CENTRALNE LABORATORIUM CENTRAL LABORATORY FOR RADIOLOGICAL PROTECTION POMIARY DAWEK NEUTRONÓW PRĘDKICH W CENTRALNYM LABORATORIUM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CENTRALNE LABORATORIUM CENTRAL LABORATORY FOR RADIOLOGICAL PROTECTION POMIARY DAWEK NEUTRONÓW PRĘDKICH W CENTRALNYM LABORATORIUM"

Transkrypt

1 CENTRALNE LABORATORIUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ CENTRAL LABORATORY FOR RADIOLOGICAL PROTECTION CLOR-SO'D ч 1 Raport jg7jr^ POMIARY DAWEK NEUTRONÓW PRĘDKICH W CENTRALNYM LABORATORIUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ J. jasiak T. Musiałowica < Ił"' > : t WARSZAWA Ч Х ł Шо<^

2 CENTRALCE LABORATORIUM OCHRONY RADIOLÓ CENTRAL LABORATORY FOR RADIOLOGICAL PRC T RCT!ON Warsaw. Poland Raport Nr CL0K-80/D POMIARY DAWEK NEUTRONÓW PRĘDKICH W CENTRALNYM LABORATORIUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PERSONNEL FILM MONITORING OF FAST NEUTRONS IN CENTRAL LABORATORY FOE RADIOLOGICAL PROTECTION ИНДИВИДУАЛЬНЫЙ КОНТРОЛЬ ДОЗ ОТ БЫСТРЫХ НЕЙТРОНОВ В ЦЕНТРАЛЬНОЙ ЛАБОРАТОРИЙ ПО РАДИОЛОГИЧЕСКОЙ ЗАЩИТЕ Jasiak

3 Tale report baa Ътвт rapreeaeoi dlreetly free the b«st available «*py Распространяет? ИНФОРМАЦИОННЫЙ ЦЕНТР ПО ЯДЕРНОЙ ЭНЕРГИИ при Уполномоченном Правительства ПНР по Использованию Ядерной Энергии Дворец Культуры и Науки Варшава, ПОЛЬША Available fraat IDCLEAB intbflf тошдаsei «sens»f the Pel lab 6ev«nintBt G«vaiaalea«r tos Uea ef Racl 7«lace ef Cmliwa Warsaw 5 Brakaje 1 ibfeanwcjl 0 IP SIGH?а1яожеев ка Bsąia de Spraw łybersyataa Verasav», Pałac Enłtw; i W y d a j e Ceturalne Д-aboratortuin Ochrony Radiologicznej Nakład 525 egz., Obj^toać ark. wyd. 0,78 t Ark. druk. 1,25, Data #л?и7т masz y lo P 4su Р гже * autora Z V^/ fq7qr,oddano do druku /0./X.70/:, Bruk ukończono X7?r ; SP-O9/23O/66, Zam. nr

4 Centrala Lsboratoritam Oohroaj Radiologieaa j pro»adz± kontrolę obnie&ia od neutronów prędkien przy pomocy błon dobtuetxyosnych firmy Kodak, typ A /Kodak Personal Neutron Monitoring Film s Typ k/ 9 Błony sizorсцл aif źródłem Po-Be* Wywoływanie я яуш!ув?аеш Eodax D-19b* Liczenie śladó prsiy pomocy mikroakopu a ursądzeniem projekcyjnym typ Ш$, produkcji P20 e Posiękaae- ± s 2500 razy e Dla żrodła Fo-Be usyskano średnio 1 e 6 *10^ śladów/csa^ram pray założeniu 9 ż 2«67 ^ n/csr odpowiada róanoraażnikowi dasaki 1 rem. Is Central Łabor&tor^' for Radiological Protection a personnel a<sutr\on monitoring service i в carried out s using Kodak ШШ Vlliaa Type A» The f lisas are calibrated «eita Po-Be sourc шłd developed in Kodak Deve- 1ор г D-19b e Th conntiue; % recoil proton tracks is mad by using a projector microscope type MP-3 /PZO Warsisa^a/o The total magnification on the screen is 2500 e ТЫ атахаве 1 в б«^10^ tracks per square tiii t r eorregpondiag to 1 mm «sas found /assutaing that 2,67* 10' ш' ш2 correspond t dos equivalent of 1 / Центральная Лаборатория ко Радиологической Зади- применяв! для осуществления контроля облучения от быстрых нейтронов фотоплёнки ф~ж Kodak /"Kodak иш Pilą, д м /дадиб]говка EISHOK проводится нейтронами из источншш Ро-Ве» Проявление плёнок в проявителе Kodak В»19Ъ. прогшоз о^дши в верной ацуяьсии считается с шшощв никроокопа типа МРЗ / Ъ ШО Varazana"/* Полное увеличение.- 25Q0. Жшщ иоючшша нейтронов Р -Ве

5 2-1. Па celo oceny zagrożenia indywidualnego pracowników od promieniowania neutronowego o energii ou C,5 do 20 MeV stosuje się najczęściej emulsje jądrowe* Detektor ten jest wystarczająco czuły, a ponadto zachowany w archiwum pozwala na sprawdzenie dokonanego pomiaru w dowolnym czasie, co posiada szczególne znaczenie przy kontroli dawek indywidualnych» Emulsje jądrowe stosowane są także do określania rozkładu dawek szczególnie w miejscach trudno dostępnych lub w przypadkach małej mocy dawki, gdy niezbędny jest długi czas ekspozycji* Neutrony prędkie są wykrywane przy pomocy emulsji jądrowych w wyniku ich sprężystych zderzeń z jądrami wodoru, Sródłesn powstającego obrazu utajonego jest jonizujące działanie protonów odrzutu» Siady protonów, widoczne po wywołaniu w postaci zaczernianych ziaren esaulsji, aogą być miarą przepływu i energii neutronów* Jako najmniejsze rozpoznawalne $lady protonów traktuje się najczęściej zaczernienie złocone z trseoh ziareno Potrzebna do utworzenia takiego śladu energia protonu wynosi 0,25 MeV [i] Od energii zależy nie tylko długość lecz i ilość śladów. Liczenie śladów protonów w emulsji jest bardzo pracochłonne, dlatego też w praktyce przy ocenie narażenia pracowników ogranicza się zwykle do oszacowania dawki bez wyznaczania energii aeufcronow. Wyznaczani na podstawie długości śladów byłoby - w przystosunkowo cienkich warstw emiusji stosowanych d kontroli Indywidualnej - dose problematy &m f ф$& snaozna esęać protonów o dużej energii opaszcs cienką OTod pojęciem da«ki rozunie sif wielkość równoważnika detft&i wyrażoną w remach*

6 malagi przed osiągnięciem s^ego maksymalnego zasięgu e Dasekę ocenia się na podstawie zależności między башка i ilością śladów na określonej powierzchni. Na ilość śladó emulsji ma $pły także оракошг-- nie błony, geometria napromieniania c rozproszenie wsteczne, czas i шапшк! klimatyczne między napromienianiem i wywoływaniem błony itp. w roku 1965 ' oparciu o dane literaturowe i łas~ ne badanias Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej rozpoczęło po raz pierwszy Polsce konti4>lę da ek indywidualnych przy narażeniu od neutronó prędkicho T matem niniejszego raportu jss*; opis zastosowanej przea ULUR metody. 2 o BŁUHY W CentralAym Laboratorium Ochrony Radiologicznej do pomlaró dawek indywidualnych neutronów prędkich stosuje się błony produkoraane przez firmę Eastman Kodak /Kodak Personal Neutron Monitoring Film» Type A/. Przekrój poprseczny oraz niektóre dane w/w błony dozymetrycznej ш оракошап±и fabrycznym przedstawione są na rys. 1 e Firma Kodak jest j dynym g znanym aa świecie producentem błon dozymetrycsnyc&a przystosowanych do pomiaru da seek iadywidualoyeh - i to zadecydosało о шуьогг dosta cy e Produkociane są de typy błons typ A i typ B 9 Typ В saffiera tę samą saulsję s lecz w inaym opakowaniu, specjalnie opracowanym я celu яут6яаад1а?.fearakt rystyki n rgetyes& 5 bło^e Opakowanie to zostało шукоааа ш о- pareiu o prace przeproeadzone Oak Ridg Mationsl Labo- Typ B s

7 я USA i w niektórych krajach Europy Zachodniej, j st znaczni droższy od typu A i nabycie go m Polsce napotyka na решав trudności. Ponadto, badani przeprowadzone w NBP p] i Szwecji [4] podwasają bardzo opinię o przewadze zalet typu В nad typom A. Powyższe względy skłoniły CLOR do zastosowania błon dozymetrycznycb. Kodak typu A. Charakterystyka energetyczna błony typu A w opakowaniu fabrycznym przedstawiona jest na rys* 2 Powyższą charakterystykę opracowano w oparcia-o teoretyczne obliczenia B» Piescha [5] dla energii neutronów E>O e 425 MeV oraz o podane prze* ICEP [6] i IAEA [7]zależności między gęstością strumienia neutronów o różnej energii i mocą dawki 2,5 mrem/godz. 3. WZOECOWAWIE Do wzorcowania błon stosowano śródła Po-Be produkcji radzieckiej i angielskiej /Amersham PI)H W 1СЮ, 0 15 mm, h 1? mm/. Wzorcowania przeprowadzano я powietrzu z odległości od 25 cm do 1 щ przy kierunku strumienie prostopadłym do płaszczyzny błony, Błoiay w opakowaniu fabrycznym były /patrz rozdz* 4/ dodatkowo umieszczane między okładkami z kadmu i w torebce z folii polietylenowej. Dla porównania przeprowadzono także wzorcowanie neutronami o energii 14 MeV z akceleratora kaskadowego o wydajności 2, n/sek. Wyniki wzorcowania przedstawione są w tabeli 1*

8 4 e кошжоы штк хттнюшгтж Centrala. Laboratorium Oohronj Badiologiczneo objęło я r e 1965 kontrolą йшток indywidualnych, niektó- 2?, wytypowaa prsez służbę d Instytutu Badań Jądrowych s osoby zatrudniona przy WWB - ktorz w E«a" 9 akeeleratorz liniowa generatorze Van de Graaffa 3 i przj śródłack berylooyoh. Błoay noszoa są przea okres 1 aieaiacao W celu ods^pasts-^iaia etsentualneggo pły ix netatr, - дбш t rmio Bjcb, D kaeetka błonj składa się z okładek :эdmocqroh o grubości 1 шш в zakryisjącycli błonę do poło^e tmljbti zmian wilgotności otoczenia aa cofani się obrasta «ita^on go 5 całość zaspamna jest torebce s folii polis,tjl ao(ie^ /8 mg/cm / e Da^kę oo się рогошт;)ае ilość śladó na określonej powierzchni błony pomiarowej z ilością śladów natakiej samej p błoiiy wzorcowej przjjfflająec e ż ilość' śladóii px'opors jonalaa do wielkości da v kl.. Ш podstawi ш-та±к6^ ^zo.rcotsania Po-»Be przyjęto 9 że <Ja&- 1 odpowiada 1 S 6«10 śl/cm, przy założeniu, że 2 9 б7 -Ю' a/em 2 /To-Be/ a at гошпоша^пв da^c 1 rem _2]. Fonie aź należy się spodaie^ać s że a otoczeniu reaktora do siidii śródł nergii 8 przy oceni daeski i sależnośei energetycsnej błonj Kodak typu 1 sy aaraienia osób aatzadnlouyoh da ki - ^spólos^nsaik korekcji

9 Błony dozyaietryczn wywoływane są в skonstruowanym urządzeniu /rye e 4/«W czasie wywoływa nia гашка wras s błonami porfisssaaa jest w odstępach 1 Wywoływacz s Kodak Developer В-19Ь, сааз wywoływania 3 min, ratara 20 C. Kąpiel przerywająca! rostwór octowego lodowatego - 1 min* Utrwalać zs Kodak tfrdfix, czas utrwalania 20 ш±дв Płukanie: w wodzie bieżącej 2 godziny, następnie jednorazowe przepłukanie я wodzi desty» Suszenie: я powietrzu o temperaturze pokojowej Dla porównania błony były także яуяоłykane ywacau rentgenooakisn ILFORD D-»19 oraz к 15-procentorostKorse wywoływacza o składzies netol g nydioohiaon 8,25 g aiaresell sodiii 75 f OO g węglan sodu /bezwodny/ 4O,70 g brosaśk potasu 4,00 g wodc destylowana uzupełniona do 1СХЮ,00 оа^ 15-pa?ooeato«iy roztwór sporządza się a / koncentratu bezpośrednio przed wywołaniem. Czas y»oływania 15 шал» tenrpesaisur EO o C e Ni steiss^zouio zasadniczych sóznle w oi błon «ywołynanyoli «różaych wywoływaćaaoh.

10 7 б» IICHHTKA LICZSNIl ŚLADÓW Do liczenia śladów protonó odrzutu ^ emulsji używany jest mikroskop produkcji Polskich Zakładó Optycznych z powiększalnikiem typu MP-3* ślady odczytyraan są a powierzchni błony znajdującej się я czasie napromieniania pod filtrem kadmoroyau Jako najmniejsze czytelne ślady przyjęte ślady ziożon z 4 ziaren,, Łączne powiększenie mikroskopu i powiększalnika stosowane obecnie wynosi 2500 razy s Przy tym powieksaeniu używany jest obiektyw 100 z olejkisa nym /kropla olejku bezpośrednio na błonie/ a Na każdej o błonie kontroluje się ścieżkę o powierzchni 1 mm /0,056 x 1?e9 am/ tj 9 około 319 pól widzenia mikroskopu 9 sprawdzając dla każdego pola całą warstwę emulsji /tzn e na różnych głębokościach/. Do zliczania śladów uźysea się licznika elektrycznego uruchamianego przyciskiem nożnym w momencie, gdy zauemżon;? ślad przesuиа się przez oś symetrii kontrolowanego pola» Rozrzut statystyczny liczby śladów z 10 ścieżek tej samej błony zabierał się n granicach -18%-f +12%, a błąd liczenia śladóra na tej samej ścieżce przez 3 o soby saesierał się и granicach -7% т +3%*? в WNIOSKI Liczba śladów 1 g 6 e 10 śl cm гешг, odczytyfflanych я CLOR przy sorcoeuaniu błon Kodak typu A źródłem Po»B s nie odbiega od danych uzyskanych przez inne plasó^ki Karlsruhe fsi - 1,62 "10 9 Stads^ik [4] - 1 f 25 « Freiburg [3] - 2,75 Ю śl-^cia można stąd wyciągnąć ^niosek że technika liczenia śla-

11 ~ 8 - dów jest właściwa. Źródłem największych błędów przy wyznaczaniu wielkości równoważnika dawki jest nieliniowość charakterystyki energetycznej błony oraz cofanie się obrazu utajonego. Uwzględnienie odpowiedniego współczynnika równego 2, uwzględniającego założoną ró; nicę w widmie energetycznym dla osób pracujących w otoczeniu reaktora i akceleratora, jak również współczynnika uwzględniającego cofanie się obrazu utajonego, zmniejsza te błędy. Systematyczne błędy przy liczeniu śladów są częś ciowo kompensowane przez to, że ta sama osoba odczytuje błony wzorcowe i kontrolne. PODZIĘKOWANIE Autorzy składają podziękowanie dr L.Medveczky z Instytutu Badań Jądrowych Węgierskiej Akademii Nauk w Debrecenie za umożliwienie i pomoc we wzorcowaniu błon a także E.Pęśko za wykonanie pomiarów do niniejszej pracy.

12 LITERATURA 1 e J*S e Caekas S c nt Developments in ЕЦщ Monitoring of Fast Neutrons 9 Nucleonics 6 2. l,pi schs Zur Dosimetrie schneller Neutronem ait Kernspurfilmen» Atonspraxis 5 /1963/ 3* H.Dreaels Bestimmung d r Belastung durch schnelle Neutronen mit Kernspurfilmen im Rahmen der routinemmssigen ParsonenSiberudchaag. 3 /1961/. Ц- о S e Hagsgerd 9 COeWildes Personal Neutron Monitoring AT ŁB Atomenergi o Sympoaium on Neutron Dosimetry, Harwell e EePieschs Some Remarks on Past Neutron Dosimetry ^ith Nuclear Track Filnu Syaiposium on Personnel Dosimetry Techniques for External Radiation^ Madryt, 6» Protection Against Electromagnetic Radiation Above 3 Me and Electrons 9 Neutrons and Protons» ICRP Publication 4 9 Report of Committee IV Л953-59Л adopted with revisions adopted 1963»? Basic Safety Standards for Radiation Protection^, Safety Series No,9, IAEA, Vienna /1962Д

13 Tabela 1. Wyniki wzorcowania błon dozymetrycznych źródłem Po-Be oraz przy pomocy akceleratora 14 MeV Źródło wzorcowe Wydajność [n/sekj Ilość odczytanych śladów /powyżej 4 ziaren/ [śl/cia remj Ilość śladów średnio [śl/cm rea] Ро-Вэ 2,7 х ,21 х 10 4 T 2,14 х S 56 х 10 4 I -1. o Akcelerator kaskadowy 14 MeV 2,926 х ,652 х 10 4 T 0,87 х ,75 х 10 4

14 Przekrój poprzeczny Poszczególne warstwy Ciężar powierz' chniowy mg/cm Ciężar właściwy g/c or Zawartość wodori przy 50% wilgowzglę4. mg/снг 1 - paplar biały 2 - " czarny газет opakowanie z przodu ,0 1,05 7,36 6,9 73,6 72,4 średnio 73 ± 0,6 12,0 3,64 1,6 58,3 4 - podłoże 5 - papier czarny podwójny 6 - papier biały razem opakowanie a tyłu 25,6 1 e 28 53,6 1,0 7,4-73,5 74,0 średnio 73,15 + 0,75 Rys e 1. Przekrój poprseczoy i niektóre dane błony Kodak Personal Neutron Monitoring Film» Type 1

15 ? I ja 20(0 3 \ 18 \ 16 1 /4 4 Kierunek padania neutronów j Ыопа Kodak Type A w opakowaniu -papier 24,d тд/ст г -emu/s/a 12 mg/cm* -podtoże 25,6 тд/ст г.papier 28,0 rr.gjem 2 12 io-ną \ 2\ 2. Monitoring błony Energio neutronów fmevj

16 в w // energia neutronó pienia U-235 energetyczny szybkich neutronów roaazcze~ 1/ i neutronów Po»Ba /krzywa 2/ f2l*

17 a/ b/ Rys. 4. Urządaenia do wywoływania neutronowych błon dozymetrycznyoh: a/ na 20 sat. błon b/ na 50 szt. błon.

18 Hja 9 5e Mikroskop Р2Ю typ л

UWAGA! spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia*

UWAGA! spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* Załącznik nr 4 do SIWZ UWAGA! Jeżeli Wykonawca składa ofertę co do części zamówienia, powinien wypełnić i załączyć do oferty tylko tabele dotyczące urządzeń, na które składa ofertę. Wyposażenie/warunki

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego Dozymetria dział fizyki technicznej obejmujący metody pomiaru i obliczania dawek (dóz) promieniowania jonizującego, a także metody pomiaru aktywności promieniotwórczej preparatów. Obecnie termin dawka

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej OCHRONA RADIOLOGICZNA 1 Podstawowe zasady ochrony radiologicznej Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki Pomiar skażeń wewnętrznych izotopami promieniotwórczymi metodami in vivo oraz szacowanie pochodzącej od nich dawki obciążającej Instrukcja wykonania ćwiczenia Opracował:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4. Wyznaczanie energii cząstek alfa metodą emulsji jądrowych.

Ćwiczenie nr 4. Wyznaczanie energii cząstek alfa metodą emulsji jądrowych. Ćwiczenie nr 4 Wyznaczanie energii cząstek alfa metodą emulsji jądrowych. Student winien wykazać się znajomością następujących zagadnień: 1. Promieniotwórczość α. 2. Energia prędkość i zasięg cząstek α.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki Pomiar skażeń wewnętrznych izotopami promieniotwórczymi metodami in vivo oraz szacowanie pochodzącej od nich dawki obciążającej Instrukcja wykonania ćwiczenia 1.

Bardziej szczegółowo

Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej AKTYWACJA NEUTRONOWA MGR INŻ. IWONA PACYNIAK r.

Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej AKTYWACJA NEUTRONOWA MGR INŻ. IWONA PACYNIAK r. Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej AKTYWACJA NEUTRONOWA MGR INŻ. IWONA PACYNIAK slonecka@clor.waw.pl 12.01.2017 r. 1 AKTYWACJA NEUTRONOWA PODSTAWY METODY PROCES RADIACYJNEGO WYCHWYTU NEUTRONÓW

Bardziej szczegółowo

Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe

Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe Fizyka cząstek elementarnych warsztaty popularnonaukowe Spotkanie 3 Porównanie modeli rozpraszania do pomiarów na Wielkim Zderzaczu Hadronów LHC i przyszłość fizyki cząstek Rafał Staszewski Maciej Trzebiński

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. BADANIE POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA α i β w ABSORBERACH

ĆWICZENIE 3. BADANIE POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA α i β w ABSORBERACH ĆWICZENIE 3 BADANIE POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA α i β w ABSORBERACH CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest wyznaczenie: zbadanie pochłaniania promieniowania β w różnych materiałach i wyznaczenie zasięgu w

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie cząstek z materią

Oddziaływanie cząstek z materią Oddziaływanie cząstek z materią Trzy główne typy mechanizmów reprezentowane przez Ciężkie cząstki naładowane (cięższe od elektronów) Elektrony Kwanty gamma Ciężkie cząstki naładowane (miony, p, cząstki

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii

Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii Jakub Ośko Działalność LPD Ochrona radiologiczna ośrodka jądrowego Świerk (wymaganie Prawa atomowego) Prace naukowe, badawcze,

Bardziej szczegółowo

Badanie absorpcji promieniowania γ

Badanie absorpcji promieniowania γ Badanie absorpcji promieniowania γ 29.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu badana jest zależność natężenia wiązki osłabienie wiązki promieniowania γ po przejściu przez warstwę materiału absorbującego w funkcji

Bardziej szczegółowo

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Mirosław KAŹMIERSKI Okręgowy Urząd Miar w Łodzi 90-132 Łódź, ul. Narutowicza 75 oum.lodz.w3@gum.gov.pl WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1. Wstęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYNIKÓW ORAZ ŹRÓDŁA NIEPEWNOŚCI PRZY WZORCOWANIU WZORCÓW SPEKTROFOTOMETRYCZNYCH

ANALIZA WYNIKÓW ORAZ ŹRÓDŁA NIEPEWNOŚCI PRZY WZORCOWANIU WZORCÓW SPEKTROFOTOMETRYCZNYCH Agnieszka CHRZĄTEK, Justyna WTORKIEWICZ Okręgowy Urząd Miar w Łodzi ANALIZA WYNIKÓW ORAZ ŹRÓŁA NIEPEWNOŚCI PRZY WZORCOWANIU WZORCÓW PEKTROFOTOMETRYCZNYCH W artykule przedstawiono oraz porównano wyniki

Bardziej szczegółowo

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Wydział Fizyki PW - Laboratorium Fizyki i Techniki Jądrowej Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Kalina Mamont-Cieśla 1, Magdalena Piekarz 1, Jan Pluta 2 -----------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne.

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne. Reaktory jądrowe, Rurociągi pierwszego obiegu chłodzenia, Baseny służące do przechowywania wypalonego paliwa, Układy oczyszczania wody z obiegu reaktora. Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk LABORATORIUM EKSPERTYZ RADIOMETRYCZNYCH Radzikowskiego 152, 31-342 KRAKÓW tel.: 12 66 28 332 mob.:517 904 204 fax: 12 66 28

Bardziej szczegółowo

Laboratorium RADIOTERAPII

Laboratorium RADIOTERAPII Laboratorium RADIOTERAPII Ćwiczenie: Wyznaczanie charakterystyki błon RTG Opracowała: mgr inż. Edyta Jakubowska Zakład Inżynierii Biomedycznej Instytut Metrologii i Inżynierii Biomedycznej Wydział Mechatroniki

Bardziej szczegółowo

C5: BADANIE POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA α i β W POWIETRZU oraz w ABSORBERACH

C5: BADANIE POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA α i β W POWIETRZU oraz w ABSORBERACH C5: BADANIE POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA α i β W POWIETRZU oraz w ABSORBERACH CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest obserwacja pochłaniania cząstek alfa w powietrzu wyznaczenie zasięgu w aluminium promieniowania

Bardziej szczegółowo

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY Magdalena Łukowiak Narażenie zawodowe Narażenie proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego. Wykonywanie obowiązków zawodowych,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. BADANIE CHARAKTERYSTYK SOND PROMIENIOWANIA γ

ĆWICZENIE 2. BADANIE CHARAKTERYSTYK SOND PROMIENIOWANIA γ ĆWICZENIE 2 BADANIE CHARAKTERYSTYK SOND PROMIENIOWANIA γ CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest wyznaczenie następujących charakterystyk sond promieniowania γ: wydajności detektora w funkcji odległości detektora

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1465

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1465 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1465 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 17 listopada 2015 r. Nazwa i adres Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie techniczne zaproponowanych rozwiązań projektowanych zmian w

Uzasadnienie techniczne zaproponowanych rozwiązań projektowanych zmian w Uzasadnienie techniczne zaproponowanych rozwiązań projektowanych zmian w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Imię i Nazwisko... Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Opracowanie: Piotr Wróbel 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu, metodą różnicy czasu przelotu. Drgania

Bardziej szczegółowo

CEL 4. Natalia Golnik

CEL 4. Natalia Golnik Etap 15 Etap 16 Etap 17 Etap 18 CEL 4 OPRACOWANIE NOWYCH LUB UDOSKONALENIE PRZYRZĄDÓW DO POMIARÓW RADIOMETRYCZNYCH Natalia Golnik Narodowe Centrum Badań Jądrowych UWARUNKOWANIA WYBORU Rynek przyrządów

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej STRESZCZENIE W oparciu o akty prawne dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej (zast. Prawo Atomowe oraz Nuclear Safety Standards)

Bardziej szczegółowo

Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych

Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych Opracował Adrian BoŜydar Knyziak Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych Opracowanie zaliczeniowe z przedmiotu "Metody i Technologie Jądrowe"

Bardziej szczegółowo

Neutronowe przekroje czynne dla reaktorów IV generacji badania przy urządzeniu n_tof w CERN

Neutronowe przekroje czynne dla reaktorów IV generacji badania przy urządzeniu n_tof w CERN Neutronowe przekroje czynne dla reaktorów IV generacji badania przy urządzeniu n_tof w CERN Józef Andrzejewski Katedra Fizyki Jądrowej i Bezpieczeństwa Radiacyjnego Uniwersytet Łódzki Mądralin 2013 Współpraca

Bardziej szczegółowo

Laboratorium RADIOTERAPII

Laboratorium RADIOTERAPII Laboratorium RADIOTERAPII Ćwiczenie: Testy specjalistyczne aparatu RTG badanie parametrów obrazu Opracowała: mgr inż. Edyta Jakubowska Zakład Inżynierii Biomedycznej Instytut Metrologii i Inżynierii Biomedycznej

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA Wstęp Kwestie związane ze stosowaniem źródeł promieniowania jonizującego, substancji radioaktywnych, a także przemysłem jądrowym, wciąż łączą się z tematem

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC OS-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC OS-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne Nazwa modułu: Radioaktywność w środowisku Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC-2-212-OS-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Ochrona środowiska w energetyce

Bardziej szczegółowo

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Detekcja promieniowania jonizującego Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego.

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI 1 WYKORZYSTAIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU 1. CEL ĆWICZEIA: SKŁADOWYCH IMPEDACJI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z możliwościami pomiaru składowych impedancji multimetrem cyfrowym. 2. POMIARY

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 5. Pomiar górnej granicy widma energetycznego Promieniowania beta metodą absorpcji.

Ćwiczenie nr 5. Pomiar górnej granicy widma energetycznego Promieniowania beta metodą absorpcji. Ćwiczenie nr 5 Pomiar górnej granicy widma energetycznego Promieniowania beta metodą absorpcji. 1. 2. 3. 1. Ołowiany domek pomiarowy z licznikiem kielichowym G-M oraz wielopoziomowymi wspornikami. 2. Zasilacz

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej DOZYMETRIA Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej Jakub Ośko System zarządzania jakością zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań, koniecznych dla wystarczającego zapewnienia,

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Obróbka laboratoryjna materiałów fotograficznych.

Temat ćwiczenia: Obróbka laboratoryjna materiałów fotograficznych. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Obróbka laboratoryjna materiałów fotograficznych. Zagadnienia 1. Proces negatywowy

Bardziej szczegółowo

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak Pomiar rozkładu dawki od rozproszonego promieniowania wokół stanowiska gantry, w gabinecie stomatologicznym i stanowiska pomiarowego do defektoskopii przy użyciu detektorów MTS-N i MCP-N Paulina Majczak-Ziarno,

Bardziej szczegółowo

Zalecenia organizacji międzynarodowych. Jakub Ośko

Zalecenia organizacji międzynarodowych. Jakub Ośko Zalecenia organizacji międzynarodowych Jakub Ośko Przepisy dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, muszą być zgodne z: zaleceniami organizacji międzynarodowych (IAEA, ICRP) dyrektywami

Bardziej szczegółowo

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA 1)

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA 1) (logo organizacji wydającej świadectwa) (Nazwa, adres, e-mail i nr telefonu organizacji wydającej świadectwo) Laboratorium wzorcujące akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji, sygnatariusza porozumień

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb energetyki jądrowej

Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb energetyki jądrowej Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb energetyki jądrowej Cel 3 Nowe metody radiometryczne do zastosowań w ochronie radiologicznej

Bardziej szczegółowo

2. Porównać obliczoną i zmierzoną wartość mocy dawki pochłoniętej w odległości 1m, np. wyznaczyć względną róŝnice między tymi wielkościami (w proc.

2. Porównać obliczoną i zmierzoną wartość mocy dawki pochłoniętej w odległości 1m, np. wyznaczyć względną róŝnice między tymi wielkościami (w proc. Ćwiczenie 7 Dozymetria promieniowania jonizującego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z: - wielkościami i jednostkami stosowanymi w dozymetrii i ochronie radiologicznej, - wzorcowaniem przyrządów

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2007 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE (J. SKOWRONEK)...

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne.

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne. Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ Wprowadzenie teoretyczne. Soczewka jest obiektem izycznym wykonanym z materiału przezroczystego o zadanym kształcie i symetrii obrotowej. Interesować

Bardziej szczegółowo

OCCUPATIONAL EXPOSURE TO X AND GAMMA RAYS IN POLAND BASED ON THE PRESENT AND PAST RESULTS (NOFER INSTITUTE OF OCCUPATIONAL MEDICINE DATA)

OCCUPATIONAL EXPOSURE TO X AND GAMMA RAYS IN POLAND BASED ON THE PRESENT AND PAST RESULTS (NOFER INSTITUTE OF OCCUPATIONAL MEDICINE DATA) Medycyna Pracy 2012;63(5):585 589 Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi http://medpr.imp.lodz.pl Sylwia Papierz Zbigniew Kamiński Janusz Kacprzyk Małgorzata Adamowicz Paweł Jeżak Marek Zmyślony

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK GIS 5 XII 27 Poziomy dawek otrzymywanych przez pracowników narażonych na promieniowanie gamma i X w placówkach medycznych na przykładzie danych laboratorium dozymetrii IFJ PAN Maciej Budzanowski INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI SPECJALNE W FOTOGRAFII

TECHNIKI SPECJALNE W FOTOGRAFII TECHNIKI SPECJALNE W FOTOGRAFII część II TECHNIKI SWOBODNE - TONOROZDZIELCZE Marek E. Grausz Wstęp Po publikacji pierwszej broszurki z tej serii otrzymałem wiele uwag dotyczących trudności poruszanych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 30 sierpnia 2013 r. AB 1456 Nazwa i adres

Bardziej szczegółowo

3 Uzyskiwanie danych doświadczalnych

3 Uzyskiwanie danych doświadczalnych 3 Uzyskiwanie danych doświadczalnych Dane doświadczalne są niezbędne, żeby móc udoskonalać i kontrolować kody do obliczeń pól neutronów i wydajności reakcji jądrowych a co jest z tym związane, należy doskonalić

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 2.1. Bezpośredni pomiar konstrukcji... 32 2.1.1. Metodyka pomiaru... 32 2.1.2. Zasada działania mierników automatycznych...

Spis treści. 2.1. Bezpośredni pomiar konstrukcji... 32 2.1.1. Metodyka pomiaru... 32 2.1.2. Zasada działania mierników automatycznych... Księgarnia PWN: Łukasz Drobiec, Radosław Jasiński, Adam Piekarczyk - Diagnostyka konstrukcji żelbetowych. T. 1 Wprowadzenie............................... XI 1. Metodyka diagnostyki..........................

Bardziej szczegółowo

BŁĘDY W POMIARACH BEZPOŚREDNICH

BŁĘDY W POMIARACH BEZPOŚREDNICH Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium BŁĘDY W POMIARACH BEZPOŚREDNICH Instrukcja do ćwiczenia nr 2 Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, listopad 2010 r. Podstawy Metrologii

Bardziej szczegółowo

Wiktor Hibner Marian Rosiński. laboratorium techniki cieplnej

Wiktor Hibner Marian Rosiński. laboratorium techniki cieplnej Wiktor Hibner Marian Rosiński laboratorium techniki cieplnej WYDAWNICTWA POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ WARSZAWA 1980 Opiniodawca prof. dr hab. inź. Leon Kołodziejczyk Wydano za zgodą Rektora Politechniki Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 10 Tabela 1. Ocena ośrodków mammograficznych na terenie województwa skontrolowanych w 2008 r.

Załącznik Nr 10 Tabela 1. Ocena ośrodków mammograficznych na terenie województwa skontrolowanych w 2008 r. Tabela 1. Ocena ośrodków mammograficznych na terenie województwa skontrolowanych w 2008 r. L.p. Ośrodek Poziom wykonywania badań (wysoki; średni; nieodpowiedni) Procentowa liczba punktów 1 2 3 4 5 6 7

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Ćwiczenie nr 7 TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawami teorii procesów transportu nieelektrolitów przez błony.

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Równoważność metod??? 2 Zgodność wyników analitycznych otrzymanych z wykorzystaniem porównywanych

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich

Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Podstawy Metrologii i Technik Eksperymentu Laboratorium Sprawdzenie narzędzi pomiarowych i wyznaczenie niepewności rozszerzonej typu A w pomiarach pośrednich Instrukcja do ćwiczenia nr 4 Zakład Miernictwa

Bardziej szczegółowo

Temat: POMIAR SIŁ SKRAWANIA

Temat: POMIAR SIŁ SKRAWANIA AKADEMIA TECHNICZNO-HUMANISTYCZNA w Bielsku-Białej Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Ćwiczenie wykonano: dnia:... Wykonał:... Wydział:... Kierunek:... Rok akadem.:... Semestr:... Ćwiczenie zaliczono:

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI. Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI. Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU WISKOZYMETRU KAPILARNEGO I. WSTĘP TEORETYCZNY Ciecze pod względem struktury

Bardziej szczegółowo

wyznaczenie zasięgu efektywnego, energii maksymalnej oraz prędkości czastek β o zasięgu maksymalnym,

wyznaczenie zasięgu efektywnego, energii maksymalnej oraz prędkości czastek β o zasięgu maksymalnym, 1 Część teoretyczna 1.1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie absorpcji promieniowania β w ciałach stałych poprzez: wyznaczenie krzywej absorpcji, wyznaczenie zasięgu efektywnego, energii maksymalnej

Bardziej szczegółowo

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska

TERAPIA PROTONOWA. Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36. Marta Giżyńska TERAPIA PROTONOWA Proseminarium magisterskie 18 X 2005 1/36 W skrócie... Cele terapii Słownictwo Własności wiązki protonowej Cele strategiczne Technika wielopolowa Technika rozpraszania Porównanie z techniką

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 286

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 286 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 286 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 20 Data wydania: 8 sierpnia 2014 r. Nazwa i adres: OŚRODEK BADAŃ

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F

1. Wprowadzenie: dt q = - λ dx. q = lim F PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W PILE INSTYTUT POLITECHNICZNY Zakład Budowy i Eksploatacji Maszyn PRACOWNIA TERMODYNAMIKI TECHNICZNEJ INSTRUKCJA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEWODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Michał Łasica klasa IIId nr 13 22 grudnia 2006 1 1 Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki 1.1

Bardziej szczegółowo

Projekt Akceleratory i Detektory dla terapii onkologicznej i ochrony granic

Projekt Akceleratory i Detektory dla terapii onkologicznej i ochrony granic Projekt Akceleratory i Detektory dla terapii onkologicznej i ochrony granic Agnieszka Syntfeld-Każuch Jacek Rzadkiewicz (kierownik projektu) Warszawa, 15 czerwca 2012 1 Urządzenia rozwijane w ramach AiD

Bardziej szczegółowo

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Katedra Pojazdów i Sprzętu Mechanicznego Laboratorium KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Zawartość 5 kart pomiarowych Kielce 00 Opracował : dr inż. Rafał Jurecki str. Strona / Silnik Charakterystyka obiektu

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego -  - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 14. Fizyka jądrowa zadania z arkusza I 14.10 14.1 14.2 14.11 14.3 14.12 14.4 14.5 14.6 14.13 14.7 14.8 14.14 14.9 14. Fizyka jądrowa - 1 - 14.15 14.23 14.16 14.17 14.24 14.18 14.25 14.19 14.26 14.27 14.20

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Telewizji Cyfrowej

Laboratorium Telewizji Cyfrowej Laboratorium Telewizji Cyfrowej Badanie wybranych elementów sieci TV kablowej Jarosław Marek Gliwiński Robert Sadowski Przemysław Szczerbicki Paweł Urbanek 14 maja 2009 1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

IV. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego

IV. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego 1 V. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego Cel ćwiczenia: 1.Zbadanie zależności fotoprądu zwarcia i fotonapięcia zwarcia od natężenia oświetlenia. 2. Wyznaczenie sprawności energetycznej baterii słonecznej.

Bardziej szczegółowo

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski BEZPRZEWODOWE SIECI MONITORINGU Z RADIOIZOTOPOWYMI CZUJNIKAMI ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2004G Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej a_jakowiuk@ichtj.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Pomiar grubości pokrycia :

Pomiar grubości pokrycia : Pomiar grubości pokrycia : Na folii, papierze a także na metalizowanych powierzchniach Potrzeba pomiaru w czasie rzeczywistym. Pomiar i kontrola grubości pokrycia na foli, papierze w produkcji różnego

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA GAMMA PRZY UŻYCIU LICZNIKA SCYNTYLACYJNEGO

OZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA POCHŁANIANIA PROMIENIOWANIA GAMMA PRZY UŻYCIU LICZNIKA SCYNTYLACYJNEGO Politechnika Poznańska, nstytut Chemii i Elektrochemii Technicznej, OZNACZANE WSPÓŁCZYNNKA POCHŁANANA PROMENOWANA GAMMA PRZY UŻYCU LCZNKA SCYNTYLACYJNEGO nstrukcję przygotował: dr, inż. Zbigniew Górski

Bardziej szczegółowo

Pomiary otworów. Ismena Bobel

Pomiary otworów. Ismena Bobel Pomiary otworów Ismena Bobel 1.Pomiar średnicy otworu suwmiarką. Pomiar został wykonany metodą pomiarową bezpośrednią. Metoda pomiarowa bezpośrednia, w której wynik pomiaru otrzymuje się przez odczytanie

Bardziej szczegółowo

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub liniach omiatania na półkulistej powierzchni

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE WPROWADZENIE WYPOSAŻENIE, FUNKCJE

WPROWADZENIE WPROWADZENIE WYPOSAŻENIE, FUNKCJE WPROWADZENIE WYPOSAŻENIE, FUNKCJE OGÓLNOPOLSKIE BADANIA PORÓWNAWCZE APARATURY DLA POMIARU STĘŻENIA RADONU I JEGO PRODUKTÓW ROZPADU PROWADZONE NA RADONOWYM STANOWISKU WZORCOWYM (RSW) CLOR WPROWADZENIE Z

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE 1 JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE Precyzja Dr hab. inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-95 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Musiałowicz OCCUPATIONAL RADIATION PROTECTION. Draft Safety Guide IAEA DS453 OMÓWIENIE

Tadeusz Musiałowicz OCCUPATIONAL RADIATION PROTECTION. Draft Safety Guide IAEA DS453 OMÓWIENIE Tadeusz Musiałowicz OCCUPATIONAL RADIATION PROTECTION Draft Safety Guide IAEA DS453 OMÓWIENIE SPIS TREŚCI 1. Wstęp 2. Podstawowe elementy uwzględniane przy ochronie pracowników 3. Narażenie pracowników

Bardziej szczegółowo

NR.1331/XI/R RAPORT NR. 1331/XI/R CYFROWY INTEGRATOR ŁADUNKU S, GŁO WACKI WARSZAWA 1971

NR.1331/XI/R RAPORT NR. 1331/XI/R CYFROWY INTEGRATOR ŁADUNKU S, GŁO WACKI WARSZAWA 1971 NR.1331/XI/R RAPORT NR. 1331/XI/R CYFROWY INTEGRATOR ŁADUNKU S, GŁO WACKI WARSZAWA 1971 Shis raport пае been reproduced directly from the best available copy Распространяет: ИНФОРМАЩОННЫЙ ЦЕНТР ПО ЯДЕРНОЙ

Bardziej szczegółowo

IFJ PAN www.ifj.edu.pl

IFJ PAN www.ifj.edu.pl IFJ PAN www.ifj.edu.pl nauka wysokospecjalistyczne usługi dla wszystkich - kontrola dawek - wzorcowanie przyrządów dozymetrycznych - badanie skażeń i stężenia pierwiastków promieniotwórczych - testy specjalistyczne

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI LABORATORIÓW BADAWCZYCH WYKONUJĄCYCH TESTY URZĄDZEŃ RADIOLOGICZNYCH Wydanie 1 Warszawa, 29.06.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Definicje...3 3 Wymagania

Bardziej szczegółowo

METODYKA WYBRANYCH POMIARÓW. w inżynierii rolniczej i agrofizyce. pod redakcją AGNIESZKI KALETY

METODYKA WYBRANYCH POMIARÓW. w inżynierii rolniczej i agrofizyce. pod redakcją AGNIESZKI KALETY METODYKA WYBRANYCH POMIARÓW w inżynierii rolniczej i agrofizyce pod redakcją AGNIESZKI KALETY Wydawnictwo SGGW Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Przedmowa... 7 Wykaz ważniejszych oznaczeń... 11 1. Techniki pomiarowe

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH Anna Cepiga, Katarzyna Szymańska, Izabela Milcewicz- Mika, Maciej Schramm, Maciej Budzanowski Laboratorium Dozymetrii Indywidualnej i Środowiskowej, Instytut Fizyki Jądrowej PAN DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych

Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Zastosowanie systemu 2D TL do badania skanujących wiązek protonowych Jan Gajewski Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Kraków Plan prezentacji Podstawy 2D TLD elementy systemu Testy systemu HIT/DKFZ Niemcy PTC/ÚJF

Bardziej szczegółowo

MONITORING DAWEK INDYWIDUALNYCH

MONITORING DAWEK INDYWIDUALNYCH MONITORING DAWEK INDYWIDUALNYCH Maciej Budzanowski, Akredytowane Laboratorium Dozymetrii Indywidualnej i Środowiskowej Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie Kraków 26.11.2007 MONITORING DAWEK INDYWIDUALNYCH

Bardziej szczegółowo

XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne

XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne ZADANIE D2 Nazwa zadania: Światełko na tafli wody Mając do dyspozycji fotodiodę, źródło prądu stałego (4,5V bateryjkę), przewody, mikroamperomierz oraz

Bardziej szczegółowo

Określanie niepewności pomiaru

Określanie niepewności pomiaru Określanie niepewności pomiaru (Materiały do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Materiałoznawstwo na wydziale Górnictwa i Geoinżynierii) 1. Wprowadzenie Pomiar jest to zbiór czynności mających na celu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 96: Dozymetria

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: MATEMATYKA Z ELEMENTAMI FIZYKI Kod przedmiotu: ISO73; INO73 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 3/2012 do CZĘŚCI IX MATERIAŁY I SPAWANIE 2008 GDAŃSK Zmiany Nr 3/2012 do Części IX Materiały i spawanie 2008, Przepisów klasyfikacji i budowy statków

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZANIE PRAWA STEFANA BOLTZMANNA

SPRAWDZANIE PRAWA STEFANA BOLTZMANNA Ćwiczenie 31 SPRAWDZANIE PRAWA STEFANA BOLTZMANNA Cel ćwiczenia: poznanie podstawowych pojęć związanych z promienio-waniem termicznym ciał, eksperymentalna weryfikacja teorii promieniowania ciała doskonale

Bardziej szczegółowo

Hałas na stanowisku pracy

Hałas na stanowisku pracy Hałas na stanowisku pracy Temat: Warunki akustyczne w pomieszczeniu. 1. Przedmiot. Pomiar i ocena hałasu metodą orientacyjną, w miejscu przebywania ludzi na stanowisku pracy. 2. Zastosowanie - badanie

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1 I. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE Niepewności pomiaru standardowa niepewność wyniku pomiaru wielkości mierzonej bezpośrednio i złożona niepewność standardowa. Przedstawianie wyników

Bardziej szczegółowo

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA

ŚWIADECTWO WZORCOWANIA LP- MET Laboratorium Pomiarów Metrologicznych Długości i Kąta ul. Dobrego Pasterza 106; 31-416 Kraków tel. (+48) 507929409; (+48) 788652233 e-mail: lapmet@gmail.com http://www.lpmet..pl LP-MET Laboratorium

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ METOD ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA JĄDROWEGO I OCHRONY RADIOLOGICZNEJ DLA BIEŻĄCYCH I PRZYSZŁYCH POTRZEB ENERGETYKI JĄDROWEJ.

ROZWÓJ METOD ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA JĄDROWEGO I OCHRONY RADIOLOGICZNEJ DLA BIEŻĄCYCH I PRZYSZŁYCH POTRZEB ENERGETYKI JĄDROWEJ. ROZWÓJ METOD ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA JĄDROWEGO I DLA BIEŻĄCYCH I PRZYSZŁYCH POTRZEB ENERGETYKI JĄDROWEJ Strategiczny projekt badawczy NCBiR Technologie wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 5 Temat: Interferometr Michelsona 7.. Cel i zakres ćwiczenia 7 INTERFEROMETR MICHELSONA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr : Soczewki Cel ćwiczenia: Wyznaczenie ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiającej i rozpraszającej) oraz ogniskowej soczewki rozpraszającej

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA Kilka słów wstępu Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom - ograniczenie ich

Bardziej szczegółowo

Źródło: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej A. Wysmołek; Fizyka w Szkole nr 1, Andrzej Wysmołek Komitet Główny Olimpiady Fizycznej, IFD UW.

Źródło: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej A. Wysmołek; Fizyka w Szkole nr 1, Andrzej Wysmołek Komitet Główny Olimpiady Fizycznej, IFD UW. XLVIII OLIMPIADA FIZYCZNA (1998/1999). Stopień III, zadanie doświadczalne D Źródło: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej A. Wysmołek; Fizyka w Szkole nr 1, 2000. Autor: Nazwa zadania: Działy: Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

XLVI OLIMPIADA FIZYCZNA (1996/1997). Stopień III, zadanie doświadczalne D

XLVI OLIMPIADA FIZYCZNA (1996/1997). Stopień III, zadanie doświadczalne D KOOF Szczecin: www.of.szc.pl XLVI OLIMPIADA FIZYCZNA (1996/1997). Stopień III, zadanie doświadczalne D Źródło: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Fizyka w Szkole Nr 1, 1998 Autor: Nazwa zadania: Działy:

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ ĆWICZEIE 8 WYZACZAIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJEJ Opis teoretyczny do ćwiczenia zamieszczony jest na stronie www.wtc.wat.edu.pl w dziale DYDAKTYKA FIZYKA ĆWICZEIA LABORATORYJE. Opis

Bardziej szczegółowo