The World s Den tal New spa per Po lish Edi tion. ISSN X LIPIEC-SIERPIEŃ CENA: 9,50 zł VOL. 8, NR 7+8.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "The World s Den tal New spa per Po lish Edi tion. ISSN 1730-315 X LIPIEC-SIERPIEŃ 2010 www.dental-tribune.com CENA: 9,50 zł VOL. 8, NR 7+8."

Transkrypt

1 W tym numerze HYGIENE TRIBUNE DEN TAL TRI BUNE The World s Den tal New spa per Po lish Edi tion ISSN X LIPIEC-SIERPIEŃ CENA: 9,50 zł VOL. 8, NR 7+8 FDI Coroczny Kongres FDI 2010 Salvador w Brazylii 4Strona 4 News Stany nagłe w praktyce dentystycznej wywiad 4Strona 6 Opinie Promocja gabinetu w portalach społecznościowych 4Strona 12 Prześwietlenia stomatologiczne mogą zwiększać ryzyko raka tarczycy Wg najnowszych badań, których wyniki opublikowano na łamach Acta Oncologica, zbyt częste prześwietlenia stomatologiczne mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia nowotworu tarczycy. Gruczoł tarczycy jest bardzo wrażliwy na działanie promieni jonizujących, zwłaszcza u najmłodszych pacjentów. Badania przeprowadzone przez zespół naukowców z Brighton, Cambridge i Kuwejtu, pod przewodnictwem dr. Anjum Memon z Brighton oraz Medical School w Sussex polegały na przeanalizowaniu 313 przypadków chorych z nowotworem tarczycy, mieszkających w Kuwejcie, gdzie leczenie stomatologiczne jest bezpłatne, Fot.: Andrey Armyagov a występowanie nowotworu tarczycy wysokie w porównaniu z sytuacją w Wielkiej Brytanii. Badacze dowiedli, że ryzyko występowania nowotworu tarczycy rośnie wraz z liczbą przeprowadzonych prześwietleń rtg uzębienia. Wyniki cytowanych badań spowodowały, że odezwały się głosy ekspertów, którzy apelują, by zdjęcia nie były wykonywana w ramach zwykłych wizyt kontrolnych, lecz na zlecenie w przypadku ko niecznoś ci wyjaśnienia określonych wątpliwości diagnostyczno- terapeutycznych. Autorzy badań podkreślają jednak, aby zachować ostrożność, ponieważ wyniki badań bazują na raportach autorstwa ochotników, a nie na zapisach klinicznych, które nie były dostępne. Jest to powód, dla którego opublikowano również postulat z prośbą, aby powtórzyć badania w ośrodku dysponującym informacjami na temat dawek promieniowania. Istotne jest, by powtórzyć te same badania, jednak z dostępnością do dokumentacji medycznej, która obejmowałaby także dane doty - czące wieku pacjentów oraz częstości wykonywania prześwietleń podkreśla Memon. Nowe limity na coraz droższe studia medyczne Minister zdrowia Ewa Kopacz podpisała rozporządzenie dotyczące limitów przyjęć na studia medyczne. W porównaniu z poprzednim rokiem akademickim, wg propozycji złożonych przez uczelnie, limit miejsc (studia stacjonarne, niestacjonarne oraz prowadzone w innym języku niż język polski) uległ zmianie na poszczególnych kierunkach w większości przypadków się zwiększył, a zmniejszeniu uległ w takich specjalnościach, jak: pielęgniarstwo i położnictwo. Na kierunku medyczno-dentystycznym jest mniej o 5 miejsc, a na kierunku higiena stomatologiczna limit nie uległ zmianie. Dr A. Memon wyjaśnia, że wyniki jego zespołu znacznie pokrywają się z opiniami, jakie zostały opublikowane we wcześniejszych raportach dotyczących zwiększonego ryzyka wystąpienia nowotworów tarczycy wśród dentystów, ich asystentów oraz osób zatrudnionych w pracowniach radiologicznych. Sugeruje on również, że nie tylko dzieci są w grupie ryzyka, ponieważ wielokrotne wystawianie dorosłych na oddziaływanie nawet niskich dawek promieniowania nie pozostaje obojętne dla organizmu. Badacz przypomina także dotychczasowe badania, które dowiodły powiązanie liczby przeprowadzanych badań rtg ze zwiększoną zachorowalnością na nowotwory mózgu i ślinianek. DT Tymczasem koszty studiów niestacjonarnych w ciągu ostatnich lat znacznie wzrosły. Rok nauki na kierunku medyczno-dentystycznym w trybie wieczorowym na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi kosztuje zł to o zł więcej niż rok temu. W Warszawie za rok nauki na kierunku medyczno-dentystycznym studenci płacą zł. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie kontroluje w tym zakresie studiów niestacjonarnych. Decyzje dotyczące kosztów czesnego, a także liczby dostępnych miejsc to indywidualna decyzja uczelni. DT Blend-a-med PRO-EXPERT OCHRONA DZIĄSEŁ pasta o działaniu bakteriostatycznym Redukcja płytki Ochrona dziąseł Zapobieganie i leczenie nadwrażliwości zębów NOWE SPOJRZENIE NA OCHRONĘ DZIĄSEŁ I NWRAŻLIWOŚĆ Pomaga chronić dziąsła przez działanie ograniczające rozmnażanie bakterii i uwalnianie toksyn. Pomaga w zmniejszaniu recesji dziąseł powodujących obnażanie kanalików zębinowych, które prowadzi do nadwrażliwości zębów.

2 2 News DENTAL TRIBUNE Polish Edition Obecność wirusa HPV w komórkach nowotworowych zwiększa szanse na wyleczenie raka części ustnej gardła Wg najnowszych badań przeprowadzonych przez naukowców z Ohio State University Comprehensive Cancer Center, Arthur G. James Cancer Hospital oraz Richard J. Solove Research Institute, obecność ludzkiego wirusa HPV w guzach nowotworowych jest jednym z najważniejszych elementów, wskazujących na szanse przeżycia zdiagnozowanych pacjentów z rakiem części ustnej gardła. Wyniki opublikowane po raz pierwszy w New England Journal of Medicine prezentują wystarczające dowody na potwierdzenie tezy, iż obecność wirusa HPV w guzach nowotworowych wskazuje na lepszą odpowiedź organizmu na terapię, w porównaniu z innymi czynnikami, takimi jak młody wiek czy rozmiar guza. Kolejne powiązanie to historia pacjenta dotycząca palenia i zaawansowanie nowotworu. Badania sugerują, że obecność wirusa HPV oraz historia palenia może być czynnikiem określającym zaawansowanie nowotworu i agresywność terapii. Poprzednie badania na ten temat również wskazały powiązanie pomiędzy obecnością lub brakiem wirusa, jednak nie zostały przy tym uwzględnione żadne inne czynniki. Dr Maura Gillison onkolog specjalizująca się w zagadnieniach nowotworów szyi i głowy w Richard J. Solove Research Institute mówi: Te badania pomogły odpowiedzieć na wiele nurtujących nas pytań. Jednocześnie umożliwiły rozwój prób dotyczących dostosowania terapii indywidualnie dla każdego pacjenta. M. Gillison podkreśla jednak, że badania nie dostarczają jeszcze wszystkich danych potrzebnych, by wskazać dokładnie, jaką terapię należy zastosować. Gillison wraz ze współpracownikami analizowali przypadki 323 pacjentów w III lub IV stadium raka części ustnej gardła (oropharyngeal), którzy byli pacjentami Radiation Therapy Oncology Group. Spośród tych chorych, u 206 osób wykazało pozytywne oddziaływanie wirusa HPV na komórki nowotworowe, a u 117 negatywne. Po 3 latach terapii, 82% pacjentów z pozytywnie oddziaływującym wirusem HPV wciąż żyło, w porównaniu do 57% przypadków wykazujących negatywną wersję wirusa względem nowotworu. Dane dotyczące nawrotu nowotworu to 43% wobec 74%. Inne czynniki takie, jak: wiek, kolor skóry, występowanie anemia i wielkość nowotworu stanowiły niecałe 10% różnicy. Palenie tytoniu zostało zakwalifikowane jako drugi ważny czynniki zwiększający możliwość nawrotu choroby. Ryzyko powrotu nowotworu lub śmierci pacjenta zwiększa się o 1% rocznie wraz z każdą paczką wypalonych papierosów. Badania zostały sfinansowane przez National Cancer Institute, National Institute of Dental oraz Craniofacial Research. DT Source: Darrell E. Ward, Ohio State University Medical Center. O wy dawcy Wydawca : Redaktor naczelna: Magdalena Wojtkiewicz Procter & Gamble is one of the most successful multi-brand companies worldwide with about 135,000 employees in 80 countries, a turnover of nearly 80 billion US $ and more than 300 brands. Some of the best known brands from the area of oral care are Oral B, Blend-a-med and Blend-a-Dent. The European oral care business is one of the most important, successful and fast growing areas for Procter & Gamble worldwide. Growth is based on development of innovative, clinically investigated products as well as a massive scientific network. Biuro w Polsce: Dental Tribune Polska Sp. z o.o. Al. Jerozolimskie 44, lok War szawa Tel.: (22) Fax: (22) Zespół redakcyjny: Konsultacja naukowa: Prof. zw. dr hab. med. Leszek Kryst Tłumacze: Ewa Aleksińska, Marcin Aleksiński, Ewa Ga no wicz, Sara Bojarczuk Redakcja i korekta tekstów: Marzena Bojarczuk Marketing i reklama: Grzegorz Rosiak, Tel.: (22) Informacje w sprawie prenumeraty: Dental Tribune Polska Sp. z o.o., in Tel.: (22) Nakład: egz. To support the fast growing oral care business our Human Resources Department is looking for: PROFESSIONAL & ACEMIC RELATIONS MANAGER As a Professional & Academic Relations (PAR) Manager for Poland you will be our main contact with universities, dental professional societies and key opinion leaders in dentistry. You will be responsible for developing these contacts and for designing co-ordinated strategies together with our partners. Further you will lead and organise scientific advanced training events and symposia. For our internal marketing and technical teams you will be the dental expert and competent contact for specialised questions. You will observe the trends in the dental industry and help develop new strategies. As a manager responsible for Poland you will be required to travel within the country and to international locations. Fluent knowledge of English is essential. Office location will be in Warsaw. You are interested in preventive dentistry? You have graduated as a dentist? (defended PhD will be a plus) You are ready to leave clinical work and want to start working with the industry? You are part of the academic network and have experience in organising scientific events? You also have team spirit, leadership qualities, communication skills and analytical abilities? Then you are the person we are looking for. Interested? Send your application to Procter & Gamble through our corporate web site: Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za treść reklam i ogłoszeń. Publikacja ta jest przeznaczona dla osób uprawnionych do wystawiania recept oraz osób prowadzących obrót produktami leczniczymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126, poz. 1381, z późn. zmianami i rozporządzeniami). Redakcja Dental Tribune dokłada wszelkich starań, aby publikować artykuły kliniczne oraz informacje od producentów jak najrzetelniej. Nie możemy odpowiadać za informacje, podawane przez producentów. Wydawca nie odpowiada również za nazwy produktów oraz informacje o nich, podawane przez ogłoszeniodawców. Opinie przedstawiane przez autorów nie są stanowiskiem redakcji Dental Tribune. Dental Tribune makes every effort to report clinical information and manufacturer s product news accurately, but cannot assume responsibility for the validity of product claims, or for typographical errors. The pub - lishers also do not assume responsibility for product names DEN TAL TRI BUNE The World s Den tal New spa per Licensing by Dental Tribune International Publisher Torsten Oemus Group Edi tor/managing Editor DT Asia Pacific Daniel Zimmermann Tel.: / Editorial Assistant Claudia Salwiczek Copy Editors Sabrina Raaff Hans Motschmann President/CEO Torsten Oemus VP Marketing & Sales Peter Witteczek Marketing & Sales Services Nadine Parczyk License Inquiries Jörg War schat Accounting Manuela Hunger Business Development Manager Bernhard Moldenhauer International Editorial Board Dr Nasser Barghi, Ceramics, USA Dr Karl Behr, Endodontics, Germany Dr George Freedman, Esthetics, Canada Dr Howard Glazer, Cariology, USA or claims, or statements made by advertisers. Opinions expressed by authors are their own and may not reflect those of Dental Tribune International. Executive Producer Gernot Meyer Production & Ad Disposition Jens Lindenhain Project Manager Online Alexander Witteczek Designer Franziska Dachsel Dental Tribune International Holbeinstr. 29, 04229, Leipzig, Germany Tel.: Fax: Regional Offices Asia Pacific Dental Tribune Asia Pacific Limited Room A, 26 F, 389 King s Road North Po int, Hong Kong Tel.: Fax: The Americas Dental Tribune America, LLC 213 West 35 th Street, Su ite 801 New York, NY Tel.: Fax: Prof. Dr I. Krejci, Conservative Dentistry, Switzerland Dr Edward Lynch, Restorative, Ireland Dr Ziv Mazor, Implantology, Israel Prof. Dr Georg Meyer, Restorative, Germany Prof. Dr Rudolph Slavicek, Function, Austria Dr Marius Steigmann, Implantology, Germany 2010, Dental Tribune International GmbH. All rights reserved

3 DENTAL TRIBUNE Polish Edition News Mężczyźni z cukrzycą szybciej tracą zęby Na zjeździe International Association of Dental Research w Barcelonie przedstawiono wyniki 20-letnich badań, z których wynika, że mężczyźni cierpiący na cukrzycę typu 2 są dwukrotnie bardziej narażeni na utratę zębów w porównaniu z osobami zdrowymi. Badania przeprowadzono w Brigham and Women`s Hospital w Bostonie w USA, a ich wyniki zostały zaprezentowane przez jednego z 4 autorów M. Jimenez. Badania polegały na obserwacji ponad mężczyzn w latach w celu zbadania powiązań pomiędzy cukrzycą a utratą zębów lub chorobą dziąseł. Na początku wszyscy uczestnicy mieli swoje zęby i żadnych oznak choroby przyzębia, pod koniec badań wykazano nowych przypadków utraty zębów oraz nowych przypadków choroby przyzębia. Ulga dla pacjentów cierpiących na kserostomię Podczas generalnego zjazdu International Association for Dental Research w Barcelonie, S.Pradhani (University of Delaware, Newmark, USA) zaprezentował pracę, dotyczącą badań nad stworzeniem implantu gruczołu ślinowego. Fot.: Cate Frost Przy wyeliminowaniu pozostałych czynników ryzyka występowania choroby dziąseł takich, jak: wiek, płeć, rasa, palenie tytoniu, wskaźnik BMI, konsumpcja alkoholu, aktywność fizyczna oraz spożywanie warzyw i owoców, badania potwierdziły założoną tezę dowodząc, że to właśnie cukrzyca typu 2 jest najpopularniejszym czynnikiem zwiększającym ryzyko utraty zębów o połowę. Dr. Nigel Carter (British Dental Health Foundation) powiedział: W ostatnich latach zainteresowanie powiązania cukrzycy z chorobą dziąseł wzrosło. Poszczególne badania w przeszłości pokazały związki pomiędzy zdrowiem jamy ustnej a rozwojem innych poważnych chorób, takich jak: choroby serca, zawały i artretyzm. Te badania podkreślają po raz kolejny wagę dbania o stan zdrowia jamy ustnej, ponieważ nie jest to tylko kwestia ładnego uśmiechu, ale przede wszystkim zdrowia całego ciała. Celem badań było stworzenie ECM zmodyfikowanego kwasu hialuronowego, opartego na kulturowym systemie hydrożelu, który pozwala na rozwój i zróżnicowanie komórek gruczołu ślinowego w struktury zdolne do ukrywania dużych ilości protein i płynów. Kserostomia to dolegliwość, na którą każdego roku cierpi w USA ponad pacjentów chorujących na różne nowotwory. Wg badań, wynalezienie sztucznego implantu gruczołu ślinowego pomogłyby znacznie złagodzić ich cierpienia. Kolejnym czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia choroby dziąseł jest dieta. Mężczyźni, cierpiący na cukrzycę, u których spożycie owoców i warzyw było poniżej przeciętnej 2 razy częściej cierpieli na choroby przyzębia w porównaniu z mężczyznami, którzy spożywali taką samą ilość owoców i warzyw, ale nie chorowali na cukrzycę. International Association of Dental Research podkreśla, że dobry stan zdrowia jamy ustnej i profilaktyka stomatologiczna to najlepsza droga, aby na długo utrzymać w dobrym zdrowiu własne zęby, a dbałość o zdrowie jamy ustnej to dbałość o zdrowie całego ciała. DT W prezentowanych badaniach został ustalony protokół IRB, a tkanka gruczołu ślinowego została uzyskana od pacjentów przechodzących operacje szyi i głowy. Badania przy użyciu biomarkerów enzymów ślinowych, -amylazy oraz ściśle połączonych protein (tj. zonula occludens-1, E-cadherin) potwierdziły fenotyp komórek. Komórki kwasowe zostały zasiane na bazie HA hydrożelu, by zachować strukturę płatów wraz z centralnie sterowaną zdolnością samozniszczenia komórek i lumenu. Eksperymenty przeprowadzane w przyszłości będą polegać na wszczepianiu implantów hydrożelu w modele zwierząt, aby zbadać ich funkcjonalność w praktyce. DT Source: Ingrid Thomas, International & American Association for Dental Research Test genetyczny, który może przewidzieć chorobę dziąseł University of Michigan wraz z Interleukin Genetics Inc. przeprowadzi duże badanie kliniczne, wykorzystując testy genetyczne, aby ocenić ryzyko występowania choroby dziąseł. Badania zostaną poprowadzone pod przewodnictwem Williama Giannobile a prof. dentystyki w University of Michigan oraz dyrektora Michigan Center for Oral Health Research w Szkole Dentystyki. To bardzo interesujące badania, ponieważ są jednym ze sposobów wykorzystania genetyki do spersonalizowania planu leczenia dentystycznego powiedział Giannobile. To doskonały sposób na lepsze dostosowanie i określenie kierunków opieki dentystycznej nad pacjentem. W badaniach zostanie wykorzystany test PST jako część oceny zagrożenia chorobą periodontyczną. Dyrektor naukowy Interleukin, Kenneth Kornman podkreś - la: Jednym z celów spersonalizowanej opieki zdrowotnej jest wcześniejsze wykrywanie chorób oraz zapobieganie im w bardziej efektywny sposób. Naukowcy z University of Michigan przeanalizują dokumentację dostarczoną przez firmę ubezpieczeniową, która zawiera dane pacjentów przebywających w klinice w ostatnich 15 latach. Za pomocą PST analizie poddane zostaną dane genetyczne co najmniej pacjentów. Informacje te będą potem zestawione z takimi wskaźnikami, jak palenie i cukrzyca, a następnie zmierzony zostanie stopień wytrzymałości zębów pomiary pozwolą dowiedzieć się, jak informacje te korelują z planowanym leczeniem, które pacjenci otrzymali przez 15 lat. Badania pokazały, że genetyka odgrywa dużą rolę w rozwoju choroby dziąseł, i sugerują, że ostre choroby dziąseł to czynnik ryzyka dla innych przewlekłych schorzeń, np. chorób serca. Test PST identyfikuje wariacje genetyczne, które mogą sugerować ostre choroby dziąseł oraz utratę zębów u niektórych pacjentów. DT

4 Aktywnie tworzyć lepszą przyszłość... Rozmowa z członkiem FDI Dental Practice i Dental Amalgam Task Team (DATT) dr. Stuart em Johnston em na temat jego pracy w World Dental Federation oraz wizji dotyczącej zdrowia jamy ustnej na świecie. Światowy Fundusz Rozwoju Stomatologii Dr Stuart Johnston Co skłoniło Pana praktykującego dentystę do poświęcenia swojego czasu na to, by zajmować się sprawami, które dotyczą dentystów na poziomie międzynarodowym? Początkowo brałem udział w organizacji opieki dentystycznej na poziomie lokalnym, ponieważ byłem niezadowolony z systemu, w jakim funkcjonuje stomatologia w Wielkiej Brytanii. Po pewnym czasie zostałem przewodniczącym lokalnej jednostki zajmującej się tymi problemami i zacząłem reprezentować Wielką Brytanię na szczeblu narodowym. Ludzie powierzali mi pracę i zadania do wykonania, a ja nigdy nie odmówiłem. Podobało mi się to Podobała mi się nauka i to, że mogłem aktywnie tworzyć lepszą przyszłość dla siebie i innych dentystów w Wielkiej Brytanii. Wówczas miałem też możliwość uczestniczenia w kongresie FDI w New Delhi w 2004 r. jako członek reprezentacji Brytyjskiego Zrzeszenia Dentystów (BDA). Najpierw nie do końca mogłem zrozumieć wszystkie skomplikowane kwestie, ale po tym doświadczeniu przemyślałem możliwości prezentowane przez FDI i zainteresowała mnie przede wszystkim ich złożoność i innowacyjność. Bardzo chciałem zrozumieć FDI i to, co możemy zrobić i jak połączyć działalność mojej lokalnej organizacji z globalnymi celami FDI. To rodzaj symbiozy: reprezentowanie BDA w FDI w celu niesienia korzyści dla stomatologii w Wielkiej Brytanii. Ostatnio został Pan zaproszony do FDI Dental Amalgam Task Team (DATT). Jakie były podstawy stworzenia DATT? To jest fascynujące: sposób, w jaki członkowie organizacji porozumiewają się na całym świecie, pełna współpraca, a także wysoka jakoś debat i rozmów. Rada FDI zarządziła utworzenie Dental Amalgam Task Team (DATT) w celu zapewnienia, że zdanie dentystów z całego świata będzie odpowiednio reprezentowane, a rozwiązania poszczególnych problemów zostaną oparte na najlepszej dostępnej wiedzy. Więcej szczegółów na ten temat można znaleźć na stronie internetowej UNEP Mię - dzyrządowego Stowarzyszenia Negocjacyjnego (www.unep.org). DATT składa się z reprezentantów zarządu każdej komórki FDI, 3 reprezentatywnych radców oraz w razie potrzeby dodatkowych specjalistów w poszczególnych dziedzinach. Gdzie DATT znajduje się teraz i jaką pełni rolę w ogólnych celach FDI? Na spotkaniu UNEP w Sztokholmie, w czerwiec br., miałem zaszczyt reprezentować FDI Dental Amalgam Task Team. To spotkanie było kontynuacją procesu, który rozpoczęliśmy w ubiegłym roku. Mieliśmy także okazję wywrzeć nacisk na delegatów, by uniknąć ogólnego zakazu dotyczącego amalgamatu, po którym nie byłoby już możliwości dyskusji. DATT ma na celu rozwój informacji przeznaczonych dla członków NDA, aby mogli oni komunikować się bezpośrednio z jednostkami rządowymi. Mają to być zarządy powołane w drodze głosowania, więc wymagamy wkładu zespołów po to, by osiągnąć pożądane rezultaty. Problem amalgamatu to nie jest sprawa zdrowotna, ponieważ istnieje wiele dowodów na to, że użycie go jako materiału wypełniającego jest bezpieczne dla zdrowia człowieka. Jednak sprawa ta wymagająca szerszej dyskusji, m.in. na temat zawartości pierwiastka merkurego, co jest głównym problemem w negocjacjach międzyrządowych. Czy FDI wypracowuje swoją pozycję w zakresie odpadów groźnych dla środowiska? Musimy być postrzegani jako organizacja, która robi wszystko w tym zakresie, łącznie z upewnieniem się, że odpady są odpowiednio gromadzone i przechowywane w gabinetach dentystycznych i poddawane procesowi recyklingu, kiedy jest to tylko możliwe, aby uniknąć skażenia. Postulujemy także unikanie wycieków merkurego poprzez zastosowanie formy kapsułkowej tego pierwiastka. Co FDI obecnie oferuje den - tystom? Świat się zmienia, a FDI pomaga zrozumieć te zmiany na międzynarodowym poziomie, jak np. w przypadku strategii działań przeciwko próchnicy. Możliwości dokonania zmian są naprawdę duże! Ale jednocześnie to globalna odpowiedzialność, która jak w przypadku kwestii amalgamatu pokazuje, że jesteśmy jednym światem, który współpracuje w celu ulepszenia zdrowia jamy ustnej. Jaki plan ma FDI Dental Practise Committee (DPC) na 2010 r.? Jestem członkiem FDI dopiero od roku. Bardzo miło jest spotkać się z innymi dentystami, aby wspólnie porozmawiać na określony temat i poznać każdą sprawę z innej perspektywy. Zbudowanie konsensusu jest bardzo trudne, m.in. z powodu różnych systemów prawnych i filozofii opieki zdrowotnej w poszczególnych krajach i częściach świata, więc kiedy dochodzimy do porozumienia satysfakcja jest jeszcze większa. Dla mnie benefitem bycia częścią DPC jest przede wszystkim spotykanie ludzi, którzy mają swój wkład w działania FDI oraz to, że czuję się coraz bardziej częścią tego zespołu. W najbliższym czasie wdrożonych zostanie kilka nowych projektów współpracy DPC z innymi organizacjami po to, by wspierać działania FDI. Będziemy się zajmować organizacją pracy zespołów dentystycznych, zagadnieniami zarządzania ryzykiem podczas praktyki dentystycznej, ubezpieczeniami, kontrolą infekcji i gospodarką odpadami. Zbliżyliś - my się także do lekarzy z Indyjskiego Zrzeszenia Dentystów, co jest bardzo pozytywnym krokiem w kierunku rozwoju. Jakie są Pana dalsze plany zawodowe? Na razie podoba mi się to, co robię teraz. Dzielenie swojego zawodowego czasu pomiędzy współpracę z FDI i BDA, gdzie jestem przewodniczącym reprezentacji, a do tego prowadzenie praktyki dentystycznej i praca w organizacji na poziomie europejskim to dla mnie prawdziwa satysfakcja! FDI Dr. Struart Johnston ukończył Cardiff Dental School w roku 1972 i od 32 lat prowadzi własną praktykę dentystyczną. Jest członkiem DPS w FDI Dental Amalgam Task Team (DATT). Od ponad dekady Światowy Fundusz Rozwoju FDI (World Dental Development Fund- WDDF) zmienił życie wielu ludzi na całym świecie przez pomoc, wsparcie i programy edukacji dotyczące zdrowia jamy ustnej. World Dental Development Fund został powołany do życia w 1998 r. w celu poprawy zdrowia jamy ustnej w ubogich populacjach poprzez edukację, promocję zdrowia jamy ustnej, zapobieganie chorobom oraz zapewnienie podstawowej opieki zdrowotnej. Różnorodność sponsorowanych projektów podkreśla różne perspektywy i możliwości podjęcia walki o lepsze zdrowie i warunki jego utrzymania. Obecny projekt w szerokim zakresie obejmuje wiele zagadnień: od tworzenia możliwości rozwojowych w Afryce, poprzez edukację, orga - nizację podstawowej opieki zdrowotnej w północnej części Pakistanu, poprawę świadomości społeczeństwa, a także szkolenia dla dentystów na temat nowo - tworów jamy ustnej i HIV/AIDS w Ameryce Łacińskiej, aż do poprawy stanu zdrowia jamy ustnej w Indiach. World Dental Development wraz z Health Promotion Comittee (Zarząd Promocji Zdrowia) organy odpowiedzialne za zarządzanie Światowym Funduszem Rozwoju w FDI ostatnio zakończyły realizację projektu w Kambodży. Wskaźniki występowania Ponad pół roku po udanym Światowym Kongresie Dentystycznym FDI 2009, na międzynarodowym zjeździe Suntec, FDI powróciło do Singapuru na międzynarodowe spotkanie Fot.: FDI WDDF HIV/AIDS oraz żółtaczki są tam najwyższe w całej płd-wsch. Azji. Z powodu braku standardów i materiałów szkoleniowych dotyczących kontroli infekcji dla dentystów, Kambodżańskie Zrzeszenie Dentystów zaproponowało rozwojowy projekt kontroli infekcji we wszystkich krajach przy współpracy z WHO. Zakończenie projektu sukcesem było bardzo korzystne dla dentystów i całej kambodżańskiej populacji. Został także opracowany program szkoleń w zakresie kontroli infekcji (CIC-cross infectional training) dla dentystów. Rezultatem zakończonego projektu jest też większy poziom wiedzy oraz postawa dentystów w zakresie potrzeby kontroli infekcji. Światowy Fundusz Rozwoju Stomatologii zaakceptował zasady dalszej współpracy w celu poprawy zdrowia jamy ustnej oraz opieki dentystycznej w rozwijających się krajach. WDDF zachęca do wprowadzenia pro - jektów edukacyjnych przy współpracy z agencjami rządowymi i organizacjami pozarządowymi wspieranymi przez członków FDI. Reakcje poszczególnych organizacji podkreślają olbrzymią potrzebę przeprowadzania programów zdrowotnych. FDI zaprasza wszystkich do wsparcia tych ważnych przedsięwzięć poprzez darowizny dla WDDF, dzięki czemu organizacja będzie w stanie rozwijać i reali - zować swoje projekty. FDI FDI ponownie odwiedza Suntec Centre w Sigapurze i wystawę dentystyczną (IDEM), która odbywa się co 2 lata, w tym roku miała miejsce lipca. Dr Roberto Vianna prezydent FDI był obecny na

5 DENTAL TRIBUNE Polish Edition Worldental Communiqué 5 Udany projekt Żyj.Ucz się.śmiej się. ( Live.Learn.Laugh. ) Podczas ceremonii zakończenia 3-letniego projektu Live.Learn.Laugh. swoje osiągnięcia zaprezentowali Filipińczycy. Zarządca prowincji Batangas Vilma Santos- Recto potwierdziła plany dotyczące ekspansji projektu Batang May K (BMK) do 10 innych gmin w prowincji Ba tangas. nanie paznokci, zdrową dietę, masowe odrobaczanie oraz zarządzanie odpadami. Argumentem do przeprowadzenia 3-letniego filipińskiego projektu Live.Learn. Laugh. była ankieta przepro- zjeździe w Singapurze, by promować FDI i jej działania. IDEM w Singapurze połączył wiele aspektów w dziedzinie osiągnięć FDI w kierunku poprawy stanu zdrowia jamy ustnej i ogólnej kondycji zdrowotnej. FDI przy współpracy z Singapurskim Zrzeszeniem Dentystów stworzyła wybitny program edukacyjny, opierając się na ważnych i aktualnych dla profesjo - nalistów zagadnieniach, który nie tylko odgrywa kluczową rolę w rozwoju stomatologii i profesji dentystycznej, ale również podkreśla wagę opieki zdrowotnej dla całej populacji powiedział Dr Vianna podczas ceremonii otwierającej IDEM. Zjazd w Singapurze został zorganizowany przez Koelmesse i Singapurskie Zrzeszenie Dentystów (SDI), przy współpracy FDI World Dental Federation. Dostarczył wielu przydatnych informacji dotyczących postrzegania najnowszych technik dentystycznych i metod leczenia. Na konferencję przybyło wielu międzynarodowych specjalistów, którzy przedstawili nowe możliwości i metody leczenia. Ponadto, na kilkuset stoiskach firm z 31 krajów świata zaprezentowano najnowsze osiągnięcia rynku produktów i materiałów stomatologicznych. Uczestnicy zjazdu skorzystali również z forum edukacyjnego, zorganizowanego przez Singapurski Fundusz Zdrowia Dentystycznego w połączeniu z IDEM Singapur. Forum miało na celu podniesienie poziomu świadomości związanej z podstawowymi sprawami dotyczącymi zdrowia jamy ustnej, jak np. potencjalne wady i zalety implantów dentystycznych. Podczas IDEM 2010 prze - prowadzono seminarium pt.: Porozmawiajmy o biznesie, podczas którego uczestnicy mieli okazję dowiedzieć się, jaki wpływ na leczenie dentystyczne mogą wywrzeć nowoczesne technologie. W oczekiwaniu na IDEM 2012 wybrano już tematy i wykładowców. IDEM 2012 skupi się na postępie i kontrowersji. Z wykładami przyjadą m.in. takie autorytety, jak: Dennis Tarnow z Kolumbijskiej Szkoły Medycznej w Nowym Jorku, dr Michel Magne oraz dr Pascal Magne z Uniwesytetu Płd. Kalifornii w Los Angeles. FDI Batang May K to projekt stworzony przy współpracy Live.Learn. Laugh. z FDI World Dental Federation oraz Unilever Oral Health w porozumieniu z Filipińskim Stowarzyszeniem Dentystów i Pediatrów oraz innymi stowarzyszeniami dentystów filipińskich, wspierający i promujący nawyki zdrowego żywienia wśród dzieci. Projekt BMK ma na celu poprawę zdrowia nie tylko jamy ustnej, ale także ogólnej kondycji zdrowotnej dzieci, które nie zaczęły jeszcze szkolnej edukacji. Codzienne nawyki promowane są w centrach opieki w Batangas poprzez szczotkowanie zębów, mycie rąk, obci- wadzoną przez National Oral Health Survey, z której wynika, że 97,1% dzieci cierpi z powodu próchnicy, a 84,7% z powodu infekcji dentystycznych. Filipińskie Stowarzyszenie Stomatologii Dziecięcej wspiera projekt, by pomóc dzieciom w utrwalaniu odpowiednich nawyków zdrowotnych. FDI Wielkie otwarcie głównej siedziby FDI w Genewie W piątek, 23. kwietnia 2010 r. otwarto nową główną siedzibę FDI World Dental Federation, co jest jednocześnie początkiem nowego rozdziału w rozwoju FDI. Sekretariat FDI został umieszczony w nowym budynku, po przeprowadzce z Ferney Voltaire we Francji, tuż po zakończeniu ubiegłorocznego kongresu. Przeprowadzka z Francji do Genewy podkreśla różnorodność wśród członków FDI. Genewa to międzynarodowy punkt, z wielokulturową populacją, znajdujący się w kraju, w którym obowiązują 4 języki urzędowe. Szwajcaria usytuowana jest w centrum Europy i bardzo dobrze połączona z resztą świata. Równie istotny jest fakt, że Genewa to Stolica Zdrowia wraz ze znakomitym sąsiedztwem FDI: Światową Organizacją Zdrowia (WHO), Międzynarodową Or - ganizacją Czerwonego Krzyża (International Federation of Red Cross) oraz organizacją Lekarze bez granic (Medecins sans frontiers). Ponadto, połączenie biznesu FDI w pojedynczą jednostkę zapewnia uproszczoną formę zarządzania i korzystne środowisko podatkowe. Program imprez towarzyszących Kongresowi FDI 2010 Program imprez towarzyszących corocznemu Kongresowi FDI, który odbędzie się 2-5. września br. w Salvador w Brazylii jest już dostępny. Uczestnicy mogą zapoznać się z nim i przygotować na atrakcje czekające w stanie Bahia. Program został starannie dopracowany, aby przedstawić lokalną kulturę z różnych aspektów. Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej FDI. FDI Na ceremonię otwarcia przybyli członkowie rady FDI, per - sonel i członkowie FDI. Przybyli również przedstawiciele reprezentujący okręg genewski: Stéphane Graber Délégue au Service de la Promotion Economique du Canton de Géneve oraz André Klopmann Chargé des ONG internationals, Canton de Géneve. Przecięcia wstęgi dokonali: Prezydent FDI Roberto Vianna, dyrektora FDI David Alexander oraz przez przedstawiciel okręgu genewskiego André Klopmann. Goście obejrzeli nową siedzibę organizacji. Wielka ceremonia otwarcia zbiegła się w czasie ze spotkaniem Rady FDI. Pomimo wybuchu wulkanu na Islandii i chmury pyłu wulkanicznego, co znacznie utrudniło podróż, w ceremonii wzięła udział duża liczba gości. Niektóre sprawy zostały jednak odłożone do omówienia na później Rada zajmie się nimi na wrześniowym zjeździe w Salwadorze. Fragmenty przemówienia inauguracyjnego prezydenta FDI: Roberto Vianna: Jestem dumny z tego, że FDI World Dental Federation jedna z najstarszych na świecie, międzynarodowych organizacji lekarzy znalazła nowy dom w tym mieś - cie, sąsiadując z takimi potęgami, jak WHO, ONZ i Światowa Organizacja Handlu. W naszym nowym domu w Genewie, jesteśmy na doskonałej pozycji, by współpracować z wieloma partnerami w zakresie zdrowia, podtrzymując tym samym światową pozycję organizacji, jednoczyć głosy w sprawie zdrowia jamy ustnej oraz dostarczać wiedzę i edukację dla pro - fesjonalistów, a także dostęp do opieki zdrowotnej dla społeczeństw na całego świata. FDI About the publisher Publisher FDI World Dental Federation Tour de Cointrin, Avenue Louis Casai 84, Case Postale Cointrin Genève Switzerland Phone: Fax: Web site: FDI Worldental Communiqué is published by the FDI World Dental Federation. The newsletter and all articles and illustrations therein are protected by copyright. Any utilisation with out prior consent from the editor or publisher is inadmissible and liable to prosecution.

6 6 News DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion W każdej placówce medycznej powinien być defibrylator! Wywiad z dr. Mortonem Rosenbergiem z USA na temat medycznych stanów nagłych w praktyce stomatologicznej Dr Morton Rosenberg Lekarz dentysta musi być zawsze gotowy do udzielenia pomocy w stanach nagłych, który najczęściej rozwijają się w trakcie i po podaniu środka miejscowo znieczulającego. Chociaż badania wykazały, że większość tego typu powikłań ma przebieg łagodny, to ok. 10% spośród tych epizodów należy uznać za poważne. Dr Morton Rosenberg z Tufts FDI Annual World Dental Congress 2-5 September 2010 Salvador da Bahia, Brazil University School of Dental Medicine (USA) opracował listę leków i wyposażenia do stosowania w stanach nagłych dla lekarzy dentystów wraz z listą kontrolną, oceniającą stopień przygotowania do sytuacji wystąpienia stanu zagrożenia życia. Z dr. Rosenbergiem rozmawiamy m.in. na temat znaczenia szkolenia zespołów stomatologicznych. Medyczne stany nagłe w gabinecie dentystycznym występują rzadko, ale prawdopodobnie każdy dentysta spotka się z nimi w swojej praktyce. Czy w ostatnich latach zmienił się rodzaj stanów zagrożenia życia? Zbieranie danych dotyczących tych zagadnień jest bardzo trudne, jednak zdaniem większości ekspertów, częstość występowania stanów nagłych w gabinetach stomatologicznych stale rośnie. Wśród stanów tych nadal dominują problemy związane z układem krążenia i układem oddechowym. Z czego wynika ten wzrost? Ludzka populacja się starzeje. Leczymy coraz starszych pacjentów z coraz bardziej złożonymi potrzebami stomatologicznymi, stosując techniki, które jeszcze 15 lat temu nie istniały. Poza tym rośnie zużycie leków dostępnych na receptę, ziołowych suplementów i tzw. dopa - laczy wszystkie one mogą wchodzić w interakcje ze sobą nawzajem, a także z lekami, które stosują lekarze dentyści, w tym z coraz bardziej popularną i coraz częściej wykorzystywaną sedacją. Opublikował Pan ostatnio nowe wytyczne dotyczące medycznych stanów nagłych w gabinetach stomatologicznych. Czy aktualny stan wiedzy uważa Pan za przestarzały? Nie nazwałbym go przestarzałym. Ważne jest jednak zrozumienie, że przygotowanie do sytuacji wystąpienia medycznego stanu nagłego to standard opieki nad pacjentem ulegający ciągłym zmianom. Jedną z ważniejszych zmian stanowi dostępność automatycznych defibrylatorów do użytku zewnętrznego (automated external defibrillators AED), które powinny znajdować się w każdym gabinecie stomatologicznym. Zgodnie z wytycznymi American Heart Association z 2005 r., wczesna defibrylacja stanowi integralny element łańcucha przeżycia stosowanego w przypadkach zatrzymania akcji serca zgodnie z BLS (Basic Life Support podstawowe zabiegi ratujące życie). Wykazano, że dostępność AED do natychmiastowego użytku zwiększa szanse na powodzenie resuscytacji.

7 DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion News 7 W niektórych stanach Ameryki Płn. (np. Floryda, Waszyngton i Illinois) nałożono na ga - binety dentystyczne obowiązek posiadania AED. Inne zmiany dotyczą kursów kształcenia ustawicznego, obejmujących szkolenie zadaniowe i wysokiej jakości symulatory ludzkie. Podczas tych kursów szczególną uwagę zwraca się na radzenie sobie z medycznymi stanami nagłymi w praktyce. Szkolenia te zyskują coraz większą popularność wśród lekarzy dentystów i ich zespołów klinicznych. Bez wątpienia na czele listy leków podawanych często pacjentom leczonym stomatologicznie, które mogą wywoływać reakcje alergiczne są antybiotyki. Dentyści powinni także mieć świadomość, że wśród pacjentów coraz częściej występuje alergia na lateks. Jakie wyposażenie gabinetu Pan zaleca? Do wyposażenia, które powinno być łatwo dostępne należą: przenośna butla z tlenem, rurka ustno-gardłowa oraz sprzęt do dodatkowego podawania tlenu, w tym także worek ambu. Zalecam również posiadanie kleszczy Magilla, automatycznego defibrylatora zewnętrznego, ciśnieniomierza i zegara ściennego ze wskazówką minutową. Odpowiednia ocena ryzyka i dokumentacja pozwoliłaby uniknąć wielu medycznych stanów nagłych. Jakie są pierwsze oznaki identyfikujące pacjenta wysokiego ryzyka? Identyfikacja pacjentów obciążonych wysokim ryzykiem wystąpienia medycznych stanów nagłych podczas leczenia stomatologicznego jest możliwa jedynie poprzez zebranie szczegółowego wywiadu ogólnego, drobiazgowe pytania o istniejące choroby, celowe badania lekarskie i ocenę parametrów życiowych. Jakie są najlepsze strategie zapobiegania problemom? Czynniki, jakie wyróżniają dobrze przygotowany gabinet stomatologiczny to: badanie przedzabiegowe, odpowiednie podstawowe wyposażenie ratunkowe oraz aktualne szkolenie lekarzy i całego personelu w dziedzinie BLS-HCP. Dzięki ciągłemu powtarzaniu, a co najważniejsze nagłym kontrolom, pracownicy gabinetu będą w stanie szybko rozpoznać problem i udzielić niezbędnej pomocy pacjentowi, u którego wystąpił stan nagły. DT Czy Pana zdaniem lekarze dentyści i personel gabinetów stomatologicznych są dziś dobrze przygotowani do radzenia sobie z większością medycznych stanów nagłych? Wiele gabinetów kupiło podstawowe wyposażenie ratunkowe, ale dla uzyskania pożądanego efektu niezbędne jest jeszcze odpowiednie przeszkolenie lekarza i całego zespołu oraz znajomość aktualnych wytycznych Dr Morton Rosenberg podczas dorocznego spotkania American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons w Toronto w 2009 r., gdzie był jednym z kierowników 3-dniowego praktycznego kursu z symulacją stanów nagłych związanych z zastosowaniem znieczulenia. (DTI; fot. dzięki uprzejmości Uniwersytetu Tufts, USA). BLS-HCP (Basic Life Support for Healthcare Providers podstawowe zabiegi ratujące życie dla pracowników opieki zdrowotnej). Każdy gabinet powinien zapewniać co najmniej minimalne standardy, tzn. możliwość podawania tlenu pod dodatnim ciśnieniem. Jakie leki należy mieć w gabinecie, aby radzić sobie z najczęstszymi stanami nagłymi? W gabinecie powinien być tlen oraz noradrenalina, difenhy - dramina, nitrogliceryna, środek rozszerzający oskrzela, glukoza, aspiryna i amina aromatyczna. Należy pamiętać, by regularnie kontrolować datę ważności przechowywanych leków. Rosnącym problemem klinicznym stają się reakcje alergiczne na niektóre substancje zawarte w lekach. Które preparaty są pod tym względem najbardziej problematyczne? SLOVENSKÁ KOMORA ZUBNÝCH LEKÁROV

8 8 Opinie DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion Stomatologia stała się polem ciągłych zmian technologicznych Wywiad z Guido Bartelsem z Sales Fellas (Niemcy) Najnowsze raporty rynkowe sugerują, że producenci materiałów i narzędzi stomatologicznych w niewielkim stopniu zostali dotknięci światową recesją. W ostatnim czasie jednak zmiana metod produkcji i zachowań klientów zaczęła modyfikować ten rynek. Dental Tribune Asia Pacific rozmawia z weteranem tej gałęzi przemysłu i konsultantem na teren Azji Guido Bartelsem z Niemiec na temat stanu przemysłu stomatologicznego i zmian, jakie będą go kształtowały w przyszłości. Ostatnie badania rynkowe wykazały, że przemysł stomatologiczny oparł się światowej recesji. Czy udało nam się już pokonać kryzys? W przeszłości ta gałąź przemysłu była jedną z pierwszych, która odczuła zmiany zachowań konsumentów i zmniejszenie poziomu inwestycji. Jednocześnie była zawsze pierwszą, która podnosiła się z kryzysu. Nie możemy jednak zapominać, że np. w Niemczech przemysł stomatologiczny nawet w czasach problemów ekonomicznych jest w znacznym stopniu wspierany przez krajowy system ubezpieczeniowy. W przyszłości to się z pewnością zmieni. W związku z trendem demograficznym obserwowanym w naszych społeczeństwach, dotychczasowe systemy ubezpieczeń społecznych staną się przestarzałe i ustąpią miejsca nowym, składając w większym stopniu na barki obywateli ciężar odpowiedzialności za własne zdrowie. Ta zmiana może wpłynąć na przebieg recesji w przyszłości. Jakie wnioski przemysł stomatologiczny powinien wyciągnąć z tego kryzysu? Zmiany zawsze uwidaczniają nowe możliwości. W ostatnich latach można już było zauważyć, że nastąpią zmiany w przemyśle stomatologicznym. Początkowo zachodziły one stopniowo głównie dlatego, że producenci metali szlachetnych starali się za wszelką cenę utrzymać dominującą pozycję na rynku, którą tracili na rzecz alternatywnych materiałów ceramicznych. Obecnie dostępnych jest wiele nowych materiałów, szczególnie stworzonych na bazie porcelany, które mogą w perspektywie długoczasowej zapewnić bardziej ekonomiczne leczenie protetyczne. Podobnie jak inne gałęzie przemysłu, także stomatologia stała się dziś polem ciągłych wyzwań technologicznych, związanych z wprowadzaniem innowacyjnych pomysłów i zaawansowanych technicznie rozwiązań. Nowe koncepcje produktów i ograniczanie kosztów to tylko Guido Bartels jedna strona medalu. Musimy także na nowo określić parametry wpływające na lojalność i obsługę klientów, ponieważ powszechność Internetu doprowadziła do radykalnej zmiany sposobu, w jaki dziś komunikujemy się i zdobywamy wiedzę w społeczeństwie. Fuzje i przejęcia stały się w przemyśle stomatologicznym codziennością. Czy można wobec tego mówić o koncentracji rynku? Pod tym względem przemysł stomatologiczny jest raczej opóźniony, nie zdoła jednak uciec od trendów obserwowanych na rynku światowym. Główną przyczyną tych zmian jest także stała dostępność dóbr i usług za pośrednictwem Internetu. Wynikający z tego wzrost światowej konkurencji ekonomicznej stał się czynnikiem, który doprowadził do koncentrowania się nie tylko na procesach produkcji, ale także na oczekiwaniach kon - sumentów. Tego trendu nie można powstrzymać. Będzie on ulegał dalszemu napędzaniu poprzez skoncentrowany rozwój obiecujących przedsięwzięć biznesowych. Czy w obecnej sytuacji firmy powinny koncentrować się na tym, co jest ściśle obszarem ich zainteresowań, czy raczej spróbować inwestować w inne, nowe segmenty produkcji? Przedsięwzięcia oparte na ścisłej specjalizacji zawsze w perspektywie długoczasowej okazują się skuteczne. Można jednak równocześnie poszerzać kompetencje na drodze przejęcia lub fuzji, a następnie kontrolować nowe obszary działalności, stosując właściwe metody zarządzania. Najnowsze przykłady dowodzą, że firmy stosujące rozwiązania typu wszystko w jednym mogą odnosić sukcesy, a rynek jest otwarty na ich usługi. Obecnie inwestuje się znaczne środki w dziedzinę cyfrowego wykonywania uzupełnień protetycznych. Czy te nowe technologie posiadają potencjał, który pozwoli im zastąpić tradycyjne procesy produkcji? W innych dziedzinach przemysłu doszło już do podobnych przemian, tymczasem my wciąż jesteśmy na początku procesu rozwoju. Centralna, tania produkcja w dłuższej perspektywie będzie wywierać znaczący wpływ na przemysł produktów stomatologicznych. Poza dostępnymi już tech - nikami obrazowania cyfrowego i technologiami C/CAM będziemy obserwować trend powstawania średnich i dużych centrów produkcji, które zastąpią pracownie protetyczne za rogiem. Także zakres działań technika dentystycznego będzie w przyszłości znacząco różnić się od jego dzisiejszej pracy. Wymogi tego zawodu i jego charakter ulegną drastycznej zmianie. Technicy dentystyczni będą zajmować się wykańczaniem prac i poniosą odpowiedzialność jedynie za niektóre etapy procesu wytwarzania uzupełnień protetycznych. Nie widzę w przyszłości miejsca dla techników samodzielnie wykonujących uzupełnienia od początku do końca. Jakie inne zjawiska, Pana zdaniem, będą kształtowały rynek? Jest oczywiste, że nasze systemy opieki zdrowotnej ulegają drastycznym zmianom i zaczynają konkurować nie tylko o pacjentów, ale także o lekarzy. Zgodnie z tym trendem firmy ubezpieczeniowe będą prawdopodobnie tworzyły nowe systemy oparte na lojalności pacjentów, pracowników opieki zdrowotnej i ośrodków medycznych. Wydaje mi się, że w stomatologii decydującym czynnikiem będzie konkurencyjność i niskie ceny uzupełnień protetycznych. Wiele firm stomatologicznych zapowiada znaczne inwestycje na rynku azjatyckim. Czy rzeczywiście rynek ten ma tak duży potencjał? Pod względem potencjału rynkowego Indie i Chiny oferują niezwykłe możliwości. Niemal 250 mln Chińczyków, którzy miesz - kają głównie w i wokół dużych miast, takich jak Szanghaj, obecnie dysponuje już średnio kwotą dolarów miesięcznie. Rząd chiński pracuje nad dalszą poprawą dobrobytu ludności kraju, zgodnie z planem 5-letnim. Trwają także starania o wprowadzenie w ciągu kolejnych 5 lat kilku własnych marek na rynek światowy. Dlatego też można spodziewać się ważnych przejęć międzynarodowych marek i firm przez producentów z Chin. Jednak mówiąc o rynkowym potencjale Azji, musimy pamiętać, że dotarcie na ten rynek jest często trudne ze względu na różnice dotyczące kultury i zachowań konsumentów. Importowanie do tych krajów jakichkolwiek dóbr wymaga często kosztownych procesów rejestracyjnych, dlatego małe i średnie firmy raczej nie mają takich możliwości. DT

9 DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion Opinie 9 Portale społecznościowe to doskonały sposób promocji gabinetu Mhari Coxon, Wielka Brytania Jeśli jeszcze potrafisz, spróbuj wyobrazić sobie czasy, kiedy dostępne były tylko 2 lub 3 analogowe kanały telewizyjne, które kończyły emisję przed północą. Nie było telefonów komórkowych ani domowych komputerów. Nikt nawet nie słyszał o Internecie. Tak właśnie wyglądało moje dzieciństwo i gdyby wówczas ktoś powiedział mi, że niebawem zaloguję się na Facebook u, pewnie nie chciałabym nawet tego słuchać. Dzięki cierpliwości mojego 14-letniego pacjenta, rok temu nauczyłam się tworzyć opisy, chociaż nadal nie opanowałam w dostatecznym stopniu praktycznych skrótów, którymi można porozumiewać się on line z przyjaciółmi. Moi znajomi twierdzą, że nie wysyłam wiadomości, ale książki. W ubiegłym roku mąż założył mi na Facebook u firmowy profil oraz stronę CPDforDCP Ltd. 6 miesięcy później mamy ponad znajomych, co pozwala na utrzymanie kontaktu z pracownikami gabinetów stomatologicznych z całego kraju i organizowanie kursów odpowiadających ich potrzebom. Niektórych kursów nawet nie reklamujemy poza Face book iem, ponieważ wszystkie miejsca są zajmowane przez ludzi stamtąd. Słuchanie naszych partnerów biznesowych i uczestnictwo w grupach pozwoliło ściśle określić kierunek, w którym powinniśmy podążać, planując pracę na kolejny rok. Facebook dostarcza informacji i odpowiedzi na pytania nawet, jeśli nie wiesz, gdzie ich szukać, możesz spytać członków jednej z licznych grup, np. Dental Nurse Network (Sieć Pielęgniarek Stomatologicznych) czy UK Dental Hygienists (Higienistki Stomatologiczne z Wielkiej Brytanii). Na Facebook u zawsze znajdzie się ktoś, kto zna odpowiedź na twoje pytanie albo może skontaktować cię z innym znajomym lub firmą, która ją zna. Można rekomendować różne formy usług, a linki odsyłające do nich są dostępne dla wszystkich użytkowników. Rozmawiałam z lekarzami z Izraela i dentystami z Niemiec leczącymi pacjentów specjalnej troski. Dzięki podpowiedziom grupy znalazłam wiele doskonałych artykułów. Można tam znaleźć specjalistów, którzy udzielą porady biznesowej albo firmy, które się wzajemnie wspierają. Jest w tym wszystkim także ważny aspekt socjologiczny, ponieważ Facebook i inne portale społecznościowe to często miejsce przy - jacielskich dyskusji i rozważań, a czasem także sprzeczek. Nie tylko młodzież W opublikowanym ostatnio oświadczeniu prasowym Brytyjskiej Fundacji Zdrowia Jamy Ustnej (British Dental Health Foun - dation) można przeczytać: Odkąd nieco ponad 2 miesiące temu Brytyjska Fundacja Zdrowia Jamy Ustnej zmieniła strategię internetową, zainteresowanie naszą stroną internetową wzrosło aż o 35%. Fundacja publikuje porady dotyczące zdrowia jamy ustnej, wyniki badań z dziedziny stomatologii i nowinki z branży. Dr Nigel Carter dyrektor naczelny Brytyjskiej Fundacji Zdrowia Jamy Ustnej jest zaskoczony tym, jak szybko osiągnięto sukces: Kiedy pierwszy raz weszliśmy w świat portali społecznościowych, mieliśmy nadzieję, że dzięki temu zbliżymy się do ludzi, dając im dostęp do nowego miejsca dla komunikatów dotyczących zdrowia jamy ustnej. Nasz plan przewidywał długoterminowy, stabilny wzrost i powolne zwiększenie liczby odwiedzin na naszej stronie internetowej. Szybkość zmian przekroczyła jednak nasze najśmielsze oczekiwania. To, co planowaliśmy osiągnąć po 3 miesiącach, uzyskaliśmy w ciągu pierwszych 3 tygodni, a liczby nadal rosną! Nawiązujemy codziennie kontakty z ludźmi w różnym wieku, pochodzącymi z różnych środowisk. Nie tylko dla zawodowców Obecnie wiele gabinetów dentystycznych posiada swoje profile na Facebook u, zakłada grupy, których członkami są ich pacjenci, wykorzystuje profile do rozsyłania newsletterów, promowania praktyki i pozytywnego rozwoju firmy. Umożliwia to bezpośredni kontakt z pacjentami. Coraz więcej kwestii biznesowych za łatwia się na Facebook u lub w innych podobnych miejscach. Jest wiele innych portali społecznościowych, które działają w sposób zbliżony do Facebook a : Twitter, YouTube, My space itp. Powstają już nawet firmy, które zarządzają tymi stronami dzięki czemu twoja praktyka może kontaktować się z twoimi klientami Autor Mhari Coxon jest higienistką stomatologiczną pracującą w Wielkiej Brytanii, w samym centrum Londynu. Można się z nią skontaktować, pisząc na adres na wszystkie możliwe sposoby: poprzez wiadomości tekstowe, tweeting, Facebook, pocztę elektroniczną, zapewniając wygodę i formę komunikacji odpowiadającą ich potrzebom. Nie zwlekaj, przyłącz się do społecznej rewolucji, aby kontaktować się ze znajomymi i przyjaciółmi, rozmawiać z dotychcza - sowymi klientami i zdobywać nowych, szukać informacji lub Fot.: Stephen Coburn po prostu przekonać się, że to skuteczna strategia. Znajdź na Facebook u Mha ri Coxon i Dental Tribune! DT

10 10 Praktyka DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion Nie jest łatwo zapobiegać próchnicy zębów u najbardziej podatnych na nią dzieci Rozmowa z prof. Jill Fernandez, dr. Nealem Hermanem i dr Lily Lim z New York University (USA) Prof. Jill Fernandez W czerwcu br. dentyści dziecięcy spotkali się w Pasay City na Filipinach, podczas organizowanego raz na 2 lata Kongresu Azjatyckiego Towarzystwa Pedodontycznego (Pediatric Dentistry Association of Asia). Daniel Zimmermann z Dental Tribune rozmawiał z wykładowcami: prof. Jill Fernandez, dr. Nealem Hermanem i dr Lily Lim z New York University College of Dentistry na temat ich udziału w Kongresie i najnowszych osiągnięć w tej dziedzinie. Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął ostatnio nową propozycję reformy systemu opieki zdrowotnej. Jaki wpływ na opiekę stomatologiczną nad dziećmi będzie miała taka zmiana polityki? Jill Fernandez: Na razie jest jeszcze zbyt wcześnie, aby można było powiedzieć, jakie będą do - kładnie ostateczne efekty reformy służby zdrowia. W obecnym kształcie obejmuje ona obowiązkową opiekę pedodontyczną, zgodnie z którą każdy pakiet usług musi zawierać zwrot kosztów leczenia stomatologicznego osób do 21 r.ż. Dzięki nowemu prawu samodzielne plany stomatologiczne będą umożliwiały korzystanie z opieki dentystycznej w ramach dowolnej wymiany i/lub subkontraktu polisy ubezpieczenia zdrowotnego. Ta zmiana może mieć ogromny wpływ na społeczeństwo i na środowisko stomatologiczne. Komunikat, jaki ze sobą niesie to zachęta do wczesnego rozpoczynania działań profilaktycznych w odniesieniu do zdrowia jamy ustnej i potwierdzenie, że zdrowie jamy ustnej jest integralną częścią ogólnego dobrostanu człowieka. Stan zdrowia jamy ustnej dzieci w USA jest zły, a częstość wystę - powania próchnicy utrzymuje się na wysokim poziomie. Z czego to wynika? Jill Fernandez: Jeśli spojrzymy na próby populacji krajowej we wszystkich grupach wiekowych zauważymy, że stan zdrowia jamy ustnej dzieci w USA uległ w ciągu ostatnich kilku dekad znacznej poprawie. Dzisiaj większość amerykańskich dzieci nie cierpi z powodu żadnych chorób jamy ustnej. Jest jednak znaczący odsetek dzieci dotkniętych bardzo zaawansowanymi chorobami. Najgorsza sytuacja dotyczy przede wszystkim dzieci żyjących w ubóstwie, niektórych mniejszości rasowych i etnicznych, dzieci specjalnej troski oraz dzieci zara - Dr Lily Lim (w środku) z koleżankami bawią się z dzieckiem po przeprowadzonym leczeniu. (DTI; fot. dzięki uprzejmości New York University, USA). żonych wirusem HIV i chorujących na AIDS. Analiza wyników Kra - jowego Badania Stanu Zdrowia i Odżywienia (National Health and Nutrition Examination Survey) wykazała, że w grupie dzieci w wieku 2-5 lat częstość występowania próchnicy wzrosła z 24 do 28%. Nie są znane przyczyny takiego stanu, spowodował on jednak w USA wzmożenie wysiłków zmierzających do poprawy dostępu do opieki stomatologicznej w tej grupie wiekowej oraz do zmotywowania lekarzy dentystów do leczenia bardzo małych dzieci. Częstość występowania próch - nicy wczesnej (tzw. próchnicy bu - telkowej, Early Childhood Caries ECC) wzrosła nie tylko w USA, ale także na całym świecie. Czy ten problem powinien stać się priorytetem stomatologii dziecięcej? Jill Fernandez: Próchnica wczesna i wysiłek wkładany w jej leczenie zawsze były naszym głównym priorytetem. Powstrzymanie obecnej krajowej epidemii próch - nicy wczesnej u małych dzieci wymaga bardziej wszechstronnego, interdyscyplinarnego podejścia edukacji rodziców prowadzonej przez wszystkich pracowników służby zdrowia opiekujących się noworodkami, niemowlętami i małymi dziećmi, w tym przez pielęgniarki, lekarzy pedodontów i dentystów ogólnych, higienistki sto - matologiczne, lekarzy pediatrów, pielęgniarki pediatryczne, położników i ginekologów. Amerykańska Akademia Pediatryczna (American Academy of Pediatrics, AAP) przystąpiła do współpracy z lekarzami pedodontami, ukierunkowanej na walkę z próchnicą wczesną. AAP opracowała udoskonalone programy edukacyjne dla pediatrów i lekarzy rodzinnych, które mają ułatwić im identyfikację dzieci z grup ryzyka i kierowanie ich do leczenia stomatologicznego. Jednak dla wielu dzieci problemem jest nadal dostęp do opieki stomatologicznej. Wydaje się, że liczba dzieci dotkniętych próchnicą stale rośnie. Wielu rodziców nie ma ubezpieczenia stomatologicznego, dlatego odkładają w czasie leczenie u dentysty tak długo, aż problem jest tak zaawansowany, że nie sposób dłużej go ignorować. Niestety, nawet rodzice, którzy mają zapewnioną opiekę stomatologiczną finansowaną przez ubezpieczycieli (Medicaid, Child Health Plus) i pochodzą z niższych warstw społecznych, rzadko odwiedzają dentystę w ramach ogólnej opieki medycznej. Dlatego dzieci przedszkolne objęte opieką Medicaid mogą, mimo wszystko, mieć niewyleczone zęby z próchnicą. Znanym czynnikiem prowadzącym do próchnicy wczesnej jest częste karmienie butelką w nocy. Inne badania wykazały zależność obrazu mikrobiologicznego między matką i dzieckiem, co dowodzi, że próchnica wczesna jest chorobą zakaźną. Jaka jest Państwa opinia na temat najnowszych badań i ich wpływu na właściwy sposób leczenia dzieci? Neal Herman: Karmienie butelką jest jedną z wielu przyczyn próchnicy wczesnej. Z najnowszych badań powinniśmy wnioskować, że próchnica zębów jest problemem bardzo złożonym i często wprowadzającym w błąd oraz że nie jest łatwo jej zapobiegać ani ją leczyć u najbardziej podatnych dzieci. Obecnie uważa się, że chcąc zro - zumieć i zapobiegać próchnicy zębów, należy koniecznie uwzględnić czynniki dietetyczne, behawioralne, immunologiczne i bakteryjne. Podejście chirurgiczne do próch - nicy wczesnej, tzn. oczyszczanie i wypełnianie zębów, w których doszło do powstania ubytków, od dawna uważane jest za mało istotne i niewydajne. Obiecujące są natomiast działania terapeutyczne, szczególnie stosowanie lakierów z fluorem, które pozwalają powstrzymać i odwrócić przebieg próchnicy. Udowodnienie skuteczności takiego postępowania wymaga wiele pracy. Jednak ten model medyczny uwzględnia przynajmniej fakt, że próchnica wczesna jest chorobą bakteryjną, a wypełnianie ubytków to jedynie maskowanie jej objawów. Coraz częściej prowadzi się także leczenie endodontyczne zębów mlecznych. Czy różni się ono od leczenia zębów stałych? Lily Lim: Nie jesteśmy pewni, czy rzeczywiście coraz częściej prowadzi się leczenie kanałowe. Jeśli jednak tak faktycznie jest, to prawdopodobnie coraz więcej rodziców (i lekarzy) zdaje sobie sprawę z faktu, że jeśli tylko to możliwe lepiej jest ratować ząb mleczny niż go usuwać. Cele leczenia zębów mlecznych nie różnią się znacząco niż w przypadku zębów stałych. W obu sytuacjach usuwa się dotkniętą chorobą miazgę zębową w celu zachowania tkanek twardych zęba ze względów czynnościowych lub kosmetycznych. Różnice w podejściu do leczenia endodontycznego wynikają z różnic anatomicznych i fizjologicznych pomiędzy zębami mlecznymi i stałymi. Zęby stałe wymagają trwałego, obojętnego, nie ulegającego resorpcji materiału, który może utrzymać się do końca życia. Te kryteria spełnia gutaperka. Idealny materiał do wypełniania kanałów w zębach mlecznych powinien ulegać resorpcji, aby umożliwić normalne wyrzynanie zęba stałego, nie powinien szkodzić tkankom otaczającym korzeń ani zawiązkowi zęba stałego, musi być łatwy do wprowadzenia do kanału, wykazywać adhezję i nie kurczyć się w kanale, łatwo dać się usunąć w razie potrzeby, cieniować na zdjęciach rtg, posiadać właściwości antyseptyczne i nie przebarwiać zębów. Nie ma obecnie na rynku materiału, który spełniałby wszystkie te kryteria. Najczęściej stosuje się jednak czystą pastę z tlenku cynku z eugenolem, pastę na bazie jodoformu

11 DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion Praktyka 11 (KRI) lub jodoformu i wodorotlenku wapnia (Vitapex). Badanie przeprowadzone w Holandii wykazało, że działania profilaktyczne obejmujące skierowane do rodziców doradztwo w zakresie nawyków żywieniowych sprzyjających próchnicy nie są skuteczne w perspektywie długoczasowej. Czy brakuje nam odpowiednich strategii interwencyjnych? Neal Herman: Gdybyśmy (my albo WHO) znali odpowiedź na to pytanie, bylibyśmy w posiadaniu klucza do wyjaśnienia tajemnic kryjących się za ludzką motywacją. Prawdopodobnie doradztwo nie wsparte ciągłym lub okresowym przypominaniem będzie z czasem zmniejszało swoją skuteczność, nawet u najbardziej zmotywowanych osób. Wydaje nam się, że najważniejsze jest wczesne podjęcie edukacji i promocja prawidłowego żywienia oraz właściwego modelu higieny jamy ustnej, zarówno w odniesieniu do rodziców, jak i dzieci. Łatwo zdać sobie sprawę, że zadanie to nie łatwo uczynić elementem tradycyjnego modelu działania gabinetu stomatologicznego. Jego skuteczna implementacja będzie wymagała wielu poważnych zmian w naszym podejściu. tologicznego lub pediatra opiekujący się dzieckiem. Programy takie wprowadziło ponad 40 stanów w Ameryce Płn. Efekty są niewiarygodne nawet 40% mniej dzieci z objawami próchnicy wczesnej! Jill Fernandez: Dla zmniejszenia częstości występowania próch - nicy wczesnej konieczna jest współpraca pomiędzy dentystami i innymi pracownikami służby zdrowia. To niezwykle istotny element opieki zdrowotnej, skierowanej nie tylko do dzieci. Wszyscy Państwo będziecie wykładać podczas tegorocznego kongresu PDDA w Pasay City. Co uczestnicy będą mogli wynieść z Państwa prezentacji? Lily Lim: W New York University (NYU) opracowaliśmy drogę edukacji, poszerzania horyzontów, szkolenia i współpracy z przedstawicielami innych dziedzin medycyny jako wielokierunkowe podejście do wielu aspektów chorób jamy ustnej. W naszej prezentacji opiszemy koordynację strategii i programów stosowanych na NYU, EMS-SWISSQUALITY.COM szczególnie w odniesieniu do zwalczania próchnicy wczesnej. Neal Herman: Podczas naszego wykładu zaproponujemy i omówimy sposoby zwalczania próchnicy wczesnej. Przedstawimy kliniczny protokół terapeutyczny, który pozwala skutecznie ustabilizować i/lub zahamować przebieg próchnicy. Zasugerujemy model interwencyjny, w którym główny nacisk w przypadku próch - nicy wczesnej u dzieci przedszkolnych i niemowląt nie jest już kładziony na wypełnianie ubytków. Jill Fernandez: Słuchacze dowiedzą się, jak wprowadzić w swoich gabinetach programy poprawy stanu jamy ustnej u niemowląt poprzez wykorzystanie personelu pomocniczego. Personel ten powinien umieć ocenić ryzyko, służyć wsparciem i zaplanować indywidualny program profilaktyczny. Podczas naszej prezentacji przedstawimy kolejne etapy wprowadzania programu poprawy stanu jamy ustnej u dzieci w gabinecie stomatologicznym. DT Jakie działania profilaktyczne są zalecane na podstawie doświadczenia klinicznego zgromadzonego w Nowym Jorku? Dr Neal Herman (DTI; fot. dzięki uprzejmości New York University, USA). Neal Herman: Najbardziej skuteczne są działania profilaktyczne i leczenie zachowawcze, które jest ukierunkowane na przyczynę choroby, a nie tylko na leczenie objawów. Lakiery z fluorem są prawdziwym dobrodziejstwem, chociaż większość dowodów ma jak dotąd charakter empiryczny lub kazuistyczny. Niezbędne są prawidłowo zaplanowane, długookresowe badania, które mogłyby jednoznacznie potwierdzić to, co jako lekarze praktycy wiemy już dziś: że intensywne stosowanie lakierów fluorowych wraz z dodatkowymi działaniami pomocniczymi pozwala kontrolować, a często nawet odwrócić próch - nicę zębów oraz jej zapobiegać. Lily Lim: Dzieci zagrożone wystąpieniem próchnicy powinny mieć od najmłodszych lat aplikowany 2 razy do roku lakier z fluorem. Może to robić pracownik gabinetu stoma-

12 12 Produkty DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion P R O M O C J A Nowy Piezon Master 700 Poczuj, że zbliżasz się do perfekcji z nowym urządzeniem Piezon Master 700 elastycznym, prostym i higienicznym. Zaprojektowany tak, aby nie sprawiać bólu Nowe urządzenie Piezon Master 700 to symbioza inteligentnej technologii i niezrównanej precyzji. Doskonałe połączenie rękojeści Original Piezon LED i modułu ultradźwiękowego i.piezon dało narzędzie, które porusza się dokładnie wzdłuż powierzchni zęba. Nieporównywalna jest też wygoda podczas pracy z narzędziami EMS Swiss Instruments wykonanymi z ultracienkiej, biokompatybilnej stali chirurgicznej. Efekt to leczenie bez podrażniania zębów ani dziąseł leczenie, które pozostawia po sobie doskonale gładką powierzchnię zębów, nie uszkadzając nabłonka. Ten nowy produkt szwajcarskiej firmy E.M.S. Electro Medical Systems Pasta Colgate Sensitive Pro- Relief, oparta na opatentowanej technologii Pro-Argin posiada udowodnioną skuteczność w przezwyciężaniu problemu nadwrażliwości zębiny. Obecnie ta linia produktowa została wzbogacona o wariant wybielający pasty. Colgate Sensitive Pro-Relief + Wybielanie efektywnie i szybko znosi nadwrażliwość zębiny, a także pomaga bezpiecznie przywrócić naturalną biel zębów. Jest to unikalna propozycja dla osób, które oczekują nie tylko długotrwałej i natychmiastowej ulgi w nadwrażliwości, ale również pragną uzyskać piękny, biały uśmiech. Dzięki odpowiednio dobranej kompozycji składników, pasta Colgate Sensitive Pro-Relief + Wybielanie skutecznie pomaga usuwać przebarwienia powierzchniowe oraz osad, co sprawia, że zęby stają się wyraźnie bielsze. Skuteczność pasty w redukowaniu wielkości plam oraz ich intensywności została potwierdzona w badaniach klinicznych. Colgate Sensitive Pro-Relief + Wybielanie może być stosowana codziennie, ponieważ jest bezpieczna i delikatna dla zębów wrażliwych. jest bliski ideału. Inne cechy prowadzą do łatwej i szybkiej pracy, dzięki czemu leczenie jest bardziej wydajne bez pogarszania komfortu pacjenta. Korzyści dla wszystkich, dobre samopoczucie dla wszystkich dla pacjenta, lekarza, całego gabinetu. Cechy Wszechstronny: 2 zintegrowane butelki, 2 rękojeści, 2 magnetyczne uchwyty do rękojeści i wielofunkcyjny pedał nożny umożliwiają wszechstronne wykorzystanie urządzenia Piezon Master 700. Klient może wybierać i łatwo zmieniać różne roztwory antyseptyczne, różnorodne rękojeści i końcówki, tryb endodontyczny lub standardowy. Włączając lub wyłączając ultradźwięki, płukanie albo większą moc, może personalizować PM700 dla każdego pacjenta i każdego zastosowania. Wszechstronność oznacza indywidualność. Wyjątkowe działanie wszystkich past z linii Colgate Sensitive Pro-Relief zapewnia formuła oparta na technologii Pro-Argin, skutecznie przeciwdziałająca nadwrażliwości zębiny, która jest poważnym problemem zdrowotnym z powodu wrażliwych zębów dyskomfort odczuwa 57% dorosłych. Prosty: dzięki przedniemu panelowi Touch N Go użytkownik może korzystać z higienicznego i przyjaznego dla użytkownika interfejsu. Wszystkie ustawienia (moc, tryb pracy) można zmieniać, dotykając bardzo czułego panelu, który reaguje nawet na dotyk przez rękawiczkę chirurgiczną. Niebieskie diody LED jednoznacznie wskazują aktualne ustawienia. Nowoczesny płaski panel bez dodatkowych połączeń lub przerw można ponadto łatwo ścierać i czyścić. Nie ma żadnych zagłębień, w których mogłyby ukrywać się pozostałości, zanieczyszczenia lub bakterie. Colgate Sensitive PRO-RELIEF + Wybielanie Linia innowacyjnych past do wrażliwych zębów opartych na unikalnej technologii Pro-Argin została wzbogacona o wariant wybielający. Zastosowana w Colgate Sensitive Pro-Relief, w tym także w pastach wybielających, technologia Pro-Argin oparta jest na argininie (aminokwas naturalnie obecny w ślinie i wpływający korzystnie na stan jamy ustnej), połączonej w związek z węglanem wapnia. Cząsteczki argininy wiążą się z powierzchnią zębiny, co sprzyja tworzeniu bogatej w wapń warstwy, która zamyka i uszczelnia otwarte kanaliki zębinowe. W ten sposób zapobiega się ekspozycji znajdującego się wewnątrz kanalików płynu na bodźce zewnętrzne oraz efektywnie redukuje jego ruch. Dlatego właśnie Colgate Sensitive Pro-Relief długotrwale likwiduje przyczynę, a nie skutek nadwrażliwości. Skuteczność past Colgate Sensitive Pro-Relief z technologią Pro-Argin została potwierdzona w badaniach klinicznych. Również polscy konsumenci, którzy testowali produkt, wskazywali na jego efektywne działanie. Po bezpośredniej aplikacji pasty i wmasowywaniu jej we wrażliwe miejsce przez 1 min oraz wykonaniu testu na nadwrażliwość, ankietowane osoby potwierdzały skuteczność produktu. W skład linia produktów Colgate Sensitive Pro-Relief wchodzą: pasta Colgate Sensitive Pro-Relief + Wybielanie 75 ml, pasta Colgate Sensitive Pro-Relief 75ml, szczoteczka Colgate 360 Sensitive Pro-Relief. Higieniczny: korzystaj z intu - icyjnego i automatycznego trybu oczyszczania urządzenia i śledź postęp procesu czyszczenia. Oczywiście, rękojeść Piezon z diodami, narzędzia EMS Swiss Instruments i akcesoria pomocnicze można sterylizować w temperaturze do 135 C. Dla bezpieczeństwa twojego i twoich pacjentów! Wiadomo, że nawet drobne błędy popełnione podczas leczenia implantologicznego sporo kosztują zarówno lekarza, jak i pacjenta. Wprowadzenie wszczepu pod złym kątem, przesunięcie o kilka setnych milimetra itp. powodują uzyskanie niezadowalającej estetyki, gorszej retencji, a bywa, że są przyczyną utraty implantu. Z tych względów prawidłowa diagnostyka oraz precyzyjne określenie warunków implantacji nabierają szczególnego znaczenia. Wyjątkowy: dzięki 17-stopniowej skali regulacja mocy pozwala idealnie dostosować się do każdej sytuacji klinicznej. Od delikatnego początku do zastosowań endodontycznych, poprzez rosnącą moc do zabiegów skalingu i preparacji aż po największą, stosowaną w leczeniu odtwórczym. Jednocześnie ciągła kontrola sygnału zwrotnego w połączeniu z inteligentną technologią i.piezon pozwala wysyłać równomierny, sinusoidalny sygnał, zapewniający delikatne i bezbolesne leczenie. Optymalna kontrola pracy narzędzia i maksymalna widoczność dzięki emisji światła z okrężnie ustawionych diod LED prowadzi do niedoścignionej wydajności we wszystkich zastosowaniach. Właściwy sposób na uzyskanie gładkich powierzchni zębów, maksymalnej ochrony dziąseł i niemal bezbolesnego leczenia. Poczuj perfekcję z nowym aparatem Piezon. Informacje dodatkowe: E.M.S. Electro Medical Systems S.A. Chemin de la Vuarpilliè re 31 CH-1260 Nyon, Szwajcaria Tel.: Faks: Trzeci wymiar diagnostyki stomatologicznej mgr inż. Radomir Łoziński Jeszcze niedawno technologia rentgenowskich obrazów trójwymiarowych (3 D) zwana tomografią komputerową z wiązką stożkową (CBCT), mimo niezaprzeczalnych zalet, była rzadko wykorzystywana ze względu na brak odpowiednich narzędzi, szkoleń i oprogramowania. Tak było do czasu pojawienia się aparatu Galileos firmy Sirona, stanowiącego nowoczesne, skuteczne i proste w obsłudze narzędzie diagnostyczne opracowane specjalnie dla potrzeb dentystów. Platforma ta umożliwia za pomocą opatentowanego, wygodnego w stosowaniu oprogramowania diagnostycznego Galaxis trójwymiarową, szczegółową wizualizację sytuacji klinicznej. Urządzenie cechuje doskonała jakość i szybkość uzyskiwania obrazu przy minimalnej dawce promieniowania. Poza implantologią Galileos jest przydatny w endodoncji, periodontologii, ortodoncji, profilaktyce i stomatologii rekonstrukcyjnej. Przygotowane specjalne dla implantologów oprogramowanie specjalistyczne Sirona Implant umożliwia jednoczesne planowanie protetyczno-chirurgiczne, co zmienia zasadniczo podejście do leczenia implantoprotetycznego. Punkt wyjścia stanowi bowiem odbudowa protetyczna, a implanty wszczepia się w ten sposób, by pasowały do zaplanowanej rekonstrukcji, inaczej mówiąc: Ë

13 DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion Produkty 13 P R O M O C J A Kodak 9500 Aparat Tomograficzny Wiązki Stożkowej (CBCT): trójwymiarowe obrazowanie w wielkim formacie Wyjątkowe możliwości diagnostyczne i unikalna jakość stworzona z myślą o ekspertach to właśnie Kodak 9500 Zaawansowany technologicznie i jednocześnie prosty w obsłudze tomograf wiązki stożkowej Kodak 9500 pozwala na trójwymiarowe obrazowanie całej czaszki. Aparat został zaprojektowany specjalnie dla potrzeb diagnostycznych dentystów i chirurgów twarzowoszczękowych. Tomografia komputerowa wiązki stożkowej (CBCT) tworzy rzeczywiste trójwymiarowe obrazy umożliwiające postawienie pewnej diagnozy i opracowanie planu leczenia. 2 tryby działania: pełna czaszka oraz szczęka i żuchwa pozwalają na dostosowanie typu zdjęcia do rzeczywistych potrzeb lekarza. Krótki czas skanowania w połączeniu z szybką rekonstrukcją 3D pozwalają na niemal natychmiastowe przedstawienie wyników i zmniejszają znacznie czas poświęcony na badanie. Tomograf Kodak 9500 zapewnia szybką i niezawodną trójwymiarową analizę, której jakość jest gwarantowana przez wieloletnie doświadczenia firmy Kodak. Nowoczesny wygląd oraz prosta obsługa odróżniają aparat Kodak 9500 od innych systemów pełnego obrazowania 3D. Pozycjonowanie naprzeciwko pacjenta pozwala na łatwiejszą komunikację z osobą badaną, a specjalna kolumna urządzenia umożliwia wykonywanie badań ludziom o różnym wzroście i osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Szybka procedura skanowania minimalizuje ryzyko poruszenia się pacjenta podczas badania i jest mniej stresująca, co pozwala na uzyskiwanie doskonałych radiogramów. Najważniejsze cechy Kodak 9500 to: obrazowanie 3D pełnego pola 18cmx20cm, możliwość pracy w trybie 9cmx 15cm, prosta obsługa i maksymalny komfort pacjenta, najnowsze innowacyjne rozwiązanie technologiczne, łatwy wybór nastawiania ekspozycji, krótki czas rekonstrukcji 3D, zapis badania w formacie DICOM 3.0 i integracja z systemem DI- COM, oprogramowanie pozwalające na przeglądanie badań 3D i projektowanie zabiegów implantologicznych, możliwość obrazowania struktur istotnych dla dentystów i chi - rurgów szczękowo-twarzowych podczas jednego badania, system szkoleń, wsparcie inżynierów oraz pełna 2-letnia gwarancja. Optident System S5 Endo Motor Mikrosilnik endodontyczny Sendoline S5 Endo Motor jest bezprzewodowym systemem do maszynowego opracowywania kanałów korzeniowych z funkcją kontroli momentu obrotowego i autorewersem, przeznaczonym do pracy z większością rotacyjnych systemów instrumentów niklowo-tytanowych. S5 Endo Motor: umożliwia bezpieczne opracowanie kanału korzeniowego, minimalizuje ryzyko złamania narzędzia w kanale dzięki kontroli bieżącego momentu obrotowego oraz funkcji autorewesu. Cechy użytkowe: lekkie, mobilne, bezprzewodowe urządzenie z zasilaniem akumulatorowym czytelny, przyjazny, bardzo prosty i łatwy w obsłudze panel sterowania szybkość obrotowa 300 obr./min, zalecana dla większości systemów instrumentów do pracy mechanicznej, 5 różnych ustawień momentu obrotowego (0,5-4 Ncm), wskaźnik momentu obrotowego sygnalizujący osiągnięcie wartości 75% maksimum, funkcja autorewersu zwiększająca bezpieczeństwo pracy, mała, lekka główka kątnicy zapewniająca dobrą widoczność pola zabiegowego, do sterylizacji w autoklawie, mały i lekki mikrosilnik (tylko 120 g), akumulator Li-IO, pozwalający na 2,5 godz. pracy przy pełnym naładowaniu współpraca z niemal wszystkimi systemami instrumentów rotacyjnych dostępnymi na rynku. POLDENT Á można zaprojektować idealną koronę na dokładnym, wirtualnym modelu kostnym. Jest to możliwe dzięki zintegrowaniu danych powierzchni (Cerec) z rentgenowskimi (Galileos). Nowa platforma pozwala również na ocenę położenia i grubości w 3 wymiarach tkanek przyzębia, co znacznie ułatwia określenie i rozwiązywanie problemów periodontologicznych. Widoczne oznakowanie kanału nerwu wewnątrz szczęki oraz wyświetlanie dostępnych wzorów z biblioteki implantów (zawiera ok. 60 systemów implantologicznych) umożliwiają precyzyjne zaplanowanie pozycjonowania wszczepu za pomocą oprogramowania w ciągu kilku minut po uzyskaniu skanu. Zgromadzone dane wysyła się do firmy SiCAT w Niemczech, skąd po 5 dniach roboczych można otrzymać gotowy szablon chirurgiczny, chociaż można powiedzieć, że to już przeszłość. Wkrótce wykonywanie szablonów będzie możliwe za pomocą obrabiarki inlab MCXL. Bardzo ważny element procedury leczniczej stanowi możliwość szczegółowego przedstawienia i omówienia z pacjentem wszelkich aspektów postępowania chirurgicznego i protetycznego podczas jednej wizyty. System Sirona Galileos zapewnia obecnie maksymalną przewidywalność wyników leczenia implantoprotetycznego i bezpieczeństwo terapii, oszczędność czasu oraz pełną współpracę z pacjentem.

14 14 Wydarzenia DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion Dni Implantologii 25 lat ciągłej ewolucji Dzieląc się własnymi doświadczeniami, firma Astra Tech rozpoczyna cykl spotkań naukowych, którego premiera odbędzie się 5-6. listopada br. w Hotelu Sheraton w Warszawie. Stworzona 25 lat temu koncepcja implantologiczna stanowiła punkt wyjścia dla osiągnięcia sukcesu dzisiaj Astra Tech Implant System należy do systemów o najlepszym poziomie dokumentacji naukowej oraz programie dożywotniej gwarancji. Nazwa kongresu Dni Implantologii 25 lat ciągłej ewolucji odzwierciedla koncepcję przekazania w zaledwie 2 dni najważniejszej wiedzy na temat sposobu rozpoczęcia praktyki implantologicznej i rozwoju umiejętności w tym zakresie. Dla lekarza i całego zespołu taka skondensowana forma przekazu informacji to naj - efektywniejsze wykorzystanie czasu. W tym roku okazja jest szczególna, bowiem firma Astra Tech Polska obchodzi rocznicę 5 lat istnienia na polskim rynku. Kongres będzie nie tylko podsumowaniem 5 lat działalności Astra Tech w Polsce, ale także 25 lat ciągłej ewolucji firmy na całym świecie. Patronat medialny nad Kongresem objęły Dental Tribune Polska i Wydawnictwo Kwintesencja. W pierwszym dniu obrad odbędą się następujące kursy: Kurs I teoretyczny średnioza - awansowany Stała czy ruchoma protetyka na implantach kryteria decyzji, dr n. med. Jan Pietruski; Kurs II praktyczny zaawansowany Kompleksowy protokół fazy chirurgicznej i protetycznej estetycznego leczenia implantologicznego, dr Julian Osorio oraz Dr Fernando Rojas-Vizcaya; Kurs III teoretyczny średniozaawansowany Planowanie i zarządzanie odbudowami protetycznymi u pacjentów z zaburzeniami czynnościowymi narządu żucia na implantach, dr Błażej Szczerbaniewicz. Drugiego dnia kongresu, po uroczystym otwarciu obrad i przywitaniu gości, uczestnicy będą mogli wysłuchać wielu interesujących wykładów, m.in.: Spojrzenie na 25-letnie perspektywy implantów stomatologicznych. Materiał, forma, powierzchnie dobre czy złe? Tomas Albrektsson; Astra Tech BioManagement Complex realne trwałe efekty kliniczne Helmut Steveling; Korekta i utrzymanie kształtu tkanek miękkich dla trwałego efektu estetycznego Mark Spatzner; Precyzyjne planowanie i odpowiednie produkty recepta na efekt kliniczny na całe życie Fernando Rojas Viscaya; Nie wszystkie implanty są takie same mniej znaczy więcej Anders Holmén; Prawdziwie biologiczne myślenie w celu poprawy estetyki i uzyskania właściwego profilu wyłaniania przy użyciu łączników projektowanych komputerowo Julian Osorio; Indywidualne podejście do estetyki indywidualne podejście do pacjenta Danuta Borczyk. Firma Astra Tech zapewnia tłumaczenie wszystkich wykładów. Dni Implantologii to impreza o charakterze szkoleniowym, spełniająca warunki wytycznych i zaleceń Naczelnej Rady Lekarskiej, także w zakresie przyznawania uczestnikom punktów edukacyjnych. Organizatorzy przygotowali specjalną atrakcyjną ofertę cenową dla zespołów implanto - logicznych dentysta-technik dentystyczny-personel pomocniczy. Więcej informacji, m.in. szczegółowy cennik oraz warunki rejestracji na stronie internetowej: DT VII Kurs Warszawski Endodoncja Periodontologia Protetyka Implantologia Na początku listopada br. ( r.), z inicjatywy Zofii Konopnickiej i Pawła Waszkiewicza (S&M Dental Firm), w Warszawie odbędzie się VII Kurs Warszawski Endodoncja Periodontologia Protetyka Implantologia. To ważne naukowe wydarzenie ma być przeglądem nowości w takich dziedzinach stomatologii, jak: endodoncja, periodontologia, protetyka i implantologia oraz ich praktycznym zastosowaniem w codziennej pracy lekarza dentysty. W tym roku, podobnie jak w ubiegłych latach, organizatorzy zaprosili do udziału w kursie wybitnych wykładowców z całego kraju. Swoje wykłady poprowadzą m.in.: prof. Halina Pawlicka, prof. Stanisław Suliborski, prof. Tomasz Konopka, dr hab. Małgorzata Pietruska, dr Danuta Borczyk oraz wiele innych uznanych autorytetów. Od kilku lat Kurs Warszawski cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem lekarzy dentystów, którzy przyjeżdżają z tej okazji do Warszawy z całego kraju, a nawet z zagranicy. Celem spotkania jest bowiem promowanie polskiej myśli naukowej w dziedzinie stomatologii zachowawczej i estetycznej oraz jej zastosowania w praktyce. Wiedza teoretyczna i praktyczna zdobyta przez uczestników podczas wykładów ilustrowanych licznymi przykładami klinicznymi, staje się niezwykle użyteczna w późniejszej pracy z pacjentem w gabinecie. Wyskoki poziom naukowy i organizacyjny Kursu Warszawskiego potwierdzają uczestnicy wykładów w opiniach zawartych w ankietach, przeprowadzanych podczas spotkań. Wysokim poziomem, doskonałą organizacją oraz niepowtarzalnym charakterem i klimatem Kurs Warszawski przyciąga coraz więcej nowych uczestników z całej Polski i na stałe wpisuje się w kalendarz najważniejszych wydarzeń naukowych. W 2005 r. w kursie wzięło udział ponad 500 osób, a w latach następnych ich liczba nie odbiegała znacznie od tego poziomu. W tym roku, decyzją Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie, uczestnicy będą mogli zdobyć aż 18 pkt. edukacyjnych! W czasie trwania VII Kursu Warszawskiego można będzie również zapoznać się z bogatą ofertą handlową wielu firm stomatologicznych oraz propozycjami wydawnictw medycznych. Firmy i wydawnictwa biorące udział w Kursie Warszawskim zapowiedziały też ufundowanie wielu atrakcyjnych nagród dla jego uczestników. Podobnie jak w latach ubiegłych, VII Kurs Warszawski odbędzie się pod auspicjami firmy Kerr- Polska, która dla każdego uczestnika ufundowała wartościowe prezenty w postaci materiałów stomatologicznych. Patronat prasowy nad imprezą sprawuje m.in. Dental Tribune Internatonal. Szczegółowe informacje i warunki uczestnictwa można znaleźć na stronach internetowych: i DT

15 DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion Wydarzenia 15 Nowe propozycje Środkowoeuropejskiej Akademii Implantologii (CEIA), 3-4. grudnia 2010 Stolica Małopolski już po raz 6. zaprasza implantologów, implantoprotetyków i lekarzy zajmujących się stomatologią estetyczną na Doroczne Sympozjum CEIA. W tym roku proponujemy 2 dni sesji wykładowych i zabiegowych. Sesja I Auditorium Maximum UJ (piątek 3. grudnia 2010) Dwie 4-godzinne prezentacje specjalistów z zakresu protetyki i periodontologii, na co dzień praktykujących implantoprotetyków i szkoleniowców. Wykłady poprowadzą: dr Ziv Mazor z Izraela i dr Paolo Corrado z Włoch. Tematyka będzie koncentrowała się wokół zaawansowanej implantoprotetyki, planowania i estetyki. przeprowadzi 3 zaawansowane zabiegi implantoprotetyczne. Uczestnicy sesji będą omawiali zabiegi pod względem: diagnostyki, planowania leczenia oraz stosowania technik pracy; przed, w trakcie i po zabiegach, wszystko w oparciu o transmisje z sali zabiegowej. Całodniowa sesja będzie znakomitym forum wymiany poglądów i doświadczeń między 3 różnymi klinicystami i uczestnikami, wśród których na pewno nie zabraknie praktykujących lekarzy. Implant Continuum Education NYU CD & OSIS & CEIA Sympozjum Środkowoeuropejskiej Akademii Implantologii jest częścią podyplomowego programu szkoleń w ramach współpracy New York University College of Dentistry, OSIS EDI i CEIA. Międzynarodowy program, na który składają się sesje wykładowe i praktyczne w kraju i za granicą kończy się uzyskaniem certyfikatu NYU CD & OSIS & CEIA. DT 14. Zjazd Polskiego Towarzystwa Ortodontycznego Centrum Kongresowe, Hotel Hilton w Warszawie, ul. Grzybowska 63 Dr Corrado poruszy temat rehabilitacji żuchwy, omówi sposoby postępowania prowadzące do osiągnięcia sukcesu terapeutycznego pod względem estetycznym i funkcjonalnym, wspólnie z uczestnikami będzie rozważał różne opcje leczenia, jego fazy i techniki z protetycznego punktu widzenia. Dr Mazor skoncentruje się na planowaniu i prawidłowym stosowaniu technik chirurgicznych w celu uzyskania estetycznych efektów. Uwzględni zagadnienia periodontologiczne tj. przeszczepy tkanek, regeneracja wyrostka, techniki odpowiadające za pierwotną stabilizację i stosowanie natychmiastowej implantacji. Odniesie się do kilku rodzajów przypadków: prostych i zaawansowanych. Uwieńczeniem dnia będzie wspólne spotkanie na CEIA Party, w okolicach Krakowskiego Rynku. Sesja II Instytut Stomatologii UJ (sobota 4. grudnia 2010) Całodniowe spotkanie europejskich klinicystów i lekarzy praktyków. Analiza, planowanie, zabiegi na żywo i dyskusja. Po raz pierwszy proponujemy inne spojrzenie na przedstawianie zabiegów na żywo. 3 doświadczonych operatorów Więcej informacji o ICE: Dental Depot Wasio Szczegółowe informacje o VI Sympozjum : Prof. zw. dr hab. Anna Komorowska (Polska) Prof. Hugo De Clerck (Belgia) Prof. Anne Marie Kuijpers-Jagtman (Holandia) Prof. Arild Stenvik (Norwegia) Dr Tiziano Baccetti Dr Veronica Giuntini Dr Gundega Jakobsone Dr Monica Palmer Dr David Sarver (USA) Dr n. med. Beata Walawska (Polska) Dr n. med. Barbara Warych (Polska)

16 16 Wydarzenia DEN TAL TRI BU NE Po lish Edi tion III Kongres Implantologiczny BEGO Semados W dniach września 2010r. na Zamku w Pułtusku odbędzie się 3. Kongres Implantologiczny BEGO Semados. Generalny przedstawiciel firmy BEGO Implant Systems już po raz 3. zaprasza na Kongres Implantoprotetyczny BEGO Semados. Drugi raz z rzędu impreza odbędzie się na terenie urokliwego XVwiecznego zamku w Pułtusku. Podobnie jak w ubiegłym roku, uczestnicy Kongresu mogą spodziewać się ciekawych wykładów i warsztatów oraz doskonałej wieczornej zabawy. Tematyka części merytorycznej związana będzie głównie z implantologią i implantoprotetyką. Ze swoimi odczytem pojawi się m.in. uznany niemiecki wykładowca prof. Marcel Wainwright. Dodatkowo na Kongresie wystąpią m.in.: dr med. dent. Christine Bindel (Niemcy), mistrz techniki dentystycznej Freddy Cauwels (Belgia), prof. Ryszard Koczorowski, dr n. med. Wojciech Kubiak oraz tech. dent. Maciej Uznański. Poza tematami zawiązanymi bezpośrednio z implantologią, na Kongresie poruszone zostaną również takie kwestie, jak: marketing w gabinecie stomatologicznym, odpowiedzialność cywilna w implantologii, zastosowanie botoksu dla lepszego efektu w stomatologii estetycznej (rozwinięcie zeszłorocznego tematu). W składzie Rady Naukowej 3. Kongresu Implantoprotetycznego BEGO Semados będą: prof. Stefan Baron, prof. Tadeusz Cieślik, prof. Ryszard Koczorowski, dr n. med. Mariusz Duda oraz dr n. med. Juliusz Minakowski. Poza częścią naukową organizator z wielką pieczołowitością zaplanował czas wolny od wykładów i warsztatów. W jeden z wieczorów czas umilać będzie Andrzej Rosiewicz z zespołem! Reszta atrakcji pozostaje niespodzianką. Tegoroczny Kongres zacznie się już w czwartek wieczorem, a nie w piątek w południe, jak miało to miejsce w zeszłym roku. Dzięki temu organizatorzy mają możliwość opracowania mniej napiętego grafiku wykładów i warsztatów. Kongres swoim patronatem objęło Polskie Stowarzyszenie Implantologiczne, a patronatem medialnym Dental Forum, wydawnictwo Dental Tribune Polska i Stomatologia Współczesna. Pełny program imprezy dostępny jest na stronie internetowej organizatora: Szczegółowe informacje o kongresie udzielane są w biurze organizatora: Denon Dental Sp. z o.o. ul. Kolejowa Konstancin-Jeziorna Tel.: (22) (Halina Królikowska) Tel. kom.: DT Dental Tribune Study Club po raz kolejny na CEDE! Dental Tribune Polska zaprasza na prezentacje podczas CEDE Podobnie jak w latach ubiegłych zapraszamy na wykłady prowadzone w formie Lunch & Learn. Żeby wysłuchać wykładów i zjeść smaczną przekąskę w miłej atmosferze, wystarczy odebrać vit i OSspray) proponujemy Państwu ciekawe i przydatne wykłady, organizowane przy współpracy z firmą Exactus, dotyczące wiedzy z zakresu obowiązkowego ubezpieczenia OC lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce. Wykłady będzie pro- 1. lub / ; : : 812 A7 Lunch kupon dostępny razem z gazetą targową Today i odwiedzić naszą salę wykładową (między godz a 15.00), znajdującą się w samym centrum targów (między halami 7A i 8A). Lunch kupony można otrzymać od naszych hostess, a także na stoiskach Dental Tribune (na środku Atrium między halami i przy samym wejściu do pawilonu 9). UWAGA! Liczba miejsc będzie ograniczona, a o uczestnictwie zadecyduje kolejność zgłoszeń!!! W tym roku program wykładów zapowiada się bardzo interesująco, oprócz prezentacji liderów rynku stomatologicznego (m.in.: AMD Lasers, Astra Tech, DMG, KaVo Polska, Natur Produkt Zdro- wadził ekspert w dziedzinie ubezpieczeń lek. med. Andrzej Baszkowski z Wielkopolskiej Izby Lekarskiej w czwartek i w piątek (23. i 24. września) o godz Wszystkich uważnych słuchaczy, uczestniczących co najmniej w 3 prezentacjach każdego dnia, zapraszamy codziennie po godzinie na chwilę relaksu po intensywnym dniu targowym czyli Happy Hour z DTI Polska, w programie degustacja win, poczęstunek i inne atrakcje-niespodzianki. Więcej szczegółów na temat Dental Tribune Study Club na CEDE 2010 można uzyskać na stronie a także w biurze Dental Tribune Polska, tel.: (22) Zapraszamy! DT

17 HYGIENE TRI BUNE The World s Hygiene New spa per Po lish Edi tion LIPIEC-SIERPIEŃ 2010 VOL. 1, NR 2 Praktyka Zwalczanie biofilmu bakteryjnego 4Strona 4 Praktyka Wybielanie zębów w opinii lekarza i pacjenta 4Strona 6 Wydarzenia Nowe technologie w stomatologii 4Strona 8 Różne oblicza ksylitolu Sandra Berger, USA Co to jest ksylitol? Jak działa? Od jak dawna się go stosuje? Jakie daje korzyści? Gdzie można go znaleźć? Ile go potrzebuję? Czy nie ma żadnych wad? To tylko niektóre z pytań, jakie zadają mi moi pacjenci, znajomi, a nawet sprzedawcy, kiedy mówię im o ksylitolu. Podczas poszukiwań gumy do żucia albo pastylek miętowych zawierających ksylitol, miałam okazję w sposób zupełnie niezamierzony wzbogacić wiedzę wielu pracowników sklepów spożywczych. Ksylitol z pewnością zmienił na lepsze życie moje i wielu innych osób. Kiedyś ksylitol można było znaleźć tylko w produktach ze sklepów ze zdrową żywnością. Dziś stał się znacznie bardziej popularny i można go bez trudu kupić w zwykłych sklepach spożywczych. Taka dostępność ułatwia pacjentom codzienne stosowanie ksylitolu, co w efekcie wpływa korzystnie na obserwowane wszechstronne korzyści. Czym jest ksylitol? Ksylitol to występujący naturalnie substytut cukru. Badania kliniczne wykazały, że jest on na - turalnym wrogiem bakterii. Ksylitol nazywa się często cukrem drzewnym lub brzozowym, po - nieważ tradycyjnie produkowano go z brzóz. Obecnie pozyskiwany jest głównie z kolb kukurydzy. Fot.: Subbotina Anna Fluor w herbacie może powodować choroby kości Nowe badania ujawniły, że u osób, które często piją herbatę zwiększa się ryzyko występo - wania problemów z kośćmi. Powodem jest znacznie większa niż przypuszczano do tej pory zawartość skoncentrowanego fluoru w czarnej herbacie. Badaniom poddano grupę pacjentów z zaawansowaną fluorozą kośćca. Wyniki sugerują, że to właśnie fluor zawarty w herbacie miał decydujący wpływ na stan zdrowia pacjenta. Tezę tę potwierdza wysoki poziom konsumpcji herbaty przez badane osoby. Każdy z badanych wypijał ponad 3 l herbaty dziennie przez ostatnie lat. Poprzednie badania szacowały, że zawartość fluoru w czarnej her - bacie to ok. 1-5 mg w 1 l, jednak dr Gary Whitford wraz ze współpracownikami z Medical College of Georgia w USA zdecydowali się powtórzyć badania z powodu pacjentów cierpiących na fluorozę kośćca. Wyniki ich badań, zaprezentowanych podczas International Association of Dental Research Conference w Barcelonie sugerują, że zawartość fluoru w czarnej herbacie jest znacznie wyższa. Wyniki te wskazują, że ilość fluoru w 1 l herbaty to nawet 9 mg w 1 l napoju. Komentując obserwacje, dr Whitford ostrożnie wypowiada się na temat rozważań dotyczących redukcji spożycia herbaty z powodu uzyskanych wyników. W innych badaniach wykazano bowiem wiele korzyści, jakie wynikają ze spożywania herbaty i zawartych w niej składników, np. polifenoli i antyutleniaczy. Jest to bardziej praktyczne, jeśli uwzględnimy znaczne ilości produkowanego i spożywanego ksylitolu. Do innych naturalnych źródeł ksylitolu należą śliwki, truskawki i maliny. Substancja ta w stanie czystym wygląda jak cukier, ponieważ ma postać białych kryształków. Smakuje także jak cukier, ma jednak o 40% mniej kalorii niż sacharoza. Zaledwie 1/3 wchłoniętego ksylitolu ulega metabolizmowi w ludzkim organiz - mie. Jak działa? Jamę ustną człowieka zamieszkuje ponad 400 szczepów bakterii. Cukier jest dla nich jednym z głównych źródeł energii i ułatwia im proliferację. Po spożyciu cukru w jamie ustnej powstają kwasy odpowiadające za silnie kwasowe środowisko wewnątrz jamy ustnej, co prowadzi do odwapnień szkliwa i zwiększa jego podatność na atak bakterii, prowadząc do próchnicy zębów. Ponieważ ksylitol jest poliolem zawierającym w cząsteczce 5 atomów węgla, nie ulega metaboliz - mowi przez bakterie jamy ustnej. W efekcie nie dochodzi do powstawania kwasów, które wywołują próchnicę zębów. Słodki smak stymuluje także przepływ śliny, która zobojętnia ewentualne kwasy powstałe w jamie ustnej i wypłukuje pozostałe nadmiary cukru. Ksylitol sprzyja utrzymywaniu w jamie ustnej za - sadowego odczynu, który nie jest przyjazny dla bakterii. Ksylitol nie tylko nie jest kariogenny, ponieważ nie przyczynia się do rozwoju próchnicy, ale ma także działanie kariostatyczne, zapobiegając lub zmniejszając liczbę powstających nowych ubytków HT strona 5 Blend-a-med PRO-EXPERT OCHRONA DZIĄSEŁ pasta o działaniu bakteriostatycznym NOWE SPOJRZENIE NA OCHRONĘ DZIĄSEŁ I NWRAŻLIWOŚĆ Pomaga chronić dziąsła przez działanie ograniczające rozmnażanie bakterii i uwalnianie toksyn. Pomaga w zmniejszaniu recesji dziąseł powodujących obnażanie kanalików zębinowych, które prowadzi do nadwrażliwości zębów. Redukcja płytki Ochrona dziąseł Zapobieganie i leczenie nadwrażliwości zębów

18 2 Praktyka HYGIENE TRI BU NE Po lish Edi tion Leasing w I półroczu 2010 r. kończy się okres spowolnienia Fot.: dekede Wg danych Związku Polskiego Leasingu (ZPL), leasingodawcy w ciągu 6 miesięcy br. sfinansowali aktywa o łącznej wartości 11,4 mld zł, czyli o 5% więcej niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Oznacza to, że w polskiej gospodarce następuje stopniowy wzrost inwestycji. Eksperci Spółek Leasingowych BZ WBK przewidują, że w drugiej połowie 2010 r. powinno być lepiej, przy czym wyższa dynamika inwestycji utrzyma się w sektorze maszyn i urządzeń, głównie w branży rolniczej i medycznej. Z danych ZPL wynika, że bardzo dużo, przede wszystkim dzięki dotacjom unijnym, inwestują w swoje gospodarstwa polscy rolnicy. Wartość umów wyniosła 724 mln zł (+59% r/r). BZ WBK Finanse & Leasing zajął w sektorze 2. miejsce, finansując sprzęt i maszyny o ponad dwukrotnie większej wartości niż w tym samym okresie roku ubiegłego. Leasing oraz specjalne pożyczki cieszyły się również dużą popularnością wśród lekarzy i weterynarzy. W sprzedaży sprzętu medycznego Spółki Leasingowe BZ WBK osiągnęły wzrost na poziomie 29% i zajęły 3. miejsce w segmencie. Zgodnie z planami z początku roku udało nam się osiągnąć dobre wyniki w kluczowym dla nas segmencie maszyn i urządzeń, w którym nasza sprzedaż rosła szybciej od średniej rynkowej. Zrealizowaliśmy także założenia dot. finansowania samochodów osobowych, gdzie awansowaliśmy na 3. pozycję z 6. zajmowanej po pierwszym półroczu 2009 r. Bardzo wysoką dynamikę sprzedaży blisko 77% w skali roku wypracowaliśmy też w coraz popularniejszym leasingu IT komentuje Wojciech Nowacki, Prezes Zarządu BZ WBK Finanse & Leasing. Mimo, że okres od stycznia do czerwca br. upłynął pod znakiem ostrej zimy, 2 fal powodziowych i żałoby narodowej, które wpłynęły na ograniczenia inwestycji polskich przedsiębiorstw, cała branża leasingowa odnotowała wynik dodatni. Siłą napędową rynku pozostają pojazdy, na które zostało udzielone finansowanie o wartości 6 mld zł, czyli o ponad 11% więcej niż w tym samym okresie 2009 r. Odbicie w tym segmencie to przede wszystkim reakcja na zmiany, które przedstawiło Ministerstwo Finansów w zakresie możliwości odliczania podatku VAT. W pierwszym półroczu 2010 r. Spółki Leasingowe BZ WBK sfinansowały ruchomości i nieruchomości o łącznej wartości 625 mln zł. Wypracowany wynik daje firmie 6. miejsce wśród polskich firm leasingowych. Oczekujemy, że w kolejnych kwartałach sytuacja w polskiej gospodarce nadal będzie się systematycznie poprawiać, co przełoży się także na nasze wyniki dodaje Wojciech Nowacki. HT Źródło: ComPress S.A. Mniej napojów gazowanych to więcej korzyści dla zdrowia jamy ustnej Wg dr. Nigel Cartner (British Dental Health Foundation) ograniczenie spożywania napojów gazowanych zmniejsza o 8% potencjalne ryzyko zawału, a o ok.5% chorób serca. Zawsze, kiedy spożywamy produkt zawierający cukier, narażamy nasze zęby na kilkugodzinny atak. Kiedy rzadziej spożywamy napoje gazowane, zmniejszamy czas, w którym zagrożone są nasze zęby mówi Cartner. Problem dotyczy nie tylko zdrowia jamy ustnej, ponieważ ze spożywaniem napojów zawierających cukier powiązane jest występowanie takich chorób, jak cukrzyca i otyłość. Najnowsze badania sugerują, że poprzez zmniejszenie ilości spożywanych napojów gazowanych, obniżamy również poziom ciśnienia tętniczego, co zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób powiązanych z ciśnieniem. Zamiana napojów gazowanych na wodę lub mleko to dobra droga do zdrowego uśmiechu. Kolejne badania BDHF, przeprowadzone w ramach programu National Smile Month pokazują, że ogromna część populacji poważnie niszczy swoje zęby codzienną dietą. W podsumowaniu wyników czytamy m.in., że 1 na 7 osób spożywa napoje gazowane prawie codziennie, a ponad 1 na 4 osoby w wieku pije napoje gazowane regularnie. Mężczyźni częściej sięgają po puszkę z napojem gazowanym, z kolei ludzie w wieku powyżej 60 lat wykazują znacznie mniejsze zainteresowanie spożywaniem napojów gazowanych. W ramach National Smile Month ankietowano ponad osób. Aby zredukować szkody pow - stałe na skutek spożycia pokarmów sprzyjających powstaniu kwasów, Badania przeprowadzone przez amerykańskich naukowców ujawniły powiązanie stanu zapalnego dziąseł z chorobami prostaty. eksperci zalecają żucie bezcukrowej gumy lub kończenie posiłku mlekiem albo serem w celu zneutralizowania kwasów. Dr Carter dodaje: Szczotkowanie zębów co najmniej 2 razy dziennie fluoryzowaną pastą to jeden z najlepszych sposobów przestrzegania zasad prawidłowej higieny jamy ustnej. Nić dentystyczna, gumy do żucia bez zawartości cukru i używanie płynu do płukania ust to podstawowe elementy prawidłowej higieny i dbałości o stan zdrowia zębów i jamy ustnej. Zdrowie dziąseł a choroby prostaty Badacze z Case Western Reserve University School of Dental Medicine oraz z University Hospitals Case Medical Center (Ohio) porównywali 2 czynniki: antygen prostaty (PSA) używany do mierzenia poziomu stanu zapalnego wśród pacjentów cierpiących na chorobę prostaty oraz kliniczny poziom przyczepu łącznotkankowego zębów i dziąseł (CAL), które mogą być używane jako wskaźnik choroby przyzębia. Podniesiony poziom czynnika PSA 4,0 ng/ml we krwi może być oznaką stanu zapalnego lub zmian nowotworowych. Wśród pacjentów ze zdrowym gruczołem poziom PSA nie przekracza 4,0 ng/ml, a poziom CAL wyższy niż 2,7 mm wskazuje chorobę przyzębia. Podobnie jak przerost prostaty, choroba przyzębia również indukuje wyższy poziom stanu zapalnego. Nabil Bissada przewodniczący Departamentu ds. Chorób Przyzębia w Szkole Dentystycznej powiedział: Pacjenci, którzy mają zarówno podwyższony poziom CAL oraz umiarkowany do ciężkiego stan zapalny prostaty, mają również wyższy poziom PSA lub stanu zapalnego. Dodał też, że może to wyjaśniać, dlaczego poziom PSA może być wyższy u pacjentów z chorobą prostaty. 35 mężczyzn z grupy próbnej, składającej się ze 150 osób, zostało zakwalifikowani do badań. Uczestnicy zostali wybrani spośród pacjentów University Hospitals Case Medical Center cierpiących na przerost prostaty w średnim lub bardzo poważnym stopniu, u których po przeprowadzeniu biopsji zdiagnozowano stan zapalny jamy ustnej lub zmiany nowotworowe. HT Uczestnicy zostali podzieleni na 2 grupy: jedna to osoby z wysokim poziomem PSA cierpiące na choroby prostatę i/lub zmiany nowotworowe w stopniu średnim albo poważnym, druga to chorzy z poziomem PSA niższym niż 4 ng/ml. Wszyscy badani nie byli poddawani leczeniu dentystycznemu przez ostatnie 3 miesiące, ale zostali zbadani badaniu w celu sprawdzenia zdrowia dziąseł. Podsumowując wyniki, badacze ze Szkoły Dentystycznej, Departamentu Urologii oraz z Instytutu Patologii stwierdzili, że u pacjentów najbardziej cierpiących na choroby prostaty, widoczne są również oznaki choroby przyzębia lub dziąseł. HT

19 HYGIENE TRI BU NE Po lish Edi tion Choroba dziąseł może zwiększyć ryzyko choroby Alzheimera Wg badań przeprowadzonych w New York Univeristy College of Dentistry, choroby dziąseł mogą podwyższać ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera. To pierwszy, oparty na długoterminowych obserwacjach dowód na to, że choroba dziąseł może zwiększyć ryzyko występowania dysfunkcji poznawczej, która jest ściśle powiązana z chorobą Alzheimera zarówno u osób zdrowych jak i wśród pacjentów cierpiących na zaburzenia poznawcze. Osoby z zapaleniem dziąseł są 9 razy bardziej narażone na rozwój zaburzeń poznawczych w porównaniu z tymi, którzy nie cierpią z powodu tego schorzenia. Badania dowodzą, że zapalenie dziąseł może prowadzić do zapalenia mózgu, neurodegeneracji oraz choroby Alzheimera. Dr Angela Kamer specjalista ds. periodontologii i dentystyki implantów, która prowadziła obserwację, mówi: Badania sugerują, że percepcyjnie normalny przypadek osoby, cierpiącej na zapalenie dziąseł wiąże się ze zwiększonym ryzykiem obniżenia funkcji poznawczych w porównaniu z pacjentem cierpiącym z powodu niewielkich stanów zapalnych dziąseł lub zupełnie ich pozbawionym. Badania te opierają się na analizie danych 152 pacjentów cierpiących na zapalenie dziąseł i zaburzenia funkcji poznawczych. Badania polegają na zbieraniu danych medycznych, psychologicznych, stanu zdrowia jamy ustnej oraz informacji społecznych populacji Danii. Dr A. Kamer analizowała dane z 20-letniego okresu, kończąc je w 1984 r., kiedy pacjencie, osiągnęli wiek 70 lat. Wyniki zostały zaprezentowane na corocznym spotkaniu Międzynarodowego Zrzeszenia Badań Dentystycznych, w czerwcu br. w Hiszpanii. Obserwacje zostały przeprowadzone przy współpracy z dr. Douglasem E. Morse prof. epidemiologii i promocji zdrowia w New York University College of Dentistry i innych naukowców z Danii. Jest to uzupełnienie badań Fot.: Peter Eggermann z 2008 r., które dowodzą, że osoby chore na chorobę Alzheimera mają znacznie podwyższony poziom antyciał i molekuł zapalnych powiązanych z chorobą dziąseł wewnątrz plazmy w porównaniu do ludzi zdrowych. Dr Kamer planuje dalsze obserwacje uzupełniające w tym zakresie z włączeniem w nie większej, bardziej zróżnicowanej etnicznie grupy, aby dokładniej zbadać dalsze powiązania pomiędzy chorobą dziąseł a obniżoną percepcją. DT Fot.: Serg Shalimoff Kolczykowane języki pacjentów to koszmar dla dentystów Nowe badania przeprowadzone w USA sugerują, że poddawanie się pacjentów przekłuwaniu języka może być prawdziwym koszmarem dla dentystów i ortodontów. Naukowcy z University of Buffalo opublikowali w Journal of Clinical Orthodontics wyniki badań, które pokazują, że osoby, które mają kolczyk w języku, wypychają go często przed przednie zęby i mogą tym powodować tworzenie się przerw między zębami. To jest podstawowy czynnik, który w perspektywie czasowej powoduje przesuwanie się zębów wyjaśnia inicjator badań, Sawsan Tabbaa ze School of Dental Medicine Univerytetu w Buffalo. Poprzednia ankieta, której zostali poddani uczniowie szkoły średniej w Buffalo ujawniła przypadki, kiedy kolczykowanie języka powodowało nawyki niszczące zęby: pchanie metalowego kolczyka przed lub pomiędzy przednie zęby to nawyk powszechnie traktowany jako zabawa wśród nastolatków. Wg Tabbaa to zachowanie, z którym można się spotkać u większoś - ci osób, które posiadają kolczyk w języku. Do badania została włączona 26- lenia pacjentka, która skarżyła się na powiększanie się przestrzeni pomiędzy górnymi siekaczami. Pacjentka miała kolczyk w języku w kształcie sztangi. Jej język został przekłuty 7 lat wcześniej. Pacjentka wypychała kolczyk przed górne siekacze, tworząc przestrzeń między nimi, a z upływem czasu wkładała kolczyk w powiększającą się szczelinę między zębami. Pacjentka nie miała żadnych przerw między górnymi siekaczami przed przekłuciem języka, co potwierdziły zdjęcia dostarczone przez dziewczynę. Przekłucie języka może spowodować poważne problemy dotyczące nie tylko zębów. Naukowcy wiążą je również z krwotokami, infekcjami, zniszczeniem zębów, urazami dziąseł, a w najgorszych przypadkach nawet z uszkodzeniem mózgu podkreśla Tabbaa. DT

20 4 Praktyka HYGIENE TRI BU NE Po lish Edi tion Zwalczanie biofilmu bakteryjnego ma istotne znaczenie dla zachowania zdrowia przyzębia Fred Michmershuizen, Dental Tribune Ameryka Biofilm bakteryjny jest przyczyną 2 najczęściej występujących chorób jamy ustnej: próchnicy zębów i chorób przyzębia. W wywiadzie dla Dental Tribune dr Fotinos S. Panagakos dyrektor działu relacji i strategii badań klinicznych w dziale Badań i Rozwoju firmy Colgate-Palmolive Co. omawia wpływ biofilmu na otaczające tkanki miękkie oraz sposoby jego zwalczania. Dlaczego problem biofilmu jest tak istotny? Choroby przyzębia to choroby wywoływane przez różne drobnoustroje, które charakteryzują się występowaniem stanu zapalnego dziąseł wywołanego obecnością płytki bakteryjnej biofilmu. Nieleczone prowadzą do utraty tkanek przyzębia, kości, a wreszcie zęba. W ciągu minionych kilkudziesięciu lat przeprowadzono ważne badania kliniczne i podstawowe, które pozwoliły poznać złożoną charakterystykę mikrobiologiczną i fizjopatologiczną chorób przyzębia. Wiemy już, że mamy tu do czynienia z połączeniem infekcji bakteryjnej, reakcji immunologicznej gospodarza oraz metabolizmu tkanki kostnej, a także genetycznych i środowis - kowych czynników ryzyka. Powszechnie uznaje się rolę płytki bakteryjnej w inicjowaniu i postępie chorób przyzębia. W jamie ustnej można znaleźć ponad 400 gatunków bakterii, ale tylko wybrane gatunki patogenne wytwarzają substancje szkodliwe dla tkanek dziąseł. Produkty niektórych patogenów, takie jak lipopolisacharydy (LPS) i enzymy proteolityczne wyzwalają w sposób bezpośredni lub pośredni reakcję tkanek gospodarza, indukując syntezę białek pro - zapalnych (cytokin) i podnosząc poziom mediatorów zapalnych, co prowadzi do stanu zapalnego i niszczenia tkanek. Jeśli nie zostaną podjęte działania prewencyjne lub terapia, dochodzić będzie do postępu jącej destrukcji tkanek podtrzymujących ząb, powstawania kieszonek klinicznych, resorpcji kości, a wreszcie do utraty zęba. Jak biofilm bakteryjny wpływa na otaczające tkanki miękkie? Jeśli biofilm bakteryjny nie będzie usuwany, będzie wyzwalał przewlekły stan zapalny dziąseł i tkanek przyzębia. Prowadzi to do destrukcji tkanki łącznej dziąseł, więzadła ozębnej i kości wyrostka. Reakcją tkanek przyzębia na odkładający się na powierzchni zębów biofilm jest stan zapalny. Płytka nazębna składa się z wielu rodzajów bakterii, które mocno przywierają do tkanek zębów. Naukowcy coraz lepiej poznają złożone interakcje zachodzące na poziomie molekularnym, np. pomiędzy bakteriami i osłonką nabytą pochodzenia śli - nowego pokrywającą ząb, a także pomiędzy gram-dodatnimi ziarniakami typowymi dla wczesnej płytki i gram-ujemnymi bakteriami nitkowatymi, które pojawiają się na powierzchni zębów wraz z dojrzewaniem płytki. Najnowsze badania pozwoliły poznać układ złożonych szlaków porozumiewania się bakterii (tzw. sygnalizator zagęszczenia, quorum sensing), w którym mediatorami są rozpuszczalne związki chemiczne wydzielane przez bakterie. Klinicznie stan zapalny objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i krwawieniem podczas zgłębnikowania. Jednak na poziomie molekularnym i komórkowym procesy zapalne definiuje naciek komórkowy i uwalnianie różnorodnych cytokin. Głównym czynnikiem wyzwalającym stan zapalny tkanek dziąsła jest obecność biofilmu bakteryjnego w miejscu kontaktu zęba i tkanek miękkich. Produkty bakterii obecnych w płytce inicjują w tkankach łańcuchy reakcji, które prowadzą do odpowiedzi gospodarza oraz do procesów destrukcji tkanek. W jaki sposób pacjenci mogą radzić sobie ze zwalczaniem płytki bakteryjnej w warunkach domowych? Czy są jakieś szczególnie przydatne techniki albo produkty dostępne bez recepty? Walkę z biofilmem zaczynamy codzienną higieną jamy ustnej. Mechaniczne oczyszczanie zębów i sąsiadujących tkanek dziąsła usu - wa większość biofilmu, jaki nagromadził się od czasu poprzedniego szczotkowania. W ciągu kilku godzin od najdokładniejszego nawet umycia zębów bakterie kolonizują powierzchnię zęba, przede wszystkim wzdłuż brzegu dziąsłowego i w przestrzeniach międzyzębowych. Tworzący się biofilm uwalnia produkty aktywne biologicznie, w tym lipopolisacharydy (endo - toksyny), peptydy o działaniu chemotaktycznym, toksyczne białka i kwasy organiczne. Te cząsteczki dyfundują do nabłonka dziąsła, gdzie inicjują odpowiedź gospodarza, prowadzącą w efekcie do zapalenia dziąseł, a w niektórych przypadkach do zapalenia przyzębia. Kliniczne zapalenie dziąseł charakteryzuje się zmianą koloru z naturalnie różowego na czerwony z towarzyszącym obrzękiem, a często także wrażliwością i bolesnością dotykową. Jeśli mamy do czynienia z zapaleniem dziąseł, zazwyczaj delikatne nawet badanie brzegu dziąsła sondą powoduje krwawienie. Zapalenie dziąseł jest często niebolesne i dlatego może pozos - tawać nieleczone przez wiele lat, a brak interwencji na tym etapie może prowadzić do progresji choroby. To dlatego choroby przyzębia przedstawia się często jako spektrum stopnia zaawansowania. Wobec stopnia złożoności chorób przyzębia i znaczenia zdrowia jamy ustnej, nasuwa się kluczowe pytanie: jak najlepiej zapobiegać i leczyć choroby przyzębia? Zabie gi kliniczne, takie jak skaling i wygładzanie korzeni przynoszą natych - miastowe i uniwersalne korzyści. Z kolei rutynowa pielęgnacja jamy ustnej pozwala utrzymać zdrowe środowisko wewnątrz jamy ustnej i zmniejszyć częstość występowania chorób. Można spekulować, że substancja terapeutyczna, która miałaby jednocześnie właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne zapewniałaby wyjątkowo korzys - tne i unikatowe działanie w profilaktyce chorób przyzębia, zarówno stosowana u osób należących do grupy wysokiego ryzyka, jak i w ramach codziennej pielęgnacji w populacji ogólnej. Obecna strategia terapeutyczna zmierzająca do kontroli chorób przyzębia obejmuje mechaniczne usuwanie złogów znad oraz spod dziąseł. Może także obejmować miejscowe lub ogól - noustrojowe stosowanie środków przeciwbakteryjnych. Czy preparaty przeciwbakteryjne o działaniu powierzchniowym (pasty do zębów, płyny do płukania lub żele) mogą być przydatne w zwalczaniu biofilmu w jamie ustnej? Wyjątkowe połączenie triklosanu, kopolimeru i fluorku w paście do zębów, zwiększa skuteczność konwencjonalnych zabiegów higienicznych, co potwierdzono klinicznie. W technologii tej wyko - rzystuje się opatentowany system, złożony ze środka przeciwbakte - ryjnego o szerokim spektrum triklosanu oraz kopolimeru eteru poliwinylometylowego i kwasu maleinowego (PVM/MA). Dzięki temu uzyskano przedłużone działanie przeciwbakteryjne w jamie ustnej, co zapewnia lepszą kontrolę płytki nazębnej i pozwala zapobiegać oraz leczyć zapalenie dziąseł. Triklosan jest związkiem przeciwbakteryjnym o szerokim spektrum działania, który zabija bakterie patogenne bytujące w jamie ustnej. Klinicznie aktywne stężenie tri - klosanu utrzymuje się nawet do 12 godz. po zakończeniu szczot - kowania i dzięki temu działanie przeciwbakteryjne pozostaje zachowane także w czasie, kiedy nie szczotkujemy zębów. W praktyce wykazano, że pasty do zębów zawierające triklosan z kopolimerem i fluorkiem są znamiennie statystycznie bardziej skuteczne klinicznie w zapobieganiu próchnicy, hamowaniu odkładania kamienia oraz znoszeniu nieprzyjemnego zapachu z ust, a także kontrolowaniu odkładania płytki nazębnej i leczeniu zapalenia dziąseł. Tą metodą wie - lokierunkowej pielęgnacji jamy ustnej można znacząco wspomagać rutynowe zabiegu higieniczne w jamie ustnej i ułatwiać utrzymanie zdrowego środowiska wewnątrzustnego. Kontrola biofilmu bakteryjnego poprzez wydajne zabiegi higieniczne w jamie ustnej w połączeniu ze stosowaniem odpowiednich produktów, np. specjalnych past do zębów, pozwala uzyskać u większości pacjentów dobry stan zdrowia jamy ustnej pomiędzy kolejnymi wizytami u dentysty. A jak wygląda leczenie w gabinecie stomatologicznym? Czy istnieją metody terapii zalecane przez lekarzy? Profesjonalne usunięcie biofilmu i kamienia nazębnego ma krytyczne znaczenie dla zachowania optymalnego stanu tkanek przyzębia. U większości, jeśli nie uwszystkich pacjentów z zapaleniem dziąseł, dla osiągnięcia tego celu wystarczą regularne wizyty zazwyczaj co 6 miesięcy w połączeniu z prawidłową higieną domową. W przypadkach bardziej zaawansowanej choroby przyzębia, dla przywrócenia stanu zdrowia niezbędne będzie podjęcie bardziej agresywnych działań w gabinecie stoma - tologicznym. Zabiegi te obejmują skaling i wygładzanie korzeni, oczyszczanie za pomocą ultra - dźwięków i ewentualnie zabiegi chirurgiczne, mające na celu korektę utrzymujących się głębokich kieszeni przyzębnych, których pacjent nie byłby w stanie sam wystarczająco dokładnie czyścić po zakończeniu terapii. W przypadku utrzymujących się kieszonek przyzębnych, które nie reagują na tradycyjne metody leczenia, niektórzy lekarze stosują aplikowane miejscowo środki przeciwbakteryjne, a w wybranych sytuacjach także preparaty o działaniu systemowym. Równie ważna jak profesjonalne leczenie zaawansowanego zapalenia przyzębia jest pielęgnacja i utrzymywanie efektów przez pacjenta pomiędzy wizytami w gabinecie. Doskonała codzienna higiena jamy ustnej ma jeszcze większe znaczenie u tych osób, które są poddawane leczeniu z powodu ciężkich chorób przyzębia. Często zaleca się dodatkowe stosowanie preparatów wspomagających, w tym przepisanych przez dentystę. Mogą to być zalecone przez lekarza płyny do płukania jamy ustnej z chlorheksydyną, pasty do zębów i/lub dostępne bez recepty płyny do płukania o działaniu przeciwbakteryjnym, a także specjalistyczne produkty do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych. U pacjentów poddawanych leczeniu z powodu zaawansowanej choroby przyzębia często po zakończeniu terapii dochodzi do powstawania recesji dziąseł z obnażeniem powierzchni korzeni. Odsłonięta powierzchnia korzenia jest bardziej podatna na próchnicę, większe jest także ryzyko nadwrażliwości zębiny. Lekarz dentysta może nakładać lakier fluorowy na obnażone powierzchnie zębów. Może także przepisać pastę do zębów o zawartości ppm fluoru do codziennego stosowania w domu. Firma Colgate wprowadziła ostatnio nową pastę polerską do znoszenia nadwrażliwości w gabinecie. Opiera się ona na technologii Pro-Argin. Pastę można stosować na gumce profilaktycznej w kształcie kieliszka i kątnicy wolnoobrotowej. Wykazano, że zapewnia ona szybką i trwałą ulgę w nadwrażliwości zębiny. Co, poza współpracą pacjenta, ma największe znaczenie dla zachowania dobrego stanu zdrowia jamy ustnej? Zwalczanie biofilmu bakteryjnego ma kluczowe znaczenie dla zachowania zdrowia przyzębia. Nigdy jednak nie osiągniemy sukcesu bez doskonałej codziennej pielęgnacji, która leży w zakresie działań pacjenta. Wiemy, że nie każdy pacjent jest w stanie osiągnąć ten cel, niezależnie od tego, ile wysiłku włożymy w jego wyedukowanie. Niestety, u niektórych osób dochodzi do rozwoju bardziej zaawansowanej choroby przyzębia, która wymaga intensywnego leczenia profesjonalnego i staranniejszej pielęgnacji domowej. Lekarz dentysta lub higienistka ma do wyboru wiele produktów aplikowanych w gabinecie, przepisywanych przez lekarza lub dostępnych bez recepty, które ułatwiają utrzymanie dobrego zdrowia przyzębia po zakończeniu terapii. Badania wykazały, że stosowanie dostępnych bez recepty produktów o działaniu przeciwbakteryjnym może ułatwić pacjentom kontrolę odkładania biofilmu pomiędzy porannym i wieczornym szczotkowaniem, a także zachowanie zdrowia tkanek przyzębia pomiędzy kolejnymi wizytami w gabinecie dentystycznym. HT Dr Fotinos S. Panagakos uzyskał tytuł lekarza dentysty w UMDNJ-New Jersey Dental School oraz tytuł doktora biochemii i bio - logii molekularnej w UMDNJ- Graduate School of Biomedical Sciences w czerwcu 1992 r. W maju 1999 r. uzyskał tytuł MA na Seton Hall University, a w grudniu 2007 r. ukończył MBA na Lehigh University. Dr Panagakos przez 14 lat pracował w New Jersey Dental School. W tym czasie zajmował wiele stanowisk administracyjnych, pracował m.in. jako administrator praktyk grupowych, dyrektor ds. bezpieczeństwa środowiskowego oraz prodziekan ds. studentów. Dr Panagakos aktywnie uczestniczył zarówno w dyplomowych, jak i podyplomowych programach edukacji stomatologicznej w NJDS. Prowadził także badania naukowe, zajmując się rolą białek stanu zapalnego w procesach biologicznych zachodzących w tkankach miękkich. W czerwcu 2005 r. rozpoczął pracę na stanowisku zastępcy kierownika działu badań klinicznych produktów do pielęgnacji jamy ustnej w firmie Colgate Palmolive. Do jego obowiązków należało prowadzenie badań klinicznych i wspieranie rozwoju działu pielęgnacji jamy ustnej w Ameryce Płn. oraz Colgate Oral Pharmaceuticals. W styczniu 2006 r. dr Panagakos awansował na stanowisko dyrektora ds. stosunków zawodowych i spraw naukowych na rejon Ameryki Płn. Pracując na tym stanowisku, odpowiadał za współpracę pomiędzy firmą Colgate a środowiskami zawodowy - mi i akademickimi USA, koordynował programy edukacji zawodowej oraz przekazywał wyniki badań naukowych środowiskom zawodowym. Od kwietnia 2009 r. F. Panagakos pracuje jako dyrektor działu relacji i strategii badań klinicznych w dziale Badań i Rozwoju firmy Colgate-Palmolive Co. Jego obowiązki obejmują nadzór nad badaniami klinicznymi, tworzenie strategii komunikacji naukowej oraz kontakty ze stomatologicznymi organizacjami zawodowymi.

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DLACZEGO DRUGA OPINIA MEDYCZNA? Coraz częściej pacjenci oraz ich rodziny poszukują informacji o przyczynach chorób oraz sposobach ich leczenia w różnych źródłach.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie i. informacje o. chorobie Parkinsona. Parkinson s information and support Polish

Wsparcie i. informacje o. chorobie Parkinsona. Parkinson s information and support Polish Wsparcie i informacje o chorobie Parkinsona Parkinson s information and support Polish Diagnoza choroby Parkinsona może wywróci życie do góry nogami - dlatego warto zwrócić się do nas Jeśli chorują Państwo

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE. Doc. Adam Fronczak

Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE. Doc. Adam Fronczak Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE Doc. Adam Fronczak Zdrowie obywateli jest podstawowym priorytetem Unii Europejskiej. Unijna polityka w dziedzinie zdrowia funkcjonuje równolegle

Bardziej szczegółowo

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA NASTĘPNY Z RAKIEM PŁUCA Czy wiedzą Państwo, że: Rak płuca, z szacunkową liczbą 353 000 zgonów każdego roku, to niekwestionowany lider pod względem liczby zgonów spowodowanych przez choroby nowotworowe

Bardziej szczegółowo

Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie

Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie Teresa Leonardo Alves Polska, listopad 2009 Health Action International (HAI) jest niezależną, globalną siecią starającą się zwiększyć dostęp

Bardziej szczegółowo

Tomasz Bonek Marta Smaga Spółka z o.o. dla Dolnośląskiej Izby Gospodarczej. Szkolenie. Jak zarabiać w internecie? Przenieś swój biznes do sieci!

Tomasz Bonek Marta Smaga Spółka z o.o. dla Dolnośląskiej Izby Gospodarczej. Szkolenie. Jak zarabiać w internecie? Przenieś swój biznes do sieci! Tomasz Bonek Marta Smaga Spółka z o.o. dla Dolnośląskiej Izby Gospodarczej Szkolenie Jak zarabiać w internecie? Przenieś swój biznes do sieci! O nas Współautorzy jednego z największych sukcesów na polskim

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ MAJ 2009 REZOLUCJA RADY EUROPEJSKICH LEKARZY DENTYSTÓW (CED) KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ WPROWADZENIE Lekarz dentysta jest podstawowym świadczeniodawcą

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

DZIŚ STAWIĘ CZOŁA IPF. walczzipf.pl. Dla osób, u których zdiagnozowano IPF: Porady, jak rozmawiać z lekarzem o chorobie i opcjach jej kontrolowania

DZIŚ STAWIĘ CZOŁA IPF. walczzipf.pl. Dla osób, u których zdiagnozowano IPF: Porady, jak rozmawiać z lekarzem o chorobie i opcjach jej kontrolowania walczzipf.pl WSPIERAMY PACJENTÓW Z IDIOPATYCZNYM WŁÓKNIENIEM PŁUC DZIŚ STAWIĘ CZOŁA IPF Dla osób, u których zdiagnozowano IPF: Porady, jak rozmawiać z lekarzem o chorobie i opcjach jej kontrolowania PL/ESB/1702/0001

Bardziej szczegółowo

Edukacja w cukrzycymiejsce i rola. pielęgniarek w Finlandii

Edukacja w cukrzycymiejsce i rola. pielęgniarek w Finlandii Edukacja w cukrzycymiejsce i rola pielęgniarek w Finlandii Outi Himanen, pielęgniarka, pielęgniarka specjalistka, edukator, menadżer edukacji. Centrum Edukacji/Fińskie Stowarzyszenie Diabetologiczne Zawartość

Bardziej szczegółowo

NHSScotland poprawia sposób wykorzystania informacji o pacjentach z dokumentacji GP.

NHSScotland poprawia sposób wykorzystania informacji o pacjentach z dokumentacji GP. NHSScotland poprawia sposób wykorzystania informacji o pacjentach z dokumentacji GP. Polish version: NHSScotland is improving the way it uses information from GP patient records. Pomaga to mnie. GP, Lanark.

Bardziej szczegółowo

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny GlaxoSmithKline Pharmaceuticals 2009-2010 Jerzy Toczyski Prezes Zarządu GlaxoSmithKline Pharmaceuticals SA Od odpowiedzialności do

Bardziej szczegółowo

dr Przemysław Bury Centrum Stomatologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

dr Przemysław Bury Centrum Stomatologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu Projekt badań profilaktycznych z zakresu zdrowia jamy ustnej, skierowany do dzieci uczęszczających w roku szkolnym 2010/2011 do klas I i VI szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Śrem Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Celem Tygodnia Szczepień w Polsce jest podkreślanie roli szczepień powszechnych i indywidualnych poprzez:

Celem Tygodnia Szczepień w Polsce jest podkreślanie roli szczepień powszechnych i indywidualnych poprzez: W dniach 22-26 kwietnia obchodzimy, już po raz IX, Europejski Tydzień Szczepień. Jest to inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), realizowana i koordynowana na poziomie lokalnym przez poszczególne

Bardziej szczegółowo

Ile kosztuje pacjentki zaawansowana choroba nowotworowa rak piersi? Seminarium Innowacje w leczeniu raka piersi ocena dostępności w Polsce.

Ile kosztuje pacjentki zaawansowana choroba nowotworowa rak piersi? Seminarium Innowacje w leczeniu raka piersi ocena dostępności w Polsce. Ile kosztuje pacjentki zaawansowana choroba nowotworowa rak piersi? Seminarium Innowacje w leczeniu raka piersi ocena dostępności w Polsce. Warszawa, 17 stycznia 2014 ZAAWANSOWANY RAK PIERSI Badanie kosztów

Bardziej szczegółowo

Co wiemy o HD w Chinach?

Co wiemy o HD w Chinach? Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Powstała Chińska Sieć Choroby Huntingtona Powstała Chińska Sieć Choroby Huntingtona.

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zdrowie publiczne z perspektywy społecznej. Wyniki konsultacji. Ewa Borek, Fundacja My Pacjenci

Zdrowie publiczne z perspektywy społecznej. Wyniki konsultacji. Ewa Borek, Fundacja My Pacjenci Zdrowie publiczne z perspektywy społecznej. Wyniki konsultacji Ewa Borek, Fundacja My Pacjenci Konsultacje Kwestionariusz online - opracowany przez ekspertów z zakresu zdrowia publicznego i systemu ochrony

Bardziej szczegółowo

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów

Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Trafna diagnoza i właściwe leczenie Opinia lekarska wybitnych światowych specjalistów Oferta specjalna dla najlepszych klientów Avivy i ich rodzin Dziękujemy, że są Państwo z nami Upewnij się, kiedy chodzi

Bardziej szczegółowo

Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2015. Prognozy rozwoju na lata 2015-2020

Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2015. Prognozy rozwoju na lata 2015-2020 Rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: czerwiec 2015 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Którzy dostawcy prywatnych ubezpieczeń i usług zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Polska Liga Walki z Rakiem. Międzynarodowe inspiracje

Polska Liga Walki z Rakiem. Międzynarodowe inspiracje Polska Liga Walki z Rakiem Międzynarodowe inspiracje Stowarzyszenie Europejskich Lig Walki z Rakiem (ECL) www.europeancancerleagues.org Bruksela, Belgia info@europeancancerleagues.org ECL WIZJA: Europa

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

Usługi telekomunikacyjne dla segmentu biznesowego i operatorskiego w Polsce 2015. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021

Usługi telekomunikacyjne dla segmentu biznesowego i operatorskiego w Polsce 2015. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021 Usługi telekomunikacyjne dla segmentu biznesowego i operatorskiego w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: styczeń 2016 Format: pdf Cena od: 2200 Sprawdź w raporcie Ile wart jest biznesowy

Bardziej szczegółowo

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis 18 sierpnia 2010 r. Młody obywatel Opis Młodzie ludzie przy wsparciu nauczycieli i władz samorządowych badają kapitał społeczny w swojej miejscowości. Przedstawiają wnioski władzom lokalnym. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Canon Essential Business Builder Program. Wszystko, co potrzebne, by odnieść sukces w biznesie

Canon Essential Business Builder Program. Wszystko, co potrzebne, by odnieść sukces w biznesie Canon Essential Business Builder Program Wszystko, co potrzebne, by odnieść sukces w biznesie Essential Business Builder Program wprowadzenie Prowadzenie działalności w obszarze druku nie jest łatwym zadaniem.

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r.

Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2010 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Ochrona zdrowia w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia cukrzycy

Epidemiologia cukrzycy Cukrzyca kiedyś Epidemiologia Epidemiologia - badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU. wydział: FIZJOTERAPII

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU. wydział: FIZJOTERAPII AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU wydział: FIZJOTERAPII REKRUTACJA 2016/2017 AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU wydział: FIZJOTERAPII kierunek: FIZJOTERAPIA 2- letnie studia magisterskie

Bardziej szczegółowo

Janusz A. Marszalec Jak zostać przedsiębiorcą Zbuduj własną firmę i odnieś sukces!

Janusz A. Marszalec Jak zostać przedsiębiorcą Zbuduj własną firmę i odnieś sukces! Janusz A. Marszalec Jak zostać przedsiębiorcą Zbuduj własną firmę i odnieś sukces! Obecnym i przyszłym przedsiębiorcom, którzy codziennie walczą o lepszy byt dla siebie i rodziny, i o lepszy świat. W książce

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Komisji Kształcenia i Nauki przy Bydgoskiej Izbie Lekarskiej w okresie VI kadencji

Sprawozdanie z działalności Komisji Kształcenia i Nauki przy Bydgoskiej Izbie Lekarskiej w okresie VI kadencji Sprawozdanie z działalności Komisji Kształcenia i Nauki przy Bydgoskiej Izbie Lekarskiej w okresie VI kadencji Komisję Kształcenia i Nauki powołano decyzją Prezydium Okręgowej Izby Lekarskiej w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą?

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Polish ND40 Start your own Business p.2 &3 Czy chciałbyś rozpocząć własną działalność gospodarczą? Wielu ludzi rozważa otworzenie własnego biznesu. Znają historię

Bardziej szczegółowo

Collaborate more. Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej

Collaborate more. Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej Collaborate more Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej Microsoft Unified Communication Name: Artur Racinowski Title: UC Product

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia Programu Zdrowotnego ZDROWA GMINA na lata 2015-2016 oraz udzielenia dotacji dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2016 Kilka słów o historii Każdego roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wybiera temat przewodni Światowego Dnia Zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Jerzy Toczyski, Wiceprezes Zarządu ZPIFF INFARMA

Jerzy Toczyski, Wiceprezes Zarządu ZPIFF INFARMA Telemedycyna i farmakoterapia jak stymulować postęp? Jerzy Toczyski, Wiceprezes Zarządu ZPIFF INFARMA Prezes Zarządu i Dyrektor Generalny GlaxoSmithKline w Polsce Kongres Innowacyjnej Gospodarki Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie

Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie www.biotechnologia.pl Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie O portalu portal rozwija się od 13 lat lider mediów o tematyce innowacyjnego biobiznesu zespół portalu

Bardziej szczegółowo

Komunikacja z pacjentem - profesjonalna obsługa pacjenta

Komunikacja z pacjentem - profesjonalna obsługa pacjenta Komunikacja z pacjentem - profesjonalna obsługa pacjenta Pacjenci szpitali, klinik, Zakładów Opieki Zdrowotnej coraz częściej oczekują profesjonalnej obsługi ze strony personelu placówek medycznych. Aby

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku w sprawie wyrażenia zgody na realizację programu zdrowotnego w zakresie szczepień ochronnych przeciwko grypie, dla mieszkańców Miasta

Bardziej szczegółowo

Jak uczyd wg wytycznych 2010?

Jak uczyd wg wytycznych 2010? Jak uczyd wg wytycznych 2010? Przeżycia w nagłym zatrzymaniu krążenia zależą od jakości dowodów naukowych leżących u podstaw wytycznych, efektywności nauczania i środków przeznaczonych na implementację

Bardziej szczegółowo

Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców

Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców Jerzy Bagiński, FPE Seminarium dla MSP, Katowice 26.11.2014 2 Cele i aktualna działalność Fundacji Działa nieprzerwanie od 1992 roku

Bardziej szczegółowo

Najambitniejsi polscy studenci Najlepsze firmy i instytucje z Polski

Najambitniejsi polscy studenci Najlepsze firmy i instytucje z Polski Polskie Stowarzyszenie Studenckie na Uniwersytecie w Cambridge Cambridge University Polish Society Najambitniejsi polscy studenci Najlepsze firmy i instytucje z Polski Uniwersytet w Cambridge, styczeń

Bardziej szczegółowo

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3

Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Warszawa, 29 maja 2013 roku Wyniki badania profilaktyki lekarskiej w zakresie porad żywieniowych dla dzieci do lat 3 Cele badania Badanie przeprowadzono w celu poznania dodatkowych przyczyn złej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Rynek HVAC w Polsce Prognozy rozwoju na lata

Rynek HVAC w Polsce Prognozy rozwoju na lata 2 Język: polski, angielski Data publikacji: grudzień 2015 Format: pdf Cena od: 1700 Możesz mieć wpływ na zawartość tego produktu. Podziel się opinią! Sprawdź w raporcie Jakie rozwiązania HVAC cieszą się

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Kongres Mięsny: Producenci mięsa nie mogą pójść spać

Kongres Mięsny: Producenci mięsa nie mogą pójść spać Kongres Mięsny: Producenci mięsa nie mogą pójść spać data aktualizacji: 2016.04.19 Rosnące znaczenie e-commerce, nowe wyzwania związane z promocją marek wędlin w mediach społecznościowych, ewolucja modelu

Bardziej szczegółowo

REVIDERM AG THE ART OF AGELESS BEAUTY

REVIDERM AG THE ART OF AGELESS BEAUTY REVIDERM AG THE ART OF AGELESS BEAUTY REVIDERM AG firma Jako wiodąca firma w zakresie specjalistycznej pielęgnacji, REVIDERM opracowuje i wytwarza preparaty kosmetyczne bazując na najnowszych odkryciach

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z pacjentem, żeby chciał się leczyć? dylemat lekarza praktyka. Joanna Narbutt Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi

Jak rozmawiać z pacjentem, żeby chciał się leczyć? dylemat lekarza praktyka. Joanna Narbutt Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi Jak rozmawiać z pacjentem, żeby chciał się leczyć? dylemat lekarza praktyka Joanna Narbutt Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi Łuszczyca a pacjent Przewlekła choroba skóry Nieuleczalna

Bardziej szczegółowo

Kardiologia małych zwierząt

Kardiologia małych zwierząt Międzynarodowa Konferencja VetCo Kardiologia małych zwierząt 5-6 września 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja 7/2, 00-401 Warszawa

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZDROWOTNA W UJĘCIU EUROPEJSKIM. Maciej Hamankiewicz Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej

PROFILAKTYKA ZDROWOTNA W UJĘCIU EUROPEJSKIM. Maciej Hamankiewicz Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej W UJĘCIU EUROPEJSKIM Maciej Hamankiewicz Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej NA ŚWIECIE 1974 r. - Nowe perspektywy dla zdrowia Kanadyjczyków pierwsza na świecie narodowa strategia polityki zdrowotnej wykorzystująca

Bardziej szczegółowo

badania obserwacyjne

badania obserwacyjne bioscience Wysoka jakość naszych usług została wielokrotnie potwierdzona przez międzynarodowe audyty 2 www.bioscience.pl kompleksowość Oferujemy wszechstronną obsługę projektu od zaplanowania badania do

Bardziej szczegółowo

Produkty złożone (combo) stosowane w nadciśnieniu tętniczym a system refundacji leków ocena potencjału oszczędności

Produkty złożone (combo) stosowane w nadciśnieniu tętniczym a system refundacji leków ocena potencjału oszczędności Produkty złożone (combo) stosowane w nadciśnieniu tętniczym a system refundacji leków ocena potencjału oszczędności MIEJ SERCE I PATRZAJ W SERCE... I TĘTNICE HEALTH PROJECT MANAGEMENT 23 maja 2016 r. Nieprzestrzeganie

Bardziej szczegółowo

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. 18 października 2012 EMA/653433/2012 EMEA/H/A-5(3)/1319 Pytania i dopowiedzi na temat analizy nie-selektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Bardziej szczegółowo

Oferta dotycząca projektu: Ekspert przekazywania oraz dzielenia się wiedzą i umiejętnościami w organizacji

Oferta dotycząca projektu: Ekspert przekazywania oraz dzielenia się wiedzą i umiejętnościami w organizacji Oferta dotycząca projektu: Ekspert przekazywania oraz dzielenia się wiedzą i umiejętnościami w organizacji Poznań, 2016 Moje motto zawodowe to: Ustawiczny rozwój osobisty prowadzi do harmonii i sukcesu

Bardziej szczegółowo

Collaborate more. Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej

Collaborate more. Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej Collaborate more Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej Microsoft Unified Communication Name: Artur Racinowski Title: UC Product

Bardziej szczegółowo

Rynek dermokosmetyków w Polsce Prognozy rozwoju na lata

Rynek dermokosmetyków w Polsce Prognozy rozwoju na lata 2 Język: polski, angielski Data publikacji: październik 2015 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Jaka jest wartość i struktura rynku dermokosmetyków w Polsce? Które produkty generują największą

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM.

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. + Kim jesteśmy? + Czym się zajmujemy? + Nasza oferta + Doświadczenie Cel: prezentacja możliwości współpracy FORMEDIS Stron: 10 2/12 KIM JESTEŚMY? + jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Prosimy o przeczytanie tej ulotki. Zmiany w sposobie przechowywania danych medycznych

Prosimy o przeczytanie tej ulotki. Zmiany w sposobie przechowywania danych medycznych Prosimy o przeczytanie tej ulotki Zmiany w sposobie przechowywania danych medycznych NHS w Anglii zmienia sposób przechowywania i obsługiwania Twoich danych medycznych. Prosimy o uważne przeczytanie tej

Bardziej szczegółowo

Prognoza Cisco: 13-krotny wzrost globalnego ruchu w sieciach mobilnych na przestrzeni lat

Prognoza Cisco: 13-krotny wzrost globalnego ruchu w sieciach mobilnych na przestrzeni lat Prognoza Cisco: 13-krotny wzrost globalnego ruchu w sieciach mobilnych na przestrzeni lat 2012-2017 Prognoza Cisco wskazuje, że do 2017 roku technologia 4G będzie obsługiwać prawie 10 % wszystkich połączeń

Bardziej szczegółowo

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie EPALE Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie Korzyści z rejestracji na platformie: Dostęp do aktualnych informacji o najważniejszych wydarzeniach, osiągnięciach i trendach w sektorze

Bardziej szczegółowo

Finansowanie świadczeń telemedycznych z prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych

Finansowanie świadczeń telemedycznych z prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Finansowanie świadczeń telemedycznych z prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Dr n. med. Piotr Soszyński Telemedycyna zastosowanie technologii z obszaru telekomunikacji i informatyki w celu świadczenia opieki

Bardziej szczegółowo

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Które podmioty uruchomią szpitale publiczne w Polsce? Jakie są przewidywania odnośnie kolejnych przekształceń

Bardziej szczegółowo

Dokąd idziemy? Co osiągamy?

Dokąd idziemy? Co osiągamy? Dokąd idziemy? Co osiągamy? Partnerzy Szerokiego Porozumienia na Rzecz Umiejętności Cyfrowych Warszawa, 28 kwietnia 2014 r. Misja spowodowanie trwałej zmiany społecznej, w wyniku której mieszkańcy Polski

Bardziej szczegółowo

Systemowe aspekty leczenia WZW typu C

Systemowe aspekty leczenia WZW typu C Systemowe aspekty leczenia WZW typu C Dr n. med. Jakub Gierczyński, MBA Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-PZH Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia, Uczelnia Łazarskiego Warszawa, 06.06.2017 r. Systemowe

Bardziej szczegółowo

W związku z tym zapraszam Państwa na szkolenie organizowane przez moją Kancelarię, na

W związku z tym zapraszam Państwa na szkolenie organizowane przez moją Kancelarię, na Poznań, 25 marca 2015 r. Szanowni Państwo, prowadzenie gabinetu dentystycznego to trudne i odpowiedzialne zadanie. Jestem pewna, że w świadczeniu usług medycznych są Państwo profesjonalistami i zawsze

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

Manufaktura czy e-fabryka ubezpieczeń? Jakie produkty życiowe mają szansę na dojrzałym rynku i jak prowadzić ich dynamiczną dystrybucję.

Manufaktura czy e-fabryka ubezpieczeń? Jakie produkty życiowe mają szansę na dojrzałym rynku i jak prowadzić ich dynamiczną dystrybucję. .expertise.innovation.partnership Manufaktura czy e-fabryka ubezpieczeń? Jakie produkty życiowe mają szansę na dojrzałym rynku i jak prowadzić ich dynamiczną dystrybucję. 1 Skończyły się zielone pola -

Bardziej szczegółowo

Deklaracja PFED w sprawie miejsca i roli edukatora w opiece nad pacjentem z cukrzycą

Deklaracja PFED w sprawie miejsca i roli edukatora w opiece nad pacjentem z cukrzycą Deklaracja PFED w sprawie miejsca i roli edukatora w opiece nad pacjentem z cukrzycą 1. Cukrzyca jest chorobą przewlekłą. Nie da się jej całkowicie wyleczyć, można ją jednak kontrolować tak skutecznie,

Bardziej szczegółowo

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII INFARMA, Katarzyna Połujan Prawo i finanse 2015 Warszawa 08.12.2014 PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ RESORTU ZDROWIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA ZDROWOTNEGO OBYWATELI

Bardziej szczegółowo

Handel detaliczny artykułami spożywczymi w Polsce Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata

Handel detaliczny artykułami spożywczymi w Polsce Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata Handel detaliczny artykułami spożywczymi w Polsce 2013 Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2013-2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q3 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Jakie

Bardziej szczegółowo

Portret Zdrowia Mojej Rodziny

Portret Zdrowia Mojej Rodziny Portret Zdrowia ojej Rodziny INICJATYWA NACZELNEGO LEARZA STANÓW ZJEDNOCZONYCH W SPRAWIE HISTORII ZDROWIA RODZINY Brigham and Women's Hospital Family History Project JA NALEŻY WYPEŁNIĆ FORULARZ? Formularz

Bardziej szczegółowo

Rynek usług leczenia niepłodności w Polsce 2015. Analiza rynku i prognozy rozwoju

Rynek usług leczenia niepłodności w Polsce 2015. Analiza rynku i prognozy rozwoju Rynek usług leczenia niepłodności w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: luty 2015 Format: pdf Cena od: 1300 Sprawdź w raporcie Którzy dostawcy usług leczenia niepłodności znajdują się

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Jak wprowadzić produkty spożywcze na rynek w Chinach poprzez Szanghaj Xijiao International?

Jak wprowadzić produkty spożywcze na rynek w Chinach poprzez Szanghaj Xijiao International? Jak wprowadzić produkty spożywcze na rynek w Chinach poprzez Szanghaj Xijiao International? dr Jerzy Rzymanek, Klaster Eksport Promocja Azja, Robayu Corp. Sp. z o.o. Shanghai XiJiao International Agricultural

Bardziej szczegółowo

17. badanie CEO Survey Powrót do starych wyzwań w nowych warunkach

17. badanie CEO Survey Powrót do starych wyzwań w nowych warunkach www.pwc.com 17. badanie CEO Survey Powrót do starych wyzwań w nowych warunkach Śniadanie prasowe 22 stycznia 2014 r. O badaniu 17 edycja globalnego badania przeprowadzona w czwartym kwartale 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Rynek leków generycznych i innowacyjnych w Polsce Polityka refundacyjna i prognozy rozwoju na lata

Rynek leków generycznych i innowacyjnych w Polsce Polityka refundacyjna i prognozy rozwoju na lata Rynek leków generycznych i innowacyjnych w Polsce 2014 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q2 Format: pdf Cena od: 950 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecnie wartość i potencjał rynku leków generycznych

Bardziej szczegółowo

Raport z badania procesu kształcenia na Wydziale Turystyki i Zdrowia w roku akademickim 2014/2015

Raport z badania procesu kształcenia na Wydziale Turystyki i Zdrowia w roku akademickim 2014/2015 Filia AWF Warszawa w Białej Podlaskiej Zespół ds. oceny procesu kształcenia Raport z badania procesu kształcenia na Wydziale Turystyki i Zdrowia w roku akademickim 2014/2015 W wyniku przeprowadzonych analiz

Bardziej szczegółowo

Rynek oświetlenia w budownictwie w Polsce Prognozy rozwoju na lata

Rynek oświetlenia w budownictwie w Polsce Prognozy rozwoju na lata Rynek oświetlenia w budownictwie w Polsce 2014 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q2 Format: pdf Cena od: 1700 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecna wartość rynku oświetlenia w budownictwie w Polsce?

Bardziej szczegółowo

Rynek HVAC w Polsce 2013. Prognozy rozwoju na lata 2013-2015

Rynek HVAC w Polsce 2013. Prognozy rozwoju na lata 2013-2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Q2 Format: pdf Cena od: 1700 Sprawdź w raporcie Jaką część polskiego rynku HVAC stanowią obecnie nowe inwestycje? Jak kształtuje się całkowita liczba projektów

Bardziej szczegółowo

Collaborate more. Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej

Collaborate more. Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej Collaborate more Praca grupowa nad dokumentacją i komunikacja pomiędzy zespołami. Rzecz o mobilnej pracy w administracji publicznej Microsoft Unified Communication Name: Artur Racinowski Title: UC Product

Bardziej szczegółowo

PORADNIK. Cztery kroki do symulacji dynamicznej w Autodesk

PORADNIK. Cztery kroki do symulacji dynamicznej w Autodesk PORADNIK Cztery kroki do symulacji dynamicznej w Autodesk DLACZEGO INŻYNIER P R O J E K T U J Ą C Y MASZYNY POWINIEN ZAINTERESOWAĆ SIĘ MOŻLIWOŚCIĄ SYMULACJI Symulacje niosą za sobą wiele korzyści. W ankiecie

Bardziej szczegółowo

SÓL I ŚWIATŁO W PIELEGNIARSTWIE DIABETOLOGICZNYM

SÓL I ŚWIATŁO W PIELEGNIARSTWIE DIABETOLOGICZNYM SÓL I ŚWIATŁO W PIELEGNIARSTWIE DIABETOLOGICZNYM Alicja Szewczyk Klinika Endokrynologii i Diabetologii Instytut Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Światło poranka https://pl.wikipedia.org/wiki/światło

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r.. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne -

Bardziej szczegółowo

Chirurgia szczękowo-twarzowa i stomatologia

Chirurgia szczękowo-twarzowa i stomatologia Międzynarodowa Konferencja VetCo Chirurgia szczękowo-twarzowa i stomatologia 16-17 maja 2015 Warszawa Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al. 3 Maja 7/2, 00-401

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji projektu InTraMed-C2C Seminarium w ramach Małopolskiego Festiwalu Innowacji

Doświadczenia z realizacji projektu InTraMed-C2C Seminarium w ramach Małopolskiego Festiwalu Innowacji Doświadczenia z realizacji projektu InTraMed-C2C Seminarium w ramach Małopolskiego Festiwalu Innowacji Lek. med. Krzysztof Bederski Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa / Project Manager Krakowski Szpital

Bardziej szczegółowo

Studia menedżerskie. Opis kierunku. WSB Opole - Studia podyplomowe. ,,Studia menedżerskie'' - studia podyplomowe w WSB w Opolu- edycja VI.

Studia menedżerskie. Opis kierunku. WSB Opole - Studia podyplomowe. ,,Studia menedżerskie'' - studia podyplomowe w WSB w Opolu- edycja VI. Studia menedżerskie WSB Opole - Studia podyplomowe Opis kierunku,,studia menedżerskie'' - studia podyplomowe w WSB w Opolu- edycja VI. Zarządzanie przedsiębiorstwem wymaga od menedżerów zdolności do osiągania

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Krótko o inkubatorze Forma prawna Spółka akcyjna Zasięg geogr. Polska (Świat) Start 2008 Oczekiwana st. zwrotu 70 % rocznie Debiut NC 7 czerwca 2010 Ilość projektów

Bardziej szczegółowo

Innowacje w hematoonkologii ocena dostępności w Polsce

Innowacje w hematoonkologii ocena dostępności w Polsce Warszawa, 22 maja 2012 r. Seminarium edukacyjne pt.: Podsumowanie Seminarium 22 maja 2012 r. miało miejsce w Warszawie ósme z kolei seminarium Fundacji Watch Health Care pt.: " - ocena dostępności w Polsce".

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. 1. Cel szkolenia

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. 1. Cel szkolenia 1. Cel szkolenia m szkolenia jest nauczenie uczestników stosowania standardu PRINCE2 do Zarządzania Projektami Informatycznymi. Metodyka PRINCE2 jest jednym z najbardziej znanych na świecie standardów

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014 Bartłomiej Noszczyk Klinika Chirurgii Plastycznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 22 5841 191 Warszawa 22-01-2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok

Bardziej szczegółowo