIZJI

CYFRYZACJA TELEWIZJI CYFRYZACJATELEWIZJI CYFRYZACJATELEWIZJI 1. Co to jest cyfryzacja telewizji? 2. Dlaczego zachodzą te zmiany? 3. Czycyfryzacja jest obowiązkowa? 4. Termin wyłączenia sygnału analogowego 5. Co to jest telewizja

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji

Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Tranzystory bipolarne elementarne układy pracy i polaryzacji Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Układy

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 29/2 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego

Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady funkcjonowania silnika jednofazowego. W ramach ćwiczenia badane są zmiany wartości prądu rozruchowego

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Temat i plan wykładu Wzmacniacze operacyjne. Wprowadzenie 2. Podstawowe parametry i układy pracy 3. Wzmacniacz odwracający i nieodwracający 4. kład całkujący, różniczkujący, różnicowy 5. Konwerter prąd-napięcie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIA l 13. Zbiór Cantora

ROZDZIA l 13. Zbiór Cantora ROZDZIA l 3 Zbiór Cantora Jednym z najciekawszych i najcze ściej spotykanych w matematyce zbiorów jest zbiór Cantora W tym rozdziale opiszemy jego podstawowe w lasności topologiczne Najprościej można go

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Ogniwo fotowoltaiczne

Laboratorium z Konwersji Energii. Ogniwo fotowoltaiczne Laboratorium z Konwersji Energii Ogniwo fotowoltaiczne 1.0 WSTĘP Energia słoneczna jest energią reakcji termojądrowych zachodzących w olbrzymiej odległości od Ziemi. Zachodzące na Słońcu przemiany helu

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D)

Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D) Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D) Metody pośrednie Metody bezpośrednie czasowa częstotliwościowa kompensacyjna bezpośredniego porównania prosta z podwójnym całkowaniem z potrójnym

Bardziej szczegółowo

Nowe głowice Hunter - DSP 700

Nowe głowice Hunter - DSP 700 Nowe głowice Hunter - DSP 700 Fot. Wimad, archiwum Nowy model głowicy DSP 700 (z prawej) w porównaniu z głowicą aktywną DSP 500 produkowaną obecnie Firma Hunter zaprezentowała nową koncepcję głowic aktywnych

Bardziej szczegółowo

a) dolno przepustowa; b) górno przepustowa; c) pasmowo przepustowa; d) pasmowo - zaporowa.

a) dolno przepustowa; b) górno przepustowa; c) pasmowo przepustowa; d) pasmowo - zaporowa. EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2009/2010 Zadania dla grupy elektroniczno-telekomunikacyjnej na zawody I. stopnia 1 Na rysunku przedstawiony jest schemat

Bardziej szczegółowo

Teletechnika sygnałowa i wizyjna Audio/Video

Teletechnika sygnałowa i wizyjna Audio/Video Teletechnika sygnałowa i wizyjna Audio/Video Kable stosowane w systemach audio muszą charakteryzować się jak najlepszymi parametrami. Budowa kabli wynika z ich zastosowania, dlatego mamy do czynienia z

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.03 Podstawowe zasady modulacji amlitudy na przykładzie modulacji DSB 1. Podstawowe zasady modulacji amplitudy

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne.

Wzmacniacze operacyjne. Wzmacniacze operacyjne Jacek.Szczytko@fuw.edu.pl Polecam dla początkujących! Piotr Górecki Wzmacniacze operacyjne Jak to działa? Powtórzenie: dzielnik napięcia R 2 Jeśli pominiemy prąd płynący przez wyjście:

Bardziej szczegółowo

2. PRZELICZANIE OBIEKTÓW KOMBINATORYCZNYCH

2. PRZELICZANIE OBIEKTÓW KOMBINATORYCZNYCH 2. PRZELICZANIE OBIEKTÓW KOMBINATORYCZNYCH Typeset by AMS-TEX 2. PRZELICZANIE OBIEKTÓW KOMBINATORYCZNYCH 7 Zasada bijekcji. Jeżeli istnieje bijekcja f : A B, tj. f jest funkcja różnowartościowa i,,na (tzn.

Bardziej szczegółowo

dr inż. Sebastian Bielski

dr inż. Sebastian Bielski Podstawy systemów operacyjnych i programowania dr inż. Sebastian Bielski Wydzia l Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej PG 1 / 26 Wyk lad: Podstawy systemów operacyjnych i programowania Zakres materia

Bardziej szczegółowo

Spis zawartości Lp. Str. Zastosowanie Budowa wzmacniacza RS485 Dane techniczne Schemat elektryczny

Spis zawartości Lp. Str. Zastosowanie Budowa wzmacniacza RS485 Dane techniczne Schemat elektryczny Spis zawartości Lp. Str. 1. Zastosowanie 2 2. Budowa wzmacniacza RS485 3 3. Dane techniczne 4 4. Schemat elektryczny 5 5. Konfiguracja sieci z wykorzystaniem wzmacniacza RS485 6 6. Montaż i demontaż wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM STEROWANIE SILNIKA KROKOWEGO

LABORATORIUM STEROWANIE SILNIKA KROKOWEGO Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY Zakład Cybernetyki i Elektroniki LABORATORIUM TECHNIKA MIKROPROCESOROWA STEROWANIE SILNIKA KROKOWEGO Opracował: mgr inŝ. Andrzej Biedka

Bardziej szczegółowo

IloÊç par (TKSY) Max. wymiar zewn trzny [mm] Masa kabla [kg/km] 6,0 6,5 9,0 10,0 11,5 11,5 13,5 14,5 15,5 18,0 20,5 21,0 23,5 24,5 26,0 27,0

IloÊç par (TKSY) Max. wymiar zewn trzny [mm] Masa kabla [kg/km] 6,0 6,5 9,0 10,0 11,5 11,5 13,5 14,5 15,5 18,0 20,5 21,0 23,5 24,5 26,0 27,0 TKSY, YTKSY, YnTKSY PN92/T9020 PN92/T902 PE NA NAZWA: TKSY Telekomunikacyjny (T) kabel (K) stacyjny (S), o y ach miedzianych jednodrutowych, o wspólnej izolacji polwinitowej (Y); YTKSY Telekomunikacyjny

Bardziej szczegółowo

Pojȩcie przestrzeni metrycznej

Pojȩcie przestrzeni metrycznej ROZDZIA l 1 Pojȩcie przestrzeni metrycznej Definicja 1.1. Dowolny niepusty zbiór X z funkcja ρ : X X [0, ), spe lniaja ca naste puja ce trzy warunki M1: ρ(x, y) = 0 x = y, M2: ρ(x, y) = ρ(y, x), M3: ρ(x,

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE BŁĘDÓW W UKŁADACH OCHRONY PRZECIWPORAŻENIOWEJ Z WYŁĄCZNIKAMI RÓŻNOCOWO PRĄDOWYMI

WYKRYWANIE BŁĘDÓW W UKŁADACH OCHRONY PRZECIWPORAŻENIOWEJ Z WYŁĄCZNIKAMI RÓŻNOCOWO PRĄDOWYMI Ćwiczenie S 25 WYKRYWANIE BŁĘDÓW W UKŁADACH OCHRONY PRZECIWPORAŻENIOWEJ Z WYŁĄCZNIKAMI RÓŻNOCOWO PRĄDOWYMI 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się ze sposobami wykrywania błędów w układach

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ELEKTRONIKI

PRACOWNIA ELEKTRONIKI PRACOWNIA ELEKTRONIKI Temat ćwiczenia: BADANIE WZMACNIA- CZA SELEKTYWNEGO Z OBWODEM LC NIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO W BYDGOSZCZY INSTYTT TECHNIKI. 2. 3. Imię i Nazwisko 4. Data wykonania Data oddania

Bardziej szczegółowo

1/9. CCTV Tester. Instrukcja obsługi ver. 2.2.1.0. Wymagania systemowe: - Windows XP, Windows Vista, Windows 7 - wolny port USB -.NET Framework 3.

1/9. CCTV Tester. Instrukcja obsługi ver. 2.2.1.0. Wymagania systemowe: - Windows XP, Windows Vista, Windows 7 - wolny port USB -.NET Framework 3. 1/9 CCTV Tester Instrukcja obsługi ver. 2.2.1.0 Wymagania systemowe: - Windows XP, Windows Vista, Windows 7 - wolny port USB -.NET Framework 3.5 2/9 CCTV Tester - sposób podłączenia 1.) Podłączyć CCTV

Bardziej szczegółowo

Dyskretne modele populacji

Dyskretne modele populacji Dyskretne modele populacji Micha l Machtel Adam Soboczyński 19 stycznia 2007 Typeset by FoilTEX Dyskretne modele populacji [1] Wst ep Dyskretny opis modelu matematycznego jest dobry dla populacji w których

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

JUMO dtrans p33 Przetwornik ciśnienia i sonda poziomu dla stref zagrożonych wybuchem

JUMO dtrans p33 Przetwornik ciśnienia i sonda poziomu dla stref zagrożonych wybuchem Karta katalogowa 404753 Strona 1/6 JUMO dtrans p33 Przetwornik ciśnienia i sonda poziomu dla stref zagrożonych wybuchem Typ 404753 II 1/2 G Ex ia IIC T4 do T6 (IP65) II 1/2 D Ex ia IIIC T100 C do T60 C

Bardziej szczegółowo

TESTER LX 9024 (SYSTEM ALARMOWY IMPULSOWY) INSTRUKCJA OBSŁUGI

TESTER LX 9024 (SYSTEM ALARMOWY IMPULSOWY) INSTRUKCJA OBSŁUGI TESTER LX 9024 (SYSTEM ALARMOWY IMPULSOWY) INSTRUKCJA OBSŁUGI levr Ver. 12.12 1. WSTĘP Miernik LX 9024 jest przeznaczony do pomiarów sieci ciepłowniczych preizolowanych zawierających impulsowy układ alarmowy.

Bardziej szczegółowo

Moduł CON014. Wersja na szynę 35mm. Przeznaczenie. Użyteczne właściwości modułu

Moduł CON014. Wersja na szynę 35mm. Przeznaczenie. Użyteczne właściwości modułu Moduł CON014 Wersja na szynę 35mm RS232 RS485 Pełna separacja galwaniczna 3.5kV. Zabezpiecza komputer przed napięciem 220V podłączonym od strony interfejsu RS485 Kontrolki LED stanu wejść i wyjść na

Bardziej szczegółowo

STEROWNIKI NANO-PLC NA PRZYKŁADZIE STEROWNIKA LOGO!

STEROWNIKI NANO-PLC NA PRZYKŁADZIE STEROWNIKA LOGO! STEROWNIKI NANO-PLC NA PRZYKŁADZIE STEROWNIKA LOGO! SPIS TREŚCI STEROWNIKI NANO-PLC BUDOWA STEROWNIKA NANO-PLC PARAMETRY LOGO! OPROGRAMOWANIE NARZĘDZIOWE ZESTAW FUNKCJI W LOGO! PRZYKŁADY PROGRAMÓW STEROWNIKI

Bardziej szczegółowo

FDM - transmisja z podziałem częstotliwości

FDM - transmisja z podziałem częstotliwości FDM - transmisja z podziałem częstotliwości Model ten pozwala na demonstrację transmisji jednoczesnej dwóch kanałów po jednym światłowodzie z wykorzystaniem metody podziału częstotliwości FDM (frequency

Bardziej szczegółowo

POLE ELEKTRYCZNE PRAWO COULOMBA

POLE ELEKTRYCZNE PRAWO COULOMBA POLE ELEKTRYCZNE PRAWO COULOMBA gdzie: Q, q ładunki elektryczne wyrażone w kulombach [C] r - odległość między ładunkami Q i q wyrażona w [m] ε - przenikalność elektryczna bezwzględna środowiska, w jakim

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz operacyjny zastosowania liniowe. Wrocław 2009

Wzmacniacz operacyjny zastosowania liniowe. Wrocław 2009 Wzmacniacz operacyjny zastosowania linio Wrocław 009 wzmocnienie różnico Pole wzmocnienia 3dB częstotliwość graniczna k D [db] -3dB 0dB/dek 0 db f ca f T Tłumienie sygnału wspólnego - OT ins M[ V / V ]

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane Mikrokontrolery

Systemy wbudowane Mikrokontrolery Systemy wbudowane Mikrokontrolery Budowa i cechy mikrokontrolerów Architektura mikrokontrolerów rodziny AVR 1 Czym jest mikrokontroler? Mikrokontroler jest systemem komputerowym implementowanym w pojedynczym

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Interfejsy I 2 C, OneWire, I 2 S

Wykład 2. Interfejsy I 2 C, OneWire, I 2 S Wykład 2 Interfejsy I 2 C, OneWire, I 2 S Interfejs I 2 C I 2 C Inter-Integrated Circuit Cechy: - szeregowa, dwukierunkowa magistrala służąca do przesyłania danych w urządzeniach elektronicznych - opracowana

Bardziej szczegółowo

Przemienniki częstotliwości

Przemienniki częstotliwości 5 192 Przemienniki częstotliwości SED2 Przemienniki częstotliwości do regulacji obrotów silników zasilanych napięciem trójfazowym, służących do napędu pomp i wentylatorów. Zakres mocy: 0.37 kw do 90 kw

Bardziej szczegółowo

PRZEMYSŁOWY ODTWARZACZ PLIKÓW MP3 i WAV

PRZEMYSŁOWY ODTWARZACZ PLIKÓW MP3 i WAV INDUSTRIAL MP3/WAV imp3_wav AUTOMATYKA PRZEMYSŁOWA PRZEMYSŁOWY ODTWARZACZ PLIKÓW MP3 i WAV ZASTOSOWANIE: - systemy powiadamiania głosowego w przemyśle (linie technologiczne, maszyny) - systemy ostrzegania,

Bardziej szczegółowo

Stosując tzw. równania telegraficzne możemy wyznaczyć napięcie i prąd w układzie: x x. x x

Stosując tzw. równania telegraficzne możemy wyznaczyć napięcie i prąd w układzie: x x. x x WFiIS LABORATORIUM Z ELEKTRONIKI Imię i nazwisko: 1. 2. TEMAT: ROK GRUPA ZESPÓŁ NR ĆWICZENIA Data wykonania: Data oddania: Zwrot do poprawy: Data oddania: Data zliczenia: OCENA WSTĘP TEORETYCZNY Model

Bardziej szczegółowo

Lekcja 173, 174. Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe.

Lekcja 173, 174. Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe. Lekcja 173, 174 Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe. Silnik elektryczny asynchroniczny jest maszyną elektryczną zmieniającą energię elektryczną w energię mechaniczną, w której wirnik obraca się z

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E 5. Częstotliwość graniczna

Ć W I C Z E N I E 5. Częstotliwość graniczna 36 Ć W I Z E N I E 5 PASYWNE FILTY ZĘSTOTLIWOŚI. WIADOMOŚI OGÓLNE Filtrem częstotliwości nazywamy układ o strukturze czwórnika (czwórnik to układ mający cztery zaciski jedna z par zacisków pełni rolę wejścia,

Bardziej szczegółowo

Posiadane punkty lojalnościowe można również wykorzystać na opłacenie kosztów przesyłki.

Posiadane punkty lojalnościowe można również wykorzystać na opłacenie kosztów przesyłki. Program lojalnościowy Program lojalnościowy sklepu Gunfire pozwala Ci zyskać jeszcze więcej, nie dopłacając ani grosza. Zbieraj punkty i zamieniaj je na wysokiej jakości produkty dostępne w sklepie Gunfire.pl.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Elektroniki

Laboratorium Elektroniki Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki Badanie wzmacniaczy tranzystorowych i operacyjnych 1. Wstęp teoretyczny Wzmacniacze są bardzo często i szeroko stosowanym układem elektronicznym.

Bardziej szczegółowo

Podstawy transmisji sygnałów

Podstawy transmisji sygnałów Podstawy transmisji sygnałów 1 Sygnał elektromagnetyczny Jest funkcją czasu Może być również wyrażony jako funkcja częstotliwości Sygnał składa się ze składowych o róznych częstotliwościach 2 Koncepcja

Bardziej szczegółowo

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751 Zespół Placówek Kształcenia Zawodowego 33-300 Nowy Sącz ul. Zamenhoffa 1 tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 http://zpkz.nowysacz.pl e-mail biuro@ckp-ns.edu.pl NIP 7343246017 Regon 120493751 Wskazówki

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe cel

Sieci komputerowe cel Sieci komputerowe cel współuŝytkowanie programów i plików; współuŝytkowanie innych zasobów: drukarek, ploterów, pamięci masowych, itd. współuŝytkowanie baz danych; ograniczenie wydatków na zakup stacji

Bardziej szczegółowo

Układy zasilania tranzystorów

Układy zasilania tranzystorów kłady zasilania tranzystorów Wrocław 2 Punkt pracy tranzystora B BQ Q Q Q BQ B Q Punkt pracy tranzystora Tranzystor unipolarny SS Q Q Q GS p GSQ SQ S opuszczalny obszar pracy (safe operating conditions

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Marcin Polkowski (251328) 10 maja 2007 r. Spis treści I Laboratorium 5 2 1 Wprowadzenie 2 2 Pomiary rodziny charakterystyk 3 II Laboratorium 6 7 3 Wprowadzenie 7

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część IV Czwórniki Linia długa Janusz Brzychczyk IF UJ Czwórniki Czwórnik (dwuwrotnik) posiada cztery zaciski elektryczne. Dwa z tych zacisków uważamy za wejście czwórnika, a pozostałe

Bardziej szczegółowo

Elementy przełącznikowe

Elementy przełącznikowe Elementy przełącznikowe Dwie główne grupy: - niesterowane (diody p-n lub Schottky ego), - sterowane (tranzystory lub tyrystory) Idealnie: stan ON zwarcie, stan OFF rozwarcie, przełączanie bez opóźnienia

Bardziej szczegółowo

PX319. Driver LED 1x2A/48V INSTRUKCJA OBSŁUGI

PX319. Driver LED 1x2A/48V INSTRUKCJA OBSŁUGI PX319 Driver LED 1x2A/48V INSTRUKCJA OBSŁUGI R SPIS TREŚCI 1. Opis ogólny... 3 2. Warunki bezpieczeństwa... 3 3. Opis złączy i elementów sterowania... 4 4. Ustawianie adresu DMX... 5 4.1. Ustawienia funkcji

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa oraz

Technika mikroprocesorowa oraz 86 firmy, ludzie, produkty Sprawdzanie bezpieczeñstwa instalacji elektrycznych niskiego napiêcia Tomasz Koczorowicz Oferta rynkowa przyrzπdûw do pomiarûw instalacji elektrycznych niskiego napiícia pozwala

Bardziej szczegółowo

Operacje na plikach. Organizacja systemu plików. Typy plików. Struktury plików. Pliki indeksowane. Struktura wewn etrzna

Operacje na plikach. Organizacja systemu plików. Typy plików. Struktury plików. Pliki indeksowane. Struktura wewn etrzna Organizacja systemu plików organizacja logiczna pliku: rekordy o sta lej lub zmiennej d lugości np. w systemie Unix typowo pliki zorganizowane sa jako sekwencje bajtów, zatem sa to rekordy o sta lej d

Bardziej szczegółowo

BADANIE PRZERZUTNIKÓW ASTABILNEGO, MONOSTABILNEGO I BISTABILNEGO

BADANIE PRZERZUTNIKÓW ASTABILNEGO, MONOSTABILNEGO I BISTABILNEGO Ćwiczenie 11 BADANIE PRZERZUTNIKÓW ASTABILNEGO, MONOSTABILNEGO I BISTABILNEGO 11.1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie rodzajów, budowy i właściwości przerzutników astabilnych, monostabilnych oraz

Bardziej szczegółowo

Generatory impulsowe przerzutniki

Generatory impulsowe przerzutniki Generatory impulsowe przerzutniki Wrocław 2015 Przerzutniki Przerzutniki stosuje się do przechowywania małych ilości danych, do których musi być zapewniony ciągły dostęp. Ze względu na łatwy odczyt i zapis,

Bardziej szczegółowo

REJESTRATOR RES800 INSTRUKCJA OBSŁUGI

REJESTRATOR RES800 INSTRUKCJA OBSŁUGI AEK Zakład Projektowy Os. Wł. Jagiełły 7/25 60-694 POZNAŃ tel/fax (061) 4256534, kom. 601 593650 www.aek.com.pl biuro@aek.com.pl REJESTRATOR RES800 INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1 Poznań 2011 REJESTRATOR RES800

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia

Rys Schemat parametrycznego stabilizatora napięcia ĆWICZENIE 12 BADANIE STABILIZATORÓW NAPIĘCIA STAŁEGO 12.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie zasady działania, budowy oraz podstawowych właściwości różnych typów stabilizatorów półprzewodnikowych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI MC-2810 CYFROWY SYSTEM GŁOŚNIKOWY 5.1 KANAŁÓW DO KINA DOMOWEGO

INSTRUKCJA OBSŁUGI MC-2810 CYFROWY SYSTEM GŁOŚNIKOWY 5.1 KANAŁÓW DO KINA DOMOWEGO MC-2810 CYFROWY SYSTEM GŁOŚNIKOWY 5.1 KANAŁÓW DO KINA DOMOWEGO GRATULUJEMY UDANEGO ZAKUPU ZESTAWU GŁOŚNIKOWEGO MC-2810 Z AKTYWNYM SUBWOOFEREM I GŁOŚNIKAMI SATELITARNYMI. ZESTAW ZOSTAŁ STARANNIE ZAPROJEKTOWANY

Bardziej szczegółowo

Elektronika. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Elektronika. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Elektronika Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Zadania elektroniki: Urządzenia elektroniczne służą do przetwarzania i przesyłania informacji w postaci

Bardziej szczegółowo

Nowe mierniki rezystancji izolacji

Nowe mierniki rezystancji izolacji 58 Wysokonapięciowe mierniki rezystancji izolacji Megger MIT Tomasz Koczorowicz Brytyjska firma Megger wprowadzi a do sprzedaøy nowπ serií wysokonapiíciowych miernikûw rezystancji izolacji o nazwie handlowej

Bardziej szczegółowo

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, 2015 Spis treści Przedmowa 7 Wstęp 9 1. PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI 11 1.1. Prąd stały 11 1.1.1. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

1.3 Budowa. Najwa niejsze cz ci sk adowe elektrozaworu to:

1.3 Budowa. Najwa niejsze cz ci sk adowe elektrozaworu to: .3 Budowa Elektrozawory to elementy kontroluj ce medium pod ci nieniem. Ich zadanie polega na otwieraniu lub zamykaniu urz dzenia odcinaj cego, bezpo rednio lub po rednio, w stanie wzbudzonym cewki. Najwa

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny

Tranzystor bipolarny Tranzystor bipolarny 1. zas trwania: 6h 2. ele ćwiczenia adanie własności podstawowych układów wykorzystujących tranzystor bipolarny. 3. Wymagana znajomość pojęć zasada działania tranzystora bipolarnego,

Bardziej szczegółowo

AERIS CA 350 VV EASE Zalety Informacje ogólne

AERIS CA 350 VV EASE Zalety Informacje ogólne AERIS CA 350 VV EASE Centrala wentylacyjna najnowszej generacji wyposażona w wymiennik przeciwprądowy o wysokiej sprawności oraz unikatowe wentylatory prądu stałego wyposażone w wirniki o konstrukcji zapewniające

Bardziej szczegółowo

Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki

Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki Wejścia analogowe w sterownikach, regulatorach, układach automatyki 1 Sygnały wejściowe/wyjściowe w sterowniku PLC Izolacja galwaniczna obwodów sterownika Zasilanie sterownika Elementy sygnalizacyjne Wejścia

Bardziej szczegółowo