BADANIE METODA ERP ZAMROZONEGO I NASWIETLONEGO PODTLENKU WEGLA C302. Jan WOJTCZAK, Ludwik WEIMANN, Andrzej DEZOR i Andrzej WIECKOWSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE METODA ERP ZAMROZONEGO I NASWIETLONEGO PODTLENKU WEGLA C302. Jan WOJTCZAK, Ludwik WEIMANN, Andrzej DEZOR i Andrzej WIECKOWSKI"

Transkrypt

1 ROCZNIKI CHEMII ANN. SOC. CHIM. POLONORUM 43, 2103 (1969) BADANIE METODA ERP ZAMROZONEGO I NASWIETLONEGO PODTLENKU WEGLA C302 Jan WOJTCZAK, Ludwik WEIMANN, Andrzej DEZOR i Andrzej WIECKOWSKI Zaklad Fotochemii Uniwersytetu A. Mickiewicza, Poznan (J.W., L.W.) Zaklad Radiospektroskopii Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk, Poznan (A.D., A.W.) Badano metoda ERP rodnikowe produkty fotolizy podtlenku wegla Ca02, zamrozonego w temp. 77 K. Podano dyskusje widma ERP i zaproponowano mechanizm tworzenia sie po dluzszym naswietlaniu dlugolancuchowego birodnika typu.cno. lub.cn.. Prawdopodobnie od tych birodników pochodzi waska linia ERP, dla której wartosc LlHmax = 5 Gs i g = 2,0036:1:0, JIeKTpOHHo-napaMarHJ%lTHbIM pe30hahcom J%lCCJIe,aOBaJIJ%lCb pa,aj%lkajibl - npo,ayktbi cpotojij%l3a no,aokj%lcj%l yrjiepo,aa, 3aMOpOJKeHHOrO npj%l 77 K. IIpoBe,aeHa,aWiCKYCCJ%lH3IIP-Horo cnektpa J%Inpe,aJIOJKeH MexaHM3M 06pa- 30BaHJ%lH,amflIHOQenHoro,aBy-pa,aJ%lKaJIa TJ%lDa.CnO. J%lJIJ%I,CI!' nocjie npo,aomkj%ltejibhoro 05JIY'ieHMH. IIo BceM BepOHTHOCTJ%I 3TJ%lM,aBy-pa,aJ%lKa- JIaM CJIe,aYeT npj%lnmcatb Y3KYIO JIJ%lHMIO3IIP,,amI KOTOpOM LlHmax = 5 Gs J%IZ = 2,0036::1:0,0005. EPR is alpplied for studying radkals, products of the photolysis of carbon suboxide frozen at 77 K. The EPR spectrum is discussed, and a mechanism is proposed for,the formation of long-chain biradkals.cno. or 'Cn' after a prolonged irradiation. These biradicals are probably responsible for the narrow EPR line with LlHmax= 5 Gs and g = :1: Ostatnio 1) opisalismy wyniki badan fotolizy podtlenku wegla w ukladach deklych. Dotychczas naj dokladniej zbadano pod wzgledem fotochemicznym uklad garowego C302 w prostych olefinach 2-7). Autorzy 2-7) zgodnie twierdza, ze podczas naswietlania tego ukladu promieniowaniem UV o A::::;;300 nm i ultrafioletem prózniowym 6) tworzy sie rodnik C20 w stanie trypletowym lub singletowym. Zastosowanie metody fotolizy blyskowej do badania produktów fotolizy gazowego C302 8,9) nie doprowadzilo do bezposredniego zaobserwowania rodnika C20. Stwierdzono natomiast metoda szybkiej analizy spektralnej, ze glównym produktem jest czasteczka wegla C3. Ostatnio ukazaly sie prace na temat fotolizy zamrozonego C302 w temp. loook10)oraz w temp. 4 K 11,12).Metoda spektroskopii w podczerwieni stwierdzono, ze w naswietlonym podtlenku wegla w temp. 4 K promieniowaniem o A= 254 nm i ultraholetem prózniowym tworzy sie rodnik C20. Rodnika tego nie zaobserwowano jednak w analogicznych badaniach w temp. loook, prawdopodobnie ze wzgledu na duza ruchliwosc tego rodnika w tej temperaturze i jego duza aktywnosc chemiczna 10). W niniejszej pracy dyskutujemy wyniki badan metoda elektronowego rezonansu paramagnetycznego produktów rodnikowych fotolizy odgazowanego i zamrozonego czystego C302 w temp. 77 K. Analogicznie badalismy równi,ez zamrozony podtlenek wegla w matrycach: iluorolub 4 Roczniki Chemii

2 2104 J. Wojtczak, L. Weimann, A. DezoT i A. Wieckowski i MCIP. Stwierdzilismy jednak brak sygnalów ERP pochodzacych od produktów fotolizy C302, przypuszczalnie z powodu zbyt malego stezenia w9lnych rodników. CZESC DOSWIADCZALNA Podtlenek wegla otrzymano metoda pirolizy bezwodnika kwasu dwuacetylowinowego wg H u r d a i P i l g r i m a la) z za8,tosowaniem miedzianej rury piro1itycznej wg M a c i e j e ws k i e g o 14)i oczyszczano przez kilkak.rotna destylacje. Badano podtlenek wegla nasy<:ony tlenem lub odga7iowany. Ciekly Ca02 odgazowywano pod zmn. cisn. (10-a mm Hg) w kwarcowych naczynka'ch i zatapiano. Tak przygotowany podtlenek wegla zamrazano wcieklym azocie w specjalnym dewarze kwarcowym. Azeby obecnosc tlenu w,cieklym azocie nie wprowadzala znieksztalcenia linii ERP stosowano azot o czystosci 99,98%. Dewar kwarcowy z naczynkiem Ca02 umieszczano we wnece rezonansowej spektrometru. Pomiary ERP wykonano za pomoca spejcl;rometru typu JES-3BX (JEOLCO-Tokio). Zamrazanie i naswietlanie Ca02 prowadzono bezposrednio we wnece rezonansowej spektra- F E Ciekty azot D Rys. 1. Schemat aparatury do naswietlania Ca02 W niskiej tempera,tul'ze: A - zródlo swiatla, B,C, - soczewki kwarcowe, D - wneka rezonansowa spektrometru ERP, E - falowód, F - dewar kwarcowy, G - naczynko kwarcowe z zamrozonym Ca02 metru {rys. 1). Jako zródla swiatla uzyto wysokocisnieniowej lampy rteciowej typu HBO-50 firmy BGW (NRD). Naswietlana powierzchnia zamrozonego Ca02 wynosila ok. 8 mm2. Zestalona w temp. nok i naswietlona próbke Ca02 ogrzewano w strumieniu par wrzacego azotu, uzywajac przystawki do zmiany temperatury JES-UCT-2X (JEOLCO-Tokio). Kontrole pomiaru temperatury (::!::1 K) umozliwialo urzadzenie typu JES- VT-2. Temperature w zakresie K zmieniano powoli (w czasie 20 min), azeby zapewnic odpowiednia wymiane ciepla miedzy s,trumieniem par azotu a próba badana we wnece rezonansowej. Podczas ogrzewania próbki Ca02 mierzono amplitude sygnalu ERP w zaleznosci od temperatury. c WYNIKI BADAN I DYSKUSJA Stwierdzilismy, ze odgazowany i zamrozony w temp. 77 K podtlenek wegla po napromienieniu pelnym zakresem promieniowania wysokocis-

3 Badanie metoda ERP zamrozonego i naswietlonego C nieniowej lampy rteciowej daje sygnal ERP w postaci linii przedstawionych na rys. 2. Zauwazylismy, ze szerokosc nachyleniowa ó'hmax, jak równiez ksztalt linii ERP zmienialy sie z czasem naswietlania. Dla krótkich czasów naswietlania ksztalt linii ERP byl asymetryczny i szerokosc j ej wynosila ó'h:nax = 20 Gs (rys. 2a). W czasie naswietlania linia ta stawala sie coraz bardziej symetryczna. Sz'erokosc linii po dlugim naswietlaniu osiagala wartosc ó'h;':ax= 5 Gs (rys. 2b). Zmierz'ony wspólczynnik rozszczepienia spektroskopowego ma wartosc g = 2,0036+0,0005. ~ I I H I I mjn i-.i I o < I.óH~o.: 1068 ~ lih:rlox a b Rys. 2. Ksztalt sygnalu ERP dla zamrozonego w temp. 77 K podtlenku wegla C30Z i naswietlonego pelnym zakresem promieniowania wysokocisnieniowej lampy rteciowej; sygnal po a - 5, b - 20 min naswietlania Asymetryczny ksztalt linii wynika prawdopodobnie z nalozenia sie dwóch sygnalów o róznej szerokosci (ó'h' i ó'h"), przesunietych nieco wzgledem siebie. W poczatkowej fazie naswietlania obserwuje sie 'Obydwie linie (rys. 2a), po czym linia waska (Ó,H") staje sie coraz bardziej intensywna, przez co utrudnione sa warunki obserwacji linii szerokiej (ó'h/) (rys. 2b). Taki obraz linii ERP pochodzi naszym zdan~em stad, ze w pierwszej fazie naswietlania powstaje rodnik krótlrozyjacy, oddzialujacy silnie z otoczeniem, co wskazuje dum szerokosc linii (rys. 2a). Rodnik ten reagujac z czasteczkami otoczenia prowadzi do powstawania polimeru. Dalsze naswietlanie prowadzi do zmiany barwy zamrozonego C302 od bezbarwnej do brunatnawo czarnej z równ'oczesnym rozkladem chemicznym dl() wegla. W podobnych badaniach 12)stwierdzono juz obecnosc wegla w produktach fotolizy C302. Równolegle z czernieniem napromienianego ukladu obserwuje sie w widmie ERP eksponowanie waskich linii (Ó,H"), pochodzacej prawdopodobnie od birodnika.cn.. Podczas rozmrazania naswietlonego ukladu obserwowalismy spadek intensywnosci sygnalu ERP dla waskiej linii (ó'h") (rys. 3). W zakresie temperatur n-163 K amplituda sygnalu zmienia sie nieznacznie, a powyzej tej temperatury nastepuje znacznie szybszy spadek intensywnosci linii. Zwiazane to jest ze zmiana ruchliwosci birodników, spowodowana stopieniem sie podtlenku wegla (U. 163 K) i ich szybka rekombinacja w fazie cieklej. W czasie naswietlania zamrozonego.w temp. nok podtlenku wegla C302 tworzy sie ruchliwy rodnik C20lO), który atakuje czasteczke C302 tworzac zwiazek Q wzorze C503 (I). Zwiazek ten moze ulegac dalszej polimeryzacji do nietrwalych maloczasteczkowych birodników, które daja szeroki sygnal ERP w poczatkowej fazie naswietlania. 4.

4 2106 J. Wojtczak, L. Weimann, A. Dezor i A. Wieckowski It o o ITemperatura l topnienia C302 o o 2 T ~ ~ m ~ rn ~ m ~ Rys. 3. Zaleznosc amplitudy I sygnalu ERP od temperatury T w czasie rozmrazania C30Z po 20 min naswietlania. WaDtosci.amplitudy podano w jednostka-ch umownych o=,c-c=c=o "'-C/ II C II O I Wedlug B r u n s a i wspólprac. 10)w temp. 1000K tworza sie glównie 2 polimery o wzorach sumarycznych C503 (1) i C130S (II). Uwazamy, ze w przypadku duzego strumienia swiatla tworza sie z tych polimerów przejsciowe produkty birodnikowe, które daja szeroki sygnal ERP w pierwszej fazie naswietlania. Sygnal ten pochodzi wiec od birodnika o krótkim lancuchu z niesparowanymi elektronami przy niezbyt odleglych atomach wegla lub tlenu, odd~ialujacymi silnie ze soba. W czasie dalszego naswietlania nastepuj e wzrost ilosci produktów fotolizy C302, co prowadzi do powstania prostych birodnikowych struktur polimerycz:nych oznaczonych jako '(Polimer)', a w koncu do znacznego zweglenia ukladu z wytworzeniem prawdopodobnie produktów birodnikowych typu 'CnO' lub 'Cn'. Uzyskane dla ty,ch produktów sygnaly ERP mialy wspólczynnik g, szerokosc nachyleniowa I1Hmaxoraz ksztalt linii zblizony do odpowiednich sygnalów ERP uzyskanych dla wegla powstalego w wyniku karbonizacji saharozy 15.17)(rys. 2b).. Na podstawie wyzej przytoczonych danych proponujemy nastepujacy mechanizm reakcji:, hv Ca02 '_"M.._ --> C20 +CO (1) II (2)

5 Badanie metoda ERP zamrozonego i naswietlonego C CsOa+(n-2)C20 -+ '(polimer). (3).(Polimer). ~-> 'Cn+!O' +nco (4) 'Cn+! O. hv, 'Cn'+CO (5) '(Polimer)' 'Polimer)'-O-O' (6) W celu wyjasnienia roli tlenu w procesie powstawania centrów paramagnetycznych badalismy metoda ERP wzrost sygnalu w zaleznosci od czasu naswietlania dla ukladu nasyconego tlenem. Stwierdzilismy, ze tlen ma wplyw zarówno na szybkosc powstawania centrów paramagne A min Rys. 4. Zaleznosc amplitudy I sygnalu ERP 'od czasu naswietlania t zamrozonego w temp. 77 K podtlenku wegla C302: A - nasyconego tlenem, B - odgazowanego. Punkty C i D oznaczaja wartosci amplitudy I sygnalów ERP po rozmrozeniu naswietlonego podtlenku wegla C302 odgazowanego (C) lub nasyconego tlenem (D). Wartosci amplitudy podano w jednostkach umownych tycznych, jak i na proces rekombinacji rodników po rozmrozeniu ukladu. Z rys. 4 wynika, ze sygnal ERP dla ukladu niz dla ukladu zawierajacego tlen. odgazowanego narasta wolniej Tlen tworzy z birodnikiem typu '(Polimer)' nowy birodnik wg reakcji (6), co powoduje wydluzenie lancucha birodnika i oslabienie oddzialywania miedzy niesparowanymi elektronami. W tym przypadku nastepuje zwezenie linii ERP, w wyniku czego amplituda sygnalu wzrasta i zwiek-. sza sie mozliwosc wykrywania tych birodników. Efekt ten mozna wyjasnic na podstawie teorii dipol-dipolowego mechanizmu oddzialywania miedzy. niesparowanymi elektronami birodnika. Reakcje typu (6) zachodza latwo w obecnosci tlenu 16). Podobne narastanie sygnalu w innych napromienianych w zakresie ultrafioletu ukladach organicznych zaobserwowano wczesniej 16). Stwierdzilismy takze, ze amplituda sygnalu napromienionego podtlenku wegla po rozmrozeniu w ukladzie odgazowanym jest wieksza niz / w ukladzie nasyconym tlenem (punkty C i D. na rys. 4). Mozna by z tego wnioskowac, ze dzialanie tlenu w fazie stalej jest odwrotne niz w fazie t oc D

6 2108 J. Wojtczak, L. Weimann, A pezor i A. Wieckowski cieklej. Pochodzic to moze m.in. z odwrotnego przebiegu reakcji (6) w fazie cieklej niz w fazie stalej i wplywu tlenu na wzrost szybkosci zaniku wolnych rodników. Otrzymano 1.VII \ LITERATURA CYTOWANA l. Woj t c z a k J., We i m a n n L., Roczniki Chem., 40, 1953 (1966). 2. W i 11 i s C., B a y e s K. D., J. Am. Chem. Soc., 88, 3203 (1966). 3. W i 11 i a m s o n D. G., B a y e s K; D., J. Am. Chem. Soc., 89, 3390 (1967). 4. W i 11 i a m s o n D. G., B a y e s K. D., J. Am. Chem. Soc., 90, 1957 (1968). 5. C u n d a 11 R B., D a v i e s A. S., P a l m er T. F., J. Phys. Chem., 70, 2503 (1966). 6. S t i e f L. J., D e C a r l {) V. J., J. Chem. Phys., 43, 2552 (1965). 7. Baker R T. K., Kerr J. A, Trotman-Dickenson A F., J. Chem. Soc., A1966, D e v i 11 e r s C., Compt. rend., 263C, 1485 (1966).. 9. M o r r o w T., G r a t h D. Me., Trans. Faraday Soc., 62, 3142 (1966). 10. B r u n s R, S m i t h D., D e v l ci.n J. P., Inorg. Chem., 6, 318 (1967). 11. M o 11 N. G., T h o m ps o n W., J. Chem. Phys., 44, 2684 (1966). 12. J a c o x M. E., M i lli g a n D. E., M o 11 N. G., T h o m p s {)n W. E., J. Chem. Phys., 43, 3734 (1965). 13. H u r d Ch. D., P i l g r im F. D., J. Am. Chem. Soc., 55, 757 (1933). 14. M a c i e j e w s k i M., informacja prywatna. 15. S t a n k o w s k i J., K u c z y n s k i W., K a c z m a.r e k W., Fizyka dielektryków i radiospektroskopia, t. IV, Poznan 1968, str D u n lo p J. L., N i c h o 11s C. H., Photochem. and Photobiol., ~, 881 (1965). 17. Blumenfeld L. A, Wojewodski W. W., Siemionow A G., Zastosowanie elektronowego rezonansu paramagnetycznego w chemii, Warszawa 1967, str EPR STUDY ON IRRADIATED AND FROZEN C302 by J. WOJTCZAK, L. WEIMANN, A. DEZOR, and A. WIECKOWSKI Photochemistry. Laboratory, A. Mickiewicz University, Poznan (J.W., L.W.) Radiospectroscopy Laboratory, Physics Institute, Polish Academy of Sciences, Poznan (AD., AW.) Recent results on C30Z photolysis in the gaseous, liquid, and frozen &tates converge to suggest the exi9tence of a CzO radical. Here, we try to solve the problem of qualita.tive determination by EPR of radical-type products arising in carbon suboxide frozen at nok and irradia,ted with UV light was investigated. Irradiation was performed with the full spectrum of a high pressure mercury lamp directly in the resonance cavity of the spectrometer. After several minutes of irradiation, an EPR signal in the form of a weak line appeared. The splitting factor amounted,to g = :1: At first, the line was slightly asymmetric, of width!j.hmax= 20 Gs (Fig. 2a). As irradiation continued for about 20' min, the line became narrower. The asymmetry of the line is due,to superposition of two signals differing in width. The signal appearing at first,.presenting a line of high width, is probably due to a biradical having a short chain with free electrons at not excessively distant carbon atoms, and strongly interacting. As irradiation continues, C30Z iphotolysis becemes complete, leading to long-chain biradical polymer structures of general formulas.(cno). or.cn., which yield the EPR signal corresponding to the narrow line resembling carbons (Fig. 2b). Moreover, the effect of oxygen on the formation rate of radical-type products was studied. A more rapid increase in signal from oxygen-saturated sampies as compared with degassed ones (Fig. 4) is explained by the formation of peroxide biradicals according to the reaction:. (Polymer)' -j-oz-+. (Polymer)-O-O.

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie

Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Zastosowanie spektroskopii EPR do badania wolnych rodników generowanych termicznie w drotawerynie Paweł Ramos, Barbara Pilawa, Maciej Adamski STRESZCZENIE Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego

Bardziej szczegółowo

EPR w Biologii i Medycynie. Tomasz Okólski Tomasz Rosmus

EPR w Biologii i Medycynie. Tomasz Okólski Tomasz Rosmus EPR w Biologii i Medycynie Tomasz Okólski Tomasz Rosmus Czym jest EPR? Bardzo dokładna technika badawcza Dedykowana określonej grupie materiałów Pozwala na badanie ilościowe oraz jakościowe Charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI OGÓLNEJ SPRAWOZDANIE Z CWICZENIA NR58

LABORATORIUM FIZYKI OGÓLNEJ SPRAWOZDANIE Z CWICZENIA NR58 1. OPIS TEORETYCZNY. LABORATORIUM FIZYKI OGÓLNEJ SPRAWOZDANIE Z CWICZENIA NR58 TEMAT : BADANIE FERROMAGNETYKÓW. Pole magnetyczne w osrodkach mozna scharakteryzowac za pomoca nastepujacych wielkosci wektorowych

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna

Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Nowoczesne techniki analityczne w analizie żywności Zajęcia laboratoryjne Atomowa spektrometria absorpcyjna i emisyjna Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości sodu, potasu i magnezu w

Bardziej szczegółowo

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO SUMMARY Straight majority of technologies of industrially important products is based on reactions of catalytic character, one of such processes is dehydrogenation. Of substantial importance is for example

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

Spektrometria mas (1)

Spektrometria mas (1) pracował: Wojciech Augustyniak Spektrometria mas (1) Spektrometr masowy ma źródło jonów, które jonizuje próbkę Jony wędrują w polu elektromagnetycznym do detektora Metody jonizacji: - elektronowa (EI)

Bardziej szczegółowo

Wp³yw nowego fotoinicjatora na przebieg reakcji fotochemicznych w poli(chlorku winylu)

Wp³yw nowego fotoinicjatora na przebieg reakcji fotochemicznych w poli(chlorku winylu) 202 PLIMERY 2009, 54,nr3 HALINA KAZMAREK 1) ), PITR GA KA 1), ANDRZEJ WRZYSZZYÑSKI 2), KARL LSZEWSKI 1), HENRYK JANTA 2) Wp³yw nowego fotoinicjatora na przebieg reakcji fotochemicznych w poli(chlorku winylu)

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia (0310-CH-S2-016)

Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia (0310-CH-S2-016) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Spektroskopia () 1. Informacje ogólne koordynator modułu prof. dr hab. Henryk Flakus rok akademicki 2013/2014

Bardziej szczegółowo

PROLEGOMENA DO STATYSTYCZNEJ ANALIZY KINETYKI SORPCJI CIECZY W WYROBACH WLÓKIENNICZYCH

PROLEGOMENA DO STATYSTYCZNEJ ANALIZY KINETYKI SORPCJI CIECZY W WYROBACH WLÓKIENNICZYCH PROLEGOMENA DO STATYSTYCZNEJ ANALIZY KINETYKI SORPCJI CIECZY W WYROBACH WLÓKIENNICZYCH Maciej Szmit, Bogna Grabowska Instytut Wlókiennictwa STRESZCZENIE W referacie przedstawiono wyniki badania pilotazowego

Bardziej szczegółowo

ORGANICZNE ZWI ZKI SIARKI JAKO INICJATORY I KOINICJATORY FOTOPOLIMERYZACJI RODNIKOWEJ

ORGANICZNE ZWI ZKI SIARKI JAKO INICJATORY I KOINICJATORY FOTOPOLIMERYZACJI RODNIKOWEJ AKADEMIA TECHNICZNO-ROLNICZA IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 112 Andrzej Wrzyszczyñski ORGANICZNE ZWI ZKI SIARKI JAKO INICJATORY I KOINICJATORY FOTOPOLIMERYZACJI RODNIKOWEJ BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM

Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Materiał obowiązujący do ćwiczeń z analizy instrumentalnej II rok OAM Ćwiczenie 1 Zastosowanie statystyki do oceny metod ilościowych Błąd gruby, systematyczny, przypadkowy, dokładność, precyzja, przedział

Bardziej szczegółowo

Spektrometr Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego (EPR), do pomiaru liczby spinów w badanym materiale

Spektrometr Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego (EPR), do pomiaru liczby spinów w badanym materiale Spektrometr Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego (EPR), do pomiaru liczby spinów w badanym materiale dr JAN DUCHIEWICZ, dr ANDRZEJ DOBRUCKI, dr hab. ANDRZEJ FRANCIK Politechnika Wrocławska, Instytut

Bardziej szczegółowo

Mechanizm dehydratacji alkoholi

Mechanizm dehydratacji alkoholi Wykład 5 Mechanizm dehydratacji alkoholi I. Protonowanie II. odszczepienie cząsteczki wody III. odszczepienie protonu Etap 1 Reakcje alkenów Najbardziej reaktywne jest wiązanie podwójne, lub jego sąsiedztwo

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE

ĆWICZENIE NR 3 POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE ĆWICZENIE NR 3 POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE Cel ćwiczenia Poznanie podstawowej metody określania biochemicznych parametrów płynów ustrojowych oraz wymagań technicznych stawianych urządzeniu pomiarowemu.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia hydrokonwersji olejów roslinnych i tluszczów zwierzecych. parafinowych (HVO)

Zagadnienia hydrokonwersji olejów roslinnych i tluszczów zwierzecych. parafinowych (HVO) Lukasz Jeczmionek Zagadnienia hydrokonwersji olejów roslinnych i tluszczów zwierzecych do weglowodorowych biokomponentów parafinowych (HVO) Instytut Nafty i Gazu 2012 Zagadnienia hydrokonwersjiolejów roslinnych

Bardziej szczegółowo

Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie. Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności

Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie. Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności Spektroskopia, a spektrometria Spektroskopia nauka o powstawaniu

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAZU ROZDZIELACZA NIMCO - WYJSCIE EURO MESKIE

INSTRUKCJA MONTAZU ROZDZIELACZA NIMCO - WYJSCIE EURO MESKIE INSTRUKCJA MONTAZU A NIMCO - WYJSCIE EURO MESKIE Rozdzielacz hydrauliczny NIMCO moze byc wpiety w uklad ciagnika na trzy sposoby przedstawione na rysunku 1. Rysunek 1b przedstawia najbardziej popularne

Bardziej szczegółowo

Datowanie metodą Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego (EPR) Daniel Roch Fizyka techniczna Sem IX

Datowanie metodą Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego (EPR) Daniel Roch Fizyka techniczna Sem IX Datowanie metodą Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego (EPR) Daniel Roch Fizyka techniczna Sem IX Zarys prezentacji Metoda EPR Zarys teorii metody EPR Datowanie metodą EPR Przykłady zastosowań Aparatura

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE... nowe możliwości... new opportunities GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA fluidalnym przy ciśnieniu maksymalnym 5 MPa, z zastosowaniem różnych

Bardziej szczegółowo

INADEQUATE-ID I DYNAMICZNY NMR MEZOJONOWYCH. 3-FENYLO-l-TIO-2,3,4-TRIAZOLO-5-METYUDÓW. Wojciech Bocian, Lech Stefaniak

INADEQUATE-ID I DYNAMICZNY NMR MEZOJONOWYCH. 3-FENYLO-l-TIO-2,3,4-TRIAZOLO-5-METYUDÓW. Wojciech Bocian, Lech Stefaniak INADEQUATEID I DYNAMICZNY NMR MEZOJONOWYCH 3FENYLOlTIO2,3,4TRIAZOLO5METYUDÓW Wojciech Bocian, Lech Stefaniak Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01224 Warszawa PL9800994 WSTĘP Struktury

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Analiza Organiczna. Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) Własności fizykochemiczne badanego związku. Zmierzona temperatura topnienia (1)

Analiza Organiczna. Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) Własności fizykochemiczne badanego związku. Zmierzona temperatura topnienia (1) Przykład sprawozdania z analizy w nawiasach (czerwonym kolorem) podano numery odnośników zawierających uwagi dotyczące kolejnych podpunktów sprawozdania Jan Kowalski grupa B dwójka 7(A) analiza Wynik przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

Czy poprawki ZPV do stałych ekranowania zależą od konformacji? Przypadek dimetoksymetanu

Czy poprawki ZPV do stałych ekranowania zależą od konformacji? Przypadek dimetoksymetanu Czy poprawki ZPV do stałych ekranowania zależą od konformacji? Przypadek dimetoksymetanu Wojciech Migda Wydział Chemii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków Bronowice, 1-2 XII 2004 Zero-Point Vibrational Corrections

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego Załącznik nr 1 Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego 1. Zasada działania dozymetrów fotochromowych Opracowana koncepcja wytwarzania dozymetrów promieniowania UV,

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Deuterowa korekcja tła w praktyce

Deuterowa korekcja tła w praktyce Str. Tytułowa Deuterowa korekcja tła w praktyce mgr Jacek Sowiński jaceksow@sge.com.pl Plan Korekcja deuterowa 1. Czemu służy? 2. Jak to działa? 3. Kiedy włączyć? 4. Jak/czy i co regulować? 5. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Streszczenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego jest jedną z technik spektroskopii absorpcyjnej mającej zastosowanie w chemii,

Bardziej szczegółowo

TLENEK WAPNIA JAKO KATALIZATOR W PROCESIE PIROLIZY OSADÓW ŚCIEKOWYCH

TLENEK WAPNIA JAKO KATALIZATOR W PROCESIE PIROLIZY OSADÓW ŚCIEKOWYCH Proceedings of ECOpole Vol. 1, No. 1/2 2007 Tomasz BEDYK 1, Lech NOWICKI 1, Paweł STOLAREK 1 i Stanisław LEDAKOWICZ 1 TLENEK WAPNIA JAKO KATALIZATOR W PROCESIE PIROLIZY OSADÓW ŚCIEKOWYCH CaO AS A CATALYST

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do oferty Postępowanie Nr ZP/6/2012. Oferowany przedmiot zamówienia UWAGA 1. Il. szt. Cena jedn. netto [zł] Wartoś ć podatku VAT [zł]

Załącznik Nr 1 do oferty Postępowanie Nr ZP/6/2012. Oferowany przedmiot zamówienia UWAGA 1. Il. szt. Cena jedn. netto [zł] Wartoś ć podatku VAT [zł] Oferowany przedmiot zamówienia Załącznik Nr 1 do oferty Postępowanie Nr ZP/6/2012 Lp. Opis Nazwa asortymentu, typ, model, nr katalogowy, nazwa producenta *) I. Spektrometr Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz. Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Witold Danikiewicz Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa CZĘŚĆ I PRZEGLĄD METOD SPEKTRALNYCH Program wykładów Wprowadzenie:

Bardziej szczegółowo

RHEOTEST Medingen Reometr rotacyjny RHEOTEST RN oraz lepkościomierz kapilarny RHEOTEST LK Zastosowanie w chemii polimerowej

RHEOTEST Medingen Reometr rotacyjny RHEOTEST RN oraz lepkościomierz kapilarny RHEOTEST LK Zastosowanie w chemii polimerowej RHEOTEST Medingen Reometr rotacyjny RHEOTEST RN oraz lepkościomierz kapilarny RHEOTEST LK Zastosowanie w chemii polimerowej Zadania w zakresie badań i rozwoju Roztwory polimerowe stosowane są w różnych

Bardziej szczegółowo

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I Katowice, 16.12.2009 XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I ZADANIE 1. KRZYśÓWKA ZWIĄZKI WĘGLA I WODORU (9 punktów) RozwiąŜ krzyŝówkę. Litery z wyszczególnionych pól utworzą hasło nazwę węglowodoru:

Bardziej szczegółowo

Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin

Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin 1. Zapisz konfigurację elektronową dla atomu helu (dwa elektrony) i wyjaśnij, dlaczego cząsteczka wodoru jest stabilna, a cząsteczka

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki [1] WYŚCIG DO TYTUŁU ODKRYWCY. JĄDRO ATOMU W ZEWNĘTRZNYM POLU MAGNETYCZNYM. Porównanie do pola grawitacyjnego. CZYM JEST ZJAWISKO

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający z chemii do klasy I LO i technikum z działu Budowa atomu i wiązania chemiczne

Test sprawdzający z chemii do klasy I LO i technikum z działu Budowa atomu i wiązania chemiczne Anna Grych Test sprawdzający z chemii do klasy I LO i technikum z działu Budowa atomu i wiązania chemiczne Informacja do zadań -7 75 Dany jest pierwiastek 33 As. Zadanie. ( pkt) Uzupełnij poniższą tabelkę.

Bardziej szczegółowo

GLÓWNY INSPEKTORAT OCHRONY SRODOWISKA

GLÓWNY INSPEKTORAT OCHRONY SRODOWISKA I b GLÓWNY INSPEKTORAT OCHRONY SRODOWISKA Departament Monitoringu i Informacji o Srodowisku Tell fax: (022) 825-41-29 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa DM/S211-13-02/09/ ABA WarszawaJa.02.2009r. Do uczestników

Bardziej szczegółowo

POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE

POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE Laboratorium Elektronicznej Aparatury Medycznej Katedra Inżynierii Biomedycznej Wydział Podstawowych Problemów Techniki Politechnika Wrocławska ĆWICZENIE NR 3 POMIARY SPEKTROFOTOMETRYCZNE Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Obliczenia stechiometryczne Podstawą

Bardziej szczegółowo

spektroskopia UV Vis (cz. 2)

spektroskopia UV Vis (cz. 2) spektroskopia UV Vis (cz. 2) spektroskopia UV-Vis dlaczego? wiele związków organicznych posiada chromofory, które absorbują w zakresie UV duża czułość: zastosowanie w badaniach kinetyki reakcji spektroskop

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz

ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH. Witold Danikiewicz ZAAWANSOWANE METODY USTALANIA BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH Witold Danikiewicz Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01-224 Warszawa Listopad 2013 styczeń 2014 Program wykładów Wprowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Spektrometr ICP-AES 2000

Spektrometr ICP-AES 2000 Spektrometr ICP-AES 2000 ICP-2000 to spektrometr optyczny (ICP-OES) ze wzbudzeniem w indukcyjnie sprzężonej plazmie (ICP). Wykorztystuje zjawisko emisji atomowej (ICP-AES). Umożliwia wykrywanie ok. 70

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS Range Features ErP compliant High Pressure Sodium Lamps Long life between 24,000 to 28,000 hours, T90 at 16,000 hours Strong performance with high reliability Car park, Street and Floodlighting applications

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Soczewkowanie grawitacyjne

Soczewkowanie grawitacyjne Soczewkowanie grawitacyjne Obserwatorium Astronomiczne UW Plan Ugięcie światła - trochę historii Co to jest soczewkowanie Punktowa masa Soczewkowanie galaktyk... kwazarów... kosmologiczne Mikrosoczewkowanie

Bardziej szczegółowo

Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej. Jerzy Stanikowski

Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej. Jerzy Stanikowski Akceleratory elektronów przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej Jerzy Stanikowski Instytut Chemii i Techniki Jadrowej Zakład Chemii i Techniki Radiacyjnej Pracownia Akceleratorów Źródła promieniowania

Bardziej szczegółowo

PRÓBY OTRZYMYWANIA ZWIĄZKÓW NITROWYCH ZAWIERAJĄCYCH W CZĄSTECZCE KRZEM (Komunikat)

PRÓBY OTRZYMYWANIA ZWIĄZKÓW NITROWYCH ZAWIERAJĄCYCH W CZĄSTECZCE KRZEM (Komunikat) BULETYN WOJSKOWEJ AKADEM TECHNCZNEJ im. J. DĄBROWSKEGO Rok X, nr 3 (115), marzec, 1962 r. ZOFA NOWAK TADEUSZ URBAŃSK PRÓBY OTRZYMYWANA ZWĄZKÓW NTROWYCH ZAWERAJĄCYCH W CZĄSTECZCE KRZEM (Komunikat) STRESZCZENE

Bardziej szczegółowo

4. Wpisz do tabeli odpowiednie oznaczenia ukladów: PAL, PLA, PLE

4. Wpisz do tabeli odpowiednie oznaczenia ukladów: PAL, PLA, PLE 1. Uzupelnij zapis ukladów CPLD rodziny XC9500XL: a. makrokomórka ma standardowa liczbe iloczynów - b. blok funkcyjny ma calkowita liczbe przerzutników - c. kazda makrokomórka ma liczbe przerzutników -

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej?

1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? Tematy opisowe 1. Od czego i w jaki sposób zależy szybkość reakcji chemicznej? 2. Omów pomiar potencjału na granicy faz elektroda/roztwór elektrolitu. Podaj przykład, omów skale potencjału i elektrody

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi spektrometru EPR

Instrukcja obsługi spektrometru EPR POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁINŻYNIERII PROCESOWEJ, MATERIAŁOWEJ I FIZYKI STOSOWANEJ INSTYTUT FIZYKI Instrukcja obsługi spektrometru EPR Rys. 1. Spektrometr EPR na pasmo X. Pomiary przy pomocy spektrometru

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MOCY MIKROFALOWEJ NA WIDMA EPR MELANIN Z DROSOPHILA MELANOGASTER. Ewa Buszman, Barbara Pilawa, Małgorzata Latocha, Tadeusz Wilczok

WPŁYW MOCY MIKROFALOWEJ NA WIDMA EPR MELANIN Z DROSOPHILA MELANOGASTER. Ewa Buszman, Barbara Pilawa, Małgorzata Latocha, Tadeusz Wilczok WPŁYW MOCY MIKROFALOWEJ NA WIDMA EPR MELANIN Z DROSOPHILA MELANOGASTER Ewa Buszman, Barbara Pilawa, Małgorzata Latocha, Tadeusz Wilczok Śląska Akademia Medyczna, Wydział Farmaceutyczny, Katedra Biochemii

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan Spis zagadnień Fizyczne podstawy zjawiska NMR Parametry widma NMR Procesy relaksacji jądrowej Metody obrazowania Fizyczne podstawy NMR Proton, neutron,

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY INFORMACJA DO ZADAŃ 678 680 Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne lub wzory uproszczone różnych węglowodorów. 1. CH 3 2. 3. CH 3 -CH 2 -CH C CH 3 CH 3 -CH-CH 2 -C

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ ; DO BADANIA WEWNĘTRZNEJ STRUKTURY DOZYMETRÓW - ALANINOWO-POLIMEROWYCH i o

WYKORZYSTANIE MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ ; DO BADANIA WEWNĘTRZNEJ STRUKTURY DOZYMETRÓW - ALANINOWO-POLIMEROWYCH i o WYKORZYSTANIE MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ ; DO BADANIA WEWNĘTRZNEJ STRUKTURY DOZYMETRÓW - ALANINOWO-POLIMEROWYCH i o ^oj \bstract Zofia Peimel-Stuglik, Bożena Sartowska, Sławomir Fabisiak Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS

SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni z Efekt Ramana (1922, CV Raman) I, ν próbka y Chandra Shekhara Venketa Raman x I 0, ν 0 Monochromatyczne promieniowanie o częstości ν 0 ulega rozproszeniu

Bardziej szczegółowo

Kontrolowana polimeryzacja rodnikowa

Kontrolowana polimeryzacja rodnikowa Laboratorium Polimery i Biomateriały Ćwiczenie laboratoryjne Kontrolowana polimeryzacja rodnikowa Instrukcja Opracowała dr Elżbieta Megiel Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego Zakład Dydaktyczny Technologii

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia modulacyjna

Spektroskopia modulacyjna Spektroskopia modulacyjna pozwala na otrzymanie energii przejść optycznych w strukturze z bardzo dużą dokładnością. Charakteryzuje się również wysoką czułością, co pozwala na obserwację słabych przejść,

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE TWORZYWA BIODEGRADOWALNE Opracowały: Joanna Grzegorzek kl. III a TE Katarzyna Kołdras kl. III a TE Tradycyjne tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych. Większość z nich nie

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z CHEMII Efekty energetyczne reakcji chemicznej - prawo Hessa

ZADANIA Z CHEMII Efekty energetyczne reakcji chemicznej - prawo Hessa Prawo zachowania energii: ZADANIA Z CHEMII Efekty energetyczne reakcji chemicznej - prawo Hessa Ogólny zasób energii jest niezmienny. Jeżeli zwiększa się zasób energii wybranego układu, to wyłącznie kosztem

Bardziej szczegółowo

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER

BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH STARZONYCH W WODZIE THERMAL RESERACH OF GLASS/EPOXY LAMINATED AGING IN WATER Andrzej PUSZ, Łukasz WIERZBICKI, Krzysztof PAWLIK Politechnika Śląska Instytut Materiałów InŜynierskich i Biomedycznych E-mail: lukasz.wierzbicki@polsl.pl BADANIE CIEPLNE LAMINATÓW EPOKSYDOWO-SZKLANYCH

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne. 45 min. test na podstawie wykładu Zaliczenie ćwiczeń na podstawie prezentacji Punkty: test: 60 %, prezentacja: 40 %.

Informacje ogólne. 45 min. test na podstawie wykładu Zaliczenie ćwiczeń na podstawie prezentacji Punkty: test: 60 %, prezentacja: 40 %. Informacje ogólne Wykład 28 h Ćwiczenia 14 Charakter seminaryjny zespołu dwuosobowe ~20 min. prezentacje Lista tematów na stronie Materiały do wykładu na stronie: http://urbaniak.fizyka.pw.edu.pl Zaliczenie:

Bardziej szczegółowo

Zofia Peimel-Stuglik, Sławomir Fabisiak Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa

Zofia Peimel-Stuglik, Sławomir Fabisiak Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa EPR-DOZYMETRIA W RADIACYJNEJ OBRÓBCE ŻYWNOŚCI Zofia Peimel-Stuglik, Sławomir Fabisiak Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa Abstract EPR-DOSIMETRY FOR RADIATION PROCESSING OF FOOD The usefulness

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia Chemia, technologia otrzymywania oraz materiałoznawstwo polimerów i tworzyw sztucznych

Opis modułu kształcenia Chemia, technologia otrzymywania oraz materiałoznawstwo polimerów i tworzyw sztucznych Opis modułu kształcenia Chemia, technologia otrzymywania oraz materiałoznawstwo polimerów i tworzyw sztucznych Nazwa podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu wpisany czcionką Times New Roman 14 pt. pogrubioną, prostą, tekst wyśrodkowany, interlinia pojedyncza

Tytuł projektu wpisany czcionką Times New Roman 14 pt. pogrubioną, prostą, tekst wyśrodkowany, interlinia pojedyncza Tytuł projektu wpisany czcionką Times New Roman 14 pogrubioną, prostą, tekst wyśrodkowany, interlinia pojedyncza Imię i nazwisko Studenta, czcionka 12, pogrubiona Projekt wykonany w Zespole nazwa zespołu

Bardziej szczegółowo

Rozmycie pasma spektralnego

Rozmycie pasma spektralnego Rozmycie pasma spektralnego Rozmycie pasma spektralnego Z doświadczenia wiemy, że absorpcja lub emisja promieniowania przez badaną substancję występuje nie tylko przy częstości rezonansowej, tj. częstości

Bardziej szczegółowo

TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA

TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA Termodynamika - opisuje zmiany energii towarzyszące przemianom chemicznym; dział fizyki zajmujący się zjawiskami cieplnymi. Termochemia - dział chemii zajmujący się efektami

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ Wprowadzenie Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ opracowanie: Barbara Stypuła Celem ćwiczenia jest poznanie roli katalizatora w procesach chemicznych oraz prostego sposobu wyznaczenia wpływu

Bardziej szczegółowo

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA.

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA. I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych rok szkolny 2014/2015 ZADANIA ETAP I (szkolny) Zadanie 1 Wapień znajduje szerokie zastosowanie jako surowiec budowlany.

Bardziej szczegółowo

Magnetyczny rezonans jądrowy

Magnetyczny rezonans jądrowy Magnetyczny rezonans jądrowy Widmo NMR wykres absorpcji promieniowania magnetycznego od jego częstości Częstość pola wyraża się w częściach na milion (ppm) częstości pola magnetycznego pochłanianego przez

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Metody spektroskopowe w identyfikacji związków organicznych. Barbara Guzowska-Świder Zakład Informatyki Chemicznej, PRz

Metody spektroskopowe w identyfikacji związków organicznych. Barbara Guzowska-Świder Zakład Informatyki Chemicznej, PRz Metody spektroskopowe w identyfikacji związków organicznych Barbara Guzowska-Świder Zakład Informatyki Chemicznej, PRz Metody spektralne wykorzystują zjawiska związane z oddziaływaniem materii z promieniowaniem

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Metody desorpcyjne: DESIi DART. Analizator masy typu Orbitrap. Spektrometry typu TOF-TOF. Witold Danikiewicz. Copyright 2012

Metody desorpcyjne: DESIi DART. Analizator masy typu Orbitrap. Spektrometry typu TOF-TOF. Witold Danikiewicz. Copyright 2012 SPEKTROMETRIA MAS W CHEMII ORGANICZNEJ, ANALITYCZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT Zadanie 1127 (1 pkt) Uszereguj podane związki według rosnącego ph w roztworze wodnym. Właściwy porządek podaj zapisując go wzorami półstrukturalnymi.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 03 7 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A W y k o n a n i e r e m o n t u n a o b i e k c i e s p o r t o w y mp

Bardziej szczegółowo

SPEKTROSKOPIA LASEROWA

SPEKTROSKOPIA LASEROWA SPEKTROSKOPIA LASEROWA Spektroskopia laserowa dostarcza wiedzy o naturze zjawisk zachodz cych na poziomie atomów i cz steczek oraz oddzia ywaniu promieniowania z materi i nale y do jednej z najwa niejszych

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS

ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS ZASTOSOWANIA SPEKTROMETRII MAS W CHEMII ORGANICZNEJ I BIOCHEMII WYKŁAD 15 NOWE ZASTOSOWANIA I KIERUNKI ROZWOJU SPEKTROMETRII MAS Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa Podstawowe kierunki rozwoju spektrometrii

Bardziej szczegółowo

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji 7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji Wyznaczanie poziomu ekspozycji w przypadku promieniowania nielaserowego jest bardziej złożone niż w przypadku promieniowania laserowego. Wynika to z faktu, że pracownik

Bardziej szczegółowo

Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą

Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą Różnorodny świat izomerów powtórzenie wiadomości przed maturą Maria Kluz Klasa III, profil biologiczno-chemiczny i matematyczno-chemiczny 1 godzina lekcyjna, praca w grupie 16-osobowej. Cele edukacyjne:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHEMIZMU POWIERZCHNI WĘGLA NA ADSORPCJĘ SO 2

WPŁYW CHEMIZMU POWIERZCHNI WĘGLA NA ADSORPCJĘ SO 2 Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) SYLWESTER FURMANIAK, ARTUR P. TERZYK, PIOTR A. GAUDEN GRZEGORZ S. SZYMAŃSKI, GERHARD RYCHLICKI Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Chemii, Katedra

Bardziej szczegółowo

była obserwowana poniżej temperatury 200. Dla wyższych temperatur widać redukcję drugiego momentu M^ w zakresie (1.5-2) [G*].

była obserwowana poniżej temperatury 200. Dla wyższych temperatur widać redukcję drugiego momentu M^ w zakresie (1.5-2) [G*]. PL9801017 DYNAMIKA GRUP CH ORAZ CH OH W POLIKRYSTALICZNYCH a 2 METYLOPYRANOZYDACH E.Knop. L.Latanowicz. S.Idziak Instytut Fizyki Uniwersytetu im.a.mickiewicza. Poznań Instytut Fizyki Molekularnej PAN.

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo