Studium Wykonalności dla przedsięwzięcia Po zdrowie na Dalin i Gościbię infrastruktura i usługi dla turystyki aktywnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Studium Wykonalności dla przedsięwzięcia Po zdrowie na Dalin i Gościbię infrastruktura i usługi dla turystyki aktywnej"

Transkrypt

1 Studium Wykonalności dla przedsięwzięcia Po zdrowie na Dalin i Gościbię infrastruktura i usługi dla turystyki aktywnej dla Lokalnej Strategii Rozwoju Stowarzyszenia LGD Między Dalinem i Gościbią Opracowanie: Jacek Adamczyk, Kraków, 2010

2 Spis treści. 1. Wstęp 2. Potencjał turystyczny obszaru działania LGD Miedzy Dalinem i Gościbią 2.1. Obszar Sułkowic i Myślenic, między Beskidem Makowskim, a Pogórzem Wielickim 2.2. Sułkowice Pasmo Barnasiówki i Babicy 2.3. Myślenice Pasmo Babicy aż po Pasmo Lubomira i Łysiny 2.4. Myślenice Pasmo Lubomira i Łysiny / Uklejna-Grodzisko- Trupielec/Ostrysz 3. Potencjał turystyczny Małopolski Południowej Od Krakowa po Tatry 4. Turystyka aktywna w strategii rozwoju turystyki Województwa Małopolskiego 5. Uwarunkowania rozwoju turystyki aktywnej, analiza rynku dla obszaru Polski Południowej i wybrane przykłady europejskie Region Podbeskidzia (Bielsko-Biała, Wisła, Szczyrk) 5.2. Region Beskidu Niskiego (Gładyszów, Wysowa, Ropa) 5.3. Słowacja Środkowa poza górami 5.4. Węgry, Region Jeziora Tisza. 6. Miejsce turystyki aktywnej w ofercie turystycznej obszaru działania LGD Miedzy Dalinem i Gościbią. 7. Plan działań na obszarze LGD Miedzy Dalinem i Gościbią na lata Współpraca z Lokalnymi Grupami Działania na obszarze sub-regionu myślenickiego, wielickiego, wadowickiego, suskiego Powiązanie przedsięwzięcia Po zdrowie na Dalin i Gościbię z przedsięwzięciami Lokalnej Strategii Rozwoju Współpraca z Lokalnymi Grupami Działania na obszarze subregionu myślenickiego, wielickiego, wadowickiego, suskiego. 8. Analiza przedsięwzięcia Po zdrowie na Dalin i Gościbię Propozycje projektów. Źródła finansowania 8.1. Opis, wskaźniki realizacji, możliwości finansowania projektów w ramach przedsięwzięcia Po zdrowie na Dalin i Gościbię 8.2. Podstawowe warunki realizacji przedsięwzięcia Po zdrowie na Dalin i Gościbię 2

3 8.3. Inwestycje w gospodarstwach rolnych, czyli operacje (projekty) odpowiadające warunkom przyznania pomocy w ramach działania 311 PROW Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej Inwestycje w mikroprzedsiębiorstwach, czyli operacje (projekty) odpowiadające warunkom przyznania pomocy w ramach działania 312 PROW Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw Inwestycje w infrastrukturę turystyczną i paraturystyczną, czyli operacje (projekty) odpowiadające warunkom przyznania pomocy w ramach działania 313 PROW Odnowa i rozwój wsi Małe projekty czyli operacje nie odpowiadające warunkom przyznania pomocy w ramach działań Osi 3 ale przyczyniające się do osiągnięcia celów tej osi Możliwości finansowania projektów Korelacja między projektami wchodzącymi w zakres przedsięwzięcia Przewidywane trudności w realizacji projektu i rekomendowane sposoby ich przezwyciężania Podsumowanie i rekomendacje 9. Znaczenie turystyki aktywnej w rozwoju przemysłu czasu wolnego dla obszaru Myślenic i Sułkowic. 10. Podsumowanie 11. Załącznik: Ankieta dotycząca turystyki aktywnej na terenie LGD 3

4 1. Wstęp Województwo Małopolskie należy do najbardziej atrakcyjnych obszarów turystycznych nie tylko w skali Polski, lecz także w Europie Środkowej i na całym kontynencie europejskim. Takie kierunki turystyczne jak historyczny Kraków, Obózmuzeum w Oświęcimiu, kopalnia soli w Wieliczce czy też atrakcje Podhala i Pienin, sprawiają, że od kilku lat ruch turystyczny w naszym regionie oceniany jest na 8-10 milionów odwiedzających rocznie. W skali ogólnopolskiej i międzynarodowej rozwojowi turystyki sprzyja poprawa jakości szlaków komunikacyjnych (komunikacja drogowa, samolotowa), rozbudowa infrastruktury dla obsługi ruchu turystycznego, wymiana i dostępność informacji, wzrost siły nabywczej wśród rodzimych i zewnętrznych klientów przemysłu czasu wolnego. Zainteresowanie branżą turystyczną jako źródłem dochodów i ważnym elementem lokalnej gospodarki dostrzega także konkurencja: oferta turystyczna ze strony naszych południowych sąsiadów Słowacji i Czech, ze strony innych polskich regionów: Podkarpacia, Podbeskidzia (Śląska) i Świętokrzyskiego staje się coraz bardziej interesująca i przekonywująca dla wszystkich planujących wakacje, urlopy, wycieczki i spędzenie czasu poza miejscem zamieszkania. Z tych kilku najbardziej oczywistych powodów turystyka i wszystko co jest z nią związane znajduje swe ważne miejsce w każdym z regionalnych czy lokalnych planów rozwoju, w strategiach i opracowaniach, w projektach i programach działania: począwszy od Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego , gdzie rozwój przemysłów czasu wolnego został uznany za część Gospodarki regionalnej szansy (Obszar II) aż po najbardziej nas interesujący dokument czyli Lokalną Strategię Rozwoju dla Lokalnej Grupy Działania Między Dalinem i Gościbią (2008), w której temat wykorzystania potencjału tur4ystycznego LGD pojawia się zarówno w ramach przeprowadzonej analizy SWOT jak i w ramach ustalonych celów i planowanych przedsięwzięć. Jednym z tego typu działań ma być przedsięwzięcie nazwane w LSR: Po zdrowie na Dalin i Gościbię infrastruktura i usługi dla turystyki aktywnej wykreowane ze względu zarówno na istniejące na ternach gmin Myślenice i Sułkowice możliwości, ale także ze względu na rosnące zapotrzebowanie na tego typu ofertę turystyczną, zwłaszcza w bezpośrednim sąsiedztwie aglomeracji krakowskiej. Do podobnych wniosków, uznających działalność turystyczną za jedną z najważniejszych gałęzi ekonomii lokalnej, doszła większość Lokalnych Grup Działania w Małopolsce. Fakt ten pozwala mieć nadzieję na powstanie nowych, wartościowych projektów wzbogacających listę atrakcji turystycznych i sportoworekreacyjnych w naszym regionie. Niniejsze opracowanie traktowane jako studium wykonalności przedsięwzięcia ma stanowić bezpośrednią podstawę dla przygotowania i realizacji inicjatyw w ramach rozwoju turystyki aktywnej na obszarze Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Między Dalinem i Gościbią. 4

5 2. Potencjał turystyczny obszaru działania LGD Między Dalinem i Gościbią Oferta turystyczna obszaru, na którym działa LGD Między Dalinem i Gościbią podlega uwarunkowaniami ze strony dwóch czynników: 1) położenia w bezpośrednim sąsiedztwie aglomeracji krakowskiej, 2) położenia przy ważnych szlakach komunikacyjnych na ternie Małopolski Obydwa te czynniki wraz z walorami naturalnymi czy kulturowymi odgrywają pierwszoplanową rolę przy postrzeganiu terenów leżących w obszarze gmin Myślenice i Sułkowice jako miejsca kreowania i utrzymywania oferty turystycznej. W ramach oceny znaczenia tych czynników należy zwrócić uwagę na ich specyfikę: 2.a. Aglomeracja krakowska jako główny odbiorca oferty turystyki aktywnej w regionie. Kraków zamieszkuje ok. 800 tys. mieszkańców, dodatkowo corocznie w mieście przebywa ok. 180 tys. studentów krakowskich szkół wyższych, a w okresach najwyższego ruchu turystycznego (maj-wrzesień) miasto odwiedza 5-8 mln przyjezdnych. Największe natężenie przyjazdowego ruchu turystycznego w aglomeracji krakowskiej notuje się w okresach wakacyjnych i świątecznych 2) (także tzw. długie weekendy ). Jednak przyjazdy te to najczęściej pobyty 2-3 dniowe, przeznaczone na: zwiedzanie zabytków miasta lub uczestnictwo w wydarzeniu kulturalnym (Wianki, Festiwal Żydowski, festiwale filmowe), uczestnictwo w wydarzeniach społeczno-religijnych (pielgrzymki, uroczyste święta religijne, wydarzenia polityczne), uczestnictwo w wydarzeniach sportowych (mecze piłki nożnej, zawody zimowe i transfer do Zakopanego). W grupie turystów korzystających z noclegów w Krakowie przeważają turyści zagraniczni (54,2 % w roku 2008), jednak to także grupa, która podlega największym zmianom, uzależnionym od aktualnych trendów i sytuacji ekonomicznej w skali globalnej. Jednak i tak zaledwie 23% wszystkich odwiedzających Kraków decyduje się na pobyt dłuższy niż jednodniowy. Do charakterystycznych zjawisk należą różnice pomiędzy turystami krajowymi i zagranicznymi w odniesieniu do sezonowości przyjazdów: 1) miesiące najpopularniejsze wśród turystów zagranicznych maj wrzesień 2) miesiące najpopularniejsze wśród turystów krajowych: kwiecień-październik 3) miesiące o największej dominacji turystów krajowych: listopad-luty Jednocześnie mieszkańcy Krakowa (stali, czasowi) czas wolny, także poza wyjazdami wakacyjnymi) starają się spędzać poza miastem poszukując przede 5

6 wszystkim możliwości wypoczynku (rekreacja, rozrywka, sport) na obszarach o atrakcyjnych walorach środowiskowych (góry, woda, lasy). Jest to naturalne zjawisko w przypadku mieszkańców dużych aglomeracji miejskich, iż wybierając kierunek wyjazdów rekreacyjnych poszukują raczej kontaktu ze środowiskiem naturalnym, a nie przenoszenie się do innego miasta. Ranking miejsc, do których najchętniej wyjeżdżają turyści z Krakowa przedstawia się następująco: Miejsce Turyści krajowi % Turyści zagraniczni % Miejsce w rankingu atrakcyjności Wieliczka 25,6 55,4 1 Oświęcim 16,5 34,3 2 Zakopane 19,1 21,2 3 Wadowice 18,9 9,9 4 Ojcowski Park Narodowy 12,0 5,3 5 Kalwaria Zebrzydowska 11,2 4,3 6 Pieniny 0,8 11,2 7 Tatry 0,3 10,9 8 Niepołomice 4,9 7,5 9 Częstochowa 4,8 4,5 10 Warszawa 0,4 6,9 11 Podhale 4,9 0,9 12 Bochnia 1,5 2,6 13 Wrocław 1,9 2,0 14 Jura Krakowsko- 3,4 0,6 15 Częstochowska Słowacja 2,9 0,7 16 Czerna 1,1 1,2 17 Czechy 0,5 1,4 18 Nowy Wiśnicz 0,5 1,4 18 Ludźmierz 1,0 1,0 19 Tarnów 1,5 0,7 19 Jako najbardziej popularne kierunki wyjazdów z Krakowa wśród turystów krajowych należy uznać: Wieliczkę, Zakopane (miasto), Wadowice, Oświęcim, Ojcowski Park Narodowy, Kalwarię Zebrzydowską i rejon Podhala. Tendencje te nie zmieniają się zasadniczo od wielu lat. Nowy kierunek turystyczny w Małopolsce to na pewno Krynica Górska (turystyka aktywna, turystyka biznesowa) oraz wzrost zainteresowania kierunkami sąsiednimi (Bieszczady, Beskid Śląski, Żywiecki, Cieszyński). Wskazuje to na następujące trendy w podejmowaniu decyzji o wyjazdach z Krakowa przez turystów krajowych (rodzimych): 6

7 zdecydowany wybór miejsc znajdujących się na terenie regionu, przy wyborze miejscowości decyzja związana jest z wydarzeniami na tym terenie (święta religijne, trasy pielgrzymkowe), rzadziej z decyzją o turystyce kulturowej, utrwalony i znaczący udział kierunków o dominującej funkcji turystyki aktywnej w regionach górskich i podgórskich, poszukiwanie atrakcyjnych miejsc wypoczynku w bezpośrednim sąsiedztwie aglomeracji Jura Krakowsko-Częstochowska, Ojcowski Park Narodowy. WNIOSKI Wyniki tych badań jednoznacznie wskazują na klienta krajowego jako podstawowy sektor dla oferty terenów rekreacyjnych w bliskiej odległości od centrów miejskich. Dodatkowo na terenie regionu to właśnie stolica generuje główny strumień odwiedzających obszary o naturalnych walorach środowiskowych i dobrze rozwiniętej infrastrukturze obsługi turystycznej. Wyjazdy takie nie zawsze są związane z korzystaniem z miejsc noclegowych, co sugeruje utrzymujący się trend turystyki jednodniowej lub weekendowej, nastawionej na aktywny wypoczynek przy minimalizowaniu kosztów wyjazdu. Szansą na rozwój terenów rekreacyjnych w pobliżu aglomeracji miejskiej jest stworzenie atrakcyjnego produktu (oferty) turystycznej opierającej się na zrównoważonym połączeniu atrakcji naturalnych z ofertą usługową i eksponowaniem atrakcji historycznych czy naturalnych. 2.b. Szlaki komunikacyjne południowej Małopolski Według danych dla Małopolski 1) średnie dobowe natężenie ruchu drogowego na najważniejszych szlakach komunikacyjnych w powiecie myślenickim wynosi: dla trasy Kraków-Myślenice - Lubień (S7) 15 tys. pojazdów/dobę dla trasy Kraków Mogilany Kalwaria Z.(DK52) 7-8 tys. pojazdów/dobę dla trasy Biertowice-Sułkowice-Zembrzyce (956) 4-6 tys. pojazdów/dobę Dostępne opracowania i dane wskazują, iż natężenie ruchu drogowego na odcinku na południe od Krakowa ( Zakopianka ) należy do najwyższych w regionie (podobnie jak w kierunku wschodnim Kraków Tarnów i w kierunku zachodnim Kraków Katowice). Trasa łącząca Kraków z takimi miejscowościami jak Kalwaria Zebrzydowska, Wadowice, Andrychów, Kęty (na terenie Małopolski) aż po Bielsko- Białą i przejścia graniczne ze Słowacją (Zwardoń) czy Czechami (Cieszyn) należy także do jednych z najbardziej uczęszczanych. Ten ciąg komunikacyjny funkcjonuje 7

8 w planach rozbudowy i modernizacji sieci drogowej województw małopolskiego i śląskiego jako tzw. Beskidzka Droga Integracyjna (droga ekspresowa), mająca usprawnić komunikację w południowo-zachodniej części Małopolski i stworzyć realną alternatywę dla odcinka autostrady Kraków-Katowice. Odcinek drogi Biertowice Sułkowice Zembrzyce to przede wszystkim szlak komunikacyjny dla: osób zamieszkujących / pracujących na tym obszarze, pojazdów kierujących się z Krakowa do Suchej Beskidzkiej, Makowa Podhalańskiego, Jordanowa, turystów zmierzających w kierunku miejscowości takich jak Zawoja, Zubrzyca i rejon Babiogórskiego Parku Narodowego, alternatywne przejazdy na w kierunku Śląsk Podhale WNIOSKI 1. Strumień komunikacyjny bezpośrednio przylegający do obszaru gmin Myślenice i Sułkowice należy do najbardziej uczęszczanych w Małopolsce i na Południu Polski. 2. Natężenie ruchu samochodowego na drogach dojazdowych do obszaru planowanych przedsięwzięć w ramach rozwoju turystyki aktywnej stanowi: a. zagrożenie, ze względu na uciążliwość dojazdu, duży ruch w okresach natężonego ruchu turystycznego (weekendy, święta, wakacje), zanieczyszczenie środowiska, poczucie braku bezpieczeństwa na drogach wewnętrznych (gminnych); b. szansę, ze względu na możliwość wykorzystania szlaków komunikacyjnych do promocji i informacji o ofercie obszaru, możliwość przechwytywania klientów dojeżdżających do innych terenów o podobnej funkcji; możliwość zaoferowania wygodnego dojazdu do punktów docelowych w granicach obszaru turystycznego. 2.c Zasobny naturalne obszaru LGD Obszary górzyste i leśne. Powierzchnia opisywanego obszaru to 214 km 2 położonego w centralnej części Małopolski, na południe od Krakowa (ok km). Podział fizyczno-geograficzny umieszcza ten teren w obrębie sub-prowincji Zewnętrznych Karpat Zachodnich, w makroregionie Pogórza Zachodniobeskidzkiego oraz w trzech mezoregionach, czyli jednostkach podziału fizyczno-geograficznego obejmujących większy teren o zbliżonych cechach środowiskowych i krajobrazowych. W tym wypadku obejmują one Pogórze Wielickie, Pogórze Wiśnickie i Beskid Makowski. Idąc dalej możliwe jest wyznaczenie podziału na mikro-regiony opisane jako np. Pasmo Barnasiówki (szczyt Barnasiówka 566 m n.p.m, Dalin 506 m n.p.m.), Pasmo Bukowca (Wierzchgóra, 414 m n.p.m.), Pasmo Koskowej Góry 8

9 (Parszywka, 841 m n.p.m.), Pasmo Babicy (728 m n.p.m.) wraz z rezerwatem Las Gościbia (ok. 650 m.n.p.m), Pasmo Lubomira i Łysiny (Łysina, 891 m n.p.m., Lubomir 904 m n.p.m.). Liczne nazwy zwyczajowe dają wiele możliwości dodatkowych podziałów i stosowania specyficznego nazewnictwa. Obszary wodne. Oprócz terenów górzystych obszar LGD dysponuje pewną ilością cieków wodnych o różnym charakterze i znaczeniu. Niewątpliwie do najważniejszych i najbardziej znanych należy obszar związany z rzeką Rabą, a zwłaszcza jej odcinkiem we wschodniej części terenu, w obszarze administracyjnym miasta Myślenice, biegnący wzdłuż trasy Zakopianki. Utworzony na Rabie sztuczny zbiornik wodny, czyli tzw. Jezioro Dobczyckie ma mniejsze znacznie w kontekście rozwoju turystyki, gdyż stanowi zamknięty obszar ze względu na status zbiornika wody pitnej dla aglomeracji krakowskiej. Jego walory są wyłącznie krajobrazowe i infrastrukturalne. Rzeki, strumienie, jeziorka na terenie gmin Myślenice i Sułkowice, takie jak potoki Kobyla, Bysinka, Gościbia, Skawinka, Jasieniczanka, Parszywka, Harbutówka, Paleczka nie są wykorzystane dla celów turystycznych, mimo, iż niektóre posiadają wysokie klasy czystości. Większość jednak nie jest ani objęta planami regulacji, oczyszczania czy wykorzystania do celów turystycznych. Potok Gościbia, położony w centralnej części rozpatrywanego obszaru, bierze swój początek (źródło) pod stokiem Babicy (695 m n.p.m.). Na terenie rezerwatu Las Gościbia wpadają do niego liczne dopływy, z największym potokiem od strony wschodniej (wysokość 384 m n.p.m.) Poniżej rezerwatu zbudowano zbiornik zaporowy, źródło wody pitnej dla Sułkowic. Na tym terenie brak innych jeziorek typu osuwiskowego lub innych zbiorników naturalnych. Ochrona przyrody. Według danych z roku 2007 na obszarze LGD obszary przyrodnicze prawnie chronione zajmują ok. 284 ha powierzchni. Są to przede wszystkim rezerwaty przyrody i tzw. użytki ekologiczne, czyli zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów, mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej - naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt, i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania. Na szczególna uwagę zasługuje fakt, iż, zgodnie z obowiązującym prawem obszar użytków ekologicznych ustanawia się decyzjami samorządu terytorialnego (Rada Gminy), po uzgodnieniu z Wojewódzkim Wydziałem Ochrony Środowiska. Wynikające z definicji użytku ekologicznego ograniczenia i przywileje, stosunkowa prostota ustanawiania oraz znaczenie dla ochrony środowiska naturalnego każe zasugerować analizę większego wykorzystania tego typu narzędzia dla podniesienia walorów naturalnych obszaru LGD w gminach Sułkowice i Myślenice. 9

10 Na terenie LGD znajdują się zaledwie dwa zarejestrowane użytki ekologiczne: Mokradło Śródleśne (pow. 0,26 ha) oraz Młaka (pow. 0,12 ha) w okolicy Osieczan (na południe od niebieskiego szlaku turystycznego) i wzniesienia Uklejny. Rezerwaty przyrody to Las Gościbia (pow. 282,5 ha, gmina Sułkowice) oraz Zamczysko (custodia) nad Rabą, opisywany jako rezerwat krajobrazowy, położony na zboczach Uklejny (677 m n.p.m.) w bezpośrednim sąsiedztwie terenu Zarabia. Na terenie gmin znajduje się 46 pomników przyrody, do których należą m.in. dęby i lipy ( Lipka na Plebańskiej Górze, Marysieńka ) na terenie Myślenic, Cisy im. prof. Mariana Raciborskiego (Harbutowice), Diabelski Kamień (Rudnik, szlak dojściowy z grzbietu Dalina), Kozie Skały (Żurawnica), skalne progi w Harbutowicach. Klimat. Warunki klimatyczne obszaru należą do typowych dla obszarów podgórskich. Najcieplejsze miesiące to lipiec i sierpień, najzimniejsze to styczeń i luty. W styczniu notuje się średnio dni, kiedy pokrywa śnieżna osiąga ok. 20 cm grubości. W ciągu roku ilość dni śnieżnych wynosi ok. 70. Według podziału na piętra klimatyczne Karpat Polskich do wysokości 680 m n.p.m. istnieje piętro ciepłe, o średniej temperaturze rocznej +6 do +8 0 C. Powyżej tej granicy znajduje się piętro umiarkowane chłodne z temperaturami +4 do +6 0 C. na tym poziomie znajduje się m.in. kopuła szczytowa Babicy, Pasmo Lubomira i Łysiny, Pasmo Koskowej Góry. Roczna suma opadów w tym obszarze wynosi od 750mm do 1000 mm w rejonach szczytowych. W podgórskich częściach terenu, występują zastoiska zimnego powietrza w okresie zimowym. Na terenach leśnych oddalonych od skupisk ludzkich i szlaków komunikacyjnych występuje zjawisko mikro-klimatu tzw. umiarkowanie bodźcowego. Wnioski. Planowanie inicjatyw w celu rozwoju turystyki aktywnej powinno opierać się na posiadanym potencjale środowiskowym. W szczególności dotyczy to wzniesień górskich o stosunkowo łagodnym profilu oraz dołączenia do tych obszarów terenów leśnych i rzecznych. Ochrona tych zasobów powinna przewidywać objęcie większej ilości terenu statusem użytku ekologicznego jako atrakcji przyrodniczo-turystycznej. Dalsze postępowanie to stopniowe oczyszczanie terenu i zwiększanie jakości ekologicznej np. cieków rzecznych i naturalnych zbiorników wodnych. Zgodnie z zapisami dokumentu Nasza Zielona Małopolska. Program zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska Województwa Małopolskiego na lata (Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Kraków, 2000) ochrona przyrody musi wiązać się zarówno z ograniczeniami jak również poszukiwaniem nowej formy wykorzystania terenów chronionych: Tereny o największym nasileniu ruchu turystycznego są prawie zawsze terenami o wysokich walorach przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. [ ] rozwój turystyki i rekreacji musi być postrzegany w relacji do ochrony przyrody i krajobrazu. Zatem dostęp do terenów cennych przyrodniczo będzie odbywał się w sposób selektywny tak, aby te obszary były nie tylko elementami struktury terenów 10

11 chronionych, lecz również miejscami o ściśle zdefiniowanej funkcji turystycznej. [ ] Nie zagospodarowane przestrzenie będą chronione przed nadmiernym zainwestowaniem turystycznym; będą posiadać ograniczenia zabudowy oraz ustalenia o krańcowych możliwościach zagospodarowania terenu. Parki krajobrazowe i inne obszary chronione powinny mieć wyznaczone strefy o różnym stopniu dostępności publicznej. Na terenach o umiarkowanej dostępności powstaną obiekty rekreacyjne i turystyki kwalifikowanej, takie jak: trasy rowerowe, dydaktyczne ścieżki przyrodnicze i historyczne, znakowane szlaki piesze i narciarskie, parkingi leśne i rekreacyjne, punkty widokowe itp. Ich realizacja musi iść w parze z pewnymi ograniczeniami w planowaniu miejscowym niektórych sposobów użytkowania terenu, a także z likwidacją dzikiego zagospodarowania. [ ] Obiekty turystyczno-rekreacyjne a ochrona środowiska. [ ] Nowe obiekty powinny powstawać na trenach selektywnie wybranych, co wiąże się z koniecznością przeglądu planów miejscowych gmin pod kątem lokalizacji obiektów turystycznych. [ ] Przygotowując odpowiednie oferty lokalizacyjne będzie brana pod uwagę generalna zasada: im teren cenniejszy przyrodniczo, tym jego dostępność inwestycyjna mniejsza. W cytowanym dokumencie wyznaczono obszar rozwoju turystycznego tzw. zaplecza rekreacyjnego w pobliżu miast. Obszary te to np. gminy Kraków i Wieliczka nad Wisłą, lewy brzeg Raby na odcinku Gdów Uście Solne Myślenice, Jezioro Rożnowskie. Oznacza to m.in. możliwość wykorzystania wspólnego systemu rozwoju turystyki i tworzenie nowych produktów turystycznych w oparciu o wyznaczone kierunki rozwoju na poziomie regionalnym. 2 d. Atrakcje kulturowe Myślenic i Sułkowic Identyfikacja atrakcji turystycznych o znaczeniu kulturowym na obszarze gmin Myślenice i Sułkowice, w potocznej świadomości turysty czy przyjezdnego wiąże się przede wszystkim z miastem Myślenice. W tym wypadku najważniejszy element to zespół rynkowy Myślenic odnowiony i będący w kolejnej fazie remontu, w związku z realizacją inwestycji w ramach programu rewitalizacji na terenie Małopolski. Tworzący dobry klimat myślenicki rynek z przełomu XVIII i Xix wieku stanowi centralny punkt na mapie tego typu atrakcji turystycznych. Kolejnym elementem jest obszar wymieniony wcześniej jako rezerwat przyrodniczy czy krajobrazowy Zamczysko nad Rabą (nazywana w literaturze turystycznej obszaru: Basztą) stosunkowo mniej znany i mimo autentycznych walorów turystycznych, mniej uczęszczany i nie posiadający należnego sobie znaczenia jako punkt odwiedzin turystów. Do wykorzystania nadaje się szczególnie kontekst historyczny tego obiektu warownia stojąca na straży ważnego szlaku komunikacyjnego północ-południe, czyli tzw. Via Regia. Popularność tworzenia tego typu tras o znaczeniu nawet europejskim (Szlak Bursztynowy, Szlak Pielgrzymkowy 11

12 Św. Jerzego) powinien sugerować lepsze wykorzystanie tego miejsca i nadanie mu nowej, bardziej prestiżowej roli. Myślenice mogą pochwalić się kilkoma obiektami o charakterze sakralnym, jak gotycki kościół parafialny, kościół drewniany, figury i kaplice oraz o charakterze świeckim, jak dwory, lamus, młyn czy np. tzw. Dom Grecki. Sułkowice dysponują przede wszystkim obiektami historycznymi o znaczeniu religijnym figury (Św. Jan Nepomucen, Św. Florian) na fundamentach kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa, kaplice i kościół parafialny w Harbutowicach, kaplice w Biertowicach, Rudniku. Obiekty świeckie to przede wszystkim część zabytkowego zespołu dworskiego w Krzywaczce (działający zajazd), park dworski przy Domu Pomocy Społecznej w Harbutowicach. W sposób szczególny obszar ten wyróżnia się pamiątkami związanymi z bitwami, wojnami i konfliktami zbrojnymi w różnych okresach historii. Pomiędzy Palczą a Harbutowicami znajduje się miejsce bitwy z czasów konfederacji barskiej (1771), na skraju Lasu Gościbia w Harbutowicach pomnik upamiętniający walki partyzanckie AK z czasów II wojny światowej. Podobny charakter ma pomnik w centrum Sułkowic związany z datą pacyfikacji miejscowości w lipcu 1943 roku. Można, więc stwierdzić, że istnieją pewne grupy atrakcji kulturowych, zlokalizowanych w różnych miejscowościach na ternie LGD, których waloryzacja i wykorzystanie jest możliwe przy planowaniu rozwoju turystyki aktywnej nie lekceważącej elementów kulturoznawczych i edukacyjnych. Atrakcje te są także ważnym elementem alternatywnych form wypoczynku, np. w wypadku niedogodnych warunków pogodowych. Oferta ta stanowi uzupełnienie dla turystyki aktywnej, jednak w miarę rozwoju (np. po realizacji programu odnowy wsi i zabytków na terenie LGD) może stać się samodzielną ofertą turystyczna np. na potrzeby tzw. zielonych szkół, organizacji hobbistycznych czy w ramach wydarzeń regionalnych (Dni Dziedzictwa, szlak architektury, szlak renesansu itp.). Dla potrzeb identyfikacji wizualnej i opracowania informacji o dostępnych obiektach wskazane jest podzielenie obiektów na grupy i stworzenie np. szlaków tematycznych. Mogą one stanowić samodzielne trasy turystyczne lub opisowo charakteryzować najważniejsze punkty na mapie turystycznej obszaru. Grupy te można zidentyfikować w następujący sposób: Nazwa szlaku Obszar Opis Dobczyce, Myślenice, Szlak związany z historią Głogoczów, Krzywaczka budowli obronnych w Dobczycach i Myślenicach, Szlak rycerski zabudowań dworskich w Głogoczowie i Krzywaczce, tradycji kowalskich i 12

13 Szlak wojen i bitew Gmina Sułkowice Gmina Myślenice płatnerskich w Sułkowicach Nawiązanie do historii potyczek z czasów najdawniejszych, poprzez Konfederację Barską, do II wojny światowej Szlak świętych Szlak karczmy i kuźni Gmina Sułkowice Gmina Myślenice Myślenice, Głogoczów, Sułkowice, Krzywaczka Obiekty sakralne na terenie obu gmin zarówno o charakterze kościelnym jak i figury, kapliczki, krzyże przydrożne. Połączenie ze świętami kościelnymi, odpustami, tradycjami patronów np. Św. Zofia, Św. Florian. Nawiązanie do kultury szlacheckiej i rzemieślniczej. Oferta gastronomiczna, pamiątkarska, produktu regionalnego. Wnioski. Przy planowaniu działań w ramach rozwoju turystyki na obszarze LGD gmin Myślenice i Sułkowice, a w szczególności przy realizacji zadań wynikających z przedsięwzięć Szlak figur przydrożnych i innych obiektów historycznych, Kultura, sport, centra wsi, miejsca integracji oraz Po zdrowie na Dalin i Gościbię infrastruktura i usługi dla turystyki aktywnej należy uwzględnić możliwość koordynacji zadań tak by wykonywane inwestycje stanowiły część programu i oferty dla turystyki aktywnej. Jest to możliwe przy planowaniu działań jako elementów większych programów tworzenia zintegrowanych szlaków turystycznych, włączania realizacji do infrastruktury turystycznej (atrakcje turystyczne, punkty usługowe, wydarzenia turystyczne). Istniejący potencjał atrakcji turystycznych w obszarze kultury, tradycji, folkloru pozwala na tworzenie samodzielnych projektów turystycznych lub uzupełnianie oferty z zakresu danej specjalizacji turystycznej. Np. szlak rowerowy powinien uwzględniać obiekty zabytkowe lub pomniki przyrody, a wydarzenie o charakterze kulturalnym lub nawiązujące do tradycji powinno jednocześnie promować turystykę aktywną. Każdy nowy (odnowiony) element atrakcji turystycznej może spełniać kilka celów (samodzielna atrakcja, punkt informacyjny, oferta obsługi turystów, element trasy turystycznej) wzbogacając gamę miejsc i wydarzeń na mapie turystycznej obszaru. Należy unikać tworzenia niepotrzebnej konkurencji i dewaluacji zainteresowania przez tworzenie niezależnych, autonomicznych propozycji turystycznych skierowanych do zróżnicowanych grup odbiorców Obszar Sułkowic i Myślenic: między Beskidem Makowskim, a Pogórzem Wielickim 13

14 Obszar, który obejmuje teren dwóch gmin Sułkowice i Myślenice posiada naturalny potencjał nadający się do wykorzystania przy planowaniu przedsięwzięć z zakresu turystyki aktywnej. Nie oznacza to jednak, że jest on w pełni wykorzystany czy dostępny. W świadomości przeciętnego turysty, przede wszystkim pochodzącego z aglomeracji krakowskiej, obszar ten kojarzony jest z rejonem Zarabia (powstały w latach 20-tych ubiegłego stulecia) w Myślenicach, a od kilku lat także w sezonie zimowym z trasą narciarską na górze Chełm. Swoje znaczenie dla turystyki, w tym także konferencyjnej posiada obszar Osieczan jednak brak tam obiektów o odpowiednim standardzie. W sezonie letnim (także późnowiosennym i wczesnojesiennym) to teren jednodniowych wypadów, głównie rodzinnych w rejon Zarabia gdzie oferta skupia się na możliwości spaceru, jazdy na rowerze i korzystaniu z niewielu atrakcji typu mini-golf, jazda na koniu, gra w piłkę oraz dostępność kilku różnej jakości punktów gastronomicznych. Trasa narciarska przyciąga zimą amatorów sportu zimowego, także w dni robocze ze względu na stosunkowo dobre połączenie komunikacyjne z Krakowem. Niestety brak danych o wykorzystaniu innych obiektów infrastruktury turystycznej w tym obszarze pokoi gościnnych, miejsc hotelowych czy pensjonatowych, gastronomii położonej w samym mieście Myślenice. Monitoring ruchu turystycznego na tym obszarze mógłby być zadaniem dla Lokalnej Organizacji Turystycznej, izby turystycznej lub przedmiotem badań w ramach systemu informacji i promocji turystyki. Obiekty leżące wzdłuż Zakopianki, dobrej klasy i o ugruntowanej renomie, nastawione są na turystów tranzytowych i organizację uroczystości dla grup zorganizowanych (wesela, konferencje, posiłki dla grup wycieczkowych). Obszar Zarabia ma historyczne zasługi dla rozwoju turystyki aktywnej przede wszystkim turystyki pieszej, narciarstwa ( w tym narciarstwa biegowego), sportu rowerowego, a także dla wędkarstwa (wędkarstwo muchowe), tenisa czy sportów zespołowych. Niestety za swoiste zagrożenie dla rozwoju obszaru jako harmonijnego terenu zróżnicowanej aktywności rekreacyjnej należy uznać wprowadzenie na tym terenie sportów motorowych motocyklowych, samochodowych, terenowych. Organizacja w roku 2010 (wrzesień) zawodów motocyklowych typu trial może z jednej strony wyraźnie określić charakter obszaru, z drugiej zaś zniechęcić lub wręcz odstraszyć amatorów innych form wypoczynku. Skutki dla warunków przyrodniczych pozostają do oceny przez właściwe służby ochrony przyrody. Rejon sąsiednich Sułkowic pozostaje obszarem praktycznie niewykorzystanym dla turystyki. Interesujące ukształtowanie terenu ze stosunkowo licznymi, choć niezbyt wysokimi wzniesieniami, enklawy przyrodnicze i brak uciążliwego sąsiedztwa ze strony przemysłu, sieci drogowej czy przemysłowych instalacji turystycznych sprawia, że teren ten, przy odpowiednim planowaniu, może stanowić alternatywę dla innych ośrodków. Za wadę należy uznać brak wyraźnych punktów kojarzących się z uprawianiem aktywnej turystyki obiektów noclegowych czy gastronomicznych dostosowanych jakością i architekturą do wymagań turystów, nastawienie lokalnej przedsiębiorczości na działalność handlową, drobną wytwórczość, usługi. Obszar staje się także miejscem lokowania nowych obiektów mieszkalnych i wzrostu osadnictwa, szczególnie jednorodzinnego. Miejscowości położone wzdłuż dróg łączących Myślenice i Sułkowice oraz Sułkowice i Zembrzyce ograniczają się do funkcji tranzytowej, bez wyraźnych atrakcji turystycznych. 14

15 Uznając znaczenie, jakie ma dla turysty punk odniesienia, czyli miejsce najlepiej kojarzone przez przyjezdnych granice tego obszaru należy określić jako leżące między Myślenicami (w pasie od rejonu Głogoczowa do Stróży) a Sułkowicami (w pasie pomiędzy Krzywaczką a Budzowem). Miejsca te wyznaczają ewentualne punkty rozpoczynania i kończenia tras turystycznych jako podstawy dla planowania turystyki aktywnej. Sposób myślenia o tym obszarze nawiązuje w pewnym stopniu do inicjatywy, jaką było stworzenie w Myślenicach Strefy czasu wolnego zintegrowanej formy zagospodarowania turystycznego obszaru (głównie Zarabia). Komercyjny charakter projektu oraz brak determinacji przy utrzymaniu tego typu produktu turystycznego spowodował, iż koncepcja ta nie osiągnęła większego powodzenia. Wymieniony obszar łączący rejon Myślenic i Sułkowic posiada prawdziwe atrakcje turystyczne należące przede wszystkim do gatunku atrakcji naturalnych położonych w rejonie Beskidu Makowskiego i Pogórza Wielickiego. Wszelkie planowanie rozwoju turystyki aktywnej powinno, więc opierać się na następujących przesłankach: waloryzacja punktów odniesienia obszaru Myślenic i Sułkowic (kierunek rozwoju wschód-zachód) wraz z towarzyszącymi miejscowościami, wykorzystanie ukształtowania terenu i zachowanie walorów naturalnych obszaru, rozwój infrastruktury turystycznej nie kolidujący z walorami obszaru, rozwój infrastruktury towarzyszącej w poszanowaniu walorów przyrodniczych, kultury lokalnej i zasady ograniczonego dostępu, Swoistą szansą dla tego obszaru jest przechwycenie lub przekierowanie strumienia turystycznego kierującego się do takich atrakcji turystycznych jak Beskidy, Gorce, Podhale, Babiogórski Park Narodowy, Wieliczka, Kalwaria Zebrzydowska, Wadowice, Oświęcim. Nawet kilkuprocentowe zjawisko zwrócenia uwagi na nowy obszar turystyczny przez turystów wybierających wymienione wyżej kierunki może dać znaczący wzrost przyjazdów w rejon miedzy Dalinem i Goscibią. Pytanie, kiedy obszar ten będzie gotowy do przyjęcia turystów? 2.2. Sułkowice: Pasmo Barnasiówki i Babicy Położone na północ od Sułkowic Pasmo Bukowca, oraz na południu i południowym- wschodzie, po drugiej stronie drogi nr 955 pasmo łączące Dalin, Barnasiówkę, Pisaną oraz Las Gościbia możliwe także do określenia według map dla Beskidu Makowskiego Pasma Barnasiówki i Babicy to najważniejszy obszar planowania rozwoju turystyki aktywnej na obszarze LGD Miedzy Dalinem i Gościbią. Miejscem centralnym stają się Sułkowice a kierunek działania zmierza na wschód w stronę Myślenic. Obszar posiada wyjątkowo dogodne warunki komunikacyjne zarówno od strony Myślenic jak i z kierunku zachodniego od Wadowic i trasy E-52 (Bielsko-Kraków). Wszelkie decyzje lokalizacyjne dla 15

16 infrastruktury turystycznej, począwszy od punktów informacyjnych aż po obiekty noclegowe i gastronomiczne powinny uwzględniać ten kierunek aktywności turystycznej. Na wymienionym obszarze zaznaczone są trasy turystyczne: szlak czerwony, biegnący m.in. od Myślenic w kierunku zachodnim przez grzbiet Pasma Babicy aż po Zambrzyce, szlak żółty biegnący od Myślenic przez Pasmo Barnasiówki do Sułkowic. Niewielki odcinek szlaku zielonego prowadzi od szlaku czerwonego i wzgórza Dział, w kierunku południowym Pasma Koskowej Góry. Wykorzystując istniejące znakowanie należy stworzyć odpowiednie trasy alternatywne lub tematyczne, tak jak zaproponowano to w opracowaniu Projekt Ścieżek dydaktycznych po rezerwacie Las Gościbia i na Szklanej Górze, oprac. P.Sadowski, Sułkowice Charakter terenu oraz mieszczce się tam walory naturalne i kulturowe pozwalają na stworzenie szeregu tras dla turystyki aktywnej (nawet, jeśli mają to być tylko odcinki istniejących szlaków), tras dydaktycznych czy hobbistycznych związanych z fenomenami przyrodniczymi lub historią tego obszaru. Po stworzeniu właściwej inwentaryzacji i mapy zasobów problemem staje się przede wszystkim: infrastruktura usługowa (noclegi, gastronomia), komunikacyjna (parkingi) i sportowo-rekreacyjna, której jakość i ilość powinna zostać dostosowana do charakteru obszaru; informacja turystyczna wszelkiego rodzaju (od strony internetowej po przewodnik kieszonkowy). Jako potencjalny markowy produkt dla obszaru Sułkowic i Myślenic należy uwzględnić możliwość całorocznego uprawiania turystyki aktywnej w niewielkiej odległości od Krakowa w wyjątkowych i atrakcyjnych warunkach. Koncentracja wysiłków i inwestycji w tym zakresie powinna podlegać ścisłej kontroli odnoszącej się do ochrony przyrody, zaangażowania mieszkańców i dążenia do osiągnięcia jak najwyższej jakości produktu, skierowanego do określonej grupy odbiorców Myślenice: Pasmo Babicy aż po Pasmo Lubomira i Łysiny Jednym z najważniejszych faktów związanych z planowaniem rozwoju turystyki aktywnej w obszarze Myślenic i 15 położonych w obrębie gminy sołectw jest uchwalenie w maju 2010 roku Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Myślenice (SUiKZP). Dokument ten definiuje m.in. obszar gminy jako otoczony wzniesieniami Beskidu Makowskiego, pomiędzy zboczami Pasma Lubomira i Łysiny (kierunek północno-zachodni) i Pogórza Wielickiego (kierunek południowy), otoczony wzniesieniami Dalinu, Chełma i Uklejny. 16

17 W ramach opracowania SUiKZP wyznaczono na trenie gminy obszar kompleksu przyrodniczo-ekologicznego i przyrodniczo-użytkowego główne obszary powiązań przyrodniczych i wskazania dotyczące najbardziej pożądanego sposobu zagospodarowania. Obszary te są potencjalnym terenem dla planowania nowych terenów dla potrzeb turystyki aktywnej i charakteryzują się wskazaniami m.in. następującymi wskazaniami i ograniczeniami: a) kompleks przyrodniczo-ekologiczny: zakaz zabudowy kubaturowej z wyjątkiem urządzeń infrastruktury technicznej i inwestycji celu publicznego, obowiązek utrzymania przyrodniczego i rolniczego charakteru obszaru, inwestycje chroniące zasoby przyrodnicze, realizacja infrastruktury [ ] w sposób zapewniający zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych; b) kompleks przyrodniczo-użytkowy: zakaz zabudowy za wyjątkiem obiektów związanych z obsługą terenów publicznych, rekreacyjnych oraz małej architektury [ ], utrzymanie funkcji przyrodniczej i podniesienie walorów przyrodniczych i krajobrazowych, przyrodnicze i rekreacyjne wykorzystanie terenu. Jako teren wskazany do objęcia kompleksem przyrodniczo-użytkowym wskazuje się tereny w sąsiedztwie doliny rzeki Raba i obszar turystyki narciarskiej na Górze Chełm. Myślenice są najważniejszym punktem wyjścia/dojścia dla obszaru turystyki aktywnej między Dalinem i Gościbią. Ze względu jednak na swój charakter miejski, zwrócony w kierunku rozwoju obszaru Zarabia i Góry Chełm powinny pełnić swoistą funkcję centralną wskazująca na możliwość udania się przez pasma górskie w kierunku zachodnim. Powinna to być istotna funkcja informacyjna zaczynająca się np. na myślenickim rynku (plansza, punkt informacyjny, drogowskazy szlaków turystycznych) lub jeszcze wcześniej na mapach i oznaczeniach umieszczonych w rejonie Zarabia. Do zadań miasta należy także wskazywanie na możliwość korzystania z dostępnej oferty usług turystycznych noclegowych i gastronomicznych, ewentualnie związanych z wymaganiami sprzętowymi (wypożyczalnie, warsztaty naprawcze itp.). Logicznym etapem planowania rozwoju turystyki aktywnej będzie włączenie do organizacji tego obszaru Pasma Lubomira i Łysiny na południowy-wschód od Myślenic naturalnej kontynuacji tras i atrakcji położonych w stronę Sułkowic. Projekt opiera się zarówno o wskazania planistyczne (SUiKZP) jak i o analizę stanu istniejącego: np. trasy turystyczne: szlak zielony (przez Chełm, Wierch Stróży, Działek w kierunku Lubania i Mszany Dolnej lub przez Pasmo Lubomira i Łysiny do Dobczyc, Lubnia, Pcimia), szlak czerwony - zachodni (Plebańska Góra, Babica, Palcza), szlak czerwony wschodni (Uklejna, Kudłacze, Łysina, Luboń) 17

18 szlak żółty północno-zachodni (Barnasiówka, Sułkowice, Lanckorona) szlak niebieski na wschód i południe (przez Trzemeśnię na Ostrzysz i Grodzisko w Poznachowicach), szlaki rowerowe (czerwony, zielony,czarny) w okolicach Chełmu, trasy spacerowe w rejonie Zarabia. Innym z zadań miasta Myślenice jest uzgadnianie z pozostałymi członkami LGD niektórych planów zagospodarowania, inwestycji wpływających na warunki naturalne, wydarzeń związanych z turystyką na tym obszarze, podejmowanie inicjatyw na rzecz tworzenia w pasie między Dalinem i Gościbią obszarów chronionych, o ograniczonym dostępie, zarezerwowanych dla potrzeb turystyki kwalifikowanej i ekologicznej. Należy oczekiwać także ze strony miasta wsparcia przy realizacji wydarzeń turystycznych (zaplecze), udziału w targach branżowych i promocji nowego produktu turystycznego. 2.4 Myślenice Pasmo Lubomira i Łysiny / Uklejna-Grodzisko- Trupielec/Ostrysz Obszar turystyczny gminy Myślenice jest silnie zdefiniowany przez dwa rejony: Góry Chełm i Zarabia, które posiadają swoją infrastrukturę turystyczno-rekreacyjną: wyciąg narciarski, trasy rowerowe (także o dużej trudności downhill), prowizoryczne boiska, basen, tereny spacerowe. Rzeka Raba traktowana jest także jako tradycyjne łowisko wędkarskie. W związku z planowanymi przedsięwzięciami określonymi jako Po zdrowie na Dalin i Gościbię oraz posługiwaniu się w nazewnictwie obszarów występującymi pasmami górskimi można zaproponować rozwój dwóch obszarów dla podobnego typu turystyki aktywnej jak w rejonie Sułkowic (Pasmo Barnasiówki i Pasmo Babicy): 1) Pasmo Lubomira i Łysiny, 2) Trzy Szczyty: Uklejna Grodzisko Trupielec. 1. Pasmo Lubomira i Łysiny Wyznaczony teren dotyczy przede wszystkim przebiegu czerwonego szlaku turystycznego od Zarabia (Rezerwat Zamczysko nad Rabą), przez Śliwnik, Działek (600 m n.p.m) aż po schronisko na Kudłaczach. Trasa może zostać skierowana z Działka (2 godz. od schroniska) szlakiem zielonym w kierunku Poręby i pasma Kamiennika. Pętla zamykałaby się dojściem do Trzemeśni i dalej szlakiem niebieskim przez Grodzisko do Zarabia, omijając tereny leżące poza granicami administracyjnymi gminy Myślenice. Teren obfituje w trakcje przyrodnicze (młaka, Czarne Błota, podwójny szczyt, formacje skalne), krajobrazowe i historyczne (zamczysko, pomniki) oraz wyznaczone trasy piesze i rowerowe. 18

19 Teren powinien być naturalnym przedłużeniem i alternatywa dla obszaru Góry Chełm, przeznaczonym dla potrzeb turystyki pieszej, rowerowej (na wyznaczonych odcinkach) i narciarskiej (narciarstwo klasyczne, rakiety śnieżne). Możliwość wykorzystania infrastruktury usługowej Zarabia (ewentualnie schroniska na Kudłaczach) sprawia, iż rozwój turystyki aktywnej w tym obszarze może dotyczyć następujących działań / projektów: wytyczenie tras turystycznych (tematycznych) dla określonych grup turystów aktywnych, stworzenie nowej mapy turystyki aktywnej między Dalinem-Gościbią- Lubomirem łączącej wschodnie i zachodnie atrakcje turystyczne, organizacja wydarzenia turystyczno-sportowego dla tych tras, promocja nowych tras jako nowego produktu turystycznego realizowanego przez LGD. 2. Trzy Szczyty: Uklejna Grodzisko Trupielec. Teren łączy przede wszystkim miejscowości (sołectwa) położone na wschód od miasta Myślenice i najbardziej uczęszczanych miejsc turystycznych: Osieczany, Droginię, Łęki i Bulinę, Trzemeśnię, Zasań i Porębę. Warto podkreślić olbrzymi potencjał tego terenu związany z obiektami znajdującymi się w spisie obiektów zabytkowych w gminie Myślenice, do których należą m.in.: kapliczki, kościoły i cmentarze (I wojna światowa) Droginia, Trzemeśnia, Poręba domy, zagrody, stajnie, stodoły Łęki, Zasań, Poręba obiekty szlacheckie, zespoły dworskie Trzemeśnia, Osieczany Dodatkowo można wykorzystać przy planowaniu szlaku tematycznego istniejąca infrastrukturę usługową noclegową i gastronomiczną (Osieczany, Trzemeśnia, Poręba). Założeniem jest jednak poprowadzenie tras turystycznych w kierunku wymienionych szczytów: Uklejny (677 m n.p.m.) łącząc z Osieczanami, Buliną, Porebą, Grodziska (529 m n.p.m.) łącząc z Osieczanami, Buliną, Trzemeśnią i Porębą, oraz Góry Trupielca (476 m n.p.m.) łącząc z Droginią, Łękami, Trzemeśnią, Zasaniem i Porębą. By możliwe było włączenie tego obszaru do miejsca turystyki aktywnej konieczne jest skoordynowanie kilku projektów w ramach przedsięwzięć przewidzianych w Lokalnej Strategii Działania: szlak figur przydrożnych i innych obiektów historycznych tak by stały się one elementem atrakcji lub infrastruktury turystycznej, kultura, sport, centra wsi, miejsca integracji jako uzupełnienie istniejącej infrastruktury, zabezpieczenie ochrony zasobów naturalnych i także jako atrakcja turystyczna, moja mała firma jako podniesienie jakości usług realizowanych na terenie wsi objętych projektem nowych tras. 19

20 Obszar jest predestynowany do tworzenia spójnych ofert dla turystów łączących turystykę aktywną, ekologiczną, kulturową i hobbistyczną (np. zbieractwo). Jednak działania opierają się na waloryzacji struktury istniejących obiektów w miejscowościach oraz przygodzie zdobywania szczytów. Powstanie w tym rejonie interesującej oferty produktu regionalnego, gastronomii i bazy noclegowej może się okazać atrakcja dla licznie przybywających na Górę Chełm turystów weekendowych, grup rodzinnych i młodzieżowych. Z drugiej zaś strony turyści spędzający w tym rejonie wakacje lub urlopy (np. tzw. długi weekend) otrzymują atrakcyjną, sportową formę bezpiecznego wypoczynku. Konieczne działania to podobnie jak w przypadku pasm górskich po stronie Sułkowic i Pasma Lubomira i Łysiny: opracowanie mapy obszaru z informacjami o trasach i infrastrukturze, włączenie map do projektu między Dalinem i Gościbią organizacja wydarzeń także wiążących się z promocją miejscowości w tym rejonie. Wnioski. Opisany teren dysponuje trzema zróżnicowanymi obszarami dla rozwoju turystyki aktywnej: 1) Pasmo Barnasiówki i Pasmo Babicy. 2) Pasmo Lubomira I Łysiny 3) Trzy Szczyty - Uklejna Grodzisko Trupielec. o zróżnicowanym charakterze, infrastrukturze i rozległości, jednak połączonych m.in. odniesieniem do zasobów naturalnych, o dobrej identyfikacji marketingowej (intrygujące, ciekawe, zaskakujące itp.) mogących stanowić razem znaczący potencjał dla zbudowania produktu/oferty turystycznej Po zdrowie na Dalin i Goscibię. Obszary są przeznaczone dla tego samego typu turystyki, korzystają z atutów obszaru LGD (Myślenice, komunikacja, ośrodki w Zarabiu i na Górze Chełm, możliwość współpracy z innymi gminami Dobczyce, Lanckorona, Kasinka Mała). Teren wykorzystuje wchłania projekty przewidziane do realizacji w ramach innych przedsięwzięć Lokalnej Strategii Działania. 20

21 3. Potencjał turystyczny Małopolski Południowej od Krakowa po Tatry. Przemysł turystyczny w Małopolsce należy do najważniejszych elementów gospodarki regionalnej. Uznawany jest nie tylko za dziedzinę regionalnej szansy, lecz stanowi o charakterystyce regionu jako jednej z najważniejszych krajowych i europejskich destynacji turystycznych. Jednym z warunków rozwoju tej gałęzi gospodarki jest nie tylko nagromadzenie atrakcji turystycznych, lecz również odpowiednia infrastruktura ułatwiająca dostęp do tych miejsc oraz unikanie zjawiska dewastacji obszaru jak ma to miejsce np.. w przypadku Tatr, Wieliczki, zamku w Niedzicy, Wzgórza Wawelskiego w Krakowie itp. Coraz pilniejsze staje się, więc wprowadzenie ograniczeń i ochrony zasobów naturalnych i kulturowych regionu. Zadanie to jest tak samo istotne dla odpowiedzialnych za ten stan władz i instytucji jak i dla przedstawicieli przedsiębiorczości, władz samorządowych miejscowości turystycznych, instytucje rozwoju lokalnego i liderów społeczności lokalnych (związki sportowe, kulturalne, placówki edukacyjne, leśnictwa, związki ekologiczne itp.). Dokumenty strategiczne *) tak definiują obszar Małopolski: 21

22 Oceniane zjawisko Małopolska jako kierunek destynacji turystów krajowych i zagranicznych Komentarz / ocena Województwo jest jednym z najbardziej atrakcyjnych regionów w kraju. Bogate dziedzictwo kulturowe i religijne jest znane i doceniane również przez turystów zagranicznych. Głównym katalizatorem ruchu turystycznego są dziś takie miasta jak: Kraków, Tarnów, Nowy Sącz a także regiony turystyki aktywnej jak np.: Tatry, coraz częściej również Gorce i Beskidy. W przyszłości ruch turystyczny ma jednak szansę przenieść się na inne nie odkryte dotąd turystycznie obszary województwa, np. Krynica Zdrój, Zalipie, Szlak Orlich Gniazd, Szlak Cerkwi Łemkowskich. Koncentracja ruchu turystycznego Obecnie ruch turystyczny wykazuje nadmierną koncentrację na terenie: Krakowa, Kopalni Soli w Wieliczce, w byłym obozie koncentracyjnym Auschwitz Birkenau, a także w regionie Podhala. Jednocześnie słabo wykorzystywane są pozostałe części województwa. Słusznym działaniem byłoby uruchomienie środków pomocowych dla regionów turystycznych nieco słabiej rozwiniętych, np. okolice Olkusza, Krynicy Zdrój, Ojcowa. Lokalizacja województwa Małopolska usytuowana jest w południowej części kraju. Jest niezwykle atrakcyjnym regionem, nie tylko dla województw ościennych, ale również dla swoich zagranicznych sąsiadów. Od południa województwo graniczy ze Słowacją czynnie funkcjonuje tutaj ok. 30 przejść granicznych różnego rodzaju. Wiele z nich to przejścia wyłącznie piesze, wykorzystywane przez turystów. Z punktu widzenia turysty zagranicznego to malowniczy region usytuowany w centralnej Europie. Jednocześnie następuje klasyfikacja największych atutów turystycznych województwa: 22

23 Ogromne zróżnicowanie walorów turystycznym umożliwia rozwój wszelkich rodzajów turystyki. W dużych miastach jak: Kraków, Nowy Sącz, Tarnów dynamicznie rozwija się turystyka biznesowa. Obserwuje się również rozwój oferty dotyczącej turystyki kwalifikowanej z coraz większym akcentem na sporty ekstremalne jak: wspinaczka (Jura Krakowsko Częstochowska, Tatry), paralotniarstwo, paragliding i inne. Ukształtowanie powierzchni regionu ma charakter górski i wyżynny. Stwarza to dobre warunki do takich form turystyki kwalifikowanej jak narciarstwo: alpejskie, biegowe. Popularne w regionie jest również żeglarstwo najbardziej rozpowszechnione na jeziorach: Rożnowskim i Czorsztyńskim. Region jest również celem przyjazdów wypoczynkowych. Tu największe znaczenie odgrywają takie miejscowości jak: Krynica Zdrój, region Podhala, czy Rabka Zdrój. Popularne są również przyjazdy w celach religijnych. Tu decydującą rolę odgrywają sanktuaria w Kalwarii Zebrzydowskiej i Krakowie Łagiewnikach, dom narodzin Jana Pawła II w Wadowicach. Coraz większą popularność zyskują również edukacyjne i zdrowotne motywy podróży. Większe miasta przyciągają również turystów szukających po prostu dobrej zabawy rozrywki. WNIOSKI Jak można zauważyć kilka z tych elementów jest niezwykle istotnych dla podejmowania inicjatyw w zakresie turystyki aktywnej: rozwój turystyki kwalifikowanej (sport, aktywny wypoczynek itp. dla niewielkich, wyspecjalizowanych grup turystów), wykorzystanie górskiego i wyżynnego ukształtowania powierzchni dla rozwoju turystyki aktywnej (narciarstwo, kolarstwo górskie itp.), 23

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy.

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy. Opracowanie informacji o możliwości realizacji projektów przez beneficjentów z terenu działania LGD Między Dalinem i Gościbią w ramach Osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW

ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW ZAŁĄCZNIK NR DO UCHWAŁY NR RADY GMINY W BAŁTOWIE Z DNIA. ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY BAŁTÓW OPRACOWAŁ ZESPÓŁ INSTYTUTU GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I MIESZKALNICTWA:

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości:

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: PREZENTACJA Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013 Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: Turystyka zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane

Bardziej szczegółowo

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania Departament Koordynacji Programów Operacyjnych UMWO Priorytety i działania Priorytet 1 Dalszy rozwój i modernizacja infrastruktury dla zwiększenia konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła Kryteria Wyboru Operacji przez Radę LGD Etap I ocena zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą cele ogólne i szczegółowe LSR. Operacja musi być zgodna przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP 1 CEL PROJEKTU Jednolita w skali całego kraju baza danych dotycząca: Lech PomnikiPrzyrody Art. 40, ustawa z dnia 16

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 wsparcie dla samorządów i organizacji pozarządowych Warszawa, 8 maja 2008 r. Zarys prezentacji środki finansowe na wspieranie

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXI/239/2013 RADY MIEJSKIEJ W DREZDENKU. z dnia 30 stycznia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXI/239/2013 RADY MIEJSKIEJ W DREZDENKU. z dnia 30 stycznia 2013 r. UCHWAŁA NR XXXI/239/2013 RADY MIEJSKIEJ W DREZDENKU z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego Jelenie Bagna położonego na terenie Nadleśnictwa Karwin, Gmina Drezdenko. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Janusz Majcher Burmistrz Miasta Zakopane. Zaprasza. Wspólnie zdecydujmy o Naszym Mieście

Janusz Majcher Burmistrz Miasta Zakopane. Zaprasza. Wspólnie zdecydujmy o Naszym Mieście Janusz Majcher Burmistrz Miasta Zakopane Zaprasza Wspólnie zdecydujmy o Naszym Mieście LOGIKA INWESTYCJI Badania ruchu turystycznego Województwa Małopolskiego: badanie pokazało, iż dominującym celem przyjazdu

Bardziej szczegółowo

FORMY OCHRONY PRZYRODY

FORMY OCHRONY PRZYRODY Ryszard Kapuściński FORMY OCHRONY PRZYRODY Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z 30 kwietnia 2004 r. z późniejszymi zmianami) wymienia 10 form ochrony przyrody,

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej

Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej Opole, lipiec 2013 r. Turystyka jako istotny element rozwoju Aglomeracji Opolskiej PORZĄDEK PREZENTACJI 1. Turystyka w dokumentach programowych AO 2. Jak duży jest potencjał turystyczny AO? 3. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie Powiat wadowicki Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego Gminy leżące na terenie powiatu Ogólne informacje o powiecie Powiat zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części województwa

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich Rola Samorządu Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR.

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR Małe projekty L.p. Kryteria Opis Punkty 1 Doświadczenie wnioskodawcy 2 Członkostwo w Preferuje wnioskodawców, którzy nie realizowali dotąd

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Elżbieta Kantor Dyrektor Departamentu Turystyki, Sportu i Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego 1 Działania

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

Możliwości uzyskania wsparcia na realizację polsko-czeskich projektów

Możliwości uzyskania wsparcia na realizację polsko-czeskich projektów Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej RCz-RP 2007-2013 Możliwości uzyskania wsparcia na realizację polsko-czeskich projektów 23.11.2007 Racibórz / 30.11.2007 Cieszyn / 7.12.2007 Bielsko-Biała spotkanie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r.

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r. Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego Darłówko, 21 maja 2015 r. Dlaczego turystyka rowerowa? Turystyka aktywna jednym z głównych strategicznych produktów turystycznych regionu. Turystyka rowerowa

Bardziej szczegółowo

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA. www.leader5.org.pl

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA. www.leader5.org.pl LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA www.leader5.org.pl Obszar LGD Turystyczna Podkowa obejmuje 5 gmin powiatu myślenickiego: Dobczyce, Pcim, Raciechowice, Siepraw i Wiśniowa. Obszar kształtem przypomina

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do pozycji we wniosku o przyznanie pomocy 1 Miejsce realizacji operacji 10 17.7

Odniesienie do pozycji we wniosku o przyznanie pomocy 1 Miejsce realizacji operacji 10 17.7 Wzór Karta oceny zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru w ramach działania Wdrażanie LSR dla operacji odpowiadających warunkom przyznania pomocy dla działania: Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

Plany realizacji dolnośląskiej polityki rowerowej

Plany realizacji dolnośląskiej polityki rowerowej Plany realizacji dolnośląskiej polityki rowerowej dr Maciej Zathey Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Znakowane szlaki rowerowe PTTK (w km) Źródło:

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020 Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej -budowanie przewagi kooperacyjnej - od konkurencji do kooperacji

Bardziej szczegółowo

Geotermia w Gminie Olsztyn

Geotermia w Gminie Olsztyn Geotermia w Gminie Olsztyn Tomasz Kucharski Wójt Gminy Olsztyn Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 18 maja 2011 r. Gmina Olsztyn Gmina Olsztyn położona jest niespełna 10 km od Częstochowy. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Małopolska. Ogólne informacje o województwie

Małopolska. Ogólne informacje o województwie Małopolska Położenie województwa na terenie Polski Powiaty leżące na terenie województwa Ogólne informacje o województwie Województwo małopolskie zlokalizowane jest w południowej części Polski: od wschodu

Bardziej szczegółowo

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 6 ochrona przyrody Na tle ukształtowania powierzchni kraju małopolskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym wysokościowo, mając

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013:

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 jest realizowany

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok Załącznik nr 1 do uchwały 12/2011 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia LGD Doliną Wieprza i leśnym szlakiem z dnia 10.06.2011 ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU LGD Doliną

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

ROWEREM I KAJAKIEM PO ZIEMI KOZIENICKIEJ Organizator Powiatowy Urząd Pracy w Kozienicach Diagnoza problemu i opis projektu Problem: Słabo rozwinięta baza rowerowo-wodna wodna w regionie Powiatu Kozienickiego

Bardziej szczegółowo

1) Zakaz zabudowy, z wyjątkiem obiektów i urządzeń hydrotechnicznych oraz służących rekreacji i turystyce.

1) Zakaz zabudowy, z wyjątkiem obiektów i urządzeń hydrotechnicznych oraz służących rekreacji i turystyce. STREFA 1 KORYTARZ EKOLOGICZNY WISŁY Ochrona o randze krajowej 1) Zakaz zabudowy, z wyjątkiem obiektów i urządzeń hydrotechnicznych oraz służących rekreacji i turystyce. Nie ustala się. Turystyka krajoznawcza

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM Ruch Turystyczny w Małopolsce Województwo Małopolskie ze względu na swoje walory przyrodnicze, zróżnicowaną rzeźbę terenu oraz bogactwo kulturowe jest terenem szczególnie

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Dolina Soły"

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Dolina Soły Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Dolina Soły" Lokalna Grupa Działania Dolina Soły to stowarzyszenie o charakterze trójsektorowym. Członkami LGD są 72 podmioty, tym: organizacje pozarządowe stowarzyszenia,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej

Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej Karpaty łączą - mechanizm konsultacji i współpracy dla wdrażania Konwencji Karpackiej Kodeks dobrej praktyki kształtowania przestrzeni w Karpatach 22 października 2015 ZAKOPANE PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi:

Stan istniejący. Cel zadania inwestycyjnego. Parametry techniczne planowanej drogi: Stan istniejący Zielona Góra posiada obwodnice po trzech stronach miasta. Kierunki tranzytowe północ-południe obsługuje droga ekspresowa S3 oraz droga krajowa nr 27, natomiast ruch na kierunkach wschód-zachód

Bardziej szczegółowo

Propozycja listy projektów indywidualnych w ramach Działania 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym

Propozycja listy projektów indywidualnych w ramach Działania 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym Propozycja listy projektów indywidualnych w ramach Działania 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Lp. Nazwa projektu

Bardziej szczegółowo

Karta oceny zgodności operacji z LSR

Karta oceny zgodności operacji z LSR Dane Członka Rady Programowej: Pieczęć LGD Nr karty:.. Imię Nazwisko:. Podpis Sekretarza Posiedzenia: Sektor: Gmina:..... Karta oceny zgodności operacji z LSR Wniosek nr:. złożony przez:..... Nazwa operacji:.

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne -

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 2007-2013 Podstawowe założenia, jak również zakres, cele oraz działania Programu zostały wybrane

Bardziej szczegółowo

Koncepcja i inwentaryzacja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Szczecin, 23 lipca 2015 r.

Koncepcja i inwentaryzacja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Szczecin, 23 lipca 2015 r. Koncepcja i inwentaryzacja tras rowerowych Pomorza Zachodniego Szczecin, 23 lipca 2015 r. Dlaczego turystyka rowerowa? Turystyka aktywna jednym z głównych strategicznych produktów turystycznych regionu.

Bardziej szczegółowo

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu www.sn-pl.eu Cele główne Ochrona i poprawa stanu środowiska, w tym: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Stworzenie ukierunkowanej

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość

Dokumentacja projektowa. tras do uprawiania. Nordic Walking. na terenie Gminy Zamość Dokumentacja projektowa tras do uprawiania Nordic Walking na terenie Gminy Zamość Szczebrzeszyn, kwiecień 2013r. Projekt i opracowanie tras: TRAMP Zofia Kapecka Szczebrzeszyn Leśna tel. 600 423 828, 602

Bardziej szczegółowo

Gmina Lanckorona i sąsiednie - wrzesień 2012 rok. Rynki nieruchomości gruntowych rolnych, leśnych i pod zabudowę.

Gmina Lanckorona i sąsiednie - wrzesień 2012 rok. Rynki nieruchomości gruntowych rolnych, leśnych i pod zabudowę. Gmina Lanckorona i sąsiednie - wrzesień 2012 rok. Rynki nieruchomości gruntowych rolnych, leśnych i pod zabudowę. Gmina Lanckorona graniczy z pięcioma gminami: z zachodu z Kalwarią Zebrzydowską; Stryszowem

Bardziej szczegółowo

03. Zadania obliczeniowe z działu kartografia

03. Zadania obliczeniowe z działu kartografia 1. Kampinoski PN Zadanie 1. (3 pkt) Oblicz, ile wynosi w terenie szerokość Wisły na zaznaczonym na mapie odcinku AB. Skala mapy wynosi 1:50 000. Przedstaw obliczenia. Zadanie 8. (1 pkt) Odszukaj na mapie

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

Dokument zawiera opis trzech projektów zrealizowanych/realizowanych. w ramach

Dokument zawiera opis trzech projektów zrealizowanych/realizowanych. w ramach Projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) za pośrednictwem Euroregionu Śląsk Cieszyński - Těšínské Slezsko" Dokument zawiera opis trzech projektów zrealizowanych/realizowanych

Bardziej szczegółowo

Szlaki turystyczne jako wybrany element zagospodarowania turystycznego Gór Opawskich stan obecny i możliwości rozwoju

Szlaki turystyczne jako wybrany element zagospodarowania turystycznego Gór Opawskich stan obecny i możliwości rozwoju Szlaki turystyczne jako wybrany element zagospodarowania turystycznego Gór Opawskich stan obecny i możliwości rozwoju mgr Anatol Bukała Starostwo Powiatowe w Nysie Głuchołazy, 19 października 2011r Zagospodarowanie

Bardziej szczegółowo

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. Fot. Michał Szelest PIOTRKÓW TRYBUNALSKI Piotrków Trybunalski jest drugim w województwie łódzkim centrum przemysłowym, usługowym, edukacyjnym i kulturalnym. Miasto liczy 76 tysięcy mieszkańców. Największym atutem Piotrkowa

Bardziej szczegółowo

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Paweł Mierniczak Dyrektor Małopolskiej Organizacji Turystycznej Polsko-Szwajcarskie Forum Turystyki Ekologicznej Kraków, 6 lutego

Bardziej szczegółowo

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia Katedra Turystyki i Promocji Zdrowia Główne tematy naukowo-badawcze podejmowane w katedrze: Turystyka kulturowa w Polsce i na świecie. Wpływ walorów turystycznych, historycznych i kulturowych miast na

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008 Sukces w turystyce Marek W. Kozak Seminarium EUROREG 23 października 2008 Rozwój turystyki: świat Źródło: Tourism Highlights 2008 edition,unwto 2008 Przychody z turystyki, Polska Źródło: Inst. Turystyki

Bardziej szczegółowo

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO 4000m 2 POWIERZCHNI HANDLOWEJ Mamy przyjemność zaoferować Państwu powierzchnię komercyjną w obiekcie typu convenience, którego lokalizacja znajduję się

Bardziej szczegółowo

PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI

PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI Park krajobrazowy to forma ochrony przyrody według Ustawy o ochronie przyrody z dnia

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57-300 Kłodzko, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew.

Lokalizacja. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57-300 Kłodzko, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57300, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew.15 HTUwww.regionwalbrzych.org.pl./klodzkog/_UTH email:gmklod@netgate.com.pl Gmina KW Przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

TRASY DO NARCIARSTWA BIEGOWEGO W PARTIACH SZCZYTOWYCH MAGURKI WILKOWICKIEJ

TRASY DO NARCIARSTWA BIEGOWEGO W PARTIACH SZCZYTOWYCH MAGURKI WILKOWICKIEJ TRASY DO NARCIARSTWA BIEGOWEGO W PARTIACH SZCZYTOWYCH MAGURKI WILKOWICKIEJ Trasa do narciarstwa biegowego powstała w szczytowych partiach Magurki Wilkowickiej w województwie śląskim, częściowo na terenie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013

Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013 Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013 1 POWT Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013 CEL PROGRAMU 2 POWT Republika Czeska - Rzeczpospolita

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 1 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 1 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.) Dz.U.03.65.599 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie Tatrzańskiego Parku Narodowego (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.) Na podstawie art.14 ust. 7 ustawy z dnia 16 października

Bardziej szczegółowo

16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach "małych projektów" beneficjenci, poziom dofinansowania (wykład)

16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach małych projektów beneficjenci, poziom dofinansowania (wykład) Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Harmonogram szkolenia: 16:00-16:15 "Małe projekty" - definicja (wykład) 16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania

Bardziej szczegółowo

III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego

III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego Warszawa, 22-23 IX 2014 Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ www.miastadlarowerow.pl

Bardziej szczegółowo

Ankieta monitorująca z realizacji operacji

Ankieta monitorująca z realizacji operacji Ankieta monitorująca z realizacji operacji Ankietę monitorującą z realizacji operacji beneficjent wypełnia na podstawie danych z wniosku o przyznanie pomocy, umowy przyznania pomocy oraz wniosku o płatność.

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 1. Czynniki i uwarunkowania rozwoju turystyki. 2. Rodzaje turystyki i kryteria ich

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju turystyki. w Karpatach. Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki. w Karpatach

Wybrane aspekty rozwoju turystyki. w Karpatach. Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki. w Karpatach Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach Renata Rettinger Franciszek Mróz Zakład Turystyki i Badań Regionalnych Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie Wybrane aspekty rozwoju

Bardziej szczegółowo

MIASTO RADOM ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY RADOM II ETAP

MIASTO RADOM ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY RADOM II ETAP MIASTO RADOM ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY RADOM II ETAP Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 593/2009 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 7.09.2009r w sprawie uchwalenia

Bardziej szczegółowo

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego 1 ok. 80% danych to dane przestrzenne - ORSiP jest źródłem takich danych, każde wiarygodne i aktualne źródło danych przestrzennych jest

Bardziej szczegółowo

SUBREGION PODHALAŃSKI

SUBREGION PODHALAŃSKI Konferencja Subregionalna Nowy Targ, 2 kwietnia 2012 SUBREGION PODHALAŃSKI Konkluzje wynikające z badań fokusowych (Podstawowe informacje) Miejsce i termin odbytej dyskusji: Nowy Targ 21 marca br. Cel

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ Lokalna Strategia Rozwoju DIROW na lata 2009-2015 Załącznik nr 2 do Uchwały nr./2013 w sprawie zmian do uchwały nr 15/2009 z dnia 4 maja 2009 roku w sprawie przyjęcia Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej

Bardziej szczegółowo

Przede wszystkiej liczy się pomysł

Przede wszystkiej liczy się pomysł Przede wszystkiej liczy się pomysł ciekawy, nowatorski możliwy do realizacji i odpowiadający oczekiwaniom społeczności lokalnej nt.: - organizacja szkoleń w zakresie prowadzenia działalności turystycznej

Bardziej szczegółowo

Departament Infrastruktury Społecznej Wydział Projektu Własnego w Obszarze Turystyki

Departament Infrastruktury Społecznej Wydział Projektu Własnego w Obszarze Turystyki Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Potencjał województwa lubuskiego szansą dla rozwoju Położenie -przy zachodniej granicy Polski Wyjątkowe bogactwo przyrodnicze -liczne lasy ijeziora Dobra dostępność

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA = EKONOMIA Szkolenia dla przedsiębiorców branży turystycznej z Podkarpacia

EKOLOGIA = EKONOMIA Szkolenia dla przedsiębiorców branży turystycznej z Podkarpacia EKOLOGIA = EKONOMIA Szkolenia dla przedsiębiorców branży turystycznej z Podkarpacia Trener: Bogusław Pyzocha Temat: Ekoturystyka jako preferowana forma turystyki Część I. Ekoturystyka - wstęp do zagadnienia

Bardziej szczegółowo

PROSIMY O WYPEŁNIENIE ANKIETY DO 29.05.2015 r.

PROSIMY O WYPEŁNIENIE ANKIETY DO 29.05.2015 r. W związku z przystąpieniem do opracowania Strategii Rozwoju Gminy Cedry Wielkie na lata 2016-2030 zapraszamy do wypełnienia ankiety dotyczącej oceny stanu oraz potencjału Gminy Cedry Wielkie. Dla uzyskania

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ 1) Wprowadzenie 2) Spostrzeżenia 3) Szanse 4) Cele 5) Narzędzia 6) Propozycje 7) 2011, 2012,

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo