w zakresie podziemnego zgazowania Stan, perspektywy, do wiadczenia w gla brunatnego Prof. dr hab. in. Jerzy Bednarczyk dr in. Szymon Modrzejewski

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "w zakresie podziemnego zgazowania Stan, perspektywy, do wiadczenia w gla brunatnego Prof. dr hab. in. Jerzy Bednarczyk dr in. Szymon Modrzejewski"

Transkrypt

1 Instytut Górnictwa G Odkrywkowego Wrocław, ul Parkowa 25 Stan, perspektywy, do wiadczenia w zakresie podziemnego zgazowania w gla brunatnego Prof. dr hab. in. Jerzy Bednarczyk dr in. Szymon Modrzejewski maj 2010

2 Kopalna Wysoczyzna Sul cina 1 glacitektoniczne struktury fałdowe 2 przybli one granice zasi gu stref zaburzonych glacitektonicznie 3 granice kopalnych wysoczyzn (20 x 70km = 1400 km 2 ) 4 strefy dolin kopalnych z kierunkami przepływu wód

3

4 Przekroje geologiczne przez obszar z poprzedniego slajdu wykonano wg PROXIMA S.A.

5 Plan sytuacyjny zło a w gla brunatnego Sieniawa

6

7 Przekrój geologiczny przez obszar P1

8 Przekrój geologiczny przez obszar P3

9 Przekrój geologiczny przez obszar P4

10 Przekrój geologiczny przez obszar P5

11 Przekrój geologiczny przez obszar P2

12 Przekroje geologiczne poprzeczne obszar P2 rysunki pogl dowe

13 Przekroje geologiczne poprzeczne obszar P2 rysunki pogl dowe

14 Warto ci parametrów fizyko-mechanicznych utworów geologicznych wybranych serii geologiczno-in ynierskich Nazwa parametru statystycznego Frakcja [%] Wilgotno G sto [g/cm3] naturalna [%] wirowa Piaszczysta Pylasta Ilasta Wła ciwa Obj to ciowa SERIA Ia gliny czwartorz dowe Granica płynno ci [%] Cz ci organiczne [%] K t tarcia wewn. [ ] Wytrzymało Spójno [MPa] Liczba obserwacji rednia Warto minimalna Warto SERIA Ib mułki trzeciorz dowe w czwartorz dzie Liczba obserwacji rednia Warto minimalna Warto SERIA III mułki nadw glowe niezaw glone Liczba obserwacji rednia Warto minimalna Warto SERIA IV mułki nadw glowe zaw glone Liczba obserwacji rednia Warto minimalna Warto SERIA VIIa mułki mi dzyw glowe i podw glowe Liczba obserwacji rednia Warto minimalna Warto

15 Zagospodarowanie placu techniczno - socjalnego

16 0,5 0,45 0,4 0,35 0,3 0,25 0,2 0,15 0,1 0, Temperatura, K 0 Teoretyczny skład gazu surowego po procesie zgazowania w gla brunatnego ze zło a Sieniawa obliczony metod równowagow Skład gazu surowego stosunek para wodna /powietrze 1:1, 1MPa, Skład gazu wilgotnego, % obj. Warunki: 1MPa, Stosunek para/powietrze 1:1 CO CO2 H2 H2O CH4 N2 T [K] CO CO 2 H 2 H 2 O CH 4 N ,7 12,9 27,2 16,3 4,2 23, ,6 6,7 34,9 8,6 2,6 18, ,4 2,5 39,9 3,7 1,5 15, ,9 0,8 42,3 1,5 0,8 13, ,0 0,3 43,4 0,7 0,5 13,2 Ułamek molowy (obj.) ,4 0,1 43,9 0,3 0,3 13, ,5 0,0 44,2 0,2 0,2 12,9 Obliczenia wykonano dla w gla o redniej zawarto ci wilgoci wynosz cej 15%

17 Teoretyczny skład gazu surowego po procesie zgazowania w gla brunatnego ze zło a Sieniawa obliczony metod równowagow 0,5 0,45 0,4 0,35 0,3 0,25 0,2 0,15 0,1 Skład gazu surowego T=1000K 1MPa 2MPa CO CO2 H2 H2O CH4 N2 ułamek molowy (obj.) 0, stosunek para wodna/powietrze Obliczenia wykonano dla w gla o redniej zawarto ci wilgoci wynosz cej 15%

18 Układ do badania przepuszczalno ci warstw geologicznych ze zło a Sieniawa CO 2 rejestracja/ wizualizacja ~230V ~40V 30V T 3 T 2 T 4 T 1 Elektroniczny przepływomierz Wylot gazu

19 Ci nieniowe badanie przepuszczalno ci CO 2 w podwy szonej temperaturze Ci nienie Mułek niezaw glony nadkładowy ze zło a Sieniawa Temperatura rodkowa cz Górna cz Dolna komora

20 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 Ci nieniowe badanie przepuszczalno ci w podwy szonej temperaturze Ci nienie i przepływ podczas badania przepuszczalno ci CO 2 przez mułek zaw glony Przepuszczalno CO 2 mułku zaw glonego obliczona na podstawie danych do wiadczalnych Korzystaj c z prawa Darcy ego : gdzie: v pr dko w drówki przez medium (m/s) - przepuszczalno (md) lepko dynamiczna cieczy (Pa s) P ró nica ci nie (Pa) x - mi szo próbki poddanej badaniu (m) Temperatura [C] Przepuszczalno [md]

21 Stanowisko technologiczne do zgazowania w gla brunatnego w Poltegor-Instytut (w trakcie realizacji) 5 Układ analizy gazów Układ oczyszczaj cy Układ zasilaj cy 1. Butle z gazami (pow., O 2,N 2 ) 2. Wytwornica pary i podgrzewacz dowthermu 3. Podgrzewacze pary wodnej i powietrza 4. Reaktor zgazowania ci nieniowego 5. Skraplacz oparów dowthermu 6. Hybrydowa kolumna oczyszczania i kondycjonowania gazu 7. Zamkni cie hydrauliczne 8. Pochodnia hybrydowa

22 Badania realizowane przez Poltegor-Instytut w ramach rodków UE PROJEKT: REC-PR-06012: Hydrogen Oriented Underground Coal Gasification for Europe koordynowany przez Główny Instytut Górnictwa Prace wykonane przez Poltegor-Instytut w latach I. Migracja metali ci kich przez utwory geologiczne woda napływaj ca mioce ski piasek podw glowy z KWB Konin w giel brunatny mioce ski piasek podw glowy z KWB Konin woda odpływaj ca Tab. 1 Zawarto metali ci kich w wodzie napływaj cej Symbol chemiczny Cr og l. Zn Cd Cu Ni Pb Fe Mn mg/dcm 3 0,0029 0,0976 0,0025 0,0138 0,0102 0,0131 0,6611 0,3141 Tab. 1a. Zawarto metali ci kich w próbce spreparowanego zło a (80% mioce ski piasek podw glowy, 20% w giel brunatny) przed przepływem wody Symbol chemiczny w piasku mg/kg w w glu mg/kg Cr ogól. Zn Cd Cu Ni Pb Fe Mn 0,09 1,06 0,04 0,52 0,15 0,40 15,4 0,52 0,27 8,49 0,23 3,37 2,97 3, ,0 44,0 Tab. 1 b Zawarto metali ci kich w wodzie odpływaj cej Symbol Cr ogól. Zn Cd Cu Ni Pb Fe Mn chemiczny mg/dcm 0,0020 0,0344 0,0023 0,0089 0,0096 0,0136 0,2928 0,1057

23 II. Wymywalno i sorpcja zanieczyszcze w utworach geologicznych Tab 2. Wymywalno i sorpcja zanieczyszcze w utworach geologicznych przed i po zgazowaniu Oznaczany parametr Przemywany materiał Szybko s czenia Jedn. - Numer serii W giel suchy W giel surowy Ił surowy W giel surowy + ił surowy Pozostało po próbie Ił po próbie Pozostało po próbie + ił po próbie cm 3 /h Odczyn-pH - 5,39 4,14 6,43 4,19 5,91 6,23 6,17 Przewodno µs/cm Zawarto kadmu mg/dm 3 0,0071 0,0008 0,0010 0,0010 0,0008 0,0010 0,0008 chromu mg/dm 3 0,0003 0,0003 0,0042 0,0006 0,0005 0,0004 0,0005 miedzi mg/dm 3 0,0017 0,0008 0,0047 0,0044 0,0009 0,0014 0,0003 niklu mg/dm 3 0,0034 0,0041 0,0046 0,0146 0,0058 0,0097 0,0043 ołowiu mg/dm 3 0,0016 0,0004 0,0058 0,0019 0,,0010 0,0013 0,0004 cynku mg/dm 3 0,0447 0,0315 0,0309 0,0606 0,0258 0,0156 0,0212 elaza mg/dm 3 0,1414 0,1130 0,3054 0,2011 0,0662 0,0738 0,0371 manganu mg/dm 3 0,0810 0,2838 0,0029 0,4469 0,0240 0,0081 0,2138

24 Prace wykonane przez Poltegor-Instytut w roku 2010 III. Przenikalno gazów Tab.3 Badania gazo przepuszczalno ci przez utwory geologiczne gazu CO2 (w temp~ 18 o C) Lp. Rodzaj utworu geologicznego 1. piasek surowy 2 piasek po zgazowaniu Wilgotno G sto obj to ciowa [g/cm 3 ] Wysoko próbki [cm] Ci nienie gazu [bar] 11,02 1,78 12,5 10 Czas bada po 40 min. 15,88 1,99 8,9 5 0 Wynik, gaz przepływa /nie przepływa przepływa przepływa 3 glina rdzawa 14,0 1,65 11, doby nie przepływa 0 1,29 14, przepływa 4 glina (wysuszona) 5 ił zw glony 16,15 1,76 10, doba nie przepływa 1,4 1,71 13,5 5 0 przepływa 6 mułek niezaw glony 7. mułek podw glowy 8 w giel brunatny ziemisty 52,7 1,24 8, doba 40,0 1,24 10, doba Badania s kontynuowane nie przepływa nie przepływa

25 Główne parametry technologiczne podziemnych generatorów gazu Parametry Jednostka Technologia UCG Tradycyjna Nowa GJ/h 1 Moc cieplna generatora gazu Gcal/h Ilo szybów wtłaczania powietrza Szt Ilo szybów pozyskiwania gazu Szt rednia wydajno szybu wtłaczania powietrza m 3 /h rednia wydajno szybu pozyskiwania gazu m 3 /h Ci nienie w szybie pozyskiwania gazu Pa 0,15 0,15 7 Wilgotno gazu g/m Warto opałowa gazu kcal/m mj/m 3 3, ,19 9 Wska nik wykorzystania w gla % Straty gazu % 15 10

26 Skład gazu UCG składniki St enie, % Surowy gaz Oczyszczony gaz Zast pczy gaz ziemny 2 28,03 3,10 1,81 20,20 16,92 0, ,13 14,93 93, ,94 63,51 4, ,40 0, ,61 0,69 N 2 + O 2 0,29 0,40 1,01 H 2 S 0,40 Warto kaloryczna, kj/m 3, (kcal/m3) (2740) (3580) (8110)

27 Zgazowanie podziemne w gla kamiennego do produkcji gazu i paliw płynnych w Australii Na terenie Queensland znajduje si 14 obszarów w glowych o ł cznych zasobach 4 miliardy ton, z których mo na wyprodukowa 6 miliardów baryłek czystej ropy (1,5 baryłki czystego paliwa z jednej tony w gla). Instalacje demonstracyjne w Australii Od instalacja demonstracyjna firmy Linc Energy na zło u Chinchilla Od instalacja demonstracyjna firmy Carbon Energy na zło u Bloodwood Creek Chinchilla: 300 milionów ton w gla ywotno : 60 lat przy produkcji 20 tys. baryłek czystego paliwa na dob Koszt produkcji gazu: 0,60-0,80 US/GJ Koszt produkcji czystej ropy: US/baryłk Prace do wiadczalne i badawcze prowadzone s na terenie zło a Chinchilla od 1999 roku produkcja paliwa płynnego, 5-10 baryłek dziennie, uruchomienie turbiny gazowej z generatorem o mocy 5 MW, produkcja paliw płynnych w ilo ci baryłek/dob, Docelowo- 1 mln baryłek czystych paliw płynnych/dob w kilku instalacjach w Australii i w USA. Bloodwood Creek: 100 milionów ton w gla ywotno : minimum 30 lat ródło PJ energii

28 Instalacja GTL na zło u Chinchilla- Australia (Gas To Liquid) Instalacja GTL na zło u Chinchilla- Australia Emisja zanieczyszcze z elektrowni na konwencjonalne paliwa kopalniane oraz z elektrowni z zastosowaniem technologii UCG-IGCC (Underground Coal Gasification- Integrated Gasification Combined Cycle) Wytwarzanie gazu syntezowego i paliwa płynnego w technologii Fishera-Tropscha przez firm Linc Energy

29 Do wiadczenia z USA w Pensylwanii i Wyoming w sze ciu obszarach, z których wa niejsze wnioski dotycz : podziemnego zgazowania pokładów pochyłych (testy wykonano na zlecenie Departamentu w Rawlings) Test 1 Zgazowanie podziemne w gla w USA Test 2 Czynniki zgazowuj ce: powietrze i para. Okres bada : 30 dni. Zgazowywano: od 20 do 50 ton w gla na dob. Wska nik wagowy tlenu do w gla: 1:5. Otrzymano gaz: 4,7-5,9 MJ/m 3. Czynniki zgazowuj ce: tlen i para. Okres bada : 65 dób. Zgazowywano: do 100 ton w gla na dob z przerwami. Wska nik wagowy tlenu do w gla: 1:5 (0,2/1). Otrzymany gaz: 12,8 do 15,8 MJ/m 3. podziemne zgazowanie w gla na zło ach z pokładami zalegaj cymi poziomo: Czynniki zgazowuj ce: tlen i para. Wska nik tlenu do w gla: 2:5 (0.4/1). Zgazowywano: 20 do 40 ton/ dob. W opracowanych ofertach komercjalizacji przedstawiono nast puj c propozycj dla inwestorów: zgazowanie 1500 ton w gla na dob, produkcja 2200 baryłek/ dob ciekłego paliwa (1600 baryłek diesla, 400 baryłek benzyny ci kiej, 200 baryłek LPG). Do zrealizowania tej produkcji niezb dne jest wyprodukowanie 300 ton tlenu/dob. Jednostkowy koszt baryłki okre lono na 10 do 20 USD. Nakłady kapitałowe okre lono na 90 mln USD (UCG 40 i FT 50 mln USD). Przychód okre lono na 46 USD rocznie, koszty na 25 mln USD na rok. Zysk operacyjny to 33 mln USD/rok.

30 Zanieczyszczenie wód w podziemnym zgazowaniu w gla Kryterium optymalnego wyboru zło a w gla do zgazowania jest zaleganie jego pokładów na gł boko ci poni ej poboru wód do celów komunalnych lub przemysłowych. Wa nym zadaniem jest utrzymywanie odpowiedniej depresji wokół pokładów zgazowywanych, tak aby zapobiega ci głym dopływom wód. W przeprowadzonych badaniach w USA i Rosji opisano wyst puj ce zanieczyszczenia wód, które przedstawiono w tabelach. Wa ne badania zrealizowano w zgazowanym zło u abi skim, gdzie zarejestrowano zmiany zanieczyszcze wody, która zgromadziła si w pustkach po zgazowaniu. Stwierdzono, e w ci gu trzech lat zanieczyszczenia radykalnie si zmniejszaj. Przeprowadzone w Poltegorze-Instytucie badania wód zanieczyszczonych popiołem, u lem i nie spalonym w glem brunatnym wskazuj, e wyst puj ce zanieczyszczenia b dzie mo na wyeliminowa przepłukuj c pustki powstałe po zgazowaniu. Zanieczyszczenia wód gruntowych w instalacjach pilotowych w USA, w Teksasie (Humenick i Mattox) Stan pomiaru Przed zgazowaniem w gla [mg/l] Po zgazowaniu w gla [mg/l] Ca Mg 5 15 Na HCO SO H 2 S 0,02 0,4 Składniki chemiczne w wodzie Cl F NO ,1 0,7-2,0 NH TDS Fenole 0,1 20 TOC Utleniaj ce si i rozpuszczalne CH 4 0,42 0,16 PH - 7,6 Ba - 0,3 Skład chemiczny wód podziemnych pobranych z odwiertu nr 33, gazogeneratora nr 17 w stacji Podziemgaz w Południowym Abinsku Czas wykonania badania Rok, miesi c Przed rozpocz ciem gazyfikacji Podczas gazyfikacji ph 8,0 6,0 8,0 7,0 7,0 6,5 7,0 6,0 7,0 7,0 7,0 Chlorki mg/l 10,46 24,12 24,2 21,24 10,5 11,36 14,46 15,26 14,56 13,49 16,0 Siarczki mg/l ,4 577,6 661,88 773,0 800,0 210,3 148,9 307,8 155,1 150,0 Wodorow glany mg/l Mineralizacja mg/l Badania prowadzone przez Poltegor-Instytut w wodzie napływaj cej do zło a w gla brunatnego i odpływaj cej ,5 1249, Fenole mg/l - n/w 0,0012 0, ,0009 0,007 0,017 0,0039 0,001 n/w Tiocyjaniany mg/l - n/w Cyjanki Mg/l - n/w T.deg Symbol chemiczny mg/dcm 3 Cr ogól. 0,0029 Zn 0,0976 Cd 0,0025 0,0138 0,0102 0,0131 Zawarto metali ci kich w wodzie napływaj cej Cu Ni Pb Fe 0,6611 Mn 0,3141 Symbol chemiczny mg/dcm 3 Cr ogól. 0,0020 Zn 0,0344 Cd 0,0023 0,0089 0,0096 0,0136 0,2928 Zawarto metali ci kich w wodzie odpływaj cej Cu Ni Pb Fe Mn 0,1057

31

Automatyczny ci nieniomierz cyfrowy Model M10-IT Instrukcja obs ugi

Automatyczny ci nieniomierz cyfrowy Model M10-IT Instrukcja obs ugi Automatyczny ci nieniomierz cyfrowy Model M10-IT Instrukcja obs ugi PL IM-HEM-7080IT-E-05-10/2011 Spis tre ci Przed u yciem urz dzenia Wst p...3 Wa ne informacje dotycz ce bezpiecze stwa...4 1. Przegl

Bardziej szczegółowo

OSADNIK GNILNY PODSTAWOWY ELEMENT SEPTIC TANK BASIC ELEMENT OF HOUSEHOLD TREATMENT PLANT

OSADNIK GNILNY PODSTAWOWY ELEMENT SEPTIC TANK BASIC ELEMENT OF HOUSEHOLD TREATMENT PLANT INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 10/2011, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddzia w Krakowie, s. 43 53 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Osadnik gnilny...

Bardziej szczegółowo

Megatrendy i wstępne scenariusze rozwoju Pomorza. Przesuwanie się centrum świata

Megatrendy i wstępne scenariusze rozwoju Pomorza. Przesuwanie się centrum świata Megatrendy i wstępne scenariusze rozwoju Pomorza Przesuwanie się centrum świata MEGATRENDY I WST PNE SCENARIUSZE ROZWOJU POMORZA pod redakcj Stanis awa Szultki Gda sk 2010 REDAKCJA: Stanis aw Szultka

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU CHEMIA

PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU CHEMIA PODSTAWA PROGRAMOWA PRZEDMIOTU CHEMIA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony Cele kszta cenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Ucze korzysta z chemicznych tekstów ród owych, biegle

Bardziej szczegółowo

WP YW SAMORZ DU GMINNEGO NA LOKALNY ROZWÓJ GOSPODARCZY NA PRZYK ADZIE GMIN WOJEWÓDZTWA WARMI SKO-MAZURSKIEGO

WP YW SAMORZ DU GMINNEGO NA LOKALNY ROZWÓJ GOSPODARCZY NA PRZYK ADZIE GMIN WOJEWÓDZTWA WARMI SKO-MAZURSKIEGO WP YW SAMORZ DU GMINNEGO NA LOKALNY ROZWÓJ GOSPODARCZY NA PRZYK ADZIE GMIN WOJEWÓDZTWA WARMI SKO-MAZURSKIEGO Karolina Babuchowska, Roman Kisiel Uniwersytet Warmi sko-mazurski w Olsztynie Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka zgodna z prawem

Agroturystyka zgodna z prawem Agroturystyka zgodna z prawem Stan prawny na stycze 2014 Spis tre ci I. Agroturystyka a dzia alno gospodarcza...5 str. II. Agroturystyka a podatek dochodowy...6 str. 1. Zwolnienie z podatku...6 str. 2.

Bardziej szczegółowo

Mo liwo absorpcji rodków europejskich przez sfer B+R w latach 2007-2013

Mo liwo absorpcji rodków europejskich przez sfer B+R w latach 2007-2013 Ekspertyza zosta a wykonana na zlecenie Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej w MGPiPS. Informacje zawarte w ekspertyzie odzwierciedlaj pogl dy autora a nie zamawiaj cego. Mo liwo absorpcji rodków

Bardziej szczegółowo

ZAKRES LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU

ZAKRES LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU ZAKRES LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU 1. Charakterystyka LGD jako jednostki odpowiedzialnej za realizacj LSR 1) nazwa i status prawny LGD oraz data jej rejestracji i numer w Krajowym Rejestrze S dowym; 2)

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OCIEPLE CERESIT. Izolacja Êcian zewn trznych budynków metodà lekkà-mokrà

SYSTEMY OCIEPLE CERESIT. Izolacja Êcian zewn trznych budynków metodà lekkà-mokrà SYSTEMY OCIEPLE CERESIT Izolacja Êcian zewn trznych budynków metodà lekkà-mokrà 2 Spis treêci Spis treêci I Henkel Polska Sp. z o.o.... 4 II Dlaczego nale y ocieplaç budynki?... 6 III Przepisy regulujàce...

Bardziej szczegółowo

ZMIANY STRUKTURY PRZESTRZENNEJ NIERUCHOMO CI JAKO PODSTAWA PROGNOZY PRZEKSZTA CE TERENÓW WIEJSKICH

ZMIANY STRUKTURY PRZESTRZENNEJ NIERUCHOMO CI JAKO PODSTAWA PROGNOZY PRZEKSZTA CE TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Zmiany struktury przestrzennej... Nr 7/2011, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddzia w Krakowie, s. 209 220 Komisja Technicznej

Bardziej szczegółowo

SZACUNKOWA MOC CIEPLNA WÓD PODZIEMNYCH Z KENOZOICZNYCH POZIOMÓW WODONOŒNYCH NA BLOKU PRZEDSUDECKIM

SZACUNKOWA MOC CIEPLNA WÓD PODZIEMNYCH Z KENOZOICZNYCH POZIOMÓW WODONOŒNYCH NA BLOKU PRZEDSUDECKIM BIULETYN PAÑSTWOWEGO INSTYTUTU GEOLOGICZNEGO 440: 15 24, 2010 R. SZACUNKOWA MOC CIEPLNA WÓD PODZIEMNYCH Z KENOZOICZNYCH POZIOMÓW WODONOŒNYCH NA BLOKU PRZEDSUDECKIM EVALUATION OF THERMAL ENERGY FOR GROUNDWATER

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENY STANU POBOCZY I ODWODNIENIA DRÓG /SOPO/ WYTYCZNE STOSOWANIA

SYSTEM OCENY STANU POBOCZY I ODWODNIENIA DRÓG /SOPO/ WYTYCZNE STOSOWANIA SYSTEM OCENY STANU POBOCZY I ODWODNIENIA DRÓG /SOPO/ WYTYCZNE STOSOWANIA ZAŁ CZNIK A Katalog najcz ciej wyst puj cych uszkodze poboczy nieutwardzonych oraz elementów systemu odwodnienia dróg 1. Wst p...2

Bardziej szczegółowo

Możliwość zastosowania techniki LCA do oceny wpływu na środowisko odpadów przemysłowych i energetycznych

Możliwość zastosowania techniki LCA do oceny wpływu na środowisko odpadów przemysłowych i energetycznych Inżynieria i Ochrona Środowiska 2014, t. 17, nr 4, s. 597-617 Maciej KURZYDŁO Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii Środowiska i Biotechnologii Instytut Zaawansowanych Technologii Energetycznych

Bardziej szczegółowo

STAN ŚRODOWISKA KIELC

STAN ŚRODOWISKA KIELC STAN ŚRODOWISKA KIELC Urząd Miasta Kielce, 2012 Rozdział: Położenie... 2 Ludność... 4 Gospodarka... 7 Budowa geologiczna... 9 Rzeźba terenu... 11 Gleby i grunty antropogeniczne... 17 Topoklimat... 23

Bardziej szczegółowo

Możliwość wykorzystania istniejących odwiertów do produkcji jodu z solanek jodkowo-bromkowych

Możliwość wykorzystania istniejących odwiertów do produkcji jodu z solanek jodkowo-bromkowych NAFTA-GAZ, ROK LXX, Nr 5 / 2014 Jadwiga Zamojcin Instytut Nafty i Gazu Państwowy Instytut Badawczy Możliwość wykorzystania istniejących odwiertów do produkcji jodu z solanek jodkowo-bromkowych Przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Energetyka wiatrowa stan aktualny i perspektywy rozwoju w Polsce

Energetyka wiatrowa stan aktualny i perspektywy rozwoju w Polsce Instytut Energetyki Odnawialnej Energetyka wiatrowa stan aktualny i perspektywy rozwoju w Polsce Autorzy: Grzegorz Wiśniewski Katarzyna Michałowska Knap Sylwia Koć Warszawa, sierpień 2012 Instytut Energetyki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA ZARZĄD POWIATU TARNOBRZESKIEGO PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI DLA POWIATU TARNOBRZESKIEGO NA LATA 2004 2011 Z UWZGLĘDNIENIEM NIEZBĘDNYCH DZIAŁAŃ DO 2015 ROKU PROGRAM OCHRONY

Bardziej szczegółowo

Możliwość opalania kotłów energetycznych roztworem wodnym mieszanek oleju rzepakowego z olejami ropopochodnymi

Możliwość opalania kotłów energetycznych roztworem wodnym mieszanek oleju rzepakowego z olejami ropopochodnymi Henryk Karcz, Politechnika Wrocławska, Instytut Techniki Cieplnej i Mechaniki Płynów Agnieszka Kosiorek, ZBUS Combustion Jan Butmankiewicz, Dariusz Maciejak, TKW Combustion Możliwość opalania kotłów energetycznych

Bardziej szczegółowo

BADANIA FIZJOGRAFICZNE NAD POLSK ZACHODNI Seria A Geografia Fizyczna, Tom 58: 47 78 2007

BADANIA FIZJOGRAFICZNE NAD POLSK ZACHODNI Seria A Geografia Fizyczna, Tom 58: 47 78 2007 BADANIA FIZJOGRAFICZNE NAD POLSK ZACHODNI Seria A Geografia Fizyczna, Tom 58: 47 78 2007 SZYMON UKASIEWICZ, JACEK OLEKSYN ZRÓ NICOWANIE PRZESTRZENNE ELEMENTÓW METEOROLOGICZNYCH I ICH WP YW NA ROZWÓJ KASZTANOWCA

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Stargard Szczeciński na lata 2010-2012, z perspektywą na lata 2013-2016.

Program Ochrony Środowiska dla miasta Stargard Szczeciński na lata 2010-2012, z perspektywą na lata 2013-2016. Załącznik nr 1 do uchwały Nr IV/43/2011 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 25 stycznia 2011 r. Prezydent Miasta Stargard Szczeciński Program Ochrony Środowiska dla miasta Stargard Szczeciński

Bardziej szczegółowo

Gaz niekonwencjonalny szansa dla Polski i Europy? Analiza i rekomendacje

Gaz niekonwencjonalny szansa dla Polski i Europy? Analiza i rekomendacje Gaz niekonwencjonalny szansa dla Polski i Europy? Analiza i rekomendacje Izabela Albrycht, Keith Boyfield, Jarosław M. Jankowski, Maciej Kaliski, Maciej Kołaczkowski, Marcin Krupa, Guy Lewis, Ziwase Ndhlovu,

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DO OPERATÓW WODNOPRAWNYCH

WYTYCZNE DO OPERATÓW WODNOPRAWNYCH WYTYCZNE DO OPERATÓW WODNOPRAWNYCH Hauraton Polska Sp. z o.o. Ul. Kasztelańska 37 60-316 Poznań Tel.: 061/ 66 25 444 Fax: 061/ 66 25 440 e-mail: hauraton@hauraton.com.pl www.hauraton.com Stan prawny na

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY BRANśY INSTALACYJNEJ (KANALIZACJA SANITARNA, SIEĆ WODOCIĄGOWA)

PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY BRANśY INSTALACYJNEJ (KANALIZACJA SANITARNA, SIEĆ WODOCIĄGOWA) PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY BRANśY INSTALACYJNEJ (KANALIZACJA SANITARNA, SIEĆ WODOCIĄGOWA) INWESTYCJI POD NAZWĄ: UZBROJENIE TERENU OSIEDLA DOMKÓW JEDNORODZINNYCH W CIEPŁOWODACH ADRES : 57-211 Ciepłowody

Bardziej szczegółowo

Informacja czwartym czynnikiem produkcji

Informacja czwartym czynnikiem produkcji mgr Janusz Myszczyszyn Akademia Rolnicza Szczecin Zak ad Ekonomii mgr Wioletta Myszczyszyn Zespó Szkó Elektryczno-Elektronicznych Szczecin Informacja czwartym czynnikiem produkcji Informacja traktowana

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA MIASTA RZESZOWA NA LATA 2013-2016, Z UWZGLĘDNIENIEM ZADAŃ ZREALIZOWANYCH W 2013 ROKU ORAZ PERSPEKTYWĄ NA LATA 2017-2020

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA MIASTA RZESZOWA NA LATA 2013-2016, Z UWZGLĘDNIENIEM ZADAŃ ZREALIZOWANYCH W 2013 ROKU ORAZ PERSPEKTYWĄ NA LATA 2017-2020 Załącznik do uchwały Nr LXIII/1158/2013 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 14 listopada 2013 r. PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA MIASTA RZESZOWA NA LATA 2013-2016, Z UWZGLĘDNIENIEM ZADAŃ ZREALIZOWANYCH W 2013 ROKU

Bardziej szczegółowo

Ocena możliwości ochrony jeziora Konin wraz z określeniem wykorzystania jeziora Konin pod względem rekreacyjnym

Ocena możliwości ochrony jeziora Konin wraz z określeniem wykorzystania jeziora Konin pod względem rekreacyjnym Ocena możliwości ochrony jeziora Konin wraz z określeniem wykorzystania jeziora Konin pod względem rekreacyjnym Zielona Góra, 30 listopada 2010 r. Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Œrodowiska dla Miasta P³ocka

Program Ochrony Œrodowiska dla Miasta P³ocka Program Ochrony Œrodowiska dla Miasta P³ocka Za³¹cznik nr 1 do uchwa³y nr 486/XXVI/04 Rady Miasta P³ocka z dnia 25.05.2004 r. w sprawie uchwalenia Programu Ochrony Œrodowiska dla Miasta P³ocka i Planu

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 412

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 412 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 412 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 16 Data wydania: 7 stycznia 2015 r. Nazwa i adres AB 412 CENTRUM

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA CZĘSTOCHOWY

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA CZĘSTOCHOWY PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA CZĘSTOCHOWY 2 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP... 9 1.1 Podstawa prawna opracowania... 9 1.2 Cel, charakter i uwarunkowania Programu... 10 1.3 Zasady ogólne tworzenia Programu...

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA na lata 2013-2015

PROGRAM PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA na lata 2013-2015 GŁÓWNY INSPEKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA PROGRAM PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA na lata 2013-2015 Aprobuję GÓWNY Ą INSPEKTOR frny RODOWIS Gyny Inspektor Ochrony Srodowiska Zatwierdzam MiiW!CIa Warszawa,

Bardziej szczegółowo