Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1

2

3

4 Główne tezy raportu Firmy pożyczkowe, skupiając się na udzielaniu pożyczek o najkrótszym terminie zapadalności i najniższych kwotach, uzupełniają ofertę banków, które często nie są aktywne w tym segmencie rynku. Ponadto, obsługując klientów niemających dostępu do kredytów bankowych, przyczyniają się do zmniejszenia wykluczenia finansowego. Relatywnie wysokie koszty oferowanych usług (RRSO) wynikają z relatywnie wysokich kosztów udzielania niskokwotowych i krótkoterminowych pożyczek, z podejmowania wyższego ryzyka oraz z wyższych kosztów pozyskania kapitału. Oskarżanie firm pożyczkowych o lichwę w świetle ekonomicznej analizy jest bezpodstawne. Przedsiębiorstwa pożyczkowe, ze względu na stabilny model biznesowy i niewielką wartość rynku pożyczkowego, nie stanowią zagrożenia dla polskiego systemu finansowego. Nie powinny być one kwalifikowane jako parabanki. Ponieważ rynek pożyczkowy nie stanowi zagrożenia dla stabilności systemu finansowego, rola regulatora powinna ograniczać się do zagwarantowania jak największej transparentności oraz wzmacniania konkurencji. Plany zwiększenia zaangażowania banków na rynku pożyczek i kredytów gotówkowych zasługują na pozytywną ocenę. Ich realizacja przyczyni się do zwiększenia konkurencji na rynku, a tym samym do zwiększenia dostępności kapitału i obniżenia cen. W celu zwiększenia przejrzystości rynku z perspektywy klienta proponujemy, aby w komunikacji z klientem wprowadzić wymóg posługiwania się wyłącznie RRSO, jako rzeczywistym kosztem usługi finansowej. Negatywnie oceniamy propozycję Komitetu Stabilności Finansowej polegającą na ustawowym ograniczeniu maksymalnej wysokości RRSO. Wprowadzenie limitu rzeczywistego oprocentowania może doprowadzić do zabicia rozwoju rynku i ukształtowania się w tym obszarze szarej strefy. 3

5

6 Glosariusz 1 RRSO (rzeczywista roczna stopa oprocentowania) wskaźnik uwzględniający oprócz nominalnego oprocentowania kredytu (lub pożyczki) także pozostałe koszty finansowania, jak np. prowizje czy dodatkowe ubezpieczenia, ułatwiający porównywanie cen poszczególnych produktów finansowych. Parabank pojęciem tym określa się najczęściej podmiot niebędący bankiem (nieposiadający licencji uprawniającej do przyjmowania depozytów i udzielania kredytów) wykonujący czynności podobne do czynności bankowych. Parabanki nie podlegają nadzorowi regulatora rynku finansowego. Piramida finansowa struktura finansowa, w której zysk osoby powierzającej swoje pieniądze jest pokrywany z wpłat uczestników przystępujących do struktury w późniejszym terminie. Piramida finansowa funkcjonuje tak długo, jak długo jej założyciel jest w stanie pozyskiwać wpłaty nowych uczestników. Paradepozyty (paralokaty) produkty finansowe oferowane przez parabanki przypominające lokaty bankowe, nie objęte jednak - w przeciwieństwie do depozytów bankowych - ochroną systemu gwarantowania depozytów (w Polsce przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny). Spirala zadłużenia pojęciem tym określa się mechanizm prowadzący do nadmiernego zadłużenia. Kredytobiorca mający problemy z obsługą kredytów zaciąga, w celu uregulowania kolejnych rat, inne kredyty bądź pożyczki, których koszty obsługi są bardzo często wyższe od kosztów obsługi pierwotnych zobowiązań. Jeśli w międzyczasie jego dochody nie zwiększą się w wystarczającym stopniu, sytuacja taka może prowadzić do utraty zdolności obsługi zadłużenia przez kredytobiorcę. 1 W oparciu o: oraz M. Pachucki, Piramidy i inne oszustwa na rynku finansowym, Komisja Nadzoru Finansowego, Warszawa 2012 r. 5

7

8 Spis treści G ł ó w n e tezy raportu 3 G l o s a r i u s z 5 1. W p r o wa d z e n i e Z a r y s problemu i kontekst powsta n i a raportu P r z e d m i ot i zakres raportu P r o b l e m at y k a ekonomiczna S y st e m finansowy w świetle teorii ekonomicznej wybrane aspekty M a k r o e k o n o m i c z n e funkcje syst e m u finansowego R o l a rynkowej sto p y procentowej w intertemporalnej koordynacji p r o c e s u gospodarczego Z aw o d n o ś ć syst e m u finansowego i zjaw i s k o wykluczenia finansowego D e t e r m i n a n t y kosz tów pozyskania kapita ł u S o c j o- e k o n o m i c z n e skutki braku dost ę p u do kapita ł u E k o n o m i c z n e rozwiązania problemu niskiej dost ę p n o ś c i kapita ł u Z w i ę k s z a n i e podaży oszczędności O p t y m a l i z a c j a syst e m u finansowego R o l a firm pożyczkowych w gospodarce P o ż y c z k a a kredyt gotówkowy w banku F i r m y pożyczkowe jako inst y t u c j e ograniczające wykluczenie f i n a n s o w e i uzupełniające ofertę banków R y n e k firm pożyczkowych w Polsce T e n d e n c j e na polskim rynku kredytów gotówkowych i pożyczek R y n e k firm pożyczkowych w liczbach W p ły w sytuacji makroekonomicznej oraz rekomendacji regulato r a n a rynek kredytowo- p o ż y c z k o w y w Polsce O to c z e n i e praw n o inst y t u c j o n a l n e rynku firm pożyczkowych w Polsce P o d staw o w e ramy praw n e działalności firm pożyczkowych w praw i e polskim F i r m y pożyczkowe a działalność bankowa U stawa o kredycie konsumenckim a działalność firm pożyczkowych P r e z e s Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 28

9

10 3.2.5 P o z y s k i wa n i e informacji o klienta c h przez firmy pożyczkowe U p a d ł o ś ć konsumencka O b o w i ą z k i firm pożyczkowych związane z przeciwdziałaniem p r a n i u pieniędzy i finansowa n i e m terroryzmu O b o w i ą z k i firm pożyczkowych związane z ochroną danych osobowych Firmy pożyczkowe w dyskursie publicznym L i c h wa firm pożyczkowych F i r m y pożyczkowe a parabanki i s h a d o w banking P r o b l e m at y k a regulacji rynku firm pożyczkowych Modele regulacji sektora w innych państwach N i e m cy S z wa j c a r i a W i e l k a Bryta n i a P r z e g l ą d regulacji wybranych aspektów funkcjonowa n i a rynku firm p o ż y c z k o w y c h w niektó r y c h krajach europejskich Ewaluacja możliwych kierunków zmian regulacyjnych J a k regulowa ć? uwa g i ogólne Z ł a g o d z e n i e regulacji umożliwienie bankom komercy j n y m większego z a a n g a ż o wa n i a w segmencie niskokwotowych kredytów gotówkowych o r a z pożyczek Zaost r z e n i e regulacji ograniczenie RRSO oraz wprowa d z e n i e limitu w y s o k o ś c i odsetek za opóźnienie w spłacie kredytów i pożyczek R o z w i ą z a n i e pośrednie rejest r a c j a lub licencjonowa n i e działalności pożyczkowej W ł ą c z e n i e firm pożyczkowych w syst e m wymiany informacji o sytuacji f i n a n s o w e j oraz harmonizacja reżimu badania zdolności kredytowej w i n st y t u c j a c h bankowych i niebankowych Z w i ę k s z e n i e transparentności rynku przez nakaz posługiwa n i a się w y ł ą c z n i e wysokością RRSO R o z w i ą z a n i a prokonsumenckie zmiana ustaw y o upadłości konsumenckiej T e c h n o l o g i a a konkurency j n o ś ć rynku pożyczkowego P o d s u m o wa n i e Ocena sektora Ocena regulacji Ocena propozycji 51 O auto r z e 53 O Fundacji Republikańskiej 55 L i t e r at u r a 57

11

12

13 i zakresu raportu, druga część zajmuje się zbadaniem problematyki ekonomicznej związanej z działalnością firm pożyczkowych, w celu lepszego zrozumienia roli, jaką te przedsiębiorstwa mają odgrywać w gospodarce. W kolejnym rozdziale jest opisany rynek firm pożyczkowych w Polsce jego struktura, czynniki, które miały wpływ na jego rozwój oraz otoczenie prawno-instytucjonalne. Ponadto, ta część raportu omawia wybrane wątki z dyskusji publicznej dotyczącej działalności firm pożyczkowych. Czwarty rozdział zawiera opis modeli regulacji sektora pożyczkowego w wybranych Pożyczka w odróżnieniu od kredytu jest udzielana ze środków własnych. płatniczych, które co prawda mogą udzielać pożyczek, ale w bardzo ograniczonym zakresie. 7 Pożyczka w odróżnieniu od kredytu jest udzielana ze środków własnych. 8 Dlatego też firmą pożyczkową, w myśl tego opracowania, nie może być podmiot, który w jakikolwiek sposób legalny, bądź nielegalny finansuje swoją działalność poprzez zwrotne środki finansowe (depozyty, paradepozyty, lokaty, paralokaty etc.), jak czynią to instytucje parabankowe sensu stricto. 9 Raport ten koncentruje się na przedsiębiorstwach udzielających pożyczek gotówkowych. Obszarem działalności instytucji bankowych, z którym można porównać zakres funkcjonowania tych firm, jest udzielanie kredytów gotówkowych w krajowej walucie. 10 krajach europejskich oraz ewaluację możliwych zmian regulacyjnych. W ostatnim, piątym rozdziale, zostaną sformułowane wnioski płynące z analizy. 1.2 Przedmiot i zakres raportu Ponadto, warto już we wstępie zaznaczyć, o czym szerzej będzie mowa w rozdziale trzecim, że firmy pożyczkowe prowadzą legalną w świetle polskiego prawa działalność. Jako, że nie pozyskują one środków finansowych od gospodarstw domowych, trzeba je stanowczo odróżnić od przedsiębiorstw funkcjonujących na zasadzie piramidy finansowej. Niniejszy raport dotyczy regulacji rynku firm pożyczkowych. Firmy pożyczkowe w rozumieniu tego opracowania to niebankowe (tzn. niepodlegające prawu bankowemu) instytucje finansowe, których głównym obszarem działania jest udzielanie pożyczek. Tym samym w raporcie nie będą poruszane zagadnienia związane z problematyką regulacji choćby instytucji 7. Por. A. Klein-Kaska, Nadzór nad instytucjami parabankowymi w Polsce tendencje ogólne, s Por. A. Klein-Kaska, ibid., s Zob. szerzej punkt niniejszego raportu. 10. Por. A. Roter, I. Skajewska: Rynek pożyczek niebankowych w Polsce na podstawie danych z badan ankietowych członków KPF. Lata , KPF, Gdańsk, listopad 2012, s Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

14

15 nansowych. 14 Wzrost (spadek) rynkowej stopy procentowej sygnalizuje zwiększenie (zmniejszenie) rzadkości kapitału prowadząc do odpowiedniej reakcji jednostek oszczędzających oraz inwestujących, bądź konsumujących. Rynkowa stopa procentowa jest także pewnego rodzaju nawigatorem przy alokacji zasobów kapitałowych w gospodarce. Rynkowa stopa procentowa jest także pewnego rodzaju nawigatorem przy alokacji zasobów kapitałowych w gospodarce. Rynki oraz instytucje finansowe w procesie dystrybucji nadwyżek oszczędności udostępniają je zazwyczaj tym jednostkom, które są w stanie zapłacić za kapitał najwyższą cenę. Oznacza to również, że z perspektywy makroekonomicznej ich potrzeby inwestycyjne, bądź konsumpcyjne, są najpilniejsze. Alokacja kapitału zgodnie z rynkową stopą procentową zapewnia zatem najefektywniejszą koordynację procesu gospodarczego przyczynia się do najpełniejszego, przy uwzględnieniu wszystkich ograniczeń, zaspokojenia rzeczywistego popytu na dobra ekonomiczne wśród społeczeństwa. 15 opisanemu w powyższym wywodzie, to znaczy że nadwyżki finansowe trafiają w pierwszej kolejności do tych konsumentów lub inwestorów, których potrzeby są, patrząc z perspektywy makroekonomicznej, najbardziej pilne. W rzeczywistości systemy finansowe nie funkcjonują idealnie. Z dostępu do kapitału wykluczone są najczęściej najmniejsi uczestnicy rynku. 16 Fakt ten wynika przede wszystkim z trzech uwarunkowań: po pierwsze koszty administracyjne instytucji finansowych są dalece niezależne od wartości udzielonego kredytu. Natomiast potencjalne zyski pochodzące z odsetek są o tyle wyższe, im wyższa jest wartość przekazanych środków. 17 Dlatego instytucje finansowe funkcjonujące na komercyjnych zasadach albo niechętnie przyznają niskokwotowe kredyty albo starają się przerzucić wynikające z nich koszty na kapitałobiorców, żądając od nich relatywnie wyższego oprocentowania; po drugie mniejsi kredytobiorcy często nie W rzeczywistości systemy finansowe nie funkcjonują idealnie. Z dostępu do kapitału wykluczone są najczęściej najmniejsi uczestnicy rynku Zawodność systemu finansowego i zjawisko wykluczenia finansowego W teorii ekonomii, zwłaszcza w nurcie neoklasycznym, zakładano, że alokacja kapitału w gospodarce odpowiada idealnie wzorcowi posiadają majątku, który mógłby posłużyć jako zabezpieczenie pod zaciągnięcie kredytu. Brak zabezpieczeń oznacza potencjalnie wyższe ryzyko dla instytucji finansowych, co zniechęca je do kredytowania tych uczestników rynku; po trzecie mniejsze przedsiębiorstwa nie mają dostępu do rynku kapitałowego, nie 14. Por. G. Cassel, Theoretische Sozialökonomie, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1968, s Por. A. Weber, Geld und Kredit. Banken und Börsen, Quelle & Mayer, Heidelberg, 1959, s. 74, 85 i n. 16. Por. A.D. Bain, The Economics of the financial system, Blackwell Publishers, 1992, s Por. H.-G. Geis, Finanzierungskonzepte für den Selbsthilfebereich - bank- und finanzwirtschaftliche Aspekte, Kohlhammer, Stuttgart, 1990, s Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

16

17 biania się rozwarstwienia struktury społeczno-ekonomicznej w wielu krajach Ekonomiczne rozwiązania problemu niskiej dostępności kapitału Zwiększanie podaży oszczędności W krajach rozwijających się wykluczenie z dostępu do kapitału jest zazwyczaj większe niż Wykluczenie finansowe jest spowodowane, między innymi, naturalną tendencją funkcjonujących wyłącznie na komercyjnych zasadach instytucji finansowych do kredytowania większych podmiotów. w gospodarkach rozwiniętych. Jedną z przyczyn tej różnicy jest wyższy poziom oszczędności w tych drugich. Państwo, w celu zwiększenia podaży kapitału, może w pewnym zakresie wpływać na decyzje gospodarstw domowych dotyczące wydatków konsumpcyjnych, chociażby przez ich silniejsze opodatkowanie. Wzrost podaży oszczędności jest jednak przedsięwzięciem długodystansowym i natrafia na swoje naturalne granice. Szczególnie trudne jest szybkie zwiększenie dostępnych zasobów kapitałowych w krajach rozwijających się, w których spora cześć dostępnych środków wydawana jest na podstawowe potrzeby konsumpcyjne, takie jak żywność, mieszkanie itp. 20. Por. H.-G. Geis Kapitalmärkte und Finanzielle Institutionen in Entwicklungsländern [w]: H. Körner, Zur Analyse von Institutionen im Entwicklungsprozess und in der internationalen Zusammenarbeit, Duncker & Humblot, Berlin, 1989, S. 217 i n. Innym możliwym rozwiązaniem problemu zbyt niskiej podaży oszczędności jest import kapitału zza granicy. Korzystanie z zasobów kapitałowych innych krajów jest szansą na przyspieszenie gospodarcze i zmniejszenie wykluczenia finansowego. Zadłużając się za granicą dane państwo musi jednak w przyszłości wygenerować nadwyżki eksportu nad importem, aby móc zwrócić pożyczone oszczędności. W przeciwnym razie grozi mu niewypłacalność, która zazwyczaj prowadzi do perturbacji w realnej gospodarce i sektorze finansowym. Naturalną granicę zwiększania podaży oszczędności poprzez import kapitału wyznacza zatem zdolność gospodarek do wygenerowania nadwyżek eksportowych w przyszłości. 21 Nierzadko można się spotkać z opinią, że dostępność kapitału można trwale zwiększyć dzięki obniżaniu stóp procentowych przez banki centralne. Pogląd ten jest bardzo często wynikiem błędnych rozważań z zakresu teorii ekonomicznej, jak i nieścisłości pojęciowych. Kapitał, mimo, że w gospodarkach pieniężnych przekazywany w formie środka wymiany pieniądza tworzą zawsze dobra wytworzone i nieskonsumowane we wcześniejszych okresach. Wszystkie inwestycje lub akty konsumpcji na kredyt, są możliwe tylko i wyłącznie dzięki realnym oszczędnościom. Pieniądz, który powinien mieć pokrycie w wytworzonych towarach, jest jedynie technicznym środkiem ułatwiającym transfer kapitału w formie realnych dóbr ekonomicznych. 22 Liczne przykłady z najnowszej historii ekonomii świadczą o tym, że polityka niskich stóp procentowych, nie jest w stanie trwale zwiększyć dostępności kapitału. Wręcz przeciwnie, może ona prowadzić do zmniejszenia ilości dostęp- 21. Por. H.H. Lechner. ibid., rozdział siódmy 22. Por. H.H. Lechner, ibid., rozdzial szósty 16 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

18

19 Mimo, iż kredyt gotówkowy jest relatywnie tańszy, nie jest on dostępny dla każdego. Jednostki nie mające dostępu do finansowania zewnętrznego w ramach systemu bankowego mogą je uzyskać jedynie na rynku pożyczkowym. 2.3 Rola firm pożyczkowych w gospodarce Pożyczka a kredyt gotówkowy w banku W wielu krajach, gdzie obok tradycyjnego sektora bankowego funkcjonują niebankowe instytucje finansowe, w obszarze consumer finance widoczny jest podział rynku pożyczek i kredytów gotówkowych na dwa sektory. Pierwszy z nich to segment kredytów gotówkowych o relatywnie wyższej wartości i dłuższym terminie zapadalności obsługiwany przez banki. Drugi stanowi dopełnienie pierwszego i jest zazwyczaj polem aktywności firm niebankowych. nie podlegają pod nadzór finansowy, udzielają pożyczek według bardziej liberalnych zasad. To z kolei zwiększa ryzyko potencjalnych strat, co przekłada się na wyższe koszty pożyczki w relacji do kredytu. Jak zostało wspomniane w punkcie w przypadku niskokwotowych, krótkoterminowych kredytów, bądź pożyczek, relacja pomiędzy nakładami związanymi z udzieleniem pożyczki a potencjalnym przychodem z odsetek jest wyjątkowo niekorzystna. Dlatego przedsiębiorstwa pożyczkowe, aby zrekompensować wysokie koszty, żądają za swoje usługi wyższej ceny. Banki, przyjmując depozyty, mogą taniej niż firmy pożyczkowe finansować swoją działalność Firmy pożyczkowe jako instytucje ograniczające wykluczenie finansowe i uzupełniające ofertę banków Mimo, iż kredyt gotówkowy jest relatywnie tańszy, nie jest on dostępny dla każdego. Jednostki nie mające dostępu do finansowania zewnętrznego w ramach systemu bankowego Całkowity koszt pożyczki jest przeciętnie wyższy mogą je uzyskać jedynie na rynku pożyczkood ceny kredytu gotówkowego w banku (RRSO). Na przewagę cenową kredytu gotówkowego może wpływać kilka Firmy pożyczkowe koncentrując uwarunkowań: się na udzielaniu pożyczek o najniższej wartości Politykę kredytową banków może i najkrótszym terminie ograniczać instytucja nadzorująca system finansowy. Regulator może pre- zapadalności segmencie rynku często nieobsługiwanego wencyjnie ograniczać kredyty w wybranych sektorach gospodarki, bądź przez banki, ze względu na dla poszczególnych grup społecznych, wyjątkowo niekorzystną relację które uznaje za zbyt ryzykowne. Tym koszt/przychód w procesie samym portfel kredytów gotówkowych udzielanych przez instytucje ofertę sektora bankowego. intermediacji uzupełniają bankowe jest teoretycznie bardziej bezpieczny. Firmy pożyczkowe, które 18 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

20

21

22

23 3.1.2 Wpływ sytuacji makroekonomicznej oraz rekomendacji regulatora na rynek kredytowopożyczkowy w Polsce W latach udział gospodarstw domowych finansujących swoje potrzeby w sektorze pożyczkowym obniżył się znacząco z 29,7% do 12,4%. Jednocześnie w podanym Rynek pożyczek niebankowych rozwija się w Polsce równolegle i komplementarnie wobec rynku bankowego. uchwalenie rekomendacji T, która ustala maksymalny poziom wydatków przypadających na obsługę zobowiązań kredytowych w relacji do dochodu netto klientów detalicznych na 50% - w przypadku kredytobiorców o dochodach nie przekraczających średniego poziomu w gospodarce oraz 65% - dla pozostałych kredytobiorców; 34 wzrost konkurencji ze strony instytucji niebankowych; przenoszenie do firm pożyczkowych, działających w ramach tej samej grupy kapitałowej części sprzedaży, w celu ominięcia regulacji rynkowych. okresie można było zaobserwować wzrost odsetka podmiotów korzystających z usług sektora bankowego z 78,3% do 90,6%. Po prawie dekadzie ekspansji sektora bankowego i zmniejszaniu się znaczenia firm pożyczkowych trend ten wyraźnie został zahamowany w latach Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) wskazuje następujące czynniki wpływające na rynek kredytów konsumpcyjnych w ostatnich latach, w tym na rynek kredytów gotówkowych: 32 sytuację makroekonomiczną od wybuchu kryzysu finansowego z jednej strony banki prowadzą dużo ostrożniejszą politykę kredytową, z drugiej strony gospodarstwa domowe nie wykazują takiego zainteresowania kredytami konsumpcyjnymi; samoograniczenie się banków, które po 2010 roku zmuszone były do wysokich odpisów z tytułu kredytów konsumenckich za okres ; Por. P. Białowolski, ibid, s Por. Urząd KNF(b), Raport o sytuacji bankow w I polroczu 2012 r., Warszawa 2012, s na koniec lat udział kredytów zagrożonych Ponadto, na rozwój rynku firm pożyczkowych mogła mieć wpływ ustawa o kredycie konsumenckim z 12 maja 2011 roku, przewidująca różne standardy przy udzielaniu kredytów i pożyczek konsumpcyjnych dla banków i instytucji niebankowych. Te ostatnie nie mają obowiązku uzależnienia decyzji o udzieleniu kredytu (pożyczki) konsumentowi od oceny jego zdolności kredytowej (według terminologii użytej w ustawie od oceny ryzyka kredytowego). 35 Innym trendem, który coraz wyraźniej rysuje się na rynku kredytów gotówkowych i pożyczek jest wzrost średniej wartości kredytów gotówkowych oraz odpływ niskokwotowych pożyczek poza sektor bankowy. 36 Tym samym możemy zaobserwować pogłębiającą się tendencję, na którą zwraca uwagę dr M. Bieszki we wstępie cytowanego powyżej raportu KPF, że rynek pożyczek niebankowych rozwija się w Polsce równolegle i komplementarnie wobec rynku bankowego. 37 Do podobnych wniosków dochodzi KNF wskazując, że średnia wartość wynosił odpowiednio: 8%, 13% i 17% dane za: Urząd KNF(a), Raport o sytuacji banków w 2011 r., Warszawa 2012, s Por. rekomendacja T 35. Por. punkt niniejszego raportu 36. Por. BIK, ibid. 37. Por. A. Roter, I. Skajewska, ibid, str Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

24

25 działalności firm pożyczkowych jest art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ustanawiający zasadę swobody działalności gospodarczej 44 i podlegają tym samym zasadom, co inne podmioty uczestniczące w obrocie gospodarczym Firmy pożyczkowe a działalność bankowa nych w art. 5 i 6 ust. 1 czynności bankowych. Bazując na tych dwóch podejściach zaproponowano kompromisową definicję działalności bankowej, jako działalności polegającej na wykonywaniu czynności bankowych obciążających ryzykiem środki, które zostały powierzone bankowi pod tytułem zwrotnym, zaś niezbędnym elementem działalności bankowej jest zwrotność powierzonych środków, czyli prowadzenie działalności depozytowej. 47 W literaturze przedmiotu wyróżnia się dwa odrębne podejścia do pojęcia działalności bankowej: podmiotowe i przedmiotowe. Pierwsze reglamentowania działalności depozytowej ze Z takiego podejścia wynika także konieczność ujęcie wychodzi od legalnej definicji banku zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 w prawie Unii Europejskiej, które w art. 5 dyrekty- strony państwa, co znajduje potwierdzenie także r. Prawo bankowe 46 jako podmiotu działającego na podstawie zezwoleń uprawniających do z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania wy 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe nakazuje państwom Ponieważ firmy pożyczkowe nie członkowskim wprowadzić zakaz prowadzenia działalności polegającej na prowadzą działalności bankowej, to nie podlegają licznym wymogom, przyjmowaniu od ludności depozytów które prawo bankowe i innych środków podlegających zwrotowi przez podmioty niebędące insty- nakłada na banki. tucjami kredytowymi. wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym. Natomiast drugie, szersze podejście definiuje działalność bankową przez pryzmat wykonywania wyliczow każdej z ustaw dedykowanych poszczególnym sektorom rynku finansowego (takich jak np. w odniesieniu do banków: wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie banku, wystąpienia z wnioskiem o odwołanie prezesa, wiceprezesa lub innego członka zarządu banku, albo zawieszenie w czynnościach członka zarządu banku, likwidacji banku) i na ich podstawie, a jak wyżej wspomniano działalności firm pożyczkowych nie jest dedykowana żadna ustawa i w związku z tym brak jest szczególnych środków prawnych, które mógłby wykorzystać KNF w odniesieniu do nich, nawet gdyby przyjąć, że firmy pożyczkowe w świetle art. 2 mogą być objęte nadzorem Komisji. 44. Zob. szerzej: S. Włodyka, Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009, s. 403 i n. 45. J. Jaszczuk, Zasady i warunki prowadzenia działalności gospodarczej w Rzeczypospolitej Polskiej, 46. Dz.U. z 2012 r. poz ze zm. Ponieważ firmy pożyczkowe nie prowadzą działalności bankowej, to nie podlegają licznym wymogom, które prawo bankowe nakłada na banki, a które dotyczą przede wszystkim: obowiązku uzyskania zezwolenia na utworzenie banku oraz rozpoczęcie wykonywania działalności bankowej, wymogów ostrożnościowych odnoszących się od kontroli ryzyka oraz przestrzegania limitów kredytowych i inwestycyjnych, wymogów informacyjnych, obowiązku przestrzegania tajemnicy bankowej, jak również procedur dotyczących likwidacji banku. Jak już wyżej wspomniano firmy pożyczkowe nie podlegają nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego, w związku z czym nie są adresatami uchwał ani rekomendacji KNF. Ponadto, banki w przeciwień- 47. W. Srokosz, Instytucje parabankowe w Polsce, Warszawa 2011, s. 29 i n. 24 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

26

27 przede wszystkim konsumenci, czyli osoby fizyczne dokonujące czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową dla firm pożyczkowych podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. 52 Niniejsza ustawa stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki. Ustawa o kredycie konsumenckim ma bardzo szerokie zastosowanie, przede wszystkim ze względu na bardzo szerokie zdefiniowanie kredytodawcy, które obejmuje każdego przedsiębiorcę, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu. Ponadto, definicja kredytu konsumenckiego również została skonstruowana w szeroki sposób i obejmuje swoim zakresem umowę o kredyt w wysokości nie większej niż zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, w tym w szczególności umowę pożyczki, umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego oraz umowę o kredyt odnawialny. Ustawa nakłada na kredytodawcę szereg obowiązków jeszcze na etapie przedkontraktowym w zakresie m. in. wymogów dotyczących reklamy kredytu, ocena ryzyka kredytowego, obowiązków informacyjnych, umów zawieranych na odległość, zasad obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz informacji o kosztach kredytu. Zgodnie z art. 7 ustawy w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego zawierających dane dotyczące kosztu kredytu konsumenckiego kredytodawca jest zobowiązany podać konsumentowi w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny informacje o stopie oprocentowania kredytu 52. Dz. U. Nr 126, poz wraz z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu, całkowitym koszcie kredytu oraz rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania. Ponadto, w stosownych przypadkach kredytodawca zobowiązany jest podać konsumentowi także informacje dotyczące m. in. czasu obowiązywania umowy, całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta oraz wysokości rat. Powyższe informacje kredytodawca powinien oprzeć na podstawie reprezentatywnego przykładu. Bardzo istotną regulację zawiera art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim nakazujący kredytodawcy przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki dokonania oceny ryzyka kredytowego konsumenta (tj. oceny zdolności konsumenta do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, w terminach określonych w umowie o kredyt konsumencki) dokonywanej przez kredytodawcę. Przepis ten, ze względu na błędne implementowanie w tym zakresie dyrektywy unijnej, poprzez identyczne zdefiniowanie oceny ryzyka kredytowego jak i zdolności kredytowej w art. 70 ust. 1 prawa bankowego (będących jednak mimo identycznej definicji - dwiema odrębnymi instytucjami prawnymi) oraz przez posługiwanie się niemal analogiczną nazwą jak analiza ryzyka kredytowego z art. 6a ust. 2 oraz art. 105a ust. 1 prawa bankowego (to ostatnie pojęcie dotyczy całego portfela kredytowego banku) wzbudza uzasadnioną krytykę. 53 Najważniejszą konsekwencją praktyczną takiej regulacji jest odmienny reżim badania zdolności kredytowej przez banki, w przypadku których przyznanie kredytu jest uzależnione od posiadania przez kredytobiorcę zdolności kredytowej (banki mają publicznoprawny obo- 53. Zob. szerzej: M. Wierzbowski, Ekspertyza prawna dotycząca przyjętej przez Sejm ustawy o z dnia 1 kwietnia 2011 r. o kredycie konsumenckim 26 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

28

29 3.2.4 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Organem właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, a więc także w sprawie ochrony praw klientów firm pożyczkowych jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), Organem właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, a więc także w sprawie ochrony praw klientów firm pożyczkowych jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), działający na podstawie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 57 W ramach swoich kompetencji Prezes UOKiK może, między innymi, przeprowadzać okresowe kontrole praktyki przedsiębiorców, a także wzorców umownych jakie stosują. W okresie od marca do listopada 2012 roku, Prezes UOKiK przeprowadził tego typu kontrolę obejmującą swoim zakresem zarówno podmioty z sektora bankowego, jak i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, jak również innych przedsiębiorców udzielających pożyczek. 58 Celem badania było wykrycie nieprawidłowości i wyeliminowanie z obrotu niekorzystnych dla konsumentów postanowień wzorców umownych dotyczących udzielania kredytów konsumenckich. Ponadto, Prezes UOKiK może także skierować do sądu ochrony konkurencji i konsumenta powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolony. W razie uwzględnienia 57. Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm. 58. Zob. UOKiK, Raport z kontroli przedsiębiorców udzielających kredytów konsumenckich w roku 2012, Warszawa, 2012, powództwa sąd w sentencji wyroku przytacza treść postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuje ich wykorzystywania, zaś prawomocny wyrok ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa UOKiK Pozyskiwanie informacji o klientach przez firmy pożyczkowe Firmy pożyczkowe mogą pozyskiwać dane w zakresie oceny ryzyka kredytowego osób ubiegających się o udzielenie pożyczki z biur informacji gospodarczych prowadzących działalność na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. 59 Biura informacji gospodarczej są podmiotami, których przedmiotem działalności jest pośrednictwo w udostępnianiu informacji gospodarczych, polegające na przyjmowaniu informacji gospodarczych od wierzycieli, przechowywaniu i ujawnianiu tych informacji. Biura informacji gospodarczej mogą ujawniać jedynie aktualne informacje gospodarcze, w formach określonych w regulaminie, w szczególności w drodze teletransmisji. Ujawnianie informacji gospodarczych przez biuro jest odpłatne. Podmiot, który otrzymał informacje gospodarcze od biura jest obowiązany usunąć je w terminie 90 dni od dnia ich otrzymania oraz nie może ujawnić informacji dotyczących dłużnika będącego konsumentem innym osobom, jednakże terminu 90 dniowego nie stosuje się do instytucji ustawowo obowiązanych do oceny ryzyka kredytowego. Takimi 59. Dz. U. z 2010 r. Nr 81, poz. 530 ze zm. 28 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

30

31 3.2.7 Obowiązki firm pożyczkowych związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniem terroryzmu Firmy prowadzące działalność pożyczkową nie zostały wskazane wprost jako instytucje obowiązane w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, 62 jednak wydaje się, że większość z działających na polskim rynku firm pożyczkowych spełniać będzie kryterium z art. 2 ust. 1 pkt b w związku z art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. b. tj. można je zakwalifikować jako instytucje finansowe mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niebędące bankiem ani instytucją kredytową, których podstawowa działalność będąca źródłem większości przychodów polega na wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek ze środków własnych. W takim przypadku instytucje te będą podlegać obowiązkom związanym w szczególności z rejestracją transakcji, których równowartość przekracza euro (transakcje ponadprogowe), także gdy taka transakcja przeprowadzana jest za pomocą więcej niż jednej operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane i zostały podzielone na operacje o mniejszej wartości z zamiarem uniknięcia obowiązku rejestracji (transakcje powiązane), jak również transakcję, której okoliczności wskazują, że może ona mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu bez względu na jej wartość i charakter (transakcje podejrzane). 62. Dz.U. Nr 46, poz. 276 ze zm Obowiązki firm pożyczkowych związane z ochroną danych osobowych Firmy pożyczkowe świadcząc swoje usługi gromadzą oraz przetwarzają dane osobowe swoich klientów, w związku z czym są administratorami danych osobowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych 63 i są zobowiązane do zgłoszenia zbioru danych osobowych swoich klientów do Generalnego Inspektora Danych Osobowych. Firmy pożyczkowe muszą zapewnić, aby dane osobowe były: przetwarzane zgodnie Oskarżenie firm działających na z prawem; zbierane dla oznaczonych, zgodnych z prawem celów i niepoddawane dalszemu przetwarzaniu rynku pożyczkowym o lichwę w świetle ekonomicznych faktów niezgodnemu z tymi celami; merytorycznie poprawne i adekwatne w należy określić jako bezpodstawne. stosunku do celów, w jakich są przetwarzane; przechowywane w postaci umożliwiającej identyfikację osób, których dotyczą, nie dłużej niż jest to niezbędne do osiągnięcia celu przetwarzania. 3.3 Firmy pożyczkowe w dyskursie publicznym Lichwa firm pożyczkowych W polskiej debacie publicznej firmy pożyczkowe zyskały złą sławę. Komentatorzy medialni wskazują na wysokie oprocentowanie pożyczek, w szczególności w porównaniu z kredytami gotówkowymi w bankach, określając działalność przedsiębiorstw pożyczkowych nierzadko jako lichwę. 64 Nie można zaprzeczyć, że niektóre firmy pożyczkowe wykorzystują niewielka transparentność rynku i żądają 63. Dz.U. Nr 101, poz. 926 ze zm. 64. Por. np.: tekst S. Stodolaka, Pożyczyć za wszelka cene, Wprost 45/2010 (1448) 30 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

32

33 finansowego zajmuje się intensywnie problematyka regulacji równoległego system bankowego. Badania Rady Stabilności Finansowej (Financial Stability Board FSB) wykazały, że niekontrolowana upadłość podmiotów należących do sektora parabankowego może zagrozić stabilności finansowej. Wstępne szacunki FSB z 2010 roku oceniają wartość równoległego systemu bankowego na 46 bln euro, co stanowi 25-30% wartości całego systemu finansowego oraz 50% aktywów bankowych. 69 Firmy pożyczkowe, w odróżnieniu od niektórych instytucji parabankowych sensu stricto, posiadają bardzo stabilny model biznesowy. W marcu 2012 roku Komisja Europejska (KE), w związku z możliwym zagrożeniem dla długoterminowej stabilności finansowej ze strony instytucji parabankowych, wydała Zieloną Księgę dot. równoległego systemu bankowego. W dokumencie KE w następujący sposób zostały sklasyfikowane rodzaje ryzyka związane z działalnością instytucji parabankowych: 70 podmioty parabankowe finansujące swoją działalność poprzez paradepozyty ( struktury finansowania wykazującego cechy depozytowe ) narażone są na ryzyko szybkiego i zmasowanego wycofywania powiężonych im środków; wysoka dźwignia finansowa stosowana przez sektor pozabankowy może generować zagrożenie dla stabilności systemowej; sektor bankowy może obchodzić regulacje nadzoru finansowego transferując cześć operacji do instytucji parabankowych. Zdaniem KE omijanie wytycznych kapitałowych i zasad dotyczących rachunkowości - co skutkuje przenoszeniem ryzyka poza zakres nadzoru finansowego - były jedną z głównych przyczyn kryzysu w latach ; możliwość transferu skutków niekontrolowanych bankructw instytucji parabankowych na instytucje sektora bankowego, które są często silnie powiązane. Możliwe kanały transmisji to: a) bezpośrednie kredytowanie parabanków przez banki oraz b) masywna wyprzedaż aktywów przez parabanki mająca znaczny wpływ na ich ceny. Z przedstawionych powyżej rodzajów ryzyka związanego z działalnością równoległego systemu bankowego tylko dwa ostatnie mogą teoretycznie dotyczyć firm pożyczkowych w Polsce. Banki aktywne na rynku pożyczkowym poprzez spółki należące do tej samej grupy kapitałowej w pewien sposób omijają działania nadzoru finansowego. 71 Poza tym firmy pożyczkowe nie należące do tej samej grupy kapitałowej co dany bank, ale kredytujące w nim swoja działalność, upadając mogą wpłynąć na sytuację finansową tej instytucji. Czy jednak firmy działające na rynku pożyczkowym w Polsce mogą zagrażać stabilności krajowego systemu finansowego? Firmy pożyczkowe, w odróżnieniu od niektórych instytucji parabankowych sensu stricto, posiadają bardzo stabilny model biznesowy. Mimo, iż udzielają nierzadko pożyczek klientom wykluczonym z dostępu do kredytu bankowego, ich rodzaj działalności nie ma nic wspólnego z funkcjonowaniem instytucji, które stały się punktem zapalnym ostatniego kryzysu 69. Por. Komisja Europejska, Zielona Księga. Równoległy system bankowy, marzec Por. Komisja Europejska, ibid. 71. Wskazuje na to KNF, por. Urząd KNF(b), ibid, s Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

34

35 Oni oceniają, że wielkość tego rynku to jest wielkość rzędu tys. zł do tys. zł. Przypominam, tys. zł to jest rynek regulowany. To oddaje skalę porównawczą. Jeżeli państwo wezmą pod uwagę, że spośród tych dwóch tys. zł, prawie tys. zł przypada na Provident, to pozostałe firmy pożyczkowe działające w różnej formie to około tys. zł. Zaliczanie firm pożyczkowych do instytucji parabankowych, jak zostało wspomniane powyżej, nie jest zatem celowe, gdyż problematyka ich regulacji znacząco odbiega od problematyki regulacji równoległego systemu bankowego sensu stricto. Warto zwrócić także uwagę na fakt, że firmy pożyczkowe, według przyjętej w raporcie definicji, nie są przedmiotem wielu zagranicznych opracowań podejmujących tematykę regulacji sektora parabankowego. 76 Fundacja Republikańska, w celu poprawy jakości debaty publicznej na temat rynku firm pożyczkowych, postuluje wprowadzanie rozróżnienia, zarówno merytorycznego, jak i terminologicznego, problematyki związanej z regulacją firm pożyczkowych i instytucji parabankowych sensu stricto (równoległego sektora bankowego - shadow banking ). Dlatego też Fundacja Republikańska, w celu poprawy jakości debaty publicznej na temat rynku firm pożyczkowych, postuluje wprowadzanie rozróżnienia, zarówno merytorycznego, jak i terminologicznego, problematyki związanej z regulacją firm pożyczkowych i instytucji parabankowych sensu stricto (równoległego sektora bankowego - shadow banking ). 77 Więc skala problemu z punktu widzenia bezpieczeństwa systemu finansowego naszego kraju jest raczej nie za duża 74 Wartość rynku pożyczkowego, w relacji do wybranych wskaźników sektora bankowego w Polsce została przedstawiona na grafice na poprzedniej stronie Por. Zapis przebiegu posiedzenia Komisji Finansów Publicznych /nr 127/ z w mld. zł. Wartość rynku pożyczkowego za P. Białowolski, ibid; pozostałe dane za Urząd KNF(b), ibid 76. Por. np. Komisja Europejska, ibid. oraz Bernet, B., et al., Der Schweizer Parabankenbereich Bestandesaufnahme und strategische Herausforderungen, Universität St. Gallen Schweizerisches Institut für Banken und Finanzen, St. Gallen, Jaskrawym przykładem obrazującym do jakich wniosków może prowadzic terminologiczne nieuporzadkowanie w tym obszarze jest następujący cytat pochodzący z tekstu: Czy firmy pożyczkowe trafią pod nadzór KNF?, który ukazał się 22 marca 2012 roku na portalu bankowy-net. pl : Między innymi to firmy pożyczkowe i liberalne podejście do udzielania kredytów przez banki, doprowadziły do tego, że powstała wielka liczba kredytów i pożyczek kompletnie niespłacanych. To pogrążyło sektor finansowy w całej Europie. 34 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

36

37 na specyfikę rynku pożyczkowego w Niemczech, na którym aktywne są firmy prowadzące działalność według dwóch modeli: Pośrednictwo kredytów bez informacji w BIK-u (Vermittlung von SCHUFA-freien Krediten) w tym przypadku chodzi o przedsiębiorstwa pośrednictwa kredytowego (w tym kredytów gotówkowych). Według niemieckiej wywiadowni gospodarczej SCHUFA to właśnie pośrednicy kredytowi dopuszczają się najczęściej nadużyć Warto zauważyć, że obszar pożyczek o najniższych kwotach jest wyjęty spod obowiązywania ustawy. Aktualnie średnia wartość pożyczek udzielanych w Polsce wynosi około zł. Oznacza to, że według szwajcarskich standardów, polski rynek pożyczkowy byłby w dużej mierze rynkiem nieregulowanym. i działań niezgodnych z prawem. Wynika to z faktu, że firmy te wyłącznie pośredniczą w zawarciu umowy kredytowej, a bezpośrednim kredytodawcą jest bank, który według niemieckiego prawa finansowego musi uwzględniać informacje zawarte w bazie SCHUFA. Pośrednictwo kredytów udzielanych przez niemieckie banki bez sprawdzania informacji w SCHUFA jest zatem prawnie wykluczone. 81 Instytucje oferujące tak zwany szwajcarski kredyt ( Schweizer Kredit ). Szwajcarskie kredyty, to zazwyczaj pożyczki o niskiej wartości (do euro). Często aktywne w tym segmencie rynku są, jak sama nazwa wskazuje, instytucje finansowe ze Szwajcarii. Są to banki lub firmy pożyczkowe zarejestrowane poza granicami Niemiec i, jeśli mamy do czynienia z bankami, podlegające zagranicznym regulatorom, lecz udzielające pożyczek, bądź kredytów niskokwotowych niemieckim klientom. Zagraniczne instytucje finansowe korzystają nierzadko z usług niemieckich pośredników. 82 Duże znaczenie dla tego rodzaju działalności miało orzecznictwo w sprawie firmy Fidium Finanz AG z 2009 roku, która zajmowała się udzielaniem niskokwotowych pożyczek drogą internetową. Zdaniem przedstawicieli Fidium Finanz AG, przedsiębiorstwo nie przyjmując depozytów od niemieckich podmiotów nie prowadziło typowej działalności bankowej i tym samym nie potrzebowało zgody niemieckiego regulatora rynku. Sąd niemiecki był jednak odmiennego zdania. Jak zostało wspominane powyżej, w myśl niemieckiego ustawodawstwa, również udzielanie pożyczek gotówkowych ( 1 Abs.1 S.2 Nr.2 KWG) traktowane jest jako jeden z rodzajów działalności bankowej. Dlatego też sąd uznał, że Fidium Finanz AG działała na niemieckim rynku nielegalnie Szwajcaria W Szwajcarii rynek kredytów konsumenckich oraz pożyczek regulowany jest przez ustawę o kredycie konsumenckim (Bundesgesetz über den Konsumkredit, (KKG) z 23 marca 2001 roku. Dotyczy ona wszystkich kredytów udzielanych bez zabezpieczeń oraz pożyczek mieszczących się w przedziale od 81. Por. SCHUFA Holding AG, SCHUFA-frei: Statt Kredit nur draufgezahlt, Por. Der Schweizer Kredit als Alternative 83. Por. P. J. Elixmann, ibid. 36 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

38

39 4.1.4 Przegląd regulacji wybranych aspektów funkcjonowania rynku firm pożyczkowych w niektórych krajach europejskich Sposób regulacji niektórych zagadnień związanych z działalnością firm pożyczkowych w wybranych państwach europejskich został przedstawiony w poniższej tabeli: Ustawowe ograniczenie RRSO Licencjonowanie/ rejestracja działalności na rynku pożyczkowym Konieczność raportowania pożyczek do wywiadowni gospodarczych CZECHY nie, ale są limity wynikające z orzecznictwa sądowego NIE NIE DANIA NIE tak, przez nadzór finansowy, ale tylko w kontekście przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nie, wyłącznie raport roczny z sumą udzielonych pożyczek do urzędu statystycznego HISZPANIA NIE NIE NIE LITWA tak, maksymalne RRSO - 200% tak, przez bank centralny, który nadzoruje rynek finansowy raporty kwartalne z danymi o aktywności firm na rynku pożyczkowym NIEMCY nie, ale są limity wynikające z orzecznictwa sądowego tak, przez nadzór finansowy NIE SŁOWACJA nie, ale są limity wynikające z orzecznictwa sądowego tak, przez bank centralny, który nadzoruje rynek finansowy raporty kwartalne z danymi dot. nowo udzielonych pożyczek oraz zmian w warunkach wcześniej przyznanych pożyczek SZWAJCARIA tak, maksymalne RRSO 15% tak, przez władze kantonu, na terenie którego prowadzą działalność TAK SZWECJA NIE tak, przez nadzór finansowy NIE WIELKA BRYTANIA NIE tak, przez Biuro Konkurencji i Konsumentów TAK 38 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

40

41 cja T. Zdaniem niektórych ekonomistów w dokumencie wydanym przez KNF nie uwzględniono specyfiki kredytów niskokwotowych, co doprowadziło do wypchnięcia banków z tego segmentu rynku. 92 KNF w ostatnim raporcie o sytuacji banków (za I półrocze 2012 r.) zapowiedział złagodzenie wymowy rekomendacji T. 93 W trakcie 175. posiedzenia Komisji Nadzoru Finansowego w dniu 26 lutego 2013 przegłosowana została ostatecznie rekomendacja T w nowym kształcie. Z wprowadzonych zmian największe znaczenie dla rynku pożyczek Ułatwienie bankom funkcjonowania w obszarze kredytów i pożyczek o niskiej wartości jest dobrym krokiem i może przyczynić się w pewnym stopniu do wzmocnienia konkurencji na rynku, na którym działają firmy pożyczkowe. gotówkowych ma umożliwienie stosowania uproszczonych zasad badania zdolności kredytowej dla klientów dotychczas niewspółpracujących z bankiem, przy kredytach i pożyczkach o wartości nieprzekraczającej średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (ok zł). 94 Ułatwienie bankom funkcjonowania w obszarze kredytów i pożyczek o niskiej wartości jest dobrym krokiem i może przyczynić się w pewnym stopniu do wzmocnienia konkurencji na rynku, na którym działają firmy pożyczkowe. Choć, jak zostało powiedziane w punkcie 3.1.2, pełna konkurencja pomiędzy firmami pożyczkowymi a bankami, ze względu na zorientowanie tych drugich na udzielanie kredytów o wyższej wartości, jest raczej mało prawdopodobna. Tezę tą potwierdza fakt, że banki coraz częściej same zakładają przedsiębiorstwa pożyczkowe lub wyrażają chęć uczestnictwa w rynku pożyczkowym poprzez instytucje funkcjonujące poza obszarem obowiązywania prawa bankowego. Negatywnie zaangażowanie się banków na rynku pożyczek poprzez firmy należące do tej samej grupy kapitałowej opiniuje KNF. Zdaniem nadzoru finansowego jest to zjawisko niekorzystne, gdyż: (...) prowadzi do przenoszenia ryzyka kredytowego w inne miejsce tej samej grupy kapitałowej, wzrostu ryzyka zgodności i reputacji, zmniejszenia przejrzystości działania, jak też wywiera negatywną presję konkurencyjną. 95 Podnoszone przez KNF argumenty odnoszą się przede wszystkim do skutków przenoszenia sprzedaży pożyczek do instytucji pozabankowych dla bezpieczeństwa systemu finansowego. Jak zostało pokazane w punkcie ryzyko systemowe związane z działalnością na rynku pożyczek jest, szczególnie w obecnej fazie rozwoju rynku, znikome. Dlatego też obawy nadzoru finansowego wydają się nieuzasadnione. Większe zaangażowanie banków poprzez pozabankowe instytucje finansowe działające w ramach jednej grupy kapitałowej mogłoby znacząco wpłynąć na zagęszczenie konkurencji na rynku pożyczkowym, przyczyniając się do silniejszej redukcji cen, nie generując jednocześnie zagrożenia dla bezpieczeństwa systemu finansowego. 92. Zob. np. Ł. Gębski, Rekomendacja T nakręca pozabankowy rynek pożyczkowy, Gazeta Prawna, 2012, 93. Por. Urząd KNF(b), ibid, s Zob. Urząd KNF (d), Komunikat ze 175. posiedzenia Komisji Nadzoru Finansowego w dniu 26 lutego 2013 r. 95. Por. Urząd KNF(a), ibid., s Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

42

43 mentów niż tam, gdzie takich ograniczeń nie ma (np. Wielka Brytania). 99 Z omawianych w punkcie 4.1 państw rozwiązanie takie stosuje Szwajcaria. Warto sobie jednak uświadomić, że realne dochody ludności w tym kraju należą do najwyższych na świecie. Poza tym szwajcarski sektor bankowy jest bardzo dobrze rozwinięty. Wykluczenie społeczeństwa z dostępu do usług finansowych oferowanych przez banki jest tam dużo mniejsze niż w Polsce. Ponadto ograniczenie RRSO w Szwajcarii nie dotyczy pożyczek do wartości 500 franków szwajcarskich. Dlatego też, Jeśli przyjąć, że firmy pożyczkowe nie stanowią zagrożenia dla stabilności systemu finansowego, co zostało omówione w punkcie 3.3.2, licencjonowanie ich działalności wydaje się być rozwiązaniem zbyt daleko idącym i otwierającym furtkę do prewencyjnego ograniczania rozwoju rynku przez odpowiedzialny organ państwowy. ograniczenie to ma dużo mniejszy wpływ na dostępność kapitału w gospodarce, niż miałoby w naszym kraju. W zdecydowanej większości państw, uwzględnionych w ewaluacji regulacji sektora pożyczkowego przeprowadzonej w punkcie 4.1, nie reguluje się górnej granicy oprocentowania kredytów i pożyczek. W raporcie KSF-u zawarta została także, obok rekomendacji ograniczenia RRSO, propozycja wprowadzenia limitu odsetek za opóźnienie w spłacie kredytów i pożyczek konsumenckich. 100 Komitet postuluje, w celu wyeliminowania odsetek nadmiernych ( lichwiarskich ), wprowadzenie zmian w kodeksie cywilnym, polegających na określeniu maksymalnej wysokości odsetek za czas opóźnienia oraz odsetek pobieranych od odsetek. Obowiązywanie górnej granicy wysokości oprocentowania za czas opóźnienia z kodeksu cywilnego miałoby, dzięki nowelizacji ustawy o kredycie konsumenckim, dotyczyć także zobowiązań wobec instytucji finansowych z tytułu kredytów i pożyczek konsumenckich. Mając na uwadze, że RRSO dla niskokwotowych i krótkoterminowych pożyczek jest relatywnie wysokie, ustawowe ograniczenie odsetek za opóźnienie w ich spłacie może zachęcać do nieuczciwych praktyk klientów firm pożyczkowych. Pożyczkobiorca mając świadomość, że odsetki karne są niższe od pierwotnego oprocentowania żądanego przez przedsiębiorstwa pożyczkowe, będzie posiadał motywację do zaciągania pożyczek na krótszy termin i zalegania z jego uregulowaniem Rozwiązanie pośrednie rejestracja lub licencjonowanie działalności pożyczkowej Rynek pożyczkowy jest mało transparentny. Znaczna cześć firm pożyczkowych jest niewielkich rozmiarów i działa wyłącznie na lokalnych rynkach. Brak ograniczenia górnej granicy rzeczywistego oprocentowania w połączeniu z niską wiedza społeczeństwa na tematy finansowe może zachęcać do nadużyć. Ustawowy limit wysokości RRSO, jak zostało 99. W. Szpringer, Społeczna odpowiedzialność banków. Między ochroną konsumenta a osłoną socjalną, System Informacji Prawnej Lex, Por. Komitet Stabilności Finansowej (b), ibid., str. 33 i n. 42 Problematyka regulacji rynku firm pożyczkowych w Polsce

Prawo bankowe. Kredyt konsumencki ochrona praw konsumenta USTAWA z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim; z. U. z 2011 r.

Prawo bankowe. Kredyt konsumencki ochrona praw konsumenta USTAWA z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim; z. U. z 2011 r. Prawo bankowe Kredyt konsumencki ochrona praw konsumenta USTAWA z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim; z. U. z 2011 r. Nr 126 Kredyt konsumencki kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł

Bardziej szczegółowo

POSIEDZENIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH Senat RP

POSIEDZENIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH Senat RP POSIEDZENIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH Senat RP Andrzej Roter Dyrektor Generalny Warszawa, dnia 7 listopada 2012 roku CHARAKTERYSTYKA RYNKU Wielkość rynku pożyczek bankowych i niebankowego

Bardziej szczegółowo

Kontrola reklam przedświątecznych

Kontrola reklam przedświątecznych Kontrola reklam przedświątecznych Kontrola reklam przedświątecznych Zakres badania: reklamy kredytów konsumenckich, którymi kredytodawcy lub pośrednicy kredytowi posługiwali się w okresie od 1 listopada

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. Opracowano na podstawie Dz.U. z 2001 r. Nr 73, poz. 762, z 2004 r. Nr 173, poz. 1808. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych

Bardziej szczegółowo

Rynek firm pożyczkowych w Polsce Raport. Kongres Consumer Finance

Rynek firm pożyczkowych w Polsce Raport. Kongres Consumer Finance www.pwc.pl Rynek firm pożyczkowych w Polsce Raport Kongres Consumer Finance 12 grudnia 2013 r. Zadłużenie Polaków w 2013 r. 0,7% całkowitej wielkości zobowiązań Polaków pochodzi z firm udzielających pożyczek

Bardziej szczegółowo

Vanquis Bank Ltd Wymogi prawne i regulacyjne reklamowania produktów kredytowych

Vanquis Bank Ltd Wymogi prawne i regulacyjne reklamowania produktów kredytowych Vanquis Bank Ltd Wymogi prawne i regulacyjne reklamowania produktów kredytowych Witamy serdecznie, Jest nam bardzo miło, że rozpoczęliśmy współpracę w zakresie promocji produktu Vanquis Bank w internecie.

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r.

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. Białystok, 13 maj 2013 r. 1 z 6 Spis treści: 1. Informacje na temat wystąpienia tendencji i zdarzeń w otoczeniu rynkowym Spółki, które w jej ocenie mogą mieć

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Informacja z BIK jako podstawa zapobiegania nadmiernemu zadłużeniu konsumentów. Konferencja SKEF 30 listopada 2011 r.

Informacja z BIK jako podstawa zapobiegania nadmiernemu zadłużeniu konsumentów. Konferencja SKEF 30 listopada 2011 r. Informacja z BIK jako podstawa zapobiegania nadmiernemu zadłużeniu konsumentów Konferencja SKEF 30 listopada 2011 r. Odpowiedzialne kredytowanie i pożyczanie w UE Odpowiedzialne kredytowanie produkty kredytowe

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe

Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe MINISTERSTWO GOSPODARKI Sekretariat Ministra Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe Warszawa Listopad 2010 r. 1.1. Aktualny stan stosunków społecznych w dziedzinie objętej nowelizacją

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał

Bardziej szczegółowo

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat,

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat, UZASADNIENIE Niniejsza ustawa wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Komisji 2011/90/UE z dnia 14 listopada 2011 r. zmieniającą część II załącznika I do dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

W sprawie Ustawy o kredycie konsumenckim

W sprawie Ustawy o kredycie konsumenckim Informacja prasowa Fundacji na Rzecz Kredytu Hipotecznego W sprawie Ustawy o kredycie konsumenckim Warszawa, 19 grudnia 2011 lunch prasowy w siedzibie Fundacji dr Agnieszka Tułodziecka Prezes Fundacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Chodzieży

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Chodzieży Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 103 /B/2013 Zarządu Banku Spółdzielczego w Chodzieży z 23 grudnia 2013 r. REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Chodzieży Chodzież, grudzień 2013

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W RZEPINIE

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W RZEPINIE Załącznik nr 1 do Uchwały nr 101/2011 Zarządu BS Rzepin z dnia 14 grudnia 2011 REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W RZEPINIE Rzepin, grudzień 2011r. Spis treści Rozdział

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE Bank Deutsche Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie. Kredytobiorca będąca Konsumentem osoba fizyczna lub osoby fizyczne wymienione

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym w Końskich

Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym w Końskich Załącznik do Uchwały Zarządu Nr 11/IV/14 z dnia 20 lutego 2014r. Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Nr 9/I/14 z dnia 21 lutego 2014r. Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Niemieckie doświadczenia z wprowadzaniem dyrektywy y y w sprawie umów o kredyt konsumencki

Niemieckie doświadczenia z wprowadzaniem dyrektywy y y w sprawie umów o kredyt konsumencki 1 Standbild Niemieckie doświadczenia z wprowadzaniem dyrektywy y y w sprawie umów o kredyt konsumencki dr Alexander Schäfer Federalne Ministerstwo Żywności, Rolnictwa i Ochrony Konsumentów 2 Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Starogardzie Gdańskim

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Starogardzie Gdańskim Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Starogardzie Gdańskim Starogard Gdański, styczeń 2015 r. Spis treści Rozdział 1. Postanowienia ogólne... 2 Rozdział 2. Zasady i warunki

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Mikołów, dnia 9 maja 2011 r. REGON: 278157364 RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Przewodniczący AndrLej Jakubiak L. dz. DOKIWPR/L'I'J:/.3 /1 /2014/PM Warszawa, dnia,,{ IIID.( /2014 r. Sz. P. Krzysztof Pietraszkicwicz Pre'"Lcs Związku Banków Polskich Ul.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU Spis treści I.Postanowienia ogólne... 3 II. Zakres ogłaszanych informacji... 3 III. Częstotliwość, formy i miejsce ogłaszania informacji... 6 IV. Zasady

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna

Polityka informacyjna Załącznik nr 1 do uchwały nr 1 Rady Nadzorczej Powiatowego Banku Spółdzielczego w Kędzierzynie Koźlu z dnia 18 marca 2015r. Polityka informacyjna Powiatowego Banku Spółdzielczego w Kędzierzynie - Koźlu

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Adres: (siedziba) Numer telefonu: Dane identyfikacyjne:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r.

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Strykowie

Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Strykowie Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Strykowie Nr 32/15 z dnia 21.04.2015 r. Załącznik do Uchwały Zarządu Banku Spółdzielczego w Strykowie Nr 133/2015 z dnia 21.04.2015 r. Polityka

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Dane identyfikacyjne: (Adres, z którego ma korzystać

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Ludowym Banku Spółdzielczym w Strzałkowie

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Ludowym Banku Spółdzielczym w Strzałkowie Przyjęto Uchwałą nr 47/2014 Zarządu LBS w Strzałkowie z dnia 18.06.2014r. Uchwała wchodzi w życie z dniem 23.06.2014r. Jednocześnie traci moc Uchwała nr 4/2014 z dnia 22.01.2014r. REGULAMIN UDZIELANIA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Przemkowie.

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Przemkowie. REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Przemkowie. Rozdział 1. Postanowienia ogólne 1 Niniejszy Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Przemkowie,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 125/Z/2009 Zarządu Łużyckiego Banku Spółdzielczego w Lubaniu z dnia 17.12.2009r. REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Lubań 2009 SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1325) USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997

Bardziej szczegółowo

LIMIT CAŁKOWITEGO KOSZTU KREDYTU W KONTEKŚCIE RODZAJÓW UMÓW KREDYTU KONSUMENCKIEGO. Marcin Czugan. Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce

LIMIT CAŁKOWITEGO KOSZTU KREDYTU W KONTEKŚCIE RODZAJÓW UMÓW KREDYTU KONSUMENCKIEGO. Marcin Czugan. Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce LIMIT CAŁKOWITEGO KOSZTU KREDYTU W KONTEKŚCIE RODZAJÓW UMÓW KREDYTU KONSUMENCKIEGO Marcin Czugan Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce Warszawa, 12.12.2014 PLAN PREZENTACJI 1. PROPOZYCJE LIMITU

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich Załącznik do Uchwały nr 72/R/2014 Zarządu Kaszubskiego Banku Spółdzielczego w Wejherowie z dnia 30 grudnia 2014 r. Regulamin udzielania kredytów konsumenckich Wejherowo, grudzień 2014 r. Spis treści ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A.

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Warszawa, dnia 13 sierpnia 2015 r. Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Podstawa prawna: Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Rynkowy system finansowy Marian Górski

Rynkowy system finansowy Marian Górski Rynkowy system finansowy Marian Górski Podręcznik obejmuje całościową analizę rynkowego systemu finansowego, który wraz z sektorem finansów publicznych tworzy system finansowy gospodarki. Autor podzielił

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r.

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 19.6.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w I kwartale 215 r. W I kwartale 215 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 4,, o 1,6% więcej niż

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w 2014 r.

Wyniki finansowe banków w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 2.4.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w 214 r. W 214 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 16,2, o 7,1% więcej niż w poprzednim roku. Suma

Bardziej szczegółowo

RYNEK CONSUMER FINANCE

RYNEK CONSUMER FINANCE RYNEK CONSUMER FINANCE WZROST W OBLICZU WYZWAŃ I ZAGROŻEŃ? dr Piotr Białowolski Szkoła Główna Handlowa Kongres Consumer Finance, AGENDA PREZENTACJI Rynek consumer finance wielkość, cele sięgania po kredyt

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. MARZEC 2015 r.

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. MARZEC 2015 r. RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. MARZEC 2015 r. Białystok, 13 kwietnia 2015 r. Strona 1 z 6 Spis treści: 1. Informacje na temat wystąpienia tendencji i zdarzeń w otoczeniu rynkowym Spółki, które w jej ocenie

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Krzeszowicach dotycząca adekwatności kapitałowej Krzeszowice, 2014. r. Spis treści 1. Postanowienia ogólne... 3 2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Różne aspekty kredytowania w dobie kryzysu 04.03.2010.

Różne aspekty kredytowania w dobie kryzysu 04.03.2010. Różne aspekty kredytowania w dobie kryzysu 04.03.2010. Data: 15-16 kwietnia 2010 Miejsce: Warszawa, Centrum Finansowe Puławska Najważniejsze zagadnienia konferencji: Perspektywy ożywienia akcji kredytowej

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne pożyczanie pieniędzy o czym warto pamiętać?

Bezpieczne pożyczanie pieniędzy o czym warto pamiętać? Bezpieczne pożyczanie pieniędzy o czym warto pamiętać? Skrócony opis lekcji: Poziom: szkoła ponadgimnazjalna. Podstawa programowa kształcenia ogólnego: Podstawy przedsiębiorczości. Uczeń: podejmuje racjonalne

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Suwałkach

Bank Spółdzielczy w Suwałkach Bank Spółdzielczy w Suwałkach POLITYKA INFORMACYJNA Banku Spółdzielczego w Suwałkach 1. Postanowienia ogólne 1. 1. Bank prowadzi przejrzystą politykę informacyjną, uwzględniającą potrzeby informacyjne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczàcych komitetów kredytowych IV kwarta 2011 Warszawa, listopad 2011 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr Z_92_PMiZP_2013 z dnia 14.10.2013 Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 30.09.2013 r. Ostatnia nowelizacja: Zarządzenie Wiceprezesa Zarządu

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r.

Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r. Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r. Webcast r. 1 1 kw. 2015 r. najważniejsze informacje Zyskowność Zysk netto na poziomie 12 mln zł, a zysk brutto 22 mln zł Wyniki Wartość udzielonych kredytów detalicznych

Bardziej szczegółowo

Ustawa o kredycie konsumenckim 1

Ustawa o kredycie konsumenckim 1 Ustawa o kredycie konsumenckim 1 z dnia 12 maja 2011 r. (Dz.U. Nr 126, poz. 715) zm. Dz.U. Nr 165, poz. 984, Nr 201, poz. 1181 Spis treści Art. Rozdział 1. Przepisy ogólne...................................

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: r.

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: r. Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 20.01.2015 r. 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Zakres Przedmiotowy Niniejszy Regulamin określa zasady ustalania warunków cenowych

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Rachunków lokat terminowych podmiotów gospodarczych i innych jednostek organizacyjnych prowadzonych w BS

REGULAMIN Rachunków lokat terminowych podmiotów gospodarczych i innych jednostek organizacyjnych prowadzonych w BS REGULAMIN Rachunków lokat terminowych podmiotów gospodarczych i innych jednostek organizacyjnych prowadzonych w BS ROZDZIAŁ 1. Postanowienia ogólne 1 1. Regulamin określa warunki otwierania i prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Pożyczki udzielane są również firmom na starcie, nie posiadającym ze względu na krótki staż, zdolności kredytowej.

Pożyczki udzielane są również firmom na starcie, nie posiadającym ze względu na krótki staż, zdolności kredytowej. Pożyczki Unii Europejskiej przeznaczone na wspieranie przedsiębiorczości w państwach członkowskich UE to coraz bardziej popularna forma finansowania inwestycji przez mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Adres Al. Jana Pawła II 61, lok.10, 01 031 Warszawa Telefon +48 22 1006010 info@netcredit.pl Faks +48 22 1005966

Adres Al. Jana Pawła II 61, lok.10, 01 031 Warszawa Telefon +48 22 1006010 info@netcredit.pl Faks +48 22 1005966 Standardowy europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Szybka pożyczka dla osób fizycznych: 21.05.2013 1. Dane identyfikacyjne i kontaktowe dotyczące kredytodawcy Kredytodawca NET

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 27 września 2013 r. Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w I półroczu 2013 r. W końcu czerwca

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty EDUKACJA FINANSOWA SZANSĄ NA ZMNIEJSZENIE ZJAWISKA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO I SPOŁECZNEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Piotr Górski, Monika Liszewska Edukacja finansowa szansą na zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji Happy Time 2013. I. Organizator Promocji

Regulamin Promocji Happy Time 2013. I. Organizator Promocji Regulamin Promocji Happy Time 2013 I. Organizator Promocji 1. Promocja Happy Time, zwana dalej Promocją organizowana jest przez BRE Bank SA mbank z siedzibą w Warszawie przy ul. Senatorskiej 18, wpisany

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczàcych komitetów kredytowych I kwarta 2011 Warszawa, styczeƒ 2011 r. Podsumowanie wyników ankiety W IV kwartale 2010 r. kryteria udzielania kredytów

Bardziej szczegółowo

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt Wyniki finansowe banków w 2008 r. [1] Warszawa, 2009.05.08 W końcu 2008 r. działalność prowadziło 70 banków komercyjnych (o 6 więcej niż rok wcześniej), w tym 60 z przewagą kapitału zagranicznego lub całkowicie

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 12 września 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym (druk nr 713)

do ustawy z dnia 12 września 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym (druk nr 713) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 12 września 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym (druk nr 713) U S T A W A z dnia z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY w MIKOŁAJKACH. Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Mikołajkach dotycząca adekwatności kapitałowej

BANK SPÓŁDZIELCZY w MIKOŁAJKACH. Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Mikołajkach dotycząca adekwatności kapitałowej Załącznik do Uchwały Nr 61/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mikołajkach z dnia 9 lipca 2015r Załącznik do Uchwały Nr 15/2015 Rady Nadzorczej BS w Mikołajkach z dnia 24 lipca 2015r BANK SPÓŁDZIELCZY

Bardziej szczegółowo

Część IV. Pieniądz elektroniczny

Część IV. Pieniądz elektroniczny s. 51, tabela elektroniczne instrumenty płatnicze karty płatnicze instrumenty pieniądza elektronicznego s. 71 Część IV. Pieniądz elektroniczny utrata aktualności Nowa treść: Część IV. Pieniądz elektroniczny

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Adres: VIVUS FINANCE Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r.

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r. Shadow banking Dobiesław Tymoczko Warszawa, 15 listopada 2012 r. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Bardziej szczegółowo

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01)

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Dziennik Ustaw Nr 25 2164 Poz. 129 WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Załącznik nr 3 Dziennik Ustaw Nr 25 2165 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2166 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2167 Poz. 129 Dziennik

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 8 listopada 2013 r. Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w 2012 r. W końcu grudnia 2012

Bardziej szczegółowo

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Art. 227 ust. 1 Konstytucji Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport został opracowany w oparciu o dane finansowe kas przekazane do UKNF na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1)

Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) Warszawa, 12.06.2015 r. Zmiana rządowego programu Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego 1) W programie Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. i inne akty prawne

Prawo bankowe. i inne akty prawne Prawo bankowe i inne akty prawne Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce Po co są potrzebne banki? dr Marek Szewczyk

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola banku w gospodarce Po co są potrzebne banki? dr Marek Szewczyk Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola banku w gospodarce Po co są potrzebne banki? dr Marek Szewczyk Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 6 listopada 2013 r. Bank, co to znaczy Słowo bank pochodzi

Bardziej szczegółowo

Zał. nr 5 do SIWZ WZÓR UMOWY kredytu inwestycyjnego w rachunku kredytowym w walucie polskiej. Zawarta w dniu., pomiędzy:

Zał. nr 5 do SIWZ WZÓR UMOWY kredytu inwestycyjnego w rachunku kredytowym w walucie polskiej. Zawarta w dniu., pomiędzy: Zał. nr 5 do SIWZ WZÓR UMOWY kredytu inwestycyjnego w rachunku kredytowym w walucie polskiej Zawarta w dniu., pomiędzy: (NAZWA BANKU), w imieniu którego działają : 1. 2.... a Gminą Złota z siedzibą : Złota,

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 1 października 2014 r. Departament Prawa Unii Europejskiej

MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 1 października 2014 r. Departament Prawa Unii Europejskiej MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 1 października 2014 r. Departament Prawa Unii Europejskiej ZAŁOŻENIA DO STANOWISKA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W POSTĘPOWANIU W SPRAWIE PREJUDYCJALNEJ C-312/14

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 01.04.2015 r.

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 01.04.2015 r. Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 01.04.2015 r. 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Zakres Przedmiotowy Niniejszy Regulamin określa zasady ustalania warunków cenowych

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. IV kwartał 2010r. (dane za okres 01-10-2010r. do 31-12-2010r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. IV kwartał 2010r. (dane za okres 01-10-2010r. do 31-12-2010r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. IV kwartał 2010r. (dane za okres 01-10-2010r. do 31-12-2010r.) Mikołów, dnia 31 stycznia 2011 r. RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE DANE FINANSOWE

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Banku BPH w III kw. 2015 r.

Wyniki finansowe Banku BPH w III kw. 2015 r. Wyniki finansowe Banku BPH w III kw. 2015 r. wideokonferencja 1 3 kw. 2015 r. najważniejsze informacje Zyskowność Zysk netto 5 mln zł, zysk brutto 11 mln zł Wyniki Wartość udzielonych kredytów detalicznych

Bardziej szczegółowo

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska Jednym z programów, w którym uwzględniono potrzeby małych i średnich przedsiębiorców jest Program Ramowy na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013. Obok programów o zasięgu krajowym, do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO. z dnia 5 sierpnia 2015 r.

ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO. z dnia 5 sierpnia 2015 r. PL ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 5 sierpnia 2015 r. w sprawie projektu ustawy o szczególnych zasadach restrukturyzacji walutowych kredytów mieszkaniowych denominowanych w walutach

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK KREDYTOWY / O WYDŁUŻENIE LIMITU W RAMACH RACHUNKU A...... B......

WNIOSEK KREDYTOWY / O WYDŁUŻENIE LIMITU W RAMACH RACHUNKU A...... B...... BANK Spółdzielczy w Sierpcu WNIOSEK KREDYTOWY / O WYDŁUŻENIE LIMITU W RAMACH RACHUNKU WNIOSKODAWCY A.... B.... (imię i nazwisko, nr dowodu tożsamości, adres zamieszkania, data i miejsce urodzenia, nr PESEL)

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY Nazywam się: FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY (należy wypełnić wielkimi literami) Nazwisko:.... Imię:. Mieszkam w: Ulica: Nr domu: Nr mieszkania:. Miasto: Kod pocztowy:..... Województwo:.... Tel. kontaktowy: e-mail:...

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo