BUDOWA TEODOLITÓW. SYSTEMY ODCZYTOWE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BUDOWA TEODOLITÓW. SYSTEMY ODCZYTOWE"

Transkrypt

1 BUDOWA TEODOLITÓW. SYSTEMY ODCZYTOWE Teodolity to instrumenty geodezyjne wykorzystywane do pomiarów któw poziomych i pionowych. Obecnie najczciej wykorzystuje si w pomiarach teodolity (tachimetry Total Station) z elektronicznym systemem pomiarowym, rejestrujce wartoci kierunków poziomych czy pionowych w sposób cigły. Na tym jednak etapie rozdział zostanie powicony klasycznym teodolitom, jak Theo 020B czy Theo 010, które s wyposaone w analogowy jednomiejscowy i dwumiejscowy system odczytowy. Celem takiego a nie innego przedsiwzicia nie jest ucieczka od nowych rozwiza technologicznych, lecz potrzeba zrozumienia problematyki dotyczcej budowy i systemów odczytowych od podstaw. Zanim jednak przejdziemy do omawiania poszczególnych systemów odczytowych, w pierwszej kolejnoci zachodzi potrzeba przedstawienia szczegółowej budowy teodolitów. Budowa ta zostanie zaprezentowana na podstawie teodolitu z jednomiejscowym systemem odczytowym Theo 020B. Na rys. 1 przedstawiono widok teodolitu Theo 020B z wyeksponowaniem poszczególnych jego najwaniejszych elementów składowych. Poniej wymieniono a nastpnie szczegółowo opisano elementy składowe teodolitu Theo 020B wyrónione na rys Spodarka 2. ruby poziomujce 3. Płytka sprynujca 4. ruba dociskowa 5. Pion optyczny 6. Okular pionu optycznego 7. Alidada. Limbus 9. Sprzg repetycyjny 10. Libela alidadowa 11. Libela okrgła 12. Leniwka alidady 13. Zacisk alidady 14. Zacisk lunety 15. Leniwka lunety

2 , 1 Rys. 1. Widok teodolitu z jednomiejscowym systemem odczytowym Theo 020B. 16. Dwigary 17. Krg pionowy 1. Celownik kolimatorowy 19. Luneta 20. Obiektyw lunety 21. Okular lunety 22. Piercie ogniskujcy 23. Lunetka systemu odczytowego 24. Okular lunetki systemu odczytowego 25. Lusterko owietlajce system odczytowy 26. Przełcznik krgu poziomego i pionowego

3 Podstaw teodolitu jest spodarka (1). Moe by ona wbudowana w instrument albo te stanowi doln niezalen cz teodolitu (najczciej stosowane). Mówimy wówczas o spodarce wymiennej. Aby oddzieli górn cz teodolitu od spodarki naley odkrci rub dociskow (4) a nastpnie wyj czop osiowy instrumentu z tulei spodarki. Zakładajc, e wczeniej spodarka została spoziomowana, moemy teraz wsadzi do niej tarcz celownicz. Wykorzystuje si ten schemat przy pomiarze któw metod trzech statywów. W spodarce znajduj si 3 ruby poziomujce (2) zwane te ustawczymi. To włanie przy pomocy tych trzech rub poziomujemy instrument, czyli doprowadzamy o główn instrumentu do pionu. Na rys. 1 wida, e trzy ruby poziomujce s połczone, a cilej mówic przechodz przez trójktn płytk zwan płytk sprynujc (3). Na rodku tej płytki znajduje si otwór z gwintem, w który wkrcana jest ruba zaciskowa statywu. Do ustawienia teodolitu nad punktem (scentrowanie instrumentu) słuy pion optyczny(5). Jest to element optyczny wbudowany w spodark lub w alidad, za pomoc którego moemy ustawi znaczek centrujcy (obserwowany w polu widzenia pionu optycznego) nad punktem. Do ustawienia ostroci znaczka centrujcego słuy okular pionu optycznego(6). Przechodzc do górnej czci teodolitu naley wyróni alidad (7) jako element, na którym znajduj si pozostałe czci składowe teodolitu. Pod obudow alidady znajduje si limbus(). Jest to krg poziomy wykonany najczciej ze szkła z naniesionym podziałem ktowym. To włanie na limbus rzutowane s kierunki ramion mierzonego kta a nastpnie z rónicy tych kierunków wyliczana jest warto kta. Na alidadzie znajduj si dwie libele: libela alidadowa (10), zwana take libel rurkow oraz libela okrgł (11) zwana libel sferyczn. Libele te posiadaj ampułki wypełnione ciecz, w których to znajduje si pcherzyk powietrza. Ampułki te maj wygrawerowane elementy, których punkt rodkowy zwany jest punktem głównym G libeli. Obie te libele słu do wyznaczania płaszczyzn poziomych. Wykonanie tej czynnoci odbywa si za pomoc wspomnianych ju rub poziomujcych. Jeeli pcherzyk powietrza zajmie połoenie rodkowe, tzn. znajdzie si w punkcie G libeli, mówimy wówczas o spoziomowaniu instrumentu. Rónica midzy tymi libelami polega na tym, e libela okrgła słuy w pierwszej kolejnoci do przyblionego spoziomowania teodolitu a dopiero póniej wykorzystujemy libel rurkow do dokładnego spoziomowania instrumentu. Na alidadzie znajduje si take sprzg repetycyjny (9), który sprzga limbus i alidad. Po włczeniu sprzgu warto kierunku poziomego odczytana na limbusie nie ulegnie

4 zmianie mimo obrotu alidady wokół osi głównej instrumentu. Sprzg repetycyjny jest wykorzystywany do pomiaru któw metod repetycyjn. Na alidadzie osadzone s dwa dwigary(16), na których z kolei osadzona jest luneta(19). Przy lewym dwigarze znajduje si krg pionowy(17). Luneta jest to element optyczny, za pomoc którego obserwujemy wyznaczany cel. Dziki wielokrotnemu powikszeniu moemy obserwowa znacznie oddalone obiekty. Jednymi z zasadniczych elementów lunety jest obiektyw(20) i okular(21). Obserwator patrzc do lunety od strony okularu widzi w polu widzenia siatk celownicz w postaci krzya kresek (zwan te siatk kresek) rys. 2. Rys.2. Siatka celownicza widziana przez okular lunety. Ostro siatki celowniczej mona ustawi za pomoc okularu lunety(21). Oprócz siatki celowniczej w polu widzenia lunety znajduje si równie obraz rzeczywisty. Do ustawienia ostroci widzianego obrazu słuy piercie ogniskujcy(22). Jak ju wczeniej wspomniano luneta słuy do obserwacji wybranych elementów, celów. Aby dokładnie skierowa lunet na wybrany cel naley w pierwszej kolejnoci za pomoc celownika kolimatorowego(1) umieszczonego na lunecie ustawi j w danym kierunku w sposób przybliony a nastpnie wykorzysta leniwki alidady(12) i lunety(15) do precyzyjnego ustawienia lunety. Leniwki te słu do bardzo powolnego przesuwania siatki celowniczej w płaszczynie poziomej (leniwka alidady) i pionowej (leniwka lunety). Aby jednak obie te leniwki spełniały swoje role, wczeniej naley uy zacisków alidady(13) i lunety(14). Zacisk alidady unieruchamia alidad wzgldem spodarki uniemoliwiajc tym samym jej obrót wokół osi głównej instrumentu, natomiast zacisk lunety uniemoliwia jej obrót wokół własnej osi. Jak ju wspomniano na pocztku, teodolit słuy do pomiaru któw poziomych i pionowych. Warto kta obliczamy z rónicy dwóch kierunków. Do odczytywania wartoci wyznaczanych kierunków słuy lunetka systemu odczytowego(23). Przed dokonaniem

5 odczytu naley nastawi ostro systemu odczytowego. Słuy do tego okular lunetki systemu odczytowego(24). Aby jednak mona było wykona odczyt z lunetki, cały system odczytowy musi by właciwie owietlony. Umoliwia to lusterko(25), które ustawione pod właciwym ktem zapewnia optymalne nawietlenie systemu odczytowego. Na dwigarze znajduje si take przełcznik krgu poziomego i pionowego (26). Wykorzystujemy go gdy chcemy odczytywa tylko wartoci kierunków z limbusa lub obu krgów jednoczenie. Z kolei na rys. 3 zilustrowano przekrój tego samego teodolitu (rys. 1) widzianego z dwóch stron tzn. w pierwszym i drugim połoeniu lunety. Rysunek ten jest zaczerpnity z pracy kontrolnej studenta Wydziału Geodezji Górniczej i Inynierii rodowiska AGH Przemysława Kurasa. Rys. 3. Przekrój teodolitu z jednomiejscowym systemem odczytowym Theo 020. Pewnym samosprawdzianem czytelnika moe by porównanie rysunków 1 i 3 a nastpnie okrelenie elementów składowych teodolitu na rys. 3 w oparciu o opisane i zaznaczone elementy budowy teodolitu Theo 020 z rys. 1. Naley zaznaczy, e odnoniki na rys. 1 nie pokrywaj si z odnonikami na rys. 3. Znajc ju budow teodolitów moemy przej do omówienia systemów odczytowych stosowanych w Theo 020 i Theo 010. Celowo posłuono si tu przykładem tych dwóch instrumentów geodezyjnych, gdy kady z nich jest wyposaony w zupełnie inny system odczytowy. Pierwszy z nich (Theo 020) zawiera jednomiejscowy a drugi (Theo 010)

6 dwumiejscowy system odczytowy. Jak ju wczeniej wspomniano cały system odczytowy widoczny jest w lunetce systemu odczytowego, w której to obserwujemy obraz limbusa. Ogólnie rzecz ujmujc mona powiedzie, e rónica midzy jedno a dwumiejscowym systemem odczytowym polega na tym, e w teodolitach Theo 020 przez krg poziomy promie wietlny przechodzi jeden raz, a w Theo 010 promie ten przebija limbus dwukrotnie. Przebieg tego procesu ilustruj rys. 4 i 5 Rys. 4. Schemat układu optycznego jednomiejscowego systemu odczytowego [J.Tatarczyk] Krótko omawiaj przebieg promienia (np. dla krgu poziomego Hz) widzimy, e po odbiciu od powierzchni lusterka wpada on do układu optycznego teodolitu. Załamuje si pod ktem 90 0 w pryzmacie trójktnym (2) a nastpnie po przejciu przez pryzmat dachowy (4) zmienia swój bieg o 10 0 i przebija krg poziomy (limbus) zabierajc ze sob fragment opisu z krgu Hz. Nastpnie promie wpada do obiektywu krgu poziomego przechodzc przez dwie soczewki p i r. Soczewki te s odpowiedzialne za wystpowanie błdu paralaksy. Dalej promie pada na pryzmat trójktny załamujc si o 90 0 a nastpnie zmierza do skali, pryzmatu pentagonalnego i ostatecznie do oka obserwatora.

7 Rys. 5. Schemat układu optycznego dwumiejscowego systemu odczytowego [J.Tatarczyk] W układzie optycznym przedstawionym na rys. 5, dla krgu Hz, widzimy, e promie wietlny odbijajc si od lusterka pada na pryzmat trójktny (3) załamujc si o 90 0 a nastpnie na pryzmat dachowy (9), gdzie zmienia swój bieg o Dalej przechodzi przez limbus przebijajc go po raz pierwszy i zabierajc ze sob jego obraz w punkcie A. Nastpnie promie przechodzi przez system justujcy G Hz po czym ponownie przebija krg poziomy zabierajc tym razem fragment jego opisu w punkcie B. Ponownie przechodzi przez pryzmat dachowy zmieniajc swój bieg o 10 0 i wpadajc do obiektywu krgu poziomego, w którym to znajduj si dwie soczewki p i r. Teraz na przeszkodzie stanł pryzmat W, który jest odpowiedzialny za to, e widzimy jeden z krgów: poziomy lub pionowy. Jeeli chcielibymy aby widoczny był obraz krgu Hz naley za pomoc ruby mikrometrycznej zmieni połoenie pryzmatu W, który si odchyli i promie wietlny dla krgu Hz bdzie mógł pokonywa dalsz drog. Pada on nastpnie na par klinów nieruchomych i ruchomych, które to s powizane ze skal mikrometru. Nastpnie po przejciu przez pryzmat rozdzielczy R i pentagonalny P wpada do oka obserwatora. Mona powiedzie, e w efekcie kocowym, w jednomiejscowym systemie odczytowym widzimy tylko jeden obraz krgu poziomego w postaci skali a w

8 dwumiejscowym dwa obrazy krgu poziomego. Przykład odczytu z jednomiejscowego systemu odczytowego przedstawiono na rys. 6 a i dwumiejscowego na rys. 7a i 7b Rys.6. Na rys. 6 odczyt wynosi 166 g 94 c 20 cc. Jak dokonywa odczytu? Otó jeli chodzi o grady to w polu widzenia widzimy tylko dwie kreski limbusa (w naszym przykładzie 166 i 167). Bierzemy jednak tylko t warto kreski limbusa pod uwag, która przecina skal, czyli 166 g. W przypadku wartoci centygradów ( c ) naley policzy ile najmniejszych pełnych jednostek mamy od pocztku skali (od zera) do miejsca przecicia kreski limbusa na skali, gdy to włanie najmniejsza jednostka na skali to 1 c. Dla ułatwienia co 10 c mamy opisane na skali wartoci 1 (czyli 10 c ), 2 (czyli 20 c ) itd. Natomiast wartoci decymiligradów ( cc ) naley oszacowa. Bierzemy pod uwag t jedn jednostk, przez któr przechodzi kreska limbusa i oceniamy czy przechodzi ona bliej wartoci 94 c czy 95 c. Naley pamita, e decymiligrady ( cc ) szacujemy z dokładnoci co 20 cc, czyli kocówka moe osiga wartoci 00 cc, 20 cc, 40 cc, 60 cc lub 0 cc. Dwumiejscowy system odczytowy został zaprezentowany dla teodolitu Theo 010B (rys. 7a) i Theo 010 (rys. 7b) A 30 B Rys.7a.

9 A B Rys. 7b. Na rys. 7a odczyt wynosi 149 g 77 c 5 cc. W pierwszej kolejnoci naley doprowadzi do koincydencji obrazy krgów A i B za pomoc ruby mikrometrycznej. Dopiero teraz moemy dokona odczytu. W lewym górnym okienku odczytujemy warto gradów 149 g. Wartoci dziesitek centygradów ( c ) 70 c - odczytujemy z jednego z dwóch połczonych ze sob okienek prostoktnych. Naley zaznaczy, e w jednym okienku prostoktnym odczytujemy wartoci parzyste a w drugim odczytuje si wartoci nieparzyste. Nastpnie ze skali mikrometru odczytujemy jednostki centygradów ( c ) 7 c - oraz pełn warto decymiligradów ( cc ) 5 cc. Odczyt na skali mikrometru wyznacza poprzeczna kreska indeksowa. Po lewej stronie skali mikrometru umieszczone s wartoci jednostek centygradów ( c ) a po prawej wartoci decymiligradów ( cc ). Najmniejsza jednostka na skali mikrometru to 2 cc, wic moemy, tak jak w przykładzie, oszacowa t warto z dokładnoci dwukrotnie wiksz, czyli do 1 cc. Na rys. 7b odczyt wynosi 7 g 7 c 5 cc. W pierwszej kolejnoci naley doprowadzi do koincydencji obrazy krgów A i B za pomoc ruby mikrometrycznej. W tym przypadku wartoci gradów - 7 g odczytujemy z obrazu krgu A. Bierzemy pod uwag t warto gradów, która róni si o 200 g wzgldem wartoci gradów widocznej na obrazie krgu B, zlokalizowanej na prawo wzgldem wartoci z krgu A - 27 g. Nastpnie odczytujemy wartoci dziesitek centygradów ( c ) 0 c. W tym celu liczymy ile jednostek znajduje si midzy odczytem 7 g a 27 g. Kad tak jednostk traktujemy jako warto 10 c. W naszym przypadku liczba jednostek midzy 7 g a 27 g wynosi, std 0 c. Naley jednak podkreli, e w rzeczywistoci najmniejsza jednostka to 20 c. Odczytujemy jednak t jednostk jako 10 c, gdy przy doprowadzaniu do koincydencji obrazy krgów A i B rub mikrometryczn, obrazy te przemieszczaj si w przeciwnych kierunkach. Pokonuj wic połow drogi aby

10 doprowadzi je do koincydencji. Dlatego te wartoci tych jednostek dzielimy przez połow, czyli otrzymujemy 10 c. Na kocu odczytujemy jednostki centygradów 7 c i pełn warto decymiligradów 5 cc. Wykonujemy to na skali mikrometru w taki sam sposób jak przy omawianiu rys. 7a.

SPRAWDZENIE I REKTYFIKACJA POLOWA - TEODOLITU Z JEDNOMIEJSCOWYM SYSTEMEM ODCZYTOWYM THEO 020

SPRAWDZENIE I REKTYFIKACJA POLOWA - TEODOLITU Z JEDNOMIEJSCOWYM SYSTEMEM ODCZYTOWYM THEO 020 SPRAWDZENIE I REKTYFIKACJA POLOWA - TEODOLITU Z JEDNOMIEJSCOWYM SYSTEMEM ODCZYTOWYM THEO 020 Kady geodeta przed wykonaniem pomiarów powinien sprawdzi czy teodolit jest wolny od błdów instrumentalnych.

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY DO POMIARÓW KĄTOWYCH

PRZYRZĄDY DO POMIARÓW KĄTOWYCH PRZYRZĄDY DO POMIARÓW KĄTOWYCH LIBELE urządzenia do poziomowania Zasada działania: układanie się swobodnej powierzchni cieczy (gazowy pęcherzyk swej pary) w poziomie w zamkniętym naczyniu (ampułce) z właściwie

Bardziej szczegółowo

Pomiary kątów WYKŁAD 4

Pomiary kątów WYKŁAD 4 Pomiary kątów WYKŁAD 4 POMIAR KĄTÓW W geodezji mierzy się: kąty poziome (horyzontalne) α =(0,360 o ) kąty pionowe (wertykalne) β =(0,90 o ;0,-90 o ) kąty zenitalne z = (0,180 o ) (w których kierunkiem

Bardziej szczegółowo

PIONY, PIONOWNIKI, CENTROWNIKI PRZYRZĄDY SŁUŻĄCE DO CENTROWANIA INSTRUMENTÓW I SYGNAŁÓW

PIONY, PIONOWNIKI, CENTROWNIKI PRZYRZĄDY SŁUŻĄCE DO CENTROWANIA INSTRUMENTÓW I SYGNAŁÓW PIONY, PIONOWNIKI, CENTROWNIKI PRZYRZĄDY SŁUŻĄCE DO CENTROWANIA INSTRUMENTÓW I SYGNAŁÓW ZADANIE PIONÓW: ustawienie instrumentu i sygnału centrycznie nad punktem. ZADANIE PIONOWNIKOW: badanie pionowości,

Bardziej szczegółowo

TEODOLIT - instrument kątomierczy do wyznaczania dowolnych kierunków, a tym samym pomiaru kątów poziomych i pionowych.

TEODOLIT - instrument kątomierczy do wyznaczania dowolnych kierunków, a tym samym pomiaru kątów poziomych i pionowych. TEODOLITY TEODOLIT - instrument kątomierczy do wyznaczania dowolnych kierunków, a tym samym pomiaru kątów poziomych i pionowych. Wcześniej: goniometr, busola z przeziernikiem, pochylnik Brandisa, żyroskop.

Bardziej szczegółowo

BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ

BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ Luneta celownicza składa si z nastpujcych sekcji (liczc od obiektywu): - soczewek obiektywu - układu regulacji paralaxy (dotyczy lunet sportowych) - mechanizmu regulacji krzya

Bardziej szczegółowo

BADANIA TORÓW SUWNICOWYCH

BADANIA TORÓW SUWNICOWYCH INSTYTUT KONSTRUKCJI MASZYN KIERUNEK: TRANSPORT PRZEDMIOT: INFRASTRUKTURA TRANSPORTU BLISKIEGO LABORATORIUM BADANIA TORÓW SUWNICOWYCH Tests tracks of overhead crane BADANIA TORÓW SUWNICOWYCH Tests tracks

Bardziej szczegółowo

Metoda pojedynczego kąta Metoda kierunkowa

Metoda pojedynczego kąta Metoda kierunkowa PodstawyGeodezji Pomiar kątów poziomych Metoda pojedynczego kąta Metoda kierunkowa mgr inŝ. Geodeta Tomasz Miszczak e-mail: tomasz@miszczak.waw.pl Metody pomiaru kątów poziomych 1. Odmiany metody kątowej:

Bardziej szczegółowo

POMIAR KĄTÓW POZIOMYCH. Pomiar kąta metodą pojedynczego kąta

POMIAR KĄTÓW POZIOMYCH. Pomiar kąta metodą pojedynczego kąta POMIR KĄTÓW POZIOMYCH W niniejszym rozdziale poświęcimy uwagę przede wszystkim trzem metodom pomiaru kątów poziomych. Są to : 1. Pomiar kątów metodą pojedynczego kąta. 2. Pomiar kątów metodą kierunkową.

Bardziej szczegółowo

BUDOWA NIWELATORÓW SAMOPOZIOMUJĄCYCH. ODCZYTY Z ŁAT NIWELACYJNYCH. SPRAWDZENIE I REKTYFIKACJA NIWELATORÓW SAMOPOZIOMUJĄCYCH METODĄ POLOWĄ.

BUDOWA NIWELATORÓW SAMOPOZIOMUJĄCYCH. ODCZYTY Z ŁAT NIWELACYJNYCH. SPRAWDZENIE I REKTYFIKACJA NIWELATORÓW SAMOPOZIOMUJĄCYCH METODĄ POLOWĄ. BUDOWA NIWELATORÓW SAMOPOZIOMUJĄCYCH. ODCZYTY Z ŁAT NIWELACYJNYCH. SPRAWDZENIE I REKTYFIKACJA NIWELATORÓW SAMOPOZIOMUJĄCYCH METODĄ POLOWĄ. Przed rozpoczęciem pomiarów niwelacyjnych naleŝy dokładnie sprawdzić

Bardziej szczegółowo

Pomiar kątów poziomych

Pomiar kątów poziomych Pomiar kątów poziomych Pomiar kątów poziomych W ciągu ostatnich 100 lat, na świecie, nie zaobserwowano istotnego wzrostu dokładności pomiarów kątowych. Obecnie nic nie wskazuje na to, aby sytuacja ta uległa

Bardziej szczegółowo

PodstawyGeodezji. Metody i techniki pomiarów kątowych

PodstawyGeodezji. Metody i techniki pomiarów kątowych PodstawyGeodezji Metody i techniki pomiarów kątowych Zasady pomiaru kątów poziomych i pionowych mgr inŝ. Geodeta Tomasz Miszczak e-mail: tomasz@miszczak.waw.pl Pomiar kątów W geodezji mierzy się: kąty

Bardziej szczegółowo

Teodolit. Dawniej Obecnie

Teodolit. Dawniej Obecnie Teodolit Dawniej Obecnie Teodolit Teodolit jest przyrządem służącym do pomiaru kątów poziomych jak i pionowych Obecnie w poligonizacji i drobnych pomiarach geodezyjnych pracach inżynierskich Dawniej w

Bardziej szczegółowo

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH Prawa Euklidesa: 1. Promień padający i odbity znajdują się w jednej płaszczyźnie przechodzącej przez prostopadłą wystawioną do powierzchni zwierciadła w punkcie odbicia.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne ĆWICZENIE 4 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO Wprowadzenie teoretyczne Rys. Promień przechodzący przez pryzmat ulega dwukrotnemu załamaniu na jego powierzchniach bocznych i odchyleniu o kąt δ. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw 1) Instrukcja wykonawcza

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw 1) Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 76A WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU CZĘŚĆ (A-zestaw ) Instrukcja wykonawcza. Wykaz przyrządów Spektrometr (goniometr) Lampy spektralne Pryzmaty. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

I PRACOWNIA FIZYCZNA, UMK TORUŃ

I PRACOWNIA FIZYCZNA, UMK TORUŃ I PRACOWNIA FIZYCZNA, UMK TORUŃ Instrukcja do ćwiczenia nr 59 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA W SZKLE METODĄ KĄTA NAJMNIEJSZEGO ODCHYLENIA Instrukcje wykonali: G. Maciejewski, I. Gorczyńska

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła

Wyznaczanie współczynnika załamania światła Ćwiczenie O2 Wyznaczanie współczynnika załamania światła O2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie współczynnika załamania światła dla przeźroczystych, płaskorównoległych płytek wykonanych z

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI (CZĘŚĆ 1):

SPIS TREŚCI (CZĘŚĆ 1): SPIS TREŚCI (CZĘŚĆ 1): Przedmowa do wydania III... 8 Rozdział 1: Wiadomości wstępne... 9 1.1. Definicja, zadania i podział geodezji... 9 1.2. Rys historyczny geodezji i kartografii... 13 1.3. Powierzchnie

Bardziej szczegółowo

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie z budową i zasadą działania mikroskopu optycznego.. Wyznaczenie współczynnika załamania światła

Bardziej szczegółowo

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Przyrządy z noniuszami: Noniusz jest pomocniczą podziałką, służącą do powiększenia dokładności

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEODEZJA I:

SPIS TREŚCI GEODEZJA I: SPIS TREŚCI GEODEZJA I: Przedmowa... 8 Rozdział 1: Wiadomości wstępne... 9 1.1. Definicja, zadania i podział geodezji...9 1.2. Powierzchnie odniesienia... 11 1.3. Geodezyjny system odniesień przestrzennych...

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr inż. Łukasz Amanowicz Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne 3 TEMAT ĆWICZENIA: Badanie składu pyłu za pomocą mikroskopu

Bardziej szczegółowo

Wykład 9. Tachimetria, czyli pomiary sytuacyjnowysokościowe. Tachimetria, czyli pomiary

Wykład 9. Tachimetria, czyli pomiary sytuacyjnowysokościowe. Tachimetria, czyli pomiary Wykład 9 sytuacyjnowysokościowe 1 Niwelacja powierzchniowa metodą punktów rozproszonych Przed przystąpieniem do pomiaru należy dany obszar pokryć siecią poligonową. Punkty poligonowe utrwalamy palikami

Bardziej szczegółowo

Używany tachimetr GTS-703 NR QC8669

Używany tachimetr GTS-703 NR QC8669 Używany tachimetr GTS-703 NR QC8669 Używany tachimetr elektroniczny GTS-703 2 1. Tachimetr elektroniczny Topcon GTS-703 Instrument o wysokiej dokładności pomiaru kąta 5 (15cc) posiada wewnętrzną rejestrację

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka)

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) PROGRAM DO OBSŁUGI TELEFONU KOMÓRKOWEGO I. Instalacja: MOLIWOCI POŁCZENIA TELEFONU Z

Bardziej szczegółowo

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru Ćwiczenie nr 9 Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru I. Zestaw przyrządów 1. Spektrometr 2. Lampy spektralne: helowa i rtęciowa 3. Pryzmaty szklane, których własności mierzymy II. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

POMIAR SZCZEGÓŁÓW TERENOWYCH METODĄ BIEGUNOWĄ

POMIAR SZCZEGÓŁÓW TERENOWYCH METODĄ BIEGUNOWĄ POMIAR SZCZEGÓŁÓW TERENOWYCH METODĄ BIEGUNOWĄ Jedną z najbardziej znanych i powszechnie stosowanych metod zdjęcia szczegółów jest metoda biegunowa. Polega ona na pomiarze w terenie, z obranego stanowiska

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 13/ WUP 06/16

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 13/ WUP 06/16 PL 222058 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 222058 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 402133 (22) Data zgłoszenia: 19.12.2012 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-1

Ć W I C Z E N I E N R O-1 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O- WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU

Bardziej szczegółowo

Kamery naziemne. Wykonanie fotogrametrycznych zdjęć naziemnych.

Kamery naziemne. Wykonanie fotogrametrycznych zdjęć naziemnych. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Kamery naziemne. Wykonanie fotogrametrycznych zdjęć naziemnych. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Rys1 Rys 2 1. metoda analityczna. Rys 3 Oznaczamy prdy i spadki napi jak na powyszym rysunku. Moemy zapisa: (dla wzłów A i B)

Rys1 Rys 2 1. metoda analityczna. Rys 3 Oznaczamy prdy i spadki napi jak na powyszym rysunku. Moemy zapisa: (dla wzłów A i B) Zadanie Obliczy warto prdu I oraz napicie U na rezystancji nieliniowej R(I), której charakterystyka napiciowo-prdowa jest wyraona wzorem a) U=0.5I. Dane: E=0V R =Ω R =Ω Rys Rys. metoda analityczna Rys

Bardziej szczegółowo

Zenit z. z 2 P 1. z 1. r 1 P 2

Zenit z. z 2 P 1. z 1. r 1 P 2 Wykład 6 Pomiary kątowe i liniowe Wykład 6 1 Definicja kąta poziomego i pionowego Kąt uzyskuje się jako różnicę dwóch kierunków W zależności od tego czy pomiar przebiega w płaszczyźnie poziomej czy pionowej,

Bardziej szczegółowo

MP69 ZETTLER EXPERT. Osłona przeciwwietrzna MP69 Nr kat. 572.001 Osłona przeciwwietrzna stalowa SMP69 Nr kat. 572.002

MP69 ZETTLER EXPERT. Osłona przeciwwietrzna MP69 Nr kat. 572.001 Osłona przeciwwietrzna stalowa SMP69 Nr kat. 572.002 Osłona przeciwwietrzna Nr kat. 572.001 Osłona przeciwwietrzna stalowa S Nr kat. 572.002 ZETTLER EXPERT Osłony przeciwwietrzne / S instalowane s na kanałach wlotu powietrza w instalacjach klimatyzacyjnych

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła Ćwiczenie O3 Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła O3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali

Bardziej szczegółowo

OPIS NIWELATORA. tora

OPIS NIWELATORA. tora OPIS NIWELATORA tora 1. Lusterko libelli 2. Libella pudełkowa 3. Śruba ustawcza libelli pudełkowej 4. Śruba mikroruchu 5. Śruba ustawcza spodarki 6. Płyta spodarki 7. Kolimator 8. Obiektyw 9. Pokrętło

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE Pomiary kątów (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki

POMIARY OPTYCZNE Pomiary kątów (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki POMIARY OPTYCZNE 1 { 10. (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki 1) Metoda autokolimacyjna i 2φn a = 2φnf ob φ = a 2nf ob Pomiary płytek płasko-równoległych 2) Metody interferencyjne (prążki równej grubości)

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania I

Przedmowa do wydania I Przedmowa do wydania I Podręcznik Geodezja I powstał na bazie skryptu Wykłady i ćwiczenia z geodezji 1, którego dwa wydania ukazały się wcześniej w latach 1999-2002 i został napisany przede wszystkim dla

Bardziej szczegółowo

OPIS PATENTOWY. Patent dodatkowy do patentu. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano:

OPIS PATENTOWY. Patent dodatkowy do patentu. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano: POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA OPIS PATENTOWY Patent dodatkowy do patentu Zgłoszono: 80 02 12 (P. 221975) 125946 CZYTELNIA Urzędu Fatontov*«9 URZĄD PATENTOWY PRL Pierwszeństwo^ Zgłoszenie ogłoszono: 8108

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 77 POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów Ława optyczna z podziałką, oświetlacz z zasilaczem i płytka z wyciętym wzorkiem, ekran Komplet soczewek z oprawkami

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 5: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Cel ćwiczenia: Wyznaczenie współczynnika załamania światła dla szkła i pleksiglasu metodą pomiaru grubości

Bardziej szczegółowo

Amortyzacja rodków trwałych

Amortyzacja rodków trwałych Amortyzacja rodków trwałych Wydawnictwo Podatkowe GOFIN http://www.gofin.pl/podp.php/190/665/ Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowoci z dnia 2003-07-20 Nr 7 Nr kolejny 110 Warto pocztkow rodków trwałych

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 9. Metody sprawdzania instrumentów optycznych. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 9. Metody sprawdzania instrumentów optycznych. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE 1 Wykład 9 Metody sprawdzania instrumentów optycznych Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 18/11 bud. A-1 http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/

Bardziej szczegółowo

PPUH SONOPAN Sp. z o.o. 15-950 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/2 tel./fax: (85) 742 36 62, 742 32 19

PPUH SONOPAN Sp. z o.o. 15-950 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/2 tel./fax: (85) 742 36 62, 742 32 19 PPUH SONOPAN Sp. z o.o. 15-950 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/2 tel./fax: (85) 742 36 62, 742 32 19 http://www.sonopan.com.pl e-mail: poczta@sonopan.com.pl SPIS TRECI: 1. CHARAKTERYSTYKA PRZYRZDU...2 1.1.

Bardziej szczegółowo

POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW

POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW Józef Zawada Instrukcja do ćwiczenia nr P12 Temat ćwiczenia: POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW Cel ćwiczenia Celem niniejszego ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Nauka o œwietle. (optyka)

Nauka o œwietle. (optyka) Nauka o œwietle (optyka) 11 Nauka o œwietle (optyka) 198 Prostopad³oœcienne pude³ka, wykonane z tektury, posiadaj¹ z boku po cztery okienka (,, C, D). Do okienek kierujemy równoleg³e wi¹zki promieni. Zauwa

Bardziej szczegółowo

Pomiar współczynnika załamania światła OG 1

Pomiar współczynnika załamania światła OG 1 I. Cel ćwiczenia: Pomiar współczynnika załamania światła OG 1 1. Zapoznanie się z budową i zasadą działania goniometru. 2. Poznanie metody pomiaru kątów pryzmatu 3. Poznanie metody pomiaru współczynników

Bardziej szczegółowo

rysunek. Standardowym Przybornika Elips.

rysunek. Standardowym Przybornika Elips. 1. Na pocztek otwórz Corela 2. Kliknij na ikonie Nowy rysunek. Jeli program został wczeniej przez Ciebie otwarty i zamknłe tylko poprzedni plik, nacinij na ikon Nowy na pasku Standardowym - ukae si pusta

Bardziej szczegółowo

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych,

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych, Wstp W nowoczesnym wiecie coraz istotniejsz rol odgrywa informacja i łatwy dostp do niej. Nie dziwi wic fakt, i nowoczesne telefony komórkowe to nie tylko urzdzenia do prowadzenia rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi linijki koincydencyjnej do pomiaru odległości między prążkami dyfrakcyjnymi

Instrukcja obsługi linijki koincydencyjnej do pomiaru odległości między prążkami dyfrakcyjnymi POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Inżynierii Materiałowej Instrukcja obsługi linijki koincydencyjnej do pomiaru odległości między prążkami dyfrakcyjnymi

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Pomiar rzeczywistego zarysu krzywki. 2.

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP

ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP Elbieta CHLEBICKA Agnieszka GUZIK Wincenty LIWA Politechnika Wrocławska ZMIANY W KRZYWIZNACH KRGOSŁUPA MCZYZN I KOBIET W POZYCJI SIEDZCEJ W ZALENOCI OD TYPU POSTAWY CIAŁA WSTP siedzca, która jest przyjmowana

Bardziej szczegółowo

geometry a w przypadku istnienia notki na marginesie: 1 z 5

geometry a w przypadku istnienia notki na marginesie: 1 z 5 1 z 5 geometry Pakiet słuy do okrelenia parametrów strony, podobnie jak vmargin.sty, ale w sposób bardziej intuicyjny. Parametry moemy okrela na dwa sposoby: okrelc je w polu opcji przy wywołaniu pakiety:

Bardziej szczegółowo

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ugruntowanie wiadomości dotyczących pomiarów wielkości geometrycznych z wykorzystaniem prostych przyrządów pomiarowych - suwmiarek i mikrometrów. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy:

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy: wiczenie 3 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie kwerend, formularzy Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania formularzy operujcych na danych z tabel oraz metodami tworzenia kwerend

Bardziej szczegółowo

MULTIMETR CYFROWY UT 20 B INSTRUKCJA OBSŁUGI

MULTIMETR CYFROWY UT 20 B INSTRUKCJA OBSŁUGI MULTIMETR CYFROWY UT 20 B INSTRUKCJA OBSŁUGI Instrukcja obsługi dostarcza informacji dotyczcych parametrów technicznych, sposobu uytkowania oraz bezpieczestwa pracy. Strona 1 1.Wprowadzenie: Miernik UT20B

Bardziej szczegółowo

MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII

MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII TEST PRZED MATUR 007 MODELE ODPOWIEDZI DO PRZYKŁADOWEGO ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO Z FIZYKI I ASTRONOMII ZAKRES ROZSZERZONY Numer zadania......3. Punktowane elementy rozwizania (odpowiedzi) za podanie odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 8. Pomiar ogniskowej układu optycznego. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 8. Pomiar ogniskowej układu optycznego. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE 1 Wykład 8 Pomiar ogniskowej układu optycznego Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 18/11 bud. A-1 http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ PRZYPOMNIENIE:

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

- 1 - Regulacja gstoci sadzenia w rzdzie. ( Dotyczy punktu 8 instrukcji obsługi ).

- 1 - Regulacja gstoci sadzenia w rzdzie. ( Dotyczy punktu 8 instrukcji obsługi ). - 1 - Regulacja gstoci sadzenia w rzdzie. ( Dotyczy punktu 8 instrukcji obsługi ). Odległo midzy sadzonkami w rzdzie uzaleniona jest od iloci chwytaków tarczy sadzcej, stosowanego przełoenia przekładni

Bardziej szczegółowo

S P E K T R O S K O P S Z K O L N Y P R Y Z M A T Y C ZN Y 1

S P E K T R O S K O P S Z K O L N Y P R Y Z M A T Y C ZN Y 1 Przeznaczenie S P E K T R O S K O P S Z K O L N Y P R Y Z M A T Y C ZN Y 1 Spektroskop szkolny służy do demonstracji i doświadczeń przy nauczaniu fizyki, zarówno w gimnazjach jak i liceach. Przy pomocy

Bardziej szczegółowo

FAKTURA PRZEDPŁATA PODRCZNIK UYTKOWNIKA

FAKTURA PRZEDPŁATA PODRCZNIK UYTKOWNIKA FAKTURA PRZEDPŁATA PODRCZNIK UYTKOWNIKA Alterkom Sp. z o.o., ul. Halszki 37/28A, 30-611 Kraków tel./fax +48 12 654-06-85 email:biuro@alterkom.pl www.alterkom.pl Moduł Faktura Przedpłata działajcy w powizaniu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe obiekty AutoCAD-a

Podstawowe obiekty AutoCAD-a LINIA Podstawowe obiekty AutoCAD-a Zad1: Narysowa lini o pocztku w punkcie o współrzdnych (100, 50) i kocu w punkcie (200, 150) 1. Wybierz polecenie rysowania linii, np. poprzez kilknicie ikony. W wierszu

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

PL 210566 B1. UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU, Wrocław, PL 11.07.2005 BUP 14/05. KAZIMIERZ ĆMIELEWSKI, Wrocław, PL 29.02.

PL 210566 B1. UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU, Wrocław, PL 11.07.2005 BUP 14/05. KAZIMIERZ ĆMIELEWSKI, Wrocław, PL 29.02. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210566 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 371985 (51) Int.Cl. G02B 27/30 (2006.01) G02B 23/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT: Ćwiczenie nr 4 POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć 3 wskazane kąty zadanego przedmiotu

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ CENOWY A B C D E F G

FORMULARZ CENOWY A B C D E F G (pieczęć Wykonawcy) FORMULARZ CENOWY CZĘŚĆ II: Dostawa urządzeń 2.1.1 Dalmierz laserowy a) fabrycznie nowy (nieeksploatowany, wyprodukowany nie wcześniej niż w 2014 roku) b) zasięg pomiaru min. 80 m c)

Bardziej szczegółowo

BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI

BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI ĆWICZENIE 43 BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI Układ optyczny mikroskopu składa się z obiektywu i okularu rozmieszczonych na końcach rury zwanej tubusem. Przedmiot ustawia się w odległości większej

Bardziej szczegółowo

DOŚWIADCZENIE MILLIKANA

DOŚWIADCZENIE MILLIKANA DOŚWIADCZENIE MILLIKANA Wyznaczenie wartości ładunku elementarnego metodą Millikana Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ładunku elementarnego ( ładunku elektronu) metodą zastosowaną przez R.A

Bardziej szczegółowo

Total Station Zoom30

Total Station Zoom30 Total Station Zoom30 O firmie GeoMax jest międzynarodową, aktywnie działającą firmą, która produkuje oraz rozpowszechnia sprzęt geodezyjny najwyższej klasy. Dostarczamy kompleksowych rozwiązań instrumentalnych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu Pilot PS 5rc

Instrukcja obsługi programu Pilot PS 5rc Instrukcja obsługi programu Pilot PS 5rc Spis treci 1.Wprowadzenie....3 2. Wymagania....3 3. Instalacja oprogramowania...3 4. Uruchomienie Programu...5 4.1. Menu główne...5 4.2. Zakładki...6 5. Praca z

Bardziej szczegółowo

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT TEMAT: Pracujemy w programie Power Point. Czas (4 x 45 minut ) ZAKRES TRECI PROGRAMOWYCH: Bezpieczestwo, higiena i reguły pracy przy komputerze Sposoby porozumiewania si

Bardziej szczegółowo

System rejestracji przemieszcze pojazdu wzgldem osi X,Y,Z.

System rejestracji przemieszcze pojazdu wzgldem osi X,Y,Z. System rejestracji przemieszcze pojazdu wzgldem osi X,Y,Z. System umoliwia: - rejestracj statycznego przechyłu pojazdu - pomiar kta nachylenia drogi / podłoa - rejestracj przechyłów bocznych i wzdłunych

Bardziej szczegółowo

Stosowanie instrumentów geodezyjnych 311[10].Z1.01

Stosowanie instrumentów geodezyjnych 311[10].Z1.01 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Anna Betke Stosowanie instrumentów geodezyjnych 311[10].Z1.01 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2007 Recenzenci:

Bardziej szczegółowo

Pomiary otworów. Ismena Bobel

Pomiary otworów. Ismena Bobel Pomiary otworów Ismena Bobel 1.Pomiar średnicy otworu suwmiarką. Pomiar został wykonany metodą pomiarową bezpośrednią. Metoda pomiarowa bezpośrednia, w której wynik pomiaru otrzymuje się przez odczytanie

Bardziej szczegółowo

Wykład 7 Teodolit - instrument do pomiaru kątów

Wykład 7 Teodolit - instrument do pomiaru kątów Wykład 7 Teodolit - instrument do pomiaru kątów Prof. dr hab. Adam Łyszkowicz Katedra Geodezji Szczegółowej UWM w Olsztynie adaml@uwm.edu.pl Heweliusza 12, pokój 04 Teodolit Dawniej Obecnie 2 Teodolit

Bardziej szczegółowo

1) Grafy eulerowskie własnoci algorytmy. 2) Problem chiskiego listonosza

1) Grafy eulerowskie własnoci algorytmy. 2) Problem chiskiego listonosza 165 1) Grafy eulerowskie własnoci algorytmy 2) Problem chiskiego listonosza 166 Grafy eulerowskie Def. Graf (multigraf, niekoniecznie spójny) jest grafem eulerowskim, jeli zawiera cykl zawierajcy wszystkie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: MATEMATYKA Z ELEMENTAMI FIZYKI Kod przedmiotu: ISO73; INO73 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Katarzyna Jach Marcin Kuliski Politechnika Wrocławska Program CalcuLuX jest narzdziem wspomagajcym proces projektowania owietlenia, opracowanym przez Philips Lighting.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzanie i zmiany faktur z zakupu, wydruk rejestru zakupu

Wprowadzanie i zmiany faktur z zakupu, wydruk rejestru zakupu Sterowanie procedurami programu "Rejestr zakupu" odbywa si poprzez wybór jednej z kilku proponowanych akurat na ekranie moliwoci. U dołu ekranu wypisywany jest komunikat bliej objaniajcy wybran aktualnie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ MIKROSKOP 1. Cel dwiczenia Zapoznanie się z budową i podstawową obsługo mikroskopu biologicznego. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Budowa mikroskopu. Powstawanie obrazu

Bardziej szczegółowo

Geodezja czyli sztuka mierzenia Ziemi

Geodezja czyli sztuka mierzenia Ziemi 1 PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GEODEZJI... 10 1.1 FIGURA ZIEMI... 10 1.2 FIZYCZNA POWIERZCHNIA ZIEMI, ELIPSOIDA, GEOIDA... 13 1.3 GEOIDA A ŚREDNI POZIOM MORZA... 14 1.4 ELIPSOIDA... 16 1.5 KRÓTKA HISTORIA GEODEZJI...

Bardziej szczegółowo

Zakres wiadomości i umiejętności z przedmiotu GEODEZJA OGÓLNA dla klasy 1ge Rok szkolny 2014/2015r.

Zakres wiadomości i umiejętności z przedmiotu GEODEZJA OGÓLNA dla klasy 1ge Rok szkolny 2014/2015r. Zakres wiadomości i umiejętności z przedmiotu GEODEZJA OGÓLNA dla klasy 1ge - Definicja geodezji, jej podział i zadania. - Miary stopniowe. - Miary długości. - Miary powierzchni pola. - Miary gradowe.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie B-2 Temat: POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI Opracowanie: dr inż G Siwiński Aktualizacja i opracowanie elektroniczne:

Bardziej szczegółowo

Zadanie egzaminacyjne

Zadanie egzaminacyjne Zadanie egzaminacyjne W celu aktualizacji mapy zasadniczej należy założyć w terenie osnowę pomiarową sytuacyjno-wysokościową jako ciąg dwustronnie nawiązany. Współrzędne punktów nawiązania zamieszczone

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i analiza zadaniowa interfejsu na przykładzie okna dialogowego.

Projektowanie i analiza zadaniowa interfejsu na przykładzie okna dialogowego. Projektowanie i analiza zadaniowa interfejsu na przykładzie okna dialogowego. Jerzy Grobelny Politechnika Wrocławska Projektowanie zadaniowe jest jednym z podstawowych podej do racjonalnego kształtowania

Bardziej szczegółowo

TEST NR 1. 1. znak ten oznacza : A. Punkty na dowolnej budowli B. Kościół C. Punkty na kościele D. Cmentarz

TEST NR 1. 1. znak ten oznacza : A. Punkty na dowolnej budowli B. Kościół C. Punkty na kościele D. Cmentarz TEST NR 1 1. znak ten oznacza : A. Punkty na dowolnej budowli B. Kościół C. Punkty na kościele D. Cmentarz 2. znak ten oznacza: A. Punkt nieodnaleziony B. Punkt zniszczony C. Punkt na budowli z przeniesieniem

Bardziej szczegółowo

Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów

Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów 16 KATEDRA FIZYKI STOSOWANEJ PRACOWNIA FIZYKI Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów Wprowadzenie Mikroskop jest przyrządem optycznym dającym znaczne powiększenia małych przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Temat: Geometria obliczeniowa cz II. Para najmniej odległych punktów. Sprawdzenie, czy istnieje para przecinajcych si odcinków.

Temat: Geometria obliczeniowa cz II. Para najmniej odległych punktów. Sprawdzenie, czy istnieje para przecinajcych si odcinków. Temat: Geometria obliczeniowa cz II. Para najmniej odległych punktów. Sprawdzenie, czy istnieje para przecinajcych si odcinków. 1. Para najmniej odległych punktów WP: Dany jest n - elementowy zbiór punktów

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH CECH FUNKCJONALNYCH TACHIMETRÓW ELEKTRONICZNYCH GEODEZJA TOM 12 ZESZYT 1 2006.

1. Wprowadzenie CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH CECH FUNKCJONALNYCH TACHIMETRÓW ELEKTRONICZNYCH GEODEZJA TOM 12 ZESZYT 1 2006. GEODEZJA TOM 12 ZESZYT 1 2006 Ma³gorzata Buœko* CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH CECH FUNKCJONALNYCH TACHIMETRÓW ELEKTRONICZNYCH 1. Wprowadzenie W ostatnich latach daje siê zauwa yæ znacz¹cy postêp w unowoczeœnianiu

Bardziej szczegółowo

1. Budowa instrumentu 1.1 Rzut ogólny

1. Budowa instrumentu 1.1 Rzut ogólny 1. Budowa instrumentu 1.1 Rzut ogólny 1. Luneta 2. Obudowa 3. Lewa pokrywa obudowy 4. Numer seryjny 5. Pionownik optyczny 6. Libelka pudełkowa 7. Pokrętło ustawcze spodarki 8. Spodarka 9. Śruba sprzęgająca

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1. Instrukcja obsługi

Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1. Instrukcja obsługi Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1 Instrukcja obsługi Parametry techniczne mikroprocesorowego regulatora temperatury RTSZ-2 Cyfrowy pomiar temperatury w zakresie od

Bardziej szczegółowo

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE?

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE? Kady z Uytkowników posiadajcy co najmniej pakiet B moe zamówi funkcj Umowy Enterprise. Koszt tej modyfikacji to 800 zł netto bez wzgldu na liczb stanowisk. I jak ju wielokrotnie ogłaszalimy, koszt wikszoci

Bardziej szczegółowo

POBÓR MOCY MASZYN I URZDZE ODLEWNICZYCH

POBÓR MOCY MASZYN I URZDZE ODLEWNICZYCH Eugeniusz ZIÓŁKOWSKI, 1 Roman WRONA 2 Wydział Odlewnictwa AGH 1. Wprowadzenie. Monitorowanie poboru mocy maszyn i urzdze odlewniczych moe w istotny sposób przyczyni si do oceny technicznej i ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Opera 9.10 Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10 wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA WŁASNEGO CERTYFIKATU Z PLIKU *.PFX... 3 2. WYKONYWANIE KOPII BEZPIECZESTWA WŁASNEGO

Bardziej szczegółowo

Seria tachimetrów GTS-750

Seria tachimetrów GTS-750 Seria tachimetrów GTS-750 www.topcon.com.pl Seria tachimetrów GTS-750 2 1. Tachimetry GTS-750 Jest to następca pierwszej serii tachimetrów Topcona pracujących pod kontrolą systemu operacyjnego Microsoft

Bardziej szczegółowo

INSRUKCJA MONTAU KLAP KPO120-S I KPO120-E W BATERIE ORAZ MONTAU BATERII KLAP W PRZEGRODZIE BUDOWLANEJ

INSRUKCJA MONTAU KLAP KPO120-S I KPO120-E W BATERIE ORAZ MONTAU BATERII KLAP W PRZEGRODZIE BUDOWLANEJ INSRUKCJA MONTAU KLAP KPO10-S I KPO10-E W BATERIE ORAZ MONTAU BATERII KLAP W PRZEGRODZIE BUDOWLANEJ Cz I Monta klap KPO10-S i klap KPO10-E w baterie. Monta klap w baterie jest moliwy tylko przy wczeniejszej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Grayna Napieralska Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Koniecznym i bardzo wanym elementem pracy dydaktycznej nauczyciela jest badanie wyników nauczania. Prawidłow analiz

Bardziej szczegółowo

PL B1. Urządzenie do pomiaru poziomowości i prostoliniowości elementów wydłużonych, zwłaszcza szyn suwnicowych

PL B1. Urządzenie do pomiaru poziomowości i prostoliniowości elementów wydłużonych, zwłaszcza szyn suwnicowych RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205362 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 374034 (22) Data zgłoszenia: 31.03.2005 (51) Int.Cl. G01C 15/00 (2006.01)

Bardziej szczegółowo