radosław strzelecki Odpowiedzieć Byciu Odpowiedzieć Innemu wydawnictwo uniwersytetu jagiellońskiego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "radosław strzelecki Odpowiedzieć Byciu Odpowiedzieć Innemu wydawnictwo uniwersytetu jagiellońskiego"

Transkrypt

1 radosław strzelecki Odpowiedzieć Byciu Odpowiedzieć Innemu wydawnictwo uniwersytetu jagiellońskiego

2

3 radosław strzelecki Odpowiedzieć Byciu Odpowiedzieć Innemu wydawnictwo uniwersytetu jagiellońskiego

4 Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Filozofii RECENZENT prof. dr hab. Karol Tarnowski PROJEKT OKŁADKI Łukasz Dąbrowski Copyright by Radosław Strzelecki & Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , tel./fax Dystrybucja: tel , tel./fax tel. kom , Konto: PEKAO SA, nr

5 Karolci, pastereczce bycia

6 Spis treści Wprowadzenie... 9 Rozdział I. Wolność-odpowiedzialność. Ekspozycja problemu Intuicje Historia Dezintegracja Podmiotowość bez Innego Rozdział II. Wobec Bycia i wobec Innego Heidegger a metafizyka Człowiek i bycie w Sein und Zeit Troska Sobość i inni Się Wstępna eksplikacja pojęcia wolności Rozdział III. Czasowość Czas, czasowość, etyka Bycie-ku-śmierci Sumienie Pełna eksplikacja czasowości. Czasowość i wolność Rozdział IV. Odpowiedzieć Byciu O istocie prawdy. Zwrot Człowiek i bycie w Ereignis Rozdział V. Odpowiedzieć Innemu Etyka jako filozofia pierwsza? Toż-Samy i Inny Mowa i spotkanie Czas i substytucja Zakończenie Bibliografia

7 Wprowadzenie Odpowiedzieć Byciu od początku ukryta w pytaniu o bycie myśl przewodnia, postulat, wreszcie testament Martina Heideggera w obliczu zwycięstwa i upadku człowieka ostatniego. Odpowiedzieć Innemu dramatyczny apel Emmanuela Lévinasa w obliczu Shoah. Dla myśli korzystającej z dobrodziejstwa czasów pokoju każde z tych sformułowań może przyjmować formę bezokolicznikową, a przecież pozostaje wezwaniem. Zestawione z sobą, formuły te otwierają przestrzeń dialogu przekraczającą doświadczenie historyczne, które rozdzieliło swoich uczestników. Rozprawa niniejsza wyrasta z przekonania, że dialog ten nie jest dziełem przypadku że jest celowe zbadanie obszaru, który ujawnia się na przecięciu tych dwóch tak odległych od siebie na pierwszy rzut oka perspektyw. Obie te perspektywy zbiegają się w pojęciu odpowiedzi, które filozofia dialogu zinterpretowała jako podstawę odpowiedzialności; pojęcie odpowiedzialności zatem będzie stanowić podstawową kategorię w niniejszej pracy. Towarzyszyć mu będzie pojęcie, które z istoty stanowi jego cień pojęcie wolności; to bowiem pojęcie zdaje się w najwyższym stopniu dzielić obu filozofów. Zależność między pojęciem wolności a pojęciem odpowiedzialności wytwarza w dialogu Lévinasa z Heideggerem niesłychane napięcie, które rozprawa ta ma ambicje uchwycić. Wolność. Odpowiedzialność. Wolność-odpowiedzialność. Oto sztandarowe pojęcia etyki, splecione z sobą tak ściśle, że zdają się już wzajemnie przenikać; sprzężone z sobą, zorientowane na jeden cel, a przecież pogrążone często w niezgodzie i w walce, jak Platońskie konie z Fajdrosa tyle że akurat te konie burzą się właśnie pod czujnym okiem woźnicy, a pozostawione same sobie gładko aż nazbyt gładko! wiodą rydwan duszy w ślad za innymi zaprzęgami. Czy uchwytujemy bezpośrednio naturę tego związku, choćby na tyle, by móc orzec o jego realności? Czy to niepochwytna dla rozumu, niemniej fascynująca coincidentia oppositorum? Czy może tak naprawdę to tylko dostojna zbitka pojęć, uświęcona przez filozofów, której sztuczny charakter ujawni się, skoro tylko poddamy go pod osąd umysłu wolnego od systematycznej intelektualnej tresury? A może doskonale wiemy, co znaczą te pojęcia razem, i każde z osobna; ale może właśnie ta dogmatyczna oczywistość naszej wiedzy powinna być podejrzana? Wolność-odpowiedzialność związek intuicyjny, lecz podatny na kwestionowanie; rozumiany bezpośrednio, lecz nader często jedynie podług augustyń-

8 10 Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu skiego schematu: gdy nie pytają mnie, wiem; gdy pytają mnie, nie wiem narzuca się myśleniu jak zadanie. Powyższe pytania nie zostały zatem zamierzone jako zwyczajowa retoryka towarzysząca wprowadzeniu czytelnika w znany i lubiany, a zatem bezpieczny temat. Czy w istocie bowiem relacja między wolnością a odpowiedzialnością stanowi temat znany, na wskroś już przeniknięty przez myślenie? Abstrahując nawet całkowicie od absolutnie podstawowej kwestii: póki człowieka, póty jego zapytywania o jego wolność, jego odpowiedzialność, o ludzką powinność czy rzeczywiście filozofia jako taka uporała się z zadaniem przemyślenia tych pojęć, jak i z równie istotnym zadaniem przemyślenia relacji między nimi? Na pozór tak właśnie się stało. Pojęcia wolności i odpowiedzialności należą przecież pospołu do kanonicznego słownika etyki, zajmują też poczesne miejsce w debacie publicznej. Niewygasła jeszcze kariera pojęcia wolności, równie jak wzrastająca (przynajmniej wśród filozofów) popularność pojęcia odpowiedzialności zdają się może już u zarania rozpraszać obawy o stan współczesnej świadomości moralnej; pozwalają może nawet sądzić, że filozoficzna antropologia naszych czasów oparta jest na aż dwóch solidnych filarach. Czyż nie jest to jednak tylko naiwna konstrukcja, odzwierciedlająca faktyczną separację tych pojęć w obrębie dominującego dzisiaj rozumienia? W istocie mamy tu do czynienia z parawanem publicznej retoryki, niwelującej wszelkie napięcia i sprzeczności. Podobnie nieśmiertelna, jednocząca wizja philosophiae perennis przesłania konflikt między radykalnym zapytywaniem o odpowiedzialność a wielowiekową tradycją filozoficzną. Przesłania lub może z góry już go rozstrzyga na korzyść tej ostatniej. W związku z tym jednak można powiedzieć jeszcze co innego: być może sygnalizowane tu już na wstępie napięcie, czy może konflikt, cechujący jakoby relację między wolnością a odpowiedzialnością, nie daje się odkryć w realności ludzkiego bytowania, lecz stanowi jedynie pewien pogląd jeden rozdział, jeden moment w dziejach myśli, rozdział otwarty w konkretnej sytuacji historycznej przez filozofię dialogu, obecnie chyba już w znacznym stopniu przezwyciężony? Rewolucyjny potencjał filozofii dialogu staje się przecież powoli historycznym wkładem naszej epoki w dzieje cywilizacji zachodniej. Ponad kontrowersjami epoki trwa oto philosophia perennis, w której ostatecznie wszystko łączy się i godzi, i zastyga; w której chwały wystarczy dla wszystkich. Popiersia nobilitowanych już przez filozoficzną opinię publiczną dialogików Emmanuela Lévinasa 1 czy Martina Bubera zaczynają się przecież powoli materializować w oficjalnym muzeum idei; zasięg ich myśli mierzony tłumaczeniami, komen- 1 Jakkolwiek myśl Lévinasa bywa niekiedy sytuowana poza filozofią dialogu, stanowi w ocenie autora niniejszej rozprawy raczej prawdziwie filozoficzną wersję dialogiki. Kwestia przynależności myśliciela do tego czy innego obozu ideowego jakkolwiek może być frapująca z punktu widzenia historyka filozofii odgrywa jednak ostatecznie drugorzędną rolę, o ile nieuzasadniona aneksja nie przesłania istoty jego myśli. W przypadku Lévinasa decydujące znaczenie ma radykalizm, z jakim podejmuje on ideę odpowiedzialności.

9 Wprowadzenie 11 tarzami, wywieranym wpływem, publicznym zgiełkiem zbliża już filozofię dialogu do tzw. głównego nurtu myśli akademickiej. Czyż jednak to właśnie, paradoksalnie, nie powinno niepokoić? Czyż fala szeroka nie bywa zwykle zarazem płytka? Czyżby nowa perspektywa myślenia, otwarta równolegle przez ontologię fundamentalną Heideggera i przez przełom dialogiczny, zaczęła ulegać petryfikacji, oswojeniu: omawianiu i (w sensie Heideggerowskim) przegadaniu, czyżby została już umieszczona w owej przeciętnej zrozumiałości, znamiennej dla Heideggerowskiego Się, zanim zdążyła na dobre przeorać nasze myślenie? Problematyka wolności i odpowiedzialności w żadnym wypadku nie stanowi, nawet w dobie tak wielkich filozoficznych zdobyczy, ani tym bardziej ze względu na zdobyczy tych upowszechnienie, zamkniętego rozdziału w dziejach myśli. Nie stanowi nawet wystarczająco rozpoznanego, zabezpieczonego pola badań antropologii filozoficznej i etyki. Przeciwnie, wydaje się, że jednostronne a z takim najczęściej mamy do czynienia traktowanie tej problematyki: czy to poprzez myślenie tylko podług wolności (np. w egzystencjalizmie Sartre a), czy poprzez daleko posuniętą deprecjację perspektywy wolności w imię odpowiedzialności (jak czyni to Lévinas), prowadzi do fatalnych konsekwencji, jeśli chodzi o zachowanie przez myślenie integralności specyficznie ludzkiego sposobu bycia. Sedno sporu wykracza tu poza domenę przypisywaną zwykle etyce; lub raczej: cały spór dowodzi fikcyjnego charakteru podziału filozofii na arbitralnie określone domeny. Sedno sporu to pytanie tyleż etyczne, ileż ontologiczne, czy jak stwierdza trafna intuicja Lévinasa metafizyczne: co jest istotą człowieka wolność czy odpowiedzialność? Pytamy bowiem o odpowiedzialność, a pytanie to zawiera już w sobie pytanie o wolność. Niniejsza rozprawa nie ma stanowić akcesu do którejkolwiek ze stron sporu; jakkolwiek w pewnym stopniu w spór ten się wpisuje, swojego dalekosiężnego celu upatruje jednak w wypracowaniu perspektywy, pozwalającej na utrzymanie radykalnego zapytywania o odpowiedzialność w jedności z absolutnie podstawową intuicją wolności człowieka. Jestem przekonany, że zadanie to nie polega na łączeniu ognia z wodą: raczej w skrzyżowaniu dwóch zapewne odmiennych, a przecież jednak zogniskowanych na jednym celu, perspektyw myślenia upatrywałbym właśnie szansy na uchwycenie wolnego i odpowiedzialnego bytu ludzkiego w jego integralności. Celem tego eseju jest zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy te dwie perspektywy myślenie wolności i myślenie odpowiedzialności zbiegają się ostatecznie w jednym punkcie. Rozdział pierwszy rozprawy będzie obejmować ekspozycję problematyki wolności i odpowiedzialności oraz zarys historycznych i kulturowych uwarunkowań obu tych pojęć. Rozdziały drugi, trzeci i czwarty będą poświęcone obszernej prezentacji myśli Heideggera, zwłaszcza w odniesieniu do tematyki angażującej myślenie dialogiczne. Rozdział piąty będzie próbą zrelacjonowania odpowiedzi ze strony Lévinasa.

10 BIBLIOGRAFIA Literatura podmiotowa Martin Heidegger Co zwie się myśleniem?, tłum. J. Mizera, PWN, Warszawa Wrocław Erläuterungen zu Hölderlins Dichtung, Vittorio Klostermann, Frankfurt am Main, 1971 (wyd. pol. Objaśnienia do poezji Hölderlina, tłum. S. Lisiecka, Wydawnictwo KR, Warszawa 2004). Identyczność i różnica (wybór), tłum. J. Mizera, [w:] J. Mizera (red.), Drogi Heideggera, Principia XX, Kant a problem metafi zyki, tłum. B. Baran, PWN, Warszawa Ku rzeczy myślenia, tłum. K. Michalski i in., Fundacja Aletheia, Warszawa Moira, tłum. S. Kwiatkowski, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Nietzsche, Tom 1 i 2, tłum. C. Wodziński i in., PWN, Warszawa Podstawowe problemy fenomenologii, tłum. B. Baran, Fundacja Aletheia, Warszawa Przyczynki do fi lozofi i. Z wydarzania, tłum. B. Baran i J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków Rozprawa Schellinga o istocie ludzkiej wolności (1809), tłum. R. Marszałek, Wydawnictwo KR, Warszawa Rozmowy na polnej drodze, tłum. J. Mizera, Wydawnictwo KR, Warszawa Sein und Zeit, Vittorio Klostermann, Frankfurt am Main 1977 (wyd. pol. Bycie i czas, tłum. B. Baran, PWN, Warszawa 1994). Technika i zwrot, tłum. J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków Transcendencja i czasowość, tłum. J. Margański, [w:] Transcendencje, Teksty filozoficzne PAT, Wydawnictwo PAT, Kraków Tylko Bóg mógłby nas uratować (wywiad), tłum. M. Łukasiewicz, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). W drodze do języka, tłum. J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków Wprowadzenie do metafi zyki, tłum. R. Marszałek, Wydawnictwo KR, Warszawa Wyzwolenie, tłum. J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków 2001.

11 154 Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu Zasada racji, tłum. J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków Znaki drogi, tłum. S. Blandzi i in., Wydawnictwo Spacja, Warszawa Emmanuel Lévinas Autrement qu être ou au-delà de l essence, Librairie Générale Française, Hachette, Paris 2009 (wyd. pol. Inaczej niż być lub ponad istotą, tłum. P. Mrówczyński, Fundacja Aletheia, Warszawa 2000). Bóg, śmierć i czas, tłum. J. Margański, Wydawnictwo Znak, Kraków Czas i to, co inne, tłum. J. Migasiński, Wydawnictwo KR, Warszawa Cztery lektury talmudyczne, tłum. E. Burska, Oficyna Literacka, Kraków (wraz z R. Kearneyem), Ethics of the infi nite, [w:] Dialogues with contemporary Continental thinkers: the phenomenological heritage/emmanuel Lévinas, Manchester University Press, Manchester Entre nous. Essais sur le penser-à-l autre, Librairie Générale Française, Hachette, Paris (wraz z P. Nemo) Etyka i Nieskończony. Rozmowy z Philipp em Nemo, tłum. B. Opolska-Kokoszka, Wydawnictwo Naukowe PAT, Kraków Imiona własne, tłum. J. Margański, Wydawnictwo KR, Warszawa Istniejący i istnienie, tłum. J. Margański, Wydawnictwo Homini, Kraków O Bogu, który nawiedza myśl, tłum. M. Kowalska, Wydawnictwo Homini, Kraków Odkrywając egzystencję z Husserlem i Heideggerem, tłum. E. Sowa, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa Totalité et infi ni. Essai sur l exteriorité, Librairie Générale Française, Hachette, Paris 2009 (wyd. pol. Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, tłum. M. Kowalska, PWN, Warszawa 1998). Trudna wolność. Eseje o judaizmie, tłum. A. Kuryś, Wydawnictwo Atext, Gdynia Literatura przedmiotowa Arystoteles, Etyka Nikomachejska, tłum. D. Gromska, PWN, Warszawa Arystoteles, Fizyka, tłum. K. Leśniak, PWN, Warszawa Arystoteles, Metafi zyka, tłum. M.A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, T. Żeleźnik, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin Arystoteles, O duszy, [w:] Dzieła wszystkie, tom 3, tłum. P. Siwek, PWN, Warszawa Augustyn, O wolnej woli, tłum. A. Trombala, [w:] tenże, Dialogi fi lozofi czne, tom III, PAX, Warszawa Augustyn, Wyznania, tłum. Z. Kubiak, IW PAX, Warszawa Baran B. (red.), Filozofia dialogu (antologia), Wydawnictwo Znak, Kraków 1991.

12 Bibliografia 155 Baran B., Heidegger i powszechna demobilizacja, Inter esse, Kraków Baudrillard J., O uwodzeniu, tłum. J. Margański, Wydawnictwo Sic!, Warszawa Bergson H., Essai sur les données immédiates de la conscience, Presses Universitaires de France, Paris Bergson H., Pamięć i życie (wybór G. Deleuze a), tłum. A. Szczepańska, IW PAX, Warszawa Berlin I., Cztery eseje o wolności, tłum. H. Bartoszewicz i in., PWN, Warszawa Bonhoeffer D., Odpowiedzialność jako substytucja (wybrane fragmenty z lat ), tłum. J. Filek, [w:] J. Filek, Filozofi a odpowiedzialności XX wieku. Teksty źródłowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków Bonhoeffer D., Wybór pism, tłum. M. Urban i in., A. Morawska (red.), Biblioteka Więzi, Warszawa Borzym S., Heidegger a Bergson, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Brentano F., Psychologia z empirycznego punktu widzenia, tłum. W. Galewicz, PWN, Warszawa Buber M., Dwa typy wiary, tłum. J. Zychowicz, Wydawnictwo Znak, Kraków Buber M., Ich und Du, Inselverlag, Leipzig 1923 (wyd. pol. Ja i Ty. Wybór pism fi lozofi cznych, tłum. J. Doktór, IW PAX, Warszawa 1992). Buber M., O odpowiedzialności (wybrane fragmenty z lat ), tłum. J. Filek, [w:] J. Filek, Filozofia odpowiedzialności XX wieku. Teksty źródłowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków Buber M., Problem człowieka, tłum. R. Reszke, Fundacja Aletheia Wydawnictwo Spacja, Warszawa Camus A., Człowiek zbuntowany, tłum. J. Guze, Muza SA, Warszawa Camus A., Eseje, tłum. J. Guze, PIW, Warszawa Derrida J., Przemoc i metafizyka, [w:] tenże, Pismo i różnica, tłum. K. Kłosiński, Muza SA, Warszawa Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych fi lozofów, tłum. I. Krońska i in., PWN, Warszawa Dybel P., Panie Heidegger, kiedy pan napisze etykę?, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Descartes R., Medytacje o pierwszej fi lozofi i, tłum. M. i K. Ajdukiewiczowie, Wydawnictwo Antyk, Kęty Drwięga M., Człowiek między dobrem a złem. Studia z etyki współczesnej, Księgarnia Akademicka, Kraków Ebner F., Słowo i realności duchowe. Fragmenty pneumatologiczne, tłum. K. Skorulski, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa Epikur, List do Menoikeusa, tłum. K. Leśniak, [w:] Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych fi lozofów, tłum. I. Krońska i in., PWN, Warszawa Farias V., Heidegger i narodowy socjalizm, tłum. P. Lisiecki, R. Marszałek, Fundacja Aletheia, Warszawa 1997.

13 156 Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu Filek J., Filozofia jako etyka, Wydawnictwo Znak, Kraków Filek J., Filozofia odpowiedzialności XX wieku, Wydawnictwo Znak, Kraków Filek J., Ontologizacja odpowiedzialności, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków Finkielkraut A., La sagesse de l amour, Gallimard, Paris Foucault M., Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, tłum. T. Komendant, Fundacja Aletheia, Warszawa Gadacz T., Migasiński J. (red.), Lévinas i inni, WFiS UW, Warszawa Gadacz T., Wolność i odpowiedzialność. Rosenzweiga i Lévinasa krytyka Heglowskiej wolności ducha, Wydawnictwo PAT, Kraków Gadamer H.-G., Droga ku zwrotowi, tłum. A. Przyłębski, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Gadamer H.-G., Heidegger i język metafizyki, tłum. A. Dorobiński, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Gadamer H.-G., Heidegger i Grecy, tłum. S. Blandzi i M. Poręba, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Gadamer H.-G., Powrót z Syrakuz, tłum. E. Smoleńska, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Gilson E., Duch fi lozofi i średniowiecznej, tłum. J. Rybałt, IW PAX, Warszawa Gilson E., Historia fi lozofi i chrześcijańskiej w wiekach średnich, tłum. S. Zalewski, IW PAX, Warszawa Gilson E., Tomizm, tłum. J. Rybałt, IW PAX, Warszawa Hegel G.W.F., Encyklopedia nauk fi lozofi cznych, tłum. Ś.F. Nowicki, PWN, Warszawa Hegel G.W.F., Fenomenologia ducha, tłum. Ś.F. Nowicki, Fundacja Aletheia, Warszawa Hegel G.W.F., Zasady filozofi i prawa, tłum. A. Landman, PWN, Warszawa Hernas A., Czas i obecność, Instytut Myśli Józefa Tischnera, Kraków Homer, Odyseja, tłum. L. Siemieński, red. Z. Kubiak, PIW, Warszawa Hume D., Badania dotyczące zasad moralności, tłum. A. Hochweld, PWN, Warszawa Husserl E., Badania logiczne, Tom I, tłum. J. Sidorek, Wydawnictwo Comer, Toruń Husserl E., Badania logiczne, Tom II, cz. I i II, tłum. J. Sidorek, PWN, Warszawa Husserl E., Filozofia jako ścisła nauka, tłum. W. Galewicz, Fundacja Aletheia, Warszawa Husserl E., Idea fenomenologii, tłum. J. Sidorek, PWN, Warszawa Husserl E., Medytacje kartezjańskie, tłum. A. Wajs, PWN, Warszawa Jan od Krzyża, Dzieła, tłum. Bernard Smyrak OCD, Wydawnictwo oo. Karmelitów Bosych, Kraków Janowski Z., Teodycea kartezjańska, Wydawnictwo ARCANA, Kraków Jonas H., Zasada odpowiedzialności, tłum. M. Klimowicz, Wydawnictwo Platan, Kraków 1996.

14 Bibliografia 157 Kant I., Krytyka praktycznego rozumu, tłum. B. Bornstein, Wydawnictwo Antyk, Kęty Kant I., Metafi zyka moralności, tłum. E. Nowak, PWN, Warszawa Kant I., Uzasadnienie metafizyki moralności, tłum. M. Wartenberg, PWN, Warszawa Kemp P., Ricoeur entre Heidegger et Lévinas (l affi rmation originaire entre l attestation ontologique et l injonction éthique), [w:] J. Greisch (red.), Paul Ricoeur, l hermenéutique à l école de la phénoménologie, Beauchesne Éditeur, Paris Kierkegaard S., Albo albo, tłum. J. Iwaszkiewicz, K. Toeplitz, PWN, Warszawa Kierkegaard S., Bojaźń i drżenie, tłum. J. Iwaszkiewicz, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań Kierkegaard S., Choroba na śmierć, tłum. J. Iwaszkiewicz, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań Kierkegaard S., Jednostka i tłum, tłum. A. Ściegienny, [w:] L. Kołakowski, K. Pomian (red.), Filozofia egzystencjalna, PWN, Warszawa Kierkegaard S., Pojęcie lęku, tłum. A. Szwed, Wydawnictwo Antyk, Kęty Kierkegaard S., Recenzja literacka, tłum. M. Domaradzki, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty Kołakowski L., Bóg nam nic nie jest dłużny. Krótka uwaga o religii Pascala i o duchu jansenizmu, tłum. I. Kania, Wydawnictwo Znak, Kraków Kołakowski L., Jeśli Boga nie ma... Horror metaphysicus, tłum. M. Panufnik, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań Kowalska M., W poszukiwaniu straconej syntezy. Jean-Paul Sartre i paradygmaty fi lozofi cznego myślenia, Wydawnictwo Spacja, Warszawa Krąpiec M.A., Byt i istota, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin Michalski K., Heidegger i fi lozofi a współczesna, PIW, Warszawa Mizera J., Tradycyjne i ontologiczne pojmowanie czasu, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Mizera J., W stronę fi lozofi i niemetafi zycznej. Martina Heideggera droga do innego myślenia, Wydawnictwo UJ, Kraków Mounier E., Wprowadzenie do egzystencjalizmów, tłum. E. Krasnowolska, SIW Znak, Kraków Mróz P., Poglądy etyczne J.-P. Sartre a, [w:] Etyka. Zarys, praca zbiorowa, Uniwersytet Jagielloński, Kraków Nietzsche F., Niewczesne rozważania, tłum. L. Staff, Nakład Jakuba Mortkowicza, Warszawa Nietzsche F., Tako rzecze Zaratustra, tlum. W. Berent, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań Nietzsche F., Z genealogii moralności, tłum. L. Staff, Nakład Jakuba Mortkowicza, Warszawa Ott H., Martin Heidegger. W drodze ku biografii, tłum. J. Sidorek, Volumen, Warszawa 1997.

15 158 Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu Pascal B., Myśli, tłum. T. Boy-Żeleński, IW PAX, Warszawa Patočka J., Heidegger, tłum. K. Michalski, Znak 1974, nr 6 (240). Patočka J., Heidegger z drugiego brzegu, tłum. W. Patyna, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Platon, Faidros, tłum. L. Regner, PWN, Warszawa Platon, Państwo, tłum. W. Witwicki, [w:] tenże, Państwo. Prawa, Wydawnictwo Antyk, Kęty Platon, Sofi sta, tłum. W. Witwicki, [w:] tenże, Dialogi. Tom II, Wydawnictwo Antyk, Kęty Pöggeler O., Droga myślowa Martina Heideggera, tłum. B. Baran, Czytelnik, Warszawa Popper K., Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, tłum., H. Krahelska, W. Jedlicki, PWN, Warszawa Półtawski A., Fenomenologia jako badanie fundamentalne, Kwartalnik Filozoficzny 2009, T. 37, Z. 1. Puszko H., Być Stendhalem i Spinozą.... Szkic o filozofi i J.-P. Sartre a, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa Ricoeur P., Negatywność i pierwotna afirmacja, tłum. A. Szczepańska, [w:] Podług nadziei, red. S. Cichowicz, IW PAX, Warszawa Ricoeur P., O sobie samym jako innym, tłum. B. Chełstowski, PWN, Warszawa Sartre J.-P., Lévy B., Czas nadziei, tłum. H. Puszko, Wydawnictwo Spacja, Warszawa Sartre J.-P., Egzystencjalizm jest humanizmem, tłum. J. Krajewski, Muza SA, Warszawa Sartre J.-P., Idiota w rodzinie (wybór), tłum. J. Waczków, słowo/obraz terytoria, Gdańsk Sartre J.-P., L être et le néant, Gallimard, Paris 2009 (wyd. pol. Byt i nicość, tłum. J. Kiełbasa, P. Mróz i in., Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2007). Sartre J.-P., Słowa, tlum. J. Rogoziński, Wiedza i Życie, Warszawa Sartre J.-P., Szkic o teorii emocji, tłum. R. Abramciów, Wydawnictwo UJ, Kraków Sartre J.-P., Transcendencja Ego, tłum. U. Idziak, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa Scheler M., Istota i formy sympatii, tłum. A. Węgrzecki, PWN, Warszawa Scheler M., Resentyment a moralność, tłum. J. Garewicz, Czytelnik, Warszawa Scheler M., Rozważania dotyczące fenomenologii i metafi zyki wolności, tłum. A. Wielowieyski, Znak 1963, nr 11 (113). Schelling F.W.J., Filozoficzne badania nad istotą ludzkiej wolności i sprawami z tym związanymi, tłum. B. Baran, Inter esse, Kraków Skarga B., Tożsamość i różnica. Eseje metafizyczne, Wydawnictwo Znak, Kraków 1997.

16 Bibliografia 159 Sowa E., Emmanuela Lévinasa myślenie z Husserlem (na marginesie Odkrywając egzystencję z Husserlem i Heideggerem ), Kwartalnik Filozoficzny 2009, T. 37, Z. 1. Spinoza B., Etyka, tłum. I. Halpern-Myślicki, [w:] tenże, Traktaty, Wydawnictwo Antyk, Kęty Stirner M., Jedyny i jego własność, tłum. J. i A. Gajlewiczowie, PWN, Warszawa Stróżewski W., Istnienie i wartość, SIW Znak, Kraków Szestow L., Ateny i Jerozolima, tłum. C. Wodziński, Wydawnictwo Znak, Kraków Szestow L., Dostojewski i Nietzsche. Filozofi a tragedii, tłum. C. Wodziński, Czytelnik, Warszawa Szestow L., Na szalach Hioba, tłum. J. Chmielewski, Fundacja Aletheia, Warszawa Tarnowski K., Bóg i czas (dwie twarze teologii negatywnej: Heidegger i Lévinas), Logos i Ethos Kraków 2004, nr 2 (17). Tarnowski K., Der letzte Gott, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). Tillich P., Męstwo bycia, tłum. H. Bednarek, Éditions du dialogue, Société d Éditions Internationales, Paris Tomasz z Akwinu, De ente et essentia, tłum. M.A. Krąpiec, [w:] M.A. Krąpiec, Byt i istota, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin Tugendhat E., Bycie i Nic, tłum. J. Sidorek, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, nr 1 (4). de Waelhens A., Heidegger i problem podmiotu, tłum. M. Kowalska, [w:] P. Marciszuk, C. Wodziński (red.), Heidegger dzisiaj, Aletheia 1990, 1 (4). Waldenfels B., L autre et l étranger, [w:] J. Greisch (red.), Paul Ricoeur, l hermenéutique à l école de la phénoménologie, Beauchesne Éditeur, Paris Waldenfels B., Topografi a obcego, tłum. J. Sidorek, Oficyna Naukowa, Warszawa Wodziński C., Heidegger i problem zła, PIW, Warszawa Young J., Heidegger, fi lozofi a, nazizm, tłum. H. Szłapka, PWN, Wrocław Literatura uzupełniająca Biblia Tysiąclecia, opr. zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań Warszawa Camus A., Obcy, tłum. M. Zenowicz, [w:] tenże, Obcy. Upadek, PIW, Warszawa 1975.

17 160 Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu Camus A., Caligula, [w:] tenże, Caligula. Le malentendu, Gallimard, Paris 2001 (wyd. pol. Kaligula, tłum. W. Natanson, [w:] Dramaty, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1987). Dostojewski F., Bracia Karamazow, tłum. A. Wat, Prószyński i S-ka, Warszawa Paweł Diakon, Historia rzymska, [w:] tenże, Historia rzymska. Historia Longobardów, tłum. I. Lewandowski, IW PAX, Warszawa Proust M., W poszukiwaniu straconego czasu, tom 1, W stronę Swanna, tłum. T. Boy-Żeleński, PIW, Warszawa Sartre J.-P., Drogi wolności, T. I III, tłum. J. Rogoziński, PIW, Warszawa Sartre J.-P., Huis clos. Les mouches, Gallimard, Paris 2009 (wyd. pol. Przy drzwiach zamkniętych, Muchy, tłum. J. Lisowski, [w:] tenże, Dramaty, PIW, Warszawa 1956). Sartre J.-P., Les séquestrés d Altona, Gallimard, Paris Sartre J.-P., Mdłości, tłum. J. Trznadel, PIW, Warszawa Shakespeare W., Macbeth, Oxford: at the Clarendon Press, Oxford Sieradzan J., Szaleństwo w religiach świata, Inter esse i Wydawnictwo Wanda, Kraków Tołstoj L., Śmierć Iwana Iljicza, tłum. J. Iwaszkiewicz, PIW, Warszawa 1960.

18 REDAKTOR Dorota Węgierska KOREKTOR Anna Lubaś SKŁAD I ŁAMANIE Wojciech Wojewoda Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , , fax

FILOZOFIA BOGA W XX WIEKU

FILOZOFIA BOGA W XX WIEKU TADEUSZ GADACZ FILOZOFIA BOGA W XX WIEKU OD LAVELLE A DO TISCHNERA Wydawnictwo WAM Kraków 2007 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 9 2. MIĘDZY METAFIZYCZNĄ OBECNOŚCIĄ A NIEOBECNOŚCIĄ. LOUIS LAVELLE, RENÉ LE SENNE,

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu. Lektorat z języka obcego, zakończony egzaminem na poziomie minimum B2 Jagiellońskie Centrum Językowe

Nazwa przedmiotu. Lektorat z języka obcego, zakończony egzaminem na poziomie minimum B2 Jagiellońskie Centrum Językowe Nazwa przedmiotu Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Nazwa i kod modułu, do którego należy przedmiot Język kształcenia Typ przedmiotu Imię i nazwisko osoby/osób prowadzących przedmiot Sposób realizacji

Bardziej szczegółowo

Filozofia człowieka. Fakt ludzki i jego filozoficzne interpretacje

Filozofia człowieka. Fakt ludzki i jego filozoficzne interpretacje Filozofia człowieka Fakt ludzki i jego filozoficzne interpretacje Spotkanie źródłem poznania i nauk POZNAWANIE 2 Jedność doświadczenia filozoficznego Filozofia nauką o zasadach ( principia) Do wiedzy o

Bardziej szczegółowo

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY

FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z filozofii Część I (20 punktów) Zadanie 1. (0 3) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

FENOMENOLOGIA POLSKA Roman Ingarden ij jego uczniowie. Artur Andrzejuk

FENOMENOLOGIA POLSKA Roman Ingarden ij jego uczniowie. Artur Andrzejuk FENOMENOLOGIA POLSKA Roman Ingarden ij jego uczniowie i Artur Andrzejuk Plan wykładu Roman Ingarden Fenomenologia Edmunda Husserla Tzw. druga fenomenologia Ingardena Uczniowie Ingardena Fenomenologia dzisiaj

Bardziej szczegółowo

Propedeutyka filozofii SYLABUS A. Informacje ogólne

Propedeutyka filozofii SYLABUS A. Informacje ogólne Propedeutyka filozofii A. Informacje ogólne Elementy składowe jednostki prowadzącej kierunek kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Sylabus LICZBA GODZIN. Treści merytoryczne przedmiotu

Sylabus LICZBA GODZIN. Treści merytoryczne przedmiotu Sylabus Nazwa Przedmiotu: Teoria bytu (ontologia) Typ przedmiotu: obligatoryjny Poziom przedmiotu: zaawansowany rok studiów, semestr: I rok, semestr II; II rok, semestr I (studia filozoficzne I stopnia)

Bardziej szczegółowo

Andrzej L. Zachariasz. ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii

Andrzej L. Zachariasz. ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii Andrzej L. Zachariasz ISTNIENIE Jego momenty i absolut czyli w poszukiwaniu przedmiotu einanologii WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2004 Opiniowali Prof. zw. dr hab. KAROL BAL Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Bierdiajew. i inni. W kregu mysli rosyjskiego renesansu religijno- -filozoficznego

Bierdiajew. i inni. W kregu mysli rosyjskiego renesansu religijno- -filozoficznego Bierdiajew i inni W kregu mysli rosyjskiego renesansu religijno- -filozoficznego Seria wydawnicza: Filozofia Rosyjska Redaktorzy serii: Lilianna Kiejzik, Jacek Uglik TOM IV Seria książkowa Filozofia Rosyjska,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16

SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE - FILOZOFIA JAKO TYP POZNANIA. 1. Człowiek poznający Poznanie naukowe... 16 SPIS TREŚCI P r z e d m o w a... 5 P r z e d m o w a do d r u g i e g o w y d a n i a... 7 P r z e d m o w a do t r z e c i e g o w y d a n i a... 9 P r z e d m o w a do c z w a r t e g o w y d a n i a...

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wstęp 3.

SPIS TREŚCI. Wstęp 3. SPIS TREŚCI Wstęp 3 I. ROZWAŻANIA WSTĘPNE 23 1. Luteranizm i jego znaczenie dla filozofii 23 1.1. Główne założenia doktrynalne luteranizmu 24 1.2. Luter i filozofia 33 2. Reakcja na Reformację - racjonalizacje

Bardziej szczegółowo

Michał Kruszelnicki. Drogi francuskiej heterologii

Michał Kruszelnicki. Drogi francuskiej heterologii Michał Kruszelnicki Drogi francuskiej heterologii Spis treści Wstęp 11 Część I Tło historyczne i filozoficzne podłoże heterologii Rozdział 1 Tło historyczne i społeczno -polityczne 21 Wprowadzenie........................................

Bardziej szczegółowo

Hermeneutyczne koncepcje człowieka

Hermeneutyczne koncepcje człowieka Hermeneutyczne koncepcje człowieka Włodzimierz Lorenc Hermeneutyczne koncepcje człowieka w kręgu inspiracji Heideggerowskich Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2003 Redakcja i korekta: Piotr Piber Projekt

Bardziej szczegółowo

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ

ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ ANDRZEJ L. ZACHARIASZ TEORIA POZNANIA JAKO RELATYSTYCZNA KONCEPCJA PRAWDY TEORETYCZNEJ WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO RZESZÓW 2011 Recenzował prof. dr hab. TADEUSZ BUKSIŃSKI Opracowanie redakcyjne

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 8 z 9 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Filozofia 2. Kod przedmiotu: 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej Przewodnik do egzaminów doktorskich z filozofii w Instytucie Chemii Fizycznej Instytut Filozofii Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego WARSZAWA 2005 ZAKRES EGZAMINU

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Filozofia 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Philosophy 3. Jednostka prowadząca przedmiot Wydział Nauk Społecznych, Instytut Filozofii

Bardziej szczegółowo

Wychowanie ku pełni człowieczeństwa wyzwaniem dla edukacji

Wychowanie ku pełni człowieczeństwa wyzwaniem dla edukacji Wychowanie ku pełni człowieczeństwa wyzwaniem dla edukacji Ks. dr Jacek Czaplicki KS-4 Wychowanie ku wartościom - szanse i zagrożenia" 1 G. C. Berkouwer konstatuje: "Dziś bardziej niż kiedykolwiek, pytanie

Bardziej szczegółowo

Instytut Filozofii Zagadnienia na egzamin licencjacki z filozofii

Instytut Filozofii Zagadnienia na egzamin licencjacki z filozofii Instytut Filozofii Zagadnienia na egzamin licencjacki z filozofii I. Metafizyka Zagadnienie 1: Synonimem metafizyki jest filozofia pierwsza. Na czym polega pierwszeństwo metafizyki? W. Stróżewski, Ontologia

Bardziej szczegółowo

Koncepcja etyki E. Levinasa

Koncepcja etyki E. Levinasa Koncepcja etyki E. Levinasa Fragment wypowiedzi Jana Pawła II z: Przekroczyć próg nadziei : Skąd się tego nauczyli filozofowie dialogu? Nauczyli się przede wszystkim z doświadczenia Biblii. Całe życie

Bardziej szczegółowo

Etyka filozoficzna. Wymiar godzin: 30 godzin (stacjonarne i niestacjonarne)

Etyka filozoficzna. Wymiar godzin: 30 godzin (stacjonarne i niestacjonarne) Etyka filozoficzna Tryb studiów: stacjonarne i niestacjonarne. Wszystkie treści programowe przewidziane dla studiów stacjonarnych są realizowane na studiach niestacjonarnych. Wymiar godzin: 30 godzin (stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych

Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych Filozofia, ISE, Wykład III - Klasyfikacja dyscyplin filozoficznych 2011-10-01 Plan wykładu 1 Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych 2 Podział dyscyplin filozoficznych Klasyczny podział dyscyplin filozoficznych:

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu

Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki (wybieralny) Kod przedmiotu 06.4-WI-ArchKP-wyb.zag.z filozofii-

Bardziej szczegółowo

J.P Sartre a wizja kultury jako ekspresji absurdalności bytu ludzkiego

J.P Sartre a wizja kultury jako ekspresji absurdalności bytu ludzkiego Joanna Kiereś J.P Sartre a wizja kultury jako ekspresji absurdalności bytu ludzkiego Wszyscy myśliciele zgodnie -expressis verbis lub milcząco- przyznają, że kultura jest związana z człowiekiem, co może

Bardziej szczegółowo

Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna.

Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna. Filozofia, ISE, Wykład X - Filozofia średniowieczna. 2011-10-01 Plan wykładu 1 Filozofia średniowieczna a starożytna 2 3 Ogólna charakterystyka filozofii średniowiecznej Ogólna charakterystyka filozofii

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii

Przewodnik. do egzaminów doktorskich z filozofii Przewodnik do egzaminów doktorskich z filozofii Instytut Filozofii Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego WARSZAWA 2010 ZAKRES EGZAMINU 1. Elementy metafilozofii

Bardziej szczegółowo

Filozofia - opis przedmiotu

Filozofia - opis przedmiotu Filozofia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Filozofia Kod przedmiotu 08.1-WA-GrafP-FIL-W-S14_pNadGenVGNQV Wydział Kierunek Wydział Artystyczny Grafika Profil ogólnoakademicki Rodzaj

Bardziej szczegółowo

6 Bóg w myśli Schelera

6 Bóg w myśli Schelera PRZEDMOWA Max Scheler (1874 1928) jest jedną z najważniejszych postaci filozofii XX wieku. Jako współtwórca, wraz z Edmundem Husserlem, fenomenologii, jej programu i jej pierwszych osiągnięć teoretycznych,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU

OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU pieczątka jednostki organizacyjnej 1 OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Św. Augustyn i państwo Boże

Rozdział 8. Św. Augustyn i państwo Boże Słowo wstępne Rozdział 1. Filozofia i jej podstawowe zagadnienia Wstępne pojęcie filozofii Działy filozofii Filozofia a inne formy ludzkiego poznania Praktyczny wymiar filozofii Rozdział 2. Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI BYCIE I CZAS. Wprowadzenie

SPIS TREŚCI BYCIE I CZAS. Wprowadzenie SPIS TREŚCI Przedmowa (Bogdan Baran)..................... XI BYCIE I CZAS Wprowadzenie EKSPOZYCJA PYTANIA O SENS BYCIA Rozdział I. Konieczność, struktura i prymat kwestii bycia..... 3 1. Konieczność wyraźnego

Bardziej szczegółowo

O sztuce stawania na głowie, czyli przygotowania do egzaminu z historii filozofii

O sztuce stawania na głowie, czyli przygotowania do egzaminu z historii filozofii O sztuce stawania na głowie, czyli przygotowania do egzaminu z historii filozofii I semestr: Sokrates Platon Arystoteles Hellenizm Augustyn Tomasz renesans filozofia - dzieje zdziwienia II semestr: Racjonalizm-Kartezjusz

Bardziej szczegółowo

W poszukiwaniu uniwersalnego sensu

W poszukiwaniu uniwersalnego sensu W poszukiwaniu uniwersalnego sensu łukasz trzciński W poszukiwaniu uniwersalnego sensu szkic kulturoznawczy Copyright by Łukasz Trzciński & Wydawnictwo LIBRON Kraków 2014 ISBN 978-83-64275-89-0 Recenzenci:

Bardziej szczegółowo

Ku wolności jako odpowiedzialności

Ku wolności jako odpowiedzialności Marcin Kilanowski Ku wolności jako odpowiedzialności Dewey, Rorty, Habermas o nowej jakości w demokracji Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Toruń 2013 Spis treści Od Autora 11 Wstęp 13

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Judaizm: Wybrane zagadnienia z antropologii filozoficznej. Kod modułu : 070 3. Rodzaj modułu : fakultatywny 4. Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. rok akademicki 2013/2014. Liczba godzin kontaktowych z prowadzącym (semestralnie)

SYLABUS. rok akademicki 2013/2014. Liczba godzin kontaktowych z prowadzącym (semestralnie) SYLABUS rok akademicki 2013/2014 1. NAZWA PRZEDMIOTU FILOZOFIA / PHILOSOPHY polska/angielska 2. KOD PRZEDMIOTU WTT-A-T-FI-2 3. KIERUNEK aktorstwo 4. SPECJALNOŚĆ aktor teatru tańca 5. WYDZIAŁ WTT 6. TYP

Bardziej szczegółowo

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie

Książka została wydana dzięki dotacji Instytutu Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk w Warszawie Recenzja: prof. dr hab. Janina Godłów-Legiędź Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: Fotolia anyaberkut Redaktor prowadzący: Łukasz Żebrowski Redakcja i korekta: Claudia Snochowska-Gonzalez

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie

Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie. Historia filozofii w zarysie Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie Historia filozofii w zarysie (skrypt) Autor Dorota Łażewska Copyright by Wydawnictwo WSGE Józefów 2008 Wydawnictwo Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin/zjazd: 2W, 1S

Liczba godzin/zjazd: 2W, 1S Nazwa przedmiotu: Kierunek: Rodzaj przedmiotu: Ogólny nietechniczny do wyboru Rodzaj zajęć: Wyk., Sem. FILOZOFIA, PHILOSOPHY Inżynieria Materiałowa Poziom studiów: forma studiów: Studia I stopnia studia

Bardziej szczegółowo

Immanuel Kant. Dzieła zebrane

Immanuel Kant. Dzieła zebrane Immanuel Kant Dzieła zebrane tom iii Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która ma wystąpić jako nauka Ugruntowanie metafizyki moralności Metafizyczne podstawy przyrodoznawstwa Krytyka praktycznego

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu FILOZOFIA DIALOGU. I Informacje ogólne 1. Nazwa modułu kształcenia:

Sylabus przedmiotu FILOZOFIA DIALOGU. I Informacje ogólne 1. Nazwa modułu kształcenia: Sylabus przedmiotu I Informacje ogólne 1. Nazwa modułu kształcenia: FILOZOFIA DIALOGU 2. Kod modułu kształcenia: 08-FLDL-FID 3. Rodzaj modułu kształcenia: obowiązkowy 4. Kierunek studiów: Filozofia, specjalność:

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. Do egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu)

Przewodnik. Do egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Przewodnik Do egzaminu z Filozofii Człowieka Kierunek Filozofia semestr III opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Katedra Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej Warszawa 2004 Treści

Bardziej szczegółowo

Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika. Studia Theologica Varsaviensia 6/1, 285-288

Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika. Studia Theologica Varsaviensia 6/1, 285-288 Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika Studia Theologica Varsaviensia 6/1, 285-288 1968 Studia Theol. Varsav. 6 (1968) nr 1 Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika 1948 1. Pełna

Bardziej szczegółowo

Wstęp 9. I. Stawiając pytania 11

Wstęp 9. I. Stawiając pytania 11 Spis treści Wstęp 9 I. Stawiając pytania 11 1. Czym jest filozofia? 13 1.1 Pojęcie filozofii 13 1.2. Filozofia a światopogląd 14 1.3. Filozofia a ideologia 15 1.4. Specyfika tekstu filozoficznego 16 2.

Bardziej szczegółowo

Rewolta egzystencjalna. Søren Kierkegaard i Friedrich Nietzsche

Rewolta egzystencjalna. Søren Kierkegaard i Friedrich Nietzsche Rewolta egzystencjalna Søren Kierkegaard i Friedrich Nietzsche Cechy ruchu egzystencjalnego Egzystencjalizm głosi, że filozofia, która chciała wyjaśnić byt doszła do kresu. Egzystencjaliści odkrywają,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. 1.Agencja SOLARIS (Olsztyn) 2.Akademicka Oficyna Wydawnicza (Lublin) 3.Akapit Press (Łódź) 4.Baobab (Warszawa)

Załącznik nr 2. 1.Agencja SOLARIS (Olsztyn) 2.Akademicka Oficyna Wydawnicza (Lublin) 3.Akapit Press (Łódź) 4.Baobab (Warszawa) Załącznik nr 2 1.Agencja SOLARIS (Olsztyn) 2.Akademicka Oficyna Wydawnicza (Lublin) 3.Akapit Press (Łódź) 4.Baobab (Warszawa) 5.Bertelsmann Media (Warszawa) 6.Bezdroża (Kraków) 7.BIS (Warszawa) 8.BOSZ

Bardziej szczegółowo

Ogólna orientacja w historii kultury europejskiej.

Ogólna orientacja w historii kultury europejskiej. AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY Moduł/Przedmiot: Filozofia zagadnienia i kierunki Kod modułu: - Koordynator modułu: prof. Włodzimierz Kaczocha Punkty ECTS: 3

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Historia filozofii 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek ) realizującej

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji Egzamin doktorski Dyscyplina podstawowa pedagogika Dyscyplina dodatkowa filozofia

Uniwersytet Śląski Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji Egzamin doktorski Dyscyplina podstawowa pedagogika Dyscyplina dodatkowa filozofia Uniwersytet Śląski Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji Egzamin doktorski Dyscyplina podstawowa pedagogika Dyscyplina dodatkowa filozofia Podstawy prawne 1. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Bardziej szczegółowo

O sztuce stawania na głowie, czyli przygotowania do egzaminu z historii filozofii

O sztuce stawania na głowie, czyli przygotowania do egzaminu z historii filozofii O sztuce stawania na głowie, czyli przygotowania do egzaminu z historii filozofii I semestr: Sokrates Platon Arystoteles Hellenizm Augustyn Tomasz renesans filozofia - dzieje zdziwienia II semestr: Racjonalizm-Kartezjusz

Bardziej szczegółowo

Żeby istnieć trzeba myśleć (Kartezjusz) Żywiołem filozofii jest powaga myślenia. Mówimy potocznie:

Żeby istnieć trzeba myśleć (Kartezjusz) Żywiołem filozofii jest powaga myślenia. Mówimy potocznie: Żeby istnieć trzeba myśleć (Kartezjusz) Żywiołem filozofii jest powaga myślenia. Mówimy potocznie: ale z Ciebie filozof! Też mi filozof! Nie filozofuj! Ale czy rozumiemy sens tych słów, poza oczywiście

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FILOZOFII ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI Z FILOZOFII

INSTYTUT FILOZOFII ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI Z FILOZOFII INSTYTUT FILOZOFII ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI Z FILOZOFII I. Metafizyka Zagadnienie 1: Metafizyka jako filozofia pierwsza. Metafizyka a ontologia. Typy współczesnej metafizyki analitycznej. W.

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Filozofia starożytność i średniowiecze (11-TN-14-FSS)

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Filozofia starożytność i średniowiecze (11-TN-14-FSS) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Filozofia starożytność i średniowiecze (11-TN-14-FSS) 1. ogólne koordynator modułu rok

Bardziej szczegółowo

Współczesne koncepcje filozofii i etyki Kod przedmiotu

Współczesne koncepcje filozofii i etyki Kod przedmiotu Współczesne koncepcje filozofii i etyki - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Współczesne koncepcje filozofii i etyki Kod przedmiotu 08.1-WP-PEDD-WKF-W_pNadGenWTMYY Wydział Kierunek Wydział

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu.

Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu. Uniwersytet Jagielloński Wydział Filozoficzny Instytut Filozofii mgr Radosław Strzelecki Odpowiedzieć Byciu. Odpowiedzieć Innemu. Perspektywy etyki fenomenologicznej i etyki dialogicznej Rozprawa doktorska

Bardziej szczegółowo

MĄDROŚCI NIEPRZEMIJAJĄCE

MĄDROŚCI NIEPRZEMIJAJĄCE Krystyna Alagor MĄDROŚCI NIEPRZEMIJAJĄCE (wydanie drugie, poprawione i połączone) Copyright by Wydawnictwo Autorskie ALAGOR Krystyna Krawczyk 2007 Skład i łamanie: Rafał Celej Wydawnictwo: W.A. ALAGOR

Bardziej szczegółowo

MARTIN HEIDEGGER ( )

MARTIN HEIDEGGER ( ) MARTIN HEIDEGGER (1889-1976) Studia teologiczne, potem matematyczne na uniwersytecie we Fryburgu Bryzgowijskim. Asystent Husserla, objął po nim katedrę W 1933 roku wstąpił do NSDAP, przyjął urząd rektora.

Bardziej szczegółowo

Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia

Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia Kod przedmiotu 08.1-WH-FP-FFRMŻ-S16 Wydział Kierunek

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii.

Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. Zagadnienia historiozoficzne we współczesnej filozofii. historiozofia DZIEJÓW FILOZOFIA nauka filozoficzna o ostatecznych czynnikach sprawczych, istocie i sensie ludzkich dziejów jako całości, zw. także

Bardziej szczegółowo

ARGUMENTY KOSMOLOGICZNE. Sformułowane na gruncie nauk przyrodniczych

ARGUMENTY KOSMOLOGICZNE. Sformułowane na gruncie nauk przyrodniczych ARGUMENTY KOSMOLOGICZNE Sformułowane na gruncie nauk przyrodniczych O CO CHODZI W TYM ARGUMENCIE Argument ten ma pokazać, że istnieje zewnętrzna przyczyna wszechświata o naturze wyższej niż wszystko, co

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: SOCJOLOGICZNEJ I MYŚLI SPOŁECZNEJ

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: SOCJOLOGICZNEJ I MYŚLI SPOŁECZNEJ (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: HISTORIA MYŚLI 2. Kod przedmiotu: SOCJOLOGICZNEJ I MYŚLI SPOŁECZNEJ ROZ-S4-10 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI

AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI FUNDACJA NA RZECZ NAUKI POLSKIEJ EWA NOWAK-JUCHACZ AUTONOMIA JAKO ZASADA ETYCZNOŚCI KANT, FICHTE, HEGEL WROCŁAW 2002 SPIS TREŚCI Przedmowa. WOLNOŚĆ I FILOZOFIA 7 Część I. KANT 13 Rozdział I. WOLA I JEJ

Bardziej szczegółowo

Problemy filozofii - opis przedmiotu

Problemy filozofii - opis przedmiotu Problemy filozofii - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Problemy filozofii Kod przedmiotu 08.1-WH-FP-PF-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filozofia Profil ogólnoakademicki Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Historia doktryn etycznych - opis przedmiotu

Historia doktryn etycznych - opis przedmiotu Historia doktryn etycznych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Historia doktryn etycznych Kod przedmiotu 08.1-WH-F-HDE-2-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filozofia Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Pojęcie bezpieczeństwa Miejsce bezpieczeństwa w hierarchii wartości Filozofia bezpieczeństwa i związane z nią dyscypliny badawcze

Pojęcie bezpieczeństwa Miejsce bezpieczeństwa w hierarchii wartości Filozofia bezpieczeństwa i związane z nią dyscypliny badawcze Elementy filozofii bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo z perspektywy historii filozofii i filozofii polityki. Wojciech Rechlewicz Celem publikacji jest realizacja trzech zadań. Pierwszym z nich jest wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Filozofia INFORMATYKA Metodologia Wykład 1. Wprowadzenie. Filozofia, metodologia, informatyka Czym jest FILOZOFIA? (objaśnienie ogólne) Filozofią nazywa się

Bardziej szczegółowo

Sylabus. LP. Treści merytoryczne przedmiotu: LICZBA

Sylabus. LP. Treści merytoryczne przedmiotu: LICZBA Sylabus 1 rok akademicki 010-011 Nazwa Przedmiotu: Historia filozofii współczesnej (wykład) Kod przedmiotu: Typ przedmiotu: obowiązkowy Poziom przedmiotu: zaawansowany Rok studiów, semestr: rok III, semestr

Bardziej szczegółowo

Estetyka - opis przedmiotu

Estetyka - opis przedmiotu Estetyka - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Estetyka Kod przedmiotu 08.1-WA-AWP-ESKA-W-S14_pNadGen6EBPL Wydział Kierunek Wydział Artystyczny Architektura wnętrz Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Nihilizm a wartość w filozofii Fryderyka Nietzschego.

Nihilizm a wartość w filozofii Fryderyka Nietzschego. Tomasz Turowski Nihilizm a wartość w filozofii Fryderyka Nietzschego. "Świta już przeciwieństwo między światem, który czcimy, a światem, który przeżywamy, którym jesteśmy. Pozostaje tylko albo uprzątnąć

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZGŁOSZONYCH PUBLIKACJI: Publikacje w czasopismach naukowych: Strona 1 z 28. ID Publikacji: 56acb60f81064d8e0ab1378c.

SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZGŁOSZONYCH PUBLIKACJI: Publikacje w czasopismach naukowych: Strona 1 z 28. ID Publikacji: 56acb60f81064d8e0ab1378c. Strona 1 z 28 SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZGŁOSZONYCH PUBLIKACJI: Publikacje w czasopismach naukowych: Lp: 1 ID Publikacji: 56acb60f81064d8e0ab1378c Tytuł czasopisma: Teatr ISSN: 0040-0769 Tytuł publikacji: Teatr

Bardziej szczegółowo

Placówki realizujące program Od inspiracji do kreacji przy Wrocławskiej Koncepcji Edukacyjnej

Placówki realizujące program Od inspiracji do kreacji przy Wrocławskiej Koncepcji Edukacyjnej Pracownia Dydaktyki Filozofii Instytutu Filozofii, Podyplomowe Studia Filozoficzno-Etyczne, Placówki realizujące program Od inspiracji do kreacji przy Wrocławskiej Koncepcji Edukacyjnej zapraszają na kolejne

Bardziej szczegółowo

Nauka & Wiara. DSW Wrocław 27 kwietnia 2013

Nauka & Wiara. DSW Wrocław 27 kwietnia 2013 Nauka & Wiara DSW Wrocław 27 kwietnia 2013 Nauka & Wiara c, TM, All rights (lefts) reserved, etc... DSW Wrocław 27 kwietnia 2013 Bohaterowie dramatu Bohaterowie dramatu Wiara Nauka Bohaterowie dramatu

Bardziej szczegółowo

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Pod redakcją naukową Martyny Pryszmont-Ciesielskiej Copyright by Uniwersytet Wrocławski

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK SOCJOLOGIA. Zagadnienia na egzamin magisterski na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych II stopnia

KIERUNEK SOCJOLOGIA. Zagadnienia na egzamin magisterski na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych II stopnia KIERUNEK SOCJOLOGIA Zagadnienia na egzamin magisterski na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych II stopnia 1. Podstawowe paradygmaty współczesnej socjologii K_W25 Posiada pogłębioną wiedzę na temat

Bardziej szczegółowo

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie.

Filozofia, Germanistyka, Wykład I - Wprowadzenie. 2010-10-01 Plan wykładu 1 Czym jest filozofia Klasyczna definicja filozofii Inne próby zdefiniowania filozofii 2 Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady 3 Metafizyka Ontologia Epistemologia

Bardziej szczegółowo

Oferta zajęć do wyboru dla I i II roku w rejestracji Ŝetonowej na semestr letni 2007/08

Oferta zajęć do wyboru dla I i II roku w rejestracji Ŝetonowej na semestr letni 2007/08 Oferta zajęć do wyboru dla I i II roku w rejestracji Ŝetonowej na semestr letni 2007/08 I rok Wprowadzenie do filozofii II 0200-FIL2NF Grupa I WPROWADZENIE DO ESTETYKI Prowadzący: dr Wioletta Kazimierska-Jerzyk

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych. Nazwa Wydziału. Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia.

Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych. Nazwa Wydziału. Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia. Załącznik nr 4 do zarządzenia nr 12 Rektora UJ z 15 lutego 2012 r. Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Wydział Polonistyki

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Karczmarzyk

Małgorzata Karczmarzyk FORUM OŚWIATOWE 2(43), 2010 PL ISSN 0867 0323 Instytut Pedagogiki, Uniwersytet Gdański Znaczenia nadawane rysunkowi dziecka przez innych. Rozważania na temat komunikacji dziecko-dorośli Wprowadzenie do

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz I

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz I Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Biblia Najważniejsze zagadnienia cz I Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia

Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Moduł FA3: Filozoficzne i religijne modele życia Kod przedmiotu 08.1-WH-CDFP-FFRMŻ-S16 Wydział Kierunek

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY

EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. MFI 2016 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM ROZSZERZONY DATA: 11 maja 2016

Bardziej szczegółowo

Karta Opisu Przedmiotu

Karta Opisu Przedmiotu Politechnika Opolska Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Specjalność Forma studiów Semestr studiów Karta Opisu Przedmiotu ELEKTROTECHNIKA

Bardziej szczegółowo

Artaud A. : Heliogabal albo Anarchista ukoronowany. Warszawa 1999 (grant) 18588

Artaud A. : Heliogabal albo Anarchista ukoronowany. Warszawa 1999 (grant) 18588 Aristoteles: Etyka nikomachejska. Warszawa 2007 18653 Artaud A. : Heliogabal albo Anarchista ukoronowany. Warszawa 1999 (grant) 18588 Barker E. : Nowe ruchy religijne. Kraków 2002 (grant) 18620 Bartoś

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 Wydział Politologii i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo IFiS PAN Warszawa Daniel Roland Sobota. Narodziny fenomenologii z ducha pytania. Johannes Daubert i fenomenologiczny rozruch

Wydawnictwo IFiS PAN Warszawa Daniel Roland Sobota. Narodziny fenomenologii z ducha pytania. Johannes Daubert i fenomenologiczny rozruch Wydawnictwo IFiS PAN Warszawa 2017 Daniel Roland Sobota Narodziny fenomenologii z ducha pytania. Johannes Daubert i fenomenologiczny rozruch Spis treści przedmowa... 17 WproWADzenie... 23 Niemiecka faza

Bardziej szczegółowo

FILOZOFICZNA REFLEKSJA NAD KULTURĄ JAKO PRÓBA ODPOWIEDZI NA PROBLEMY WSPÓŁCZESNOŚCI

FILOZOFICZNA REFLEKSJA NAD KULTURĄ JAKO PRÓBA ODPOWIEDZI NA PROBLEMY WSPÓŁCZESNOŚCI FILOZOFICZNA REFLEKSJA NAD KULTURĄ JAKO PRÓBA ODPOWIEDZI NA PROBLEMY WSPÓŁCZESNOŚCI NR 3174 FILOZOFICZNA REFLEKSJA NAD KULTURĄ JAKO PRÓBA ODPOWIEDZI NA PROBLEMY WSPÓŁCZESNOŚCI Pod redakcją Jadwigi Gazdy

Bardziej szczegółowo

JOSEPH BUTLER. iętnaście kazań

JOSEPH BUTLER. iętnaście kazań P JOSEPH BUTLER iętnaście kazań JOSEPH BUTLER Piętnaście kazań Przełożył i komentarzem opatrzył Jakub Zawiła-Niedźwiecki Kraków Warszawa 2013 edu-libri s.c. 2013 Redakcja merytoryczna: Katarzyna Kaczmarek

Bardziej szczegółowo

dr Jerzy M. NIEPSUJ Warszawa/Londyn UKSW/PUNO, r.

dr Jerzy M. NIEPSUJ Warszawa/Londyn UKSW/PUNO, r. dr Jerzy M. NIEPSUJ Warszawa/Londyn UKSW/PUNO, 22.02.2009 r. Praca stworzyła człowieka! Ora et labora! Arbeit macht frei! Kto nie pracuje ten nie je! 2 PLAN WYKŁADU 1. Wprowadzenie wyjaśnienie i uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA

ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA ZAGADNIENIA NA KOLOKWIA RACJONALIZM XVII WIEKU [COPLESTON] A. KARTEZJUSZ: 1. metoda matematyczna i) cel metody ii) 4 reguły iii) na czym polega matematyczność metody 2. wątpienie metodyczne i) cel wątpienia

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Filozofia. Kod Punktacja ECTS* 2. Koordynator Dr Czesław Wróbel Zespół dydaktyczny

KARTA KURSU. Filozofia. Kod Punktacja ECTS* 2. Koordynator Dr Czesław Wróbel Zespół dydaktyczny KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Filozofia Philosophy Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Czesław Wróbel Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Poznanie procesów rozwojowych filozofii z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Perspektywy współczesnej fenomenologii

Perspektywy współczesnej fenomenologii Polskie Towarzystwo Fenomenologiczne zaprasza do udziału w ogólnopolskim seminarium naukowym Perspektywy współczesnej fenomenologii Głównym celem seminarium jest popularyzacja badań realizowanych w głównych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 FILOZOFIA POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z filozofii poziom podstawowy Zadanie 1. (0 3) Obszar standardów A. Zenon z Kition

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK SOCJOLOGIA. Zagadnienia na egzamin licencjacki na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych I stopnia

KIERUNEK SOCJOLOGIA. Zagadnienia na egzamin licencjacki na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych I stopnia KIERUNEK SOCJOLOGIA Zagadnienia na egzamin licencjacki na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych I stopnia 1. Perspektywa strukturalna w analizie socjologicznej K_W04 posiada podstawową wiedzę o strukturach,

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Filozofia 2. KIERUNEK: Filologia, specjalność Filologia angielska 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok, 5 semestr 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz II

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz II Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Biblia Najważniejsze zagadnienia cz II Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. Do wykładów i egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu)

Przewodnik. Do wykładów i egzaminu z Filozofii Człowieka. Kierunek Filozofia semestr III. opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Przewodnik Do wykładów i egzaminu z Filozofii Człowieka Kierunek Filozofia semestr III opracował Artur Andrzejuk (na prawach maszynopisu) Katedra Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej Warszawa

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Przedmiot: etyka Klasy: VI Rok szkolny: 2015/2016 Szkoła: Szkoła Podstawowa im. Batalionów AK Gustaw i Harnaś w Warszawie ul. Cyrklowa 1 Nauczyciel prowadzący: mgr Piotr

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016. Filozofia i bioetyka

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016. Filozofia i bioetyka Jednostka Organizacyjna: Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014/2016 Katedra Nauk Społecznych Kierunek: Fizjoterapia Rodzaj studiów i profil (I stopień/ii stopień,

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Bolesław Leśmian. wybór wierszy

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Bolesław Leśmian. wybór wierszy Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Bolesław Leśmian wybór wierszy Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U

K A R T A P R Z E D M I O T U K A R T A P R Z E D M I O T U AKADEMIA MARYNARKI WOJENNEJ WYDZIAŁ DOWODZENIA I OPERACJI MORSKICH I. CHARAKTERYSTYKA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu: Filozofia bezpieczeństwa Kod: Ifb Kierunek studiów: Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo