ŹRÓDŁA WOJSKOWE DO DZIEJÓW PRZEMYSŁU W LATACH Wstęp

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ŹRÓDŁA WOJSKOWE DO DZIEJÓW PRZEMYSŁU W LATACH 1919 1939. 1. Wstęp"

Transkrypt

1 Tadeusz Wojciechowski ŹRÓDŁA WOJSKOWE DO DZIEJÓW PRZEMYSŁU W LATACH Wstęp Źródła do dziejów przemysłu w Polsce przechowywane obecnie w Centralnym Archiwum Wojskowym związane są bezpośrednio z działalnością władz wojskowych w zakresie zaspokajania bieżących potrzeb armii w okresie pokoju, przygotowaniem kluczowych zakładów przemysłowych do zadań obrony kraju i budową szeregu przedsiębiorstw na terenie Centralnego Okręgu Przemysłowego. Zainteresowanie czynników wojskowych sprawami przemysłu przejawia się od roku 1919 poprzez organizowanie warsztatów naprawy broni i sprzętu, zakładów regeneracji amunicji, przejmowania zakładów prywatnych pod nadzór wojskowy i subwencjonowanie innych wraz z lokowaniem zamówień. Już wówczas zorganizowano szereg zbrojowni i warsztatów wojskowych, które później weszły w skład państwowych przedsiębiorstw skomercjalizowanych. Władze wojskowe interesowały się też przemysłem prywatnym, który z przystosowaną produkcją dla potrzeb rynku wojskowego był finansowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego 1. Szereg zakładów prywatnych zabiegało o zamówienia u czynników militarnych zwłaszcza w okresie ciężkiej sytuacji gospodarczej w latach Zagadnienia te oraz sam rozwój przemysłu i poszczególnych zakładów produkujących dla wojska szczegółowo omawia T. G r a b o w s k i, Inwestycje zbrojeniowe w gospodarce Polski międzywojennej, Warszawa 1963.

2 Najwięcej źródeł do historii państwowych przedsiębiorstw skomercjalizowanych występuje w zespołach komórek organizacyjnych podległych Ministerstwu Spraw Wojskowych i Sztabu Głównego. W roku 1937 było ogółem 12 przedsiębiorstw, z których 7 ściśle współpracowało w zaspakajaniu potrzeb armii, a mianowicie: Państwowe Wytwórnie Uzbrojenia (PWU) Państwowa Wytwórnia Prochów (PWP) Państwowe Zakłady Inżynierii (PZInż.) Państwowe Zakłady Lotnicze (PZL) Państwowe Zakłady Umundurowania (PZUm.) Państwowe Fabryki Związków Azotowych (PFZA) Państwowe Zakłady Tele i Radiotechniczne (PZTR). Jak wykazują akta, we władzach naczelnych tych przedsiębiorstw zasiadali przedstawiciele wojska, którzy też byli członkami rad nadzorczych przedsiębiorstw prywatnych tzw. mieszanych. W tych ostatnich skarb państwa i Bank Gospodarstwa Krajowego posiadały łącznie ponad 50% akcji. Materiały do historii przemysłu znajdujące się w Centralnym Archiwum Wojskowym są rozproszone po różnych zespołach. Celowa staje się więc informacja o nich, aby w ten sposób ułatwić prace poszukiwawcze. Dla badaczy tego problemu źródła wojskowe stanowić będą cenne uzupełnienie, ponieważ są one znacznym uzupełnieniem informatora wydanego przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych 2. Wiele zachowanych źródeł archiwalnych zawiera charakterystykę całych gałęzi przemysłu; najbogatsze materiały się dla górnictwa i hutnictwa, przemysłu metalowego, chemicznego, odzieżowego oraz specjalizacji przemysłu metalowego w zakresie produkcji samochodów czy samolotów, których początki wiążą się z inicjatywą władz wojskowych. 2 Informator o zespołach archiwalnych zawierających materiały do historii przemysłu w latach pod redakcją J. P i e t r z a k P a w ł o w s k i e j. Wyd. NDAP, Warszawa 1967.

3 2. Naczelne władze wojskowe oraz ich kompetencje w dziedzinie przemysłu Już w końcu roku 1918 władze wojskowe przejęły szereg obiektów przemysłowych po władzach okupacyjnych i organizowały warsztaty naprawcze broni oraz sprzętu wojskowego. Jednak kompetencje Ministerstwa Spraw Wojskowych w sprawach przemysłu nie były wówczas ściśle określone. W dniu 11 kwietnia 1919 roku został powołany Główny Urząd Zaopatrywania Armii, podporządkowany Ministerstwu Spraw Wojskowych, który posiadał w swym składzie sekcję przemysłową 3. Jednym z zadań GUZA było współdziałanie w uruchomieniu i rozwinięciu przemysłu krajowego dla potrzeb armii, organizowanie i zakładanie nowych wytwórni wojskowych oraz zarządzanie nimi. Urząd ten istniał do 25 marca 1921 roku, a jego agendy zostały przejęte przez następujące departamenty MSWojsk.: Techniczny, Uzbrojenia, Sanitarny i Intendentury. Z dniem 1 marca 1920 roku dokonano reorganizacji MSWojsk. Wówczas to w Oddziale IV Sztabu MSWojsk. utworzono Sekcję Przemysłu Wojennego, której zadaniem było opracowanie ogólnych zasad organizacji przemysłu wojennego, zapewnienie surowców, badanie zdolności przemysłu krajowego dla zaspokojenia potrzeb wojska, udzielanie subwencji wytwórniom i pośrednictwo w sprawach robotniczych 4. Z dniem 21 lipca 1920 roku przy tym Oddziale został utworzony Komitet Przemysłowy, jako organ doradczy w sprawach przemysłu 5. W dniu 1 marca 1920 roku utworzony został Departament Uzbrojenia, któremu podporządkowano szereg wytwórni i warsztatów zorganizowanych w latach dla produkcji lub naprawy broni, amunicji i środków wybuchowych. Był on odpowiedzialny za zaopatrzenie tych zakładów, przygotowanie fachowego personelu, za ich finansowanie i nadzór. 3 Dziennik Praw nr 32, poz kwietnia 1919 r. 4 Rozkazem MSWojsk. z dnia 25 kwietnia 1920 r. powołano przy Oddz. IV Sztabu Komisję d1a spraw robotniczych celem badania warunków życia, normowaniu płac i potrzeb personelu dla przemysłu pracującego na zaopatrzenie wojska. 5 Komitet ten został wyłoniony przez Centralny Związek Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów pod przewodnictwem Andrzeja Wierzbickiego; współpracował on z GUZA i Sekcją Przemysłu Wojennego nad dostosowaniem produkcji przemysłu dla potrzeb wojska; działał do 1 lipca 1921 r. CAW, Szef Administracji, t. 2.

4 W sierpniu 1921 roku dokonano reorganizacji Ministerstwa Spraw Wojskowych: na miejsce zlikwidowanych GUZA i Sekcji Przemysłu Wojennego utworzono w Szefostwie Administracji Wydział Przemysłu Wojennego 6. Zadaniem jego było przygotowanie ogólnych planów organizacyjno mobilizacyjnych przemysłu wojennego. Przy Szefostwie Administracji istniała Komisja Kontrolna nad wytwórniami pracującymi dla potrzeb wojska 7. Z dniem 27 czerwca 1922 roku rozkazem MSWojsk. został powołany Centralny Zarząd Wytwórni Wojskowych z siedzibą w Warszawie. W kwietniu 1924 roku w Szefostwie Administracji zlikwidowano Wydział Przemysłu Wojennego, tworząc Departament Przemysłu Wojennego 8, który przetrwał do 25 sierpnia 1927 roku. Po zamachu wojskowym w maju 1926 roku dokonano reorganizacji naczelnych władz wojskowych. Powołany został wówczas Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych, któremu podporządkowano Sztab Generalny (od stycznia 1929 Główny). Szef Sztabu stawiał postulaty i wytyczne w zakresie przemysłu wojennego Szefowi Administracji Armii, którego organem wykonawczym było Biuro Ogólno- Administracyjne posiadające w swym składzie Wydział Przemysłu Wojennego (po rozwiązaniu wspomnianego wyżej departamentu). Organami wykonawczymi w zakresie poszczególnych gałęzi przemysłu wojennego były przede wszystkim departamenty: Uzbrojenia, Lotnictwa, Inżynierii, Intendentury. Działające Biuro Ogólno-Administracyjne było zobowiązane do uzgadniania prac departamentów (instytucji centralnych) między innymi w zakresie rozbudowy i dostosowania przemysłu krajowego dla pokrycia potrzeb pokojowych oraz wojennych sił zbrojnych. Na podstawie rozporządzenia prezydenta RP dnia 17 marca 1927 roku o wydzieleniu z administracji państwowej przedsiębiorstw przemysłowych, handlowych 6 Kierownikiem wydziału został mianowany gen. L. Regnault oficer Francuskiej Misji Wojskowej w Polsce. 7 Komisja została powołana 8 czerwca 1921 r.; jej przewodniczący był referentem spraw przemysłu na posiedzeniach Rady Wojennej. 8 Szef Departamentu pełnił funkcję sekretarza Rady Przemysłu Wojennego utworzonej 22 kwietnia 1925 r. Rada była organem doradczym i opiniodawczym ministra spraw wojskowych w zakresie rozwoju i rozbudowy przemysłu wojennego.

5 i górniczych oraz ich komercjalizacji 9 uległ likwidacji Centralny Zarząd Wytwórni Wojskowych z którego powstały dwa przedsiębiorstwa: 1) Państwowe Wytwórnie Uzbrojenia, które przejęły cztery wytwórnie Fabrykę Karabinów w Warszawie, Fabrykę Broni w Radomiu, Fabrykę Amunicji w Skarżysku i Fabrykę Sprawdzianów w Warszawie; 2) Państwowa Wytwórnia Prochu w Pionkach. Ponadto powołano wówczas państwowe Zakłady Lotnicze, Państwowe Zakłady Inżynierii oraz Państwowe Zakłady Umundurowania. Wymienione przedsiębiorstwa (bez PZUm) uczestniczyły w działalności eksportowej SA Eksport Przemysłu Obronnego Sepewe 10. Po włączeniu szeregu zakładów wojskowych do samodzielnych przedsiębiorstw państwowych część nadal pozostała w bezpośredniej zależności Ministerstwa Spraw Wojskowych. Tak więc Departamentowi Uzbrojenia podlegały: Zbrojownia Nr 2 i Wytwórnia Amunicji Nr 1 w Warszawie, Wytwórnia Amunicji Nr 2 w Rembertowie, Wytwórnia Amunicji Nr 3 w Dąbiu 11, Wytwórnia Węgla Aktywnego w Skarżysku i Wytwórnia Sprzętu Przeciwgazowego w Radomiu. Dowództwo Lotnictwa MSWojsk. posiadało Wojskową Wytwórnię Balonową w Legionowie, a Kierownictwu Marynarki Wojennej w Gdyni podlegały: Warsztaty Portowe Mar. Woj. i Zakłady Energetyczne. Ponadto władzom wojskowym podlegały różne mniejsze obiekty przemysłowe, jak warsztaty, elektrownie, drukarnie i wytwórnie spożywcze. W roku 1929 powołano wojskowe zakłady (kierownictwa) zaopatrzenia dla służb: uzbrojenia, inżynierii (broni pancernych, saperów i łączności), lotnictwa, intendentury, taborów i sanitarnej, które przejęły od odpowiednich departamentów i dowództw MSWojsk. funkcje wykonawcze w zakresie zaopatrzenia rodzajów wojsk. 1 listopada 1935 roku zostało zorganizowane w składzie MSWojsk. Biuro Przemysłu Wojennego, które przejęło agendy Wydziału Przemysłu Wojennego Biura Ogólno-Administracyjnego. Departament Uzbrojenia wraz z nową komórką uzgadniał 9 Dziennik Ustaw RP nr 25, poz marca 1927 r. 10 Ska Sepewe została powołana z inicjatywy MSWojsk. w dniu 5 listopada 1926 r. Jej działalność omawia P. S t a w e c k i, Przyczynek do historii polskiego przemysłu zbrojeniowego. Sprawozdanie zarządu Spółki Akcyjnej Sepewe za rok Wojskowy Przegląd Historyczny nr 1, Akta tej wytwórni z okresu w ilości 117 j.a. znajdują się w Powiatowym Archiwum Państwowym w Tarnobrzegu. Patrz: Informator o zespołach..., s.21.

6 założenia ogólnej polityki przemysłowej i był odpowiedzialny za przygotowania mobilizacyjne wszystkich wytwórni przemysłu wojennego. W dniu 1 czerwca 1936 roku utworzono przy Sztabie Głównym Sekretariat Komitetu Obrony Rzeczypospolitej 12. Zadaniem jego było koordynowanie spraw z zakresu pracy zainteresowanych ministerstw w dziedzinie obrony państwa, uzgadnianie budowy nowych zakładów przemysłowych pracujących dla obronności oraz zabezpieczenie surowców dla przemysłu i rozwoju energetyki. 3. Zawartość aktowa komórek organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wojskowych Oddział IV Sztabu (Zaopatrywania i Komunikacji) działający w latach wytworzył wiele interesujących akt. W tym zespole zachowały się opracowania zawierające charakterystykę przemysłu ziem polskich przed rokiem 1918, dane obrazują wysiłek organizacyjny władz wojskowych w zakresie przystosowania przemysłu dla wojska, organizacji różnych warsztatów wojskowych dla zaspokajania bieżących potrzeb armii, położenia robotników w zakładach wojskowych, zakupu broni, produktów wojskowych i umundurowania. Zachowały się umowy z firmami: Pocisk, Polmet, Ursus, Nitrat i Zakładami Starachowickimi. Na uwagę zasługują też bilanse roczne SA Poręba za okres Główny Urząd Zaopatrywania Armii ( ). W zespole znajduje się korespondencja dotycząca zakupu wyrobów przemysłu metalowego i odzieżowego, umowy z zakładami, korespondencja z firmą Gerlach i Pulst w związku z przejęciem obiektów i organizacją Państwowej Fabryki Karabinów oraz z firmą Parowóz. Szefostwo Administracji ( ) zawiera przede wszystkim akta Wydziału Przemysłu Wojennego z okresu Na uwagę zasługują m.in. sprawozdania z działalności Centralnego Zarządu Wytwórni Wojskowych, korespondencja w sprawach organizacji przemysłu amunicyjnego, warsztatów 12 Dziennik Ustaw RP nr 38, poz maja 1936 r. Por. też: Okólnik prezesa Rady Ministrów nr 46 z 22 lipca 1936 r.

7 wojskowych, uruchomienia produkcji w zakładach prywatnych i realizacji dostaw przez SA Zakłady Amunicyjne Pocisk w Warszawie oraz budowy nowych zakładów przemysłowych. Ponadto zachowała się korespondencja i umowy z zakładami przemysłu lotniczego: SA Podlaską Wytwórnią Samolotów, Zakładami Mechanicznymi Plage i Laśkiewicz, SA Samolot w Poznaniu i SA Frankpol w Warszawie. Wśród akt Departamentu Przemysłu Wojennego ( ) na uwagę zasługują zestawienia statystyczne stanów zatrudnienia w warsztatach i zbrojowniach wojskowych, korespondencja w sprawach sytuacji robotników, ich płac i strajków w podległych zakładach. Zachowały się także źródła do przemysłu prywatnego oraz oferty firm i akta przetargów na dostawy dla wojska. Ponadto wymienić można sporządzone oceny zdolności produkcyjnej krajowego przemysłu chemicznego SA Azot i SA Lignoza. Zespół Biura Ogólno Administracyjnego ( ) zawiera akta Wydziału Przemysłu Wojennego z okresu obrazujące dzieje przemysłu. Zachowało się szereg dokumentów ilustrujących politykę władz wojskowych w tej dziedzinie. Wymienić można pismo Ministerstwa Spraw Wojskowych do Ministerstwa Przemysłu i Handlu z roku 1934 o wydanie odpowiednich zleceń dla podniesienia poziomu produkcji obrabiarek w kraju, proponujące równocześnie udzielenie zamówień firmom: Stowarzyszenie Mechaników Polskich z Ameryki SA, Zakłady Przemysłowo-Handlowe Wł. Paschalski i Fabryka Obrabiarek Pionier (Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) w Warszawie na sumę około 2,5 miliona złotych 13. W tym zespole znajduje się memoriał dyrekcji fabryki Pionier z roku 1932 przedstawiający: rozwój fabryki od chwili jej założenia (rok 1922), produkcję maszyn amunicyjnych dla wojska i Polskiego Monopolu Tytoniowego począwszy od roku 1925, obroty finansowe w latach oraz krytyczną sytuację powstałą w wyniku kryzysu i zadłużenia w Banku Gospodarstwa Krajowego. Memoriał zawiera m.in. stwierdzenie, że... Dziesięć lat wytężonej pracy, ofiarowania nie tylko całej wiedzy, ale i całego możliwego wysiłku, doprowadzenie pracy do poziomu, który się 13 CAW, Biuro Ogólno-Administracyjne, t. 119.

8 równać może najlepszym produkcjom zagranicznym, wieloletnia najlojalniejsza służba dla interesów przemysłu wojennego i MSWojsk. nie wywołuje nawet chęci pomocy w tej lub innej formie Wówczas to szereg małych zakładów przemysłowych jak wykazują akta zwracało się do władz wojskowych o pomoc kredytową, udzielenie zamówień lub przyznanie ulg przewidzianych dla przedsiębiorstw przemysłowych w myśl rozporządzenia prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 roku 15. Wśród nich były: Zakłady Mechaniczne inż. S. Twardowski (oferowały swą współpracę władzom wojskowym załączając spis obrabiarek; władze wojskowe wydały orzeczenie, że wymieniony zakład nadaje się do włączenia jako wytwórnia pomocnicza dla produkcji silników); Towarzystwo Akcyjne Fabryki Wyrobów Żelaznych Wł. Gostyński i Ska; Zakłady Mechaniczne Bracia Pasławscy (w roku 1933 otrzymały zamówienie na wyprodukowanie 1500 sztuk wiatrówek jednak realizacja natrafiała na trudności ze względu na brak odpowiedniego zaplecza technicznego i kłopoty finansowe). W omawianym zespole znajduje się sprawozdanie Departamentu Aeronautyki przedstawiające stany zatrudnienia personelu, produkcji miesięcznej i obrotów finansowych w latach firm: Polskie Zakłady Skody, Avia i Autoremont w Warszawie. Zachowały się też sprawozdania miesięczne Ministerstwa Przemysłu i Handlu informujące o stanie zatrudnienia w wielkim i średnim przemyśle przetwórczym na terenie kraju. Bogate są źródła do dziejów przemysłu państwowego, a zwłaszcza w odniesieniu do przedsiębiorstw: Państwowe Wytwórnie Uzbrojenia, Państwowa Wytwórnia Prochów (szczególnie lata , przedstawiające wyniki produkcji prochów, plany inwestycji oraz spis inwentarza z 31 marca 1927 roku) oraz Państwowe Zakłady Inżynierii (obszerne informacje z prowadzonych rokowań, umowy z firmami zagranicznymi włoskim Fiatem i szwajcarską Saurer oraz sprawozdania Rady Administracyjnej PZInż. z działalności w roku 1929). W myśl uchwały Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1932 roku skoncentrowane zastały w MSWojsk. wszystkie zakupy wyrobów dla 14 Tamże. 15 Dziennik Ustaw RP nr 36, poz marca 1928 r.

9 pozostałych ministerstw. Stąd też w zespole akt Biura Ogólno-Administracyjnego znajdują się zestawienia zbiorcze zakupów na rynkach zagranicznych (Anglia, Austria, Belgia, Czechosłowacja, Francja, Niemcy, Szwajcaria, Szwecja, USA i in.) maszyn, aparatury, narzędzi i surowców dla przedsiębiorstw państwowych (PWU, PWP, PZInż., PZL, PZUm), zakładów wojskowych (Wytwórnia Amunicji Nr 1 i 2, Wojskowa Wytwórnia Sprzętu Przeciwgazowego, Zbrojownia Nr 2 i in.) oraz prywatnych. Politykę władz wojskowych w stosunku do tych ostatnich najlepiej charakteryzuje zachowana w CAW opinia szefa Departamentu Zaopatrzenia Inżynierii z dnia 21 czerwca 1932 roku, który stwierdził: że... powinna się ona opierać o wielkie zakłady przemysłowe, posiadające odpowiedni kapitał i organizację i na których produkcję możemy liczyć na wypadek wojny. W obecnej dobie kryzysu musimy specjalną uwagę zwrócić na zakłady przemysłowe i otoczyć je swą opieką w postaci zamówień, starając się nie dopuścić, by ważne zakłady dla przemysłu wojennego były zmuszone likwidować się z braku zamówień; rynek prywatny zmniejszył do minimum swoje zapotrzebowanie i jedynie zamówienia rządowe do pewnego stopnia podtrzymują egzystencję tych zakładów 16. Począwszy od roku 1933 MSWojsk. co wykazują akta dążyło do ustalenia jednolitego postępowania odpowiednich organów przy obniżeniu cen wyrobów przemysłowych zakupywanych dla wojska. Prowadziło to do tego, że małe przedsiębiorstwa oferowały w czasie przetargów najniższe ceny swych wyrobów kosztem płac robotniczych; szczególnie zarysowało się to w przemyśle włókienniczym. W zespole akt Biura Ogólno-Administracyjnego znajduje się obszerny referat z wykresami (1928 rok) przedstawiający miesięczne zapotrzebowanie na narzędzia skrawające do obróbki metali dla 45 zakładów przemysłu metalowego państwowego, wojskowego i prywatnego pracującego na zaspokojenie armii 17. Załączniki do tego referatu przedstawiają możliwości własne produkcji narzędzi poszczególnych zakładów przemysłowych, plan rozbudowy wytwórni obrabiarek i narzędzi w podległych SA Stowarzyszeniu Mechaników Polskich z Ameryki jako centralnej 16 CAW, Biuro Ogólno-Admmistracyjne, t Tamże, t. 21.

10 wytwórni narzędzi w kraju oraz aktualny stan zatrudnienia personelu, maszyn i powierzchni obiektów fabrycznych. Biuro Przemysłu Wojennego ( ). Zespół zawiera wiele źródeł obrazujących stan zakupów zagranicznych prowadzonych przez przedsiębiorstwa państwowe (Państwowe Wytwórnie Uzbrojenia, Państwowa Wytwórnia Prochów, Państwowe Zakłady Inżynierii, Państwowe Zakłady Lotnicze, Państwowe Zakłady Umundurowania); przedsiębiorstwa prywatne (Polskie Zakłady Optyczne SA. w Warszawie, Zakłady Południowe w Nisku, Podlaska Wytwórnia Samolotów) oraz wojskowe(wytwórnie amunicyjne). Szereg zachowanych archiwaliów wiąże się z działalnością eksportową przemysłu zrzeszonego w SA Sepewe oraz pracami badawczymi wojskowych instytutów technicznych i laboratoriów fabrycznych. W zespole znajdują się szczegółowe sprawozdania z działalności przedsiębiorstw o kapitale mieszanym za okres 1937/38 (w tym również i państwowych). Z tego źródła wynika, że państwo posiadało wyłączny udział kapitałowy w 10 przedsiębiorstwach, bezpośredni w 34, bezpośredni i pośredni w 8 oraz pośredni w 32; łącznie więc w 84 przedsiębiorstwach przemysłowych, handlowych i in. 18. W zespole Departamentu III Artylerii i Służby Uzbrojenia ( ) zachowało się wiele akt dotyczących działalności wojskowych warsztatów amunicyjnych i zbrojowni. Na uwagę zasługują umowy z przemysłem prywatnym na produkcję elementów broni, amunicji lub półfabrykatów dla ich wyrobu wraz z ocenami jakości produkcji. Wśród dostawców dla wojska wówczas znajdowały się: Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych SA, Zakłady Ostrowieckie, Two Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza SA, Modrzejowskie Zakłady Górniczo-Hutnicze SA, Two Akcyjne Zakładów Hutniczych i Górniczych (dawne: Dr Lowitsch i Ska) w Traebini, SA Fabryki Maszyn i Narzędzi Rolniczych Sarmata w Tomaszowie Maz., Odlewnia Żelaza i Emaliernia Kamienna oraz szereg zakładów przemysłowych z terenu Warszawy Zakłady Amunicyjne Pocisk SA, Two Zakładów Metalowych B.Hantke, SA Przemysłu Elektrotechnicznego Stanrej, Fabryka Wyrobów 18 CAW, Biuro Przemysłu Wojennego, t. 86.

11 Tłoczonych Cel (Czajkawski) firmy Inż. Borawski, J. Fraget, Bracia Henneberg, Babbit i inne. Departament Uzbrojenia ( ) to zespół zawierający bogate materiały do rozbudowy przemysłu chemicznego w Polsce w latach Akta informują o: Państwowej Wytwórni Prochu w Pionkach, budowie jej filii w Kielcach, Niedomicach i Jaśle, Państwowych Fabrykach Związków Azotowych Mościce Chrzanów i szeregu wytwórni prywatnych. Zachowały się plany inwestycyjne i finansowe przemysłu chemicznego z uwzględnieniem kredytów krajowych oraz francuskich i niemieckich. Najwięcej źródeł związanych jest z działalnością PWP Pionki; obrazują one ogólną strukturę przedsiębiorstwa, stan produkcji pokojowej i maksymalną zdolność wytwórczą głównych przedmiotów oraz wyszczególnienie dostawców surowców i półfabrykatów. Najpełniejszy opis zakładu zachował się wg stanu z lutego 1938 roku 19. Tamże znajduje się też obszerne zestawienie zamówień dla 19 zakładów przemysłu chemicznego na wypadek wojny wraz z zapotrzebowaniem materiałów pomocniczych do produkcji oraz dostaw energii elektrycznej. Wśród tych zakładów, do których znajdują się opracowania wymienić należy: SA Boruta w Zgierzu, SA Boryszew, SA Giesche w Trzebini, SA Grodzisk, SA Lignoza Krywałd St. Bieruń, SA Nitrat w Niewiadowie, SA Polchem w Toruniu, SA Fabryk Chemicznych Radocha w Sosnowcu. Zachowało się szereg opracowań ogólnych, a między innymi charakterystyka stanu wydobycia ropy naftowej na terenie Podkarpacia w latach oraz sprawozdanie przedstawiające warunki produkcji i przerobu produktów benzolowych w latach przez 14 istniejących koksowni w Polsce 20. Wśród akt Wydziału Chemicznego Departamentu Uzbrojenia znajduje się obszerna korespondencja związana z budową w latach przez SA Przemysłu Chemicznego Boruta Wytwórni Nitrozwiązków w Sarzynie 21. W zespole tym zachowało się też szereg archiwaliów obrazujących działalność różnych przedsiębiorstw zwłaszcza w zakresie przemysłu metalowego. 19 CAW, Departament Uzbrojenia, t Tamże, t Tamże, t. 53.

12 Wiele dokumentów dotyczy budowy lub rozbudowy obiektów przemysłowych i przenoszenia ich z Górnego Śląska na teren Centralnego Okręgu Przemysłowego. Ponadto zachowała się charakterystyka przemysłu Śląska Zaolziańskiego oraz informacje o udziale Banku Gospodarstwa Krajowego w finansowaniu przemysłu. Wśród wytworu kancelarii Kierownictwa Zaopatrzenia Uzbrojenia ( ) zachowało się szereg umów i zamówień na dostawę broni, amunicji, prochów, sprzętu przeciwgazowego i optycznego, surowców i stali wysokogatunkowych lub detali broni i amunicji. Badacza zainteresować też mogą różne notatki zawierające charakterystyki zakładów przemysłowych, dotyczące ich rozwoju i specyfiki produkcji (np. Zakładów Kauczukowych Piastów SA w Piastowie k.warszawy 22 ). W tym zespole zachowały się również obszerne źródła omawiające współpracę z przemysłem obronnym i kooperacji produkcji Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki, Poręba i Pruszków w zakresie produkcji sprzętu artyleryjskiego obrabiarek 23. Do źródeł godnych uwagi należy zaliczyć opracowany przez Departament Uzbrojenia projekt programu produkcji obrabiarek, ułożony na podstawie zapotrzebowań ankietowych przedsiębiorstw krajowych w roku 1935, określający przewidywane zapotrzebowanie na lata Wyniki ankiety pozwalają zorientować się w możliwościach zwiększenia zapotrzebowania na obrabiarki krajowe oraz w potrzebach wprowadzenia nowych typów obrabiarek dotychczas importowanych. W zespole znajdują się też akta dotyczące organizacji zakupów uzbrojenia na rynkach zagranicznych i krajowych, nadzoru technicznego i odbioru produkcji uzbrojenia w zakładach przemysłowych (z oceną jakości wyrobów) oraz rozliczeń finansowych z realizacji zawartych umów między Kierownictwem Zaopatrzenia Uzbrojenia a poszczególnymi zakładami lub przedsiębiorstwami przemysłowymi. Centrala Odbiorcza Materiałów Uzbrojenia ( ) zespół ten zawiera m.in. akta rzeczoznawców działających przy takich zakładach przemysłowych jak: Fabryka Karabinów w Warszawie, Fabryka Broni w Radomiu, Fabryka Amunicji w Skarżysku, Zakłady Amunicyjne Pocisk w Warszawie, Państwowa Wytwórnia 22 CAW, Kierownictwo Zaopatrzenia Uzbrojenia, t Tamże, t. 416.

13 Prochów w Pionkach, Stowarzyszenie Mechaników Polskich z Ameryki SA wytwórnia w Pruszkowie oraz szeregu wytwórni spółek akcyjnych ( Granat w Kielcach, Norblin w Warszawie Nitrat w Niewiadowie, hut Pokój i Baildon ). Akta rzeczoznawcy COMU przy wytwórni Stowarzyszenia Mechaników w Pruszkowie zawierają dane do odbioru wyprodukowanych elementów broni z podległych fabryk (Poręba, Parowóz w Warszawie SA J. John w Łodzi). Związane są one też z realizacją, w ramach kooperacji, zamówień Kierownictwa Zaopatrzenia Uzbrojenia. Rzeczoznawca COMU sprawował nadzór techniczny i dokonywał odbioru produkcji wysyłanej za granicę (Anglia i Rumunia) 24. Zachowane w tym zespole źródła zawierają charakterystyki produkcji szeregu zakładów dla potrzeb wojska, ilości i jakości odbieranych wyrobów oraz organizacji współpracy wojska z przemysłem obronnym w zakresie przygotowania do produkcji wojennej i zapewnienia obrony przeciwlotniczej obiektów fabrycznych. W Dowództwie Lotnictwa ( ) zgromadzono wiele archiwaliów do dziejów przemysłu lotniczego, a zwłaszcza jego początkowego okresu powstania i rozwoju w latach W zespole tym znalazła swoje odbicie działalność Centralnych Warsztatów Lotniczych 25, późniejszych Centralnych Zakładów Lotniczych oraz przedsiębiorstwa Państwowych Zakładów Lotniczych. Ponadto akta informują o pracy prywatnych zakładów przemysłowych: Podlaska Wytwórnia Samolotów SA w Białej Podlaskiej, Zakłady Mechaniczne E. Plage i T.Laśkiewicz w Lublinie i Wielkopolska Wytwórnia Samolotów Samolot SA w Poznaniu, przy których istniały Komisje Nadzoru Technicznego 26. Zachowała się korespondencja tych Komisji z MSWojsk., protokóły odbioru sprzętu lotniczego, sprawozdania i raporty z kontroli gospodarki materiałowej i rachunkowości, korespondencja z Bankiem Gospodarstwa Krajowego w sprawach finansowych i rozrachunkowych oraz wytwórniami za naprawę samolotów i remont silników. 24 Por.: CAW, Centrala odbiorcza Materiałów Uzbrojenia, t Źródła do historii tej instytucji znajdują się także w zespołach: NDWP Szefostwo Lotnictwa oraz MSWojsk. Inspektorat Wojsk Lotniczych. 26 Komisje Nadzoru Technicznego zostały utworzone przy ww wytwórniach na początku roku CAW, Dowództwo Lotnictwa, t. 17 c.

14 Do rzędu interesujących archiwaliów należą: sprawozdanie władz Państwowych Zakładów Lotniczych w Warszawie za rok 1931 omawiające działalność dyrekcji, Rady Administracyjnej, Komisji Rewizyjnej oraz plan gospodarczo finansowy na rok Ponadto wymienić należy umowy zawarte pomiędzy MSWojsk. a SA Francusko-Polskie Zakłady Samochodowe i Lotnicze ( Frankpol ) w dniach 31 maja 1921 roku i 30 grudnia 1924 roku na budowę wytwórni oraz dostawę dla wojska samolotów i silników lotniczych seryjnej produkcji w oparciu o wzory francuskie 28. Z omawianym zagadnieniem wiąże się zespół akt Korpusu Kontrolerów ( ). Tam właśnie zachowały się protokóły z kontroli działalności finansowej i administracyjnej przemysłu państwowego, wojskowych warsztatów i zbrojowni oraz realizacji umów zawartych przez władze wojskowe z przemysłem prywatnym. Na uwagę zasługują także raporty roczne Korpusu Kontrolerów o całokształcie działalności władz wojskowych w dziedzinie administracji, a w tym i o kierownictwach uzbrojenia, broni pancernych, lotnictwa, saperów, łączności i intendentury, które były bezpośrednimi organami zaopatrzenia armii w wyroby przemysłowe. W zespole tym do interesujących należy raport generalny o stanie przemysłu wojennego w zakresie uzbrojenia, opracowany przez Korpus Kontrolerów na podstawie wyników kontroli najpoważniejszych fabryk prywatnych, państwowych oraz wytwórni i zakładów wojskowych, przeprowadzonej w maju 1927 roku 29. Raport ten składa się z trzech zasadniczych części, w których omówiono sprawy stanów broni, amunicji, materiałów wybuchowych i obrony przeciwgazowej. Zawiera on między innymi charakterystyki obiektów przemysłowych, wyposażenia w maszyny i urządzenia, zapasów surowcowych oraz informacje o możliwościach produkcyjnych, organizacji zakładów i zatrudnieniu personelu fabrycznego. W raporcie sformułowano też szereg krytycznych uwag dotyczących organizacji produkcji, zacofania przemysłu pracującego dla potrzeb wojska dysponującym przestarzałym parkiem maszynowym i nie posiadającym żadnych planów modernizacji. W części omawiającej produkcję 27 Tamże, t Tamże, t. 32 b. 29 Korpus Kontrolerów, t. 1004, s. 313.

15 broni znajdują się charakterystyki wytwórni państwowych i prywatnych. Nakreślona została też charakterystyka warsztatów amunicyjnych w Warszawie, Poznaniu, Krakowie i Toruniu, które zajmowały się scalaniem amunicji karabinowej i artyleryjskiej, granatów i min oraz regeneracją łusek i wyrobem opakowań. Poinformowano również o państwowej Fabryce Amunicji w Skarżysku produkującej wówczas amunicję karabinową i artyleryjską oraz wytwórniach prywatnych: Stararachowickie zakłady Górnicze SA, Zakłady Amunicyjne Pocisk SA w Warszawie (produkcja amunicji karabinowej, artyleryjskiej i saperskiej), fabryka Norblin, Br. Buch i T. Werner SA w Warszawie (produkcja elementów amunicji), SA Wielkich Pieców i Zakładów Ostrowieckich (przygotowanie do produkcji elementów amunicji artyleryjskiej), Modrzejowskie Zakłady Górniczo Hutnicze SA w Sosnowcu wraz z hutami: Milowice, Katarzyna i Staszic (produkcja m.in. elementów amunicji artyleryjskiej i saperskiej). Przy omawianiu spraw produkcji materiałów wybuchowych wymieniono kilka przedsiębiorstw tym zajmujących się. Do nich należały: Państwowa wytwórnia Prochów i Materiałów Kruszących w Zagożdżonie (Pionki), z przemysłu prywatnego Belgijska SA Towarzystwo Akcyjne Sochaczewskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu i Polskie Zakłady Chemiczne Nitrar SA. W produkcji materiałów obrony przeciwgazowej natomiast: Zakład Przeciwgazowy w Zegrzu i Fabryka Masek Gazowych Protekta Ska z oo. w Radomiu. Wnikliwe ujęcie w raporcie zagadnień dotyczących podstawowej dziedziny przemysłu obronnego pozwala badaczowi właściwie ocenić jego ówczesną słabość. W zespole akt Korpusu Kontrolerów znajdują się różnorodne źródła do dziejów przemysłu a w tym przedsiębiorstw i zakładów, których własny wytwór kancelaryjny zaginął w czasie działań wojennych. Zachowały się np. źródła dotyczące działalności Państwowej Wytwórni Prochów w Pionkach w okresie oraz budowy fabryki celulozy w Niedomicach k. Tarnowa i Wytwórni Prochów nr 5 k.jasła. 30 Wspomnieć też należy o archiwaliach związanych z przekazaniem w roku 1931 Państwowej Wytwórni Łączności, wchodzącej w skład Państwowych Zakładów 30 Tamże, t. 964.

16 Inżynierii, z jej mieniem i zobowiązaniami Państwowej Wytwórni Aparatów Telegraficznych i Telefonicznych w Warszawie Zawartość aktowa komórek organizacyjnych Sztabu Głównego Oddział I Mobilizacyjno-Organizacyjny ( ) zawiera szereg dokumentów do dziejów przemysłu o charakterze ogólnym. Wiążą się one z polityką władz wojskowych wobec przemysłu w zakresie pokrycia potrzeb armii w czasie pokoju i na wypadek konfliktu zbrojnego oraz sposobem finansowania produkcji przemysłu. Zachowały się sprawozdania i protokóły różnych komisji z ocenami przydatności dla armii sprzętu i uzbrojenia produkcji krajowej oraz określeniem ilościowym potrzeb na użytek bieżący lub zapas. W tym zespole znajdują się sprawozdania z działalności SA Sepewe w zakresie eksportu wyrobów przemysłu wojennego w okresie oraz opinie na wywóz sprzętu i uzbrojenia zagranicę aż do roku Szereg źródeł ilustruje współpracę wojska z przemysłem prywatnym; są to protokóły konferencji, które odbyły się roku 1929 w MSWojsk. dla ustalenia szczegółowych zamówień na produkcję amunicji 32. Akta tego zespołu informują też o działalności SA Zakładów Amunicyjnych Pocisk w okresie , ich stanie majątkowym i finansowym oraz produkcji amunicji na rynek wojskowy i prywatny. Ponadto na uwagę zasługują źródła omawiające propozycję krajową sprzętu łączności, trudności rywalizacji z przemysłem zagranicznym, potrzebę rozwoju tej gałęzi przemysłu poprzez wzrost zamówień 31 Tamże, t CAW, Sztab Główny Oddział I Kancelaria, t. 36. Produkcja amunicji w Starachowicach została zorganizowana na podstawie umowy zawartej przez MSWojsk. w dniu r. i uzupełnionej w dniu r. W myśl tych dokumentów Starachowice zobowiązały się wybudować i utrzymywać wytwórnię amunicji o określonej mocy produkcyjnej. Władze wojskowe natomiast zobowiązały się dokonywać zakupu ściśle określonych ilości amunicji przez okres 10 lat. W dniu r. MSWojsk. dokonało istotnej rewizji poprzednich umów ustalając mniejsze programy produkcji amunicji. Wreszcie w roku 1929 zmusiło władze Starachowic do interwencji wskazując na trudności, jakie może spowodować radykalne ograniczenie produkcji amunicji dla pozostałych dziedzin wytwórczości, redukcję personelu technicznego i robotniczego.

17 wojskowych dla jedynej wytwórni państwowej Państwowych Zakładów Tele- i Radiotechnicznych w Warszawie 33. Występujące w zespole materiały do dziejów przemysłu samochodowego w okresie wiążą się z zagadnieniem motoryzacji armii w oparciu o produkcję krajową przede wszystkim zakładów SA Ursus, a następnie Państwowych Zakładów Inżynierii i SA Lipop, Rau i Loewenstein. O Zamówienia wojskowe zabiegała SA Wspólnota Interesów w Katowicach pragnąca montować samochody w oparciu o kapitał niemiecki. Źródła do dziejów przemysłu lotniczego zapoznają badacza z wykazami zapotrzebowań Dowództwa Lotnictwa na sprzęt lotniczy produkowany przez Państwowe Zakłady Lotnicze i wytwórnie prywatne: SA Podlaska Wytwórnia Samolotów w Białej Podlaskiej, SA Plage i Laśkiewicz w Lublinie, Polskie Two Zakładów Skody w Warszawie. Zachowały się również wykazy porównawcze możliwości produkcyjnych samolotów i silników lotniczych. Sekretariat Komitetu Obrony Rzeczypospolitej SeKOR ( ). W zespole tym zachowało się wiele źródeł dotyczących polityki władz państwowych w zakresie ogólnego rozwoju gospodarki kraju, poszczególnych gałęzi przemysłu w aspekcie przygotowania państwa do obrony, rozwoju górnictwa, hutnictwa i energetyki, źródeł surowców dla pokrycia potrzeb przemysłu pracującego dla armii, a zwłaszcza przemysłu metalowego i chemicznego (produkującego uzbrojenie, sprzęt samochodowy, lotniczy oraz prochy). Zachowały się plany inwestycji ogólnopaństwowych, działalności Banku Gospodarstwa Krajowego w finansowaniu inwestycji przemysłowych, udziału państwa w przedsiębiorstwach mieszanych oraz ich rozbudowy na terenie Centralnego Okręgu Przemysłowego. W tym zespole znajdują się też charakterystyki poszczególnych gałęzi przemysłu (m.in. przemysłu samochodowego). Na uwagę badacza zasługuje memoriał dyrekcji Państwowych Zakładów Inżynierii z dnia 8 czerwca 1936 roku poświęcony zagadnieniom przemysłu samochodowego w Polsce oraz roli PZInż. w produkcji samochodów osobowych i ciężarowych w oparciu o licencje FIAT a, możliwościom 33 Z dniem r. MSWojsk. ustanowiło przedstawiciela przy PZTR podległego Kierownictwu Zaopatrzenia Wojsk Łączności. CAW, Sztab Główny, Oddział I Kancelaria, t. 119.

18 udziału przemysłu prywatnego w kooperacji produkcji, kształtowaniu się kosztów produkcji i chłonności rynku krajowego. Dając ocenę sytuacji ogólnej w kraju dyrekcja stwierdza: Nie tylko w dziedzinie samochodów stoimy prawie na szarym końcu w Europie. Odnosi się to również do konsumpcji mydła, cukru, czy też innych artykułów przemysłowych, a nawet rolniczych. Wiadomo, że nasza wieś nie dojada, pomimo niskich cen naszych płodów rolnych W zespole tym mogą też zainteresować referaty, materiały, protokoły narad międzyresortowych i notatki obrazujące potencjał gospodarczy Polski, trudności w życia kraju oraz słabość firm krajowych w stosunku do zagranicznych. Z tych akt wynika, że władze starały się ingerować i stwarzać dogodne warunki dla inwestycji przemysłu prywatnego zwłaszcza na terenie Centralnego Okręgu Przemysłowego. 5. Zespoły akt zakładów przemysłowych W grupie tej na czoło wysuwają się Państwowe Wytwórnie Uzbrojenia ( ). Zespół ten obejmuje akta Rady Administracyjnej i Naczelnej Dyrekcji przedsiębiorstwa w Warszawie. Z PWU organizacyjnie związane były wytwórnie: Fabryka Karabinów w Warszawie, Fabryka Broni w Radomiu, Fabryka Amunicji w Skarżysku i Fabryka Sprawdzianów w Warszawie oraz będące w budowie od roku 1937 fabryki amunicji: nr 2 Dąbrowa Bór i Nr 5 w Jawidzu. W zespole Naczelnej Dyrekcji PWU występują akta sekretariatu, wydziałów (technicznego, buchalterii i kalkulacji, materiałowego, sprzedaży, organizacji i kontroli) oraz centralnego laboratorium. Działalność wydziałów reprezentują: programy inwestycji fabrycznych, sprawozdania z realizacji planów inwestycyjnych i prac fabrycznych biur studiów czy laboratoriów. Szereg dokumentów dotyczy organizacji szkolenia zawodowego, zakupu urządzeń i maszyn na rynkach zagranicznych oraz realizacji francuskiego kredytu budowlanego. Od roku 1936 władze PWU zaczęły interesować się sprawami rozszerzenia kooperacji i szukaniem poddostawców dla swych fabryk (z rejonu warszawskiego, kielecko-radomskiego i in.) 34 CAW, Sztab Główny SeKOR, t. 3.

19 spośród 663 fabryk i warsztatów prywatnego przemysłu metalowego, dokonując ich lustracji co też znalazło swoje odbicie w aktach. Ponadto zachowały się plany gospodarcze dyrekcji PWU i fabryk, zestawienia wydatków inwestycyjnych, bilanse roczne, spisy inwentarza, sprawozdania Komisji Rewizyjnej PWU, rozliczenia z transakcji handlowych, umowy i korespondencja związane z realizacją: kredytu francuskiego, zamówień Kierownictwa Zaopatrzenia Uzbrojenia, sprzedaży wyrobów PWU na rynek prywatny i eksportu na rynki zagraniczne za pośrednictwem SA Sepewe. W aktach sekretariatu znajduje się dokumentacja techniczna terenów będących w posiadaniu poszczególnych fabryk, statystyka zatrudnienia i in. Państwowe Zakłady Inżynierii ( ) zespół ten zawiera dokumentację techniczną sprzętu produkowanego (samochodów, czołgów, ciągników, silników i reflektorów), protokoły posiedzeń Rady Administracyjnej oraz sprawozdania z kontroli bilansów. Państwowe Zakłady Lotnicze ( ) obejmują także akta Centralnych Zakładów Lotniczych. W zespole tym zachowały się m.in.: statut przedsiębiorstwa, rozkazy kierownictwa, protokoły posiedzeń Rady Administracyjnej, akta dotyczące rozbudowy podległych fabryk oraz działalności administracyjnej. Państwowe Zakłady Umundurowania ( ). Przedsiębiorstwo to posiadało oddziały fabryczne w Warszawie, Krakowie i Poznaniu. W zespole znajdują się sprawozdania roczne z działalności i miesięczne o stanie produkcji oddziałów fabrycznych, protokoły posiedzeń Rady Administracyjnej i Komisji Rewizyjnej PZUm., preliminarze budżetowe, bilanse, rachunki strat i zysków, statystyka zarobków robotniczych i wydajności pracy oraz korespondencja dotycząca spraw socjalnych. W zespole Wytwórni Amunicji Nr 1 w Warszawie ( ) znajdują się rozkazy dzienne, okólniki i zarządzenia kierownictwa wytwórni, regulaminy pracy dla robotników, protokoły odpraw kierowników zakładów przetwarzających, sprawozdania roczne kierownictwa warsztatów, plany finansowo gospodarcze, bilanse roczne i zestawienia rozrachunkowe z Kierownictwem Zaopatrzenia Uzbrojenia, raporty z kontroli działalności wytwórni przeprowadzanych przez Korpus Kontrolerów MSWojsk.

20 Szereg źródeł pozwala określić maksymalną moc produkcyjną warsztatów w stosunku do faktycznej. Są to harmonogramy oraz sprawozdania i analizy wydajności pracy, informacje o stanie obiektów fabrycznych, wyposażeniu w maszyny, urządzenia i narzędzia oraz zatrudnieniu personelu wojskowego i cywilnego. * * * W niniejszym szkicu przedstawiono jedynie ważniejsze zespoły archiwalne przechowywane w CAW obejmujące ogółem około jednostek archiwalnych, w których znajdują się najpełniejsze źródła do dziejów przemysłu wojskowego w okresie Występują one w postaci oryginałów lub odpisów. Pominięto natomiast te zespoły, w których ilość zachowanych akt jest niewielka w stosunku do wytworu kancelarii urzędu, jak też posiadające przypadkowe źródła do dziejów przemysłu, a i stan opracowania ich nie pozwala na podanie bliższej charakterystyki. Omawiając zawartość aktową poszczególnych zespołów akt zaprezentowano źródła do dziejów danej gałęzi przemysłu tych zakładów, których produkcja nastawiona była na potrzeby wojska. Zostały zasygnalizowane również niektóre ważniejsze źródła ze względu na ich specyfikę oraz samą treść. Szereg pojedynczych przekazów archiwalnych znajduje się w zespołach takich, jak: Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Gabinet Ministra Spraw Wojskowych, Departament Budownictwa MSWojsk., Kierownictwo Marynarki Wojennej MSWojsk., dowództwa okręgów korpusów i w innych. Występują one tam jednak tylko ze względu na częstą ingerencję odpowiednich władz wojskowych u czynników cywilnych, w sprawie funkcjonowania spółek przemysłowych lub związków branżowych przedsiębiorców. Pełny obraz zachowanych źródeł do dziejów przemysłu może zapewnić kwerenda tematyczna, która obok zasadniczych źródeł do dziejów przemysłu wojskowego i państwowego pozwoli dotrzeć do rozproszonych po różnych zespołach akt dla przemysłu prywatnego, współdziałającego w zaopatrzeniu wojska.

ŹRÓDŁA WOJSKOWE DO DZIEJÓW PRZEMYSŁU W LATACH 1919 1939 1. WSTĘP

ŹRÓDŁA WOJSKOWE DO DZIEJÓW PRZEMYSŁU W LATACH 1919 1939 1. WSTĘP Tadeusz Wojciechowski ŹRÓDŁA WOJSKOWE DO DZIEJÓW PRZEMYSŁU W LATACH 1919 1939 1. WSTĘP Źródła do dziejów przemysłu w Polsce 1919 1939 przechowywane obecnie w Centralnym Archiwum Wojskowym związane są bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT PRZEDSIĘBIORSTWA PAŃSTWOWE WYTWÓRNIE UZBROJENIA. 1. Zarys organizacji przedsiębiorstwa

ZESPÓŁ AKT PRZEDSIĘBIORSTWA PAŃSTWOWE WYTWÓRNIE UZBROJENIA. 1. Zarys organizacji przedsiębiorstwa Tadeusz Wojciechowski ZESPÓŁ AKT PRZEDSIĘBIORSTWA PAŃSTWOWE WYTWÓRNIE UZBROJENIA 1. Zarys organizacji przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo Państwowe Wytwórnie Uzbrojenia (PWU) z siedzibą w Warszawie zostało

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 Danuta Duszak AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 W latach 1918 1921 w składzie Ministerstwa Spraw Wojskowych istniały trzy instytucje o charakterze naukowo-szkolnym,

Bardziej szczegółowo

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945 1. Uwagi wstępne Stosunkowo najmniej liczną grupę aktową jednostek bojowych z lat 1944 1945, przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym,

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Bogusław Stachula WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Art. 21 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2 ustawy z 22 stycznia 1999 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny Tadeusz Wawrzyński AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1927 1939 Zarys organizacyjny W dniu 17 lutego 1927 roku z rozkazu ministra Spraw Wojskowych został zlikwidowany Oddział V Personalny

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 268/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 13 lipca 2011 r. bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych

DECYZJA Nr 268/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 13 lipca 2011 r. bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych Departament Administracyjny 216 DECYZJA Nr 268/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * *

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * * Czesław Tokarz ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 W kwietniu 1943 r. działający na terenie Związku Radzieckiego Związek Patriotów Polskich wszczął, uwieńczone powodzeniem,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 24 lipca 2013 r. Poz. 196

Warszawa, dnia 24 lipca 2013 r. Poz. 196 Warszawa, dnia 24 lipca 2013 r. Poz. 196 Departament Administracyjny DECYZJA Nr 214/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 24 lipca 2013 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Minister i Ministerstwo pozycja administracyjnoprawna. Maciej M. Sokołowski WPiA UW

Minister i Ministerstwo pozycja administracyjnoprawna. Maciej M. Sokołowski WPiA UW Minister i Ministerstwo pozycja administracyjnoprawna Maciej M. Sokołowski WPiA UW Konstytucja RP Art. 147. Rada Ministrów składa się z Prezesa Rady Ministrów i ministrów. Art. 149. Ministrowie kierują

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2013 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2012 roku W badaniu uczestniczyło 125 przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 grudnia 2013 r. Poz. 340

Warszawa, dnia 17 grudnia 2013 r. Poz. 340 Biuro Koordynacyjne SG WP Warszawa, dnia 17 grudnia 2013 r. Poz. 340 DECYZJA Nr 388/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie określenia funkcji i zadań administratorów w systemie

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2014 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku Badaniem objęte zostały 123 przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. Uwagi wstępne Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny Wiesława Hiller CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT 1945 1950 Zarys organizacyjny Po zakończeniu działań wojennych nastąpiła konieczność reorganizacji i rozbudowa Wojska Polskiego, dostosowana

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr NACZELNEGO DYREKTORA ARCHIWÓW PAŃSTWOWYCH. z dnia r.

ZARZĄDZENIE Nr NACZELNEGO DYREKTORA ARCHIWÓW PAŃSTWOWYCH. z dnia r. BDG/DP/021/1/09 ZARZĄDZENIE Nr NACZELNEGO DYREKTORA ARCHIWÓW PAŃSTWOWYCH z dnia. 2009 r. w sprawie zmiany niektórych zarządzeń i decyzji w związku z nadaniem Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych nowego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 130/2012 BURMISTRZA WŁODAWY z dnia 18 grudnia 2012 r.

ZARZĄDZENIE NR 130/2012 BURMISTRZA WŁODAWY z dnia 18 grudnia 2012 r. ZARZĄDZENIE NR 130/2012 BURMISTRZA WŁODAWY z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie organizacji wykonywania zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony w 2013 roku. Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 22/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 lipca 2014 r.

ZARZĄDZENIE Nr 22/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 lipca 2014 r. Warszawa, dnia 30 lipca 2014 r. Poz. 251 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 ZARZĄDZENIE Nr 22/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 lipca 2014 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowego zakresu

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 96 poz. 1119 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW

Dz.U. 1999 Nr 96 poz. 1119 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW Kancelaria Sejmu s. 1/5 Dz.U. 1999 Nr 96 poz. 1119 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 30 listopada 1999 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki. Na podstawie art. 33

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 czerwca 2012 r. Poz. 214. DECYZJA Nr 175/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 5 czerwca 2012 r.

Warszawa, dnia 5 czerwca 2012 r. Poz. 214. DECYZJA Nr 175/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 5 czerwca 2012 r. Warszawa, dnia 5 czerwca 2012 r. Poz. 214 Departament Administracyjny DECYZJA Nr 175/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 5 czerwca 2012 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Obowiązki i uprawnienia organów państwowych, samorządowych i organizacji społecznych.

Obowiązki i uprawnienia organów państwowych, samorządowych i organizacji społecznych. Podstawowe cele i główne zadania OC. Obrona cywilna ma na celu ochronę ludności, dóbr kultury, zakładów pracy i urządzeń użyteczności publicznej, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 stycznia 2016 r. Poz. 7

Warszawa, dnia 11 stycznia 2016 r. Poz. 7 Warszawa, dnia 11 stycznia 2016 r. Poz. 7 Departament Wojskowych Spraw Zagranicznych ZARZĄDZENIE Nr 1/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 11 stycznia 2016 r. w sprawie Resortowego Zespołu do spraw Organizacyjnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 29 maja 2014 r. Poz. 702

Warszawa, dnia 29 maja 2014 r. Poz. 702 Warszawa, dnia 29 maja 2014 r. Poz. 702 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 19 maja 2014 r. w sprawie krajowego zezwolenia generalnego 2) Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM S Z T A B G E N E R A L N Y W P ZARZĄD PLANOWANIA OPERACYJNEGO P3 MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM ppłk dr Dariusz ŻYŁKA

Bardziej szczegółowo

1. Komisja Obrony Narodowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2016 roku rozpatrzyła projekt ustawy budżetowej na 2017 rok w zakresie:

1. Komisja Obrony Narodowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2016 roku rozpatrzyła projekt ustawy budżetowej na 2017 rok w zakresie: Opinia nr 8 Komisji Obrony Narodowej dla Komisji Finansów Publicznych przyjęta na posiedzeniu w dniu 20 października 2016 r. dotycząca projektu ustawy budżetowej na 2017 rok w części dotyczącej resortu

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyników oceny dokonanej przez Radę Nadzorczą Spółki JR INVEST S.A. za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2012 roku

Sprawozdanie z wyników oceny dokonanej przez Radę Nadzorczą Spółki JR INVEST S.A. za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2012 roku Kraków, dnia 25 czerwca 2013 roku Sprawozdanie z wyników oceny dokonanej przez Radę Nadzorczą Spółki JR INVEST S.A. za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2012 roku 1. Informacje ogólne. JR INVEST S.A.

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA ORAZ ZADANIA ODDZIAŁU IV I WOJSKOWEJ SŁUŻBY KOMUNIKACYJNEJ SZTABU GŁÓWNEGO (GENERALNEGO) WP W LATACH 1921 1939

ORGANIZACJA ORAZ ZADANIA ODDZIAŁU IV I WOJSKOWEJ SŁUŻBY KOMUNIKACYJNEJ SZTABU GŁÓWNEGO (GENERALNEGO) WP W LATACH 1921 1939 Regina Czarnecka ORGANIZACJA ORAZ ZADANIA ODDZIAŁU IV I WOJSKOWEJ SŁUŻBY KOMUNIKACYJNEJ SZTABU GŁÓWNEGO (GENERALNEGO) WP W LATACH 1921 1939 Ukazanie się dekretu Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego 7 stycznia

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny Jan Szostak ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO (6.10. 15.11.1944 r.) 1. Zarys organizacyjny Plan rozbudowy Wojska Polskiego nakreślony w preliminarzu wydatków na utrzymanie wojska w okresie od 1 września

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 225/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 sierpnia 2013 r.

DECYZJA Nr 225/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 sierpnia 2013 r. Warszawa, dnia 13 sierpnia 2013 r. Poz. 206 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 225/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 sierpnia 2013 r. w sprawie określenia kompetencji i trybu postępowania

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ PZ CORMAY S.A. ZA 2011 ROK

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ PZ CORMAY S.A. ZA 2011 ROK SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ PZ CORMAY S.A. ZA 2011 ROK Łomianki, maj 2012 Sprawozdanie Rady Nadzorczej zgodnie z przepisami art. 382 3 Kodeksu spółek handlowych oraz z zasadami ładu korporacyjnego

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 173/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 3 lipca 2013 r.

DECYZJA Nr 173/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 3 lipca 2013 r. Warszawa, dnia 3 lipca 2013 r. Poz. 165 Departament Infrastruktury DECYZJA Nr 173/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 3 lipca 2013 r. zmieniająca decyzję w sprawie gospodarowania niektórymi składnikami

Bardziej szczegółowo

Organy, Struktura, Kierownictwo

Organy, Struktura, Kierownictwo ZAKŁAD UTYLIZACJI ODPADÓW STAŁYCH SPÓŁKA Z O.O. ul. Rokicka 5A, 83-110 Tczew Tel/fax. (058) 532 83-72, e- mail: zuos@zuostczew.pl NIP: 593-22-68-695 REGON:192471199 RHB 15386 KRS 0000064288 kapitał zakładowy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie. z realizacji Programu rozwoju i pomocy dla małych i średnich przedsiębiorstw w Oświęcimiu.

Sprawozdanie. z realizacji Programu rozwoju i pomocy dla małych i średnich przedsiębiorstw w Oświęcimiu. Załącznik do uchwały nr VI/78/03 Rady Miasta Oświęcim z dnia 26 marca 2003 r. Sprawozdanie z realizacji Programu rozwoju i pomocy dla małych i średnich przedsiębiorstw w Oświęcimiu. (za okres od 16 lipca

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 227 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 marca 2016 r.

Warszawa, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 227 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 4 marca 2016 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 marca 2016 r. Poz. 227 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Liczba spółek z udziałem kapitału zagranicznego zarejestrowanych w województwie łódzkim (wg REGON) w VIII r.

Tabela 1. Liczba spółek z udziałem kapitału zagranicznego zarejestrowanych w województwie łódzkim (wg REGON) w VIII r. Projekt Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w kształtowaniu aktualnego i przyszłego profilu gospodarczego województwa łódzkiego współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIA OBRONNE POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POLSKI OKRESU MIĘDZYWOJENNEGO W ŚWIETLE WOJSKOWYCH MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH

PRZYGOTOWANIA OBRONNE POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POLSKI OKRESU MIĘDZYWOJENNEGO W ŚWIETLE WOJSKOWYCH MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH Lucjan Teter PRZYGOTOWANIA OBRONNE POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POLSKI OKRESU MIĘDZYWOJENNEGO W ŚWIETLE WOJSKOWYCH MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH Problemy związane z przygotowaniem potencjału obronnego Polski znajdują

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r.

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r. Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 października 2013 r. w sprawie wdrożenia do eksploatacji użytkowej

Bardziej szczegółowo

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.:

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Wpływ polityki Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik

Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Informacje o zawodach (szkoła młodzieżowa) I. Technikum zawodowe (4-letnie) 1) Technik mechanik Organizuje i nadzoruje produkcję, montaż, naprawy i konserwacje wszelkich maszyn i urządzeo produkowanych

Bardziej szczegółowo

sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za rok 2012 oraz wniosku Zarządu w sprawie przeznaczenia zysku wypracowanego w 2012 roku.

sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za rok 2012 oraz wniosku Zarządu w sprawie przeznaczenia zysku wypracowanego w 2012 roku. Sprawozdanie Rady Nadzorczej ADFORM GROUP S.A. za rok obrotowy 2012 oraz sprawozdania z wyników przeprowadzonej przez Radę Nadzorczą oceny sprawozdania Zarządu z działalności Spółki oraz działalności grupy

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKIE ĆWICZENIA OBRONNOŚĆ 15

OGÓLNOPOLSKIE ĆWICZENIA OBRONNOŚĆ 15 POLICJA.PL Źródło: http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/116536,ogolnopolskie-cwiczenia-obronnosc-15.html Wygenerowano: Piątek, 10 lutego 2017, 00:44 Strona znajduje się w archiwum. OGÓLNOPOLSKIE ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i wynagrodzenia w służbie cywilnej w 2014 r.

Zatrudnienie i wynagrodzenia w służbie cywilnej w 2014 r. Zatrudnienie i wynagrodzenia w służbie cywilnej w 2014 r. Służba cywilna w liczbach w 2014 r. Przeciętne zatrudnienie : 120 412 etatów (spadek o 964 et., tj. o 0,8% r/r) Zatrudnienie na koniec roku: 120

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne Anna Gąsiorowska JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA 1. Uwagi wstępne Problematyka działalności i wytworu kancelaryjnego jednostek zapasowych występowała już na łamach Biuletynu.

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA DOWÓDZTWA LOTNICTWA MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1919 1939. 1. Zarys organizacyjny

ZAWARTOŚĆ AKTOWA DOWÓDZTWA LOTNICTWA MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1919 1939. 1. Zarys organizacyjny Danuta Duszak ZAWARTOŚĆ AKTOWA DOWÓDZTWA LOTNICTWA MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1919 1939 1. Zarys organizacyjny W grudniu 1918 roku zorganizowana została w Ministerstwie Spraw Wojskowych pierwsza instytucja

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2014 roku

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 31.08.2015 r. Opracowanie sygnalne Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2014 roku Badaniem objętych zostało 116 przedsiębiorstw prowadzących w 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Źródło: Wygenerowano: Piątek, 6 stycznia 2017, 08:14

Źródło:  Wygenerowano: Piątek, 6 stycznia 2017, 08:14 Źródło: http://www.bbn.gov.pl/pl/informacje-o-bbn/struktura/5980,struktura-i-zadania-departamentow.html Wygenerowano: Piątek, 6 stycznia 2017, 08:14 ZADANIA DEPARTEMENTÓW: Departament Analiz Strategicznych

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu USTAWA. z dnia 10 czerwca 2016 r.

Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu USTAWA. z dnia 10 czerwca 2016 r. Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu USTAWA z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

Nadzorczej uczestniczyli członkowie Zarządu Spółki przedstawiając wskazane zagadnienia.

Nadzorczej uczestniczyli członkowie Zarządu Spółki przedstawiając wskazane zagadnienia. SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ I SPRAWOZDANIE Z BADAŃ SPÓŁKI HYDROBUDOWA POLSKA S.A. Z SIEDZIBĄ W WYSOGOTOWIE ZA ROK 2009 1. Informacje ogólne Rada Nadzorcza Spółki HYDROBUDOWA POLSKA S.A.

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO KOMITETU ŚWIATOWEJ RADY ENERGETYCZNEJ. Rozdział I Nazwa, historyczne podstawy i teren działania

STATUT POLSKIEGO KOMITETU ŚWIATOWEJ RADY ENERGETYCZNEJ. Rozdział I Nazwa, historyczne podstawy i teren działania STATUT POLSKIEGO KOMITETU ŚWIATOWEJ RADY ENERGETYCZNEJ Rozdział I Nazwa, historyczne podstawy i teren działania 1 Polski Komitet Światowej Rady Energetycznej zwany w skrócie Polskim Komitetem ŚRE działa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. Organizacyjny Biura Zarządu Wielkopolskiego Stowarzyszenia Sportowego w Poznaniu I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN. Organizacyjny Biura Zarządu Wielkopolskiego Stowarzyszenia Sportowego w Poznaniu I. POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN Organizacyjny Biura Zarządu Wielkopolskiego Stowarzyszenia Sportowego w Poznaniu I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. 1. Biuro Zarządu Wielkopolskiego Stowarzyszenia Sportowego jest organem wykonawczym

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz.U.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Jerzy Ciesielski OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Centralne Archiwum Wojskowe gromadzi i przechowuje w zasadzie tylko akta wytworzone przez

Bardziej szczegółowo

Informacja o stanie mienia komunalnego

Informacja o stanie mienia komunalnego Informacja o stanie mienia komunalnego Grupa OGÓŁEM GRUPY 0-8 Grupa 0 - Grunty 155 170 053,60 14 525 808,02 11 958 473,42 157 737 388,20 13 630 733,24 853 878,75 86 882,33 14 397 729,66 użytki rolne 86

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT DEPARTAMENTU ARTYLERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Zarys organizacji

ZESPÓŁ AKT DEPARTAMENTU ARTYLERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Zarys organizacji Kazimierz Bar ZESPÓŁ AKT DEPARTAMENTU ARTYLERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1926 1939 1. Zarys organizacji W dniu 20 lipca 1926 roku wraz z likwidacją w Ministerstwie Spraw Wojskowych Departamentu

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail 1 z 10 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon Strona internetowa NIP Fax E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Wielkość firmy (zaznaczyć) mikroprzedsiębiorstwo Rodzaj

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU Uwagi ogólne Od 2007 roku badanie popytu na pracę ma charakter reprezentacyjny

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Druk nr 390 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 22 października 2007 r. DECYZJE:

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 22 października 2007 r. DECYZJE: A W Dziennik Urzędowy DZIENNIK 985 URZĘDOWY MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Warszawa, dnia 22 października 2007 r. Nr 19 TREŚĆ: Poz.: DECYZJE: 196 Nr 431/MON z dnia 27 września 2007 r. zmieniająca decyzję w

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rady Nadzorczej SCO-PAK Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie z działalności za rok obrotowy 2010.

Sprawozdanie Rady Nadzorczej SCO-PAK Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie z działalności za rok obrotowy 2010. Załącznik do uchwały Nr 10/2011 Rady Nadzorczej SCO-PAK S.A z dnia 20 maja 2011 r. Sprawozdanie Rady Nadzorczej SCO-PAK Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie z działalności za rok obrotowy 2010. I. Kadencja

Bardziej szczegółowo

3. Paweł Bałaga Sekretarz Rady Nadzorczej

3. Paweł Bałaga Sekretarz Rady Nadzorczej A. Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2011 rok I. Zakres działalności Rady Nadzorczej Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej obejmuje okres od 01.01.2011 do 31.12.2011, podczas

Bardziej szczegółowo

Logistyka policji. dr hab. inż. Andrzej Szymonik prof. PŁ Łódź 2016/2017

Logistyka policji. dr hab. inż. Andrzej Szymonik prof. PŁ  Łódź 2016/2017 Logistyka policji dr hab. inż. Andrzej Szymonik prof. PŁ www.gen-prof.pl Łódź 2016/2017 System logistyczny policji Def. Systemu logistycznego policji: Uporządkowany zbiór, złożony z organów kierowania

Bardziej szczegółowo

Podajemy treść tego rozporządzenia, zamieszczonego przez Urząd Zamówień Publicznych na swej stronie internetowej.

Podajemy treść tego rozporządzenia, zamieszczonego przez Urząd Zamówień Publicznych na swej stronie internetowej. Nowe obowiązki dla zamawiających będących centralnymi organami rządowymi, wynikające z rozporządz Rozporządzenie weszło w życie 4 marca br. Podajemy treść tego rozporządzenia, zamieszczonego przez Urząd

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014 r.

DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014 r. Warszawa, dnia 20 września 2013 r. Poz. 229 Departament Kadr DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 19 września 2013 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2014

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne Wiesław Bernaś ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR 1. Sprawy organizacyjne Na mocy decyzji Państwowego Komitetu Obrony Związku Radzieckiego z dnia 10 sierpnia 1943 roku przystąpiono

Bardziej szczegółowo

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2015 r.

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, data 24.10.2016 r. Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2015 r. Wartość aktywów (pasywów) badanych podmiotów 1 na dzień 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Nadzorczej AFFARE S.A. R E G U L A M I N R A D Y N A D Z O R C Z E J Spółki AFFARE Spółka Akcyjna z siedzibą w Gdańsku

Regulamin Rady Nadzorczej AFFARE S.A. R E G U L A M I N R A D Y N A D Z O R C Z E J Spółki AFFARE Spółka Akcyjna z siedzibą w Gdańsku R E G U L A M I N R A D Y N A D Z O R C Z E J Spółki AFFARE Spółka Akcyjna z siedzibą w Gdańsku 1 1. Rada Nadzorcza, zwana dalej Radą, jest stałym organem nadzoru i kontroli Spółki. 2. Rada działa na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zmiany w składzie Rady Nadzorczej PGNiG

Zmiany w składzie Rady Nadzorczej PGNiG Raport bieżący nr 139/2005 Zmiany w składzie Rady Nadzorczej PGNiG Warszawa, 13 grudzień 2005 Zarząd Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. ("PGNiG") informuje, iż Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia informacji o otrzymanej pomocy publicznej (część B ust. I.1)

Instrukcja wypełnienia informacji o otrzymanej pomocy publicznej (część B ust. I.1) Instrukcja wypełnienia informacji o otrzymanej pomocy publicznej (część B ust. I.1) Należy podać informacje o otrzymanej pomocy publicznej, która była przeznaczona na przedsięwzięcie, na którego realizację

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2013 rok

Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2013 rok Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2013 rok I. Zakres działalności Rady Nadzorczej Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej obejmuje okres od 01.01.2013 do 31.12.2013, podczas

Bardziej szczegółowo

RAPORT BIEŻĄCY 9/2001 z dnia

RAPORT BIEŻĄCY 9/2001 z dnia Wadowice, 20.06.2001r. RAPORT RAPORT BIEŻĄCY 9/2001 z dnia 20.06.2001 Komisja Papierów Wartościowych i Giełd Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Polska Agencja Prasowa S.A. I. Podstawa prawna:

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ LUBELSKIEGO WĘGLA BOGDANKA S.A.

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ LUBELSKIEGO WĘGLA BOGDANKA S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ LUBELSKIEGO WĘGLA BOGDANKA S.A. Z OCENY SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁKI I SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ZA ROK OBROTOWY 2009 ORAZ WNIOSKU ZARZĄDU CO DO PODZIAŁU

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ Spółki Grupa DUON S.A. 1. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ Spółki Grupa DUON S.A. 1. Postanowienia ogólne REGULAMIN RADY NADZORCZEJ Spółki Grupa DUON S.A. 1. Postanowienia ogólne 1.1. Rada Nadzorcza jest stałym organem nadzoru spółki Grupa DUON S.A. 1.2. Rada Nadzorcza wykonuje funkcje przewidziane przez Statut

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 12 listopada 2012 r. Poz. 423. ZARZĄDZENIE Nr 115/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 12 listopada 2012 r. Poz. 423. ZARZĄDZENIE Nr 115/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Inspektorat Wojskowej Służby Zdrowia Warszawa, dnia 12 listopada 2012 r. Poz. 423 ZARZĄDZENIE Nr 115/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 listopada 2012 r.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Warszawa, 31 maja 2013 Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych w 2012 roku. 1) W 2012 r. procesem prywatyzacji

Bardziej szczegółowo

REKLAMOWANIE. Reklamowaniem z urzędu objęte są osoby, które:

REKLAMOWANIE. Reklamowaniem z urzędu objęte są osoby, które: REKLAMOWANIE W czasie wojny ważnym elementem siły obronnej państwa, niezbędnym dla zapewnienia jego suwerenności i bezpieczeństwa, są sprawnie funkcjonujące organy państwowe i samorządu terytorialnego

Bardziej szczegółowo

NARADA SZKOLENIOWA. URZĄD MIEJSKI W SŁUPSKU WYDZIAŁ ORGANIZACJI URZĘDU REFERAT BEZPIECZEŃSTWA I ZARZADZANIA KRYZYSOWEGO r.

NARADA SZKOLENIOWA. URZĄD MIEJSKI W SŁUPSKU WYDZIAŁ ORGANIZACJI URZĘDU REFERAT BEZPIECZEŃSTWA I ZARZADZANIA KRYZYSOWEGO r. NARADA SZKOLENIOWA ROLA I ZADANIA ORAZ ZAKRES UPRAWNIEŃ SZEFA OBRONY CYWILNEJ MIASTA ORAZ SZEFÓW OBRONY CYWILNEJ W INSTYTUCJACH, PRZEDSIĘBIORSTWACH ORAZ W INNYCH JEDNOSTKACH ORGANIZACYJNYCH MIASTA \ URZĄD

Bardziej szczegółowo

Administracja obrony kraju Służba wojskowa Obrona cywilna oprac. Tomasz A. Winiarczyk

Administracja obrony kraju Służba wojskowa Obrona cywilna oprac. Tomasz A. Winiarczyk Administracja obrony kraju Służba wojskowa Obrona cywilna oprac. Tomasz A. Winiarczyk Administracja obrony kraju Na straży suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa i pokoju

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2009 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V KADENCJA. Warszawa, dnia 6 grudnia 2002 r. SPRAWOZDANIE KOMISJI GOSPODARKI I FINANSÓW PUBLICZNYCH

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V KADENCJA. Warszawa, dnia 6 grudnia 2002 r. SPRAWOZDANIE KOMISJI GOSPODARKI I FINANSÓW PUBLICZNYCH SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V KADENCJA Warszawa, dnia 6 grudnia 2002 r. Druk nr 280 A SPRAWOZDANIE KOMISJI GOSPODARKI I FINANSÓW PUBLICZNYCH o uchwalonej przez Sejm w dniu 23 listopada 2002 r. ustawie

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rady Nadzorczej Cersanit SA

Sprawozdanie Rady Nadzorczej Cersanit SA Sprawozdanie Rady Nadzorczej Cersanit SA z wyników: - oceny jednostkowego sprawozdania finansowego spółki Cersanit S.A. i skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Cersanit w 2009 roku,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ spółki OPTeam Spółka Akcyjna zwanej dalej Spółką (stan na 28.06.2011 r.)

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ spółki OPTeam Spółka Akcyjna zwanej dalej Spółką (stan na 28.06.2011 r.) REGULAMIN RADY NADZORCZEJ spółki OPTeam Spółka Akcyjna zwanej dalej Spółką (stan na 28.06.2011 r.) 1 [Postanowienia ogólne] 1. Podstawą działania Rady Nadzorczej Spółki są przepisy Kodeksu spółek handlowych

Bardziej szczegółowo

SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ

SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ SZTAB GENERALNY WOJSKA POLSKIEGO ZARZĄD ORGANIZACJI I UZUPEŁNIEŃ P1 SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ ppłk Korneliusz ŁANIEWSKI WROCŁAW PAŹDZIERNIK 2015 rok 1 GENEZA TWORZENIA NARODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Chcesz pracować w wojsku?

Chcesz pracować w wojsku? Praca w wojsku Chcesz pracować w wojsku? Marzysz o pracy w służbie mundurowej, ale nie wiesz, jak się do niej dostać? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Charakterystyka Sił Zbrojnych RP Siły Zbrojne Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju.

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Ponadto poziom rozwoju w Polsce nie był równy. W zaborze

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 16 /MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie nadania wojskowym biurom emerytalnym statutu jednostki budżetowej

ZARZĄDZENIE Nr 16 /MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie nadania wojskowym biurom emerytalnym statutu jednostki budżetowej Warszawa dnia 15 czerwca 2015 r. Poz. 163 Departament Budżetowy ZARZĄDZENIE Nr 16 /MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie nadania wojskowym biurom emerytalnym statutu jednostki

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁANIA SEKRETARZA GENERALNEGO I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN DZIAŁANIA SEKRETARZA GENERALNEGO I. POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN DZIAŁANIA SEKRETARZA GENERALNEGO I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. 1. Sekretarz generalny zgodnie z 26 ust. 2 jest stale urzędującym członkiem Zarządu Głównego SITPNiG, przed którym odpowiada za całokształt

Bardziej szczegółowo

ZASADY ORGANIZACJI WYKONYWANIA ZADAŃ W RAMACH POWSZECHNEGO OBOWIĄZKU OBRONY W GMINIE ŁAZISKA W ROKU 2016

ZASADY ORGANIZACJI WYKONYWANIA ZADAŃ W RAMACH POWSZECHNEGO OBOWIĄZKU OBRONY W GMINIE ŁAZISKA W ROKU 2016 Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 0050.5.2016 a Gminy Łaziska z dnia 20 stycznia ZASADY ORGANIZACJI WYKONYWANIA ZADAŃ W RAMACH POWSZECHNEGO OBOWIĄZKU OBRONY W GMINIE ŁAZISKA W ROKU 2016 I. OGÓLNE ZASADY

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1829 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 8 października 2015 r. w sprawie szkolenia obronnego Na podstawie art. 6 ust.

Bardziej szczegółowo

Działania WPHI na rzecz polskich przedsiębiorców w Niemczech

Działania WPHI na rzecz polskich przedsiębiorców w Niemczech Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Federalnej Niemiec Tomasz Salomon Radca Działania WPHI na rzecz polskich przedsiębiorców w Niemczech Wrocław, 20.06.2013

Bardziej szczegółowo

Samorząd gospodarczy. dr Karol Dąbrowski

Samorząd gospodarczy. dr Karol Dąbrowski Samorząd gospodarczy wykład nr 4 i 5: - instytucje samorządu gospodarczego na ziemiach polskich - zadania samorządu gospodarczego - geneza i ewolucja samorządu gospodarczego w Europie - modele izb handlowych

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI ALCHEMIA S.A Z DZIAŁALNOŚCI ZA 2012 ROK

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI ALCHEMIA S.A Z DZIAŁALNOŚCI ZA 2012 ROK SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI ALCHEMIA S.A Z DZIAŁALNOŚCI ZA 2012 ROK A. Skład Rady Nadzorczej oraz pełnione funkcje w Radzie Nadzorczej w trakcie roku obrotowego. W okresie od 1.01.2012 roku skład

Bardziej szczegółowo

A. Skład Rady Nadzorczej oraz pełnione funkcje w Radzie Nadzorczej w trakcie roku obrotowego.

A. Skład Rady Nadzorczej oraz pełnione funkcje w Radzie Nadzorczej w trakcie roku obrotowego. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ Spółki Alchemia S.A. z siedziba w Warszawie z działalności w 2013 roku, z oceny jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2013, oceny sprawozdania

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 25 maja 2001 r.

USTAWA. z dnia 25 maja 2001 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM Kazimierz Bar CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM Do organizacji szkół wojskowych i szkolenia wojska oraz kadr wojskowych przystąpiono

Bardziej szczegółowo