SAMORZĄD NARODOWOŚCI POLSKIEJ W 17-TEJ DZIELNICY BUDAPESZTU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2006-2015 SAMORZĄD NARODOWOŚCI POLSKIEJ W 17-TEJ DZIELNICY BUDAPESZTU"

Transkrypt

1 M 3295 m [1. litera oznaczająca spółgłoskę m; 2. spółgłoska dwuwargowa, dźwięczna, twarda, nosowa; 3. litera oznaczająca w numeracji porządkowej: czternasty] (kemény, zöngés mássalhangzó és jele; orrhangú ajakhang, a magyar ábécé 19. betűje) M. (magister, mgr; magister (legalacsonyabb egyetemi végzettséggel járó cím); (mistrz) mester; (fr.: monsieur: uram) M (lat.) (mille) 1000 (a római számok sorában) m. = mieszkanie lakás m. = miesiąc hó, hónap m = metr [symbol jednostki długości metr] m, méter m. in., między innymi többek között m., (mój) az én, enyém; (miejce) hely m-commerce (handel) m-commerce - mobilkészülékes kereskedelem [divatkifejezés Internet-összeköttetéssel rendelkező mobiltelefonokról, tenyérszámító- gépekről stb. lebonyolított kereskedelmi ügyintézésre; az elektronikus kereskedelem egyik változata megrendelések, lefoglalások, gyorsüzletek lebonyolítására; [a jövő felhasználója aligha fog a használt végkészülékek kivitelezése alapján az "m-k" vagy "e-k" között különbséget tenni]] M-spam (lub mobile phone spam, mobile spamming, sms spam) [forma spamu wykorzystująca tekstowe wiadomości SMS wysyłane w sieci telefonów komórkowych] M-spam, mobilspam [mobiltelefonra küldött spam] Ma [symbol jednostki prędkości mach] - Mach (hangsebesség mértékegysége) ma [mieć] (kto) ma (co) (vkinek) van (vmije); (czy pan/pani ma? van önnek?); (handel) követel ma 3 miesiące 3 hónapos ma 20 lat, ma 23 lata - 20 éves, 23 éves ma 50 lat z okładem több, mint 50 éves; felül van az ötvenen ma co na widoku kilátása van vmire ma ciężką rękę (átv.) keménykezű ember ma czasu co niemiera időmilliomos; számtalan ideje van ma czysta polską wymowę tiszta lengyel kiejtéssel beszél ma ćwieka w głowie egy kicsit bolond; hiányzik egy kereke ma długi język sokat jár v. eljár a szája; bőbeszédű ma dobre wino węgierskie w lochu jó magyar bora van a pincében ma dobry apetyt jó étvágya van vkinek ma dobry spust (közb.) jól tud enni, jó cugja v. huzatja van; van étvágya, jól tud enni ma dobry smak jó ízű ma dobry węch jó szimatja van ma dobry wiatr jó szimatja van ma dużo pracy sok a dolga; sok dolga van ma egzaminy vizsgája van ma foi [wym. ma fua] [słowo daję, naprawdę] (fr.) ma foi!, úgy ám! [ma foi, Madame: úgy ám, asszonyom!] ma fory dworu előnyben van az udvarnál ma gębę z dobrego rzemienia jó beszélőkéje van ma gęste brwi sűrű szemöldöke van ma gorączkę láza van, lázas ma głowę na karku helyén van az esze; jófejű ember ma i winien (ker.) tartozik és követel ma kiełbie we łbie fafejű, tökfejű, korpaeszű; bogaras, bolondos ma koło pięćdziesięciu lat vagy v. körülbelül ötven éves; ötven év körüli ma łagodne usposobienie jámbor, nyugodt; szelíd természetű ma mnóstwo czasu időmilliomos ma na coś apetyt étvágya van, étvágyat kapott vmire ma na imię keresztneve ma na sobie płaszcz rajta van a felöltő ma niedostatecznie z matematyki elégtelenje van számtanból v. matematikából ma obgryzione paznokcie lerágott körmei vannak ma obłok przed oczami köd (homály) borítja a szemét; nem lát tisztán ma okres, jest niedysponowana (biz.) megvan v. megjött (a vérzése), menstruál ma pan amerykańskie pieniądze? van az úrnak amerikai pénze? ma pan co do oclenia? nincs elvámolnivalója? ma pan drobne? az úrnak van aprója ma pan koperty? van önnek borítéka? ma pan/pani rację igaza van ma pan/pani ochotę na kawę? van kedve egy kávéhoz? ma pan (pani) zaburzenia żołądkowe nyincs rendben a gyomra ma pieniądze po ludziach többeknél van pénze

2 3296 ma pieniądze w kieszeni pénz van a zsebében; a pénz a zsebében van ma pięć krzyżyków na karku öt x-szel jár; ötven év terhét viseli a vállán ma poczciwe oczy nyílt tekintetű ma pod sobą dziesięciu ludzi tíz ember van alatta, tíz ember felett rendelkezik ma powody megvannak az okai ma półtora roku másfél éves ma pstro w głowie nem valami eszes; nem nagyon okos; szecska van a fejében ma przewrócone w głowie elveszti a fejét; minden össze-vissza kuszálódik a fejében; megszédült, fejébe szállt a dicsőség ma pustki kieszeni üres a zsebe ma racje bytu létjogosultséga van ma rację igaza van ma siano w głowie széna van a fejében ma silną wolę erős akarata van, erős akaratú ma się ku wieczorowi estefelé jár ma się ku wiośnie tavaszodik, tavasz felé jár ma sparaliżowaną prawą rękę megbénult a jobb keze; jobb kezére béna ma sposób myślenia dziecka olyan, mint egy gyermek ma spryt do wszystkiego van esze mindenhez v. mindenre ma swoje lata benne van a korban ma szczeniakowaty wygląd kölyökképe van ma szczęście do ludzi sikere van az embereknél ma się do 5, jak (matematika) (viszonylani, foglaltani) úgy aránylik az 5-höz, mint ma się jak pączek w maśle bővelkedik v. úszik mindenben v. vmiben; tejben-vajban fürdik ma się na deszcz esőre áll; készül az esőre, eső lesz ma się nieosobliwie nem különösen jól érzi magát v. van ma się rozumieć természetes, természetesen ma się rozumieć! magától értetődő! természetesen! ma się wyśmienicie jól van, remekül megy neki ma się z pyszna megsértődni vmin ma się zmarnować, to wolę zjeść inkább megeszem, nehogy megromoljon ma stom lat z okładem több mint száz éves ma strusi żołądek (átv.) struccgyomra van (mindent megemészt) ma śliczną oprawę oczu szépmetszésű szeme van ma tęgi, dobry łeb jó koponyája van ma to jak w kieszeni mintha már a zsebében volna ma to również swoje dobre strony ennek is megvan a jó oldala ma trzy gwiazdki három csillaga van ma twarz jak księżyc (átv.) holdvilágképű, olyan az arca, mint a kerek holdvilág ma ujmujący uśmiech vonzó v. rokonszenves mosolya van ma w karcie same kiery csupa kör lapja van ma wady w młodości nie przezwyciężone olyan hibája van, amit ifjú korában le nem győzőtt ma wasy bajuszos ma wgląd w co betekintése van vmibe ma wielkie agio; ma wielki zbyt nagy az ázsiója; nagy a keletje ma wielu kochanków sok szeretője van ma wpływ befolyása van; befolyásos ma wolny dzień szabadnapos ma z górą lat 50 több, mint ötven éves; az ötvenen felül van ma zajączka w głowie [nyulacska van a fejében] bogaras, hiányzik egy kereke ma zajęte płuca (átv., orv.) a tüdeje meg van támadva ma zasługi w literaturze v. na polu literatury érdemei vannak az irodalomban v. az irodalom terén ma zaspane oczy álmos a tekintete ma zielono w głowie éretlen eszű ma złoto w kalecie arany van a pénztárcájában ma zły język rosszmájú, gonosz nyelvű ma zwyczaj koloryzować túl élénk színekkel szokta ecsetelni v. el szokta túlozni v. szereti kiszínezni a dolgokat ma źle w głowie megzavarodott fejű Maacha, Maaka (władająca) [1. Córka Nachora, brata Abrahama. 2. Córka Tolmaja, króla Geszur, jedna z żon Dawida, matka Absaloma. 3. Król, który sprzymierzył się

3 3297 z Ammonitami przeciw Dawidowi. 4. Ojciec Achisa (króla Gietskiego). 5. Córka, czy wnuczka Absaloma, żona Roboama, matka Abijama, króla judzkiego, prawdopodobnie matka Azy, króla Judy. 6. Żona Jejela, ojca Gibeońoczyków. 7. Ojciec Hanana; dzielny wojownik Dawida. 8. Syn drugiej żony Kaleba, syna Hesrona. 9. Żona Machyra, syna Manassesa. 10. Ojciec Sefatiasza, Symeonity.] MAÁKA, MAHÁKA (elnyomás, nyomás; lapály) [ 1. Náhornak (2), Ábrahám fivérének a fia (1Móz 22,24). 2. Dávid felesége, Talmainak (2), Gessur királyának lánya, Absolon anyja (2Sám 3,3; 1Krón 3,2). 3. Ákisnak, Gát királyának atyja (1Kir 2,39). Az 1Sám 27,2 szerint: "Máok". 4. Roboám király kedvenc felesége (2Krón 11,20-22). A 2Krón 13,2 szerint: "Mikája" (5). 5. Káleb (2) mellékfelesége (1Krón 2,48). 6. Mákirnak, Manassé (1) fiának, Jákób (1) unokájának felesége (1Krón 7,14-16). 7. Jéhielnek (7), Saul (1) király ősének felesége (1Krón 8,29; 9,35). 8. Hanánnak (3), Dávid hősének atyja (1Krón 11,43). 9. Sefátiás atyja (1Krón 27,16). 10. Vidék a szíriai pusztaság peremén, Gileádtól (1) északra (2Sám 10,6.8; 1Krón 19,6-7).] MAC (ang. Mandatory Access Control [obowiązkowa kontrola dostępu) pojęcie to zostało zdefiniowane w TCSEC jako sposób kontroli dostępu w systemie komputerowym.] (ang.) Mandatory Access Control, MAC (előre meghatározott hozzáférés-vezérlés) MAC (ang. Multiplexed Analogue Components multipleksowane składowe analogowe) - MAC (ang. Multiplexed Analogue Components) (multiplexált analóg komponensek) MAC (Media Access Control) - (sterowanie dostępem do nośnika) [Mimo, że samo przesyłanie zer i jedynek jest zadaniem pierwszej warstwy modelu OSI, to sterowanie dostępem do nośnika jest już funkcją warstwy drugiej. Zestandaryzowany przez IEEE sposób sterowania dostępem do nośnika nazywany jest sterowaniem MAC. Omawiany standard rozróżnia trzy metody regulowania dostępu do nośnika: rywalizację, priorytet żądań oraz przekazywanie tokenu.] MAC (Media Access Control) [1. A hálózati kártya fizikai címe. Ez a cím minden hálózati kártyában egyedi. 2. Hálózati eszközök egyedi azonosítására használható, programmal kiolvasható száma.] maca [1. cienki placek z niekwaszonego ciasta bez soli, spożywany podczas żydowskiego święta Paschy; 2. pieczywo przypominające ten placek; 3. (chleb niekwaszony) Niekwaszony chleb - to chleb "nie zniszczony przez drożdże". W czasie szabatu zawsze na ołtarzu kładziono dwanaście bochenków takiego chleba - macy. Maca żydowska z (hebrajsk. mazzah), jest to przaśnik czyli placek cienki kolisty z ciasta niekiszonego, t. j. bez kwasu i drożdży, tylko wodą rozczynionego, w czasie świąt Paschy używanego przez Żydów. 4. (Jak czytamy u zygmunta Glogera) (z niem. Metze) Tak nazywano, zwłaszcza na Rusi, dużą kłodę, statek albo miarę do rzeczy sypkich, np. do zboża. Maca, jako miara, miała w sobie 4 korce, 8 półmiarków, 16 macek, 32 półmacków.] (héber) macesz (a zsidók húsvétkor fogyasztott kovásztalan kenyere, eredetileg macca); kovásztalan kenyér; laska; pászka; kovásztalan, lepényszerű kenyér, amelyet a zsidók pészah (húsvét) hetében esznek a sivatagi vándorlás emlékére; (dawno) régi űrmérték macać (maca) macnąć [1. pot. dotykać czegoś palcami, stopą itp., próbując wyczuć, rozpoznać coś; 2. pot. szukać, badać, sondować; 3. posp. obejmować, dotykać lubieżnie] tapogatni, megtapogatni; tapogatózni, tapogatódzni; fogdosni; tapintani, megtapintani, matatni; (átv.) kitapintani, megtapasztalni vmit; puhatolódzni vmi után, kikérdezni vkit; tapogatódzni vkinél macać coś/kogoś tapintani, megtapintani, megfogni vmit/vkit macać drób baromfit tojózni macać po ciemku a sötétben tapogatózni macać puls pulzust mérni v. tapintani macać się [1. dotykać siebie samego, próbując coś wyczuć, rozpoznać; 2. dotykać jeden drugiego; 3. sprawdzać, badać się wzajemnie; 4. obejmować się, dotykać lubieżnie] tapogatódzni, tapogatják egymást, tapogatja magát; vizsgálja magát, számol önmagával macać się po kieszniach zsebben turkálni macający, -a, -e tapogató macanie [jest czynnością polegającą na wielokrotnym i uporczywym dotykaniu ciała wybranej osoby, w kontekście seksualnym i często bez zgody (lub wręcz mimo protestów) osoby macanej. Kwalifikuje się zatem jako molestowanie i jest zachowaniem społecznie nieakceptowanym] tapogatás, fogdosás;

4 3298 (átv.) puhatolódzás, tapogatódzás; vastag szalonna Macedonia lub Republika Macedonii (maced. Република Македонија, alb. Republika e Maqedonisë) [na forum międzynarodowym państwo określane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii BJRM, (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија - ПЈРМ, transliteracja Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija - PJRM, alb. Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë - IRJM) państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii] Macedónia v. Macedónia Volt Jugoszláv Köztársaság (szláv-macedón nyelven Република Македонија vagy РМ / Republika Makedonija -RM, a magyar köznapi használatban többnyire Macedónia) [a Balkán-félsziget egyik tengerparttal nem rendelkező állama előtt Jugoszlávia legdélebbi tagköztársasága volt, határai meghúzására 1945-ben, a jugoszláv köztársaságok területének kijelölésekor került sor. Az országban élő macedónok a déli szlávok közé tartoznak. Nyelvük a bolgárokéval mutat közeli rokonságot. Az ENSZ, a KEK, az EBESZ, a Nemzetközi Valutaalap tagja. Csatlakozási kérelmet nyújtott be a NATO-hoz és az Európai Unióhoz.] Macedonia [kraj położony na północ od Grecji, z miastami Amfipolis, Apolonia, Filippi, Tesalonika, Berea, Neapol (miasto portowe, nazywa się obecnie Cavalla, różne od dzisiejszego Neapolu we Włoszech). Macedonia była niezależnym i potężnym państwem (monarchią) za Filipa II i Aleksandra Wielkiego w IV wieku przed Chrystusem. W roku 146 stała się prowincją rzymską. Macedończycy są w lwiej części Słowianami z domieszką krwi dawnych Ilirian. Przyczynili się bardzo do rozszerzenia Ewangelii w Europie.] MACEDÓNIA (összezúzás; a nagy, a karcsú földje; felvidék) [A Balkán félszigeten, Görögországtól északra elterülő ország; első uralkodója Fülöp (1) (Kr. e ); őt követte híres fia, Nagy Sándor (Kr. e ); Kr. e. 168-ban római tartomány lett; Pál gyakran járt itt, s több gyülekezetet alapított (ApCsel 16,9-12; 17,1-15; 20,1-6).] Macedończyk [1. obywatel Macedonii 2. mieszkaniec Macedonii (Macedonii Greckiej, krainy historycznej)], Macedonka macedón (ffi/nő) macedoński, -a,-ie [związany z Macedonią] macedón macellum (targ) [bazar spożywczy] macellum [a görög macellon (kerítés) szótól. Igy nevezték a rómaiak a hús, hal, zöldség árulására állandó épületekkel és boltokkal berendezett vásárpiacokat. Romában legrégibb volt a M. Liviae a Porta Esquilina közelében.] maceracja [1. łac. maceratio 'rozmoczenie' od macerare 'zmiękczać' z macer 'chudy, miękki, słaby'; zmiękczanie, rozpuszczanie a. działanie chem. za pomocą cieczy; perkolacja, metoda otrzymywania na zimno wyciągów a. nalewek z ziół i owoców; 2. (łac. maceratio - rozmoczenie) to nazwa na szeroką grupę procesów w przebiegu których ma miejsce działanie środowiska wodnego; 3. to proces uszkodzenia powierzchownych warstw skóry przez szkodliwe działanie przez dłuższy czas środowiska wodnego bądź wilgoci; 4. Maceracja węglowa to stosowany przy produkcji wina proces powolnej fermentacja, który odbywa się wewnątrz winogron, prowadzona w atmosferze dwutlenku węgla w celu uniknięcia kontaktu z powietrzem; 4. to to jedna z metod stosowanych w preparatyce farmaceutycznej. Polega na wyodrębnieniu wybranych składników z materiału poprzez długie moczenie go w rozpuszczalniku np. w wodzie. 5. a) długotrwałe moczenie jakiegoś surowca w wodzie lub odpowiednim rozpuszczalniku w celu jego zmiękczenia, rozpuszczenia lub wydzielenia określonego składnika; b.) wzajemne przenikanie się zapachów i smaków wymieszanych składników przygotowywanej potrawy ] áztatás, lágyítás, puhítás, pállasztás macerować [dokonywać maceracji, poddawać coś maceracji] (lat.) macerálni; sanyargatni; bosszantani, zaklatni; valamilyen szilárd anyagot áztatni, pállasztani, lágyítani, megpuhítani, feloldani; (orvosi) áztatni, folyadékban lágyítani macerować się sanyarogni, bosszankodni macerowanie sanyargatás, macerálás; (műszaki, orvosi) áztatás, macerálás, lágyítás macewa (hebr. macewa) [żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem lub dwoma odcinkami koła. Górną jej część wypełnia płaskorzeźba,

5 3299 dolną zaś inskrypcja (epitafium).] zsidó síremlék [A zsidó vallás előírja, hogy a síremlék csak egyszerű kő- vagy márványtömb lehet.] mach [jednostka prędkości równa prędkości rozchodzenia się dźwięku w powietrzu] Mach (hangsebesség mértékegysége); mach (air, 1 atm, 0 C), mach (air, 1 atm, 20 C) mach [pot. wykrzyknik nazywający szybko wykonaną czynność] [indulatszó] (gyorsan végzett tevékenység kifejezésére) macha [posp. twarz] (átv.) arc macha [mina (zob. zwroty śląskie)] [Słowniczek języka śląskiego] arc, kép, fintor, arckifejezés, arculat Machabeusze, znani również jako: Hasmoneusze (hebr.: מכבים lub,מקבים Makabim) [judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy dynastia panująca w Judei (147 p.n.e.-37 p.n.e.).] Makkabeusok [1. A zsidó szabadságharcos Júdás mellékneve ("kalapács"), utóbb átment családtagjaira és a mozgalom résztvevőire is. 2. eredetileg Mattatiás 3. fiának (1Mak 2,4), Júdásnak a mellékneve. - A ~ elnevezés a rabbinista irod-ban nem fordul elő, Josephus Flavius is következetesen Hasmoneusoknak nevezi Mattatiást és utódait. Vsz. csak a ker. szerzők vitték át Júdás melléknevét testvéreire és arra a 7 névtelen testvérre is, akiknek vtságát a 2Mak 7 elbeszéli, sőt arra a korra is, amelyben Júdás és testvérei éltek és működtek. - A név magyarázata bizonytalan. Legtöbben a 'kalapács' szóval hozzák kapcsolatba, arra hivatkozva, hogy Júdás súlyos csapásokat mért Izr. ellenségeire. Mások testi tulajdonságot (pl. kalapácsfejű) keresnek a név mögött, v. a nákab tőből eredő Makkabjahu névvel próbálják összekapcsolni, és 'Jahve választottja'-ként értelmezik.] machać machnąć [1. wykonywać szybkie, wahadłowe ruchy czymś; 2. pot. robić coś szybko albo byle jak; 3. pot. pracować, zwłaszcza ciężko; 4. machnąć: pot. uderzyć lub rzucić czymś mocno, z rozmachem; 5. poruszać czymś rytmicznie poziomo lub pionowo] integetni, hadonászni; lengetni, lóbálni, csóválni machać jak lis kitą legyint, mint róka a farkával machać nogami kalimpálni machać ogonem csóválja a farkát machać rękami kezével integetni machać ręką na odchodnym kezével búcsút int Machajrodony (tygrys szablastozębny) [wymarła podrodzina kotowatych, żyjąca w drugiej połowie trzeciorzędu i plejstocenu. Charakterystyczne dla tych zwierząt są duże, szablasto zakończone górne kły, stąd też ich inna używana nazwa "tygrysy szablastozębne". W uzębieniu występuje również zanik dolnych kłów i redukcja trzonowców, poza tym charakterystyczny jest duży kąt rozwarcia żuchwy. Najpowszechniej znanym rodzajem jest smilodon.] kardfogú tigris [kardfogú macskaformák (köznapi nevükön: kardfogú tigrisek) a macskafélék egyik kihalt alcsaládját (Machairodontinae) alkotják. Nevüket hatalmas, kardszerű felső szemfogaikról kapták, amelyek hossza cm között változott. Legismertebb csoportjukat a Smilodon nembe tartozó fajok alkotják, amelyek Amerikában éltek a pleisztocén során, de a holocént már nem érték meg.] A kardfogú macskák nemei és fajai Homotheriini nemzetség o Homotherium nem Az ide tartozó fajokat a hosszú mellső végtagok és rövid hátsó lábak (a hiénára emlékeztető testfelépítés) jellemezték. Homotherium serum Amerikában élt, kb. 3 millió éve alakult ki és éve halt ki. o Machairodus nem o Xenosmilus nem Metailurini nemzetség o Dinofelis nem o Metailurus nem Smilodontini nemzetség o Megantereon nem o Paramachairodus nem o Smilodon nem

6 3300 Smilodon gracilis Nemének legkorábbi és legkisebb képviselője. Mintegy 2,5 millió évvel ezelőtt jelent meg Észak-Amerikában és éve tűnt el. Feltehető, hogy a később megjelent Smilodon fatalis és Smilodon populator őse. A neve magyarul annyit tesz, mint: gyengébb kardfogú tigris. Smilodon fatalis Észak-Amerikában jelent meg mintegy 1,6 millió évvel ezelőtt és kb éve halt ki. Dél-Amerikában eljutott a mai Peru területéig. Neve magyarul annyit tesz: halálos kardfogú tigris. Smilodon populator Dél-Amerikában élt, ahol mintegy 1 millió éve jelent meg és éve tűnt le. Ők adták az amerikai kardfogú tigrisek legnagyobb példányait. Maradványaikat főleg Argentínában és Brazíliában találták meg. Ősei valószínűleg Észak-Amerikában alakultak ki, majd a Panama-földszoros kialakulása után jutottak el Dél-Amerikába. A neve magyarul kb. annyit tesz, mint pusztulást hozó kardfogú tigris. Smilodon californicus Maradványaikat főleg Kaliforniában találták meg. Egyesek szerint nem külön faj, hanem a Smilodon fatalis helyileg kialakult alfaja. Smilodon floridus Maradványaikat főleg Floridiában találták meg. Egyesek szerint a Smilodon fatalis helyileg kialakult alfaja. Machalat [oznacza pewien (bardzo poważny) rodzaj pieśni.] MAHALÁT (betegség, baj; szépség, kedvesség; énekesnő) [1. Izmáel (1) leánya, Ézsau felesége (1Móz 28,9). Egyéb helyeken: "Boszmát" (1). 2. Roboám felesége, Jérimót (4) leánya (2Krón 11,18).] machanie lóbálás, integetés macharzyna [1. mecherzyna, męcherzyna - w XVI w. sakiewka na pieniądze; 2. pęcherz (nie tylko u zwierząt)] (daw) pénztárca, bugyelláris; hólyag macher [1. pot. fachowiec; 2. pot. oszust, kombinator] (ném.) macher; csaló, üzér, üzérkedő, kópé, ügyes, csalafinta, agyafúrt ember macherka [1. potocznie: nieuczciwa transakcja, szachrajstwo, oszustwo 2. forma żeńska od: macher] csaló, üzér, üzérkedő nő machiawelista machiavellista; (átv.) ravasz-, fondorlatos, kópé machiawelizm (makiawelizm) [1. uogólniona przez wł. historyka i pisarza polit. Niccolò Machiavelli ( ) w Księciu (1532 r.), pisarz, historyk i dyplomata florencki; doktryna polityczna i cecha działania, której nazwa pochodzi od nazwiska Niccolo Machiavellego, autora Księcia. Potocznie słowo "makiawelizm" to synonim wszelkich działań moralnie dwuznacznych i nacechowanych hipokryzją. Sam Machiavelli nie był makiaweliczny, a jego sympatie były bliskie liberalnemu republikanizmowi. 2. doktryna polit. zalecająca stosowanie podstępu, przemocy i obłudy w dążeniu do realizacji zamierzeń; cynizm, przewrotność i brak skrupułów w dążeniu do osiągnięcia celów uznanych za godziwe, w myśl zasady "cel uświęca środki". 3. koncepcja polityczna zalecająca stosowanie zasady "lw;cel uświęca środki"up;, propagująca pragmatyzm i instrumentalizm w dążeniu do osiągnięcia zamierzonych celów politycznych; 4. pot. postawa charakteryzująca się cynizmem, obłudą i brakiem skrupułów w dążeniu do osiągnięcia celu] machiavellizmus; céljai elérésére minden eszköz alkalmazását jogosnak tartó politika (N. Machiavelli firenzei államférfi és író nevéről) N. Machiavelli machiawelski, -a, -ie, makiaweliczny, -a, -e [1. odnoszący się do makiawelizmu, typowy dla makiawelizmu; 2. przebiegły, podstępny, przewrotny, chytry, obłudny] machiavellisztikus machina [ogromna, ciężka, skomplikowana maszyna; także przen. (np. m. wojenna, adm.).] gép, gépezet machina oblężnicza ostromágyú; faltörő kos machina państwowa államgépezet machina piekielna pokolgép machina wojenna háborús gépezet machinacja [1. p.łc. machinatio od machinari wymyślić, uknuć ) podstępne działanie, którego celem jest uzyskanie korzyści kosztem innych osób; intryga, knowanie (zazw. lm.). 2. podstępne, zakulisowe, zakulisowe działania na czyjąś szkodę; intryga, intrygi, knowanie; konszachty; sekretne działania, gierki, konszachty] (lat.) machináció; mesterkedés, ármány, ármánykodás, cselszövés, fondorlatoskodás, ravaszkodás, áskálódás

7 3301 machinalnie gépiesen, ösztönösen, öntudatlanul, szórakozottan machinalność gépiesség, ösztönösség machinalny, -a, -e [bezwiedny, odruchowy, automatyczny, mimowolny] machinált; ösztönös, öntudatlan, szórakozott, gépies machine code [zob. język maszynowy] (ang.) machine code gépi kód [egy adott számítógép által elvégzendő műveletek kódolt, géptípusra jellemző leírása] machinować (przemyśliwać, knuć) (lat.) machinálni; mesterkedni, kieszelni, kiagyalni, felbujtani, bujtogatni, fondorkodni machiny oblężnicze [sprzęt wojenny, np. katapulty, tarany, wieże szturmowe, używany dawniej przy zdobywaniu warownych twierdz] ostrom machinációk v. cselek machizm [(naz. E. Mach, fizyk i filozof austr ) empiriokrytycyzm; n.os. machista] machizmus; az empiriokriticizmus E. Mach képviselte irányzata machloja, machlojka (oszustwo) [1. pot. nieuczciwe działanie w celu osiągnięcia korzyści lub ukrycia czegoś; 2. pot. oszustwo, kant, przekręt] szélhámosság, csalás machlować [niem. makeln pośredniczyć ) pot. robić machlojki, oszukać, szachować] ármánykodni, fondorkodni, igyekszik vkit rászedni machnąć [machać] [komuś brzucha zapłodnić kobietę (zapłodnić kobietę - zrobić komuś brzucha)] lengetni, lóbálni, csóválni; (ręka) legyinteni, inteni, integetni; (uderzyć) megütni, megcsapni; (zrobić co śpiesznie) összeütni; menni; (átv.) megtermékenyíteni, terhessé tenni machnąć chustką kendővel v. zsebkendővel integetni machnąć na co ręką legyinteni vmire; lemondani vmiről machnąćkozła (kociołka) bukfencet vetni v. hányni machnąć (czym) na kogo integetni vmivel vkinek machnąć na co ręką legyinteni vmire, lemondani vmiről machnąć ogonem farkát csóválja (kutya) machnąć pałasem karddal, pallossal vagdalkozni; (átv.) kardoskodni machnąć rękoma integetni, karját lóbálja; legyintgetni machnąć skrzydłami szárnyakkal csapkodni v. verdesni (madár, angyal) machnął na niego, by się zbliżył integetett neki, hogy jöjjön közelebb machnąłem pieszo do miasta megtettem az utat gyalog a városba; elkutyagoltam a városba machnąć się [1. pot. pójść lub pojechać gdzieś prędko, zaraz; 2. pot. pomylić się w liczeniu] felkerekedni, nekivágni, kapja magát machnąć się do domu fogja magát és hazamegy machnąć się do łóżka (fogja magát és) aludni megy v. az ágyba veti magát machnąć się [(o kobiecie) zawrzeć związek małżeński; wyjść za mąż] (tréf.) megházasodni, férjhez menni (hirtelen); fogja magát és férjhez megy macho [wym. maczo] [mężczyzna o cechach uchodzących tradycyjnie za typowo męskie, takich jak siła, władczość, sprawność seksualna] macho, macsó Machol * Mahol MÁHOL (körtánc, tánc; táncos) [Három híres bölcs embernek, Hémánnak (1), Kálkólnak és Dardának az atyja (1Kir 4,31)] machorka [(ros.) 1. tytoń gorszego gatunku. 2. bot. Nicotiana rustica roślina z rodziny psiankowatych (Solanaceae), gat. rzadziej uprawiany niż tytoń szlachetny, stosowany do celów przemysłowych, np. do produkcji insektycydów, wyrobu niskogatunkowego tytoniu; tytoń bakun.] mahorka; kapadohány Machpela, Makpela (podwojenie) [dział ziemi z jamą w pobliżu Hebron, kupiony przez Abrahama od Chetytów. Tam pochowani zostali: Sara, Abraham, Izaak, Rebeka, Jakub, Lea.] MAKPELÁ (megkétszereződés; kettős barlang; kanyarulat, spirál alakú, csavart) [Mező

8 3302 neve, amelyen barlang is volt; Ábrahám megvette Sára temetkezési helyéül (1Móz 23,19-20); ide temették később Ábrahámot, Izsákot, Rebekát, Leát és Jákóbot (1) is (1Móz 25,9; 49,30-31; 50,13).] machy szczylać / ciepać [robić obrażone miny] [Teatr Śląski im Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach] sértett képet vágni macica (łac. uterus) [1. narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój. 2. narząd rodny żeński (narządy płciowe), położony w miednicy małej, o kształcie spłaszczonej od przodu ku tyłowi gruszki. Macica zbudowana jest z trzech warstw: od wewnątrz z błony śluzowej, następnie grubej warstwy mięsnej i wreszcie błony surowiczej (otrzewnej), która pokrywa macicę.] (bonctan) méh (uterus); (testrész), anyaméh Macicy Polnej Owoce, Kolokiwnty, Ośle Ogórki [roślina podobna do dyni; owoce silnie przeczyszczające. Uczniowie Elizeusza narwali ich w polu (nie znając ich) i nagotowali strawy, ale już po posmakowaniu wszyscy się rozchorowali, na to Elizeusz kazał sobie podać mąki, którą wrzucił do kotła, co spowodowało taką zmianę, że wszyscy mogli jeść to samo jedzenie bez złych następstw.] 1. uborkadinnye, vadtök, vad sárgadinnye (gör. sziküosz, lat. Cucumis melo) [a tökfélék családjába tartozó növény. A Szentírásban a pusztában vándorló izr-k számára a húsos fazék, a kenyér mellett a többféle ~ az Egyiptomban hagyott jólét jele (Szám 11,5). Palesztinában termesztették. Az ~földön hatástalan madárijesztő a babiloni bálványok (Bár 6,69), a szüret után elhagyottan álló csőszkunyhó az elpusztult Jeruzsálem (Iz 1,8) képe. Jón 4,6: tök. A kúszó, kacsokkal kapaszkodó szárú, merevszőrös, egyéves, egylaki növény levelei kerekített vese alakúak, egyenlőtlenül, durván fogasak. A legelterjedtebb termésfajta arasznyi, töve felé keskenyedő, zöld alapon hosszanti szakadozott sárga foltsorokat viselő, mélyen gerezdelt héjú kabak, amely teljesen megérve megsárgul és kissé kigömbölyödik. Termesztése laza, tápdús talajon eredményes, ha teljes napsütést kap. Az izraeliták Egyiptomban sajátították el termesztési módját. A táplálkozási fajták mellett étkezési edények készítésére, italok tartására lopótökféléket is termesztettek. Rokon fajai: a csemegeuborka, szögletes, kapaszkodó szárú, merevszőrös növény öblösen ötszögletű levelekkel. Megnyúlt hengeres, néha görbült, zöld termése éréskor sárguló. Húsa borogatás formájában közismert bőrápoló, terméshúsának leve kiváló szomjúságoltó, levelének teája lázhúzó és gyulladásgátló. Magjából finom étkezési és hurutcsökkentő olajat préseltek. Tiberius császár annyira szerette, hogy üvegházában nevelte. Kerekeken mozgatható uborkakertjét étkezések idején gyakran kérette asztalához. A prófétauborka a sivatagban gyakori apró, ehető termésű tökféle. 2Kir 4,39: Elizeus próféta a tanítványainak készített, és szolgájának tudatlansága miatt súlyosan mérgező keserű főzeléket liszttel ehetővé változtatta. Linné ennek emlékére nevezte el prófétauborkának, amely azonban a történetben vadtök lehetett. lopótök A kígyótök, gyorsan növekvő, trópusi ázsiai kúszónövény, csak kultúrából ismert. Finomsallangú, fehér termős virágaiból méteres, kígyó alakú, pirosló termések fejlődnek, amelyek félérett húsát főzelékként fogyasztják. Az É-Indiából származó, később meghonosított csemege uborka változatait Egyiptomban a bibliai idők kezdetén még nem termesztették. A régóta vitatott héber név a legnagyobb valószínűség szerint a görögdinnyével együtt ősidők óta itt termesztett ~ változatokra vonatkozik, amelyet a legtöbb fordítás egyszerűen csak uborkának nevez, megkülönböztetésül a görögdinnyétől. A sárga- vagy cukordinnyék közé tartozó Délafrikai eredetű édeshúsú ~ fajták cm nagyságú termése alakban, színben és nagyságban igen változó. A hosszú hengeres terméseket a helybeliek kígyóuborkának is nevezték, amely azonban nem azonos sem mai termesztett névrokonával, sem a trópusi ázsiai kígyóuborkával, másik nevén kígyótökkel. A dinnye Egyiptomban a legfontosabb népélelmezési cikk volt, amelyet a Nílus árterén összegyűlt gazdag iszaprétegen nagy bőségben termesztettek.]; 2. (kolokwinta) Vadtök v. sártök, epetök, sivatagi dinnye, takarmánydinnye, keserűalma (gör. ampelosz agrosz, tolypé agria, lat. Citrullus colocynthis) [a tökfélék családjába tartozó növény.] macica perłowa gyöngyház maciczny, -a, -e [przymiotnik od: macica] méhmacie co do jedzenia? van (vmi) ennivalótok? macie ładne meble szépek a bútoraitok macie piękne mieszkanie! szép lakásotok van! Maciej [imię męskie, zgrecyzowana forma hebr. Matatjahu, oznaczające dar od מתתיהו Boga, dar Jahwe. Imię to nosił apostoł wybrany po samobójstwie Judasza. Do

9 3303 XVI wieku imiona Maciej i Mateusz nie były rozróżniane. Zdrobnienia: Maciek, Maciuś, Maćko, Maciejek, Maciejka, Macias, Maciu, Maciulek.] 1. Mátyás (magyar keresztnév); 2. Máté [A Máté héber eredetű férfinév. Jelentése (a héber a Mattanaja: יהו(נ)מת rövidítéseként: Mattai: apostol, Jahve ( Isten ) ajándéka. Máté (מתי Alpheus fia, Lévi, vámszedő volt.] Maciej (dar Pana); Maciej Apostoł, Święty Maciej, scs. Apostoł Matfij (zm. ok. 80) [1. jeden z uczniów Pańskich, wybrany przez los apostołem na miejsce Judasza Iskariota; 2. uczeń Jezusa Chrystusa towarzyszący mu od samego chrztu, losowo wybrany do grona 12 apostołów (Dz 1,15-26) po samobójczej śmierci Judasza, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.] MÁTÉ (az én ajándékom Jahve, Isten ajándéka, az Úr adománya; ajándékozott) [Alfeus (1) fia (Mk 2,14); eredeti foglalkozása vámszedő vagy adószedő; Lévinek (4) is nevezték (Lk 5,27); amikor Jézus elhívta tanítványának (Mt 9,9; Mk 2,14; Lk 5,27), ünnepi lakomát adott Jézus tiszteletére; a tizenkét apostol közé tartozott (Mt 10,3; Mk 3,18; Lk 6,15; ApCsel 1,13).] Maciej Korwin, łac. Mátyás Corvinus, węg. Hunyadi Mátyás, zwany Sprawiedliwym, węg. Igazságos (ur. 23 lutego 1443 w Koloszwarze (obecnie Kluż-Napoka w Rumunii), zm. 26 kwietnia 1490 w Wiedniu) [król Węgier od 1458 r. i Czech od 1469 r.] Hunyadi Mátyás (Kolozsvár, február 23. Bécs, április 6.) [magyar király. Nevezik Corvin Mátyásnak, az igazságos Mátyás királynak, hivatalosan I. Mátyásnak, de a köznyelv egyszerűen, mint Mátyás király emlegeti. Neve latinul és németül Matthias Corvinus. Aláírásában a Mathias Rex (Mátyás király) tűnik fel. Magyarországon 1458 és 1490 között uralkodott től cseh (ellen-)király, 1486-tól Ausztria hercege. A magyar hagyomány az egyik legnagyobb magyar királyként tartja számon, akinek emlékét sok népmese és monda is őrzi.] Maciej Korwin ( ), król węgierski od 1458, czeski Syn słynnego wodza węgierskiego J.K. Hunyadyego, wybrany na króla węgierskiego po bezpotomnej śmierci Władysława Pogrobowca. Korzystając z poparcia papieża Pawła II i czeskich przeciwników Jerzego z Podiebradu w latach opanował Morawy, Łużyce i część Śląska, koronując się na króla Czech. W 1478 zrzekł się czeskiego tytułu królewskiego na rzecz Władysława Jagiellończyka. Prowadził wojny z cesarzem Ferdynandem II zajmując Styrię, Karyntię oraz Austrię Dolną z Wiedniem (1485). W polityce wewnętrznej opierał się na drobnym i średnim rycerstwie oraz mieszczaństwie, ograniczył rolę możnowładztwa. Mecenas nauki i sztuki, założyciel uniwersytetu w Pozsóny (dzisiejsza Bratysława). maciejka [roślina ozdobna o drobnych liliowych kwiatach, silnie pachnących po zachodzie słońca] sárga v. görög ibolya, kerti viola Maciejka (Matthiola bicornis) [jednoroczna roślina ozdobna z rodzaju lewkonia; silnie pachnące liliowopurpurowe kwiaty, łodyga płożąca; siana na rabatach.] Estike (Matthiola bicornis) [Nevét este nyíló, nem túl feltűnő, de annál illatosabb virágairól kapta.] maciejkowy, -a, -e [przymiotnik od: maciejka] sárga v. görög ibolya-, kerti violamaciejówka (czapka maciejówka) [męska czapka z okrągłym denkiem i paskiem lub sznurkami nad daszkiem] micisapka, sapka (kis ellenzővel, szegélyzsinórral) Maciek, Maciuś, Maćko Matyi, Mátyus macierz [1. podn. ojczyzna; 2. zespół elementów, np. liczb lub funkcji, ustawionych w prostokątną tablicę o m wierszach i n kolumnach; 3. słowo występujące w nazwach dawnych polskich stowarzyszeń oświatowych; 4. daw. matka] (dawno) anya; haza; (mt.) mátrix Zofia Rydet: z cyklu "Macierzyństwo", koniec lat 60.; wystawa w Muzeum Sztuki w Łodzi, czerwiec 1999

10 3304 macierz [układ zapisanych w postaci prostokątnej tablicy danych nazywanych elementami bądź współczynnikami. Określona na tym zbiorze struktura algebraiczna umożliwia wprowadzenie działań algebraicznych na macierzach. Najczęściej współczynniki macierzy są elementami pewnego ciała bądź pierścienia przemiennego, jednak w ogólności wystarczy dowolna abstrakcyjna struktura, której wielkości można dodawać i mnożyć. Macierze wykorzystuje się do opisu układów równań liniowych, przechowywania współczynników przekształceń liniowych. Macierze bada dział matematyki nazywany teorią macierzy. Dzięki swoim algebraicznym własnościom są one kluczowym pojęciem algebry liniowej. Słowo macierz oznacza najczęściej macierz dwuwskaźnikową (tablicę dwuwymiarową), jednak rozważa się również macierze wielowskaźnikowe. Macierze jednowskaźnikowe, czyli tablice jednowymiarowe utożsamia się zwykle z wektorami, patrz niżej. W informatyce odpowiednikiem macierzy jest tablica dwuwymiarowa.] mátrix [a matematikában számok téglalap alakú elrendezése (táblázata), pontosabban olyan absztrakt mennyiségek táblázata; általánosabban pedig gyűrűk (olyan struktúra, melynek elemeit összeadni és szorozni lehet) elemeinek téglalap alakú táblázata. Mátrixokat szoktak használni lineáris egyenletek leírására, lineáris transzformációk együtthatóinak és olyan adatok tárolására, melyek két paramétertől függenek. A mátrixokat összeadni, szorozni és felbontani lehet különböző módokon, így a lineáris algebra és a mátrixelmélet központi fogalmát alkotják.] macierz paznokcia körömágy macierzanka [Macierzanka pospolita, tymianek pospolity, tymianek właściwy, tymian (Thymus vulgaris L. 1753) - krzewinka należący do rodziny jasnotowatych. Pochodzi z rejonów Morza Śródziemnego, jest uprawiany w Europie, Azji, Afryce.] kerti kakukkfű (Thymus vulgaris) macierzanka karpacka - Thymus carpaticus Macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum) [1. gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jasnotowatych. W Polsce jest pospolity na całym niżu. 2. niski półkrzew o płożących się łodygach, na których wyrastają krótkie wzniesione do góry kwitnące gałązki. Liście drobne po roztarciu wydają aromatyczny zapach. Kwiaty różowoliliowe. Kwiatostan główkowaty, należy do najlepszych roślin miododajnych rosnących na piaskach. Występuje w widnych lasach sosnowych i brzozowych. Kwitnie od czerwca do końca sierpnia.] kakukkfű v. Mezei kakukkfű (Thymus serpyllum L.) Macierzanka tymianek a. Tymianek (Thymus vulgaris L.) [gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych] Kerti kakukkfű (Thymus vulgaris) Macierzanka właściwa (Thymus vulgarus) [półkrzew do 30cm. wysokości o łodygach prosto wzniesionych, gałęzistych. Liście prawie siedzące, eliptyczne o brzegach całych, spodem owłosione. Kwiaty drobne. Kielich rurkowatodzwonkowaty o pięciu nierównych ząbkach. Korona do sześciu milimetrów długości z krótką rurką, dwuwargowa barwy od jasnoróżowej do różowofioletowej. Jest bardzo licznie odwiedzana przez pszczoły. Dostarcza głównie nektaru, pyłku mało. Rośnie w ogrodach, nieścinana kwitnie nieprzerwanie od połowy czerwca do połowy sierpnia.] Kerti kakukkfű (Thymus vulgaris) Macierzanka zwyczajna (Thymus pulegioides L.) [1. Półkrzew wysokości do 30 (40) cm, tworzący darnie. Pędy kwiatonośne ostro 4-kanciaste, tylko na kantach pokryte krótkimi, zagiętymi włosami; liście eliptyczne, długości 5-18 mm, nagie, cienkie; kwiatostan główkowaty lub wydłużony i przerywany; korona mała, długości do 6 mm. Rośnie w widnych lasach, na łąkach, przydrożach; u nas bardzo pospolita od niżu po regiel dolny. Kwitnie V-X. 2. występuje na suchych łąkach i przydrożach. Również

11 3305 miododajna, ale w mniejszym stopniu niż macierzanka piaskowa.] hegyi kakukkfű (Thymus pulegioides) macierzyński, -a, -ie [właściwy matce; matczyny] anyai, anyamacierzyństwo [bycie matką i związane z tym uczucia, doznania, powinności] anyaság, terhesség (a nő akkor terhes, ha méhében magzat fejlődik) Stanisław Wyspiański (Kraków Kraków 1907); Macierzyństwo Pastel. 62 x 46,5 cm. Muzeum Narodowe, Warszawa. macierzysty, -a, -e [1. taki, z którym ktoś jest związany urodzeniem, pochodzeniem lub przynależnością; 2. taki, od którego coś bierze początek; 3. taki, z którym ktoś jest związany pochodzeniem, przynależnością itp.] anya-; törzsmacierzysty port hazai kikötő Macintosh (dla nowszych modeli przyjmuje się nazwę Mac) [komputer osobisty firmy Apple, rynkowy następca komputera o nazwie Lisa.] Apple Macintosh számítógépek (imac, MacBook, MacBook Pro, Mac Pro) maciora [samica świni lub dzika] koca, anyakoca, anyasertés, anyadisznó; emse maciorka [1. zdrobnienie od: maciora 2. samica owcy] anyajuh maciupeńki, -a, -ie; maciupki, -a, -ie [nieduży, malutki] pici, pirinyó, csöpp; icipici macka [1. kurczliwy wyrostek u wodnych zwierząt bezkręgowych, np. u pierścienic i jamochłonów, służący im jako narząd dotykowy i chwytny; 2. ostro zakończony pręt służący saperom do badania zaminowanego terenu] csáp, tapogató macki [czyjeś rozległe wpływy, zwłaszcza organizacji przestępczej] csáp, tapogató, kar macki polipa a polip karjai mackintosh, makintosz [wym. mäkntosz] [lekka tkanina nieprzemakalna do szycia płaszczów, kurtek itp.; płaszcz z tej tkaniny; od nazwiska chemika i wynalazcy szkockiego Charlesa Mackintosha ( )] (ang.) mackintosh; esőkabát Macloch (z niem. Mäuseloch) [Tak w staropolszczyźnie nazywano niekiedy: wydrążenie, szparę, szczelinę, rozpadlinę, dziurę, jaskinię, pieczarę w skale, norę w ziemi, framugę, niszę, kozub, wnękę w murze. W przenośni mówiono i o mózgu ludzkim, że ma swe maclochy.] (daw.) vájat, hézag, nyílás, rés, repedés, hasadék; barlang, sziklaüreg macocha [żona ojca w stosunku do jego dzieci z wcześniejszego małżeństwa] mostoha, mostohaanya macoszka [1. zdrobnienie od: macocha; 2. popularna roślina stosowana w zielarstwie; bratek; fiołek trójbarwny] mostonya anyuka; (növ.) árvácska macoszki [bratki] (növ.) árvácska macoszy, -a, -e [przymiotnik od: macocha] mostoha- (po macoszemu: mostohán, kegyetlenül) macoszyn (ritka) mostoha- Macoszyn [Macoszyn Wielki i Macoszyn Mały, wieś powiatu włodawskiego] Macoszyn Macoszyn Duży [wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Wola Uhruska. Często znany także pod nazwą Macoszyn Wielki.] Macoszyn Duży (lengyel földrajzi név)

12 3306 Macoszyn Mały [wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Hańsk] Macoszyn Mały (lengyel földrajzi név) macoszyn majątek mostohaszülőktől örökölt birtok macoszyny, -a, -e mostohamacramé [Jedna z najstarszych technik dziania. Najczęściej wykorzystywana do takich materiałów jak bawełna, len, wełna, różne kordy itp. Jest wykorzystywana do dekoracji lub akcesoriów dekoracyjnych (bransolety, paski itp.).] makramé [1. Az egyik legősibb, valószínűleg arab eredetű kelmeképzési technika: fonalak kézi csomózással létrehozott, csipkeszerű hálózata. Ókori eredetű, Európába már közvetítéssel jutott el (legszebb példái a századi Itáliából és Spanyolországból származnak). Készítéséhez leggyakrabban pamut-, len- és gyapjúfonalat, sokszor színes és aranyozott fonalat használtak. Mai változatait dekorációs anyagként és ruhadíszítésre használják. 2. A köplicsipkéhez hasonló, de durvább hatású, csomózott csipke. Leggyakrabban a folklóröltözeteken alkalmazzák.] maczać w ciemnej czekoladzie sötét csokoládéba v. étcsokoládéba mártogatni maczać w czym palce benne van a keze vmiben; ludas vmiben maczać w czym ręce részt vesz vmiben; beleavatkozik vmibe; benne van a keze vmiben maczanie bemártás, belemártás; áztatás, beáztatás maczek [1. zdr. od mak; 2. drobne, gęste pismo] mákszem, (növény) bujdosó mák; (átv.) apró betűk maczek kalifornijski [eszolcja kalifornijska, pozłotka] kaliforniai kakukkmák (Eschscholzia californica) maczkiem pisać nagyon apró betűkkel, gyöngybetűkkel írni; (nyomdászat) mákostészta Maczek kalifornijski (Eschscholtzia californica CHAM.) Kaliforniai mák (Eschscholtzia) maczeta [1. długi nóż o wygiętym ostrzu, używany do cięcia trzciny cukrowej i wyrąbywania ścieżek w gęstych tropikalnych lasach; 2. rodzaj długiego noża używanego w Ameryce Płd. do wyrąbywania ścieżek w tropikalnej dżungli, a także na plantacjach do ścinania trzciny cukrowej. Maczeta w XIX wieku w Gwatemali służyła również do wykonywania dekapitacji sądowej.] machete (rövid nyelű cukornádtartó kés) maczać [zanurzać coś w jakimś płynie lub w czymś sypkim] áztatni, nedvesíteni, megnedvesíteni, benedvesíteni, bemártani, belemártani, mártogatni maczać pióro w atramencie a tollat a tintába mártani v. mártogatni maczać palce w czym [brać w czymś udział; być za coś odpowiedzialnym] (átv.) beleártani magát vmibe maczać ręce w czym (átv.) benne van a keze vmiben maczać (w czym) palce [bemártani az ujjakat (vmibe)] beártja magát, beleavatkozni (vmibe) maczuga, maczugi [1. najstarsza broń obuchowa w postaci pałki z grubym końcem nabijanym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu; 2. przybór gimnastyczny w kształcie pałki; 3. smukła skała, węższa u nasady, szersza u góry; 4. jedna z najstarszych broni obuchowych czy broni w ogóle; znana była od paleolitu, rozpowszechniona na wszystkich

13 3307 kontynentach zamieszkiwanych przez człowieka; 5. (rum.), prawdopodobnie najstarszy rodzaj broni obuchowej w postaci pałki grubszej na jednym końcu, często wybijanej kolcami, ostrymi kamieniami, metalowymi bolcami. Ł. Gołębiowski w książce "Lud polski" z 1830, tak opisuje strój szlachty zagonowej: "Albowiem jej kapota lub (...) bekiesza, najczęściej popielata (...), czerwony pas, szabla, a w jej niedostatku nasiekiwana pałka."] buzogány, bunkó, bunkósbot; husáng, furkó Maczuga bojowa z XVIII wieku Maczuga skalna [rodzaj skalicy (skałki) o kształcie przypominającym maczugę, smuklejsza forma grzyba skalnego. Najbardziej znana tego typu formacja w Polsce to Maczuga Herkulesa w Pieskowej Skale.] Maczuga-szikla (képződmény) Kształt maczugowy skały maczugowy, -a, -e [przymiotnik od: maczuga] buzogányos, bunkós mać (dawno matka) (dawno) anya mać [słowo występujące w przekleństwach - "kurwa mać", "psia mać", "job twoju mać" i "taka ich mać"] anyád mada [żyzna gleba powstała z osadów rzecznych] folyami iszap; agyagos talaj Madagaskar (malg. Madagasikara, franc. Madagascar, ang. Madagascar; Republika Madagaskaru - Repoblikan'I Madagasikara, République de Madagascar, Republic of Madagascar) [państwo położone na wyspie Madagaskar w zachodniej części Oceanu Indyjskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Afryki. Madagaskar jest czwartą co do wielkości wyspą na świecie.] Madagaszkár, Madagaszkári Köztársaság (régebbi nevén Malagaszi Köztársaság) [egy szigetország az Indiai-óceánban, Afrika délkeleti partjainál. A fő sziget a negyedik legnagyobb sziget a világon.] Madaj (moje miary) [syn Jafeta. Dał początek narodowi Medów. Jego braćmi są: Gomer, Magog, Jawan, Tubal, Meszek i Tkas.] MADAI (a közepe, a középső) [Jáfet fia (1Móz 10,2; 1Krón 1,5). Jelenti a médeket is (Ézs 21,2).] Madame (Mme) [1. pani zwrot grzecznościowy używany we Francji w stosunku do zamężnych kobiet; 2. daw. nauczycielka lub guwernantka będąca Francuzką] (fr.) madame; asszony, asszonyom; a férjes asszonyok s általában asszonykorban lévő nők megszólítása Madan, Medan (kłótnia) * Ketury i Abrahama synowie MÉDÁN (civódás, pörlekedés, ítélet, bíró) [Ábrahám fia második feleségétől, Keturától (1Móz 25,2; 1Krón 1,32)] madejowe łoże [1. w bajkach: łoże nabite nożami i kolcami, przygotowane w piekle dla rozbójnika Madeja; 2. żart. niewygodne łóżko] kínpad, deres; kényelmetlen ágy Madera [oficjalnie Region Autonomiczny Madery (port. Madeira), niezależne politycznie i posiadające odrębną administrację terytorium portugalskie.] Madeira [a vulkáni eredetű Madeira-szigetek legnagyobbika az Atlanti-óceánban, Lisszabontól 978 km-re. Az Afrikai lemezen fekszik, de Porto Santóval együtt politikailag és kulturálisan Európához tartozik, mint Portugália autonóm régiója.] madera [1. mocne wino portugalskie; 2. sos do mięsa zaprawiony tym winem; 3. cienka, impregnowana tkanina bawełniana z połyskiem] i (wino) madeira, madeira-bor (erős, ilatos csemegebor; Madeira atlantióceáni portugál sziget nevéből); ii madera, madeira (egyfajta lyukacsos hímzés, az így készült kelme) [1. madeira hímzés: lyukacsos hímzés finom batisztban; 2. teljes felületén vagy bordürösen egyik vagy mindkét szélén ma már géppel hímzett, jellemzően fehér, áttört mintájú batiszt. Nevét Madeira portugál szigetről kapta, ahol háziiparszerűen, eredendően kézzel varrták. A lakberendezésben könnyű függönyök vagy különleges ágyneműk anyaga lehet.] MADERA

14 3308 Madian (hebr.: Midian) [kraj arabski] (bibl.) Midián Madianici [szczep arabski, zamieszkały na wschód od Morza Czerwonego w płn.- zach. Arabii.] * Midian (bibl.) midiániták Madonna [1. Madonna: Matka Boska; też: jej wyobrażenie w sztuce; 2. kobieta o subtelnej, uduchowionej urodzie] mea domina: úrnőm; (ol.) Miasszonyunk; Mária neve a római katolikus egyházban; Madonna (úrnőm), a nők megszólítása Olaszországban; (egyház) Szűz Máriának a katolikus egyház kultuszában használatos neve; (művészet) Szűz Máriát és a gyermek Jézust ábrázoló festmény v. szobor Legkönnyebben szinvilága alapján azonosítható: a klasszikus madraszban ugyanis bármilyen szín előfordulhat, kivéve a fehér.] Warner Sallman - Madonna and Child madowy, -a, -e [przymiotnik od: mada] folyami iszap-; agyagos talajmadras [1. tkanina bawełniana podobna do gazy; 2. lekka bawełniana tkanina, która jest przewiewna i porowata; o płóciennym splocie i charakterystyczna poprzez stosowanie nierównomiernej przędzy. Stosowana na damskie sukienki i bluzki. Nazwa pochodzi od Indyjskiego miasta Madras, gdzie pierwotnie produkowano ten typ tkaniny.] madrasz [1. Eredetileg mintás, félselyem (a láncfonal selyem, a vetülékfonal pamut) szövet, amely a beidermeier korának ruháin volt divatos 1825 után. Ma egy tömör káróminta elnevezése, általában pamutszöveten után terjedt el széles körben a férfidivatban; ma is kedvelt a szabadidő-ruházatban. Az elnevezés a kelet-indiai Madrasz város nevéből származik. 2. Egyenetlen fonalakból készült könnyű, ritka szövésű, vászonkötésű, pamut típusú szövet. Női nyári ruhák, blúzok alapanyaga. Nevét az indiai Madras városáról kapta, ahol eredetileg készítették. 3. Indiai eredetű, kockás mintával a szivárvány minden színében tarkánszőtt pamutkelme. Nevét Madrasz államról kapta, ahol készítése háziiparból fejlődött iparággá. Madras-Karo 1. Madras-Karo; nagyarányú káró, sokszínű, fehér nélkül. [A tipikus rendszertelen karakter a hosszanti és keresztirányban különböző színekből és vonalakból alakul ki.]; 2. Madras-kocka [Fehér alap nélküli, nagyméretű, szabálytalan kockaminta, amelyet tarkán szőtt pamutanyagokon használnak. A színek és a csíkok láncfonal irányban hangsúlyosan eltérnek a vetülékirányú színektől és csíkoktól. A név az indiai Madras régióból ered.] Madras-Karo

15 3309 madrasa, medresa [szkoła muzułmańska] (arab) medresze [török főiskola, többnyire a dzsámihoz tartozóan] madrepora, madreporowiec [koralowiec sześciopromienny żyjący w morzach podzwrotnikowych] (ol.) madrepóra; korallféleség (a forró égövi tengerekben zátonyszerű telepeken élő erős mészvázas tömlőbelű) madreporowy, -a, -e [koral madreporowy - koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, madreporowiec] (ol.) madrepóramadrycki, -a, -ie [przymiotnik od: Madryt (stolica Hiszpanii)] madridi madrygalista [twórca lub wykonawca madrygałów] madrigálszerző, madrigálénekes madrygał (z włosk. madrigale) [1. wł. madrigale 'jw.'; w dawn. poezji wł.: poemat sielankowy; st.wł. (XIV w.) forma wielogłosowej świeckiej pieśni zwrotkowej o treści satyrycznej a. miłosnej (od XVI w. przeniesiona do muz. kośc.); krótki wiersz opiewający w sposób wyszukany, dworski, zalety jakiejś osoby; 2. wokalna forma muzyczna - jest to utwór wokalny wielogłosowy zwykle poruszający treści o tematyce świeckiej, w charakterze sielankowym. Popularny w okresie XIV- XVI wieku. Charakterystyczne dla motetu jest to, iż reprezentuje on formę całkowicie przeimitowaną - co oznacza, że tekst poetycki determinuje strukturę muzyczną. 3. Tak zwano utwory poetyczne zwykle lekkiej treści, krótkie i o niewielkiej ilości rymów.] (ol.-fr.) madrigál [(irodalom) meghatározott rímképletű, rövid, enyelgő, szerelmi (később tanító v. szatírikus) költemény; olasz és francia váltakozó vers, 7-11 soros versszakaszokkal, rendszerint csattanóval végződik; (zene) több szólamú, kis énekegyüttesre írt rövid dal]; (átv.) keresett, gáláns beszéd Madryt (hiszp. Madrid) [stolica Hispanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.] Madrid [Spanyolország fővárosa és az azonos nevű tartomány székhelye] Madzia a Magda beceneve Madziar [Węgier (obywatel Węgier)], Madziarka magyar (ffi/nő) madziarski, -a, -ie [węgierski] magyar madziarszczyna [węgierszczyna] magyarság, magyarosság madziaryzacja [1. proces asymilowania się ludności niemadziarskiej do narodowości węgierskiej; 2. narzucanie wpływów madziarskich (węgierskich) w zakresie polityki, kultury, oświaty; 3. podleganie tym wpływom] magyarosítás madziaryzm [zob. hungaryzm] magyarosság, hungarizmus madziaryzować magyarosítani madziaryzować się elmagyarosodni madziaryzowanie magyarosítás madziubdzi apró, pici, csöpp, pirinyó maestoso [wym. maestozo] [1. muz. poważnie, majestatycznie, triumfalnie; 2. majestatycznie; jest to określenie wykonawcze, często połączone z określeniem wolnego tempa (np. andante maestoso)] (ol.) maestoso; (zene) emelkedetten, méltósággal (adandó elő); méltóságteljesen maestria [mistrzostwo, artyzm lub biegłość w czymś] mesterségbeli tudás, nagy művészet maestro [tytuł wyrażający uznanie dla kunsztu muzycznego kompozytora, dyrygenta lub wykonawcy; też: osoba tak tytułowana] (ol.) maestro, mester; művészek megtisztelő megszólítása mafia [1. organizacja przestępcza mająca powiązania z władzami i policją; 2. grupa osób prowadzących wspólne interesy, nieprzebierających w środkach w realizowaniu swych zamierzeń; 3. termin określa zorganizowaną grupę przestępczą o hierarchijnych strukturach, działającą według własnego kodeksu moralnego; Nazwa i korzenie pierwszych organizacji pochodzą z Sycylii (La Cosa Nostra - wł. Wspólna Sprawa), skąd wpływy mafii w XIX wieku rozszerzyły się na całe Włochy, aż do najwyższych struktur politycznych i finansowych.] (arab ol.) maffia; aljas, fondorlatos cselszövés; bűnszövetkezet, főleg a XIX. század eleji sziciliai titkos társaság mafijnie maffiásan mafijność maffiaság, maffiás jelleg mafijny, -a, -e [związany z mafią; mający charakter mafii] maffiára vonatkozó, a maffiára jellemző, maffiamafioso [wym. mafiozo], mafios, mafiozo [członek mafii] maffiózó, a maffia tagja maforion (gr.) [wierzchnia szata, długi kobiecy szal, sięgający od głowy do stóp. Maforion Bogurodzicy jest jedną z najważniejszych

16 3310 relikwii związanych z pamięcią o Niej. Według tradycji znajdował się w kościele Blachernai w Konstantynopolu. Na ikonach Bogurodzica jest przedstawiana w maforionie purpurowego lub niebieskiego koloru. Czasem jest on obrzeżony złotą krajką i ozdobiony trzema gwiazdami (dwie na ramionach i jedna nad czołem Maryi).] (gör.) Maphorion [Az Istenszülő és a szentek köpenye] mag [1. ktoś, kto posiadł wiedzę tajemną i umiejętność wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych; 2. babiloński lub chaldejski kapłan zajmujący się magią i astrologią; 3. w Biblii: mędrzec ze Wschodu (Mędrcy ze wschodu); w tradycji apokryficznej: każdy z Trzech Króli; 4. czyli osoba parająca się magią, stosuje różnorakie gesty, zaklęcia i inne czynności rytualne mające dać mu władzę nad siłami nadnaturalnymi, które według jego przekonania dadzą mu moc zmiany rzeczywistości. Brak możliwości stwierdzenia powiązania między zastosowanym środkiem a ewentualnym efektem powoduje jednak, że skuteczność działań magicznych i istnienie postulowanych przez nią sił nadnaturalnych pozostaje w sferze wiary.] (perzsa görög lat.) mágus, (tört.) keleti csillagjós; perzsa pap, aki jóslással, gyógyítással is foglalkozott; varázsló, bűvész; (bibl.) MÁGUS [1. keleti csillagjós: perzsa pap, aki jóslással, gyógyítással és varázslással is foglalkozott (Mt 2,1-12); 2. Varázsló is; eredetileg a perzsák egyik vallási kasztja, amely asztrológiával foglalkozott; később az egész Földközitenger mellékén így nevezték általában a jövendőmondókat és a titkos kultuszok képviselőit (ApCsel 8,9; 13,6-8); a napkeleti mágusokról, bölcsekről akik a gyermek Jézust felkeresték, közelebbit nem tudunk (Mt 2); talán Arábia déli részéből jöttek.] magazyn [1. pomieszczenie do przechowywania towarów, surowców, sprzętu itp.; 2. stała audycja radiowa lub telewizyjna poświęcona jakiejś dziedzinie; 3. czasopismo ilustrowane; czasopismo (najczęściej tygodnik), będące uzupełnieniem codziennych wydań określonej gazety, wydawane przez tego samego wydawcę co gazeta, często drukowane na lepszym papierze i o bogatszej zawartości graficznej niż wydania codzienne, ukazujące się w jeden z ostatnich dni tygodnia (czw. - sob.) lub następnego dnia ze względu na najważniejsze wydarzenia w skali tygodnia związane z tematyką gazety 4. duży sklep; 5. zbiór, zapas czegoś; 6. zob. magazynek w zn. 2.; 7. daw. pracownia i miejsce sprzedaży ubiorów] (arab) magazin; raktár; szalon; üzlet, áruház; (czasopismo) magazin, újság; (w rewolwerze) tár, tölténytár magazyn amunicji, magazyn amunicyjny lőszerraktár magazyn celny vámraktár magazyn centralny központi raktár magazyn depozytów letéti raktár magazyn detaliczny kiskereskedelmi raktár Magazyn dla kobiet női magazin magazyn drobnici darabáru raktár magazyn dystrybucyjny elosztó raktár magazyn główny főraktár magazyn handlowy kereskedelmi raktár magazyn hurtowy nagykereskedelmi raktár magazyn ilustrowany képes magazin; képeslap, képes újság magazyn konfekcji męskiej/damskiej férfiruha-, nőiruhaüzlet magazyn konfekcji młodzieżowej ifjúsági üzlet v. áruház magazyn mody [daw.; zob. dom mody] divatház magazyn konsygnacyjny [1. pomieszczenie służące do czasowego przechowywania towarów przeznaczonych do sprzedania; 2. skład towarów oddanych na przechowanie] bizományi v. konszignációs raktár magazyn konterenów konténerraktár magazyn księgarski könyvraktár magazyn mód a. mody [daw.; zob. dom mody] divatszalon, divatház

17 3311 magazyn odzieżowy ruházati bolt magazyn piwa hordótároló magazyn podręczny kéziraktár magazyn przygotowaczy előkészítő raktár magazyn seksowy szexmagazin magazyn tranzytowy tranzitraktár magazyn zbożowy gabonaraktár magazyn żywnościowy élelmiszerraktár, eleségraktár magazynek [niewielki magazyn do przechowywania czegoś] kisújság magazynek [1. zasobnik na naboje w wielostrzałowej broni palnej; też: naboje znajdujące się w tym zasobniku; 2. część składowa broni palnej służąca za wewnętrzny zapas naboi, w zależności od typu broni ma najczęściej formę bębenka lub prostokątnego pojemnika. Pojemność waha się od 3 do nawet 100 naboi, w zależności od rodzaju broni (szybkostrzelna, samopowtarzalna, powtarzalna) oraz rodzaju magazynka. Z reguły magazynki pudełkowe mają pojemność od 5 do 32 sztuk amunicji. Magazynki dyskowe mają około 50 szt., a bębny mogą mieć do 100 szt.] (w rewolwerze) tár, tölténytár magazynier [pracownikiem magazynu], magazynierka raktáros, raktárnok (ffi/nő) magazynować (magazynuje) raktározni, elraktározni; tárolni, raktáron tartani; felraktározni magazynować coś tárolni v. raktározni vmit magazynować zboże gabonát tárolni magazynowanie raktározás, tárolás magazynowanie towarów az áruk raktározása v. tárolása magazynowy, -a, -e [przymiotnik od: magazyn] raktári, áruházi Magda [zdrobnienie imienia Magdalena. Występuje jednak również jako samodzielne imię. Imię pochodzi z języka hebrajskiego] Magda Magda, Magdalenka a Magdaléna beceneve Magda, Madzia Magdi, Magdus Magdala (wieża) [miasto na zachód od jeziora Genezaret] MAGDALA (torony, nagyság) [Város a Genezáret-tó északnyugati partján, Tiberiástól 5 km-nyire északra (Mt 15,39); Mária (3) Magdaléna innét származott.] Magdalena [imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od przydomka Marii Magdaleny, czyli Marii z Magdali, wioski leżącej w pobliżu Jerozolimy.] Magda, Magdaléna [héber eredetű női név. Jelentése: Magdala városából származó nő. Magyar alakváltozata: Magdolna. Rokon nevek: Aléna, Magda], Magdolna Magdalena [była to także Maria, która pochodziła z Magdala i ją Pan uwolnił od siedmiu złych duchów] Magdalai Mária (innen a "Magdaléna" = Magdolna melléknév) [akiből Jézus hét démont űzött ki (Mk 16,9; Lk 8,2), követte Jézust a sírba helyezéskor, hogy lássa, hová teszik (Mt 27,61), és elsőként tudta meg, hogy Jézus feltámadott (Mt 28,1-8; Mk 16,9; Jn 20, ).] Magdeburg (dolnniem. Meideborg, pol. hist. Dziewin) [miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Miasto na prawach powiatu. Magdeburg jest siedzibą zarówno biskupstwa ewangelickiego, jak i katolickiego. Działają tu dwie uczelnie wyższe: Uniwersytet Otto-von-Guericke i Wyższa Szkoła Magdeburg Stendal. W roku 2005 Magdeburg obchodził 1200 lat swego istnienia.] Magdeburg [város Németországban, Szász-Anhalt szövetségi tartomány fővárosa] magdeburski, -a, -ie [przymiotnik od: Magdeburg] magdeburgi magdeburskie prawo; prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) [prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. Prawo niemieckie termin powstały w początkach XIII w. na Śląsku i Morawach początkowo jako prawo napływającej ludności, a następnie jako wzór przy organizacji samorządowej w miastach i lokacji polskich wsi. Prawo magdeburskie składało się, dla ujęcia całości życia prawnego, z dwu spisów prawa tj. obszerniejszego i bardziej wszechstronnego Zwierciadła Saskiego (łac. Speculum Saxonum) oraz prawa posiłkowego Weichbild dla miast. W kolejnych stuleciach prawo magdeburskie, lub tzw. magdeburgia, stały się synonimem prawa miejskiego.] magdeburgi jog [Az un. magdeburgi jogok e település révén terjedtek el egész Európában. Ezek a szabad polgárság, az önigazgatás (önkormányzat), a heti piac, és az évi vásárok tartásának joga, s számtalan egyéb előny.] maggiore (wł.; fr. majeur) [tryb durowy, dur; określenie to jest stosowane w nutach, odnosi się ono do części lub odcinków utworu utrzymanych w równoległej tonacji durowej (np. w wariacjach, tańcach, w części środkowej scherzu - w tzw. trio, w marszu, w menuecie itp.), podczas gdy główna tonacja utworu jest

18 3312 molowa. Zob. też minore] (ol.) maggiore; dúr (hangnem) (zene) magia [1. ogół wierzeń i praktyk opartych na przekonaniu o istnieniu mocy nadprzyrodzonych, które można opanować i wywoływać za pomocą zaklęć, obrzędów i czarów; 2. niezwykła siła oddziaływania; 3. zniewalający urok jakichś miejsc lub osób; 4. to praktyki wpływania na ludzi, przedmioty, zdarzenia czy zjawiska fizyczne za pomocą środków okulystycznych i paranormalnych, a więc zasadniczo nie poddających się weryfikacji za pomocą metody naukowej, kolidujących z podejściem racjonalistycznym. - Powyższe określenia mogą również odnosić się do praktyk stosowanych przez kogoś w celu posłużenia się wspomnianym wpływem, oraz do wierzeń, które wyjaśniają rozliczne zdarzenia i zjawiska w obrębie magii.] (perzsa görög) mágia; varázslat, varázslás, boszorkányság; bűvészet, szemfényvesztés, bűbájosság; babonás cselekmények összessége [a mágia bizonyos igék ráolvasása vagy jelképes cselekedetek által akarja a sorsot befolyásolni] magia sympatetyczna [ta bazuje na zasadzie, że podobne wywołuje podobne, magia przenośna bazuje na założeniu, że rzeczy pozostające raz ze sobą w kontakcie nawet po rozdzieleniu będą na siebie oddziaływać] - szimpatetikus mágia: az a hit, mely szerint egy állat vagy ember lerajzolásával bizonyos hatalom szerezhető az ábrázolás tárgya fölött. Ezzel az elmélettel igyekeztek megmagyarázni az őskőkori művészet bizonyos sajátosságait. A ma élő természeti népek például egy állat alakját a homokba rajzolják, és a vadászat előtt szertartások keretében lándzsáikat beledöfik.] magicznie varázslattal, mágikusan magiczność bűvészet, varázslat, mágiaszerűség, boszorkányság magiczny, -a, -e [związany z magią; czarodziejski, tajemniczy] (perzsa görög) mágikus; bűvös, varázsos, varázslatos; boszorkányos, ördöngős magiczna siła mágikus erő v. hatalom magiczne obrządki mágikus rítusok; szertartások magiczne słowo bűvös szó Magiedon albo Megiddo [miejsce wojsk] (bibl.) MEGIDDÓ (csapatok helye, tömegek, seregek tábora; magasztosság) magiel [1. urządzenie do wygładzania wypranej i wysuszonej bielizny; 2. pomieszczenie lub zakład usługowy, w którym odbywa się maglowanie bielizny; 3. pot. ścisk, tłok; 4. pot. szczegółowe przepytywanie, np. na egzaminie lub w sądzie] (maglownia) mángorló; (átv.) szorítás, nyomás, szorongás magiel elektryczny villanymángorló magiera, magierka, madziarka, batorówka [1. w Polsce XVI-XVII w. - czapka węg. z grubego sukna, bez daszka, o główce płaskiej, okrągłej a. kwadratowej, obszytej barankiem, zazw. ozdobiona kitą, piórkiem a. barwnymi sznurkami; 2. (Jak czytamy u Zygmunta Glogera) czapka węgierska, zwana niekiedy w późniejszych czasach batorówką, za jeden z przedniejszych ubiorów poczytywana, skoro Rysiński w przypowieściach swoich za Zygmunta III powiada: Koń turek, chłop mazurek, czapka magierka, szabla węgierka. Na magierce noszono pióro i dlatego Klonowicz mówi o magierce zuchwałej. Magierki sprowadzano kopami do Litwy albo miękki a gruby materjał, z którego je robiono (Vol. leg. IV, fol. 360 r. 1650). Dowodem sprawności rycerskiej było podjąć z konia kopją magierkę z ziemi. Magierka stała się w Polsce strojem popularnym za St. Batorego. 3. zwana też "żarnami", "batorówką", "madziarką". Tzw. "czapka węgierska". Była to okrągła lub czworokątna czapka pozbawiona daszka, o główce płaskiej, okrągłej bądź kwadratowej wykonana z grubego sukna i obszyta tzw. "barankiem". Magierkę robiono także na drutach z kremowej wełny. Magierki różniły się wyglądem oraz kolorem w zależności od regionu Polski. Zazwyczaj ozdabiano ją kitą, piórkiem, barwnymi sznurkami i pomponami. Magierki stały się składnikiem polskich strojów ludowych w różnych regionach Polski. Nazwa czapki - "magierka" pochodzi z Węgier od węgierskiego "Magyar" (węg. Węgry) tzw. czapka węgierska. W XVI i XVII wieku upowszechniła się w Polsce za czasów panowania Stefana Batorego stając się tradycyjnym ogólnopolskim nakryciem głowy na zimę noszonym do stroju ludowego. 3. czapka węgierska z grubego sukna rozpowszechniona w dawnej Polsce; 4. czapka węgierska z grubego sukna rozpowszechniona w dawnej Polsce] (daw) magyar sapka

19 3313 magiera magik [1. człowiek pokazujący sztuki zręcznościowe; 2. pot. człowiek zręczny i sprytny] bűvész, varázsló, szemfényvesztő; alak, pasas magister (mgr.) [1. tytuł otrzymywany po ukończeniu studiów wyższych oraz po napisaniu pracy naukowej i jej obronie; też: osoba mająca ten tytuł; 2. farmaceuta pracujący w aptece; 3. w średniowieczu: wykładowca nauk wyzwolonych; 4. w starożytnym Rzymie: tytuł niektórych urzędników; 5. (z łac. nauczyciel), mgr, tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia (dawniej: magisterskich studiów uzupełniających), a w przypadku niektórych kierunków (farmacja, prawo, psychologia) - studiów jednolitych drugiego stopnia (dawniej: studiów jednolitych magisterskich) oraz wcześniejszym złożeniu i obronie pracy magisterskiej. 6. nauczyciel, mistrz] (lat.) magiszter (legalacsonyabb egyetemi végzettséget jelző cím); mester, tanító, tanár; tudós; tudományos fokozat; (hist.) egyházi lovagrend nagymestere (mester, nagymester); (med.) patikus magister artium [Magister Artium i Filozofji Doktor] magister artium; a tudományok mestere, a középkorban előadó az egyetem filozófiai karán. magister dixit [nauczyciel tak powiedział] magister dixit; a mester mondta magister farmacji gyógyszerészet magisztere; gyógyszerészmester magister filizofii a filozófia magistere magister kleryków (łac. magister spiritus, spiritualis), zw. też prefektem kleryków [zakonnik wyznaczony do kontynuowania formacji zakonnej młodych profesów] - klerikus magiszter (lat. magister spiritus, spirituális) [másképpen a klerikusok prefektusa, a kispapok képzésének folytatásával megbízott szerzetes] magister praw a jogtudományok magistere magisterium [1. tytuł magistra; 2. egzamin uprawniający do otrzymania tego tytułu; 3. oficjalne stanowisko Kościoła katolickiego w sprawach wiary, nauczanie w sprawach wiary] a mester címe; mestervizsga; magisterium, magisztérium; egyházi tanítói hivatal a rk. egyházban magisterska szakdolgozat magisterski, -a, -ie magisteri, magiszteri magistracki, -a, -ie [związany z magistratem] városi, tanácsi magistrala [1. główny szlak komunikacyjny lub transportowy; 2. główny przewód jakiejś instalacji; 3. wewnętrzna ścieżka, po której przesyłane są sygnały z jednej części komputera do innej; 4. to zespół linii oraz układów przełączających służących do przesyłania sygnałów między połączonymi urządzeniami. W komputerach jest rodzajem "autostrady", którą dane przenoszą się pomiędzy poszczególnymi elementami komputera.] főútvonal magistrala [jest to linia kolejowa o dużym natężeniu przewozów pasażerskich i towarowych. Jedną z najważniejszych linii magistralnych w Polsce jest Centralna Magistrala Kolejowa (CMK), przebiegająca z Zawiercia, przez Opoczno do Grodziska Maz. (niedaleko Warszawy) - a więc w kierunku północ-południe. Oraz Podsudecka Magistrala Kolejowa (PMK), przebiegająca z Legnicy przez Jaworzynę Śląską, Kamieniec Ząbkowicki i Nysę do Kędzierzyna-Koźla, tym razem w kierunku połudnowym.] vasúti fővonal magistrala linia kolejowa

20 3314 magistralny, -a, -e (lat.) magisztrális, nagyszerű, mesteri; a magisztrátushoz, a városi tanácshoz tartozó, vele kapcsolatos; fővezetéki, fővonali magistrat [1. daw. «organ wykonawczy władz miejskich; też: siedziba tego organu; 2. termin używany na określenie organu wykonawczego samorządu terytorialnego w miastach. Przewodniczącym magistratu jest burmistrz lub (w większych miastach) prezydent miasta, a w jego skład wchodzą ponadto wiceburmistrzowie (wiceprezydenci miast) i członkowie zarządu jako ławnicy. Magistrat powoływany jest przez radę miasta; 3. (u Zygmunta Glogera) stara nazwa władzy zarządzającej miastem. Za doby Piastów najwyższą władzę sądową z ramienia panującego sprawował w każdem mieście wójt (advocatus). Po wójcie następował burmistrz jako przewodniczący rajcom, wybierany przez obywateli miejskich z ich grona. Po rozmaitych miastach różne później bywały obyczaje. Gdzie toczono walki wyborcze zbyt zacięte przy obiorze burmistrza, tam król dozwalał wybierać po dwuch burmistrzów, którzy kolejno urzędowali. Magistrat oprócz rajców miewał ku pomocy swojej urzędników wybieranych zwykle z pośród mieszczan, np. syndyków, szafarzy (którzy rządzili wsiami, do miasta należącemi), notarjuszów, poborców podatkowych, prokuratorów czyli obrońców sądowych, kontrrejestrantów (do rewizyi rachunków), geometrów, budowniczych, panów wodnych. W dzień pełniła służbę przy magistracie milicja miejska czyli milicjanci lub pachołkowie. W nocy obchodzili miasto stróże, śpiewając co godzina i odzywając się grzechotkami, uzbrojeni w halabardy.] (lat.) magisztárus; (tört.) magas állami hivatal, ill. ilyen hivatalt viselő férfiak a régi Rómában; elöljáróság, városi elöljáróság v. hatóság, tanács; város-, városháza; hatóság Magistratum legem esse loquentem, legem autem mutum magistratum (recte dici potest) - (Z całą słusznością można powiedzieć, że) [urzędnik jest mówiącą ustawą (mówiącym prawem), ustawa (prawo) zaś niemym urzędnikiem.] (lat.) Magistratum legem esse loquentem, legem autem mutum magistratum; a tisztségviselő nem más, mint beszélő törvény, a törvény pedig nem más, mint néma tisztségviselő [Marcus Tullius Cicero: A törvények.] maglarnia [dział fabryki włókienniczej, gdzie apreturuje się tkaniny; maglownia] mángorló műhely maglarski, -a, -ie mángorló, mángorlómaglarz [właściciel bądź pracownik magla], maglarka mángorló (ffi/nő) maglować [1. wałkować, wygładzać bieliznę w maglu; 2. pot. usilnie kogoś wypytywać o coś; 3. pot. uparcie powracać do tej samej sprawy, szczegółowo, do znudzenia omawiać coś; 4. prasować, wygładzać w maglu lub ręczną maglownicą bieliznę, tkaniny; 2. a) a) usilnie kogoś wypytywać o coś, zanudzać, męczyć pytaniami; b) uparcie powracać do tej samej sprawy, powtarzać ciągle jedno i to samo] mángorolni; (átv.) leitatni (vkit) maglować co czym mángorolni vmit vmivel maglować kogo (átv.) verni, gyűrni, páholni vkit; vallomást próbál kicsikarni vkiből maglować skórę kicserzi a bőrét vkinek, elpáholni vkit maglowanie mángorlás maglownia mángorló terem v. üzem; nagy mángorló maglownica [1. mały domowy magiel; 2. część magla suwająca się po wałkach z bielizną; 3. deszczułka z poprzecznymi karbami do ręcznego maglowania] mángorlógép maglownik [część magla, wałek, na który się nawija bieliznę do maglowania] mángorló posztó v. pokróc magma [1. ciekła, gorąca masa powstająca w wyniku topnienia skał w głębi ziemi i wydobywająca się na powierzchnię w postaci lawy; 2. coś, co nie ma wyraźnego kształtu lub nie zawiera w sobie żadnej istotnej treści] (gör.) magma; (földtan) a föld belsejének tűzhányók kitörésekor felszínre kerülő izzó, folyós anyaga; a vulkáni kőzetek alapanyaga magmowy, -a, -e [przymiotnik od: magma] magmás, magma- Magna bestia [Tak nazywano potężną pieczeń z łosia, podawaną nieraz w domach możnych.] (dawno) nagy jávorszarvas pecsenye Magna culpa dolus est [1. grube niedbalstwo podobne jest zamiarowi (złemu); 2. grube niedbalstwo równoważy zły zamiar; ciężka wina jest podstępem.] (lat.) Magna culpa dolus est (Dig. L. k. 16. t fr.); a nagy gondatlanság hasonlít a rossz szándékhoz; a csalás súlyos vétek Magna neglegentia culpa est, magna culpa dolus est [grube niedbalstwo jest winą, gruba wina równa się podstępowi] (lat.) Magna

Pieczęć Olsztyna IV WIEK

Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pierwowzorem herbu Olsztyna była sekretna pieczęć, którą jeszcze w 1526 roku pieczętowano dokumenty. W drugiej połowie XVI w. na pieczęci pojawiła się postać wędrowca trzymającego

Bardziej szczegółowo

N-LA N-l mówi: -Dziś powitamy się piosenka: Witam Cię, jak się masz, machnij prawą ręką, miło mi widzieć Cię, witam Cię piosenką x 2

N-LA N-l mówi: -Dziś powitamy się piosenka: Witam Cię, jak się masz, machnij prawą ręką, miło mi widzieć Cię, witam Cię piosenką x 2 I Część wstępna TOK ZAJĘĆ 1. Zabawa powitalna pt. Witam Cię CZYNNOŚCI N-LA N-l mówi: -Dziś powitamy się piosenka: Witam Cię, jak się masz, machnij prawą ręką, miło mi widzieć Cię, witam Cię piosenką x

Bardziej szczegółowo

Art. 3091 / 010 / 1080

Art. 3091 / 010 / 1080 www.kegel.com.pl kolekcja męska Art. 3091 / 010 / 1080 Bluza męska krótka zapinana na napy jedna kieszeń wewnętrzna* 1 rękawy wykończone obrębem z regulacją dół wykończony paskiem z gumą dopasowującą obwód

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe

ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe ROŚLINY 17 gatunków szkoły podstawowe 1. BARWINEK POSPOLITY Roślina o wysokości do 20 cm. Pędy płożące się. Liście lancetowate i zimozielone. Kwiaty niebiesko-fioletowe na szypułkach, pojedyncze w kontach

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko. Błotniaki. Gniazdowanie... 2 W Polsce... 2. Gniazdowanie... 3 W Polsce... 3. Błotniak stawowy - Circus aeruginosus...

Imię i nazwisko. Błotniaki. Gniazdowanie... 2 W Polsce... 2. Gniazdowanie... 3 W Polsce... 3. Błotniak stawowy - Circus aeruginosus... Błotniaki Błotniaki, to liczący 13 gatunków rodzaj ptaków drapieŝnych z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), rzędu sokołowych (Falconiformes), występujących w Eurazji, Afryce i Ameryce. Ptaki te osiągają

Bardziej szczegółowo

Osteologia. Określanie płci

Osteologia. Określanie płci Osteologia Określanie płci 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cecha Wielkość ogólna Jama oczodołu Powierzchnia otworu wielkiego Wyrostki sutkowate Kresy skroniowe Łuki nadoczodołowe Wysokość czaszki Spłaszczenie okolicy

Bardziej szczegółowo

MagyarOK 1.: szólista a 3. fejezethez / Słowniczek do rozdziału 3

MagyarOK 1.: szólista a 3. fejezethez / Słowniczek do rozdziału 3 MagyarOK 1.: szólista a. fejezethez / Słowniczek do rozdziału SZÓ SZÓFAJ TOLDALÉKOK LENGYEL F ablak fn ~ok, ~ot, ~(j)a okno akkor e w takim razie alacsony mn ~abb, ~an niski Ki az az alacsony férfi? Kim

Bardziej szczegółowo

República Dominicana

República Dominicana República Dominicana República Dominicana República Dominicana leży na Karaibach, zajmuje 2/3 (48 730 km² ) wyspy Hispaniola. Od zachodu graniczy z Haiti, od północy otacza ją Ocean Atlantycki, a od wschodu

Bardziej szczegółowo

Jak liczono dawniej?

Jak liczono dawniej? Jak liczono dawniej? Kinga Lużyńska 2a Strona 0 Praca długoterminowa z matematyki System karbowy Ludzie gdy jeszcze prowadzili koczowniczy tryb życia czyli jedli to co znaleźli bądź upolowali, nie musieli

Bardziej szczegółowo

Typy pustyń: 1. Kamienista (wsch. Tien-Szan) 2. Żwirowa (Mongolska) 3. Piaszczysta (pn. Sahara) 4. Pylasta (Szatt al- Dżarid) (1) (2) (3) (4)

Typy pustyń: 1. Kamienista (wsch. Tien-Szan) 2. Żwirowa (Mongolska) 3. Piaszczysta (pn. Sahara) 4. Pylasta (Szatt al- Dżarid) (1) (2) (3) (4) Pustynia teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów.

Bardziej szczegółowo

Használati utasítás Instrukcja obs?ugi Návod k pouïití Návod na obsluhu

Használati utasítás Instrukcja obs?ugi Návod k pouïití Návod na obsluhu Használati utasítás Instrukcja obs?ugi Návod k pouïití Návod na obsluhu 136LiC Olvassa el figyelmesen a használati utasítást, és gyoezoedjön meg róla, hogy megértette azt, mieloett a gépet használatba

Bardziej szczegółowo

Czerwona księga gatunków zagrożonych to publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem

Czerwona księga gatunków zagrożonych to publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem Czerwona księga gatunków zagrożonych to publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. ŻONA DLA IZAAKA 8. ŻONA DLA IZAAKA

STARY TESTAMENT. ŻONA DLA IZAAKA 8. ŻONA DLA IZAAKA ŻONA DLA IZAAKA 35 Pamiętamy, że Pan Bóg obiecał Abrahamowi i Sarze, że pomimo że są w starym wieku będą mieli syna. O oznaczonym czasie, przepowiedzianym przez Pana Boga narodził się Izaak. Abraham bardzo

Bardziej szczegółowo

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III część pisemna czas trwania części pisemnej egzaminu: 60 minut Zadanie 1 ( 0-2) Uzupełnij zdania podanymi terminami (jest ich więcej): Atlantycki,

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy.

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy. 5 6 Tyle nam powiedział Święty Paweł, jaka może być miłość: cierpliwa, wytrwała... Widzimy taką miłość w życiu między ludźmi. Możemy ją opisać, używając słów mniej lub bardziej udanych, ale można się zgubić

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

Ciekawostki o owocach. Klaudia Chyczewska

Ciekawostki o owocach. Klaudia Chyczewska Ciekawostki o owocach Klaudia Chyczewska Kiwi Owoc kiwi, nazywany chińskim agrestem występuje w klimacie umiarkowanym. Nazwę "kiwi" roślina otrzymała od Nowozelandczyków na początku XX wieku - puszek skórki

Bardziej szczegółowo

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40.

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. dniu po Zmartwychwstaniu Pańskim. Wniebowstąpienie jest ukoronowaniem

Bardziej szczegółowo

dostępne rozmiary: 46-62 kolory:

dostępne rozmiary: 46-62 kolory: www.kegel.com.pl Art. 3255 Bluza kucharska Szef zapinana na kucharskie guziki podkrój szyi wykończony stójką cięcia modelujące z boku, oraz środkiem tyłu jedna kieszeń piersiowa rękawy długie, wykończone

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu! UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok miejsce na naklejkę z kodem SPRAWDZIAN W

Bardziej szczegółowo

NOE BUDUJE ARKĘ, POTOP

NOE BUDUJE ARKĘ, POTOP NOE BUDUJE ARKĘ, POTOP 15 Nastały czasy, kiedy aniołowie schodzili na ziemię i brali sobie za żony piękne dziewczyny. W wyniku tego na świecie rodzili się olbrzymi i mocarze. Nie podobało się to Panu Bogu.

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Algebra I sprawozdanie z badania 2014-2015

Algebra I sprawozdanie z badania 2014-2015 MATEMATYKA Algebra I sprawozdanie z badania 2014-2015 IMIĘ I NAZWISKO Data urodzenia: 08/09/2000 ID: 5200154019 Klasa: 11 Niniejsze sprawozdanie zawiera informacje o wynikach zdobytych przez Państwa dziecko

Bardziej szczegółowo

*Projekt edukacyjny: Poszukiwacze smaku. Apetyt na dania kuchni hiszpańskiej na przykładzie Barcelony i Madrytu

*Projekt edukacyjny: Poszukiwacze smaku. Apetyt na dania kuchni hiszpańskiej na przykładzie Barcelony i Madrytu *Projekt edukacyjny: Poszukiwacze smaku. Apetyt na dania kuchni hiszpańskiej na przykładzie Barcelony i Madrytu * *Barcelona jest drugim co do wielkości miastem w Hiszpanii. Jest również stolicą Katalonii

Bardziej szczegółowo

NAUKI O CZŁOWIEKU. Osteologia Kości zwierzęce

NAUKI O CZŁOWIEKU. Osteologia Kości zwierzęce NAUKI O CZŁOWIEKU Osteologia Kości zwierzęce Pierwszy krok: Czy to naprawdę kość? ludzka kośd udowa fragment drewna mocno zwietrzała kośd Pierwszy krok: Czy to naprawdę kość? kośd zabarwiona od miedzi

Bardziej szczegółowo

Használati utasítás Instrukcja obs ugi Návod k pouïití Návod na obsluhu 235R 235FR

Használati utasítás Instrukcja obs ugi Návod k pouïití Návod na obsluhu 235R 235FR Használati utasítás Instrukcja obs ugi Návod k pouïití Návod na obsluhu 235R 235FR Olvassa el figyelmesen a használati utasítást, és gyœzœdjön meg róla, hogy megértette azt, mielœtt a gépet használatba

Bardziej szczegółowo

oryginalny tekst i zdjęcia www.fao.org/food/photo_report

oryginalny tekst i zdjęcia www.fao.org/food/photo_report CHŁOPIEC MIESZKAJĄCY NA WZGÓRZACH MADAGASKARU OPISUJE SWOJE CODZIENNE OBOWIĄZKI, TROSKI I MARZENIA, ORAZ JAK TO SIĘ STAŁO, śe SZKOLNY OGRÓDEK TeleFood SPRAWIŁ, śe DZIECI CZĘŚCIEJ CHODZĄ DO SZKOŁY, LEPIEJ

Bardziej szczegółowo

WINO DOMU. Dionyssos Red Dry 75 cl 50,00 zł. Imiglikos Dionyssos - Red Semi Sweet 75 cl 50,00 zł. Dionyssos White Dry 75 cl 50,00 zł

WINO DOMU. Dionyssos Red Dry 75 cl 50,00 zł. Imiglikos Dionyssos - Red Semi Sweet 75 cl 50,00 zł. Dionyssos White Dry 75 cl 50,00 zł WINO DOMU Dionyssos Red Dry 75 cl 50,00 zł 10 cl 7,00 zł Głęboka, błyszcząca rubinowa czerwień. Łagodny aromat czerwonych owoców. Małe ilości taniny powodują delikatny, elegancki i dojrzały posmak owocowy.

Bardziej szczegółowo

Capital (stolica): Caracas

Capital (stolica): Caracas Flaga Wenezueli Capital (stolica): Caracas Tradycje Wenezueli 1)Święta Bożego Narodzenia W Wenezueli tradycje związane z obchodzeniem Świąt Bożego Narodzenia są bardzo urozmaicone. Niektóre są podobne

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ LICENCJI HODOWLANEJ owczarka niemieckiego (FCI 166)

FORMULARZ LICENCJI HODOWLANEJ owczarka niemieckiego (FCI 166) Klub Owczarka Niemieckiego (KON) FORMULARZ LICENCJI HODOWLANEJ owczarka niemieckiego (FCI 166) pies suka odmiana: krótkowłosa długowłosa miejsce licencji: data licencji: Sędzia licencjator:... Nazwa psa:.

Bardziej szczegółowo

Różnorodność świata zwierząt

Różnorodność świata zwierząt Różnorodność świata zwierząt Dwiczenie 15 SSAKI NACZELNE Więcej informacji: Fleagle. 1998. Primate Adaptation and Evolution. Academic Press. Sylwia Łukasik Zakład Biologii Ewolucyjnej Człowieka Instytut

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Małgorzata Urbańska Klasa II Edukacja: polonistyczna, przyrodnicza, społeczna, muzyczna, ruchowa Cel/cele zajęć: - kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Tztàt gütçvéxãá~t `tüàt _tá~éãá~t

Tztàt gütçvéxãá~t `tüàt _tá~éãá~t Tztàt gütçvéxãá~t `tüàt _tá~éãá~t Oceany występujące na świecie Ocean Spokojny Ocean Indyjski Ocean Atlantycki Ocean Arktyczny OCEAN - (łac. Oceanus, - u starożytnych Greków i Rzymian mityczna rzeka oblewająca

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU LITERACKIEGO,,PAPIEŻ POLAK JEST NAM BLISKI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN KONKURSU LITERACKIEGO,,PAPIEŻ POLAK JEST NAM BLISKI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN KONKURSU LITERACKIEGO,,PAPIEŻ POLAK JEST NAM BLISKI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Konkurs Fraszka - Igraszka,,PAPIEŻ POLAK JEST NAM BLISKI skierowany jest do uczniów szkół gimnazjalnych z terenu

Bardziej szczegółowo

Pakiet edukacyjny - W słowach kilku o wydrze, bobrze i wilku. Wydra - opis

Pakiet edukacyjny - W słowach kilku o wydrze, bobrze i wilku. Wydra - opis Wydra - opis oczy chronione są trzecią powieką, która podczas nurkowania chroni je nie ograniczając jednocześnie widzenia długie smukłe ciało umożliwia wysoką zwinność i zwrotność w wodzie mała spłaszczona

Bardziej szczegółowo

Algorytm. Słowo algorytm pochodzi od perskiego matematyka Mohammed ibn Musa al-kowarizimi (Algorismus - łacina) z IX w. ne.

Algorytm. Słowo algorytm pochodzi od perskiego matematyka Mohammed ibn Musa al-kowarizimi (Algorismus - łacina) z IX w. ne. Algorytm znaczenie cybernetyczne Jest to dokładny przepis wykonania w określonym porządku skończonej liczby operacji, pozwalający na rozwiązanie zbliżonych do siebie klas problemów. znaczenie matematyczne

Bardziej szczegółowo

ZADANIA NA KARTACH. Właścicielem ogródka jest pan Nowakowski. Na działce rosną 3 jabłonie, 2 grusze, winogron i wiele odmian kwiatów.

ZADANIA NA KARTACH. Właścicielem ogródka jest pan Nowakowski. Na działce rosną 3 jabłonie, 2 grusze, winogron i wiele odmian kwiatów. Anna Szynkowska ZADANIA NA KARTACH Na lekcjach matematyki dużo czasu poświęca się na rozwiązywanie zadań tekstowych, które przysparzają uczniom wiele problemów. Uczniowie często nie potrafią czytać tekstu

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

Uprawa roślin na świecie. Zboża. Pszenica 2016-01-27. Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie:

Uprawa roślin na świecie. Zboża. Pszenica 2016-01-27. Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie: Uprawa roślin na świecie Rodzaje roślin uprawnych ze względu na przeznaczenie: Żywieniowe (alimentacyjne) Paszowe (pastewne) Przemysłowe Używki Zboża Kolejność malejąca głównych zbóż według powierzchni

Bardziej szczegółowo

Plan pracy wychowawczo- dydaktycznej na miesiąc czerwiec 2016 w grupie dzieci 5- letnich,, Jagódki"

Plan pracy wychowawczo- dydaktycznej na miesiąc czerwiec 2016 w grupie dzieci 5- letnich,, Jagódki Plan pracy wychowawczo- dydaktycznej na miesiąc czerwiec 2016 w grupie dzieci 5- letnich,, Jagódki" Czerwiec tydzień pierwszy. Tematyka tygodnia: Dzieci z całego świata Nasza Ziemia Poznawanie świata nazywanie

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych 1 Część 1 Dlaczego system binarny? 2 I. Dlaczego system binarny? Pojęcie bitu Bit jednostka informacji

Bardziej szczegółowo

Jak rozpoznać jakość włosów?

Jak rozpoznać jakość włosów? VADEMECUM WŁOSA Niniejszy poradnik jest własnością Dome Cosmetics Poland Sp. z o.o. Zabrania się kopiowania i wykorzystywania zawartych w nim treści bez zgody. Jak rozpoznać jakość włosów? W ostatnich

Bardziej szczegółowo

TARTALOM E SZÁMUNK SZERZŐI:

TARTALOM E SZÁMUNK SZERZŐI: TARTALOM Segítsd a Királyt! Ratkó József...5 E SZÁMUNK SZERZŐI: Babosi László könyvtáros, Nyíregyháza Beregszászi Szabó Tibor grafikus és festőművész, Nyíregyháza Dr. Gál Józsefné könyvtáros, Nyíregyháza

Bardziej szczegółowo

001-003_AUHER_PL 6/29/09 1:42 PM Page 1 WIELKA KSIĘGA, ZIOŁ

001-003_AUHER_PL 6/29/09 1:42 PM Page 1 WIELKA KSIĘGA, ZIOŁ , WIELKA KSIĘGA ZIOŁ , WIELKA KSIĘGA ZIOŁ Warszawa 2009 Spis treści Wstęp 6 Katalog ziół 8 Opisy ponad 100 ziół i porady na temat ich pielęgnacji, wykorzystania i przechowywania Ogrody 140 Informacje

Bardziej szczegółowo

Algorytm. Krótka historia algorytmów

Algorytm. Krótka historia algorytmów Algorytm znaczenie cybernetyczne Jest to dokładny przepis wykonania w określonym porządku skończonej liczby operacji, pozwalający na rozwiązanie zbliżonych do siebie klas problemów. znaczenie matematyczne

Bardziej szczegółowo

Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego

Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego Figura znajduje się na małej wysepce, na stawie niedaleko drogi z Mikorzyna do Tokarzewa. Kamienna Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego wysokości 150 cm, pomalowana

Bardziej szczegółowo

Zabytki z obszaru Mezoameryki w zbiorach Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze

Zabytki z obszaru Mezoameryki w zbiorach Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze Anna Hendel Zabytki z obszaru Mezoameryki w zbiorach Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza w Świdnicy, poza zabytkami związanymi z przeszłością

Bardziej szczegółowo

SP Klasa V, Temat 36

SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!! Dziecko pilnie poszukuje opiekuna. Kandydat powinien: Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!!

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. NOE BUDUJE ARKĘ, POTOP 4. NOE BUDUJE ARKĘ

STARY TESTAMENT. NOE BUDUJE ARKĘ, POTOP 4. NOE BUDUJE ARKĘ NOE BUDUJE ARKĘ 16 Nastały czasy, kiedy aniołowie schodzili na ziemię i brali sobie za żony piękne dziewczyny. W wyniku tego na świecie rodzili się olbrzymi i mocarze. Nie podobało się to Panu Bogu. Widział,

Bardziej szczegółowo

Na czym polega bioróżnorodność?

Na czym polega bioróżnorodność? Kto kogo je? Na czym polega bioróżnorodność? Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 2 poziomy bioróżnorodności Pośrednie nawiązania do treści nauczania z PP uczeń: obserwuje

Bardziej szczegółowo

ELIMINACJE SZKOLNE TEST

ELIMINACJE SZKOLNE TEST ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z WIEDZY O SZTUCE SEKCJA MUZYKI dla uczniów gimnazjów w roku szkolnym 2010/2011 ELIMINACJE SZKOLNE TEST

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl

Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU www.przystanekedu.pl Przystanek EDU Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie, kopiowanie w całości lub części bez zgody Przystanek EDU zabronione. Przystanek EDU MINI LEKCJA 2 PISTA

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu specjalizacyjnego Kuchnie różnych narodów dla klasy IV TŻ Technik żywienia i gospodarstwa domowego.

Wymagania edukacyjne z przedmiotu specjalizacyjnego Kuchnie różnych narodów dla klasy IV TŻ Technik żywienia i gospodarstwa domowego. Wymagania edukacyjne z przedmiotu specjalizacyjnego Kuchnie różnych narodów dla klasy IV TŻ Technik żywienia i gospodarstwa domowego. Opracowała : Jolanta Próchniewicz Dział programowy Dopuszczający Dostateczny

Bardziej szczegółowo

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut.

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE I. Temat: Wyjaśnienie tytułu wiersza Jana Brzechwy Kaczka dziwaczka.

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE I. Temat: Wyjaśnienie tytułu wiersza Jana Brzechwy Kaczka dziwaczka. SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE I Temat: Wyjaśnienie tytułu wiersza Jana Brzechwy Kaczka dziwaczka. Cele: - poznanie fragmentów biografii Jana Brzechwy oraz jego książek, - kształcenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ OTWARTYCH KLASA II Opracowany przez Zofię Twardowską i Elżbietę Kołodziejczuk OŚRODEK TEMATYCZNY: RODZINNE SPOTKANIA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ OTWARTYCH KLASA II Opracowany przez Zofię Twardowską i Elżbietę Kołodziejczuk OŚRODEK TEMATYCZNY: RODZINNE SPOTKANIA 1 Zofia Twardowska Ztwardowska@wp.pl Nauczyciel informatyki Szkoła Podstawowa nr 279 04-044 Warszawa, ul. Cyrklowa 1 SCENARIUSZ ZAJĘĆ OTWARTYCH KLASA II Opracowany przez Zofię Twardowską i Elżbietę Kołodziejczuk

Bardziej szczegółowo

Ginące Gatunki. Autor: Mateusz Drabowicz Mikołaj Kowalski. Rozdziały

Ginące Gatunki. Autor: Mateusz Drabowicz Mikołaj Kowalski. Rozdziały Ginące Gatunki Autor: Mateusz Drabowicz Mikołaj Kowalski Rozdziały Polskie rośliny na wyginięciu Zagraniczne rośliny na wyginięciu Polskie zwierzęta na wyginięciu Zagraniczne zwierzęta na wyginięciu Ratujmy

Bardziej szczegółowo

Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Godło AEP

Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Godło AEP Załącznik 1 Godło i sztandar Akademii Ekonomicznej w Poznaniu Godło AEP Godło AEP jest barwną kompozycją słowno-graficzną w postaci płaskiego pierścienia z wypełnioną powierzchnią pierścieniową i wewnętrzną

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 405 ( 1 ) ZAŚWIADCZE DOTYCZĄCE SUMOWANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA, ZATRUDNIENIA LUB PRACY NA

Bardziej szczegółowo

Międzyszkolna Liga Przedmiotowa PŁOCK 2013

Międzyszkolna Liga Przedmiotowa PŁOCK 2013 Międzyszkolna Liga Przedmiotowa PŁOCK 2013 Język polski klasa V KOD UCZNIA Witamy Cię na XIX Międzyszkolnej Lidze Przedmiotowej. Przed Tobą zadania konkursowe z języka polskiego dla klasy V. Instrukcja

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice

Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice RÓŻA (Rosa) Zachwycano się nią w już starożytności, oznaczona tytułem królowej kwiatów. Najbardziej popularna roślina hodowana

Bardziej szczegółowo

Podstawowy podział chmur

Podstawowy podział chmur Podstawowy podział chmur Tabela 2.1 Lp. Nazwa międzynarodowa Nazwa polska Uwagi 1 Cirrus Ci Pierzaste 2 Cirrocumulus Cc 3 Cirrostratus Cs 4 Altocumulus Ac 5 Altostratus As 6 Nimbostratus Ns 7 Stratocumulus

Bardziej szczegółowo

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia.

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Łukasz Sujecki IIIA Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Piramida zdrowego Odżywiania Pyyyszne mięsko

Bardziej szczegółowo

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura najsilniej rozwinięta na tym obszarze. Majowie to grupa

Bardziej szczegółowo

Klucz do oznaczania wybranych. w Polsce. Opracowała: Anna Kimak-Cysewska

Klucz do oznaczania wybranych. w Polsce. Opracowała: Anna Kimak-Cysewska Klucz do oznaczania wybranych gatunków gadów występuj pujących w Polsce Opracowała: Anna Kimak-Cysewska Koszalin 2010 Slajd nr 1 START Tułów okryty pancerzem rogowych płytek. W razie niebezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Historia kwadratów magicznych

Historia kwadratów magicznych Kwadraty magiczne Magiczne kwadraty to liczby tak ułożone, że suma każdej kolumny i rzędu jest równa tej samej liczbie. Składają się one z czterech lub więcej pól. Najpopularniejsze maja 9 lub 16 pól.

Bardziej szczegółowo

Podręczny atlas. dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni. Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun

Podręczny atlas. dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni. Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun Podręczny atlas dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun Podręczny atlas dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun 24 Bojka

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Kategoria Szkoły podstawowe

Kategoria Szkoły podstawowe Kategoria Szkoły podstawowe O punkcie Y wiadomo, że odcinek łączący go z PK 41 jest podstawą trójkąta równoramiennego, którego trzeci wierzchołek stanowi PK o numerze podzielnym przez 13, a od Y do PK

Bardziej szczegółowo

Tekst I. H. C. Andersen Księżniczka na ziarnku grochu (fragment)

Tekst I. H. C. Andersen Księżniczka na ziarnku grochu (fragment) Tekst I H C Andersen Księżniczka na ziarnku grochu (fragment) Był sobie pewnego razu książę, który chciał się żenić z księżniczką Ale to musiała być prawdziwa księżniczka Jeździł więc po świecie, żeby

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO Jak dobrze znasz Ziemię? poznaj ciekawe regiony świata wykorzystując nowoczesne technologie informacyjne. mgr Joanna Imiołek mgr Katarzyna Kwiatek-Grabarska 2008-01-29

Bardziej szczegółowo

830 Diagnoza wstępna na rozpoczęcie klasy 4

830 Diagnoza wstępna na rozpoczęcie klasy 4 Diagnoza wstępna na rozpoczęcie klasy 4 wraz z kluczem odpowiedzi 830 Diagnoza wstępna na rozpoczęcie klasy 4 PRZYRODA z klasą klasa 4 Grupa A Diagnoza wstępna na rozpoczęcie klasy 4 imię i nazwisko, klasa

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

KLUB MŁODEGO ODKRYWCY SP7 PIŁA 2014-2015

KLUB MŁODEGO ODKRYWCY SP7 PIŁA 2014-2015 KLUB MŁODEGO ODKRYWCY SP7 PIŁA 2014-2015 Czy sok z owoców czarnego bzu może być wskaźnikiem kwasowości? Takie pytanie zadali sobie młodzi odkrywcy, na pierwszym spotkaniu koła. Dziki bez czarny( bez lekarski)

Bardziej szczegółowo

Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo.

Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo. KONSPEKT CYKLICZNYCH ZAJĘĆ OŚWIATOWYCH Temat: Okres dojrzewania: O co w tym wszystkim chodzi?- cykl zajęć odpowiedzialne macierzyństwo. Data zajęć: 10 lutego 2009 r. Czas trwania: 1 godzina zegarowa Cele:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 września 2012 r. Poz. 997 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 3 sierpnia 2012 r.

Warszawa, dnia 7 września 2012 r. Poz. 997 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 3 sierpnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 września 12 r. Poz. 997 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 3 sierpnia 12 r. zmieniające rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

trenować na słynnym parafialnym boisku. poskąpić owoców, grad może zniszczyć wszystko, ale on się nie zniechęca, każdego roku powraca.

trenować na słynnym parafialnym boisku. poskąpić owoców, grad może zniszczyć wszystko, ale on się nie zniechęca, każdego roku powraca. Siewca i ziarno Jacek: Widziałaś tam za boiskiem? Basia: Co miałam widzieć? Jacek: Raczej: kogo miałaś widzieć! Przyszli zasiać na nim trawę. Wreszcie! Dzięki temu na wiosnę będziemy mogli trenować na

Bardziej szczegółowo

KRZYŻÓWKA 2. 11. Może być np. równoboczny lub rozwartokątny. Jego pole to a b HASŁO:

KRZYŻÓWKA 2. 11. Może być np. równoboczny lub rozwartokątny. Jego pole to a b HASŁO: KRZYŻÓWKA.Wyznaczają ją dwa punkty.. Jego pole to π r² 3. Jego pole to a a 4.Figura przestrzenna, której podstawą jest dowolny wielokąt, a ściany boczne są trójkątami o wspólnym wierzchołku. 5.Prosta mająca

Bardziej szczegółowo

II. MELLÉKNÉV PRZYMIOTNIK

II. MELLÉKNÉV PRZYMIOTNIK 18 II. MELLÉKNÉV PRZYMIOTNIK 1. A MELLÉKNÉV NEME RODZAJ PRZYMIOTNIKA A melléknevet nemben, számban és esetben egyeztetjük a hozzá tartozó főnévvel. Hímnem (rodzaj męski), nőnem (rodzaj żeński), semlegesnem

Bardziej szczegółowo

Małpa. Małpy żyją w stadach albo grupach rodzinnych. Niektóre małpy łączą się w pary na całe życie. Większość małp żyje w lasach tropikalnych.

Małpa. Małpy żyją w stadach albo grupach rodzinnych. Niektóre małpy łączą się w pary na całe życie. Większość małp żyje w lasach tropikalnych. Małpa Jest wiele gatunków małp. Dzielimy je na te z Nowego Świata i te ze Starego Świata. Stary Świat to Europa, Azja i Afryka. Małpy z tych kontynentów nazywamy małpami wąskonosymi. Wśród małp ze Starego

Bardziej szczegółowo

Francuski szyk, elegancja i wytworność smaku

Francuski szyk, elegancja i wytworność smaku Bacalis Minervois AOC Francuski szyk, elegancja i wytworność smaku Roquatelle Corbieres AOC FRANCJA Wciąż budzi zazdrość winiarskiego świata. Pomimo postępu jakie poczyniły inne kraje winiarskie, nigdzie

Bardziej szczegółowo

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru 1.Jakiego koloru szatę miał na sobie Stefan Batory w obrazie Marcina Kobera pt.,,portret Stefana Batorego? a)

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

OWOCOWE WIEŚCI Z SP 32

OWOCOWE WIEŚCI Z SP 32 OWOCOWO, ZDROWO I KOLOROWO OWOCOWE WIEŚCI Z SP 32 NUMER 2 MAJ 2015 ROK KOCHANI! Oddajemy w Wasze ręce drugi numer naszej gazetki, poświęconej owocom i zdrowiu, które z ich spożywania płynie. Bohaterką

Bardziej szczegółowo

Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2

Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2 Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2 4 A oto dzieje nieba i ziemi podczas ich tworzenia, w dniu, kiedy PAN, Bóg, stworzył już ziemię i niebo, 5 ale na jej polach nie pojawił się jeszcze żaden

Bardziej szczegółowo

Ewangelia Jana 3:16-19

Ewangelia Jana 3:16-19 1. POTRZEBA ŁASKI "(16) Bóg bowiem tak bardzo ukochał świat, że dał swego Jedynego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (17) Bóg nie posłał swego Syna na świat, aby

Bardziej szczegółowo

Kurs hiszpańskiego. 1 Qué es esto? Esto es un mapa de Europa. Co to jest? To jest mapa Europy. 2 mini lekcja

Kurs hiszpańskiego. 1 Qué es esto? Esto es un mapa de Europa. Co to jest? To jest mapa Europy. 2 mini lekcja MINI LEKCJA 2 PISTA 2 1 Qué es esto? Esto es un mapa de Europa. Co to jest? To jest mapa Europy. Pamiętaj! Pytając o przedmiot pytamy Qué es esto? - co to jest? Odpowiadając mówimy Esto es To jest i dodajemy

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus ANATOMIA mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus Wśród nauk biologicznych, zajmujących się wszelkimi formami życia, wyróżnia się dwa podstawowe działy: morfologię, fizjologię. MORFOLOGIA - zajmuje się poznaniem

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Zestawienie danych dotyczących osób zameldowanych na pobyt czasowy ponad 3 miesiące (dawne sprawozdanie D-W2)

Zestawienie danych dotyczących osób zameldowanych na pobyt czasowy ponad 3 miesiące (dawne sprawozdanie D-W2) Wytyczne dotyczące przekazywania danych o ludności zameldowanej na pobyt czasowy oraz o stałych mieszkańcach gminy nieobecnych w związku z wyjazdem za granicę na pobyt czasowy (dawne sprawozdania D-W1,

Bardziej szczegółowo