Bóle brzucha. Część II

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bóle brzucha. Część II"

Transkrypt

1 Bóle brzucha Część II

2 Wywiad 1. Lokalizacja bólu 2. Rodzaj bólu 3. NatęŜenie bólu 4. Przebieg bólu 5. Czynniki wywołujące lub modyfikujące przebieg bólu

3 2. Rodzaj bólu Ból bywa opisywany jako przeszywający, palący, tępy, gniotący, kolkowy lub kurczowy. zapalenie przełyku piekący choroba wrzodowa - tępym, gniotącym niedroŝność - kolkowy, kurczowy, z towarzyszącym rozdęciem jelit i przelewaniem zapalenie wyrostka robaczkowego - ciąły i tępy.

4 3. NatęŜenie bólu bardzo silny: perforacja wrzodu Ŝołądka ostre zapaleniu trzustki napad kolki nerkowej niedroŝność jelit zapalenie wyrostka lub pęcherzyka Ŝółciowego umiarkowany choroba wrzodowa zapalenie błony śluzowej Ŝołądka i dwunastnicy zapalenie przełyku

5 4. Przebieg bólu Ból narastający w ciągu kilku minut: perforacja wrzodu Ŝołądka rozwarstwienie aorty brzusznej pęknięta ciąŝa pozamaciczna kolka nerkowa Nieco mniej dynamicznie: ostre zapalenie trzustki lub pęcherzyka Ŝółciowego ostra niedroŝność jelit i zamknięcie tętnicy krezkowej Wielogodzinne nasilanie się bólu: zapalenie wyrostka robaczkowego i zapalenie uchyłków Zespół jelita draŝliwego cechuje ból o zmiennym nasileniu, nasilający się po posiłkach

6 5. Czynniki wywołujące lub modyfikujące przebieg bólu ból nasila się na czczo, a zmniejsza - po jedzeniu: choroba wrzodowa ból jest łagodzony przez leki zobojętniające i hamujące wydzielanie Ŝołądkowe choroba refluksowa oraz zapalene błony śluzowej Ŝołądka i dwunastnicy ból nasilający się po posiłku: ostre i przewlekłe zapalenie trzustki kamica pęcherzyka Ŝółciowego niedokrwienie lub niedroŝność jelit ból i dyskomfort zmniejszający się po oddaniu gazów i stolca: zespoł jelita draŝliwego

7 Badanie przedmiotowe Oglądaniem naleŝy ocenić: wygląd ogólny pacjenta przyjmowaną pozycję ciała (np. pozycja siedząca z podkurczonymi nogami w ostrym zapaleniu trzustki) kolor skóry (bladość, Ŝółtaczka) obecność przepuklin Wodobrzusza rozdęcia brzucha Blizn obocznego krąŝenia Ŝylnego ruchów perystaltycznych

8 Badanie przedmiotowe Badanie palpacyjne: punkt największej tkliwości obecność płynu w jamie brzusznej, guzów obrony mięśniowej i innych objawów otrzewnowych przepuklin Osłuchiwanie: ściszenie lub brak perystaltyki (zapalenie otrzewnej) wzmoŝenie dźwięków (biegunka, wczesna niedroŝność)

9 Badanie przedmiotowe Opukiwanie: stłumienie odgłosu bębenkowego (płyn w jamie otrzewnej) zniesienie stłumienia wątrobowego (perforacja Ŝołądka lub jelit)

10 Objawy alarmujące 1) ostry ból brzucha z wymiotami lub nagłym zatrzymaniem stolca - wskazuje na niedroŝność (ostry brzuch) 2) nieprawidłowości w badaniu przedmiotowym (min. Ŝółtaczka, zmiany w okolicy odbytu, guz brzucha) 3) obecność krwi w stolcu i przewlekły ból brzucha - mogą być objawem raka jelita grubego lub nieswoistych zapaleń jelit; moŝe im towarzyszyć niedokrwistość mikrocytarna z powodu przewlekłego krwawienia, a w zapaleniach takŝe gorączka 4) ostry ból brzucha z krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego - moŝe świadczyć o niedokrwieniu jelit lub infekcyjnym zapaleniu jelita grubego 5) zmniejszenie masy ciała i przewlekły ból - są objawami niepokojącymi i wskazują na chorobę nowotworową lub nieswoiste zapalenia jelit; podobnie guz w jamie brzusznej 6) ból brzucha w nocy (budzi chorego)

11 Zapalenie otrzewnej W przypadku zajęcia otrzewnej ściennej bóle mają charakter stały i są zlokalizowane bezpośrednio nad zmianami zapalnymi. Nasilenie ich zaleŝy od rodzaju i ilości czynnika wywołującego zapalenie: niewielkie ilości jałowego soku Ŝołądkowego lub soku trzustkowego podraŝniają otrzewną znacznie bardziej niŝ duŝe ilości mas kałowych obecność krwi lub moczu w jamie brzusznej nierzadko w ogóle nie powoduje podraŝnienia otrzewnej Bóle spowodowane stanami zapalnymi otrzewnej ściennej nasilają się przy ucisku powłok brzusznych lub nagłym jego zwolnieniu (objawy Blumberga) oraz przy ruchach ciała. Dlatego teŝ chorzy w tych przypadkach z reguły leŝą spokojnie i nie ruszają się. Ta cecha odróŝnia ból otrzewnowy od bólu kolkowego, w czasie którego chorzy są najczęściej pobudzeni ruchowo

12 Zapalenie otrzewnej Drugą charakterystyczną cechą bólów spowodowanych stanem zapalnym otrzewnej ściennej jest wzrost napięcia mięśni powłok brzusznych (tzw. obrona mięśniowa), naleŝących do tego samego segmentu co choro-bowo zmieniona otrzewna. Nasilenie obrony mięśniowej zaleŝy od umiejscowienia zmian zapalnych oraz stanu czynnościowego o.u.n. I tak np. pęknięcie wyrostka robaczkowego, połoŝonego pozakątniczo, moŝe przejawiać się tylko minimalnym wzrostem napięcia mięśni dolnego prawego nadbrzusza. U chorych nieprzytomnych, bardzo słabo reagujących na bodźce zewnętrzne, oraz u osób starych lub psychotycznych obrona mięśniowa moŝe nie wystąpić.

13 Najczęstsze przyczyny zapalenia otrzewnej: przebicie owrzodzenia przełyku, Ŝołądka, dwunastnicy, jelita cienkiego lub grubego do jamy otrzewnowej, pęknięcie zapalnie zmienionego pęcherzyka Ŝółciowego lub wyrostka robaczkowego, urazowe uszkodzenie ciągłości ściany pęcherzyka Ŝółciowego lub powłok brzusznych, posocznica (gruźlicza, pneumokokowa) zmiany zapalne wątroby (ropień), trzustki, nerek (ropnie) i narządów rodnych (zapalenie przydatków macicy)

14 Pęknięcie wrzodu Ŝołądka: najczęściej u chorych z długotrwałą chorobą wrzodową Ŝołądka w wywiadzie bardzo rzadko jako pierwszy objaw choroby nagły, silny ból w nadbrzuszu, któremu moŝe towarzyszyć zapaść Badanie przedmiotowe: najpierw tkliwość uciskową, a następnie równieŝ dodatni objaw Blumberga w nadbrzuszu. Wkrótce ból obejmuje całą jamę brzuszną, po czym pojawiają się wzdęcia (jako wyraz niedroŝności poraŝennej jelit) oraz objawy obrony mięśniowej nad całym brzuchem. Chory jest zwykle spokojny unikając brzusznego" toru oddechowego. Badaniem radiologicznym (wykonanym w pozycji pionowej) moŝna czasem wykryć obecność gazu pod przeponą, układającego się w kształcie półksięŝyca. Szybko dołączają objawy zapaści krąŝeniowej w postaci obniŝenia ciśnienia tętniczego, tachykardii

15 Zapalenie wyrostka robaczkowego: Bóle mogą występować w nadbrzuszu, okolicy pępkowej lub teŝ w prawym dole biodrowym. Zwykle towarzyszą im nudności i wymioty. Przy zakątniczym połoŝeniu zapalnie zmienionego wyrostka robaczkowego pierwszym objawem chorobowym mogą być bóle sugerujące napad kolki nerkowej lub zapalenie miedniczek nerkowych, zaś przy połoŝeniu miedniczym biegunka. Dopiero po zajęciu otrzewnej ściennej bóle umiejscawiają się w prawym dole biodrowym, po czym pojawia się obrona mięśniowa. Przy zakątniczym połoŝeniu wyrostka chory zwykle zgina udo prawe, a próby jego wyprostowania nasilają ból. Przy badaniu per rectum stwierdza się często (choć nie zawsze) wyraźną bolesność prawej połowy miednicy. Chorobie towarzyszy zwykle umiarkowane podwyŝszenie temperatury ciała, leukocytoza oraz przyspieszenie opadania krwinek czerwo-nych. Zapalenie wyrostka robaczkowego naleŝy róŝnicować w pierwszej kolejności z napadem kolki nerkowej oraz zmianami chorobowymi prawego jajnika (skręcenie torbieli, zmiany zapalne) lub jajowodu (ciąŝa pozamaciczna, zapalenie)

16 Zapalenie trzustki : silny ból nudności wymiotami umiejscowiony w okolicy pępkowej i nadbrzuszu promieniuje do lewej łopatki i grzbietu bolesność przy obmacywaniu gorączka leukocytoza zwiększenie stęŝenia amylazy w surowicy krwi zwiększenie stęŝenia amylazy w moczu

17 Choroba wrzodowa : Charakterystyka bólu: o nieregularnej rytmiczności lub nawracający w postaci kilkutygodniowych okresów szczególnie wiosną lub jesienią spoŝycie posiłku u około 50% chorych z owrzodzeniem dwunastnicy przynosi krótkotrwałą ulgę u chorych z wrzodem trawiennym Ŝołądka posiłek zazwyczaj nasila dolegliwości bolesność w okolicy środkowego nadbrzusza

18 Rak Ŝołądka: Charakterystyka bólu: tępy, ciągły nie wykazuje zaleŝności od pory i rodzaju posiłku jest objawem występującym późno w historii naturalnej choroby

19 Przepuklina rozworu przełykowego przepony z refluksem : Charakterystyka bólu: napadowy tępy połączony ze zgagą umiejscowiony zamostkowo często nasila się w pozycji leŝącej łagodnieje w pozycji stojącej

20 NiedroŜność jelit : Charakterystyka bólu: skurczowy (kolka) współistnieją: nudności wymioty nieoddawanie stolca i gazów umiejscowienie bólów zaleŝy od lokalizacji przeszkody powodującej niedroŝność

21 Zapalne choroby jelit : Charakterystyka bólów: skurczowe lub tępe w okolicy pępka lub w podbrzuszu połączone ze wstrętem do jedzenia utrata masy ciała wymioty biegunką z domieszką krwi( we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego)

22 Zawał jelita : Charakterystyka bólu: zmienne umiejscowienie narastające nasilenie niekiedy obecność domieszek krwi w stolcu gorączka leukocytoza objawy wstrząsu

23 Zapalenie uchyłków jelita grubego: Charakterystyka bólu: lokalizacja początkowo w okolicy podbrzusza, później w rzucie anatomicznym jelita grubego gorączka leukocytoza

24 RóŜnicowanie niedroŝności Wywiady NiedroŜność poraŝenna często choroba wrzodowa Ŝołądka i dwunastnicy lub dróg Ŝółciowych albo inne dolegliwości brzuszne, zapalenie wyrostka robaczkowego, ciąŝa pozamaciczna NiedroŜność obturacyjna nowotwór, kamica Ŝółciowa, zaparcia, przebyta laparotomia NiedroŜność stranguiacyjna zaparcia, przebyta laparotomia, czasem brak dolegliwości brzusz-nych w wywiadzie Początek choroby zaleŝny od choroby podstawowej, moŝe być nagły (przebicie wrzodu) lub wolny (pooperacyjne zapalenie otrzewnej) zawsze stopniowe nasilanie się dolegliwości zawsze zupełnie nagły i niespodziewany Bóle zaleŝne od choroby podstawowej, mogą zupełnie nie występować najczęściej bóle kolkowe bóle gwałtowne, kolkowe Wzdęcia znacznie nasilone wzdęcia początkowe wzdęcia mogą się cofać umiejscowione" wzdęcia Ruchy robacz-kowe jelit zupełnie brak, śmiertelna cisza" silnie zaznaczone stawianie" się jelit początkowo stwierdzalne, później zanikają Ogólny stan chorego znacznie upośledzony, często obecny wstrząs umiarkowanie cięŝki lub względnie dobry, wstrząs nieobecny znacznie upośledzony, częste występowanie objawów wstrząsu

25 Badania pomocnicze Podstawowe badania pomocnicze wykonywane w celu ustalenia przyczyny bólu brzucha: 1) morfologia krwi 2) badania biochemiczne krwi - stęŝenia elektrolitów, amylazy, glukozy, mocznika, kreatyniny, bilirubiny, CK-MB lub troponiny sercowej oraz aktywności AST, ALT, GGTP i ALP 3) EKG 4) badanie stolca na obecność krwi 5) badanie ogólne i bakteriologiczne moczu 6) USG jamy brzusznej 7) badania endoskopowe 8) badania obrazowe (TK, MR)

Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej

Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej Maria Marciniak Opiekun koła: Dr n. med. Janusz Jabłoński Kierownik kliniki: Prof. dr n med. Ewa Andrzejewska Ostre zespoły brzuszne

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Najczęstsza przyczyna konsultacji szpitalnych Największy niepokój chorego Najczęstsza po

Bardziej szczegółowo

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Silne dolegliwości bólowe brzucha o wzrastającym nasileniu Obrona mięśniowa Objawy otrzewnowe Zatrzymanie gazów i stolca Wymioty Objawy ogólne: tachykardia,

Bardziej szczegółowo

Dolegliwości z przewodu IIIR

Dolegliwości z przewodu IIIR Dolegliwości z przewodu pokarmowego IIIR Zaburzenia Łaknienia- brak łaknienia Anorexia brak łaknienia-małe znaczenie diagnostyczne Choroby nowotworowe, zapalne przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, Choroby

Bardziej szczegółowo

Bóle brzucha. Część I

Bóle brzucha. Część I Bóle brzucha Część I Ból somatyczny Jest skutkiem pobudzenia receptorów bólowych otrzewnej ściennej i ściany brzucha. Receptory związane z przewodzeniem tego rodzaju bólu odbierają bodźce wywołane pociąganiem,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Choroby żołądka Wiktor Łaszewicz... 15. 2. Choroby jelita cienkiego Anna Zaremba-Woroniecka... 46

Spis treści. 1. Choroby żołądka Wiktor Łaszewicz... 15. 2. Choroby jelita cienkiego Anna Zaremba-Woroniecka... 46 Spis treści 1. Choroby żołądka Wiktor Łaszewicz..................... 15 Zarys budowy i fizjologii żołądka.......................... 15 Budowa żołądka.................................. 15 Wydzielanie żołądkowe..............................

Bardziej szczegółowo

Pacjent z bólem brzucha

Pacjent z bólem brzucha Pacjent z bólem brzucha w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Pacjent z bólem brzucha Oceń Stan ogólny (pierwsze wrażenie) Drożność dróg oddechowych Oddech Tętno Ciśnienie tętnicze Zły stan ogólny (złe pierwsze

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie drugiego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego.

Zaawansowany. Zaliczenie drugiego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego. 1 Kierunek: PIELĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Ostry brzuch i niedrożność przewodu pokarmowego

Ostry brzuch i niedrożność przewodu pokarmowego S. Paterson-Brown Ostry brzuch i niedrożność przewodu pokarmowego Ostry brzuch i niedrożność przewodu pokarmowego Wprowadzenie 208 Etiologia 208 Patofizjologia bólu brzucha 208 Ból somatyczny 208 Ból trzewny

Bardziej szczegółowo

TOPOGRAFIA JAMY BRZUSZNEJ FIZJOTERAPIA PO OPERACJACH JAMY BRZUSZNEJ DOSTĘPY DO OPERACJI JAMY BRZUSZNEJ

TOPOGRAFIA JAMY BRZUSZNEJ FIZJOTERAPIA PO OPERACJACH JAMY BRZUSZNEJ DOSTĘPY DO OPERACJI JAMY BRZUSZNEJ TOPOGRAFIA JAMY BRZUSZNEJ FIZJOTERAPIA PO OPERACJACH JAMY BRZUSZNEJ DOSTĘPY DO OPERACJI JAMY BRZUSZNEJ WPŁYW OPERACJI W OBRĘBIE JAMY BRZUSZNEJ NA CZYNNOŚĆ UKŁADU ODDECHOWEGO Okolica operacji Natężona pojemność

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

Zesłpół jelita drażliwego. łac. colon irritabile; ang. Irritable Bowel Syndrome, (w skrócie IBS) (Nerwica jelit)

Zesłpół jelita drażliwego. łac. colon irritabile; ang. Irritable Bowel Syndrome, (w skrócie IBS) (Nerwica jelit) Zesłpół jelita drażliwego łac. colon irritabile; ang. Irritable Bowel Syndrome, (w skrócie IBS) (Nerwica jelit) Co to jest? Zespół jelita drażliwego jest to przewlekła (trwająca przez co najmniej trzy

Bardziej szczegółowo

Nieprawidłowa masa stwierdzona podczas badania przedmiotowego. Dr n. med. Maciej Siński

Nieprawidłowa masa stwierdzona podczas badania przedmiotowego. Dr n. med. Maciej Siński Nieprawidłowa masa stwierdzona podczas badania przedmiotowego Dr n. med. Maciej Siński Podstawowe pytania Gdzie guz jest zlokalizowany? Jakie są jego wymiary i kształt? Kształt regularny, gładkie brzegi

Bardziej szczegółowo

Ostre zespoły brzuszne u dzieci

Ostre zespoły brzuszne u dzieci Przemysław Przewratil Ostre zespoły brzuszne u dzieci Z Kliniki Chirurgii i Onkologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Kierownik: Prof.dr hab.med. Ewa Andrzejewska Do ostrych chorób jamy brzusznej

Bardziej szczegółowo

Jajnik może naprawdę dużo znieść, dlatego nawet przy widocznych oznakach martwicy nie stosuje się jego usunięcia.

Jajnik może naprawdę dużo znieść, dlatego nawet przy widocznych oznakach martwicy nie stosuje się jego usunięcia. Skręt jajnika Jajnik może naprawdę dużo znieść, dlatego nawet przy widocznych oznakach martwicy nie stosuje się jego usunięcia. Przydatki maciczne to parzysta część narządu rodnego, która obejmuje jajniki,

Bardziej szczegółowo

IV. Ostre choroby jamy brzusznej PYTANIA. Andrzej Żyluk

IV. Ostre choroby jamy brzusznej PYTANIA. Andrzej Żyluk Chirurgia_repetytorium_cz.II-V_druk:Layout 1 2016-05-31 13:35 Strona 109 IV. Ostre choroby jamy brzusznej PYTANIA Andrzej Żyluk Chirurgia_repetytorium_cz.II-V_druk:Layout 1 2016-05-31 13:35 Strona 110

Bardziej szczegółowo

... (imię, nazwisko, data urodzenia, nr hist. chor.) Pacjent został zakwalifikowany do operacji przez dr..

... (imię, nazwisko, data urodzenia, nr hist. chor.) Pacjent został zakwalifikowany do operacji przez dr.. LAPAROSKOPIA APPENDECTOMIA CHOLECYSTEKTOMIA dr Informacja dla pacjentów i rodziców dzieci operowanych z powodu zmian chorobowych pęcherzyka żółciowego, wyrostka robaczkowego i innych operacji metodą laparoskopową

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie DIAGNOSTYKA CHORÓB NARZĄDÓW MIEDNICY MNIEJSZEJ U DZIEWCZĄT Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie 1 2 2 Cele wykładu Zaprezentowanie

Bardziej szczegółowo

Układ trawienny. Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu trawiennego i zaburzeń układu trawiennego u dzieci w WS 310-312.

Układ trawienny. Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu trawiennego i zaburzeń układu trawiennego u dzieci w WS 310-312. WI Układ trawienny Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu trawiennego i zaburzeń układu trawiennego u dzieci w WS 310-312. Opieka pielęgniarska w chorobach układu trawiennego w WY 156.5. Klasyfikuj prace:

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii Choroba Crohna Zapalenie przewodu pokarmowego w chorobie Crohna

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej

Ból w klatce piersiowej Ból w klatce piersiowej Opis: od bólu tępego przez tkliwość aż po ból ostry piekący, palący, występujący w obrębie klatki piersiowej. Co pogarsza stan pacjenta: połykanie, kaszel, głębokie oddychanie,

Bardziej szczegółowo

CHIR NOWORODKA TERATOMA

CHIR NOWORODKA TERATOMA TERATOMA dr Informacja dla rodziców dzieci operowanych z powodu guzów wrodzonych krzyżowo-ogonowych Rozejście się rany operacyjnej. Uszkodzenie odbytnicy Nietrzymanie moczu Nietrzymanie stolca Uszkodzenie

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo

Choroba refluksowa przełyku możliwości terapii poza blokerami pompy protonowej

Choroba refluksowa przełyku możliwości terapii poza blokerami pompy protonowej Gdańsk,10.10.2015 r. Choroba refluksowa przełyku możliwości terapii poza blokerami pompy protonowej Prof. dr hab. Barbara Kamińska Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia

Bardziej szczegółowo

Choroba refluksowa przełyku. Poradnik dla Pacjenta. Wydawnictwo EscapeMagazine.pl

Choroba refluksowa przełyku. Poradnik dla Pacjenta. Wydawnictwo EscapeMagazine.pl 1 2 Choroba refluksowa przełyku. Poradnik dla Pacjenta lek. Konrad Kokurewicz Wydanie pierwsze, Toruń 2009 ISBN: 978-83-61744-04-7 Wszelkie prawa zastrzeŝone! Autor oraz Wydawnictwo dołoŝyli wszelkich

Bardziej szczegółowo

Ostre choroby jamy brzusznej podstawy diagnostyki w aspekcie praktyki lekarza rodzinnego

Ostre choroby jamy brzusznej podstawy diagnostyki w aspekcie praktyki lekarza rodzinnego Z. Grzebieniak i wsp. 242 : 242 248 Copyright by Wydawnictwo Continuo PRACE POGLĄDOWE REVIEWS Ostre choroby jamy brzusznej podstawy diagnostyki w aspekcie praktyki lekarza rodzinnego PL ISSN 1734-3402

Bardziej szczegółowo

1/5. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULGIX LAXI (Natrii docusas) 50 mg, kapsułki miękkie

1/5. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULGIX LAXI (Natrii docusas) 50 mg, kapsułki miękkie ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULGIX LAXI (Natrii docusas) 50 mg, kapsułki miękkie Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest

Bardziej szczegółowo

Skopia GOPP (górny odcinek przewodu pokarmowego GOPP)

Skopia GOPP (górny odcinek przewodu pokarmowego GOPP) Kontrastowe badania radiologiczne 1. Skopia przełyku ( ze zdjęciami) 2. Skopia żołądka i dwunastnicy 3. Pasaż przewodu pokarmowego 4. Wlew doodbytniczy 5. Urografia dożylna ( z niejonowym środkiem kontrastowym)

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

II KATEDRA KARDIOLOGII COLLEGIUM MEDICUM WBYDGOSZCZY UMK w TORUNIU. Chory z bólem w klatce piersiowej

II KATEDRA KARDIOLOGII COLLEGIUM MEDICUM WBYDGOSZCZY UMK w TORUNIU. Chory z bólem w klatce piersiowej II KATEDRA KARDIOLOGII COLLEGIUM MEDICUM WBYDGOSZCZY UMK w TORUNIU Chory z bólem w klatce piersiowej Schorzenia narządów klatki piersiowej ranga problemu Najczęstszym objawem schorzenia narządów i tkanek

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

W okresie przedoperacyjnym stosujemy:

W okresie przedoperacyjnym stosujemy: PROGRAMOWANIE REHABILITACJI W CHOROBACH WEWNĘTRZNYCH Fizjoterapia w chirurgii Mgr Ewelina Żak Physiotherpay & Medicine www.pandm.org Operacje na jamie brzusznej Powikłania są częste po operacjach na jamie

Bardziej szczegółowo

Ken Sinervo, MD, Center for Endometriosis Care tłum. Ewa Dankowska

Ken Sinervo, MD, Center for Endometriosis Care tłum. Ewa Dankowska Ken Sinervo, MD, Center for Endometriosis Care tłum. Ewa Dankowska Wiele z pacjentek odwiedzających Centrum Leczenia Endometriozy zostało wcześniej poinformowanych, iż cierpią na zespół drażliwego jelita

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 15 Rozdzia 1. Ogólne zasady post powania z chorymi z objawami ostrego brzucha Wojciech Nowak, Tomasz Kruszyna, Antoni M. Szczepanik...

Przedmowa... 15 Rozdzia 1. Ogólne zasady post powania z chorymi z objawami ostrego brzucha Wojciech Nowak, Tomasz Kruszyna, Antoni M. Szczepanik... SPIS TREŚCI Przedmowa............................ 15 Rozdzia 1. Ogólne zasady post powania z chorymi z objawami ostrego brzucha Wojciech Nowak, Tomasz Kruszyna, Antoni M. Szczepanik.......... 17 1.1. Wst

Bardziej szczegółowo

Czym jest nowotwór złośliwy?

Czym jest nowotwór złośliwy? Czym jest nowotwór złośliwy? Nowotwór złośliwy-nowotwór o małym zróżnicowaniu tkanek, za to o skłonności do odrywania się komórek. Nowotwór złośliwy często jest utożsamiany z rakiem, który jest tylko jedną

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych.

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Aby ujednolicić opis opieki pielęgniarskiej nad pacjentem po zabiegu operacyjnym

Bardziej szczegółowo

OPIEKA PIELĘGNIARSKA NAD OSOBAMI Z CHOROBAMI UKŁADU POKARMOWEGO 9

OPIEKA PIELĘGNIARSKA NAD OSOBAMI Z CHOROBAMI UKŁADU POKARMOWEGO 9 OPIEKA PIELĘGNIARSKA NAD OSOBAMI Z CHOROBAMI UKŁADU POKARMOWEGO 9 Dorota Talarska, Magdalena Strugała Cele rozdziału Po zapoznaniu się z treścią rozdziału uczący się powinien umieć: zaplanować opiekę nad

Bardziej szczegółowo

chirurgia ogólna ortopedia i traumat narz Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi ruchu Choroby układu nerwowego X X

chirurgia ogólna ortopedia i traumat narz Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi ruchu Choroby układu nerwowego X X Choroby układu nerwowego Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu poważnego urazu * 2 Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu urazu * 3 Kompleksowe zabiegi wewnątrzczaszkowe * 4 Duże zabiegi wewnątrzczaszkowe * 5

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

ULOTKA dołączona do opakownia: Informacja dla pacjenta. Buscopan Forte, 20 mg, tabletki powlekane. Hyoscini butylbromidum

ULOTKA dołączona do opakownia: Informacja dla pacjenta. Buscopan Forte, 20 mg, tabletki powlekane. Hyoscini butylbromidum ULOTKA dołączona do opakownia: Informacja dla pacjenta Buscopan Forte, 20 mg, tabletki powlekane Hyoscini butylbromidum Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla

Bardziej szczegółowo

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska Wywiady dotyczące układu oddechowego Dr n. med. Monika Maciejewska O co pytamy? Kaszel Wykrztuszanie Krwioplucie Duszność Chrypka Ból w klp Choroby przebyte, nawyki, wywiady środowiskowe i dotyczące pracy

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów przed badaniem jelita grubego*

Informacje dla pacjentów przed badaniem jelita grubego* Informacje dla pacjentów przed badaniem jelita grubego* Konsultacja: prof. dr hab. n. med. Jarosław Reguła Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Klinika Gastroenterologii Onkologicznej

Bardziej szczegółowo

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki u psów

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki u psów Zewnątrzwydzielnicza niewydolność Roman Lechowski Katedra Chorób Małych Zwierząt z Klinika, Wydział Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie Niewystarczajace wytwarzanie enzymów trawiennych przez trzustkę

Bardziej szczegółowo

Ból brzucha ó taczka Guz Uraz P yn w j. brzusznej Wymioty Nadci nienie wrotne Zapalenie trzustki Ostry brzuch Kontrola pooperacyjna

Ból brzucha ó taczka Guz Uraz P yn w j. brzusznej Wymioty Nadci nienie wrotne Zapalenie trzustki Ostry brzuch Kontrola pooperacyjna DIAGNOSTYKA PRZEWODU POKARMOWEGO Zakład Radiologii Pediatrycznej Warszawski Uniwersytet Medyczny WSKAZANIA DO DIAGNOSTYKI PRZEWODU POKARMOWEGO U DZIECI Wymioty, wzdęcie Ból/bóle brzucha Uraz Ciało obce

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA PACJENTKI DOTYCZĄCA BADANIA KLINICZNEGO

INFORMACJA DLA PACJENTKI DOTYCZĄCA BADANIA KLINICZNEGO INFORMACJA DLA PACJENTKI DOTYCZĄCA BADANIA KLINICZNEGO Zastosowanie Cisplatyny w monoterapii w leczeniu nowotworów złośliwych o dowolnej lokalizacji narządowej nieoperacyjnych lub w stadium uogólnienia

Bardziej szczegółowo

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp Spis treści Spis Autorów Wstęp ROZDZIAŁ 1 Metabolizm w chirurgii 1.1. Informacje wstępne...1 1.2. Podział ustroju...1 1.3. Prawa równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej...2 1.4. Skład elektrolitowy

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im.

Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im. Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im. Jędrzeja Śniadeckiego w Białymstoku Płyn w jamach ciała Jamy

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej. Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych

Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej. Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych Co to jest ciąża ektopowa? Ciąża ektopowa- lokalizacja Ciąża ektopowa - lokalizacja Najczęstsza lokalizacja bańka jajowodu

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie trzeciego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego.

Zaawansowany. Zaliczenie trzeciego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego. Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Przyczyny duszności - częstości występowania

Przyczyny duszności - częstości występowania Duszność Część II Przyczyny duszności - częstości występowania Najczęstsze: lewokomorowa niewydolność serca skurcz oskrzeli astma oskrzelowa przewlekła obturacyjna choroba płuc POChP zapalenie płuc zatorowość

Bardziej szczegółowo

Układ pokarmowy. czyli jak bułeczka przekracza barierę jelitową

Układ pokarmowy. czyli jak bułeczka przekracza barierę jelitową Układ pokarmowy czyli jak bułeczka przekracza barierę jelitową Układ pokarmowy jest zbudowany z przewodu pokarmowego oraz gruczołów dodatkowych czyli narządów wspomagających jego pracę. Przewód pokarmowy:

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta PENTASA, 1 g, czopki Mesalazinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Chirurgia - klinika odma podskórna odma śródpiersia sklepienia czaszki podstawy czaszki zamknięte otwarte linijne wieloodłamowe

Chirurgia - klinika odma podskórna odma śródpiersia sklepienia czaszki podstawy czaszki zamknięte otwarte linijne wieloodłamowe odma podskórna powietrze przedostaje się z uszkodzonego płuca lub komory odmowej do tkanki podskórnej głowy, klatki piersiowej, barków aż do pachwin; chory wygląda monstrualnie leczenie: zwalczenie kaszlu,

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Ratownictwo

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Programy Terapeutyczne 2007 Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna u dzieci. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO-CROHNA U DZIECI

Programy Terapeutyczne 2007 Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna u dzieci. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO-CROHNA U DZIECI Programy Terapeutyczne 27 do zarządzenia Nr 12/27 Prezesa NFZ Nazwa programu: LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO-CROHNA U DZIECI ICD-1 K Choroba Leśniowskiego -Crohna [odcinkowe zapalenie jelita] Dziedzina

Bardziej szczegółowo

Informacje podstawowe - anatomia i fizjologia jelita grubego

Informacje podstawowe - anatomia i fizjologia jelita grubego Informacje podstawowe - anatomia i fizjologia jelita grubego Anatomia Jelito grube stanowi końcowy odcinek przewodu pokarmowego. Składa się z kątnicy, okrężnicy, odbytnicy i odbytu. Rozpoczyna się w prawej

Bardziej szczegółowo

Choroba wrzodowa a brzuszna postać zawału serca. Diagnostyka, różnicowanie oraz postępowanie ratownika medycznego

Choroba wrzodowa a brzuszna postać zawału serca. Diagnostyka, różnicowanie oraz postępowanie ratownika medycznego Choroba wrzodowa a brzuszna postać zawału serca. Diagnostyka, różnicowanie oraz postępowanie ratownika medycznego Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza-Modrzewskiego Wydział zdrowia i nauk medycznych

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Chirurgia - klinika Strona 73

Chirurgia - klinika Strona 73 Strona 73 Strona 74 RAK OKRĘŻNICY objawy: nie daje przez dłuższy czas charakterystycznych objawów pierwsze objawy zmiana rytmu, ilości i jakości oddawanego stolca (np. zaparcia na zmianę z biegunkami)

Bardziej szczegółowo

Niecharakterystyczne bóle brzucha. Trudności diagnostyczne na przykładzie 3 przypadków.

Niecharakterystyczne bóle brzucha. Trudności diagnostyczne na przykładzie 3 przypadków. Niecharakterystyczne bóle brzucha. Trudności diagnostyczne na przykładzie 3 przypadków. Katarzyna Frydrych kfrydrych@o2.pl SKN przy Klinice Chirurgii i Onkologii Dziecięcej Ostry brzuch Stan, w którym

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014 Grupa 1 1 63571 2.1 3.1 4.1 8.1 12.1 14.1 2 63572 2.2 3.2 4.2 8.2 12.2 14.2 3 63573 2.3 3.3 4.3 8.3 12.3 14.3 4 63574 2.4 3.4 4.4 8.4 12.4 14.4 5 63575 2.5 3.5 4.5 8.5 12.5 14.5 6 63576 2.6 3.6 5.1 9.1

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta PENTASA, 500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu Mesalazinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku,

Bardziej szczegółowo

2 Leczenie żywieniowe

2 Leczenie żywieniowe 2 Leczenie żywieniowe Określenie planowe podawanie odpowiednio dobranych składników pożywienia. Składniki pożywienia podaje się przez przewód pokarmowy (żywienie dojelitowe) lub drogą pozajelitową (żywienie

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Okrężnica Leży między kątnicą a odbytnicą. Dzieli się na trzy części: wstępującą, poprzeczną i zstępującą.

Okrężnica Leży między kątnicą a odbytnicą. Dzieli się na trzy części: wstępującą, poprzeczną i zstępującą. Jelito grube stanowi końcowy odcinek przewodu pokarmowego. Składa się z kątnicy, okrężnicy, odbytnicy i odbytu. Rozpoczyna się w prawej dolnej części jamy brzusznej (w tak zwanym dole biodrowym), w miejscu

Bardziej szczegółowo

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Gdy dziecko boli brzuszek poradnik dla rodziców

Gdy dziecko boli brzuszek poradnik dla rodziców Gdy dziecko boli brzuszek poradnik dla rodziców Konsultacja naukowa: Prof. dr hab. med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska Układ pokarmowy misterna budowa i doskonała funkcja Układ pokarmowy człowieka zbudowany

Bardziej szczegółowo

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO

Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Przykładowe badania PET/CT wykonane w ZMN SCO Pacjentka lat 47 ocena zmian w płucach w poszukiwaniu ogniska pierwotnego liczne zmiany meta w obu płucach, w układzie kostnym, wątrobie i węzłach chłonnych

Bardziej szczegółowo

Częste schorzenia dnia codziennego.

Częste schorzenia dnia codziennego. Częste schorzenia dnia codziennego. Słów kilka o samoleczeniu. lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Centralny Szpital Kliniczny MSW w Warszawie 10.04.2015 O czym będziemy

Bardziej szczegółowo

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ W 25 % są przyczyną zgonów MECHANIZM URAZU Bezpośrednie (przenikające, tępe, miażdżące) Pośrednie (deceleracja, podmuch) Najczęściej bez widocznych uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

Główne objawy chorobowe u dzieci

Główne objawy chorobowe u dzieci Główne objawy chorobowe u dzieci Gorączka Przyczyny gorączki Choroby infekcyjne Choroby reumatyczne Choroby nowotworowe Gorączka pochodzenia ośrodkowego Tory gorączki Gorączka stała (ciągła) np.zapalenie

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Paweł Hrycaj

Dr hab. med. Paweł Hrycaj Dr hab. med. Paweł Hrycaj Chory z zapaleniem jednego/kilku stawów Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia. Czynniki ryzyka. Predyspozycje genetyczne. Polipy gruczołowe. Predyspozycje genetyczne. Rak jelita grubego. Zachorowalność w 2003 roku:

Epidemiologia. Czynniki ryzyka. Predyspozycje genetyczne. Polipy gruczołowe. Predyspozycje genetyczne. Rak jelita grubego. Zachorowalność w 2003 roku: Epidemiologia Rak jelita Szkolenie dla lekarzy rodzinnych 2007 Igor Madej Oddział Chirurgii Onkologicznej II Dolnośląskiego Centrum Onkologii Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Onkologicznej Akademii

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Co leczy akupunktura?

Co leczy akupunktura? Co leczy akupunktura? Akupunktura posiada bardzo szeroki zakres wskazań ukierunkowanych na przyniesienie ulgi choremu - często też okazuje się nie tylko tańsza, ale również bardziej skuteczna od stosowania

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

OD OBJAWU DO ROZPOZNANIA, CZYLI DIAGNOSTYCZNA DROGA NA SKRÓTY

OD OBJAWU DO ROZPOZNANIA, CZYLI DIAGNOSTYCZNA DROGA NA SKRÓTY OD OBJAWU DO ROZPOZNANIA, CZYLI DIAGNOSTYCZNA DROGA NA SKRÓTY Piotr Albrecht, Maria Kotowska, Marcin Dziekiewicz Myślenie kliniczne to przechodzenie od ogółu do szczegółu, od schorzeń najczęstszych do

Bardziej szczegółowo

Czynnościowe bóle brzucha- kiedy podejrzewać, czy i jak leczyć? Krzysztof Fyderek Klinika Pediatrii Gastroenterologii i Żywienia UJCM

Czynnościowe bóle brzucha- kiedy podejrzewać, czy i jak leczyć? Krzysztof Fyderek Klinika Pediatrii Gastroenterologii i Żywienia UJCM Czynnościowe bóle brzucha- kiedy podejrzewać, czy i jak leczyć? Krzysztof Fyderek Klinika Pediatrii Gastroenterologii i Żywienia UJCM Bóle brzucha u dzieci Występowanie nawracającego bólu brzucha od 0.3

Bardziej szczegółowo

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy)

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) Ogrzewacz dolny jest odpowiedzialny za funkcje rozrodcze i wydalanie. Obejmuje podbrzusze i rejon narządów płciowych. Objawy: utrata energii, łatwa

Bardziej szczegółowo

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi.

Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. PIELĘGNOWANIE PACJENTÓW ZE SCHORZENIAMI UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO Krew składa się z części płynnej i składników morfotycznych tj. z osocza, krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. U dorosłego człowieka

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY CHIRURGII LAPAROSKOPOWEJ

PODSTAWY CHIRURGII LAPAROSKOPOWEJ 11 CZĘŚĆ PIERWSZA PODSTAWY CHIRURGII LAPAROSKOPOWEJ ROZDZIAŁ 1 Śladami pionierów laparoskopii Grzegorz S. Lityński / 19 1.1. Wprowadzenie / 19 1.2. Era internistów / 20 1.3. Laparoskopia w ginekologii

Bardziej szczegółowo

Cennik nr 6 ODDZIAŁ CHIRURGII OGÓLNEJ Wartość 1 pkt = 56,00 zł

Cennik nr 6 ODDZIAŁ CHIRURGII OGÓLNEJ Wartość 1 pkt = 56,00 zł kod grupy kod produktu Cennik nr 6 ODDZIAŁ CHIRURGII OGÓLNEJ Wartość 1 pkt = 56,00 zł A01 5.51.01.0001001 Zabiegi wewnątrzczaszkowe z powodu poważnego urazu 139 30 6 A02 5.51.01.0001002 Zabiegi wewnątrzczaszkowe

Bardziej szczegółowo

Piśmiennictwo... 45. Manometria przełyku Krzysztof Fyderek... 31 Założenia, zasady i wskazania do badania manometrycznego przełyku u dzieci...

Piśmiennictwo... 45. Manometria przełyku Krzysztof Fyderek... 31 Założenia, zasady i wskazania do badania manometrycznego przełyku u dzieci... SPIS TREŚCI ROZWÓJ ONTOGENETYCZNY ORAZ FIZJOLOGIA CZYNNOŚCI MOTORYCZNEJ PRZEWODU POKARMOWEGO Krzysztof Fyderek.. 13 Rozwój strukturalny................. 13 Rozwój śródściennego żołądkowo-jelitowego (enteralnego)

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA

Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA RED SENES TEA Sennae folium Zioła do zaparzania w saszetkach, 20 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/ saszetkę Substancja

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA

Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: INFORMACJA DLA PACJENTA LAXANTIA TEA Sennae folium + Sennae fructus angustifoliae Zioła do zaparzania w saszetkach, 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

NIEPRAWIDŁOWE KRWAWIENIA Z DRÓG RODNYCH. Dr n. med. Monika Szymańska

NIEPRAWIDŁOWE KRWAWIENIA Z DRÓG RODNYCH. Dr n. med. Monika Szymańska Dr n. med. Monika Szymańska PRAWIDŁOWE KRWAWIENIE Z Miesiączka Krwawienie maciczne występujące co 25-35 dni Trwające 3-7 dni Utrata krwi 30-80ml Menarche 9-16rż. (Polska 12,8 lat) Menopauza 49-53 rż (Polska

Bardziej szczegółowo

"Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci " Urszula Grzybowska-Chlebowczyk

Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci  Urszula Grzybowska-Chlebowczyk "Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci " Urszula Grzybowska-Chlebowczyk Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: Evidence Based Recommendations

Bardziej szczegółowo

Algorytmy postępowania w przypadku stwierdzenia objawów wskazujących na potencjalną chorobę nowotworową

Algorytmy postępowania w przypadku stwierdzenia objawów wskazujących na potencjalną chorobę nowotworową PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Algorytmy postępowania w przypadku stwierdzenia objawów wskazujących na potencjalną chorobę nowotworową

Bardziej szczegółowo

CHINA RUBRA Chinowiec czerwony Marzanowate

CHINA RUBRA Chinowiec czerwony Marzanowate CHINA RUBRA Chinowiec czerwony Marzanowate Ogólne osłabienie na skutek obfitej utraty płynów organicznych lub długotrwałej gorączki Utrata płynów organicznych Krwawienia z nosa, obfite krwawienia miesiączkowe

Bardziej szczegółowo