1. WPROWADZENIE PL

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. WPROWADZENIE PL0202049"

Transkrypt

1 OCENA DAWKI POCHŁONIĘTEJ W DIAGNOSTYCE MEDYCZNEJ RADIOIZOTOPOWEJ I RENTGENOWSKIEJ Marta Wasilewska-Radwańska 17, Artur Stępień 2 ' Wydział Fizyki i Techniki Jądrowej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków 5. Wojskowy Szpital Kliniczny SPZOZ, Kraków Abstract ESTIMATION OF ABSORBED DOSE IN MEDICAL DIAGNOSTICS WITH USE OF RADIOISOTOPE AND X-RAYS In this work we estimate the absorbed dose of the patients undergoing medical examination with use of the radioisotope Tc-99m and X-rays. The discussion has been presented for several examples of complementary diagnostics methods such as kidneys (renoscintigraphy, urography), bones (scintigraphy, spine X-ray examination) and breast (mammoscintigraphy, mammography). The medical internal radiation dose (MIRD) has been evaluated. 1. WPROWADZENIE PL Diagnostyka medyczna z użyciem radioizotopów [1] różni się od diagnostyki rentgenowskiej. Obrazy scyntygraficzne określają kształt, wielkość, położenie oraz makrostrukturę badanego narządu. Ponadto pozwalają one na badanie jego funkcji czynnościowych i dlatego stanowią cenne uzupełnienie badań radiologicznych (rentgenowskich). Wymaga to jednak, podania pacjentowi (np. dożylnie, doustnie) radiofarmaceutyku (związku chemicznego znakowanego radioizotopem) odpowiedniego dla badanego narządu. Najczęściej stosowanym radioizotopem jest Tc-99m ze względu na dostępność generatora molibdenowo-technetowego ( 99 Mo- 99m Tc). Wewnętrzne narażenie radiacyjne (MIRD - Medical Internal Radiation Dose) określane jest poprzez dawkę pochłoniętą [Gy] i dawkę efektywną [Sv], których wartości zależą między innymi od podanej aktywności radiofarmaceutyka, czasu jego przebywania w organizmie i biodystrybucji. Dawka efektywna zwana też skuteczną, obliczana ze znajomości dawki pochłoniętej, czynnika jakości promieniowania i odpowiednich czynników wagowych tkanek [2], pozwala na określenie napromienienia całego ciała lub wybranych jego części. W przypadku diagnostyki rentgenowskiej źródło promieniowania (lampa) znajduje się poza pacjentem i dawka pochłonięta spowodowana jest tłumieniem promieniowania przez prześwietlaną część organizmu. Zwykle dawka promieniowania wychodzącego" z pacjenta stanowi od 0,1 do 1% dawki na wejściu", tj. na powierzchni skóry pacjenta [3]. Obliczenie dawki efektywnej wymaga zmierzenia dawki pochłoniętej w standardowym dla danego badania fantomie, a następnie wyznaczenie współczyn- 315

2 ników pozwalających na przeliczenie dawki powierzchniowej na dawkę w narządzie np. przy użyciu kodu MCNP (Monte Carlo Neutron Photon code). W prezentowanej pracy przedstawiono omówienie sposobu szacowania wewnętrznego narażenia radiacyjnego pacjentów oraz porównanie dawek pochłoniętych uzyskiwanych przez pacjentów w przypadku badań z użyciem radioizotopu Tc-99m (Tj/2=6,02 godz., Ey=140 kev) oraz z użyciem promieniowania rentgenowskiego na przykładzie badań nerek, kości oraz sutka. 2. WEWNĘTRZNE NARAŻENIE RADIOLOGICZNE Obliczenie dawki MIRD [4] wymaga określenia źródła" promieniowania (narząd lub miejsce w organizmie, w którym znajduje się radiofarmaceutyk) oraz tarczy", tj. narządu lub miejsca w organizmie, dla którego dawka ma być wyznaczona. Następnie niezbędna jest znajomość następujących wielkości fizycznych: aktywności radiofarmaceutyku i czasu jego przebywania w źródle, całkowitej energii i rodzaju promieniowania emitowanego przez źródło", ułamka energii (dla każdego rodzaju promieniowania) emitowanej przez źródło i docierającej do tarczy". Aktywność preparatu promieniotwórczego z uwzględnieniem czasu jego przebywania w źródle" określa wielkość zwana aktywnością skumulowaną A [Bq-s], której definicję podano poniżej: A=$A(t)dt (1) o gdzie: A(f) - funkcja, określająca zależność aktywności [Bq] w źródle" od czasu,?=0 czas podania radiofarmeceutyku, t= czas zniknięcia" promieniotwórczości ze źródła". Wartość aktywności skumulowanej zależy zarówno od szybkości wchłaniania radiofarmaceutyku przez organizm, jak i jego usuwania fizycznego" (poprzez rozpad promieniotwórczy) oraz biologicznego", wynikającego z fizjologicznych czynności organizmu. Uwzględnienie tych procesów wymaga wprowadzenia następujących pojęć: a) okres wchłaniania radiofarmaceutyka T w [s] jest to czas, po którym aktywność preparatu w źródle" osiągnie 63% wartości maksymalnej; b) okres półrozpadu izotopu promieniotwórczego 7/ [s], zwany też fizycznym" okresem półrozpadu; c) okres półrozpadu biologicznego (fizjologicznego) T/, [s] jest to czas, po którym połowa aktywności zostanie usunięta ze źródła" wskutek procesów fizjologicznych. Wykorzystując powyższe pojęcia definiuje się efektywny czas wchłaniania T we [s] radiofarmaceutyku jako równy: 316

3 T T T = " f T w +T f oraz efektywny czas wydalania T e [s] jako: TT T e = -^^ (3) T '' +T / gdzie TW, Tf i TI, są odpowiednio okresami wchłaniania, rozpadu fizycznego i usuwania biologicznego radiofarmaceutyku. Bardzo ważnym zagadnieniem dla określenia jaki procent podanej aktywności znalazł w wybranym źródle" jest znajomość biokinetyki preparatu promieniotwórczego oraz jego czasowej lokalizacji w organizmie. Istnieje szereg modeli matematycznych pozwalających na śledzenie biodystrybucji radiofarmaceutyku. Jednym z nich jest model kompartmentowy, w którym przyjmuje się, że organizm ludzki składa się z przedziałów (kompartmentów), połączonych ze sobą i wymieniających między sobą radiofarmaceutyk. Wymiana opisywana jest przy użyciu odpowiednich współczyników kinetycznych i transportu masy. Międzynarodowa Komisja Ochrony Radiologicznej (International Commission on Radiological Protection, ICRP) w publikacjach [5] oraz [6] między innymi wprowadza dla nowych radiofarmaceutyków modele biokinetyczne, dawki pochłonięte i dawki efektywne. Należy nadmienić, że SAAM Institute, Inc. (Seattle, WA, USA) [7] oferuje gotowe oprogramowania dla obliczeń z zakresu biokinetyki różnych radiofarmaceutyków. Dla ułatwienia obliczenia średniej dawki pochłoniętej D przez tarczę" od aktywności skumulowanej w wybranym źródle" (z uwzględnieniem całkowitej liczby przejść jądrowych, rodzaju promieniowania i energii) wprowadzono wielkość S podającą dawkę pochłoniętą przypadającą na jednostkę skumulowanej aktywności i wyrażaną w [mgy/gbq-godz.] lub w [rad/mci-godz.]. Wartości wielkości S dla większości stosowanych radioizotopów i różnych źródeł" oraz tarcz" można znaleźć w tablicach np. [3]. Średnią dawkę pochłoniętą przez wybraną tarczę" (narząd) oblicza się ze wzoru: D = A-S [Gy] _ (4) po uprzednim obliczeniu skumulowanej aktywności A. 3. PORÓWNANIE DAWEK POCHŁONIĘTYCH OTRZYMYWANYCH PRZEZ PACJENTÓW W DIAGNOSTYCE RADIOIZOTOPOWEJ I RENTGENOWSKIEJ Porównanie dawek pochłoniętych przeprowadzono dla badań nerek, kości oraz sutka. W badaniach radioizotopowych używano Tc-99m z następującymi preparatami: 317

4 a) dla nerek 99m Tc-MAG3 (merkaptoacetyloglicyna) MBq i 99m Tc-DTPA (dietylenotriaminopentooctan sodu) MBq, b) dla kości 99m Tc-MDP (metylenodifosfonian) MBq i 99m Tc-HMDP (hydroxymetanodifosfonian) MBq, c) dla sutka 99m Tc-MIBI (metoksyizobutyloizonitryl) MBq. Podane powyżej aktywności podane są dla standardowego dorosłego pacjenta. Aktywności te są korygowane w zależności od masy ciała i wieku badanego. Wartości dawek pochłoniętych oszacowane w oparciu o dane literaturowe [2, 3] były odpowiednio równe dla nerek (renoscyntygrafia) l i 1,1 mgy, dla kości ok. 6 mgy, natomiast dla sutka (mammoscyntygrafia) ok. 6,5 mgy. Odpowiednio wartości dla badań rentgenowskich standardowego pacjenta (masa ciała około 70 kg) [8, 9] przy pomiarze dawki w powietrzu na powierzchni ciała, łącznie z promieniowaniem rozproszonym i przy zastosowaniu folii wzmacniających o czułości około 200 są: miednica i układ moczowy 10 mgy, kręgosłup lędźwiowy 10 mgy (AP) i 30 mgy (LAT), kręgosłup piersiowy 7 mgy (AP) i 20 mgy (LAT), zdjęcia mammograficzne bez kratki przeciw rozproszeniowej l mgy i z kratką 3 mgy dla zdjęć wykonywanych w projekcji osiowej mammografem z anodą molibdenową i takim też filtrem. Dawki pochłonięte w rentgenowskiej tomografii komputerowej dla badań kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego są równe 35 mgy w przeliczeniu na jeden skan (pomiar na fantomie). Należy podkreślić, że w rentgenodiagnostyce na wielkość dawki otrzymywanej przez pacjenta mają znaczący wpływ następujące czynniki: widmo energetyczne promieniowania (zależne od wysokiego napięcia i filtracji zestawu), natężenie promieniowania pierwotnego, rozmiary wiązki pierwotnej, jakość detektora (w rentgenografii rodzaj filmu i ekranu wzmacniającego) oraz prawidłowość procesu obróbki fotochemicznej zdjęć. Prawidłowy dobór wyżej wymienionych czynników może nawet o 2 rzędy wielkości zmniejszyć narażenie radiologiczne pacjenta [10]. 4. PODSUMOWANIE Powszechne stosowania promieniowania jonizującego w medycynie, zarówno w diagnostyce, jak i w terapii i wynikające stąd napromienienie pacjentów spowodowało przyjęcie przez Radę Unii Europejskiej Dyrektywy nr 97/43/EURATOM z dnia 30 czerwca 1997 roku [11] jako obowiązującej w krajach Unii. Dyrektywa ta dotyczy ochrony sanitarnej ludności przed ryzykiem związanym z promieniowaniem jonizującym przy naświetleniach do celów medycznych i stosuje się między innymi do naświetleń pacjenta w ramach diagnostyki lub leczenia indywidualnego. W stanowisku negocjacyjnym Polski bezpieczeństwo jądrowe i ochrona przed promieniowaniem 318

5 umieszczone zostały w obszarze Środowisko". Ze względu na to, że obecne polskie przepisy tylko częściowo odpowiadają wymaganiom Dyrektywy nr 97/43/EURATOM, a jej implementacja pociągnie za sobą działania organizacyjne, techniczne oraz ekonomiczne, Polska wniosła o 4-letni okres przejściowy w tym zakresie, który trwać będzie do 31 grudnia 2006 roku [12]. Powyższa Dyrektywa narzuca między innymi obowiązek optymalizacji i utrzymaniu na najniższym możliwym poziomie dawek, surowy nadzór nad urządzeniami radiologicznymi w zakresie ochrony przed promieniowaniem, wdrożenie stosownych programów gwarancji jakości, włącznie z kontrolą jakości oraz oceną dawek napromieniowania lub poziomu aktywności preparatów radioizotopowych. Dzięki wdrożeniu i w Polsce Dyrektywy nr 97/43/EURATOM nastąpi zmniejszenie narażenia radiologicznego pacjentów diagnozowanych przy użyciu promieniowania jonizującego. LITERATURA [1]. Królicki L.: Medycyna nuklearna. Fundacja im. L. Rydygiera, Warszawa 1996, 391 s. [2]. Międzynarodowe podstawowe normy ochrony przed promieniowaniem jonizującym i bezpieczeństwa źródeł promieniowania. Państwowa Agencja Atomistyki, Warszawa 1997, 353 s. (Tłumaczenie z angielskiego: Safety Series No , IAEA, Vienna 1994). [3]. Dendy P.P., Heaton B.: Physics for Diagnostic Radiology. Second Edition. Institute of Physics Publishing, Bristol and Philadelphia 1999,446 s. [4]. Sorenson J.A., Phelps M.E.: Physics in Nuclear Medicine. Second Edition. W.B. Saunders Company, Philadelphia 1987, 590 s. [5]. ICRP Publication 53: Radiation Dose to Patients from Radiopharmaceuticals [6]. ICRP Publication 80: Radiation Doses to Patients from Radiopharmaceuticals. Addendum 2 to ICRP Publication 53, [7]. [8]. Sources and Effects of Ionizing Radiation, UNSCEAR 1993 Report to the General Assembly with Scientific Annexes. United Nations, New York 1993, 922 s. [9]. Diagnostyka obrazowa - podstawy teoretyczne i metodyka badań. PZWL, Warszawa 2000, 576 s. [10]. Liniecki J.: Zasady systemu ochrony radiologicznej. W: Człowiek i promieniowanie. Red. A. Hrynkiewicz. PWN, Warszawa 2001, 225 s. [11]. Dziennik Urzędowy WE nr L 190 z dn. 9/7/1997 r. [12]. 319

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej - RMZ z dnia 21 grudnia 2012 r. (DZ. U. z 2012 r. poz. 1534) Lp. Zakres tematyczny 1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1534. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r.

Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1534. Rozporządzenie. z dnia 21 grudnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 grudnia 2012 r. Poz. 1534 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej OCHRONA RADIOLOGICZNA 1 Podstawowe zasady ochrony radiologicznej Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI WYKONANIA MAKSYMALNEJ LICZBY RADIOGRAMÓW W ASPEKCIE OCHRONY PACJENTA PRZED PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM *)

MOŻLIWOŚCI WYKONANIA MAKSYMALNEJ LICZBY RADIOGRAMÓW W ASPEKCIE OCHRONY PACJENTA PRZED PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM *) Grażyna GILEWSKA MOŻLIWOŚCI WYKONANIA MAKSYMALNEJ LICZBY RADIOGRAMÓW W ASPEKCIE OCHRONY PACJENTA PRZED PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM *) STRESZCZENIE Zasadniczym celem diagnostyki rentgenowskiej są korzyści

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

NARA ENIE PACJETÓW JAKO JEDNO Z KRYTERIÓW UZASADNIENIA EKSPOZYCJI W BADANIACH RADIOIZOTOPOWYCH (IN VIVO)

NARA ENIE PACJETÓW JAKO JEDNO Z KRYTERIÓW UZASADNIENIA EKSPOZYCJI W BADANIACH RADIOIZOTOPOWYCH (IN VIVO) Medycyna Pracy, 22; 53; 5; 381 386 381 Maria Anna Staniszewska 1 Tamara Kilian 2 Marzanna Obrzut 3 NARA ENIE PACJETÓW JAKO JEDNO Z KRYTERIÓW UZASADNIENIA EKSPOZYCJI W BADANIACH RADIOIZOTOPOWYCH (IN VIVO)

Bardziej szczegółowo

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Napromienienie Oznacza pochłonięcie energii promieniowania i co za tym idzieotrzymanie dawki promieniowania Natomiast przy pracy ze źródłami promieniotwórczymi

Bardziej szczegółowo

Platforma Informatyczna Radimetrics

Platforma Informatyczna Radimetrics Kraków 18-19.10.2014 Platforma Informatyczna Radimetrics 2012 Bayer HealthCare. All Rights Reserved. Certegra, P3T, Stellant, MEDRAD, Bayer and the Bayer Cross are registered trademarks of the Bayer group

Bardziej szczegółowo

V. DAWKI STOSOWANE W MEDYCYNIE NUKLEARNEJ

V. DAWKI STOSOWANE W MEDYCYNIE NUKLEARNEJ V. DAWKI STOSOWANE W MEDYCYNIE NUKLEARNEJ W niniejszym rozdziale zajmiemy się bardziej szczegółowo sposobami obliczania dawek wewnętrznych, stosowanymi w medycynie nuklearnej 1. Przede wszystkim jednak

Bardziej szczegółowo

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI.

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. Magdalena Łukowiak ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1 z dnia 18 lutego

Bardziej szczegółowo

Czym jest ICRP? What is ICRP? ICRP Recommendations for Safety Use of Ionising Radiation in Medicine

Czym jest ICRP? What is ICRP? ICRP Recommendations for Safety Use of Ionising Radiation in Medicine 1 Radiation Protection in Medicine Past, Present and Future Challenges. Lodz, 26th October 2005 Ochrona Radiologiczna w medycynie minione, współczesne i przyszłe wyzwania. Łódź, 26 Październik 2005 Some

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2006 r. (Dz.U )

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2006 r. (Dz.U ) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2006 r. (Dz.U. 06.239.1737) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 1 grudnia 2006 r. w sprawie nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA Wstęp Kwestie związane ze stosowaniem źródeł promieniowania jonizującego, substancji radioaktywnych, a także przemysłem jądrowym, wciąż łączą się z tematem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE OCHRONY RADIOLOGICZNEJ dla pracowników zatrudnionych w pracowni rtg w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące.

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE OCHRONY RADIOLOGICZNEJ dla pracowników zatrudnionych w pracowni rtg w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące. PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE OCHRONY RADIOLOGICZNEJ dla pracowników zatrudnionych w pracowni rtg w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące. lp 2 3 4 5 temat Promieniowanie rentgenowskie ) powstawanie

Bardziej szczegółowo

Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta

Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta Promieniowanie jonizujące - jedno z podstawowych narzędzi współczesnej medycyny, zarówno w diagnostyce, jak i terapii. Rodzaje promieniowania jonizującego stosowane

Bardziej szczegółowo

Co rodzice powinni wiedzieć o bezpieczeństwie radiacyjnym w medycynie

Co rodzice powinni wiedzieć o bezpieczeństwie radiacyjnym w medycynie Co rodzice powinni wiedzieć o bezpieczeństwie radiacyjnym w medycynie Obrazowanie pomaga lekarzom w diagnozowaniu i leczeniu pacjentów. Niektóre metody obrazowania wykorzystują promieniowanie jonizujące.

Bardziej szczegółowo

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży dr Piotr Pankowski Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. 2012.264) Art. 33c 6. Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4.

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. 1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. Przenikanie promieniowania α, β, γ, X i neutrony 5. Krótka

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK GIS 5 XII 27 Poziomy dawek otrzymywanych przez pracowników narażonych na promieniowanie gamma i X w placówkach medycznych na przykładzie danych laboratorium dozymetrii IFJ PAN Maciej Budzanowski INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY Magdalena Łukowiak Narażenie zawodowe Narażenie proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego. Wykonywanie obowiązków zawodowych,

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej STRESZCZENIE W oparciu o akty prawne dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej (zast. Prawo Atomowe oraz Nuclear Safety Standards)

Bardziej szczegółowo

Inspektor ochrony radiologicznej Jezierska Karolina

Inspektor ochrony radiologicznej Jezierska Karolina Inspektor ochrony radiologicznej Jezierska Karolina wymagania dotyczące uzyskania uprawnień szkolenie i egzamin obowiązki inspektora. Prawo atomowe z dnia 13 marca 2012 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak Pomiar rozkładu dawki od rozproszonego promieniowania wokół stanowiska gantry, w gabinecie stomatologicznym i stanowiska pomiarowego do defektoskopii przy użyciu detektorów MTS-N i MCP-N Paulina Majczak-Ziarno,

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Ludwik Dobrzyński Wydział Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku oraz Instytut Problemów Jądrowych im. A.Sołtana w Świerku I. PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak

ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak PODSTAWA PRAWNA OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków,

WSTĘP Medycyna nuklearna radiofarmaceutyków, I. WSTĘP Medycyna nuklearna jest specjalnością medyczną zajmującą się bezpiecznymi i względnie tanimi technikami izotopowymi zarówno obrazowania stanu narządów wewnętrznych, jak i terapii. Pozwala ona

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna w medycynie

Ochrona radiologiczna w medycynie OCHRONA RADIOLOGICZNA 2 Ochrona radiologiczna w medycynie Jakub Ośko Promieniowanie jonizujące w medycynie 2 Radiologia diagnostyka radiografia interwencyjna Medycyna nuklearna diagnostyka terapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów Jezierska Karolina Zasady ograniczania dawek dla pacjentów:

Bardziej szczegółowo

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno

KaŜde badanie z uŝyciem promieniowania jonizującego teoretycznie moŝe wywołać niekorzystne skutki biologiczne w naszym organizmie. Dotyczy to zarówno Medycyna Nuklearna Medycyna nuklearna zajmuje się zastosowaniem izotopów promieniotwórczych w diagnozowaniu chorób oraz w ich leczeniu. Izotop jest odmianą tego samego pierwiastka, który posiada taką samą

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawne wydawanie zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych

Wymagania prawne wydawanie zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych Wymagania prawne wydawanie zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych mgr Helena Harmansa Oddział Higieny Radiacyjnej WSSE w Opolu DOSIOR - Opole 26.XI.2011r. Ustawa z 29 listopada 2000r. Prawo atomowe

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

ABC tomografii komputerowej

ABC tomografii komputerowej ABC tomografii komputerowej Tomografia (od gr.: tome cięcie i grafein pisanie) metoda pozwalająca na uzyskiwanie obrazów przekrojów badanej okolicy ciała. Określenie o szerokim znaczeniu, najczęściej kojarzone

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie zezwolenia na:

Wniosek o wydanie zezwolenia na: Wniosek o wydanie zezwolenia na: uruchamianie i stosowanie aparatu (ów) rentgenowskiego (ich) do celów diagnostyki medycznej / radiologii zabiegowej / radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń

Bardziej szczegółowo

System zarządzania jakością

System zarządzania jakością System zarządzania jakością mgr inż. Wioletta Korycka-Sawińska Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin czerwiec 2013 System zarządzania jakością Zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań,

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii.

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Na podstawie raportów opracowanych przez US Nuclear Regulary Commision i MAEA. (Poniższe tabele przedstawiają klasy i częstotliwość wypadków w radioterapii

Bardziej szczegółowo

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Wydział Fizyki PW - Laboratorium Fizyki i Techniki Jądrowej Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Kalina Mamont-Cieśla 1, Magdalena Piekarz 1, Jan Pluta 2 -----------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Wprowadzenie... 15. 2. Rentgenodiagnostyka konwencjonalna... 37

SPIS TREŚCI. 1. Wprowadzenie... 15. 2. Rentgenodiagnostyka konwencjonalna... 37 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie....................... 15 Kliniczne znaczenie badań obrazowych Bogdan Pruszyński.......... 15 Zarys dziejów radiologii lekarskiej Bogdan Pruszyński, Leszek Szczęsny Zgliczyński..

Bardziej szczegółowo

DAWKA. Pojęcie stosowane w celu ilościowego określenia oddziaływania promieniowania jonizującego z materią.

DAWKA. Pojęcie stosowane w celu ilościowego określenia oddziaływania promieniowania jonizującego z materią. Mgr Aneta Krawiec DAWKA Pojęcie stosowane w celu ilościowego określenia oddziaływania promieniowania jonizującego z materią. Oddziaływanie promieniowania w powietrzu oraz w dowolnym ośrodku materialnym

Bardziej szczegółowo

Analiza definicji dziedzin infrastruktury jądrowej w związku z misją Integrated Nuclear Infrastructure Review w Polsce

Analiza definicji dziedzin infrastruktury jądrowej w związku z misją Integrated Nuclear Infrastructure Review w Polsce Analiza definicji dziedzin infrastruktury jądrowej w związku z misją Integrated Nuclear Infrastructure Review w Polsce Najważniejszym krajowym aktem prawnym regulującym zagadnienia pokojowego wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji z MEDYCYNY NUKLEARNEJ

Program specjalizacji z MEDYCYNY NUKLEARNEJ CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji z MEDYCYNY NUKLEARNEJ Warszawa 1999 (c)copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 1999 Program specjalizacji przygotował

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 30 sierpnia 2013 r. AB 1456 Nazwa i adres

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia... 2006 r. w sprawie podstawowych wymagań dotyczących terenów kontrolowanych i nadzorowanych 1)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia... 2006 r. w sprawie podstawowych wymagań dotyczących terenów kontrolowanych i nadzorowanych 1) Projekt ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2006 r. w sprawie podstawowych wymagań dotyczących terenów kontrolowanych i nadzorowanych 1) Na podstawie art. 25 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r.

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH Anna Cepiga, Katarzyna Szymańska, Izabela Milcewicz- Mika, Maciej Schramm, Maciej Budzanowski Laboratorium Dozymetrii Indywidualnej i Środowiskowej, Instytut Fizyki Jądrowej PAN DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

IFJ PAN www.ifj.edu.pl

IFJ PAN www.ifj.edu.pl IFJ PAN www.ifj.edu.pl nauka wysokospecjalistyczne usługi dla wszystkich - kontrola dawek - wzorcowanie przyrządów dozymetrycznych - badanie skażeń i stężenia pierwiastków promieniotwórczych - testy specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie upoważnienia do uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak Równoważnik dawki. Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 10 Tabela 1. Ocena ośrodków mammograficznych na terenie województwa skontrolowanych w 2008 r.

Załącznik Nr 10 Tabela 1. Ocena ośrodków mammograficznych na terenie województwa skontrolowanych w 2008 r. Tabela 1. Ocena ośrodków mammograficznych na terenie województwa skontrolowanych w 2008 r. L.p. Ośrodek Poziom wykonywania badań (wysoki; średni; nieodpowiedni) Procentowa liczba punktów 1 2 3 4 5 6 7

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI W RENTGENODIAGNOSTYCE I RADIOLOGII ZABIEGOWEJ. mgr Aneta Krawiec

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI W RENTGENODIAGNOSTYCE I RADIOLOGII ZABIEGOWEJ. mgr Aneta Krawiec SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI W RENTGENODIAGNOSTYCE I RADIOLOGII ZABIEGOWEJ mgr Aneta Krawiec Zezwolenie w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej Wykonywanie działalności związanej z narażeniem

Bardziej szczegółowo

Podstawy medycyny nuklearnej

Podstawy medycyny nuklearnej Podstawy medycyny nuklearnej Obrazowanie w medycynie Rtg CT Promieniowanie rentgenowskie Ultradźwięki Magnetyczny rezonans jądrowy MR usg Medycyna nuklearna SPECT PET Promieniowanie X Jonizujące Obraz

Bardziej szczegółowo

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII 3. Aktywność Pracując ze źródłami promieniotwórczymi musimy ustalić sposób ich opisu. Dotyczy on izotopu lub izotopów, które

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1314

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1314 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1314 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 2 grudnia 2015 r. Nazwa i adres AB 1314 MEASURE

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego Podstawy prawne Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego http://www.paa.gov.pl/ - -> akty prawne - -> Prawo Atomowe Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej -- www.clor.waw.pl 1 http://www.sejm.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Autor wyraża podziękowanie mgr inż. Januszowi Henschke za cenne uwagi

Autor wyraża podziękowanie mgr inż. Januszowi Henschke za cenne uwagi 1 Tadeusz Musiałowicz Centralne Laboratorium Ochrony Radiologiczne Autor wyraża podziękowanie mgr inż. Januszowi Henschke za cenne uwagi WYZNACZANIE DAWEK PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO W CELU OCENY NARAŻENIA

Bardziej szczegółowo

XIII PRACA ZE ŹRÓDŁAMI PROMIENIOTWÓRCZYMI

XIII PRACA ZE ŹRÓDŁAMI PROMIENIOTWÓRCZYMI XIII PRACA ZE ŹRÓDŁAMI PROMIENIOTWÓRCZYMI 13.1 Ekspozycja od źródeł zewnętrznych Niebezpieczeństwo związane z obecnością promieniowania X lub γ można podzielić na dwie klasy. Pierwsza jest związana ze

Bardziej szczegółowo

RADIOLOGIA KONWENCJONALNA

RADIOLOGIA KONWENCJONALNA Powrót do ZDO INFORMACJE DLA PACJENTÓW ZDO SPIS TREŚCI RADIOLOGIA KONWENCJONALNA... 1 NAJCZĘSTSZE BADANIA RADIOLOGICZNE... 2 Badania kości... 2 Badania narządów klatki piersiowej... 2 PRZYGOTOWANIE DO

Bardziej szczegółowo

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med.

Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne. Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej. Rentgenodiagnostyka. dr n. med. Rodzaje badań obrazowych i ich podstawy teoretyczne dr n. med. Jolanta Meller Podstawy fizyczne diagnostyki obrazowej Rentgenodiagnostyka Ultrasonografia Rezonans magnetyczny Scyntygrafia Rentgenodiagnostyka

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA PRACOWNI RENTGENOWSKIEJ. Magdalena Łukowiak

WYMAGANIA DLA PRACOWNI RENTGENOWSKIEJ. Magdalena Łukowiak WYMAGANIA DLA PRACOWNI RENTGENOWSKIEJ. Magdalena Łukowiak Podstawa prawna. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi

Bardziej szczegółowo

Sławomir Wronka, 13.06.2008r

Sławomir Wronka, 13.06.2008r Accelerators and medicine Akceleratory i medycyna Sławomir Wronka, 13.06.2008r Akceleratory zastosowania Badania naukowe, CERN Medycyna Medycyna Sterylizacja sprzętu Diagnostyka Terapia Radioterapia standardowa

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA Kilka słów wstępu Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom - ograniczenie ich

Bardziej szczegółowo

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy

Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Radioizotopowa diagnostyka nowotworów Szczególne możliwości badania PET/CT z użyciem znakowanej glukozy Katarzyna Fronczewska-Wieniawska Małgorzata Kobylecka Leszek Królicki Zakład Medycyny Nuklearnej

Bardziej szczegółowo

Ocena wp³ywu warunków pracy na nara enie na promieniowanie jonizuj¹ce pracowników Zak³adu Medycyny Nuklearnej

Ocena wp³ywu warunków pracy na nara enie na promieniowanie jonizuj¹ce pracowników Zak³adu Medycyny Nuklearnej Wspó³czesna Onkologia (2002) vol. 6; 8 (540 544) Nara enie pracowników Zak³adu Medycyny Nuklearnej na promieniowanie jonizuj¹ce zale y od wielu czynników, przede wszystkim od rodzaju i aktywnoœci stosowanych

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące Nowelizacja dyrektywy Rady 2013/59/Euratom i ustawy Prawo atomowe; wprowadzenie rozróżnienia pojęć kontakt i narażenie do celów prowadzenia rejestrów w zakładach pracy dr Jerzy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium TECHNIKI OBRAZOWANIA MEDYCZNEGO Medical Imaging Techniques Forma

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: przedmiot obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: Projekt OCHRONA RADIOLOGICZNA Radiological Protection Forma studiów: studia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 51 3229 Poz. 265 265 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji

Bardziej szczegółowo

Dawki promieniowania otrzymywane przez dzieci podczas wykonywania zdjęć rentgenowskich

Dawki promieniowania otrzymywane przez dzieci podczas wykonywania zdjęć rentgenowskich 956 Probl Hig Epidemiol 2014, 95(4): 956-963 Dawki promieniowania otrzymywane przez dzieci podczas wykonywania zdjęć rentgenowskich Radiation doses received by children during radiographs Michał Radczuk,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 września 2012 r. Poz. 1022 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 10 sierpnia 2012 r.

Warszawa, dnia 14 września 2012 r. Poz. 1022 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 10 sierpnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 14 września 2012 r. Poz. 1022 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia

Bardziej szczegółowo

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I)

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) Zał. 13/PS-23, Wyd. 2 z dn. 5.03.2009 HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) nr... Nazwisko i imię... Data urodzenia:... Adres:... Tel.... Zawód:...PESEL:... Nr ubezpieczenia... Data rejestracji...

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 4 września 2013 r. Poz. 1015 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 4 września 2013 r. Poz. 1015 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 26 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 września 2013 r. Poz. 1015 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

A. Woźniak, M. Budzanowski, A. Nowak, B. DzieŜa, K. Włodek, M. Puchalska, R. Kopeć, M. Kruk

A. Woźniak, M. Budzanowski, A. Nowak, B. DzieŜa, K. Włodek, M. Puchalska, R. Kopeć, M. Kruk A. Woźniak, M. Budzanowski, A. Nowak, B. DzieŜa, K. Włodek, M. Puchalska, R. Kopeć, M. Kruk WYNIKI POMIARÓW DAWEK OTRZYMYWANYCH OD PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO W PLACÓWKACH MEDYCZNYCH OBJĘTYCH KONTROLĄ

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 24 listopada 2010 r. Strona 1/78

Projekt z dnia 24 listopada 2010 r. Strona 1/78 Projekt ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia.. w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej 2) Na podstawie art. 33c ust. 9 ustawy

Bardziej szczegółowo

Autor: st. bryg. dr inż. Jerzy Ranecki zastępca komendanta miejskiego PSP w Poznaniu

Autor: st. bryg. dr inż. Jerzy Ranecki zastępca komendanta miejskiego PSP w Poznaniu Autor: st. bryg. dr inż. Jerzy Ranecki zastępca komendanta miejskiego PSP w Poznaniu Wstęp. W poniższym materiale szkoleniowym przedstawiam organizację zadań jakie należy zrealizować po wystąpieniu zdarzenia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM Załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 01.12.2004r. (Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.) INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM

Bardziej szczegółowo

Substancje radioaktywne w środowisku lądowym

Substancje radioaktywne w środowisku lądowym KRAKÓW 2007 Substancje radioaktywne w środowisku lądowym Andrzej Komosa Zakład Radiochemii i Chemii Koloidów UMCS Lublin Radioizotopy w środowisku Radioizotopy pierwotne, istniejące od chwili powstania

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r.

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

1. wykazuje znajomość historii elektroradiologii w regionie, Polsce i na świecie

1. wykazuje znajomość historii elektroradiologii w regionie, Polsce i na świecie ELEKTRORADIOLOGIA II-GO STOPNIA 2015-2017 SEMESTR I PRZEDMIOT Historia elektroradiologii Organizacja i zarządzanie w zakładzie diagnostyki obrazowej EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. wykazuje znajomość historii elektroradiologii

Bardziej szczegółowo

OCENA DAWEK PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO DLA OSÓB NARAŻONYCH ZAWODOWO W DIAGNOSTYCE RADIOLOGICZNEJ

OCENA DAWEK PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO DLA OSÓB NARAŻONYCH ZAWODOWO W DIAGNOSTYCE RADIOLOGICZNEJ PRACA POGLĄDOWA OCENA DAWEK PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO DLA OSÓB NARAŻONYCH ZAWODOWO W DIAGNOSTYCE RADIOLOGICZNEJ THE EVALUATION OF IONIZING RADIATION DOSES FOR PEOPLE OCCUPATIONALLY EXPOSED TO RADIOLOGICAL

Bardziej szczegółowo

Procedury robocze. AKO 004 str. 1. Audyty kliniczne Procedury robocze mgr inż. Ryszard Kowski AKO 004. Co to jest procedura robocza i po co nam ona?

Procedury robocze. AKO 004 str. 1. Audyty kliniczne Procedury robocze mgr inż. Ryszard Kowski AKO 004. Co to jest procedura robocza i po co nam ona? Procedury robocze mgr inż. Ryszard Kowski Łódzki Ośrodek Szkoleniowo-Konsultacyjny ŁOŚ Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego Polskie Towarzystwo Inżynierii Klinicznej Co to jest procedura robocza

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NANOCOLL Zestaw do sporządzania nanokoloidu ludzkiej albuminy, znakowany radioizotopem technetu 99m Tc Humani albumini nanocolloidalis

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Całkowita aktywność produktu w fiolce w tym czasie wynosi od 0,2 GBq do 16,5 GBq.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Całkowita aktywność produktu w fiolce w tym czasie wynosi od 0,2 GBq do 16,5 GBq. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO IASOcholine, 1 GBq/ml, roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jeden ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 1 GBq soli fluorometylo-(

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 4 września 2013 r. Poz. 1015 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 4 września 2013 r. Poz. 1015 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 26 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 września 2013 r. Poz. 1015 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Pracownia Scyntygrafii Specjalistyczny Szpital im. Prof. Alfreda Sokołowskiego 70-891 Szczecin - Zdunowo, ul. Alfreda Sokołowskiego 11

Pracownia Scyntygrafii Specjalistyczny Szpital im. Prof. Alfreda Sokołowskiego 70-891 Szczecin - Zdunowo, ul. Alfreda Sokołowskiego 11 WARUNKI BEZPIECZNEJ PRACA Z PROMIENIOWANIEM JONIZUJĄCYM OCHRONA RADIOLOGICZNA DZIAŁALNOŚCI PRACOWNI SCYNTYGRAFII (PRACOWNI IZOTOPOWEJ Klasy III) SPECJALISTYCZNEGO SZPITALA im. Prof. Alfreda Sokołowskiego

Bardziej szczegółowo

OCENA DAWEK OTRZYMYWANYCH PRZEZ PACJENTÓW PODDANYCH BADANIOM TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ

OCENA DAWEK OTRZYMYWANYCH PRZEZ PACJENTÓW PODDANYCH BADANIOM TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ Medycyna Pracy 2012;63(6):629 635 Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi http://medpr.imp.lodz.pl Joanna Domienik Marek Zmyślony PRACA ORYGINALNA OCENA DAWEK OTRZYMYWANYCH PRZEZ PACJENTÓW

Bardziej szczegółowo

Jednostki dawek stosowanych w tomografii komputerowej teoria i praktyka

Jednostki dawek stosowanych w tomografii komputerowej teoria i praktyka Jednostki dawek stosowanych w tomografii komputerowej teoria i praktyka Izabela Milcewicz-Mika, Renata Kopeć Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie Maria A. Staniszewska Uniwersytet Medyczny w Łodzi XVII

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE. Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego. B 004 Str. 1. SYGNAŁ = nośnik informacji

TWORZENIE. Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego. B 004 Str. 1. SYGNAŁ = nośnik informacji Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego mgr inż. Ryszard Kowski B 004 TWORZENIE Modulator OBRAZU sygnału Źródło sygnału Odbiornik

Bardziej szczegółowo

NATURALNE ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO W ŚWIETLE NAJNOWSZEJ DYREKTYWY RADY UNII EUROPEJSKIEJ (2013/59/EURATOM)

NATURALNE ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO W ŚWIETLE NAJNOWSZEJ DYREKTYWY RADY UNII EUROPEJSKIEJ (2013/59/EURATOM) NATURALNE ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO W ŚWIETLE NAJNOWSZEJ DYREKTYWY RADY UNII EUROPEJSKIEJ (2013/59/EURATOM) Jadwiga Mazur Seminarium IFJ PAN; 15.05.2014 O CZYM BĘDZIE SEMINARIUM... NATURALNE ŹRÓDŁA

Bardziej szczegółowo

Ciąża - radiofarmaceityki

Ciąża - radiofarmaceityki Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Ekspozycje medyczne dzieci, kobiet w ciąży i kobiet karmiących Jezierska Karolina Ciąża - radiofarmaceityki

Bardziej szczegółowo

KONTROLA BIEŻĄCA W PRACOWNIACH (GABINETACH) RTG Z ZAKRESU HIGIENY RADIACYJNEJ

KONTROLA BIEŻĄCA W PRACOWNIACH (GABINETACH) RTG Z ZAKRESU HIGIENY RADIACYJNEJ KONTROLA BIEŻĄCA W PRACOWNIACH (GABINETACH) RTG Z ZAKRESU HIGIENY RADIACYJNEJ I. Ocena zgodności systemu zarządzania jakością w rentgenodiagnostyce z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia

Bardziej szczegółowo

Ocena Skutków Regulacji (OSR)

Ocena Skutków Regulacji (OSR) UZASADNIENIE Przedstawiony projekt rozporządzenia nowelizuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE NORMY OCHRONY PRZED PROMIENIOWANIEM JOIZUJĄCYM

PODSTAWOWE NORMY OCHRONY PRZED PROMIENIOWANIEM JOIZUJĄCYM Tadeusz Musiałowicz Dyrektywa Rady Unii ustanawiająca PODSTAWOWE NORMY OCHRONY PRZED PROMIENIOWANIEM JOIZUJĄCYM Projekt przedstawiony na podstawie Artykułu 31 Układu Euratom, do opinii Europejskiego Komitetu

Bardziej szczegółowo