Załącznik do Światowego Raportu na temat zapobiegania wypadkom wśród dzieci Baw się i bądź bezpieczny!

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Załącznik do Światowego Raportu na temat zapobiegania wypadkom wśród dzieci 2008. Baw się i bądź bezpieczny!"

Transkrypt

1 Załącznik do Światowego Raportu na temat zapobiegania wypadkom wśród dzieci 2008 Baw się i bądź bezpieczny!

2 PODZIĘKOWANIA STOP Koordynacja: Kayode Oyegbite, UNICEF Redaktor naczelny i kierownik projektu: Brigitte Stark Merklein, UNICEF Koncepcja i tekst: Joanne Vincenten, Morag MacKay oraz Kate Brown, Europejskie Porozumienie na Rzecz Bezpieczeństwa Dzieci Specjalne podziękowania dla dzieci i młodzieży za to, że podzielili się z nami swoimi doświadczeniami Zespół ds. produkcji i dystrybucji w UNICEF: Jaclyn Tierney, Edward Ying Jr., Elias Salem, Germain Ake, Farid Rashid, Eki Kairupan, Fanuel Endalew WO EŃST ZPIECZ NIEBE Zespół redakcyjny WHO: Margie Peden oraz Kidist Bartolomeos Dziecięcy panel konsultacyjny: Aiden Million, Alex Mackenzie, Anna Michalsen, Anne Manon Falcon, Anton Macfadyen, Bethlehem Million, Danielle Swannell, David Khayesi, Eddie Mackenzie, Elbethel Gebrewold, Nicholas Swannell, Noah A. Pajunen, Zipporah Shanyisa Khayesi Zespół redakcyjny i tłumaczenie w UNICEF: Redakcja i korekta: Charlotte Maitre, Catherine Rutgers, Kristin Moehlmann, Emily Goodman Weryfikacja: Hirut Gebre Egziabher, Yasmine Hage, Gabrielle MitchellMarell Wersja francuska: Marc Chalamet Wersja hiszpańska: Carlos Perellon Podziękowania dla: Marii Cristiny Gallegos, Voices of Youth Coordinator, UNICEF oraz przedstawicieli Rural Voices of Youth, którzy zebrali prawdziwe historie młodych ludzi nie mających dostępu do Internetu. Dziękujemy również Jeannette Gonzalez oraz Yvonne Lester z UNICEF za ich wsparcie. Niniejsza publikacja powstała pod kierownictwem Petera Salamy i Patricii Moccia, UNICEF. Spis treści Wszystko o obrażeniach strona 2 Bezpieczeństwo na drodze strona 7 Bezpieczeństwo pieszych strona 8 Bezpieczeństwo rowerzystów strona 10 Bezpieczeństwo pasażerów strona 12 Zapobieganie utonięciom strona 14 Zapobieganie oparzeniom strona 16 Zapobieganie upadkom strona 18 Zapobieganie zatruciom strona 20 Projekt: Big Yellow Taxi, Inc. Ilustracje: Kristen Terrana, Amelia Fabian Co możesz zrobić strona 22 Czego się nauczyłeś strona 24 Page 1

3 Wszystko Preventing o obrażeniach falls Nasze ciała są NIESAMOWITE, możemy dzięki nim zrobić wiele rzeczy ale czasami można je USZKODZIĆ... Dlaczego dochodzi do obrażeń Obrażenia nie zdarzają się tak po prostu zawsze jest jakaś przyczyna ich powstania. Każde obrażenie jest skutkiem ciągu wydarzeń, kończących się sytuacją, w której ktoś zostaje poszkodowany. Ogromną rolę odgrywa to, co robisz, jak, gdzie i za pomocą jakich przedmiotów. Poniższy komiks opisuje historię Glorii i jej wypadku. Jest wiele powodów, dla których Gloria poparzyła sobie palce. W zielonych chmurkach wskazaliśmy te powody a czy Ty potrafisz wskazać inne przyczyny? Ała! Ał! Uuu! Czy możesz sobie przypomnieć sytuację, kiedy ostatni raz przydarzyło Ci się coś bolesnego? Może przytrzasnąłeś sobie w drzwiach palce, może chwyciłeś gorący talerz? Ból, który poczułeś, był informacją od Twojego ciała, że stało się coś niedobrego. Do Twojego mózgu dochodzi wiadomość Szybko! Odsuń rękę! albo Odłóż ten gorący talerz! Czasami jednak wszystko dzieje się zbyt szybko i nasze ciało nie zdąży zareagować. Wtedy robimy sobie krzywdę. Możemy się skaleczyć, coś sobie złamać, naderwać mięsień lub ścięgno. Jeżeli nasze ciało zostało w jakiś sposób uszkodzone, mówimy o obrażeniach. Obrażenia bywają duże lub małe, a przyczyny ich powstania mogą być przeróżne. Na przykład, możesz się potknąć i upaść, możesz oblać się gorącą wodą, możesz mieć problemy podczas pływania lub doznać obrażeń wskutek wypadku samochodowego. Wypadki samochodowe, utonięcia, oparzenia ogniem i gorącymi płynami oraz zatrucia to najczęstsze przyczyny obrażeń u dzieci. Potrafisz wskazać na poniższym rysunku sytuacje, gdzie ktoś doznał lub może doznać obrażeń? W kuchni było ciemno. Gloria zauważyła, że na stole leżą zapałki, więc zdecydowała, by zapalić świeczkę. Gloria nie wiedziała, że zapałki mogą być niebezpieczne. Zapałki były pozostawione w miejscu dostępnym dla Glorii. Zapałka wypalała się bardzo szybko, więc Gloria zaczęła biec. Zapałka była krótka. Na podłodze leżała zabawka i Gloria, biegnąc, potknęła się. Gloria nie była ostrożna biegła z zapaloną zapałką. Ała! Zanim dotarła do świeczki, zapałka sparzyła jej palce. Czy możesz sobie przypomnieć sytuację, w której doznałeś obrażeń? Jakie to były obrażenia? Co było ich powodem? Zastanów się nad tym, co wówczas robiłeś i gdzie. Tutaj możesz opisać lub narysować całą sytuację. Strona 2 Strona 3

4 Wszystko o obrażeniach Jak WIELKIM problemem są obrażenia? Wiele obrażeń to małe urazy i nasze ciało łatwo sobie z nimi radzi. Przykładowo, jeśli upadniesz i otrzesz sobie kolano, zrobi się strup, ale wkrótce kolano się zagoi i przestanie Cię boleć. Jednak obrażenia ciała zdarzają się niezwykle często, a niektóre z nich są bardzo poważne. Jeżeli obrażenia są zbyt rozległe, mogą doprowadzić do trwałej utraty zdrowia, a nawet do śmierci. Każdego roku na całym świecie ponad dzieci i nastolatków umiera na skutek obrażeń. To oznacza, że z tego powodu codziennie, co dwie minuty, traci życie dziecko. Ale to nie wszystko: na każde dziecko lub nastolatka, który umiera, przypadają tysiące innych dzieci lub nastolatków doznających obrażeń. Obrażeniom można zapobiegać! Wiesz już, że do każdego obrażenia prowadzi szereg wydarzeń. Duże znaczenie ma to, co dana osoba robi, jak to robi, jakich przedmiotów używa i gdzie to robi. Gdybyśmy mogli zmienić jeden lub więcej z tych czynników, przerwalibyśmy ten łańcuch zdarzeń, dzięki czemu zapobieglibyśmy obrażeniom albo przynajmniej zmniejszylibyśmy ich skutki. Takie zachowanie Znacznie więcej trafia do szpitala... Tyle dzieci umiera wskutek obrażeń... A jeszcze więcej doznaje lżejszych obrażeń, które mogą być leczone w domu. nazywamy zapobieganiem obrażeniom. Spójrz na poniższy obrazek. Widziałeś go już wcześniej, ale teraz w tej okolicy jest znacznie bezpieczniej. Wprowadzono kilka zmian, które zapewniają bezpieczeństwo mieszkającym w okolicy dzieciom. Niektóre z tych zmian opisaliśmy potrafisz wskazać pozostałe? Barierki zabezpieczające przed wypadnięciem z okna Dzieci są bardziej podatne na obrażenia niż dorośli. Dlaczego? 1. Dzieci są bardzo ruchliwe, ciekawe świata wszędzie chcą zajrzeć, wszystkiego dotknąć. Często nie wiedzą, jak uchronić się przed niebezpieczeństwem, bo jeszcze się tego nie nauczyły. 2. Dzieci mają delikatniejszą i nieproporcjonalnie większą głowę w stosunku do reszty ciała. 3. Małe dzieci mają cieńszą skórę niż dorośli i łatwiej można ją uszkodzić. 4. Dzieci mają małe ramiona, nogi, ręce, stopy i palce, które można łatwo uszkodzić w małych szczelinach i dziurach. Dzieci są mniejsze i niższe niż dorośli, stąd mniejsze prawdopodobieństwo ich dostrzeżenia (np. przez kierowców na drodze). Z tej samej przyczyny dzieci mniej widzą, co się dookoła nich dzieje. STOP Kask rowerowy, który ochrania głowę dziewczynki Płot zabezpieczający przed wpadnięciem do wody Znaki ruchu drogowego nakazujące wolniejszą jazdę samochodem Pomoc osoby dorosłej, która uczy, jak bezpiecznie wykonywać daną czynność Najczęstszą przyczyną zgonów na świecie wśród dzieci powyżej 9 roku życia są obrażenia. NIEBEZPIECZEŃSTWO Zasady mówiące o tym, jak bezpiecznie przechowywać substancje, którymi można się zatruć Strona Page XX4 Strona Page XX5

5 Wszystko o obrażeniach Masz prawo czuć się bezpiecznie. Można dokonać wielu zmian, które zapewnią Ci bezpieczeństwo i uchronią przed obrażeniami. Niektóre działania muszą podjąć Twoi rodzice. Mogą cię pilnować, mogą sprawić, by dom był dla Ciebie bezpiecznym miejscem, oraz mogą Ci uświadomić, z jakimi zagrożeniami możesz się spotkać. Również Twoi nauczyciele mogą w tym pomóc. Firmy produkujące zabawki i samochody mogą dopilnować, aby ich produkty były tak bezpieczne, jak to tylko możliwe. Ludzie sprawujący władzę w danym państwie mogą ustanowić przepisy, które zapewnią Ci bezpieczeństwo np. przepisy nakazujące używania kasków podczas jazdy na rowerze bądź przepisy Na każdej stronie znajdziesz taką ramkę z informacją, w jaki sposób sam możesz zadbać o swoje bezpieczeństwo. O naszej książce World report on child injury prevention zabraniające samochodom jazdy z nadmierną prędkością. Mogą oni również zapewnić sprawne funkcjonowanie szpitali, a w nich lekarzy i pielęgniarek, opiekujących się nami, gdy doznamy urazu. Jednak bez względu na to, jak o Twoje bezpieczeństwo zadba Twoje państwo i Twoi rodzice, niektóre działania musisz podjąć sam. Musisz się nauczyć dbać o własne bezpieczeństwo tak, aby uniknąć obrażeń. Ta książka Ci w tym pomoże. Powstała w oparciu o raport z roku 2008 dotyczący zapobiegania obrażeniom wśród dzieci, którego okładkę przedstawiamy powyżej. Mamy nadzieję, że spodoba Ci się nauka o tym, jak można zapobiegać obrażeniom. Baw się i bądź bezpieczny! W tej książce znajdziesz wiele komiksów, w których dzieci z różnych stron świata opowiedziały dla Ciebie swoje prawdziwe historie. Powstaje coraz więcej dróg, które umożliwiają podróże nawet do najdalszych zakątków świata. Ale na tych drogach co dwie minuty w wypadku ginie dziecko lub nastolatek, a kolejne doznaje urazów. Jedno z poniższych zdań jest fałszywe. Potrafisz zgadnąć, które? Zaznacz je kółkiem!* Pierwsze drogi, z których korzystano ponad lat temu, były wyboistymi traktami i ścieżkami. Wypadek drogowy to wypadek, w którym bierze udział przynajmniej jeden poruszający się pojazd, np. samochód, ciężarówka, autobus lub motocykl. Bezpieczeństwo na drodze Odpowiedź znajduje się na dole strony. Każdego roku ginie w wypadkach drogowych dzieci i nastolatków, a kolejnych 10 milionów doznaje poważnych obrażeń ciała. Liczba wypadków drogowych na świecie maleje. Najważniejsze wskazówki zapewniające bezpieczeństwo: 3Noś ochraniacze zawsze, gdy tylko możesz, noś odpowiednio dopasowane ochraniacze (np. kaski i odblaskowe kamizelki). 3Baw się w bezpiecznych miejscach. 3Zdobywaj doświadczenie i wiedzę ucz się o obrażeniach i o tym, jak im zapobiegać. 3Baw się bezpiecznie zastanawiaj się nad tym, co jest bezpieczne, a co nie, i dokonuj mądrych wyborów. 3 Pomagaj młodszym dzieciom zachować bezpieczeństwo. 3 Pamiętaj: lepiej zachować bezpieczeństwo, niż potem żałować. Strona 6 Na kilku kolejnych stronach przyjrzymy się niebezpieczeństwu i ryzyku związanemu z pieszymi wędrówkami dzieci, jazdą na rowerze lub podróżowaniem różnymi pojazdami. Ale najpierw przeczytaj uważnie: Świat wokół Ciebie może być niebezpieczny. Oznacza to, że każde miejsce, w którym się znajdujesz, tj. dom, droga, miasto, może stanowić zagrożenie. Przykładowo, za każdym razem, gdy przechodzisz przez jezdnię, ryzykujesz, że potrąci Cię samochód. Przechodzenie przez niektóre drogi jest bardziej niebezpieczne niż przez inne, np. przez te z większym natężeniem ruchu drogowego lub te, na których nie ma wyraźnie zaznaczonych przejść dla pieszych. Państwo lub władza podejmują działania, aby to poprawić i uczynić świat wokół Ciebie bezpieczniejszym. Ty i ryzyko Jednak Ty sam musisz się nauczyć podejmowania bezpiecznych decyzji. Na przykład, gdy idziesz do szkoły lub sklepu, pomyśl i wybierz najbezpieczniejszą trasę. Jeżeli idziesz środkiem jezdni lub przechodzisz przez ulicę pomiędzy zaparkowanymi samochodami, ryzyko potrącenia jest duże. Rozsądniejszym rozwiązaniem jest chodzenie po chodniku lub przechodzenie przez jezdnię w miejscu, gdzie w obie strony masz dobrą widoczność. Jeżeli wyznaczono przejście dla pieszych, najbezpieczniej jest skorzystać właśnie z niego. Bądź bezpieczny: podejmuj bezpieczne decyzje. * ODPOWIEDŹ: Zdaniem nieprawdziwym jest zdanie: Liczba wypadków drogowych na świecie maleje.. W niektórych państwach wypadków jest mniej niż kiedyś, ale ogólnie liczba ta wciąż rośnie. Strona 7

6 Bezpieczeństwo pieszych CHODZENIE w pozycji wyprostowanej to cecha, która odróżnia ludzi od zwierząt. Ale nie zawsze jest to tak BEZPIECZNE, jak mogłoby się wydawać. Wybierz bezpieczną trasę Osoba poruszająca się pieszo po drodze nazywana jest pieszym. Wśród dziesięciorga dzieci i nastolatków umierających z powodu odniesionych obrażeń, czworo ginie w wyniku potrącenia przez samochód lub inny pojazd. Dzieci mogą zostać potrącone podczas przechodzenia przez jezdnię lub podczas zabawy na ulicy bądź w jej pobliżu. W niektórych częściach świata dzieci mieszkają na ulicach lub na nich pracują, próbując sprzedawać różne produkty osobom w samochodach, autobusach lub ciężarówkach, co oznacza, że są one narażone na niebezpieczeństwo. Dzieci spędzają również dużo czasu na drogach, gdy mają daleko do szkoły lub gdy muszą chodzić po wodę. W niektórych rejonach świata zajmuje im to wiele godzin. A jak często Ty chodzisz w miejscach, gdzie poruszają się pojazdy? Jak myślisz, ile czasu zajmuje Ci to każdego dnia? Przeczytaj wskazówki dotyczące wybierania bezpiecznej trasy, które znajdują się na następnej stronie, w ramce. Jak myślisz, która droga na poniższej mapie z Twojego domu do domu Twojego przyjaciela jest najbezpieczniejsza? Narysuj tę bezpieczną trasę. MÓJ DOM DOM MOJEGO PRZYJACIELA Im SZYBCIEJ jedzie samochód, tym DŁUŻSZA jest droga jego hamowania. Na przykład, jeżeli samochód jedzie z prędkością 32 kilometrów na godzinę (20 mil na godzinę), to aby się zatrzymać, potrzebuje on odcinka drogi równego tylko 3 długościom samochodu. Ale samochód jadący 80 kilometrów na godzinę (50 mil na godzinę), aby się zatrzymać, potrzebuje odcinka drogi równego 13 długościom samochodu. Amelia postanowiła pójść do biblioteki. Aby się tam dostać, musiała przejść przez ruchliwą ulicę koło swojej szkoły. Samochody zaparkowane wzdłuż ulicy częściowo ograniczyły jej widoczność. W dodatku spieszyła się i przed wejściem na ulicę nie sprawdziła dokładnie, czy może bezpiecznie przejść. Amelia nie zauważyła nadjeżdżającego samochodu i samochód ten ją potrącił. Przestraszyła się bardzo! Na szczęście był to obszar, gdzie stały znaki ograniczające prędkość, więc wszystko skończyło się tylko kilkoma siniakami. Czy możesz podać przykład z Twojej okolicy, gdzie nowe przejście dla pieszych zwiększyłoby bezpieczeństwo na jezdni? Zatrzymaj się, popatrz i posłuchaj Zanim zaczniesz przechodzić przez jezdnię, powinieneś: 3Zrobić jeden duży krok do tyłu, tym samym odsunąć się od krawężnika lub krawędzi jezdni. 3Spojrzeć w obie strony, aby ocenić, jak duży jest ruch na drodze (przeczytaj tekst w ramce po prawej stronie, aby się dowiedzieć, w którą stronę powinieneś najpierw spojrzeć). 3Nasłuchiwać, czy nie zbliża się samochód lub inny pojazd. 2 Amelia, lat 10, USA Znalazłeś się kiedyś w sytuacji, w której sam prawie zostałeś potrącony przez samochód? Co się wtedy wydarzyło? Wybieraj bezpieczną trasę Gdy gdzieś idziesz, zaplanuj swoją trasę zgodnie z poniższymi zasadami: 3Przechodź przez ulicę tylko, jeśli musisz. 3Jeśli jest taka możliwość, korzystaj z przejść dla pieszych. 3Nigdy nie przechodź przez ulicę w pobliżu zakrętu drogi i nie wychodź na jezdnię pomiędzy parkującymi samochodami. 3Jeśli to możliwe, unikaj ulic o dużym natężeniu ruchu i tych, gdzie auta poruszają się z dużą prędkością. 3Korzystaj z chodników. Jeśli ich nie ma, chodź wzdłuż krawędzi drogi, przodem do nadjeżdżających samochodów (chodź po lewej stronie drogi tak, by samochody jadące bliżej Ciebie poruszały się w przeciwnym kierunku niż Ty). W którą stronę powinienem spojrzeć najpierw? W niektórych państwach (na przykład w Anglii, Irlandii, Nowej Gwinei czy Japonii) ruch samochodowy jest ruchem lewostronnym. W pozostałych państwach ruch ten jest prawostronny, tak jak w Polsce. W zależności od kierunku ruchu, zmienia się sposób patrzenia na jezdnię podczas przechodzenia przez nią. Najpierw zawsze spójrz w kierunku, z którego nadjeżdżają samochody pasem ruchu bliżej Ciebie. Następnie spójrz w przeciwnym kierunku, na samochody jadące w Twoją stronę po przeciwnej stronie jezdni. A na końcu spójrz znowu na pas znajdujący się najbliżej Ciebie. Przyjrzyj się uważnie rysunkowi. Mieszkam w Polsce, w której obowiązuje ruch prawostronny. Samochody poruszające się bliżej mnie nadjeżdżają z lewej strony, a więc, gdy chcę przejść przez ulicę, wówczas: Patrzę w lewo. Patrzę w prawo. Jeszcze raz dla pewności patrzę w lewo. Lewo-prawo-lewo Jeśli z obu stron nic nie jedzie, mogę przejść. 2 Strona 8 Strona 9

7 Bezpieczeństwo na rowerze Pierwsze ROWERY były wykonane w całości z drewna i jadąc na nich bardzo trzęsło. Taka jazda nie była przyjemna. Dzisiejsze rowery zapewniają wygodniejsze podróżowanie. Ale nadal trzeba uważać na swoje BEZPIECZEŃSTWO! Świeć przykładem Osoba świecąca przykładem to ktoś, kto może być dla innych wzorem do naśladowania. Jesteś wzorem dla swoich przyjaciół i młodszych dzieci, które Cię podziwiają możesz być wzorem nawet dla Twoich rodziców! To, czy dajesz innym dobry czy też zły przykład, zależy tylko od Ciebie. Staraj się dawać dobry przykład stosując się zawsze do zaleceń, które zostały opisane w tej książce, a które dotyczą zapobiegania obrażeniom, jak na przykład noszenie kasku podczas jazdy na rowerze czy przechodzenie przez jezdnię w bezpiecznym miejscu. Zmniejszysz ryzyko odniesienia obrażeń jak również możesz pomóc uchronić kogoś innego przed wypadkiem! Rower to doskonały sposób na przemieszczanie się potrzeba średnio 5 minut, aby przejechać odległość, której przejście zabrałoby 20 minut. Rowery są ponadto znacznie przyjaźniejsze dla środowiska niż samochody. Ale rower to pojazd, nie zabawka, i korzystanie z niego wymaga ostrożności. Jazda na rowerze pomiędzy pojazdami jest bardzo niebezpieczna korzystasz bowiem z najmniejszego i najmniej chronionego pojazdu na jezdni. Czy jesteś bezpiecznym rowerzystą? Jak często myślisz o trasie, zanim wyruszysz w drogę? 2. upewniasz się, że Twój rower jest sprawny? 3. wkładasz kask? 4. wkładasz jaskrawe (odblaskowe) ubrania, abyś był dobrze widoczny, gdy jedziesz na rowerze? 5. sprawdzasz, czy jest duży ruch, i dajesz sygnał, zanim ruszysz? 6. zwracasz uwagę na znaki drogowe i oznaczenia na jezdni? 7. stosujesz się do znaków drogowych, zatrzymujesz się na czerwonym świetle i przed znakiem STOP? 8. po zmierzchu korzystasz ze świateł w Twoim rowerze? A teraz podlicz zdobyte punkty: Zawsze Czasami Nigdy Zawsze: 5 punktów 30 i więcej Doskonale jesteś dobrym i bezpiecznym rowerzystą! Czasami: 3 punkty Dobry początek, ale mógłbyś zwiększyć poziom swojego bezpieczeństwa. Nigdy: 0 punktów Mniej niż 15 Czy jesteś pewien, że powinieneś jeździć na rowerze? Musisz się zastanowić, co możesz zrobić, żeby zwiększyć swoje bezpieczeństwo. Na świecie jeździ ponad MILIARD rowerów. Tylko w CHINACH jest ich ponad 5 milionów. Atikul prowadził swoją rikszę i próbował przejechać w poprzek ruchliwej jezdni. Noś kask Noszenie kasku zmniejsza ryzyko poważnych obrażeń nawet o 88%. Ale musisz pamiętać, aby go dobrze włożyć. Upewnij się, że posiadasz kask przeznaczony do jazdy na rowerze, i pamiętaj o zapięciu paska pod brodą. Twój kask nie może być odchylony za bardzo do tyłu ani nie może opadać z przodu głowy. Musi być tak włożony, aby chronił Ci czoło, ale jednak nie nachodził na nie zbyt mocno, tj. nie niżej niż na grubość dwóch palców licząc od brwi (ok. 3 cm). Zakreśl rysunek, na którym prawidłowo włożono kask. Odpowiedź znajdziesz na dole strony. W przednie koło jego pojazdu uderzył autobus. Ubieraj się jaskrawo, noś odblaski, bądź widoczny Czy możesz pomóc tym dwóm rowerzystom, aby stali się bardziej widoczni i aby można ich było łatwiej zauważyć? Dziewczynka po lewej stronie planuje pojechać w dzień do sklepu. Musi mieć ubranie w białym lub jaskrawym kolorze, aby było ją lepiej widać. Chłopiec po prawej stronie wraca ze szkoły do domu, ale jest już ciemno. Będzie potrzebował odblaskowej kurtki lub kamizelki, bądź kawałka taśmy odblaskowej na swoim codziennym ubraniu. Pokoloruj obrazki tak, aby rowerzyści byli bardziej bezpieczni. Pamiętaj, że również podczas chodzenia pieszo musisz być dobrze widoczny Chłopiec upadł i zranił się w rękę. Było to bardzo bolesne Noś kask. Atikul, lat 10, Bangladesz Po Atikula przyjechał jego przyjaciel i zabrał go do miejscowego lekarza, by ten udzielił mu pomocy. Zastanów się, czy zdarzyło Ci się coś nieprzyjemnego podczas jazdy na rowerze. Co się stało? Co możesz zrobić? ZAWSZE: 3Poruszaj się w tym samym kierunku, co inne pojazdy. 3Jedź blisko pobocza, a jeśli to możliwe, korzystaj ze ścieżek rowerowych. 3Uważaj, gdy w samochodzie otwierają się drzwi i ktoś wysiada. 3Sygnalizuj ręką zamiar skrętu. 3Obejrzyj się przez ramię i sprawdź, czy nie jadą za Tobą pojazdy i czy możesz wykonać manewr skrętu. 3Stosuj się do sygnalizacji drogowej. Zatrzymuj się zawsze na czerwonym świetle i przed znakiem STOP. 3Zanim wjedziesz na ulicę, zatrzymaj się i sprawdź, czy masz wolną drogę. 3Staraj się unikać jazdy po zmroku. Jeśli musisz, jedź rowerem, który ma światła, i włóż odblaskową odzież. Strona 10 Strona 11 Prawidłowa odpowiedź to 3.

8 Bezpieczeństwo pasażerów W niektórych regionach świata dzieci są każdego dnia PODWOŻONE do szkoły samochodem... W innych krajach bardziej popularnym środkiem lokomocji są motocykle i czasami CAŁA RODZINA jedzie razem jednym motorem. Nasz zmieniający się świat Żyjemy w coraz większym pośpiechu i otacza nas coraz większy tłum. Jest nas dużo więcej niż jeszcze sto lat temu. Ale dzięki szybszym samochodom, ciężarówkom, pociągom i samolotom odległości dzielące ludzi wydają się mniejsze. Każdego dnia mamy coś wspólnego z ludźmi z różnych stron świata. Przykładowo, ktoś z Twojej rodziny pracuje w fabryce zabawek. Zabawki są pakowane na ciężarówki i bardzo daleko wiezione, nawet do innych państw, aż w końcu trafiają do sklepu. Powoduje to, że na drogach jest coraz większy ruch i jest na nich bardziej niebezpiecznie. Wiele rodzin przenosi się z rejonów wiejskich do miast, w poszukiwaniu pracy. Miasta stają się ogromnie zatłoczone. Rodziny często mieszkają w budynkach, które nie zapewniają bezpieczeństwa, a dzieci częściej ulegają wypadkom. W świecie tak ścisłych powiązań ważne jest, abyśmy zastanowili się nad tym, czego chcemy, i nad tym, co robimy. Bez względu na to, gdzie mieszkamy, nasze działania mogą wpływać na ludzi, których znamy, oraz na tych z odległych rejonów świata. Spróbuj odpowiedzieć na pytania w naszym teście, aby przekonać się, ile wiesz o pojazdach silnikowych. Prawidłowe odpowiedzi znajdziesz na dole strony. Zakreśl prawidłowe odpowiedzi. 1. Ile lat temu powstał pierwszy samochód napędzany silnikiem? 2000 lat temu 200 lat temu 2 lata temu 2. Co napędzało pierwsze silniki samochodowe? Cukier Para wodna Energia słoneczna 3. Ile mniej więcej samochodów porusza się obecnie na drogach całego świata? tysięcy 600 milionów Zawsze, gdy podróżujesz jako pasażer pojazdu samochodowego lub motocykla, narażasz się na ryzyko. W wypadkach z udziałem motocykli każdego roku ginie lub odnosi obrażenia tysiące dzieci. Młodzi kierowcy również bardzo ryzykują. To właśnie młodzi ludzie w wieku lat narażeni są na większe prawdopodobieństwo śmierci w wypadku drogowym niż starsi kierowcy. Inżynierowie na całym świecie pracują nad tym, aby samochody i motocykle były coraz bardziej bezpieczne, ale nadal istnieje kilka zasad, których sam powinieneś przestrzegać, aby zadbać o swoje bezpieczeństwo. Ktoś tu o czymś zapomniał! Czy potrafisz pomóc tym ludziom i zwiększyć ich bezpieczeństwo? Dorysuj pasy bezpieczeństwa w samochodzie i kaski osobom na motocyklu. Możesz się wzorować na tych rysunkach: Czy jesteś mądrym pasażerem? Gdy jesteś wieziony samochodem lub motocyklem, jak często: 1. zapinasz pasy bezpieczeństwa lub wkładasz kask? 2. wsiadasz i wysiadasz z samochodu (lub wsiadasz bądź zsiadasz z motoru) po stronie bliżej krawężnika, z daleka od ruchu ulicznego? 3. pozwalasz kierowcy skupić się na prowadzeniu pojazdu (co oznacza nierozmawianie w trakcie jazdy, unikanie gwałtownej zabawy w pojeździe oraz słuchania głośno muzyki)? 4. pomagasz kierowcy zauważać znaki drogowe, kiedy Cię o to prosi? 5. zabierasz ze sobą w podróż jakąś bezpieczną zabawkę lub grę, by zająć się czymś w trakcie jazdy i nie przeszkadzać kierowcy? Policz swoje punkty: zawsze: 5 punktów 20+ Wspaniale jesteś fantastycznym pasażerem! czasami: 3 punkty Dobry początek, ale możesz być rozsądniejszym pasażerem. nigdy: 0 punktów Mniej niż 10 Wujek Lucii wiózł dzieci na przyjęcie. Jechał bardzo szybko. Nagle samochody jadące przed nimi zatrzymały się. Wujek stracił kontrolę nad pojazdem. Zawsze Czasami Nigdy Uważaj! Swoim zachowaniem możesz sprawić, że podróż nie będzie bezpieczna. Nie uderzyli w inny samochód, ale próbując tego uniknąć zderzyli się ze ścianą budynku! Zawsze: 3 Zapinaj pasy bezpieczeństwa w trakcie jazdy samochodem. 3 Korzystaj ze specjalnego fotelika w samochodzie. Dzieci powinny jeździć w foteliku do momentu, aż będą w stanie korzystać z pasów bezpieczeństwa dla dorosłych, zazwyczaj do około 12 roku życia. 3 Jeździj na tylnym siedzeniu samochodu jesteś tam bezpieczniejszy niż na przednim siedzeniu. 3 Wkładaj kask, gdy jedziesz rowerem lub motorem. W wielu krajach to przepisy prawa drogowego wymuszają stosowanie się do powyższych zasad sprawdź, co stanowi prawo w Twoim kraju. Prawidłowe zapinanie pasów bezpieczeństwa w trakcie jazdy powoduje ZMNIEJSZENIE AŻ DO % prawdopodobieństwa obrażeń w wyniku wypadku. Pomyśl o sytuacji, kiedy jadąc pojazdem doszło lub prawie doszło do wypadku drogowego. Co się wówczas stało? Lucia, 8 lat, Włochy Na szczęście nikomu nic się nie stało, gdyż wszyscy byli przypięci pasami bezpieczeństwa. ODPOWIEDZI: 1 200; 2 para wodna; milionów Strona 12 Strona 13

9 Zapobieganie utonięciom Woda jest niezbędna ludziom do życia. Czy wiesz, że 60% ciała dorosłego człowieka składa się z wody? Aby Twoje ciało mogło prawidłowo funkcjonować, musisz każdego dnia dostarczyć organizmowi od 2 do 4 litrów płynów. Czy możesz narysować lub wymienić inne sposoby wykorzystania wody? Kąpanie się Zmywanie naczyń Około 70% powierzchni ZIEMI pokrytych jest WODĄ.... jednak woda może być również niebezpieczna. Jak sądzisz, ile wody zużywasz każdego dnia na te czynności? Ludzie nie mogą oddychać pod wodą, a kiedy woda dostanie się do ich płuc, toną. Na świecie co trzy minuty z powodu utonięcia umiera dziecko. Każdego roku ginie w wodzie dzieci i nastolatków. Kolejnym 2-3 milionom ledwo udaje się uniknąć śmierci. Dlaczego tak wielu młodych ludzi tonie? Większość dzieci topi się w domu lub w jego pobliżu podczas codziennych zajęć lub zabawy. Na obrazku poniżej opisano sytuacje, które mogą stanowić zagrożenie. Zakreśl kółkiem inne sytuacje, które mogą być niebezpieczne. Co jest powodem tego niebezpieczeństwa? Belinda, lat 5, Kenya Belindę uratował mężczyzna, który usłyszał wołanie. Dziewczynka nie zdawała sobie sprawy, że znalazła się w miejscu, gdzie było głęboko. Belinda i jej starsza siostra pływały w rzece. Na szczęście jej siostra zaczęła wzywać pomocy, która nadeszła... Co można zrobić, aby uchronić dzieci przez utonięciem? Przede wszystkim trzeba sprawić, by otoczenie stało się bezpieczniejsze. Spójrz na rysunek przedstawiający sytuacje związane z ryzykiem utonięcia. Czy możesz zmienić obrazek tak, aby było bezpieczniej, korzystając z poniższych opisów i umieszczonych przy nich symboli? Jak myślisz, w których miejscach na obrazku najlepiej wstawić te symbole? Osoba dorosła, pilnująca dzieci, które znajdują się blisko wody Pokrywa na cysterny, studnie i inne pojemniki do przechowywania wody oraz pompa do wypompowywania wody Ziemia i kamienie służące do zasypywania dużych kałuż i niewykorzystywanych stawów Płot dookoła ogródka lub dookoła stawów i basenów dla zapewnienia bezpieczeństwa Sprzęt ochronny w pobliżu akwenów wodnych, tj. liny, tyczki, koła i kamizelki ratunkowe Zadanie: Narysuj niebezpieczne miejsca w Twojej okolicy, w których istnieje zagrożenie utonięciem, np. baseny i rzeki. Dodaj poprzednie symbole, aby pokazać, co już zostało zrobione dla poprawy bezpieczeństwa. Myślisz, że jeszcze coś można zmienić? Wymyśl własne symbole do własnych pomysłów i umieść je na rysunku. W niektórych rejonach świata dzieci muszą codziennie przynosić wodę do swoich domów. Czy Ty znalazłeś się kiedyś w niebezpiecznej sytuacji związanej z wodą? Co się stało? Co możesz zrobić? Jeżeli masz więcej niż 5 lat, powinieneś umieć pływać oraz utrzymywać się na wodzie (co oznacza zachowanie pozycji pionowej, pozostanie w jednym miejscu z głową ponad wodą i poruszanie tylko nogami i rękami). ZAWSZE: 3Upewnij się, że gdy pływasz lub bawisz się w wodzie, w pobliżu jest osoba dorosła. Staraj się bawić tam, gdzie jesteś widoczny. 3Jeśli nie znasz jakiejś rzeki czy stawu i nie wiesz, jak jest w nim głęboko, najpierw wejdź powoli do wody przez cały czas dotykając stopami dna. 3Na łodzi wkładaj kamizelkę ratunkową. NIGDY: 3Nie pływaj sam. 3Nie pływaj w nieznanym miejscu, jeśli wcześniej nie sprawdzi go osoba dorosła. 3Podczas zabawy w wodzie, nie popychaj ani nie wskakuj na innych. Niemowlęta oraz małe dzieci mogą utonąć nawet w niewielkiej ilości wody i dlatego nie powinny być pozostawiane bez opieki. Tam, gdzie nie ma wodociągów i kranów, ludzie muszą korzystać ze studni lub dużych zbiorników, nazywanych cysternami, w których gromadzi się wodę. Dzieci mogą utonąć, jeśli do nich wpadną. W SYTUACJI ZAGROŻENIA Czasem dzieci toną w basenach. Strona 14 3W sytuacji zagrożenia w wodzie wołaj o pomoc. 3Gdy zobaczysz, że ktoś inny ma problem w wodzie, nie próbuj sam go ratować. Wołaj o pomoc i staraj się sprowadzić osobę dorosłą. Niektóre nastolatki pomagają swoim rodzinom w połowach. Jeśli łódź jest stara, wywrotna lub przepełniona, może stanowić prawdziwe zagrożenie. Strona 15

10 Zapobieganie oparzeniom Czy wiesz, że Twoja SKÓRA pomaga utrzymać organizm w chłodzie dzięki poceniu się i że chroni Cię przed zarazkami? OPARZENIE może uszkodzić tę ważną część Twojego ciała. Ogień Niektórzy używają niewielkich palenisk lub otwartego ognia, aby gotować jedzenie, ogrzewać dom lub zapewnić w nim oświetlenie. Gdy znajdujesz się niedaleko ognia służącego do gotowania lub ogrzewania, musisz bardzo uważać, aby się nie oparzyć. Oparzenie to obrażenie skóry lub płuc spowodowane wysoką temperaturą. Wielu z nas poparzyło sobie palce lub usta gorącym jedzeniem. Ale oparzenia mogą być znacznie poważniejsze. Na całym świecie, co godzinę, na skutek oparzeń umiera 11 dzieci i nastolatków. Daje to rocznie ofiar. Możesz się poparzyć gorącymi przedmiotami, gorącymi płynami, ogniem, chemikaliami, prądem oraz słońcem. Przeczytaj ten rozdział, a poznasz trzy najczęstsze przyczyny oparzeń. Więcej o oparzeniach Aby dowiedzieć się więcej, połącz linią cyfry po lewej stronie, gdzie rozpoczyna się zdanie, z literami po prawej, gdzie znajdziesz zakończenia zdań. Prawidłowe odpowiedzi znajdują się na dole strony. Przyczyną ponad 75% oparzeń u małych dzieci są Po wylaniu na siebie wrzątku, w niecałą sekundę Potrzeba tylko 30 sekund, aby z małego płomyczka A B C zrobił się wielki pożar. Czujnik dymu może Cię ostrzec, gdy pożar wybuchnie w Twoim domu podczas snu. gęstym, czarnym dymem. Taki dym może oślepiać, utrudniać oddychanie i powodować utratę orientacji. Schyl się jak najniżej, bo przy podłodze jest chłodniej i znajduje się tam tlen, a następnie próbuj się wyczołgać na zewnątrz. następuje oparzenie skóry. Bądź szczególnie ostrożny w pobliżu gotujących się potraw lub osób z gorącymi napojami. ZAWSZE 3Zanim wejdziesz do wanny lub pod prysznic, zawsze sprawdź temperaturę wody. 3Opracuj plan ucieczki z domu na wypadek pożaru. Porozmawiaj z rodzicami o tym, jak wyobrażasz sobie ucieczkę z poszczególnych pomieszczeń w Twoim domu. Upewnij się, że wszyscy w Twojej rodzinie znają ten plan i często go ćwiczą. 3Używaj czujników dymu. Zapytaj rodziców, czy macie je w domu. Czujniki dymu mogą wcześnie ostrzec przed pożarem i uratować Wam życie. 3Jeśli ktoś został poparzony, schłodź jego skórę wodą i dopilnuj, żeby rana była czysta. Na oparzenia nie stosuj żadnych kremów ani olejków. NIGDY 3Nie baw się zapałkami, zapalniczkami, świecami, fajerwerkami czy ogniem. 3Nie zostawiaj świecy ani palącego się ogniska, gdy nikogo nie ma w pobliżu. Ogień może zostać zaprószony przez przypadek, np. zapałką czy papierosem, które nie zostały odpowiednio zgaszone, lub zapaloną bezmyślnie świecą. Nawet mały ogień może szybko zamienić się w pożar, którego nie da się opanować, i może stać się bardzo poważnym zagrożeniem. Już kilka minut po pożarze cały dom może się wypełnić 4 D gorące płyny, gorąca woda z kranu lub para. Jeżeli się oparzyłeś, natychmiast polej skórę zimną wodą. 3Bądź ostrożny w pobliżu osób trzymających gorące napoje, oraz w kuchni, gdzie przygotowywane są posiłki, a także w pobliżu ognia. Nie biegaj tam i nie wykonuj gwałtownych ruchów. W PRZYPADKU POŻARU: Gorąca woda Oparzenie może być także wynikiem kontaktu z gorącą wodą lub innym gorącym płynem. Możemy się poparzyć gorącą wodą z czajnika, kubka lub garnka. Również woda w kranie, umywalce i wannie może być na tyle gorąca, aby spowodować poparzenia. Fajerwerki Fajerwerki wykorzystuje się na całym świecie podczas różnego rodzaju świąt. Fajerwerki są piękne, ale mogą też być bardzo niebezpieczne i prowadzić nawet do śmierci. Gdy nieoczekiwanie wybuchną, mogą Cię poparzyć, a nawet zapalić Ci ubranie. Kwesi siedział przy palenisku, na którym gotowała się woda w garnku. Czy pamiętasz sytuację, w której prawie się oparzyłeś? Co się wówczas wydarzyło? Garnek nie był równo ustawiony i w pewnym momencie przewrócił się. Gorąca woda się wylała i oblała Kwesiemu nogę. 3Staraj się wyjść szybko na zewnątrz. Nigdy nie próbuj się chować wewnątrz płonącego budynku. 3Gdy opuścisz już płonący budynek, pod żadnym pozorem do niego nie wracaj. 3Nigdy nie stój wyprostowany, gdy w budynku jest pożar. Zawsze próbuj się czołgać pod dymem, zasłaniając usta. Kwesi, lat 10, Ghana Ależ to bolało! Mama Kwesiego schłodziła oparzenie zimną wodą. ODPOWIEDZI: 1=D, 2=C, 3=A, 4=B Strona Page XX 16 Strona 17

11 Zapobieganie upadkom KAŻDEMU może zdarzyć się UPADEK podczas chodzenia, biegania lub skakania. Ale czasami upadki powodują POWAŻNE obrażenia. W większości przypadków upadanie nie boli, powoduje tylko niewielkie skaleczenie lub siniaka. Ale upadki mogą być również bardziej niebezpieczne. Każdego roku na całym świecie co najmniej dzieci i nastolatków traci życie z powodu upadku. Jeszcze więcej łamie sobie kości lub doznaje urazów głowy. W niektórych krajach połowa obrażeń wśród dzieci, które trafiają na pogotowie, jest skutkiem upadku. Upadki mogą się zdarzać wszędzie. Spójrz na poniższy rysunek. Zaznacz kółkiem sytuacje, które mogłyby prowadzić do upadku, gdybyś się tam bawił. Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe. Zaznacz swoją odpowiedź. Prawidłowe odpowiedzi znajdują się na dole strony. 1. Upadkiem nazywamy sytuację, kiedy nagle spadasz na ziemię lub podłogę. 2. Im większa wysokość, tym mniejsze obrażenia. 3. Codziennie na całym świecie, co godzinę, z powodu upadku umiera pięcioro dzieci lub nastolatków. Niemowlęta i małe dzieci mogą bardzo ucierpieć upadając z nawet niewielkiej wysokości np. z krzesła, łóżka czy z przewijaka. Spójrz jeszcze raz na rysunek. Zaznacz kółkiem dodatkowe miejsca, które mogą być niebezpieczne dla niemowlęcia pozostawionego bez opieki. ODPOWIEDZI: 1- Prawda; 2- Fałsz; 3- Prawda Presja rówieśników Atul bawi się z dwoma przyjaciółmi z tyłu domu. Niam bawił się z dwójką przyjaciół. Jeden z nich przekonał Niama do wejścia na drzewo. Niam najpierw zerwał z niego kilka śliwek, a potem usiłował zejść. Jego znajomi ustawili pod drzewem mały stolik, aby Niam mógł na niego zeskoczyć. Ale gdy chłopiec skoczył, stolik się przewrócił i Niam upadł na stalową ramę. Miał skomplikowane złamanie prawej nogi i konieczna była operacja. Patrzcie! Możemy dostać się tedy na dach. Dwóch przyjaciół Atula próbowało go namówić, aby wraz z nimi wszedł na dach. Inne określenie na przyjaciół lub kolegów z klasy to rówieśnicy, a to, co czasem robią, nazywane jest presją rówieśników. Wszyscy kiedyś daliśmy się namówić kolegom na zrobienie tego samego, co oni, ponieważ chcieliśmy, aby nas polubili, albo baliśmy się wyśmiania. Czasami nie ma nic złego w tym, że się na coś zgadzamy. Ale musimy uważać, aby rówieśnicy nie nakłonili nas do robienia rzeczy, które są niebezpieczne, albo które sami oceniamy jako niewłaściwe. Przede wszystkim musimy czuć się bezpiecznie w towarzystwie naszych przyjaciół. Atul czuł się dobrze wśród swoich kolegów i w swoim ogrodzie, jednak znalazł się w trudnej sytuacji. Niam, lat 7, Bangladesz Strona 18 Strona 19 O, tak! Czego się boisz? No, chodź! Na ostatnim obrazku w komiksie zastanawia się nad możliwym ryzykiem związanym z wejściem na dach. Nie chce ryzykować obrażeniami tylko po to, aby się komuś przypodobać, a więc musi znaleźć sposób na przeciwstawienie się. Co Ty byś powiedział w takiej sytuacji? Wpisz w dymek. Czy pamiętasz swój poważny upadek? Co się wówczas stało? ZAWSZE 3Baw się bezpiecznie popychanie i odpychanie może prowadzić do upadku. 3Zachowuj ostrożność bawiąc się na placu zabaw i korzystając ze znajdującego się tam sprzętu. 3Pilnuj, aby na schodach i na podłogach nie było zabawek ani innych przedmiotów, o które można się potknąć. 3Podczas schodzenia lub wchodzenia po schodach trzymaj się poręczy. 3Zawiązuj sznurówki, żebyś się o nie nie potknął. NIGDY 3Nie baw się przy otwartych oknach, nie wychylaj się z okien, balkonów, wyjść przeciwpożarowych czy krawędzi dachów. 3Nie baw się w niebezpiecznych miejscach, np. na dachach, na placach budowy czy w opuszczonych domach.

12 Zapobieganie zatruciom Trucizna to coś, co na skutek połknięcia, wdychania, rozlania na powierzchni skóry czy dostania się do oczu, może powodować chorobę lub nawet śmierć. Jak myślisz, czy na wszystkich przedstawionych tu rysunkach mamy do czynienia z trucizną? Zmieniaj świat na lepsze Wszystko, czego uczysz się o bezpieczeństwie, może ocalić komuś życie. Będziesz w stanie zmniejszyć ryzyko i będziesz bezpieczny. Ale to nie wszystko. Możesz wykorzystać swoją wiedzę, by pomagać innym: dzieciom, swojej rodzinie i sąsiadom. Możesz: 3 Przekazywać swoją wiedzę rozmawiaj ze swoimi braćmi, siostrami i przyjaciółmi o tym, jak zachować bezpieczeństwo. 3 Informować dorosłych o wszystkich niebezpieczeństwach, które zauważysz (np. o truciźnie, która nie jest bezpiecznie przechowywana). 3 Rozmawiać z rodzicami o tym, jak uczynić Wasz dom bezpieczniejszym. 3 Napisać list o rzeczach, które muszą zostać zmienione w Twojej okolicy w parku, placu zabaw lub na ulicy. Poproś osobę dorosłą, aby pomogła Ci znaleźć informację, do kogo powinieneś ten list wysłać. Ukąszenie węża Trutka na szczury Lekarstwa Trujące grzyby i inne rośliny Dobrze zgadłeś! W niektórych sytuacjach wszystkie te rzeczy mogą być trujące. Mauro znalazł brudną zabawkę, na którą wylano chemikalia. Spray przeciw insektom Trucizny mogą występować w różnych postaciach: SYROP PŁYN DO MYCIA NACZYŃ PŁYN PRZECIWKO CHWASTOM WODA A teraz spójrz na kolejny rysunek. Czy możesz wskazać, co zmieniono, aby kuchnia stała się bezpieczniejsza? Dokonano co najmniej 9 zmian. Spray W niektórych krajach istnieją ośrodki zajmujące się truciznami, gdzie można uzyskać potrzebne informacje i pomoc w przypadku zatrucia. Sprawdź, czy w Twojej okolicy istnieje taki ośrodek, znajdź jego numer telefonu i zapisz go w widocznym w domu miejscu. ZAWSZE płyn do czyszczenia przeciw toalet insektom 3Zapytaj osobę dorosłą, jeśli masz do czynienia z jakąś substancją lub rzeczą, której nie znasz. Ciała stałe ciała stałe mogą być twarde, ciągnące się lub sproszkowane. Do tej grupy należą między innymi tabletki, proszki czyszczące, rośliny, owoce jagodowe, grzyby. 3 Od razu poinformuj osobę dorosłą, gdy znajdziesz coś, co Twoim zdaniem może być trujące. Płyny ciekłe trucizny mogą mieć konsystencję kremu lub przypominać wodę. Mogą być dowolnego koloru. Do tej grupy zaliczamy środki do czyszczenia podłóg, syropy na kaszel (jeśli zażyjesz zbyt dużo), oleje do lamp oraz jad węży i owadów. NIGDY 3Nie baw się rzeczami, które są trujące, nie dotykaj ich, nie wąchaj i nie próbuj. Spray tego rodzaju trucizny mogą znajdować się w puszkach lub w butelkach. Do tej grupy zaliczamy np. lakiery do włosów, lakiery do mebli czy środki owadobójcze. 3Nie wkładaj niczego nieznanego do ust. 3Nie bierz i nie łykaj żadnych lekarstw, których nie dostałeś od osoby dorosłej Twoich rodziców lub innych opiekunów. Niewidzialne nie możesz ich zobaczyć, ale możesz je wyczuć lub dotknąć. Niewidzialne trucizny przedostają się do powietrza, gdy na przykład coś się pali. Mogą być zmieszane z dymem lub wydostawać się z piecyków gazowych lub rury wydechowej samochodu, gdy pracuje silnik. Strona Page XX 20 Czy Ty też się kiedyś czymś zatrułeś? Jak do tego doszło? Co się potem stało? NA KASZEL Na całym świecie każdego dnia 125 dzieci i nastolatków ginie z powodu zatrucia. Na szczególne niebezpieczeństwo narażone są małe dzieci, bo odruchowo wkładają do buzi różne przedmioty. Starsze nastolatki również narażone są na spore ryzyko, gdyż eksperymentują z narkotykami i alkoholem. Trucizny Bardzo się rozchorował i musiał zostać zawieziony do szpitala. Teraz, gdy wiesz już dużo więcej o truciznach, spójrz na poniższy rysunek. Czy możesz zaznaczyć trucizny? Jest ich co najmniej 10. Trucizny są podstępne, gdyż można je znaleźć dosłownie wszędzie: w kuchni, w piwnicy, na placu zabaw, na ulicy, w parku. No i mają różne rozmiary i kształty. Mogą ładnie pachnieć i być smaczne, a niektóre mogą być nawet niewidzialne. Ponad 10% osób, które umierają z powodu zatrucia, to dzieci i nastolatki. Na szczęście lekarz był w stanie go wyleczyć i teraz Mauro czuje się dobrze. Włożył zabawkę do ust i zaczął zlizywać truciznę. Uważaj na TRUCIZNY! Wiele rzeczy znajdujących się w naszym otoczeniu i używanych na co dzień może mieć właściwości trujące, nawet jeśli nie wyglądają na NIEBEZPIECZNE. Co to jest trucizna? Mauro, lat 3, Meksyk 3Nie zostawiaj małych dzieci samych, jeśli w pobliżu znajduje się coś trującego. Strona Page XX 21

13 Mogę pomóc! Przygotuj zestaw pierwszej pomocy ZAWSZE: W przypadku niewielkich obrażeń, jak skaleczenia i obtarcia, przydatny będzie zestaw pierwszej pomocy, z którego będziesz mógł skorzystać Ty i Twoja rodzina. Zaznacz kółkiem rzeczy, które powinny się znaleźć w Twoim zestawie pierwszej pomocy. Właściwą odpowiedź znajdziesz na dole strony. W tej książce staraliśmy się pokazać, jak wiele możesz zdziałać, aby zapobiec obrażeniom. Ale one nadal będą się zdarzać, więc dobrze jest wiedzieć, co zrobić, gdy ktoś zostanie poszkodowany. Informacje na tej stronie nauczą Cię pomagać innym, gdy zajdzie taka potrzeba. 3Trzymaj listę telefonów alarmowych w widocznym miejscu w domu. 3Miej przygotowaną apteczkę pierwszej pomocy gotową do użycia. 3W razie potrzeby wołaj o pomoc. Pomagaj, gdy zdarzy się wypadek 3Jeśli wołanie nie skutkuje, pobiegnij na poszukiwanie osoby dorosłej lub najbliższego telefonu, by zatelefonować po pomoc. Plastry Agrafki 98 F.6 3Ucz się, co należy robić w razie wypadku i jak udzielać pierwszej pomocy. Atul is playing behind his house with two friends Środek odkażający Jing Jing pobiegła po osobę dorosłą, a Mei Ling została z chłopcem F 98 Termometr 9 Lateksowe rękawiczki F Jeśli poszkodowanemu jest zimno, okryj go swoją kurtką, kocem lub czymś innym, co zapewni mu ciepło. Temblak 5. Gdy pojawią się osoby dorosłe, które będą udzielać pomocy, słuchaj i wykonuj ich polecenia F.6 Pęseta Gdy miałeś wypadek lub gdy ktoś inny jest poszkodowany, pierwszą rzeczą, jaką należy zrobić, jest wezwanie pomocy. Jeśli nie przyniesie to skutku, zatelefonuj po pomoc. Przygotuj się na taką ewentualność. Wytnij formularz, który zamieściliśmy obok, lub zrób własny i wpisz tam przydatne numery telefonów. W razie potrzeby Szpital: Numery alarmowe Policja: Inne przydatne numery, np. do miejsca pracy rodziców, do sąsiadów lub do dziadków Straż pożarna: Ogólnopolski numer alarmowy: 112 Jeśli tam, gdzie mieszkasz, nie ma telefonów, zapytaj rodziców, nauczyciela czy innego dorosłego, gdzie powinieneś udać się po pomoc, gdy coś się stanie. Strona Page XX 22 Staraj się zachować spokój spokój pozwala na podejmowanie MNIEJ RYZYKOWNYCH decyzji, co jest bardzo ważne, i pozwala na UNIKNIĘCIE PANIKI w sytuacjach nagłego zagrożenia. 98 F.6 Wszystko z wyjątkiem napoju gazowanego i kaczuszki! Do kogo telefonować? Pogotowie: 98 6 F zapytaj o te numery osobę dorosłą. Trzymaj formularz blisko telefonu lub w innym bezpiecznym miejscu. Czy pomogłeś kiedyś komuś, kto miał wypadek, albo czy widziałeś wypadek? Co się wtedy stało? Nożyczki 3. Nie ruszaj poszkodowanego, nie podnoś i nie przekręcaj na drugi bok może to pogorszyć jego stan F F.6 F.6 Napój gazowany 1. Wołać o pomoc. Jeśli nikt nie przyjdzie, należy pójść, by poszukać kogoś dorosłego. 2. Jeśli nie musisz iść po pomoc, zostań z osobą poszkodowaną. Nagłe sytuacje wymagają szybkiego reagowania. Jeżeli ktoś nagle doznał obrażeń, możesz mu pomóc tak jak zrobiły to Mei Ling i Jing Jing. Możesz: Potem przyjechała karetka, a pani powiedziała, że dziewczynki prawdopodobnie uratowały chłopcu nogę, bo gdyby nie wezwały pomocy, mogłoby być za późno. Jing Jing zapytała chłopca, czy wszystko w porządku. Ale on płakał i trzymał się za nogę. I cały się trząsł. Usłyszały hałas i nagle zobaczyły chłopca leżącego na drodze. Jego rower był uszkodzony. Gumowa kaczuszka Mei Ling i Jing Jing szły do szkoły. 3Upewnij się, że pomagając komuś nie wyrządzisz samemu sobie krzywdy, np. nigdy nie wracaj do płonącego budynku, nie czołgaj się pod gruzami, nie wskakuj do wody, by kogoś ratować, i nie wbiegaj za kimś na jezdnię. 98 F.6 Ucz się pomagać Podczas szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy dowiadujemy się, co należy zrobić w razie wypadku. W niektórych państwach przeprowadza się takie szkolenia również wśród dzieci, ale jeśli nie możesz znaleźć takiego kursu, zachęcaj dorosłych w swojej rodzinie, aby to oni Cię przeszkolili. Kursy udzielania pierwszej pomocy odbywają się w różnych miejscach. W Twojej okolicy mogą być one organizowane w: szpitalu szkole pogotowiu w lokalnym oddziale Czerwonego Krzyża Strona Page XX 23

14 Czego się nauczyłeś? Bycie bezpiecznym to bycie pewnym Obrażenia się zdarzają, ale wiedza o tym, czym one są i jak im zapobiegać, może ocalić Tobie lub komuś innemu życie. Ta książka zawiera opisy wielu działań, które można podjąć, aby uniknąć wypadków i zmniejszyć ryzyko poważnych obrażeń. Sprawdź swoją wiedzę, zaznaczając właściwe odpowiedzi. Poprawne odpowiedzi znajdziesz na dole strony. 1. Obrażenia są jedną z głównych przyczyn zgonów dzieci na całym świecie. 2. Mały płomień może szybko przekształcić się w wielki i niebezpieczny pożar. Na którym rysunku istnieje najmniejsze ryzyko powstania pożaru? a. b. 4. Oparzyłeś sobie stopę wkładając ją do zbyt gorącej wody w wannie. Powinieneś: a) Nic nie robić. b) Włożyć stopę do zimnej wody. c) Nałożyć na oparzenie odrobinę kremu. 5. Koledzy wywierają na Ciebie presję, abyś zrobił coś, co wydaje Ci się niebezpieczne. Musisz im powiedzieć nie. Których dwóch zdań możesz użyć? a) Ok, jeśli chcecie, żebym to zrobił, to zrobię. b) Jeśli naprawdę jesteś moim przyjacielem, nie namawiaj mnie do tego. c) Aż tak mnie to nie interesuje, dzięki. 6. Musisz wybrać bezpieczne miejsce, w którym mógłbyś się bawić ze swoimi przyjaciółmi. Które z tych miejsc wygląda na najbardziej bezpieczne? b) Nie musisz zapinać paska pod brodą. c) Twój kask powinien leżeć równo na głowie nie powinien przechylać się do przodu ani do tyłu. d) Zawsze, gdy jeździsz na rowerze, wkładaj kask zmniejszysz ryzyko odniesienia poważnych obrażeń głowy podczas upadku. 9. Wpisz brakujące słowo: Zanim zaczniesz przechodzić przez ulicę, powinieneś się zatrzymać, i nasłuchiwać. 10. Zaznacz kółkiem trzy rysunki, które pokazują, jak zachować bezpieczeństwo w samochodzie lub na motocyklu: a. c. b. d. c. d. 11. Zaznacz, które zdania o utonięciach są prawdziwe, a które fałszywe: Większość dzieci topi się w domu lub w jego pobliżu. Bezpiecznie jest pływać samemu. Kamizelka ratunkowa nie jest potrzebna podczas przebywania na łodzi. Nie wolno wpychać innych do wody. 12. Zaznacz trzy czynności, które są pomocne w przypadku, gdy ktoś jest ciężko ranny: a) Wzywanie pomocy. b) Przeniesienie osoby w bezpieczniejsze miejsce. c) Okrycie poszkodowanego kurtką czy kocem, jeśli jest mu zimno. d) Gdy pojawią się osoby dorosłe, stosuj się do ich poleceń. 3. Obrażenia na skutek oblania gorącą wodą nazywamy oparzeniami. W którym z poniższych przykładów niebezpieczeństwo poparzenia wodą jest najmniejsze? a) Czajnik b) Kran c) Rzeka d) Filiżanka z kawą lub herbatą Pamiętaj: lepiej zachować bezpieczeństwo, niż potem żałować. 3Noś ochraniacze prawidłowo włożone i odpowiedniej jakości (np. kaski, odblaskową odzież). 3Baw się w bezpiecznych miejscach. 3Zdobywaj wiedzę o obrażeniach, o sposobach ich zapobiegania i o udzielaniu pomocy sobie i innym. 3Dbaj o bezpieczeństwo podejmuj mądre decyzje i zastanawiaj się, co jest dla Ciebie bezpieczne, a co nie. a. c. 7. Które z tych zdań o truciznach jest FAŁSZYWE? a) Zamykane szafki i najwyższe półki to dobre miejsca do przechowywania trucizn. b) Trucizny mogą ładnie pachnieć i dobrze smakować. c) Aby sprawdzić, z czym mamy do czynienia, najlepiej jest włożyć to do ust. d) Trucizny mogą mieć różne kształty i rozmiary, a nawet mogą być niewidzialne. 8. Pomagasz swojemu młodszemu bratu włożyć kask. Którego z poniższych zdań NIE powinieneś powiedzieć? a) Upewnij się, że kask nie zasłania Ci oczu powinien znajdować się na grubość dwóch palców od brwi. b. d. ODPOWIEDZI: 1 Prawda; 2 b); 3 c); 4 b); 5 b) i c); 6 d); 7 c); 8 b); 9 POPATRZEĆ w obie strony; 10 a), b) i d); 11 T,F,F,T; 12 a), c), d) Przesuwanie osoby poszkodowanej może pogorszyć jej stan. Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF) Grudzień 2008 Wersja polska Polski Komitet Narodowy UNICEF Marzec 2010 Tłumaczenie i redakcja: Jolanta Koralewska-Czyż, Małgorzata Połowniak Skład, korekta i druk: TAKA PAKA Design Halina Ostaszewska takapaka.com Kopiowanie i rozpowszechnianie którejkolwiek części tej publikacji wymaga zezwolenia. ISBN Polski Komitet Narodowy UNICEF Al. Wilanowska 317, , Warszawa Tel.: , Fax: , Strona 24

BAW SIĘ I BĄDŹ BEZPIECZNY! GRA EDUKACYJNA

BAW SIĘ I BĄDŹ BEZPIECZNY! GRA EDUKACYJNA BAW SIĘ I BĄDŹ BEZPIECZNY! GRA EDUKACYJNA Gra edukacyjna Baw się i bądź bezpieczny! stanowi podsumowanie wiadomości nabytych przez dzieci w trakcie zajęć poświęconych bezpieczeństwu. Gra oparta jest o

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w drodze do szkoły ZASADY PRZECHODZENIA PRZEZ JEZDNIĘ

Bezpieczeństwo w drodze do szkoły ZASADY PRZECHODZENIA PRZEZ JEZDNIĘ Bezpieczeństwo w drodze do szkoły Codziennie rano wyruszasz w drogę do szkoły i codziennie wracasz do domu. Niezależnie od tego, w jaki sposób pokonujesz tę trasę - ważne, byś poznał zasady ruchu drogowego,

Bardziej szczegółowo

GAZETKA SZKOLNA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 28 W DABROWIE GÓRNICZEJ SPECJALNE - JAK BEZPIECZNIE DOTRZEC DO SZKOŁY

GAZETKA SZKOLNA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 28 W DABROWIE GÓRNICZEJ SPECJALNE - JAK BEZPIECZNIE DOTRZEC DO SZKOŁY GAZETKA SZKOLNA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 28 W DABROWIE GÓRNICZEJ WYDANIE SPECJALNE - JAK BEZPIECZNIE DOTRZEC DO SZKOŁY W numerze: Zasady ruchu drogowego z Pinokiem Co każdy rowerzysta wiedzieć powinien Gdy

Bardziej szczegółowo

Dziecko jako pieszy uczestnik ruchu drogowego

Dziecko jako pieszy uczestnik ruchu drogowego Dziecko jako pieszy uczestnik ruchu drogowego Dziecko do lat 7 nie powinno samodzielnie poruszać się po drogach, powinno znajdować się pod opieką rodziców, starszego rodzeństwa lub kolegów. W drodze do

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w szkole jest bardzo ważnym elementem, dzięki któremu możecie funkcjonować jako społeczność uczniowska w każdej placówce oświatowej.

Bezpieczeństwo w szkole jest bardzo ważnym elementem, dzięki któremu możecie funkcjonować jako społeczność uczniowska w każdej placówce oświatowej. Autor: Eryk Miotk Bezpieczeństwo w szkole jest bardzo ważnym elementem, dzięki któremu możecie funkcjonować jako społeczność uczniowska w każdej placówce oświatowej. Pamiętajcie, że musicie sami zadbać

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY PIERWSZAK

BEZPIECZNY PIERWSZAK BEZPIECZNY PIERWSZAK BEZPIECZEŃSTWO W DRODZE DO SZKOŁY Codziennie rano wyruszasz w drogę do szkoły i codziennie wracasz do domu. Niezależnie od tego, w jaki sposób pokonujesz tę trasę - ważne, byś poznał

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły.

Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły. Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły. Cel zajęć: Kształcenie nawyku właściwego zachowania się w ruchu drogowym oraz utrwalenie podstawowych zasad poruszania się po drogach. Przebieg zajęć: 1.Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Koniec szkoły! Bezpieczne wakacje na wsi. AKCJA SPECJALNA FundacjI Wsparcia Rolnika POLSKA ZIEMIA

Koniec szkoły! Bezpieczne wakacje na wsi. AKCJA SPECJALNA FundacjI Wsparcia Rolnika POLSKA ZIEMIA Koniec szkoły! Bezpieczne wakacje na wsi AKCJA SPECJALNA FundacjI Wsparcia Rolnika POLSKA ZIEMIA Drogie dzieci, Coraz większymi krokami zbliżają się upragnione i długo wyczekiwane przez Was wakacje. Pamiętajcie

Bardziej szczegółowo

Piesi. Część 19: Poszanowanie dla innych użytkowników dróg

Piesi. Część 19: Poszanowanie dla innych użytkowników dróg Część 19: Poszanowanie dla innych użytkowników dróg Ta część skierowana jest do kierowców pojazdów silnikowych i rozwija informacje zawarte w części 5, poświęconej dobrym nawykom w kierowaniu pojazdami.

Bardziej szczegółowo

ABC- Karty Rowerowej - cześć teoretyczna. Edyta Skoczek Część 2

ABC- Karty Rowerowej - cześć teoretyczna. Edyta Skoczek Część 2 Edyta Skoczek Część 2 1 2. Przekraczanie jezdni 2.1 Przekraczanie jezdni po przejściu dla pieszych Na drugą stronę drogi przechodzisz przez jezdnię. Musisz pamiętać, że jezdnia przeznaczona jest dla ruchu

Bardziej szczegółowo

Pytania dla rowerzystów

Pytania dla rowerzystów Pytania dla rowerzystów 1. W strefie zamieszkania: a) pieszy może korzystać z całej szerokości drogi; b) może korzystać z drogi samodzielnie, tylko jeśli ukończył 10 lat; c) musi korzystać z przejścia

Bardziej szczegółowo

Poradnik dla rodziców i nauczycieli

Poradnik dla rodziców i nauczycieli Poradnik dla rodziców i nauczycieli Dziecko do lat 7 nie powinno samodzielnie poruszać się po drogach, powinno znajdować się pod opieką rodziców, starszego rodzeństwa lub kolegów. W drodze do szkoły/domu

Bardziej szczegółowo

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981 Rowerzysta, jak i każdy inny uczestnik ruchu drogowego (np. pieszy, kierowca samochodu, motocyklista), może stać się świadkiem wypadku. Warto wiedzieć, jak należy zachować się w takiej sytuacji. Po pierwsze

Bardziej szczegółowo

Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w

Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w Wypadek drogowy potoczne określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w wyniku którego uczestnik ruchu drogowego został ranny lub

Bardziej szczegółowo

WIRTUALNA LEKCJA. Przygotowanie do egzaminu na kartę rowerową. Materiał szkoleniowy dla uczniów NSP Nasza Szkoła

WIRTUALNA LEKCJA. Przygotowanie do egzaminu na kartę rowerową. Materiał szkoleniowy dla uczniów NSP Nasza Szkoła WIRTUALNA LEKCJA Przygotowanie do egzaminu na kartę rowerową Materiał szkoleniowy dla uczniów NSP Nasza Szkoła Spis Treści Przepisy, znaki i sygnały drogowe obowiązujące pieszych Przygotowanie do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Rowerzysta bezpiecznym użytkownikiem dróg

Rowerzysta bezpiecznym użytkownikiem dróg 1 LEKCJA 4 TEMAT: Rowerzysta bezpiecznym użytkownikiem dróg MATERIAŁ POMOCNICZY NR 1 ROWERZYSTA - UCZESTNIK RUCHU DROGOWEGO I KIERUJĄCY POJAZDEM Rowerzysta powinien poruszać się zgodnie z zasadami ruchu

Bardziej szczegółowo

Puchatek przypomina! www.bezpiecznypuchatek.pl. Czy wiesz, co oznaczają poniższe znaki drogowe? Połącz znak z jego znaczeniem.

Puchatek przypomina! www.bezpiecznypuchatek.pl. Czy wiesz, co oznaczają poniższe znaki drogowe? Połącz znak z jego znaczeniem. 1 Czy wiesz, co oznaczają poniższe znaki drogowe? Połącz znak z jego znaczeniem. Razem z rodzicem! Witaj! To ja, Puchatek! Bardzo cieszę się, że dołączyłeś do Klubu Bezpiecznego Puchatka. To dla mnie ogromna

Bardziej szczegółowo

Bądź bezpieczny na drodze. Wykonał: Mateusz Kuba

Bądź bezpieczny na drodze. Wykonał: Mateusz Kuba Bądź bezpieczny na drodze Wykonał: Mateusz Kuba Uczestnicy ruchu drogowego Żeby być bezpiecznym w ruchu drogowym trzeba znać jego uczestników: Pasażer osoba znajdująca się w pojeździe, np. autobusie, samochodzie

Bardziej szczegółowo

ZASADY BEZPIECZNEGO ZACHOWANIA DLA NAJMŁODSZYCH, cz. 2.

ZASADY BEZPIECZNEGO ZACHOWANIA DLA NAJMŁODSZYCH, cz. 2. ZASADY BEZPIECZNEGO ZACHOWANIA DLA NAJMŁODSZYCH, cz. 2. Dzieci z natury są spontaniczne i mało krytyczne. Trudno im również ocenić jak powinny zachować się w danej sytuacji, aby były bezpieczne. Nasze

Bardziej szczegółowo

Poradnik pieszego. czyli przepisy dla każdego

Poradnik pieszego. czyli przepisy dla każdego Poradnik pieszego czyli przepisy dla każdego PIESZY osoba znajdującą się poza pojazdem na drodze i niewykonującą na niej robót lub czynności przewidzianych odrębnymi przepisami; za pieszego uważa się również

Bardziej szczegółowo

Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej

Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej 1. W tej sytuacji kierujący: Zestaw nr 4 a. pojazdem 3 ma pierwszeństwo przed 2, b. pojazdem 1 powinien

Bardziej szczegółowo

Poruszanie się w pobliżu lub wzdłuż jezdni

Poruszanie się w pobliżu lub wzdłuż jezdni Część 18: Przepisy dla pieszych Na 5 ofiar śmiertelnych na naszych drogach przypada 1 pieszy. Ta część zawiera informacje dotyczące zasad poruszania się wzdłuż jezdni i przechodzenia przez jezdnię. Najważniejsza

Bardziej szczegółowo

DROGA to wydzielony pas ziemi łączący miejscowości i punkty terenu, przystosowany do ruchu pojazdów, ludzi i zwierząt.

DROGA to wydzielony pas ziemi łączący miejscowości i punkty terenu, przystosowany do ruchu pojazdów, ludzi i zwierząt. Schemat drogi w mieście. Schemat drogi poza miastem. DROGA to wydzielony pas ziemi łączący miejscowości i punkty terenu, przystosowany do ruchu pojazdów, ludzi i zwierząt. Pobocze to przyległa do jezdni

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły.

Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły. Scenariusz 6 Temat: Bezpieczna droga do szkoły. Cel zajęć: Kształcenie nawyku właściwego zachowania się w ruchu drogowym oraz utrwalenie podstawowych zasad poruszania się po drogach. Przebieg zajęć: 1.Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Codziennie jestem bezpieczny

Codziennie jestem bezpieczny Codziennie jestem bezpieczny Europejski numer alarmowy i zasady bezpieczeństwa dla dzieci Drodzy uczniowie, wiedza o tym, jak prawidłowo zachować się w drodze do szkoły, w szkole, na placu zabaw czy w

Bardziej szczegółowo

Test wiedzy o ruchu drogowym dla klas I - III

Test wiedzy o ruchu drogowym dla klas I - III Test wiedzy o ruchu drogowym dla klas I - III Imię i Nazwisko.. Zadanie 1 Pokoloruj światła i napisz co one oznaczają słowami (jedź, stój, czekaj). (3p.) Zadanie 2 Rozwiąż zagadki, prawidłową odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Pytanie 1 Pytanie 2 Pytanie 3 Pytanie 4 Pytanie 5 Pytanie 6 Pytanie 7

Pytanie 1 Pytanie 2 Pytanie 3 Pytanie 4 Pytanie 5 Pytanie 6 Pytanie 7 2012 Raba Wyżna Pytanie 1 Kierujący rowerem poruszając się w strefie zamieszkania jest obowiązany: a) jechać z prędkością 20 km na godzinę, b) utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie

Bardziej szczegółowo

Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej Zestaw nr 2

Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej Zestaw nr 2 Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej Zestaw nr 2 1. Pieszy, przechodząc przez drogę dwujezdniową na obszarze zabudowanym: a. może przejść w

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY KONKURS WIEDZY AKTYWNY TRYB ŻYCIA, BEZPIECZEŃSTWO, ZDROWIE Kl. I - II

SZKOLNY KONKURS WIEDZY AKTYWNY TRYB ŻYCIA, BEZPIECZEŃSTWO, ZDROWIE Kl. I - II SZKOLNY KONKURS WIEDZY AKTYWNY TRYB ŻYCIA, BEZPIECZEŃSTWO, ZDROWIE Kl. I - II Test jednokrotnego wyboru 1.Co powinieneś zrobić, kiedy przechodzisz przez jezdnię na przejściu dla pieszych? a) Patrzę w lewo,

Bardziej szczegółowo

Samochód ważny element naszego życia.

Samochód ważny element naszego życia. Samochód ważny element naszego życia. Samochód dla wielu z nas jest podstawowym środkiem transportu bez którego nie wyobrażamy sobie funkcjonowania. Dzięki niemu możemy dojechać do pracy, na zakupy, na

Bardziej szczegółowo

Rowerzysta w ruchu drogowym

Rowerzysta w ruchu drogowym Rowerzysta w ruchu drogowym 1 Każdy może zostać rowerzystą. Rowerzystą może być każdy, niezależnie od wieku. Jednak należy pamiętać, że rowerzysta, który wyjeżdża na drogę ma obowiązek przestrzegania zasad

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN NA KARTĘ ROWEROWĄ

PYTANIA NA EGZAMIN NA KARTĘ ROWEROWĄ PYTANIA NA EGZAMIN NA KARTĘ ROWEROWĄ 1.Kartę rowerową może uzyskać osoba, która: a) ukończyła 7 lat, b) ukończyła, 9 lat; c) ukończyła 10 lat. 2. W jaki sposób można przewozić na rowerze dziecko do 7 lat:

Bardziej szczegółowo

2014 NR 1 KWARTALNIK DLA RODZICÓW BEZPIECZNIE U EKOLUDKÓW

2014 NR 1 KWARTALNIK DLA RODZICÓW BEZPIECZNIE U EKOLUDKÓW 2014 NR 1 KWARTALNIK DLA RODZICÓW BEZPIECZNIE U EKOLUDKÓW KWARTALNIK DLA RODZICÓW BEZPIECZNIE U EKOLUDKÓW W nowym roku szkolnym 2014/2015 nasze Przedszkole przystąpiło do realizacji programu związanego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 1. Temat: Powtórzenie wiadomości z klasy pierwszej o ruchu pieszych.

Scenariusz 1. Temat: Powtórzenie wiadomości z klasy pierwszej o ruchu pieszych. Scenariusz 1 Temat: Powtórzenie wiadomości z klasy pierwszej o ruchu pieszych. Cel zajęć: Utrwalenie wiadomości o ruchu pieszych. Rozwijanie pamięci i wyobraźni. Kształtowanie poczucia odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 5. Temat: Nakazy i zakazy obowiązujące rowerzystę.

Scenariusz 5. Temat: Nakazy i zakazy obowiązujące rowerzystę. Scenariusz 5 Temat: Nakazy i zakazy obowiązujące rowerzystę. Cel zajęć: Zapoznanie ze znakami drogowymi nakazu i zakazu obowiązującymi rowerzystę, budzenie wyobraźni i myślenia przyczynowo skutkowego,

Bardziej szczegółowo

1. Test nr 3. 6. Znak "skrzyżowanie dróg" oznacza, że drogi na skrzyżowaniu:

1. Test nr 3. 6. Znak skrzyżowanie dróg oznacza, że drogi na skrzyżowaniu: 1. Test nr 3 1. Kierujący dojeżdżając do skrzyżowania, w pierwszej kolejności stosuje się do: A. poleceń wydawanych przez znajdującego się tam policjanta, B. wyświetlanych sygnałów świetlnych, C. znaków

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 2. Źródło: H. Gutowska, B. Rybnik; Bezpieczna droga do szkoły, cz. 2. Wyd. Grupa Image, sp. z.o.o., Wydanie IV, Warszawa 2002r.

Scenariusz 2. Źródło: H. Gutowska, B. Rybnik; Bezpieczna droga do szkoły, cz. 2. Wyd. Grupa Image, sp. z.o.o., Wydanie IV, Warszawa 2002r. Scenariusz 2 Temat: Jestem uczestnikiem ruchu drogowego, wiem po jakich drogach się poruszam. Cel zajęć: Kształtowanie pojęć uczestnik ruchu drogowego jako pieszy, pasażer, kierujący pojazdem Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Test na kartę rowerową 2014 - ćwiczenia

Test na kartę rowerową 2014 - ćwiczenia 1 Jaki jest wymagany wiek, aby otrzymać kartę rowerową a. 7 lat b. 10 lat c. 13 lat d. 11 lat 2 Kto lub co decyduje w pierwszej kolejności o ruchu na skrzyżowaniu? a. sygnalizacja świetlna b. znaki drogowe

Bardziej szczegółowo

Pytania testy na kartę rowerową

Pytania testy na kartę rowerową Pytania testy na kartę rowerową I. Dotyczące pieszych: UWAGA: TEST JEDNOKROTNEGO WYBORU! 1. Które zachowanie pieszego jest poprawne? A. przebieganie przez jezdnię, B. przechodzenie przez jezdnię w miejscach

Bardziej szczegółowo

Temat: Jadąc samochodem klikamy w fotelikach.

Temat: Jadąc samochodem klikamy w fotelikach. Scenariusz zajęć dla przedszkola Temat: Jadąc samochodem klikamy w fotelikach. rozumienie potrzeby i nabywanie wiedzy o prawidłowym stosowaniu fotelików i pasów bezpieczeństwa w pojeździe, świadomość swojego

Bardziej szczegółowo

Pytania dla motorowerzystów

Pytania dla motorowerzystów Pytania dla motorowerzystów 1. W czasie mgły kierujący motorowerem jest obowiązany: a) jechać po chodniku; b) włączyć światła, w które pojazd jest wyposażony; c) korzystać z pobocza drogi, a jeśli jest

Bardziej szczegółowo

Temat: Jadąc samochodem klikamy w fotelikach.

Temat: Jadąc samochodem klikamy w fotelikach. Scenariusz zajęć dla przedszkola Temat: Jadąc samochodem klikamy w fotelikach. rozumienie potrzeby i nabywanie wiedzy o prawidłowym stosowaniu fotelików i pasów bezpieczeństwa w pojeździe, świadomość swojego

Bardziej szczegółowo

Wymagania rozszerzające (R) na ocenę dobrą (P+R)

Wymagania rozszerzające (R) na ocenę dobrą (P+R) WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA OCEN Zasady poruszania się po drogach: bezpieczna droga do szkoły, przechodzenie przez jezdnie, przejazdy kolejowe i tramwajowe, z odblaskami na drogach zna zasady ruchu

Bardziej szczegółowo

STRAŻ MIEJSKA w JÓZEFOWIE ul. Kardynała Wyszyńskiego 10 05-420 Józefów

STRAŻ MIEJSKA w JÓZEFOWIE ul. Kardynała Wyszyńskiego 10 05-420 Józefów STRAŻ MIEJSKA w JÓZEFOWIE ul. Kardynała Wyszyńskiego 10 05-420 Józefów tel./fax. 22-789-22-12 tel. kom. 513-188-882 email: sm_jozefow@wp.pl ROWER Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W KLASIE IV. Część 1. Bądź bezpieczny na drodze. Karta rowerowa.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W KLASIE IV. Część 1. Bądź bezpieczny na drodze. Karta rowerowa. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W KLASIE IV Część 1. Bądź bezpieczny na drodze. Karta rowerowa. ZASADY PORUSZANIA SIĘ PO DROGACH zna zasady ruchu prawostronnego, szczególnej

Bardziej szczegółowo

Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej Zestaw nr 3

Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej Zestaw nr 3 Test z zakresu znajomości przepisów ruchu drogowego oraz zasad udzielania I pomocy przedlekarskiej Zestaw nr 3 1. Na tym skrzyżowaniu kierujący pojazdem 1: a. przejeżdża pierwszy, b. ustępuje pierwszeństwa

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE ZAJĘCIA TECHNICZNE KLASA IV

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE ZAJĘCIA TECHNICZNE KLASA IV WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE ZAJĘCIA TECHNICZNE KLASA IV Materiał nauczania Wymagania podstawowe (P) na ocenę dostateczną Wymagania rozszerzające (R) na ocenę dobrą (P+R) Wymagania dopełniające

Bardziej szczegółowo

1. W czasie poruszania się kolumny pieszych w warunkach niedostatecznej widoczności:

1. W czasie poruszania się kolumny pieszych w warunkach niedostatecznej widoczności: 1 TEST ZE ZNAJOMOŚCI PRZEPISÓW RUCHU DROGOWEGO Dla szkół gimnazjalnych (wielokrotnego wyboru) 1. W czasie poruszania się kolumny pieszych w warunkach niedostatecznej widoczności: a) pierwszy z idących

Bardziej szczegółowo

Podróż do szkoły... ... jakich zasad należy przestrzegać? Przewodnik po bezpiecznej podróży do szkoły dla szkół podstawowych

Podróż do szkoły... ... jakich zasad należy przestrzegać? Przewodnik po bezpiecznej podróży do szkoły dla szkół podstawowych Podróż do szkoły...... jakich zasad należy przestrzegać? Przewodnik po bezpiecznej podróży do szkoły dla szkół podstawowych Tekst Roisin McAliskey Ilustracje Jane Donaghy Inicjatywa Stowarzyszenie na rzecz

Bardziej szczegółowo

Artykuł RSA Wycieczki piesze i rowerowe. John Hearne. Liczba słów: 700

Artykuł RSA Wycieczki piesze i rowerowe. John Hearne. Liczba słów: 700 Artykuł RSA Wycieczki piesze i rowerowe John Hearne Liczba słów: 700 1 Gdy zapytasz odwiedzających Irlandię, co im się najbardziej tam podobało, wszyscy odpowiedzą: krajobrazy. Jednak, aby rzeczywiście

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji Programu Klub Bezpiecznego Puchatka. Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Marcina Biema w Olkuszu

Sprawozdanie z realizacji Programu Klub Bezpiecznego Puchatka. Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Marcina Biema w Olkuszu Sprawozdanie z realizacji Programu Klub Bezpiecznego Puchatka Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Marcina Biema w Olkuszu W roku szkolnym 2014/2015 klasy I a, I b i I c realizowały program Klubu Bezpiecznego Puchatka,

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNE DZIECKO NA DRODZE

BEZPIECZNE DZIECKO NA DRODZE Komenda Miejska Policji w Tarnowie BEZPIECZNE DZIECKO NA DRODZE Zadbajmy o jego bezpieczeństwo - Nasza wspólna sprawa - www.tarnow.policja.gov.pl INFORMACJE WSTĘPNE Najwięcej wypadków drogowych wśród dzieci

Bardziej szczegółowo

Przebieg zajęć 1. Wprowadzenie do tematu zajęć poprzez rozwiązywanie krzyżówki.

Przebieg zajęć 1. Wprowadzenie do tematu zajęć poprzez rozwiązywanie krzyżówki. Scenariusz 12 Temat: W jaki sposób chodzimy w grupach? Cel zajęć: Wyposażenie uczniów w zasób wiadomości i umiejętności dotyczących poruszania się po drogach w zorganizowanej grupie. Przebieg zajęć 1.

Bardziej szczegółowo

Wymagania rozszerzające (R) na ocenę dobrą (P+R)

Wymagania rozszerzające (R) na ocenę dobrą (P+R) Ogólne zasady oceniania z zajęć technicznych Zgodnie z rozporządzeniem MEN w sprawie warunków i sposobu oceniania, ocena ucznia polega na rozpoznaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez

Bardziej szczegółowo

PAŹDZIERNIK 2014 PISEMKO ŚWIETLICY SZKOLNEJ SP 109 IM. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W WARSZAWIE

PAŹDZIERNIK 2014 PISEMKO ŚWIETLICY SZKOLNEJ SP 109 IM. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W WARSZAWIE PAŹDZIERNIK 2014 PISEMKO ŚWIETLICY SZKOLNEJ SP 109 IM. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W WARSZAWIE W lasach, na polach i w miejskich parkach możecie już zobaczyć mnóstwo oznak jesieni. Nic dziwnego, to już październik!

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY PRZEZNACZONY DO STOSOWANIA TYLKO NA ELIMINACJACH REJONOWYCH XXXVII OGÓLNOPOLSKIEGO TURNIEJU BEZPIECZEŃSTWA W RUCHU DROGOWYM

TEST WIEDZY PRZEZNACZONY DO STOSOWANIA TYLKO NA ELIMINACJACH REJONOWYCH XXXVII OGÓLNOPOLSKIEGO TURNIEJU BEZPIECZEŃSTWA W RUCHU DROGOWYM TEST WIEDZY PRZEZNACZONY DO STOSOWANIA TYLKO NA ELIMINACJACH REJONOWYCH XXXVII OGÓLNOPOLSKIEGO TURNIEJU BEZPIECZEŃSTWA W RUCHU DROGOWYM SZKOŁY PODSTAWOWE 2014 r 1. Z całej szerokości drogi jako pieszy

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów

Bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów Bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów Piesi i rowerzyści to niechronieni uczestnicy ruchu drogowego. Jest to też grupa najbardziej narażona na tragiczne konsekwencje wypadków drogowych. W uniknięciu zagrożeń

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 10. Pomoce dydaktyczne: plansza ze znakami ostrzegawczymi na kąpieliskach

Scenariusz nr 10. Pomoce dydaktyczne: plansza ze znakami ostrzegawczymi na kąpieliskach Scenariusz nr 10 Temat: Bezpieczna wakacje- przypomnienie zasad bezpieczeństwa Czas trwania: 20 minut Uczestnicy: uczniowie klasy II i III Cel zajęć: przypomnienie dzieciom wiedzy z zakresu zachowania

Bardziej szczegółowo

TEST 2. Wielokrotnego wyboru. 1 Pieszy idący po jezdni jest obowiązany: 2 Pieszemu podczas przechodzenia przez jezdnię zabrania się:

TEST 2. Wielokrotnego wyboru. 1 Pieszy idący po jezdni jest obowiązany: 2 Pieszemu podczas przechodzenia przez jezdnię zabrania się: TEST Wielokrotnego wyboru Pieszy idący po jezdni jest obowiązany:. poruszać się jej lewą stroną,. poruszać się jej prawą stroną, 3. ustępować pierwszeństwa nadjeżdżającym pojazdom. Pieszemu podczas przechodzenia

Bardziej szczegółowo

DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM.JANA BARANOWSKIEGO

DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM.JANA BARANOWSKIEGO Załącznik nr 2 do Zarządzenia Nr 5/2011/2012 Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Baranowskiego w Sławkowie z dnia 12 września 2011r. REGULAMIN DOWOZU DZIECI DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM.JANA BARANOWSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Temat dnia: Ludzie w mundurach - spotkanie z policjantem lub pracownikiem straży miejskiej"

Temat dnia: Ludzie w mundurach - spotkanie z policjantem lub pracownikiem straży miejskiej BEZPIECZNA DROGA DO DOMU I DO SZKOŁY Ośrodek tematyczny: Spotkanie ze szkołą SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH Dzień aktywności: Kultura bezpieczeństwa Temat dnia: Ludzie w mundurach - spotkanie z policjantem

Bardziej szczegółowo

Poszukiwanie skarbu. Liczba osób: 1 + 1. Opis

Poszukiwanie skarbu. Liczba osób: 1 + 1. Opis Poszukiwanie skarbu Liczba osób: 1 + 1. Opis Na dworze, w różnych miejscach (drzewa, krzaki, kamienie, kępki trawy), chowamy jakiś przedmiot. Zależnie od naszych intencji może to być rzecz znana dziecku,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 3. Środki dydaktyczne: Plansze przedstawiające wykonanie poszczególnych manewrów, plansze ze znakami drogowymi.

Scenariusz 3. Środki dydaktyczne: Plansze przedstawiające wykonanie poszczególnych manewrów, plansze ze znakami drogowymi. Scenariusz 3 TEMAT: Manewry wykonywane przez rowerzystów. Cel zajęć: Poznanie właściwego zachowania się kierującego rowerem podczas wykonywania manewrów, zapoznanie z definicjami manewrów, kształcenie

Bardziej szczegółowo

GAZETKA BEZPIECZNE PRZEDSZKOLE

GAZETKA BEZPIECZNE PRZEDSZKOLE Nr 1/2015 GAZETKA BEZPIECZNE PRZEDSZKOLE Drodzy rodzice. Oddajemy Wam pierwszy numer naszej przedszkolnej gazetki pt. Bezpieczne Przedszkole, w której chcemy informować o ważnych sprawach dotyczących zdrowia

Bardziej szczegółowo

3. Rowerzysta, który wykonuje skręt lub zmienia kierunek ruchu: 4. Do której grupy znaków zaliczamy ten znak? 5. Na tym skrzyżowaniu rowerzysta:

3. Rowerzysta, który wykonuje skręt lub zmienia kierunek ruchu: 4. Do której grupy znaków zaliczamy ten znak? 5. Na tym skrzyżowaniu rowerzysta: TEST 1 1. Co w pierwszej kolejności decyduje o ruchu pojazdów na skrzyżowaniu: 1. znaki drogowe poziome; 2. znaki drogowe pionowe; 3. włączona sygnalizacja świetlna. 2. Rowerzyście zabrania się: 1. trzymania

Bardziej szczegółowo

PORADNIK BEZPIECZNEJ JAZDY AUTOSTRADAMI

PORADNIK BEZPIECZNEJ JAZDY AUTOSTRADAMI PORADNIK BEZPIECZNEJ JAZDY AUTOSTRADAMI Poradnik bezpiecznej jazdy autostradami Od początku 2010 roku na autostradzie A4 Katowice- Kraków nie doszło do żadnego wypadku ze skutkiem śmiertelnym. Czyni to

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w czasie wycieczek. Przyczyny wypadków

Bezpieczeństwo w czasie wycieczek. Przyczyny wypadków Bezpieczeństwo w czasie wycieczek Przyczyny wypadków Przyczyny wypadków 1. Zabawy na drogach lub w pobliżu dróg 2. Nieprawidłowe przechodzenie przez drogi i ulice 3. Nieprawidłowe chodzenie po drogach

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

Test na kartę rowerową

Test na kartę rowerową Test na kartę rowerową Test b Test zawiera 20 zadań. W każdym znajdują się trzy odpowiedzi: A, B, C. Wybierz tylko jedną z nich i zamaluj właściwą kratkę w karcie odpowiedzi. Jeżeli się pomylisz, błędne

Bardziej szczegółowo

WITAJ! TO JA, PUCHATEK!

WITAJ! TO JA, PUCHATEK! KSIĄŻECZKA EDUKACYJNA DLA PIERWSZOKLASISTÓW Rok szkolny 2015/2016 WITAJ! TO JA, PUCHATEK! Bardzo cieszę się, że dołączyłeś do Akademii Bezpiecznego Puchatka. To dla mnie ogromna radość, że chcesz uczyć

Bardziej szczegółowo

POLSK. Bezpieczeństwo w samochodzie - dzieci i dorośli

POLSK. Bezpieczeństwo w samochodzie - dzieci i dorośli POLSK Bezpieczeństwo w samochodzie - dzieci i dorośli Dzieci poniżej 135 cm wzrostu muszą mieć swoje własne wyposażenie zabezpieczjące w samochodzie 135 cm Istnieje nakaz używania pasów bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE

WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE WYPADKI I KOLIZJE DROGOWE WYPADKI DROGOWE Wypadek drogowy określenie zdarzenia w ruchu drogowym, gdzie jeden lub więcej uczestników ruchu drogowego bierze udział w zdarzeniu, w wyniku którego uczestnik

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne stopnie szkolne zajęcia techniczne klasa 4

Wymagania programowe na poszczególne stopnie szkolne zajęcia techniczne klasa 4 Dział: Zasady poruszania się po drogach nie przestrzega zasady obowiązujące pieszych; wie, jakie zasady postępowania obowiązują pasażerów środków komunikacji indywidualnej i zbiorowej oraz zachowuje się

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA 4 ZAJĘCIA TECHNICZNE BĄDŹ BEZPIECZNY NA DRODZE SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 IM. HENRYKA SIENKIEWICZA W ZIELONEJ GÓRZE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA 4 ZAJĘCIA TECHNICZNE BĄDŹ BEZPIECZNY NA DRODZE SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 IM. HENRYKA SIENKIEWICZA W ZIELONEJ GÓRZE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA KLASA 4 ZAJĘCIA TECHNICZNE BĄDŹ BEZPIECZNY NA DRODZE SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 IM. HENRYKA SIENKIEWICZA W ZIELONEJ GÓRZE Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać

Bardziej szczegółowo

Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. (1 godzina w I roku, 1 godzina w II roku)

Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. (1 godzina w I roku, 1 godzina w II roku) Scenariusz tematu: nr 0 Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. ( godzina w I roku, godzina w II roku) Cel ogólny: Sprawdzenie stopnia opanowania wiedzy Środki dydaktyczne: Testy sprawdzające

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKREŚLAJĄCY WARUNKI UZYSKANIA, PRZEBIEG I SPOSÓB SPRAWDZENIA UMIEJĘTNOŚCI NIEZBĘDNYCH DO UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM.

REGULAMIN OKREŚLAJĄCY WARUNKI UZYSKANIA, PRZEBIEG I SPOSÓB SPRAWDZENIA UMIEJĘTNOŚCI NIEZBĘDNYCH DO UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. REGULAMIN OKREŚLAJĄCY WARUNKI UZYSKANIA, PRZEBIEG I SPOSÓB SPRAWDZENIA UMIEJĘTNOŚCI NIEZBĘDNYCH DO UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA BRZECHWY W LUCYNOWIE PODSTAWA PRAWNA 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO PIESZYCH I ROWERZYSTÓW

BEZPIECZEŃSTWO PIESZYCH I ROWERZYSTÓW BEZPIECZEŃSTWO PIESZYCH I ROWERZYSTÓW Codziennie rano wiele osób wyrusza w drogę do pracy, szkoły, na zakupy lub w okresie weekendu odpoczywa zwyczajnie odpoczywa podczas wycieczek pieszych lub rowerowych

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY O ZDROWIU. Należy dokładnie przeczytać pytanie i zaznaczyć ( w kółko) jedną prawidłową odpowiedź: a), b) lub c)

TEST WIEDZY O ZDROWIU. Należy dokładnie przeczytać pytanie i zaznaczyć ( w kółko) jedną prawidłową odpowiedź: a), b) lub c) TEST WIEDZY O ZDROWIU Należy dokładnie przeczytać pytanie i zaznaczyć ( w kółko) jedną prawidłową odpowiedź: a), b) lub c) 1. Gdy droga nie ma chodnika, należy chodzić: a) prawą stroną drogi b) lewą stroną

Bardziej szczegółowo

Karta rowerowa Pytania przykładowe. Test nr 1

Karta rowerowa Pytania przykładowe. Test nr 1 Karta rowerowa Pytania przykładowe Test nr 1 1. Kartę rowerową moŝe uzyskać osoba, która: a) ukończyła 7 lat, b) ukończyła, 9 lat; c) ukończyła 10 lat. 2. W jaki sposób moŝna przewozić na rowerze dziecko

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Metody: aktywizujące: burza mózgów, pogadanka, działanie praktyczne, obserwacja, problemowa,

Scenariusz zajęć. Metody: aktywizujące: burza mózgów, pogadanka, działanie praktyczne, obserwacja, problemowa, Scenariusz zajęć klasa I wrzesień - blok 2 - dzień 5 - Strona1 klasa I wrzesień - blok 2 - dzień 5 Scenariusz zajęć Blok tygodniowy: Nasze bezpieczeństwo. Temat dnia: Wielkie pytania małych ludzi - spotkanie

Bardziej szczegółowo

Karta MOTOROWEROWA TEST

Karta MOTOROWEROWA TEST Karta MOTOROWEROWA TEST 1. Przechodzenie przez drogę o dwóch jezdniach jest: a) dopuszczalne poza obszarem zabudowanym, jeżeli odległość do najbliższego przejścia przekracza 50 m i pod warunkiem ustąpienia

Bardziej szczegółowo

Życzliwość na co dzień

Życzliwość na co dzień Życzliwość na co dzień Codziennie na swojej drodze mijamy setki ludzi - w pracy, szkole, na ulicach, w sklepach i w komunikacji miejskiej. Czy nie byłoby nam wszystkim milej i łatwiej, gdybyśmy byli dla

Bardziej szczegółowo

Pytanie 4. Zabrania się zawracania: a) w tunelu, b) na skrzyżowaniu, c) na drodze dwukierunkowej.

Pytanie 4. Zabrania się zawracania: a) w tunelu, b) na skrzyżowaniu, c) na drodze dwukierunkowej. 2012 Bibice Pytanie 1 Pieszy to osoba: a) poruszająca się w wózku inwalidzkim, b) w wieku do 13 lat, kierująca rowerem pod opieką osoby dorosłej, c) kierująca rowerem po poboczu. Pytanie 2 Uczestnikiem

Bardziej szczegółowo

Operacja KRAINA MARZEN

Operacja KRAINA MARZEN Wydawca: Drägerwerk AG & Co. KGaA, Corporate Communications, Moislinger Allee 53 55, 23558 Lubeka www.draeger.com Drägerwerk AG & Co. KGaA, 2014. Wszelkie prawa zastrzeżone Tekst i koncepcja: Christiane

Bardziej szczegółowo

Scenariusz rambitu Bądź bezpieczny i ostrożny dla klas II III

Scenariusz rambitu Bądź bezpieczny i ostrożny dla klas II III Scenariusz rambitu Bądź bezpieczny i ostrożny dla klas II III Cele imprezy: Propagowanie bezpiecznych zasad zachowania się w różnych sytuacjach drogowych Kształtowanie nawyków poczucia odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Wspomagane przez środki w ramach programu Bezpieczna droga DOE, zarządzane przez Stowarzyszenie komunikacji publicznej oraz opracowane przez STEP

Wspomagane przez środki w ramach programu Bezpieczna droga DOE, zarządzane przez Stowarzyszenie komunikacji publicznej oraz opracowane przez STEP Informacje o broszurze Niniejsza broszura powstała w ramach projektu ufundowanego przez Wydział ochrony środowiska (DOE), Wydział ds. przepisów ruchu drogowego i bezpieczeństwa komunikacyjnego (RS&VRD)

Bardziej szczegółowo

Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu SENIOR NA DRODZE MOCNE I SŁABE STRONY ZAGROŻENIA I SZANSE. www.kwp.radom.pl

Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu SENIOR NA DRODZE MOCNE I SŁABE STRONY ZAGROŻENIA I SZANSE. www.kwp.radom.pl Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu SENIOR NA DRODZE MOCNE I SŁABE STRONY ZAGROŻENIA I SZANSE www.kwp.radom.pl SKUTKI WYPADKÓW DROGOWYCH CIERPIENIE FIZYCZNE ŚMIERĆ CIERPIENIE PSYCHICZNE STRATY

Bardziej szczegółowo

Vademecum rowerzysty

Vademecum rowerzysty Vademecum rowerzysty Opracował: Oficer Rowerowy Gorzowa Wlkp. mgr inż. Krzysztof Kropiński Konsultacje: Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Gorzowie Wlkp. podinsp. Wiesław

Bardziej szczegółowo

Test na kartę rowerową

Test na kartę rowerową Test na kartę rowerową Test a Test zawiera 25 zadań. W każdym znajdują się trzy odpowiedzi: A, B, C. Wybierz tylko jedną z nich i postaw X we właściwej kratce w karcie odpowiedzi. Jeżeli się pomylisz,

Bardziej szczegółowo

Ja świadomy uczestnik ruchu drogowego. Egzamin na kartę motorowerową (Test wielokrotnego wyboru)

Ja świadomy uczestnik ruchu drogowego. Egzamin na kartę motorowerową (Test wielokrotnego wyboru) Ja świadomy uczestnik ruchu drogowego. Egzamin na kartę motorowerową (Test wielokrotnego wyboru) Niniejszy test sprawdza Twoje umiejętności w zakresie przepisów ruchu drogowego, będąc podsumowaniem działu

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i higiena -Junior na Politechnice Warszawskiej

Bezpieczeństwo i higiena -Junior na Politechnice Warszawskiej Bezpieczeństwo i higiena -Junior na Politechnice Warszawskiej Zasady poruszania się po terenie i obiektach Politechniki Warszawskiej Gdy nie możesz odnaleźć właściwego miejsca Poszukaj planu rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

ZAWSZE RAZEM. KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS. Egzemplarz bezpłatny. STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26

ZAWSZE RAZEM. KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS. Egzemplarz bezpłatny. STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26 STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26 Egzemplarz bezpłatny KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS ISBN 978-83-87068-39-4 POKOLORUJ NAS, *płatne za pierwszą minutę połączenia... www.aids.gov.pl

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować W naszej szkole cyklicznie od 4 lat w klasach III realizowany jest program "Ratujemy i uczymy ratować" przy współpracy Fundacji Wielkiej Orkiestry

Bardziej szczegółowo

Sprawdzony przepis na udane wakacje

Sprawdzony przepis na udane wakacje Sprawdzony przepis na udane wakacje Po dziesięciu miesiącach ciężkiej pracy i stresów nadchodzi tak wyczekiwany przez wszystkich uczniów czas WAKACJE. Będzie to czas zabawy i nowych, wspaniałych przeżyć.

Bardziej szczegółowo

Pieszy uczestnikiem ruchu drogowego

Pieszy uczestnikiem ruchu drogowego 1 TEKSTY ŹRÓDŁOWE - LEKCJA 2 TEMAT: Pieszy uczestnikiem ruchu drogowego MATERIAŁ POMOCNICZY NR 1 KOGO NAZYWAMY PIESZYM? Pieszy jest to osoba znajdująca się poza pojazdem na drodze i nie wykonująca na niej

Bardziej szczegółowo