STARACHOWICKI WRZESIEÑ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STARACHOWICKI WRZESIEÑ"

Transkrypt

1 89

2 90 Mobilizacja powszechna P lakaty obwieszczaj¹ce ludnoœci rozpoczêcie mobilizacji powszechnej na terenie ca³ego kraju z dniem 31 sierpnia rozwieszone zosta³y 30 sierpnia 1939 roku. Rezerwiœci t³umnie udali siê na stacjê. W radiu grano marsze i piosenki wojskowe. Ze Starachowic oraz obszaru obecnego powiatu starachowickiego zmobilizowano w 1939 roku do Wojska Polskiego co najmniej kilkudziesiêciu oficerów i podchor¹ ych, oraz kilkuset szeregowych rezerwy. Wiêkszoœæ z nich po zakoñczeniu walk wróci- ³a do swoich domów. Czêœæ zmobilizowanych starachowiczan zosta³a wziêta w trakcie walk do niewoli niemieckiej, a czêœæ dosta³a siê po 17 wrzeœnia do niewoli radzieckiej. Ci pierwsi zaczêli po wojnie wracaæ do swoich rodzin, zaœ - oficerowie i policjanci - jeñcy Armii Czerwonej nie wrócili ju nigdy. Wiêkszoœæ z nich zosta³a zamordowana wiosn¹ 1940 roku w Katyniu i Charkowie.

3 Nieznana liczba zmobilizowanych starachowiczan poleg³a we wrzeœniu 1939 roku. Autorowi jest znane tylko nazwisko syna burmistrza Starachowic, W³adys³awa Soko³a, podporucznika piechoty Kazimierza Soko³a, który poleg³ 14 wrzeœnia w obronie Przemyœla. Jest pochowany w kwaterze wojennej na cmentarzu przy ulicy Przemys³awa w Przemyœlu. DYMI MG SMOLEÑSKI LAS Starachowiczanie, o³nierze Wojska Polskiego, którzy zostali zamordowani wiosn¹ 1940 roku w Katyniu i Charkowie. Czerniewski Aleksander, kapitan rezerwy, lekarz, * 1897, 1940 Katyñ. Kamocki Leon Hipolit, kapitan rezerwy, aptekarz, * 1882, 1940 Charków. Lipko Kazimierz, porucznik rezerwy, w³aœciciel ksiêgarni, * 1883, 1940 Katyñ. Bartosik Bronis³aw, podporucznik rezerwy,* 1914, 1940 Charków. Kacprzak Franciszek, podporucznik rezerwy, * 1912, 1940 Katyñ. Kuliczkowski Jan, porucznik rezerwy, urzêdnik starostwa, * 1896, 1940 Charków. Stefanoff Stefan, podporucznik rezerwy, * 1911, 1940 Charków. Stêpieñ W³adys³aw, podporucznik rezerwy, * 1911, 1940 Katyñ. Zelba Feliks, podporucznik rezerwy, lekarz, * 1911, 1940 Katyñ. yciñski Gustaw, podporucznik rezerwy, nauczyciel i kierownik Szko³y Powszechnej w Rudzie, gmina Brody, * 1915, 1940 Charków. Szymczak Tadeusz, podchor¹ y rezerwy, sekretarz starostwa powiatowego * 1911, 1940 Katyñ. STARACHOWICKI WRZESIEÑ 91

4 Komunikat specjalny, nadany przez Polskie Radio rano o godzinie 6.30 dnia 1 wrzeœnia 1939 roku. A wiêc wojna! Z dniem dzisiejszym wszelkie sprawy i zagadnienia schodz¹ na plan dalszy. Ca³e nasze ycie publiczne i prywatne przestawiamy na specjalne tory. Weszliœmy w okres wojny. Ca³y wysi³ek narodu musi iœæ w jednym kierunku. Wszyscy jesteœmy o³nierzami. Musimy myœleæ tylko o jednym: walka a do zwyciêstwa. 92 PI TEK, 1 wrzeœnia Wczesnym rankiem 1 wrzeœnia 1939 roku Niemcy zaatakowa³y Polskê bez wypowiedzenia wojny. O godzinie 10 odby³ siê na terenie Zak³adów Starachowickich wiec, na którym przemawia³ leœniczy Zak³adów Starachowickich in. Antoni Wyporek, Prezes Zarz¹du Zwi¹zku Legionistów Polskich w powiecie i³ eckim, kapitan rezerwy Wojska Polskiego. W imieniu weteranów zobowi¹za³ siê do zakupu dla wojska ciê kiego karabinu maszynowego. Pad³o te kilka innych deklaracji pomocy wojsku. Nastroje by³y bardzo optymistyczne. Ochotnicy Po wybuchu wojny do jednostki zaczêli siê ochotniczo zg³aszaæ ci pracownicy Zak³adów, którzy nie otrzymali innych przydzia³ów wojennych. 1 wrzeœnia 1939 roku swój akces zg³osi³o fabryczne ko³o Zwi¹zku by³ych podoficerów zawodowych. Prezes tego ko³a, plutonowy rezerwy Jan Krzy anowski, by³y podoficer 4. Pu³ku Piechoty Legionów z Kielc, obj¹³ funkcjê podoficera ³¹cznikowego dowódcy jednostki. (By³ pracownikiem dzia³u planowania produkcji wojskowej. Mieszka³ na Kolonii Robotniczej).

5 Niemieckie samoloty bombowe przeletuj¹ce nad Starachowicami w kierunku Radomia. Rysowa³ Maciej Sarna. 93

6 94 I am sorry to inform you - your country has been invaded by Germans this morning at 5 o clock. LONDYN - BUKARESZT - LONDYN Naczelny Dyrektor Zak³adów Starachowickich, mgr in. Jan D¹browski, tak wspomina³ moment wybuchu wojny: Do Anglii wyjecha³em w koñcu sierpnia 1939 roku dla za³atwienia spraw zwi¹zanych z moim zawodem in yniera pracuj¹cego w przemyœle. Pobyt w Anglii mia³ trwaæ dwa do trzech tygodni. W otoczeniu moim przewidywano zbli aj¹c¹ siê wojnê - oceniano jednak mo - liwoœæ jej wybuchu na miesi¹ce, nie tygodnie. 1 wrzeœnia zasta³ mnie w Sheffield. Wyszed³em rano z hotelu nie czytaj¹c gazet porannych. Dopiero póÿniej zrozumia³em, e - w czasie rozmowy z dyrekcj¹ fabryki - rozmówcy moi, jak na Anglików, byli tego dnia zbyt niespokojni. Oko³o godziny 10 jeden z dyrektorów wszed³ do pokoju i powiedzia³ sucho: I am sorry to inform you - your country has been invaded by Germans this morning at 5 o clock. Najbli szym poci¹giem wróci³em do Londynu. Postanowi³em wracaæ do Polski. Lot przez Antwerpiê by³ ju niemo liwy. Wobec tego mia³em zamiar jechaæ kolej¹. W Bukareszcie znalaz³em siê 15 wrzeœnia, a w cztery dni póÿniej wraca³em t¹ sam¹ drog¹ i 26 wrzeœnia by³em znów w Londynie. W³az wyprodukowany w Zak³adach. Jeszcze wiele takich zabytków s³u y nam po dziœ dzieñ w ca³ej Polsce. Starachowiccy westerplattczycy Jedne z pierwszych strza³ów pad³y o godzinie 4:47 z pancernika Schleswig-Holstein na polsk¹ placówkê w Wolnym Mieœcie Gdañsku - Wojskow¹ Sk³adnicê Tranzytow¹ na Westerplatte w porcie gdañskim. Du ¹ czêœæ oko³o dwustu osobowej za³ogi stanowili o³nierze stacjonuj¹cego w Kielcach 4. Pu³ku Piechoty Legionów, którzy objêli tam s³u bê pó³ roku wczeœniej w ramach kontyngentu wymiennego. Na Westerplatte odkomenderowano porucznika piechoty Leona Paj¹ka oraz 67 podoficerów, starszych strzelców i strzelców. Wœród o³nierzy pu³ku kieleckiego byli starachowiczanie. Walczyli przez siedem dni z przewa aj¹cymi si³ami wroga. Komunikaty radiowe: Westerplatte broni siê nadal, dodawa³y si³ Polakom w ca³ym kraju i mobilizowa³y do wytrwa³oœci w walce z napastnikiem.

7 DZIEWIÊCIU Z WESTERPLATTE Obroñcy Westerplatte ze Starachowic i obszaru obecnego Powiatu Starachowickiego. Anio³ek Eugeniusz, legionista, * 1915 Micha³ów, po Ba³towski Stanis³aw, kapral, * 1915 Ma³yszyn, gmina Mirzec, 1988 Starachowice. Borowiec Piotr, legionista, * 1915 Modrzewie, gmina Paw- ³ów, 1994 Starachowice. Derlatka Jan, legionista, * 1915 Mirzec, 1986 Niemcy. G³owacki Feliks, legionista, * 1915 Trzeszków, gmina Paw- ³ów, 1988 Trzeszków, gmina Paw³ów. Pociecha Marian, kapral, * 1915 Starachowice, 2001 Starachowice. Pokrzywka Stanis³aw, legionista, * 1915 Œwiêtomarz, gmina Paw³ów, 1999 Sieradowice, gmina Bodzentyn. Po³eæ Jan, legionista, * 1915 Parszów, gmina W¹chock, 1943 obóz jeniecki Stalag VI S Krefeld. Stopiñski W³adys³aw, kapral, * 1915 Wielka Wieœ. LEGIONISTA EUGENIUSZ ANIO EK, onaty od 1934 roku, mieszka³ w Kuczowie. By³ ulubieñcem komendanta Sk³adnicy Tranzytowej Westerplatte, majora piechoty Stefana Sucharskiego. Po kapitulacji Westerplatte przebywa³ w niemieckim obozie jenieckim Stalag I A, sk¹d w dniu 18 listopada 1941 roku zosta³ przekazany jako robotnik przymusowy do Bartoszyc. Jego dalsze losy s¹ nieznane. Po wojnie zosta³ uznany za zmar³ego. Rodzina ufundowa³a pami¹tkow¹ tablicê w Koœciele Najœwiêtszej Maryi Panny Królowej Polski przy ulicy Ostrowieckiej w Starachowicach. W filmie Stanis³awa Ró ewicza Westerplatte (1967) w postaæ legionisty Anio³ka wcieli³ siê aktor Andrzej Kozak. Oczami mieszkañców Halina Donimirska, studentka II roku Szko³y G³ównej Handlowej, która w sierpniu 1939 roku by³a w Starachowicach na praktyce, tak opisa³a pierwszy dzieñ wojny: Pierwszego wrzeœnia wsta³am wczeœnie. Przed pójœciem do pracy chcia- ³am udaæ siê do koœcio³a, jako e by³ to pierwszy pi¹tek miesi¹ca. Z domu wynios³am zwyczaj chodzenia w te dni do spowiedzi i przyjmowania komunii. Nie zasz³am daleko, odezwa³ siê bowiem alarm lotniczy. By³am przekonana, e to jeszcze jeden alarm próbny, jednak znajduj¹cy siê na drodze ludzie sk³onili mnie, bym schroni³a siê wraz z nimi do rowu. Nad nami przelecia³y z warkotem samoloty. Nie zrzucaj¹c bomb na nasze miasto, przetoczy³y siê z³owrogo w nieznanym kierunku. Alarm odwo³ano. Dwóch panów, którzy tego ranka ju s³uchali radia, poinformowa³o mnie, e dziœ o œwicie wojska niemieckie przekroczy³y polsk¹ granicê w wielu miejscach w powietrzu i na l¹dzie. A wiêc - wojna! Mieczys³aw Frycz ze Starachowic zanotowa³ tego dnia: (...) z rana pojawi³y siê eskadry samolotów w szyku trójkowym na wysokoœci bardzo du ej. Samoloty b³yszcza³y jak srebrne punkty na szafirowym niebie, które przez ca³y czas wojny by³o czyste, bezchmurne i s³oneczne. ( ) W rannej ciszy ju z dala by³o s³ychaæ ich granie. ( ) Zawy³y syreny fabryczne. Otwar³y siê paszcze bram fabrycznych, z których rzygnê³y strumienie ludzkie z razu wolno, póÿniej coraz szybciej. ( ) Bombowce s¹ ju nad nami STARACHOWICKI WRZESIEÑ 95

8 96 Koœció³ Wszystkich Œwiêtych w Starachowicach. Proboszczem Parafii by³ ks. W³adys³aw Zd¹b³asz.

9 Luftwaffe nad Polsk¹. lecz nie ka dy je widzi, gdy lec¹ wysoko. Nasze baterie przeciwlotnicze, szybkostrzelne kalibru 40 mm posy³aj¹ serie 10 strza³owe w kierunku wroga, znacz¹c drogê sw¹ œwietlist¹ smug¹ czerwonej linii. Nasze baterie strzelaj¹ na wysokoœæ 6 km, podczas gdy wróg leci na wysokoœci 8 km. Widaæ jak pociski rw¹ siê pod nimi, lecz te p³yn¹ równo i pewnie w obranym kierunku. Za parê godzin wracaj¹ równie wysoko. Znów alarm, syreny, otwarte paszcze bram, lawa biegn¹cych ludzi, huk dzia³, œwietliste smugi pocisków, deszcz od³amków - cisza i odwo³anie alarmu. 1 wrzeœnia 1939 roku g³ównym celem ataków bombowych niemieckiej 4 Floty Powietrznej, operuj¹cej nad terenem po³udniowej Polski, by³o polskie lotnictwo wojskowe oraz infrastruktura naziemna lotnisk po³o onych na zachód od Wis³y, w rejonach Kraków - Kielce - Radom - ódÿ. Obserwowane przez Halinê Donimirsk¹ i Mieczys³awa Frycza nad Starachowicami bombowce, to prawdopodobnie samoloty Dornier Do 17Z z I. Dywizjonu 76. Pu³ku Bombowego, które zbombardowa³y tu po godzinie szóstej rano lotnisko w Radomiu. Tadeusz Rek tak opisa³ ten dzieñ: Pierwszego dnia wojny nie by³o nadzwyczajnych zdarzeñ. Po prostu by³ to dzieñ, jak ka dy inny. Poci¹gi kursowa³y normalnie. Przyje d a³y na stacje punktualnie; mo na by³o wed³ug nich regulowaæ zegarki - przekona³em siê o tym osobiœcie, mieszkaliœmy naprzeciw stacji. Jak zawsze wysiada³o z nich tysi¹ce robotników i szybkim krokiem pod¹ ali do zak³adów. Nadal w dzieñ i w nocy w kierunku Skar yska jeÿdzi³y wojskowe transporty kolejowe, które serdecznie witaliœmy. Sklepy otwierano o ustalonych godzinach. Pracowa³y, urzêdy, dzia³a³ szpital. Rozesz³a siê wiadomoœæ, e prze³o ono inauguracjê roku szkolnego. Wyczuwa³o siê jednak dziwn¹, napiêt¹ atmosferê. Rodzice, nie tylko nasi, nakazali dzieciom aby nie oddala³y siê od domów. W czasie alarmów lotniczych mieliœmy chowaæ siê do schronów. Ojciec zakaza³ obserwowanie nieba w czasie nalotów - od³amki pocisków artyleryjskich by³y groÿne dla samolotów i dla ludzi - spadaj¹c z du ej wysokoœci mog³y raniæ, a nawet STARACHOWICKI WRZESIEÑ 97

10 98 zabiæ cz³owieka. Pierwszego dnia wojny nasza artyleria nie strzela³a. Co prawda pojawi³ siê jeden samolot, ale podobno by³ to polski. Wizyty nieprzyjacielskich samolotów rozpoczê³y siê 2 wrzeœnia. Lata³y bardzo wysoko. W ich kierunku strzela- ³y wszystkie dzia³a rozmieszczone wokó³ Starachowic i Wierzbnika. Mówiono, e nieprzyjaciel prowadzi rozpoznanie. Zaciemnienie miasta W godzinach nocnych bierna obrona przeciwlotnicza polega- ³a na wygaszeniu wszystkich œwiate³. Starachowice powinny pogr¹ yæ siê w absolutnych ciemnoœciach. Komendanci obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej budynków mieszkalnych, najczêœciej gospodarze domu, byli odpowiedzialni za przestrzeganie zaciemnienia. Wst¹pi³em do Obrony Cywilnej kiedy s¹siad, w³aœciciel kawiarni w s¹siedztwie, przedstawi³ siê jako przedstawiciel naszego domu i zaapelowa³ o ochotników, którzy nie mogli s³u yæ w wojsku lub jeszcze nie dostali powo³ania. Przydzieli³ mi obowi¹zki na dzieñ i noc, poniewa obowi¹zywa³o zaciemnienie (relacja Jerahmela Singera z Wierzbnika). Ze wzglêdów technologicznych okaza³o siê to jednak nierealne, gdy Wielki Piec musia³ pracowaæ ca³¹ dobê, a powstaj¹ca w czasie spustów ³una by³a widoczna z du ej odleg³oœci. Na szczêœcie, we wrzeœniu 1939 roku przestrzeganie zaciemnienia nie mia³o du ego znaczenia, gdy lotnictwo niemieckie bardzo rzadko prowadzi³o naloty w godzinach nocnych. SOBOTA, 2 wrzeœnia Powtórzy³y siê przeloty niemieckiego lotnictwa bombowego nad Starachowicami. Niemiecka 4 Flota Powietrzna kilkakrotnie zbombardowa³a lotniska w okolicy Dêblina, oraz lotnisko i radiostacjê w Radomiu. Mieczys³aw Frycz napisa³, e tego dnia poza przelotami, na Starachowice ( ) z samego rana zrzucono parê bomb, lecz bez szkód. Ludnoœæ w trwodze opuszcza³a domy, koczowa³a w lasach lub wyje d a³a na wieœ, jako w miejsca rzekomo bezpieczne. Mnie naloty zupe³nie nie przesz³y i zupe³nie nie zdawa³em sobie sprawy, e one nios¹ ze sob¹ œmieræ. Inaczej by³o z moj¹ on¹ i w ogóle z kobietami. Ka da chcia³a jak najszybciej uciec na wieœ, panicznie boj¹c siê nalotów. NIEDZIELA, 3 wrzeœnia Mieczys³aw Frycz zanotowa³ tego dnia, e praca przy budowie schronów trwa³a od œwitu do zmroku, a naloty, a raczej przeloty nad Starachowicami trwa³y coraz czêœciej, samoloty kr¹ y³y bardzo nisko. Nasza artyleria rzyga³a ogniem lecz bez skutku a samoloty wroga zaczê³y lataæ coraz ni ej. (Po przyjœciu Niemców okaza³o siê, e samoloty niemieckie mia³y zakaz bombardowania Zak³adów). Groza wojny nape³nia³a ludnoœæ przera eniem. Szczególnie odczuwano bombardowanie z powietrza, do czego spo³eczeñstwo nie by³o psychologicznie przygotowane i psychicznie nastawione. Wierzono w liczeb-

11 noœæ i si³ê lotnictwa polskiego oraz obrony przeciwlotniczej. Bombardowanie okolic linii kolejowej, potêgowane z ka dym dniem, powodowa³o uczucie bezbronnoœci i bezsilnoœci, narzekania na rz¹d i naczelne dowództwo za nieprzygotowanie do wojny. Dotkliwy by³ brak lekarzy, powo³anych do wojska i sprawuj¹cych opiekê lekarsk¹ w szpitalach i punktach sanitarnych, a nieobecnych wœród ludnoœci cywilnej. T³umnie zape³niano koœcio³y i szukano tam pociechy religijnej i duchowej. Dope³nia³ tego postêpuj¹cy brak ywnoœci, lekarstw i opatrunków. Wieœci z frontu by³y bardzo niepokoj¹ce. Polska krwawi³a siê ju trzeci dzieñ, a nasi sojusznicy Francja i Anglia wojny nie wypowiedzia³y Niemcom i nie sz³y nam z pomoc¹. Naród ogarn¹³ pesymizm. Ka dy sarka³, e oszukano Polskê. Dopiero w po³udnie 3 wrzeœnia 1939 roku g³oœniki radia zabrzmia³y radosn¹ wieœci¹: Anglia i Francja wypowiedzia³y wojnê Niemcom. Hymny. Marsze. Humor mieszkañcom trochê siê poprawi³, lecz wieœci z frontu by³y coraz niepokoj¹ce. Najwiêksz¹ depresjê wywo³a³a wiadomoœæ o zajêciu Czêstochowy i Jasnej Góry przez Niemców. Wiara w cud upad³a. Boforsy na stanowisku bojowym. STARACHOWICKI WRZESIEÑ Instrukcja u ycia maski przeciwgazowej znajdowa³a siê wewn¹trz blaszanej puszki. 99

12 100 Ofiarna s³u ba kolejarzy Linia kolejowa Skar ysko Rozwadów by³a we wrzeœniu 1939 roku wa n¹ arteri¹ komunikacyjn¹ dla Wojska Polskiego. Szlakiem tym zaplanowano przewozy koncentracyjne jednej z dywizji piechoty. By³a to stacjonuj¹ca na wschodnich Kresach Rzeczpospolitej, w garnizonach Tarnopol, Z³oczów i Brze any w województwie tarnopolskim, 12. Dywizja Piechoty. Zabezpieczeniem ci¹g³oœci ruchu kolejowego zaj¹æ siê mia³o wojsko i pracownicy Polskich Kolei Pañstwowych. Wojska kolejowe by³y gotowe i rozmieszczone na liniach koncentracyjnych przewozów jeszcze przed wybuchem wojny. Liniê Skar ysko - Rozwadów zabezpiecza³a Kompania Mostów Kolejowych nr 13 (dowódca kapitan Zdzis³aw Sroczyñski). Kompania zosta³a zmobilizowana w dniach sierpnia w Legionowie przez 2. Batalion Mostów Kolejowych. Oko³o 28 sierpnia kompania przyby³a do Skar yska- Kamiennej, które stanowi³o jej podstawê operacyjn¹. Z chwil¹ wybuchu wojny kompania wyruszy³a na liniê kolejow¹, czterema plutonami obsadzaj¹c przydzielone odcinki. Mo na przypuszczaæ, e jeden z plutonów tej kompanii obs³ugiwa³ rejon Starachowic. Do zadañ kompanii nale a³o usuwanie zniszczeñ na szlakach kolejowych, zw³aszcza na wiêkszych mostach, wiaduktach i przepustach kolejowych. Do obs³ugi torowisk na linii Skar- ysko Rozwadów Oddzia³ Drogowy Polskich Kolei Pañstwowych w Tarnowie mia³ zmobilizowaæ Kompaniê Robocz¹ Drogowo-Kolejow¹ nr 172. Kompania mia³a byæ rozlokowana poszczególnymi plutonami na wa niejszych stacjach tej linii. Mog³a odbudowaæ w ci¹gu doby do czterech kilometrów toru oraz sieci sygnalizacyjnej, a tak e mniejsze, do 20 metrów, mostki. Kompania rozpoczê³a mobilizacjê 31 sierpnia. Nie znalaz³em informacji, czy przyby³a na przydzielony jej odcinek. Przed sabota em ochronê linii kolejowej zapewniæ mia³y kompanie ochrony linii kolejowych. Plan mobilizacyjny przewidywa³ sformowanie na odcinku linii Skar ysko Rozwadów dwóch plutonów ochrony. W Ostrowcu Œwiêtokrzyskim Komenda Powiatowa Policji Pañstwowej w Opatowie mia³a zmobilizowaæ spoœród personelu Policji Pañstwowej 4. pluton Kompanii Ochrony Linii Kolejowych nr 32, natomiast Komenda Powiatowa Policji Pañstwowej w Sandomierzu 5. pluton tej kompanii. Stacja kolejowa w Wierzbniku z perspektywy kamienicy przy ulicy Pi³sudskiego.

13 WOJSKO GENERA A PASZKIEWICZA Struktura organizacyjna i obsada dowódcza 12. Dywizji Piechoty Dowództwo dywizji (Tarnopol) dowódca dywizji - genera³ brygady Gustaw Paszkiewicz ( ) dowódca Piechoty Dywizyjnej pu³kownik dyplomowany Seweryn añcucki (1890-?) dowódca Artylerii Dywizyjnej pu³kownik Tadeusz Rawski 51 Pu³k Piechoty Strzelców Kresowych (Brze any) dowódca pu³ku - podpu³kownik dyplomowany August Emil Fieldorf ( ) 52. Pu³k Piechoty Strzelców Kresowych (Z³oczów) dowódca pu³ku - podpu³kownik dyplomowany Jan Gabryœ 54. Pu³k Piechoty Strzelców Kresowych (Tarnopol) dowódca pu³ku - podpu³kownik Franciszek Pokorny 12. Kresowy Pu³k Artylerii Lekkiej (Z³oczów, Tarnopol) dowódca pu³ku - podpu³kownik Józef Kuberski 12. Dywizja Piechoty z Podola Koncentracjê 12. Dywizji Piechoty zaplanowano w rejonie Koñskich. 1 wrzeœnia 1939 roku Sztab Naczelnego Wodza zmieni³ miejsce koncentracji dywizji na rejon Skar yska- Kamiennej. Przewozy koncentracyjne dywizji mia³y zostaæ wykonane lini¹ kolejow¹ Tarnopol - Lwów - Przemyœl - Jaros³aw - Sandomierz - Ostrowiec Œwiêtokrzyski - Skar ysko-kamienna. Dywizja zosta³a w³¹czona w sk³ad Armii Odwodowej, zwanej te Armi¹ Prusy. Dowódc¹ Armii Odwodowej by³ genera³ dywizji Stefan D¹b-Biernacki. Zwi¹zki taktyczne tej armii koncentrowa³y siê w ramach dwóch zgrupowañ: Pó³nocnego, w rejonie Piotrkowa Trybunalskiego, i Po³udniowego, w rejonie Skar yska-kamiennej. Dowódc¹ Zgrupowania Po³udniowego, w sk³ad którego wesz³a 12. Dywizja Piechoty, zosta³ tymczasowo wyznaczony dowódca Grupy Operacyjnej Kawalerii Nr 1, genera³ brygady Rudolf Dreszer. 3 wrzeœnia 1939 roku genera³a Dreszera zast¹pi³ genera³ brygady Stanis³aw Skwarczyñski, dotychczasowy dowódca Korpusu Interwencyjnego, przewidzianego na wypadek puczu do akcji zbrojnej w Gdañsku, a póÿniej dwudniowy dowódca Grupy Operacyjnej Wyszków. Zgrupowanie w rozkazach wystêpuje równie pod nazw¹ Korpus Interwencyjny. Zgrupowanie otrzyma³o zadanie zamkniêcia szlaków wiod¹cych przez Góry Œwiêtokrzyskie w kierunku na Radom i Dêblin. Ruchem transportów kolejowych, wioz¹cych jednostki Zgrupowania, kierowa³ komen- STARACHOWICKI WRZESIEÑ 101

14 Dywizjê Piechoty przewieziono kolej¹ a z Podola! dant stacji wy³adowczych urzêduj¹cy w Skar ysku-kamiennej, podlegaj¹cy bezpoœrednio Sztabowi Naczelnego Wodza. Posiada³ on rozkazy wy³adowcze dla dowódców dywizji, wskazywa³ miejsca wy³adunków, oraz kierowa³ oddzia³y do wyznaczonych rejonów zakwaterowania. Tajnoœæ przewozów wojskowych zapewnia³o oznaczenie wszystkich transportów szyfrem numerowym, a zwi¹zków taktycznych - kryptonimami. Organa wojskowe by³y w stanie ustaliæ zawartoœæ i przeznaczenie transportów, natomiast kolejnictwo mia³o do czynienia wy³¹cznie z numerami i kryptonimami. Transporty 12. Dywizji Piechoty nosi³y kryptonim Andrzej. Pierwszy transport kolejowy oddzia³ów 12. Dywizji Piechoty przejecha³ przez Starachowice w kierunku Skar yska 3 wrzeœnia 1939 roku. Tego dnia przejecha³y jeszcze dwa nastêpne transporty, które wy³adowa³y siê w Skar ysku. Jednak- e ze wzglêdu na zniszczenia spowodowane nalotami niemieckiego lotnictwa na skar yski wêze³ kolejowy genera³ Skwarczyñski 3 wrzeœnia po po³udniu postanowi³ czêœæ transportów wy³adowaæ na nieuszkodzonych stacjach wczeœniejszych - w W¹chocku i Wierzbniku, a wy³adowane oddzia³y skierowaæ marszem pieszym w rejon Skar yska. Harcerki do ywiaj¹ o³nierzy Starachowicki Oddzia³ Polskiego Czerwonego Krzy a zorganizowa³ na stacji kolejowej w Wierzbniku punkt do ywiania. Panie z Polskiego Czerwonego Krzy a oraz harcerki dy urowa³y na peronie przy kioskach z ywnoœci¹, napojami i trafik¹ (artyku³ami tytoniowymi), które rozdawano bezp³atnie o³nierzom z przeje d aj¹cych transportów. Jedn¹ z nich by³a uczennica szóstej klasy Szko- ³y Powszechnej Nr 2 w Starachowicach, jedenastoletnia Jadwiga Jasiewicz, matka œp. profesora Lecha Kaczyñskiego, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Tak wspomina te chwile: Po wybuchu wojny ja z grup¹ kole anek rozdawa³yœmy chleb i kawê o³nierzom jad¹cym na front. Trwa³o to krótko na stacji w Wierzbniku, gdzie pracowa³yœmy, wybuch³a bomba [lotnicza, by³o to 2 lub 3 wrzeœnia 1939 roku przypis autora] i mamy pozabiera³y nas do domu. Straszny to by³ dla nas wstyd.

15 Cz³onkowie wierzbnickiego Strzelca. Produkcja wci¹ trwa Przez pierwszych kilka dni wojny Zak³ady Starachowickie stara³y siê kontynuowaæ produkcjê. Poniewa jednak alarmy lotnicze od pocz¹tku wojny powtarza³y siê niemal bez przerwy, przerywanie pracy i chowanie siê pracowników do rowów przeciwlotniczych zdezorganizowa³o pracê w fabryce. Brak informacji o produkcji Zak³adów Starachowickich w czasie dzia³añ wojennych. Wiadomo jedynie, e w nocy z 3 na 4 wrzeœnia do Zak³adów Starachowickich uda³ siê Mieczys³aw Olszañski, dyrektor Pañstwowej Fabryki Amunicji nr 1 w Skar ysku, wchodz¹cej w sk³ad koncernu Pañstwowe Wytwórnie Uzbrojenia, wraz z kapitanem s³u by uzbrojenia Micha³em Michno, starszym rzeczoznawc¹ wojskowym. Zamierzali sprowadziæ ze Starachowic do Skar yska monterów do remontu zacinaj¹cych siê z powodu niewprawnej obs³ugi czterech armat przeciwlotniczych Bofors, stanowi¹cych uzbrojenie dwóch fabrycznych plutonów, oraz wydostaæ dwie dalsze armaty i amunicjê do nich. Uzgodniono, e w zamian za dwie dodatkowe armaty Bofors dla fabryki amunicji w Skar ysku, Zak³ady Starachowickie mia³y otrzymaæ 10 karabinów maszynowych wz. 30 systemu Browninga z Pañstwowej Fabryki Karabinów w Warszawie, wchodz¹cej w sk³ad Pañstwowych Wytwórni Uzbrojenia (relacja in. Witolda Kazimierza Wierzejskiego, cz³onka Zarz¹du Towarzystwa Starachowickich Zak³adów Górniczych). Brak informacji, czy karabiny maszynowe dotar³y do Starachowic. STARACHOWICKI WRZESIEÑ 103

16 104 Strzelcy maszeruj¹ na... wschód Zwi¹zek Strzelecki by³ paramilitarn¹ organizacj¹ spo³eczno-wychowawcz¹ zrzeszaj¹c¹ pozaszkoln¹, przedpoborow¹ m³odzie, g³ównie wiejsk¹ i rzemieœlnicz¹. Prowadzi³ dzia³alnoœæ w zakresie wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. Podlega³ Ministerstwu Spraw Wojskowych. W 1939 roku siedziba zarz¹du w Starachowicach tej paramilitarnej organizacji znajdowa³a siê w budynku nale ¹cych do Towarzystwa Starachowickich Zak³adów Górniczych Zak³adów Ceramicznych Rogalin, przy ulicy Marsza³ka Pi³sudskiego w Wierzbniku (obecnie Przedsiêbiorstwo Topienia Bazaltu Sp. z o.o.). Na czele zarz¹du sta³ prezes in. Ignacy Kukliñski. Ju 3 wrzeœnia 1939 roku ze Starachowic wymaszerowa³a na wschód, w kierunku Solca nad Wis³¹, umundurowana i uzbrojona grupa kilkudziesiêciu cz³onków starachowickiego Zwi¹zku Strzeleckiego. Prawdopodobnie wymarsz ten nast¹pi³ na skutek rozkazu komendanta g³ównego Zwi¹zku Strzeleckiego. Wykaz cz³onków Zwi¹zku Strzeleckiego, którzy roku wyszli z miasta (niepe³ny). ZWI ZEK STRZELECKI B³¹dziñski Stefan Chodorek Wojciech Ciszek Æwik Henryk Derlatka - zgin¹³ ko³o Solca (?) Dybowicz Wac³aw Ginter Karol ze Starachowic Gomó³ka Edward Górniak W³adys³aw Kycia z Wierzbnika Krzysztofek Mieczys³aw Maklas Mazurek Pietrusiñski Saturnin P³usa Przydatek Edward z Wierzbnika Skorotek Sokó³ Stanis³aw Szmidt Turbiarz Czes³aw Urban Kazimierz z Wierzbnika Wiœniewski Wiœnios Antoni Ziêba Ziomek Tadeusz ranny 19 IX

17 PONIEDZIA EK, 4 wrzeœnia 4 wrzeœnia znaczne si³y niemieckiego lotnictwa bombowego zwalcza³y transport kolejowy oraz przemieszczenia wojsk polskich ku frontowi, na wprost niemieckiej 10. Armii, a wiêc na wschód od linii Kielce - ódÿ. Rozkazy nakazywa³y unikania powodowania wiêkszych zniszczeñ w infrastrukturze kolejowej podczas bombardowania wyznaczonych celów. Samoloty niemieckie atakowa³y te punkty wy³adunkowe wojsk na na liniach kolejowych. Szczególnie silnie obrzucono bombami miejsca wy³adunku wojsk w rejonie Skar yska-kamiennej, ale niemieckie samoloty zaatakowa³y równie stacjê kolejow¹ w Wierzbniku, na której tego dnia wy³adowa³o siê kilka transportów wojskowych 12 Dywizji Piechoty. Luftwaffe z zaciek³oœci¹ zwalcza³a transport kolejowy. STARACHOWICKI WRZESIEÑ Bomby na transporty Mieczys³aw Frycz zanotowa³: ( ) Znów samoloty, dzia- ³a, alarmy. Schronów przybywa³o, lecz nikt w nich siê nie chroni³. Ka dy ucieka³ dalej. W tym dniu by³em na Hucie i budowa³em schrony za rzek¹. Oko³o po³udnia z dala od strony pó³nocno-wschodniej da³ siê s³yszeæ wyj¹tkowo silne warkot motoru. Wskoczy³em do schronu, którego wierzch jeszcze nie by³ skoñczony i zauwa y³em ze zgroz¹ samolot o 3-ch motorach lec¹cy w tym kierunku, na wysokoœci oko³o 400 m, który rzuci³ parê bomb na Wierzbnik i stacjê kolejow¹. W oddali widzia³em wysoki pióropusz dymu z grudami, którym towarzyszy³y detonacje, dzia³o siê to w odleg³oœci 500 m, a samolot jest ju nade mn¹. Oderwa³o siê coœ z samolotu, widzê jak to coœ leci wprost na mnie i pad³o z hukiem niedaleko. Bomba wyrwa³a lej œrednicy 5 m, a g³êboki 2 m. Uchodz¹c, jeszcze egna³ nas rechotem karabinu maszynowego. Oby³o siê bez ofiar. Teraz poczu³em, e jest wojna. Pobieg³em na teren kolejowy skontrolowaæ straty. W Wierzbniku rzucono coœ 3 bomby, lecz bez wiêkszych strat, na stacjê kolejow¹ pad³y 3 bomby tj. na trzy tory, zupe³nie je rozrywaj¹c. Bomby by³y zdumie- 105

18 106 waj¹co celne, na ostatnim torze trzecim sta³y puste wagony, które zosta³y z góry przestrzelone i podrzucone. Szkody na dwóch torach PKP usunê³y szybko brygady techniczne Obrony Narodowej PKP, a trzeci tor brygada Zak³adów. SZPIEG Piotr Kromer by³ najprawdopodobniej pracownikiem wspomnianej brygady technicznej Zak³adów. Jego relacjê spisa³ i opublikowa³ pan Aleksander Pawelec: Przed wojn¹ pracowa³em w Zak³adach Starachowickich jako robotnik. We wrzeœniu 1939 roku powo³ano mnie do oddzia³ów samoobrony, dano reklamacje do wojska. Mnie i innym powiedziano, e do armii nie pójdziemy, e bêdziemy pracowaæ na zapleczu przy naprawie torów kolejowych. Byliœmy ubrani po cywilnemu, dostaliœmy na wyposa enie tylko maski przeciwgazowe. Przeszkolenie dotyczy³o sposobu obrony na wypadek ataku gazowego. Do domów nie wolno nam by³o wracaæ, spaliœmy w zabudowaniach fabrycznych, ywnoœæ kupowaliœmy w otwartych jeszcze sklepach. Naloty niemieckich samolotów nie przynosi³y wiêkszej szkody. Jednego nie pamiêtam, którego dnia, nadlecia³ samolot od strony pó³nocnej i zrzuci³ trzy bomby w okolicy stacji PKP w Wierzbniku. Jedna z nich trafi³a w tor fabryczny i ten naprawiliœmy. By³ przy tym mistrz Derlatka. Jak skoñczyliœmy, nadjecha³ poci¹g od strony Ostrowca. By³o na nim widaæ œlady po bombach, a wewn¹trz znajdowa³y siê te zabite konie. Po chwili znów powtórzy³ siê nalot i ponownie musieliœmy naprawiaæ uszkodzony tor. Nastêpnego dnia skierowano nasz¹ grupê remontow¹ do ochrony torów fabrycznych na Majówkê. Tam by³o biuro, w którym nie by³o ju urzêdników. Dostaliœmy polecenie, aby jeden z nas trzyma³ siê blisko telefonu, a reszta patrolowa³a. Z mojej grupy, licz¹cej pocz¹tkowo dwunastu ludzi, czterech siê gdzieœ zapodzia³o. Ja by³em grupowym. Podczas nastêpnego nalotu zobaczyliœmy obcego, podejrzanego cz³owieka, przebranego za ksiêdza, który dawa³ znaki œwietlne samolotom. Ja tych znaków nie zauwa y³em, powiedzia³ mi o nich jeden z mojej grupy. Powiadomiliœmy kogo nale a³o, by³a potem odpowiedÿ, e osobnika tego ujêto jako szpiega.

19 Pierwsze eszelony wojskowe Przed œwitem 4 wrzeœnia na stacji kolejowej w Wierzbniku wy³adowa³ siê pierwszy transport wojskowy 12. Dywizji Piechoty - dowództwo 12. Kresowego Pu³ku Artylerii Lekkiej ze Z³oczowa (dowódca podpu³kownik Józef Kuberski), oraz 5 bateria armat 75 mm tego pu³ku (dowódca kapitan Józef Wartanowicz). Osobisty nadzór nad wy³adunkiem obu oddzia- ³ów sprawowa³ przyby³y tam o œwicie pu³kownik Tadeusz Rawski, dowódca Artylerii Dywizyjnej 12. Dywizji Piechoty. Sk³ad poci¹gu, który przywióz³ te oddzia³y, by³ typowym sk³adem do transportu jednostek dywizji piechoty, oznaczonym jako typ Pomorze. Sk³ada³ siê on z parowozu i piêædziesiêciu siedmiu wagonów: osobowego, trzydziestu siedmiu towarowych, oraz dziewiêtnastu platform. Kolejnoœæ wagonów sk³adu by³a nastêpuj¹ca: parowóz, wagon s³u bowy, po³owa wagonów krytych dla ludzi, po³owa platform, po³owa wagonów krytych dla koni, wagon osobowy, wagon dla warty, druga po³owa wagonów koñskich, druga po³owa platform i druga po³owa wagonów dla ludzi. W sk³ad przepisowego wyposa enia wagonów do przewozu ludzi wchodzi³y deski na prycze do spania, stojaki na karabiny, latarnie i dr¹ ki ochronne, a do przewozu koni - latarnie i dr¹ ki. Oficerem wy³adowczym 12. Dywizji zosta³ wyznaczony major Jan Jaworski, oficer sztabu dowódcy Piechoty Dywizyjnej 12. Dywizji, pu³kownika Seweryna añcuckiego. Oficer ten urzêdowa³ na stacji kolejowej w Wierzbniku. Rampa kolejowa na stacji wierzbnickiej nie jest zbyt d³uga, st¹d wy³adunek oddzia³ów musia³ trochê trwaæ. W ci¹gu dnia 4 wrzeœnia przez Starachowice przejecha³o jeszcze osiem innych transportów. Jeden z nich, wioz¹cy III. batalion 54. Pu³ku Piechoty Strzelców Kresowych z Tarnopola (dowódca major Roman Gutowski), wieczorem oko³o godziny 20 drugiej dotar³ w rejon Skar- yska. Z powodu zniszczeñ na stacji w Skar ysku eszelon zosta³ cofniêty do Wierzbnika, gdzie nast¹pi³ wy³adunek. 4 wrzeœnia w Wierzbniku wy³adowa³o siê dowództwo 12. Kresowego Pu³ku Artylerii Lekkiej. STARACHOWICKI WRZESIEÑ 107

20 108 WTOREK, 5 wrzeœnia Rano 5 wrzeœnia, oko³o godziny 9, do stacji kolejowej w Wierzbniku dotar³ kolejny transport wojskowy - dowództwo II dywizjonu 12. Kresowego Pu³ku Artylerii Lekkiej (dowódca major Edward Sternik), oraz 4. bateria armat kalibru 75 mm tego dywizjonu (dowódca porucznik Rudolf Voelpel). Osobisty nadzór nad wy³adunkiem ponownie sprawowa³ pu³kownik Tadeusz Rawski, dowódca Artylerii Dywizyjnej. W tym samym czasie wy³adowywa³a siê na stacji kolejowej w pobliskim W¹chocku 6. bateria (dowódca porucznik Mieczys³aw Chiliñski) z tego dywizjonu. W trakcie wy³adunku nast¹pi³ nalot niemieckich samolotów. Jedna z bomb trafi³a w platformê z dwoma przeciwlotniczymi lekkimi karabinami maszynowymi. Pu³kownik Rawski oceni³, e wiêkszych strat uda³o siê unikn¹æ dziêki dobrej OPL czynnej Zak³adów Starachowickich dzia³ przeciwlotniczych 75 mm ( ). Ta sama OPL umo liwi³a przemarsze za dnia szos¹ Wierzbnik W¹chock. Heinkle atakuj¹!!! 5 wrzeœnia, miedzy godzin¹ a 13.10, szeœæ samolotów bombowych Heinkel He 111P z 1. Eskadry 4. Pu³ku Bombowego zbombardowa³o cele w rejonie Wierzbnik - Ostrowiec Œwiêtokrzyski. Od godziny III. Dywizjon 4. Pu³ku Heinkel 111 P w akcji. Bombowego wys³a³ w powietrze 24 samoloty bombowe Heinkel He 111P z 7., 8. i 9. Eskadry (l¹dowanie nast¹pi³o od godziny 17.43). Formacja pod¹ y³a do rejonu Chmielnik - Po³aniec - Sandomierz - Ostrowiec Œwiêtokrzyski - Wierzbnik. Byæ mo e przelot jednej z eskadr tego dywizjonu nad Starachowicami opisa³ Mieczys³aw Frycz: ( ) alarmy, strza³y. Praca w Zak³adach zupe³nie usta³a. Wszyscy w trwodze uciekli jak najdalej od Zak³adów. Samoloty lata³y nad g³owami, a dopiero przed wieczorem pad³y znów bomby na tor PKP, szosy i parkan Zak³adów przed portierni¹ Wielkiego Pieca. Pobieg³em na miejsce zniszczenia. Naliczy³em lei 9. By³y ró nej

21 œrednicy i ró ne robi³y zniszczenia. Tor PKP uszkodzony w dwóch miejscach. Nie zd¹ y³em siê napatrzyæ zniszczeniu, znów warkot niespodziewany. Leci nad g³ow¹ siedem bombowców niemieckich. Œciga ich morze czerwonych pocisków. Setki pocisków leci obok, lecz aden nie celny. O ucieczce dalszej z terenu Zak³adów Huty nie by³o mowy. Wlaz³em pod drewniany okap szopy i czeka³em kiedy zaczn¹ padaæ bomby. Samoloty przelecia³y nie zrzucaj¹c ani jednej. Zmrok nadchodz¹cy zwiastowa³ spokój kilku godzinny. Od tej pory i ja ucieka³em od miejsca pracy. 10 kilometrów na pó³nocny zachód od Sandomierza (na zachód od Opatowa) jeden He 111P z 8. Eskadry 4. Pu³ku Bombowego zosta³ zestrzelony przez polsk¹ artyleriê przeciwlotnicz¹. Obserwator Unteroffizier (kapral) Walter Kruse i mechanik pok³adowy Unteroffizier (kapral) Martin Biernat polegli, a pilot Gefreiter (starszy szeregowiec) Oskar Rothe i radiooperator Obergefreiter (brak polskiego odpowiednika stopnia) Arnold Ziehe zaginêli. Byæ mo e jeden z zaginionych niemieckich lotników zosta³ wymieniony w relacji Antoniego Kucharczyka i Piotra Lecha, zacytowanej przez pana Aleksandra Pawelca w jednym z artyku³ów. Wed³ug niej 6 wrzeœnia od strony wschodniej do Wanacji dotar³ niezidentyfikowany pododdzia³ Wojska Polskiego. Byli to krañcowo zmêczeni piechurzy w rogatywkach, uzbrojeni w karabiny i jedn¹ armatê. Mieli z sob¹ jeñca, lotnika pojmanego podobno w okolicach agowa: Pojmany nie wygl¹da³ na strapionego sytuacj¹ w jakiej siê znalaz³, fura erkê Tzw. ³ódka, czyli podajnik na cztery pociski do 40 mm Boforsa. zatkn¹³ za naramiennik i œmia³o spogl¹da³ w oczy przygl¹daj¹cym siê mu Polakom. W 7. Eskadrze pocisk przeciwlotniczy bezpoœrednio trafi³ w lewy p³at samolotu He 111P, podczas gdy prawy silnik Heinkla wysiad³ po ostrzale polskiej piechoty. Mimo tych uszkodzeñ za³oga w sk³adzie: Oberleutnant (porucznik) Eduard Jakob, Feldwebel (sier ant) Jung, Unteroffizier (kapral) Tittel, Feldwebel (sier ant) Druschke wyl¹dowa³a pod Czêstochow¹, a wiêc na terenie opanowanym ju przez niemieckie wojska l¹dowe. STARACHOWICKI WRZESIEÑ 109

22 Strzelcy Kresowi 51 P.P. PóŸnym popo³udniem na stacji w Wierzbniku wy³adowa³ siê transport z I. batalionem 51. Pu³ku Piechoty Strzelców Kresowych z Brze an (dowódca kapitan Marian Krupnicki). W nocy na stacji w Wierzbniku wy³adowany zosta³ transport z II. batalionem 51. Pu³ku Piechoty Strzelców Kresowych (dowódca major Feliks Pa³osz). Szeœæ innych transportów wojskowych 12. Dywizji przejecha³o 5 wrzeœnia przez Starachowice w kierunku zachodnim. Ponadto, prawdopodobnie 5 wrzeœnia, i prawdopodobnie na stacji w Wierzbniku, wy³adowa³ siê transport z 1. bateri¹ armat 105 mm 12. Dywizjonu Artylerii Ciê kiej ze Lwowa. Znane autorowi Ÿród³a s¹ w tej sprawie niejednoznaczne. Niemcy w Kielcach. W g³êbi widaæ Pa³ac Biskupi. 110 Potok uciekinierów 5 wrzeœnia Niemcy zajêli Kielce. Wœród mieszkañców Starachowic zacz¹³ pojawiaæ siê niepokój. Na okolicznych drogach coraz czêœciej pojawiali siê uciekinierzy z terenów zachodnich. Uciekinierzy i ewakuacje by³y nieod³¹cznym sk³adnikiem krajobrazu wojennego. Pocz¹tkowo niewielki strumyk uchodÿców z czasem zamieni³ siê w potok samochodów, furmanek, bryczek, wózków i pieszych objuczonych dobytkiem i zd¹ aj¹cych na wschód, za Wis³ê. Do Starachowic nap³y- Uciekinierzy.

23 wali uciekinierzy z zachodniej Polski, tu do³¹czali do nich miejscowi. Has³o za Wis³ê by³o powszechne. Do tej wêdrówki przyczyni³ siê w powa nym stopniu apel radiowy, wzywaj¹cy mê czyzn za Wis³ê. Oprócz ludnoœci cywilnej ewakuowa³y siê urzêdy, administracja gospodarcza, a nawet s³u by publiczne, jak stra po arna. Uciekinierzy i ewakuacje by³y, niestety, nieod³¹cznym sk³adnikiem krajobrazu Wrzeœnia. Ten exodus by³ prawdziwym problemem dla wojska, hamowa³ jego ruchy i mo liwoœci manewru. Drogi z uchodÿcami sta³y siê celem ataku lotnictwa niemieckiego i przysparza³y ofiar. Wieœci od uciekinierów o klêskach ponoszonych przez nasze wojsko potêgowa³y krytykê rz¹du i naczelnego dowództwa. Ewakuacja do Kowla i zamkniêcie Zak³adów Rankiem 5 wrzeœnia rozpoczêto ewakuacjê Zak³adów. Ewakuacji podlega³a ta czêœæ Zak³adów, która mia³a zostaæ uruchomiona w Kowlu, czyli przede wszystkim linia produkcyjna armat przeciwlotniczych kalibru 40 mm Bofors. Na wagony kolejowe za³adowano przede wszystkim czêœci armat, które mog³y byæ u yte do monta u, i jako czêœci zamienne. Ewakuowano tak e niektóre obrabiarki specjalne, s³u ¹ce miêdzy innymi do bruzdowania luf, oraz przyrz¹dy weryfikacyjne. Z wydzia³u amunicji przywieziono na bocznicê kolejow¹, a nastêpnie za³adowano do wagonów pewn¹ iloœæ wype³nionych pocisków do ró - nych dzia³, a szczególnie kalibru 40 mm do armat Boforsa. O godzinie siedemnastej wyjecha³ ze Starachowic do Kowla poci¹g specjalny z³o ony z 20 wagonów za³adowanych maszynami i 150 pracownikami. Kierownictwo fabryki Boforsy na stanowisku bojowym. wyjecha³o chwilê póÿniej w niewielkiej kolumnie samochodów osobowych i ciê arowych. Zak³ad zosta³ zamkniêty. Wieczorem 5 wrzeœnia obrona przeciwlotnicza nieczynnych ju zak³adów straci³a sens. Broniæ mostów na... Wiœle! 4 wrzeœnia oko³o godziny 23 przyby³ do Dowództwa Obrony Przeciwlotniczej Kraju genera³ dywizji Tadeusz Piskor, dowódca zaimprowizowanej do obrony Wis³y Armii Lublin, STARACHOWICKI WRZESIEÑ 111

24 celem omówienia obrony przeciwlotniczej mostów na Wiœle. Na skutek tej rozmowy dowódca Obrony Przeciwlotniczej Kraju, pu³kownik dyplomowany W³odzimierz Ludwig, wyda³ 5 wrzeœnia o godzinie 3 rozkaz reguluj¹cy drogi odwrotowe dla artylerii przeciwlotniczej z lewego brzegu Wis³y na poszczególne mosty na Wiœle. Miêdzy innymi, fabryczne plutony artylerii przeciwlotniczej z Pionek mia³y wycofaæ siê na most w Maciejowicach, z Radomia na most w Dêblinie, ze Skar yska na most w Pu³awach, z Ostrowca na most w Annopolu, a ze Starachowic na Stalow¹ Wolê. Do Starachowic rozkaz ten dotar³ za poœrednictwem oficera ³¹cznikowego ze sztabu 3 Dywizji Piechoty Legionów. Noc¹ obydwa plutony zjecha³y ze stanowisk, a œwitem 6 wrzeœnia odjecha³y w kierunku Dêblina. Pluton nr 1004 [209] i zaj¹³ stanowiska bojowe w miejscowoœci Kamieñ. Jego dalsze losy s¹ nieznane, podobnie jak plutonu 1005 [210]. Rajza na Wo³yñ 112 Starachowiczanin Ryszard Fruner zgin¹³ 11 wrzeœnia 1939 r. w czasie ewakuacji pracowników Zak³adów. Rajza lub uciekinierka to popularne wówczas okreœlenia exodusu, jaki dotkn¹³ czêœæ ludnoœci Starachowic. Starachowiczanie kierowali siê przede wszystkim do Kowla w województwie wo³yñskim, gdzie mia³a zostaæ uruchomiona sta- Ryszard Fruner.

25 rachowicka fabryka. Czêœæ pracowników Zak³adów otrzyma³a polecenie s³u bowe stawienia siê w kresowym Kowlu, gdzie ewakuowano czêœæ fabryki. Uchodz¹c zabierali z sob¹ ca³e rodziny i dobytek. Wielu mieszkañców wypêdzi³ z domu jednak strach przed okrucieñstwem Niemców, o którym kr¹ y³o mnóstwo opowieœci, a szczególnie po wydarzeniach w Wanacji. Trudy wojny, a szczególnie bombardowania dróg i linii kolejowych przez niemieckie lotnictwo sprawi³y, e czêœæ starachowiczan ju nigdy nie wróci³a z powrotem. Za przyk³ad wrzeœniowych losów starachowiczan mo e pos³u yæ historia rodziny Frunerów z Koloni Robotniczej. G³owa rodziny, Henryk Fruner, oraz syn Ryszard Fruner pracowali w Zak³adach Starachowickich. Obaj otrzymali karty ewakuacyjne, polecaj¹ce zg³osiæ siê im w Kowlu. Ryszard, zapalony harcerz, by³ gor¹cym orêdownikiem tej wyprawy. Na rajzê, jak wtedy mówiono, wyruszy³a ca³a rodzina, to znaczy rodzice wraz z dzieæmi: Ryszardem lat 18, Leokadi¹ lat 15 i Witoldem lat 13. Wraz z nimi wyruszyli s¹siedzi, pañstwo Kmieciakowie z trójk¹ dzieci, w tym Franciszek Kmieciak, harcerz, kolega Ryszarda. Szli na piechotê, Ryszard prowadzi³ swój rower. Za Bugajem Leokadia cofnê³a siê do domu, gdy nie chcia³a wêdrowaæ. Ryszard wróci³ siê po ni¹ i poszli dalej. Noc z 10 na 11 wrzeœnia rodziny spêdzi³y w Niedrzwicy Koœcielnej (powiat lubelski). Rano wyruszyli w dalsz¹ drogê, lecz nied³ugo potem nast¹pi³ nalot. Ryszard, który sta³ trzymaj¹c rower pod drzewem przydro nym, zosta³ trafiony od³amkiem bomby lotniczej w plecy. Rana by³a œmiertelna - wyrwa³a mu czêœæ pleców - zgin¹³ na miejscu. Franciszek Grób Ryszarda Frunera na cmentarzu w Niedrzwicy Koœcielnej. Kmieciak zosta³ ranny w nogê. Na drugi dzieñ odby³ siê pogrzeb w koœciele w Niedrzwicy Koœcielnej. Obecny by³ ksi¹dz, grabarz i ojciec, gdy zrozpaczona i mdlej¹ca matka nie by³a w stanie wzi¹æ udzia³u w pogrzebie. Rodzina siê rozdzieli³a: ojciec wraz z najm³odszym synem poszed³ dalej, do Kowla, zaœ matka z córk¹ wróci³y do domu. Ojciec z synem wrócili do Starachowic dopiero na Bo e Narodzenie 1939 roku. Ryszard Fruner spoczywa na cmentarzu parafialnym w Niedrzwicy Koœcielnej. Mogi³¹ opiekuje siê Towarzystwo Przyjació³ Niedrzwicy Koœcielnej. Wiêkszoœæ robotników uda³a siê w tê d³ug¹ podró pieszo. Lepiej sytuowani pojechali w³asnymi motocyklami. Stanis³aw Kryj z Koloni Robotniczej, mistrz na Wydziale Mechanicznym, pojecha³ swoim angielskim motocyklem marki Sunbeam wraz z siedemnastoletnim synem. Wraz z nimi swoim motorem pojechali bracia Kazimierz i Józef Dryjowie (relacja Roberta Kryja ze Starachowic). STARACHOWICKI WRZESIEÑ 113

26 STARACHOWICKI WRZESIEÑ 114 Popularna setka, czyli mapa w skali 1: opracowana przez Wojskowy Instytut Geograficzny. W takie mapy wyposa eni byli nasi o³nierze w 1939 roku.

Materiały Oddziału II Sztabu Głównego dotyczące przygotowań wojennych Niemiec

Materiały Oddziału II Sztabu Głównego dotyczące przygotowań wojennych Niemiec Centralne Archiwum Wojskowe Materiały Oddziału II Sztabu Głównego dotyczące przygotowań wojennych Niemiec Od połowy lat dwudziestych w wojsku niemieckim używano maszyny do szyfrowania depesz, uważając

Bardziej szczegółowo

Historia mojej rodziny. Klaudia Dink, 3F Gimnazjum nr 143 z Oddziałami Integracyjnymi im. I.J. Paderewskiego w Warszawie

Historia mojej rodziny. Klaudia Dink, 3F Gimnazjum nr 143 z Oddziałami Integracyjnymi im. I.J. Paderewskiego w Warszawie Historia mojej rodziny Klaudia Dink, 3F Gimnazjum nr 143 z Oddziałami Integracyjnymi im. I.J. Paderewskiego w Warszawie Drzewo genealogiczne mojej rodziny Kazimierz Krzyszczak Mój prapradziadek urodził

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

1922-1939 KALENDARIUM

1922-1939 KALENDARIUM 1922-1939 KALENDARIUM 1918 Grudzieñ - ukazuje siê Rozkaz nr 1 Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych z 9.12.1918 r., który o lekarzach s³u ¹cych w wojsku stwierdza, i...s¹ oficerami i pos³uguj¹

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 16 grudnia 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 16 grudnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 221 17453 Poz. 1744 1744 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie nale noêci pieni nych o nierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podró

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436 Rada Dzielnicy Białoł ka m. st. Warszawy ul. Modli ska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl radny dzielnicy Białoł

Bardziej szczegółowo

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa Polish Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa (What to do if you think the decision about your Housing Benefit or Council

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI projekt z dnia 18.11.2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia...2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków przejazdu strażaków Państwowej Straży Pożarnej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 68/2011 Wójta Gminy Celestynów z dnia 12 kwietnia 2011 roku

Zarządzenie Nr 68/2011 Wójta Gminy Celestynów z dnia 12 kwietnia 2011 roku Zarządzenie Nr 68/2011 Wójta Gminy Celestynów z dnia 12 kwietnia 2011 roku w sprawie ustalenia Regulamin dowozu i dofinansowania dojazdu do szkół uczniom niepełnosprawnym z terenu Gminy Celestynów Na podstawie

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Biuro Ruchu Drogowego

Biuro Ruchu Drogowego KOMENDA GŁÓWNA G POLICJI Biuro Ruchu Drogowego Kampania pod hasłem ODBLASKI ŻYCIA W okresie od stycznia do października 2008 roku miało miejsce: 40 725 wypadków drogowych, w wyniku których 51 987 osób

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r. UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE z dnia 4 kwietnia 2016 r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miechów

Bardziej szczegółowo

Andrzej Rossa Bibliografia prac prof. dr hab. Tadeusza Kmiecika. Słupskie Studia Historyczne 13, 15-19

Andrzej Rossa Bibliografia prac prof. dr hab. Tadeusza Kmiecika. Słupskie Studia Historyczne 13, 15-19 Andrzej Rossa Bibliografia prac prof. dr hab. Tadeusza Kmiecika Słupskie Studia Historyczne 13, 15-19 2007 Bibliografia prac prof. dr. hab. Tadeusza Kmiecika 15 BIBLIOGRAFIA PRAC PROF. DR. HAB. TADEUSZA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach

REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach Rozdział I Cele, kompetencje i zadania rady rodziców. 1. Rada rodziców jest kolegialnym organem szkoły. 2. Rada rodziców reprezentuje ogół rodziców

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku

Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta Józefowa w

Bardziej szczegółowo

Ppłk ks. Konstanty Pogłódek (1893-1944) KAPELAN WOJSKA POLSKIEGO W RYBNIKU. Urodził się 26 czerwca 1893 w Wolbromiu, pow. Olkusz (Małopolska).

Ppłk ks. Konstanty Pogłódek (1893-1944) KAPELAN WOJSKA POLSKIEGO W RYBNIKU. Urodził się 26 czerwca 1893 w Wolbromiu, pow. Olkusz (Małopolska). Witam, w załączeniu przesyłam materiały dokumentujące historię życia i śmierci oficera w sutannie (mieszkańca Wolbromia), z prośbą o rozpropagowanie, za co z góry dziękuję. Z poważaniem Kazimierz Pogłódek

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Na podstawie art. 35a ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA SAMODZIELNEJ DRUŻYNY RATOWNICTWA WODNEGO

PLAN DZIAŁANIA SAMODZIELNEJ DRUŻYNY RATOWNICTWA WODNEGO ZATWIERDZAM... PLAN DZIAŁANIA SAMODZIELNEJ DRUŻYNY RATOWNICTWA WODNEGO UZGODNIONO... KOMENDANT SAMODZIELNEJ DRUŻYNY RATOWNICTWA WODNEGO... KĘDZIERZYN-KOŹLE 2011 SAMODZIELNA DRUŻYNA RATOWNICTWA WODNEGO

Bardziej szczegółowo

Stanowiska służbowe oraz stopnie funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dz.U.2015.544 z dnia 2015.04.17 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 17 kwietnia

Stanowiska służbowe oraz stopnie funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dz.U.2015.544 z dnia 2015.04.17 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 17 kwietnia Stanowiska służbowe oraz stopnie funkcjonariuszy. Dz.U.205.544 z dnia 205.04.7 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 7 kwietnia 205 r. tekst jednolity ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia lutego

Bardziej szczegółowo

Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2016

Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2016 Załącznik do uchwały nr XX/132/16 Rady Gminy Gorzyce z dnia 9 marca 2016 r. Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2016 I. Zapewnienie bezdomnym zwierzętom

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE ZARZĄDU PKP CARGO S.A. z dnia 15 grudnia 2008 r.

OBWIESZCZENIE ZARZĄDU PKP CARGO S.A. z dnia 15 grudnia 2008 r. OBWIESZCZENIE ZARZĄDU PKP CARGO S.A. z dnia 15 grudnia 2008 r. o przyjęciu i wprowadzeniu do stosowania zmian w Regulaminie Przewozu Przesyłek Towarowych (RPT) PKP CARGO S.A. 1. Zarząd PKP CARGO S.A. podaje

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO 1. Informacje o nieruchomości Lokalizacja ogólna: Częstochowa, ulica Korfantego. Częstochowa, ulica Korfantego Źródło:

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne. 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali w Krakowie w dalszej części określone

Bardziej szczegółowo

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!!

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! GAZETKA SZKOLNA Szkoła Podstawowa Im Mikołaja Kopernika Chorzelów 316 Chorzelów http://www.spchorzelow.pl/ Numer 1 WRZESIEŃ 2009 WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! CO WARTO PRZECZYTAĆ W GAZETCE?

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKI TURNIEJ WIEDZY POŻARNICZEJ

OGÓLNOPOLSKI TURNIEJ WIEDZY POŻARNICZEJ ... (imię i nazwisko).............. dnia......... (nazwa szkoły) OGÓLNOPOLSKI TURNIEJ WIEDZY POŻARNICZEJ Pytania eliminacji pisemnych szczebla powiatowego I GRUPA WIEKOWA uczniowie szkół podstawowych test

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 25 stycznia 2002 r. (Dz. U. z dnia 8 lutego 2002 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 25 stycznia 2002 r. (Dz. U. z dnia 8 lutego 2002 r.) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 25 stycznia 2002 r. w sprawie wysokości opłat za przeprowadzenie badań technicznych pojazdów. (Dz. U. z dnia 8 lutego 2002 r.) Na podstawie art. 84a ust. 1

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVI-211/2016 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 1 lutego 2016 r.

UCHWAŁA NR XVI-211/2016 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 1 lutego 2016 r. UCHWAŁA NR XVI-211/2016 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 1 lutego 2016 r. w sprawie: wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie na rzecz PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Targowa

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Prezydent Miasta Torunia i Starosta Toruński

OGŁOSZENIE Prezydent Miasta Torunia i Starosta Toruński Toruń, 30.01.2008 r. OGŁOSZENIE działając na podstawie art. 130a ust. 5c i 5e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz U. z 2005 r. Nr 108, Poz 908 z pózn. zm.) oraz porozumienia

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA USŁUGI PRZYZNANIE DODATKU AKTYWIZACYJNEGO

KARTA INFORMACYJNA USŁUGI PRZYZNANIE DODATKU AKTYWIZACYJNEGO URZĄD PRACY Węgierska 146, 33-300 Nowy Sącz, Tel. 0048 18 442-91-08, 442-91-10, 442-91-13, Fax.0048 18 442-99-84, e-mail: krno@praca.gov.pl http://www.sup.nowysacz.pl, NIP 734-102-42-70, REGON 492025071,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku

UCHWAŁA NR 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ABS Investment S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2013 roku UCHWAŁA NR 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 1 kodeksu spółek handlowych oraz 32 ust. 1 Statutu Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki ABS

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

Mądrym być to wielka sztuka, ale dobrym jeszcze większa. K o r n e l M a k u s z y ń s k i

Mądrym być to wielka sztuka, ale dobrym jeszcze większa. K o r n e l M a k u s z y ń s k i REGULAMIN WYNAJMU POMIESZCZEŃ W ZESPOLE EDUKACYJNYM W SKWIERZYNIE 1 Administratorem i wynajmującym pomieszczenia szkolne w Zespole Edukacyjnym w Skwierzynie jest dyrektor Zespołu Edukacyjnego. 2 Płatny

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

Osoby, do których skierowany jest powyższy projekt opisane zostały w zakładce Beneficjenci.

Osoby, do których skierowany jest powyższy projekt opisane zostały w zakładce Beneficjenci. O projekcie Fundacja Ekspert-Kujawy, w partnerstwie z Powiatowym Urzędem Pracy w Inowrocławiu, rozpoczyna realizację projektu Wsparcie dla zwalnianych pracowników przedsiębiorstwa Poczta Polska. Celem

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 lipca 2015 r. Poz. 950 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń Na podstawie art. 106 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 2/2010 do CZĘŚCI VIII INSTALACJE ELEKTRYCZNE I SYSTEMY STEROWANIA 2007 GDAŃSK Zmiany Nr 2/2010 do Części VIII Instalacje elektryczne i systemy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska 1 Projekt Ogólnopolski: 1.1. Projekt Ogólnopolski (dalej Projekt ) to przedsięwzięcie Stowarzyszenia podjęte w celu realizacji celów

Bardziej szczegółowo

Rodzaje i metody kalkulacji

Rodzaje i metody kalkulacji Opracowały: mgr Lilla Nawrocka - nauczycielka przedmiotów ekonomicznych w Zespole Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego w Miętnem mgr Maria Rybacka - nauczycielka przedmiotów ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r.

Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. Druk nr 1013 Warszawa, 9 lipca 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna "Przyjazne Państwo" do spraw związanych z ograniczaniem biurokracji NPP-020-51-2008 Pan Bronisław

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 355

Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 355 Departament Infrastruktury Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. Poz. 355 ZARZĄDZENIE Nr 39/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 grudnia 2013 r. zmieniające zarządzenie w sprawie sposobu zarządzania nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 359196 (51) Int.Cl. B62D 63/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.03.2003

Bardziej szczegółowo

Policjanci szkolili pracowników socjalnych

Policjanci szkolili pracowników socjalnych Policjanci szkolili pracowników socjalnych Napisano dnia: 2016-02-12 09:32:59 W czwartek 11 lutego 2016 roku funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim przy współudziale funkcjonariuszy

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro.

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro. Zaproszenie do złożenia oferty cenowej na Świadczenie usług w zakresie ochrony na terenie Pałacu Młodzieży w Warszawie w 2015 roku Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej

Bardziej szczegółowo

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok 1. KONTAKT DO AUTORA/AUTORÓW PROPOZYCJI ZADANIA (OBOWIĄZKOWE) UWAGA: W PRZYPADKU NIEWYRAŻENIA ZGODY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI

POLITYKA PRYWATNOŚCI POLITYKA PRYWATNOŚCI stosowanie do przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1422 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 182/2008 Zarządu Powiatu Lubańskiego z dnia 11 marca 2008 roku

Uchwała Nr 182/2008 Zarządu Powiatu Lubańskiego z dnia 11 marca 2008 roku Uchwała Nr 182/2008 Zarządu Powiatu Lubańskiego z dnia 11 marca 2008 roku w sprawie przekazania Radzie Powiatu Lubańskiego sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego Samodzielnego Publicznego

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK

PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK BSH SPRZĘT GOSPODARSTWA DOMOWEGO SP. Z O.O. z siedzibą w Warszawie oraz BSH WROCŁAW SP. Z O.O. z siedzibą we Wrocławiu Plan Połączenia Spółek: BSH Sprzęt Gospodarstwa Domowego Sp.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. 20 pkt - szafa metalowa certyfikowana, posiadająca klasę odporności odpowiednią

Załącznik nr 2. 20 pkt - szafa metalowa certyfikowana, posiadająca klasę odporności odpowiednią Załącznik nr 2 ŚRODKI BEZPIECZEŃSTWA FIZYCZNEGO, ICH DOBÓR DO POZIOMU ZAGROŻEŃ I ZAKRES ICH STOSOWANIA W STRAŻY GRANICZNEJ 1. DOBÓR ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA FIZYCZNEGO KATEGORIA K1 - urządzenia do przechowywania/przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Regulamin Sprawności okolicznościowej 100-lecia 22. Szczepu Watra im. hm. Kazimierza Skorupki (projekt)

Regulamin Sprawności okolicznościowej 100-lecia 22. Szczepu Watra im. hm. Kazimierza Skorupki (projekt) Regulamin Sprawności okolicznościowej 100-lecia 22. Szczepu Watra im. hm. Kazimierza Skorupki (projekt) Sprawność zuchowa Watrzyk 1. Wzięła/ął udział w zbiórce z okazji 100-lecia Szczepu. 2. Zna najważniejsze

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 173/ 354 /2010 Zarządu Powiatu Złotowskiego z dnia 3 marca 2010 roku

UCHWAŁA NR 173/ 354 /2010 Zarządu Powiatu Złotowskiego z dnia 3 marca 2010 roku UCHWAŁA NR 173/ 354 /2010 w sprawie: przystąpienia do realizacji projektu unijnego pn. "Zawód kierowcy nadzieją na lepsze jutro" Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 17 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XLVI/361/05

Uchwała nr XLVI/361/05 Uchwała nr XLVI/361/05 UCHWAŁA NR XLVI/361/05 RADY MIEJSKIEJ W MOSINIE z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie sposobu ustalenia opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób oraz zabierania ze sobą do środka transportowego

Bardziej szczegółowo

Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych

Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych 1. Styczeń 2011 r. wybranie lokalizacji Zastanów się jakie miejsce będzie najlepsze na postawienie tablicy informacyjnej

Bardziej szczegółowo

Nowenna za zmarłych pod Smoleńskiem 2010

Nowenna za zmarłych pod Smoleńskiem 2010 Nowennę za zmarłych można odprawiad w dowolnym czasie w celu uproszenia jakiejś łaski przez pośrednictwo zmarłych cierpiących w czyśdcu. Można ją odprawid po śmierci bliskiej nam osoby albo przed rocznicą

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVII/244/2012 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 26 czerwca 2012 r.

UCHWAŁA NR XXVII/244/2012 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 26 czerwca 2012 r. UCHWAŁA NR XXVII/244/2012 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU z dnia 26 czerwca 2012 r. W sprawie ustalenia Regulaminu Cmentarza Komunalnego Miasta i Gminy Swarzędz w Jasinie przy ul. Cmentarnej 27 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

DB Schenker Rail Polska

DB Schenker Rail Polska DB Schenker Rail Polska Bariery rozwoju transportu kolejowego w Polsce DB Schenker Rail Polska Zbigniew Pucek Członek Zarządu ds. Bocznic i Kolei Przemysłowych Członek Zarządu ds. Sprzedaży, Sosnowiec,

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

Wykaz wolnych stanowisk służbowych przeznaczonych na uzupełnienie żołnierzami rezerwy w ramach NSR (według stanu na dzień 26.02.

Wykaz wolnych stanowisk służbowych przeznaczonych na uzupełnienie żołnierzami rezerwy w ramach NSR (według stanu na dzień 26.02. Wykaz wolnych stanowisk służbowych przeznaczonych na uzupełnienie żołnierzami rezerwy w ramach NSR (według stanu na dzień 26.02.2013 roku) Nazwa stanowiska (ilość wolnych etatów) Stopień wojskowy Specjalność

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

a) Serwis BMW i MINI - Przedsiębiorstwo Handlowe Smorawiński i Spółka Wojciech

a) Serwis BMW i MINI - Przedsiębiorstwo Handlowe Smorawiński i Spółka Wojciech REGULAMIN USŁUGI DOOR TO DOOR Usługa realizowana jest przez Przedsiębiorstwo Handlowe Smorawiński i Spółka Wojciech Smorawiński i Andrzej Smorawiński spółkę jawną z siedzibą w Poznaniu, ul. Obornicka 235,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPIEKI NAD ZWIERZĘTAMI BEZDOMNYMI ORAZ ZAPOBIEGANIA BEZDOMNOŚCI ZWIERZĄT NA TERENIE MIASTA JASTRZĘBIE-ZDRÓJ.

PROGRAM OPIEKI NAD ZWIERZĘTAMI BEZDOMNYMI ORAZ ZAPOBIEGANIA BEZDOMNOŚCI ZWIERZĄT NA TERENIE MIASTA JASTRZĘBIE-ZDRÓJ. Załącznik do uchwały nr Rady Miasta Jastrzębie-Zdrój z dnia... r. PROGRAM OPIEKI NAD ZWIERZĘTAMI BEZDOMNYMI ORAZ ZAPOBIEGANIA BEZDOMNOŚCI ZWIERZĄT NA TERENIE MIASTA JASTRZĘBIE-ZDRÓJ. WSTĘP. Zapewnienie

Bardziej szczegółowo

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU

LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU LISTA DANYCH DOTYCZĄCYCH TERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Nazwa lokalizacji Miasto / Gmina Powiat Województwo Maksymalna dostępna powierzchnia (w jednym kawałku)

Bardziej szczegółowo

20110428115726 [podkreślenia są zgodne z oryginałem] Do Pana Naczelnika VIII Armii. Od szlachcianki Bolesławy Bolesławowny

20110428115726 [podkreślenia są zgodne z oryginałem] Do Pana Naczelnika VIII Armii. Od szlachcianki Bolesławy Bolesławowny 20110428115726 [podkreślenia są zgodne z oryginałem] Do Pana Naczelnika VIII Armii Od szlachcianki Bolesławy Bolesławowny Dwernickiej, właścicielki majątku Zawale Rychcickiej włości Kamienieckiego powiatu

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Uchwały podjęte przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Zakładów Lentex S.A. z dnia 11 lutego 2014 roku

Uchwały podjęte przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Zakładów Lentex S.A. z dnia 11 lutego 2014 roku Uchwały podjęte przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Zakładów Lentex S.A. z dnia 11 lutego 2014 roku Uchwała Nr 1 z dnia 11 lutego 2014 roku w sprawie wyboru przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia.

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 44/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 44/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ USTAWA POMOCE OSOBOWE POLICJA GRANICA FORUM PRZEPISY STREFA OCHRONA SĄDY WIĘZIENIE SKLEP PUBLIKACJE TELE-INFO SKARBOWY M O N INNE HOME DECYZJA Nr 44/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 5 lutego 2010 r.

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM BADAŃ I CERTYFIKACJI S.A. 02-699 Warszawa, ul. Kłobucka 23A. Opinia Nr BR/ROW/012/2007

POLSKIE CENTRUM BADAŃ I CERTYFIKACJI S.A. 02-699 Warszawa, ul. Kłobucka 23A. Opinia Nr BR/ROW/012/2007 Opinia Nr BR/ROW/012/2007 dotycząca oceny zgodności wyrobu z ogólnymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w Ustawie z dnia 31 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr 44/2014 z posiedzenia Zarządu Powiatu Skarżyskiego w dniu 6 listopada 2014 r.

Protokół Nr 44/2014 z posiedzenia Zarządu Powiatu Skarżyskiego w dniu 6 listopada 2014 r. Protokół Nr 44/2014 z posiedzenia Zarządu Powiatu Skarżyskiego w dniu 6 listopada 2014 r. W posiedzeniu udział wzięli: Członkowie Zarządu Powiatu: 1. Michał Jędrys - Starosta 2. Stanisław Dymarczyk - Członek

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 marca 2016 r. Poz. 351 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy niezawodowych

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481 1. Dane magazynu, do którego dostarczysz paczkę Adres: Henryka Sienkiewicza 40 44-203 Rybnik Daty i godziny otwarcia: 13 i 14 grudnia 2014 roku (sobota i niedziela) w godzinach od 8:00 do 20:00. Kontakt:

Bardziej szczegółowo

Procedura ewakuacji szkoły Cel procedury

Procedura ewakuacji szkoły Cel procedury Procedura ewakuacji szkoły Cel procedury Zapewnienie sprawnego przygotowania i przeprowadzenia bezpiecznej ewakuacji uczniów i pracowników Szkoły w sytuacji wystąpienia zagrożenia. I. Przedmiot i zakres

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku.

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Rada Nadzorcza zgodnie z treścią Statutu Spółki składa się od 5 do 9 Członków powoływanych przez Walne Zgromadzenie w głosowaniu tajnym.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XI/60/07 Rady Miasta Otwocka z dnia 26 czerwca 2007 r.

Uchwała Nr XI/60/07 Rady Miasta Otwocka z dnia 26 czerwca 2007 r. Uchwała Nr XI/60/07 Rady Miasta Otwocka z dnia 26 czerwca 2007 r. W sprawie nadania Regulaminu StraŜy Miejskiej w Otwocku. Na podstawie przepisu art.8 ust.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o straŝach

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy!

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Oddaję w Twoje ręce krótki poradnik, dotyczący zagadnień, związanych z bezpieczeństwem podczas wycieczek pieszych. Jest to podręczny zbiór zasad, obowiązujących podczas

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza. im.stanisława Staszica w Krakowie. Katedra Mechaniki i Wibroakustyki

Akademia Górniczo-Hutnicza. im.stanisława Staszica w Krakowie. Katedra Mechaniki i Wibroakustyki Akademia Górniczo-Hutnicza im.stanisława Staszica w Krakowie Wydział InŜynierii Mechanicznej i Robotyki Katedra Mechaniki i Wibroakustyki 30-059 KRAKÓW, Al.Mickiewicza 30, tel. (012) 617 30 64, fax (012)

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Program realizowany w ramach Miejskiego Programu Zapobiegania Przestępczości oraz Ochrony Bezpieczeństwa Obywateli i Porządku Publicznego. Miejski Program

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo