1.1 Wprowadzenie Organizacja operacji we/wy System wejścia/wyjścia... 6

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1.1 Wprowadzenie... 1 1.2 Organizacja operacji we/wy... 3 1.3 System wejścia/wyjścia... 6"

Transkrypt

1 Spis treści 1 Operacje wejścia/wyjścia Wprowadzenie Organizacja operacji we/wy System wejścia/wyjścia Inne zagadnienia Architektury systemów operacyjnych Rozruch systemu komputerowego Bezpieczeństwo i ochrona Operacje wejścia/wyjścia 1.1 Wprowadzenie Schemat ogólny systemu komputerowego Rysunek 1: Ogólna struktura systemu komputerowego Współczesne systemy komputerowe mogą znacznie odbiegać od zaprezentowanego schematu, mimo to ogólna struktura pozostaje zachowana. W przypadku komputerów osobistych magistrala systemowa zwykle podzielona jest na odcinki charakteryzujące się różną przepustowością. Rolę interfejsów między nimi pełnią mostek północny (umiejscowiony pomiędzy magistralami procesora, pamięci oraz szybszą magistralą systemową dawniej PCI, dziś, PCI Express) oraz mostek południowy (pomiędzy szybszą magistralą systemową a wolniejszą dawniej ISA Local Bus, dziś zwykle PCI). W niektórych systemach występowała ponadto magistrala AGP przeznaczona dla kart graficznych, dołączona do mostka północnego. Współczesne procesory coraz częściej przejmują z mostka północnego rolę kontrolera pamięci np. architektury procesorów Intel Nehalem czy Sandy Bridge. Jednostka centralna (CPU) Procesor, jednostka centralna - serce komputera Odpowiada za przetwarzanie informacji Komunikuje się poprzez magistralę systemowa Pierwotnie wspólna szyna (także w systemach SMP) 1

2 Z czasem rozbudowa i specjalizacja Operuje na zawartości pamięci operacyjnej Różne architektury (i386, Sparc, Power PC... ) Obecnie integruje także kontroler pamięci, pamięć cache oraz sterowniki magistrali PCI-Express Termin jednostka centralna bywa odnoszony do całego komputera obudowy z płytą główną, pamięcią, procesorem i kartami rozszerzeń oraz dyskami twardymi czy napędami optycznymi, ale bez urządzeń peryferyjnych dołączanych z zewnątrz. Sterownik (kontroler) urzadzenia Dedykowany komunikacji z konkretną klasą urządzeń Procesor/układ specjalizowany Posiada rejestry sterujące Bufor do komunikacji poprzez magistralę systemową Przykłady: karty graficzne karty muzyczne kontrolery dysków twardych karty sieciowe kontrolery wejścia/wyjścia (USB, FireWire, Szeregowe) Sterownik (kontroler) urzadzenia Organizacja komunikacji z kontrolerem Rozkazy wejścia/wyjścia Wejście/wyjście odwzorowane w pamięci Rejestry kontrolera Statusu opisuje stan urządzenia Sterujacy konfiguracja i sterowanie pracą Danych wejściowych dane przychodzące do systemu Danych wyjściowych dane wysyłane Rejestry danych najczęściej są wielobajtowe lub mają postać kolejek. Kontroler może mieć większą liczbę rejestrów sterujących i statusu. 2

3 1.2 Organizacja operacji we/wy Struktura wejścia - wyjścia Sposoby realizacji operacji wejścia/wyjścia Pooling (odpytywanie) Przerwania Bezpośredni dostęp do pamięci Pooling Procedura wysyłania bajtu (słowa) danych 1. Sprawdzanie flagi zajęty, aż urządzenie będzie gotowe 2. Gdy urządzenie jest gotowe: Ustawienie rejestru sterujacego (wysyłanie danych) Zapis do rejestru danych wyjściowych Ustawienie flagi gotowości danych 3. Gdy urządzenie stwierdzi ustawienie flagi gotowości: Ustawia flagę zajęty Wykonanie operacji wejścia/wyjścia Wyczyszczenie flagi gotowości, ewentualne ustawienie flagi błędów oraz wyczyszczenie flagi zajęty Spostrzeżenie: W punkcie 1 procesor realizuje aktywne oczekiwanie. Pooling Zalety i wady + Prostota Komunikacja sprowadza się do ustawienia rejestrów urządzenia i sprawdzania rejestrów statusu Obciążenie procesora Na systemie operacyjnym spoczywa konieczność periodycznego sprawdzania stanu urządzenia Ryzyko utraty danych, gdy obsługa urządzenia się spóźni Aktywne czekanie na dostępność urządzenia Wejście/wyjście z użyciem przerwań Synchroniczna obsługa I/O 1. Program użytkownika zgłasza zapotrzebowanie na operację we/wy 2. System operacyjny inicjuje operację we/wy i oczekuje na jej zakończenie 3. Urządzenie informuje o zakończeniu operacji 4. System operacyjny obsługuje urządzenie i zwraca sterowanie do programu użytkownika 3

4 Wejście/wyjście z użyciem przerwań Asynchroniczna obsługa I/O 1. Program użytkownika zgłasza zapotrzebowanie 2. System operacyjny inicjuje operację wejścia/wyjścia po czym wznawia przetwarzanie 3. Urządzenie informuje o zakończeniu operacji 4. System operacyjny ponownie zawiesza wykonywanie programu i obsługuje urządzenie 5. System operacyjny wznawia przetwarzanie programu użytkownika Wejście/wyjście z użyciem przerwań Schemat Rysunek 5: Schemat operacji wejścia/wyjścia z użyciem przerwań. Wejście/wyjście z użyciem przerwań Mechanizmy pomocnicze Kontroler przerwań określanie źródeł przerwań kolejkowanie obsługi przerwań Tablice stanów urządzeń informacje o stanie urządzenia informacje o aktualnie przetwarzanym zamówieniu powiązanie przerwania od urządzenia z oczekującym procesem Kolejki zamówień kolejka zamówień na urządzenie 4

5 Wejście/wyjście z użyciem przerwań Zalety i wady + Urządzenia zgłaszają potrzebę obsługi w czasie trwania operacji procesor może być przydzielony innemu procesowi minimalizacja możliwości przeoczenia zdarzenia Zaangażowanie procesora kopiowanie danych pomiędzy buforami urządzenia a pamięcią za każdym razem operacja sprowadza się do przesłania jednego słowa danych W przypadku terminala czy portu szeregowego, przerwanie generowane jest o każdym odczytanym/wysłanym znaku. Przy powolnym napływie danych nie stanowi to problemu, ale w przypadku szybkich urządzeń mogło by paraliżować działanie systemu. Stąd też zaistniała konieczność wypracowania mechanizmów przejmujących od procesora część obowiązków związanych z przesyłaniem danych pomiędzy sterownikami urządzeń a pamięcią operacyjną. Bezpośredni dostęp do pamięci PIO programowane wejście/wyjście Dane przesyłane do urządzenia po jednym słowie Wykorzystanie poolingu lub DMA Podejście takie jest nieefektywne! DMA bezpośredni dostęp do pamięci Specjalizowany kontroler steruje przepływem danych pomiędzy sterownikami urządzeń a pamięcią operacyjną Stosowane przy transferze większych ilości danych DMA - Direct Memory Access 1. Urządzenie zgłasza gotowość (przerwanie) 2. System operacyjny informuje kontroler DMA z jakiego urządzenia i pod jaki adres ma przesłać dane po czym wraca do wykonywania programu 3. Kontroler DMA przeprowadza transfer po czym zgłasza systemowi jego zakończenie (przerwanie) 4. System obsługuje przerwanie i kontynuuje przetwarzanie DMA Tryby pracy Transfer blokowy kontroler DMA przejmuje kontrolę nad magistralą systemową do czasu zakończenia transmisji Kradzież cykli kontroler DMA po każdym przesłanym słowie zwraca magistralę systemową procesorowi i występuje z nowym zamówieniem Tryb transparentny kontroler DMA prowadzi transmisje w czasie, gdy procesor jest zajęty obliczeniami 5

6 1.3 System wejścia/wyjścia Cechy urzadzeń wejścia/wyjścia Tryb przesyłania danych Urządzenia blokowe blok bajtów Urządzenia znakowe po jednym znaku Sposób dostępu Dostęp sekwencyjny uporządkowanie danych narzucane przez urządzenie Dostęp swobodny możliwość dostępu do danych w dowolnej kolejności Organizacja transmisji Synchroniczne Asynchroniczne Cechy urzadzeń wejścia/wyjścia Możliwość współdzielenia Dostęp na zasadzie wyłączności Urządzenie współdzielone Kierunek transmisji Tylko zapis Tylko odczyt Zapis i odczyt Szybkość urządzenia 2 Inne zagadnienia 2.1 Architektury systemów operacyjnych Jadro systemu operacyjnego Jądro systemu operacyjnego pośredniczy pomiędzy sprzętem a programami użytkownika (aplikacjami). 6

7 Jadro systemu operacyjnego Odpowiada za organizację pracy systemu operacyjnego Zarządzanie procesami Zarządzanie pamięcią Zarządzanie urządzeniami Udostępnia aplikacjom mechanizm wywołań systemowych Udostępnianie usług jądra programom użytkownika Operacje wejścia/wyjścia, tworzenie i synchronizacja procesów itp. Różne architektury Jądro monolityczne Mikrojądro Jądro hybrydowe Tryby pracy CPU Tryb jadra Uprzywilejowany tryb pracy procesora, umożliwia dostęp do całego obszaru pamięci, w tym stron zarezerwowanych dla jądra systemu. Tryb użytkownika Pamięć udostępniana poprzez mechanizmy pamięci wirtualnej, możliwa zarówno izolacja jak i współdzielenie obszarów pamięci. Kontrola dostępu do pamięci. Dostęp do urządzeń za pośrednictwem wywołań systemowych. Przestrzenie adresowe Przestrzeń jadra Obszar pamięci zarezerwowany dla jądra systemu operacyjnego, zależnie od architektury jądra może obejmować także sterowniki urządzeń oraz systemy plików. Przestrzeń użytkownika Obszar pamięci użytkowany przez procesy użytkownika poprzez mechanizmy pamięci wirtualnej. Jadro monolityczne Wszystkie elementy systemu operacyjnego pracują w trybie jądra Zarządzanie procesami i pamięcią Systemy plików Wywołania systemowe Komunikacja międzyprocesowa Sterowniki urządzeń Programom użytkownika udostępniany jest interfejs do usług jądra w postaci wywołań systemowych Niektóre systemy pozwalają na dynamiczne ładowanie modułów jądra nie mylić z jądrami hybrydowymi! Przykłady: Unix (*BSD, Solaris do 4.x, AIX, HP-UX), Linux, Windows 9x, DOS 7

8 Jadro monolityczne Rysunek 6: System z jądrem monolitycznym Mikrojadro Jądro udostępnia podstawowe mechanizmy Podstawowa komunikacja międzyprocesowa Zarządzanie procesami Zarządzanie pamięcią Usługi systemowe i sterowniki urządzeń Udostępniane przez programy zwane serwerami Działają w przestrzeni użytkownika Komunikacja między serwerami a aplikacjami za pośrednictwem serwera IPC Komunikacja pomiędzy serwerami za pośrednictwem podstawowego IPC Dodatkowy nakład czasowy na komunikację niższa wydajność Sterowniki urządzeń oraz usługi systemowe objęte są ochroną pamięci Przykłady: Hurd, QNX Mikrojadro Rysunek 7: System z mikrojądrem 8

9 Jadro hybrydowe W trybie jądra działają podstawowe usługi systemowe Komunikacja międzyprocesowa Zarządzanie procesami Zarządzanie pamięcią Sterowniki urządzeń W trybie użytkownika działają pozostałe usługi systemowe analogicznie jak w przypadku mikrojądra Mniejsze narzuty czasowe na przełączanie kontekstu i przechodzenie między trybem użytkownika a jądra Gorsza ochrona przed błędami Często uważane za pojęcie marketingowe Przykłady: Windows NT, XNU/Darwin, NetWare Jadro hybrydowe Rysunek 8: System z jądrem hybrydowym Exokernel Koncepcja rozwijana w MIT Obok tradycyjnego jądra dodatkowe lekkie jądro Niskopoziomowy dostęp do sprzętu Współdzielenie urządzeń i ochrona Decyzja programisty Wykorzystanie mechanizmów normalnego jądra Implementacja dostępu niskopoziomowego 9

10 Rysunek 9: Egzokernel Źródło: wikipedia 2.2 Rozruch systemu komputerowego Rozruch systemu komputerowego 0. Włączenie zasilania 1. Uruchomienie programu rozruchowego (BIOS) 2. Testy POST (Power On Self-Test) test konfiguracji procesora test pamięci test konfiguracji pamięci masowych 3. Inicjalizacja kart rozszerzeń z własnym BIOS 4. Załadowanie systemu operacyjnego i przekazanie mu sterowania 2.3 Bezpieczeństwo i ochrona Bezpieczeństwo i ochrona czym sa Ochrona Mechanizmy kontroli dostępu do zasobów systemu. Kontrola ta obejmuje użytkowników oraz uruchomione przez nich programy (procesy). Bezpieczeństwo Mechanizmy zapewniające integralność systemu oraz danych w nim przechowywanych. Ochrona Ochrona systemu i jego zasobów przed zagrożeniami pochodzącymi z wnętrza systemu. Kontrola dostępu do zasobów: pamięci 10

11 Bezpieczeństwo plików czasu procesora urządzeń wejścia/wyjścia Ochrona systemu i jego zasobów przed zagrożeniami pochodzącymi z otoczenia systemu Poziomy bezpieczeństwa: 1. Fizyczne zabezpieczenie fizycznego dostępu do sprzętu 2. Ludzkie odpowiedni dobór użytkowników systemu 3. Sieciowe ochrona przed zagrożeniami wiążącymi się z wykorzystaniem sieci 4. Systemu operacyjnego mechanizmy obronne wbudowane w system operacyjny Bezpieczeństwo systemu operacyjnego Uwierzytelnianie Uwierzytelnianie (autentykacja) Potwierdzenie tożsamości użytkownika. Element fizyczny klucz, karta Wiedza użytkownika login i hasło Atrybut użytkownika biometria, grafologia Hasła i ich słabości Najprostsza i najpowszechniejsza metoda uwierzytelniania Podatne na wiele ataków: odgadnięcie na podstawie wiedzy o użytkowniku metodą słownikową lub siłową podglądanie rejestrowanie naciskanych klawiszy sniffing zgubienie notatek przekazanie hasła osobom trzecim Sposoby poprawy bezpieczeństwa haseł Komplikowanie haseł: minimum 8 znaków wielkie/małe litery, znaki przestankowe, cyfry Hasła losowe Periodyczna zmiana haseł Hasła jednorazowe Uwaga: Nadmierne skomplikowanie hasła powoduje, ze użytkownik je najprawdopodobniej zapisze (a potem zgubi... ). 11

12 Biometria Wykorzystanie niepowtarzalnych cech człowieka: odcisk palca rozpoznawanie dłoni wzór tęczówki oka rozpoznawanie twarzy Coraz większa popularność Bezpieczeństwo systemu operacyjnego Zagrożenia programowe Koń trojański Oprogramowanie (lub jego fragmenty), które pod przykrywką niegroźnych funkcji użytkowych wykonuje inne działania Boczne/tylne wejście (back door) Ukryta w oprogramowaniu użytkowym możliwość uzyskania nieautoryzowanego dostępu do systemu. Ataki typu przepełnienie stosu/bufora Atak polega na umieszczeniu fragmentu kodu w pamięci atakowanego komputera, a następnie nadpisaniu adresu powrotu z funkcji adresem początku umieszczonego kodu. Bezpieczeństwo systemu operacyjnego Zagrożenia systemowe Robaki Programy umiejące się samodzielnie rozprzestrzeniać w środowisku sieciowym. Mogą przenosić złośliwy kod. Wirusy Mniej lub bardziej szkodliwe oprogramowanie, w przeciwieństwie do robaków nie mają możliwości samodzielnego rozmnażania się. Ataki DoS/DDoS Ataki polegające na uniemożliwieniu korzystania z systemu. 12

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) -

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) - Chipset i magistrala Chipset - Układ ten organizuje przepływ informacji pomiędzy poszczególnymi podzespołami jednostki centralnej. Idea chipsetu narodziła się jako potrzeba zintegrowania w jednym układzie

Bardziej szczegółowo

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Ogólny schemat komputera Jak widać wszystkie bloki (CPU, RAM oraz I/O) dołączone są do wspólnych

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 2 -

Technologie informacyjne - wykład 2 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 2 - Prowadzący: dr inż. Łukasz

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

Temat 2. Logiczna budowa komputera.

Temat 2. Logiczna budowa komputera. Temat 2. Logiczna budowa komputera. 01.03.2015 1. Opis i schemat logicznej budowy komputera (rys. 28.4, ilustracje budowy komputera z uwzględnieniem elementów składowych, głównych podzespołów, procesami

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

NOWY OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

NOWY OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA NOWY OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 4 do SIWZ/ załącznik do umowy Przedmiotem zamówienia jest dostawa 2 serwerów, licencji oprogramowania wirtualizacyjnego wraz z konsolą zarządzającą

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 4 do SIWZ/ załącznik do umowy Przedmiotem zamówienia jest dostawa 2 serwerów, licencji oprogramowania wirtualizacyjnego wraz z konsolą zarządzającą oraz

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Rozwój płyt głównych - część 2 Magistrale kart rozszerzeń Rozwój magistral komputera PC Płyta główna Czas życia poszczególnych magistral Pentium

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych Architektura Systemów Komputerowych Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych 1 Bezpośredni dostęp do pamięci Bezpośredni dostęp do pamięci (ang: direct memory access - DMA) to transfer

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki DMA - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci

Podstawy Informatyki DMA - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci Układ Podstawy Informatyki - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu Układ 1 Układ Wymiana informacji Idea Zasady pracy maszyny W Architektura

Bardziej szczegółowo

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7?

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? Temat. Architektura systemu Windows 7. 1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? 3) Do czego służy narzędzie BCD. Edit?

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Plan prezentacji: Wprowadzenie do struktury systemów rodziny UNIX

Bardziej szczegółowo

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania 43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania Typy pamięci Ulotność, dynamiczna RAM, statyczna ROM, Miejsce w konstrukcji komputera, pamięć robocza RAM,

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska Podstawy technologii informacyjnej Beata Kuźmińska Podstawowe definicje Informatyka - nazwa powstała w 1968 roku, stosowana w Europie. Informatyka zajmuje się całokształtem przechowywania, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Wykład IV Układy we/wy 1 Część 1 2 Układy wejścia/wyjścia Układy we/wy (I/O) są kładami pośredniczącymi w wymianie informacji pomiędzy procesorem

Bardziej szczegółowo

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com ARS3-RA v.1.0 mikro kod sterownika 8 Linii I/O ze zdalną transmisją kanałem radiowym lub poprzez port UART. Kod przeznaczony dla sprzętu opartego o projekt referencyjny DOK 01-05-12. Opis programowania

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Projektowanie i użytkowanie systemów operacyjnych Rok akademicki: 2013/2014 Kod: EAR-2-324-n Punkty ECTS: 5 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Q E M U. http://www.qemu.com/

Q E M U. http://www.qemu.com/ http://www.qemu.com/ Emulator procesora Autor: Fabrice Bellard Obsługiwane platformy: Windows, Solaris, Linux, FreeBSD, Mac OS X Aktualna wersja: 0.9.0 Większość programu oparta na licencji LGPL, a sama

Bardziej szczegółowo

Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II. Urządzenia wejścia-wyjścia

Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II. Urządzenia wejścia-wyjścia Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II Urządzenia wejścia-wyjścia Tomasz Piasecki magistrala procesor pamięć wejście wyjście W systemie mikroprocesorowym CPU może współpracować za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO Wykład 14 Zagadnienia związane z systemem IO Wprowadzenie Urządzenia I/O zróżnicowane ze względu na Zachowanie: wejście, wyjście, magazynowanie Partnera: człowiek lub maszyna Szybkość transferu: bajty

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

Serwer główny bazodanowy. Maksymalnie 1U RACK 19 cali (wraz ze wszystkimi elementami niezbędnymi do zamontowania serwera w oferowanej szafie)

Serwer główny bazodanowy. Maksymalnie 1U RACK 19 cali (wraz ze wszystkimi elementami niezbędnymi do zamontowania serwera w oferowanej szafie) 1. SPECYFIKACJA TECHNICZNA SERWERÓW Serwer główny bazodanowy Element konfiguracji Obudowa Procesor Wymagania minimalne Maksymalnie 1U RACK 19 cali (wraz ze wszystkimi elementami niezbędnymi do zamontowania

Bardziej szczegółowo

IIPW_SML3_680 (Z80) przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych

IIPW_SML3_680 (Z80) przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych IIPW_SML3_680 (Z80) przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych wrzesieo 2010 UWAGA: Moduł jest zasilany napięciem do 3.3V i nie może współpracowad z wyjściami układów zasilanych z wyższych napięd. Do pracy

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3.

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. 2. Zawartość dokumentacji 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. Spis rysunków Rys nr 1 schemat instalacji KD Piwnica Rys nr 2 schemat

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT Płyty główne rodzaje 1. Płyta główna w formacie AT Jest formatem płyty głównej typu serwerowego będącej następstwem płyty XT o 8-bitowej architekturze. Została stworzona w celu obsługi 16-bitowej architektury

Bardziej szczegółowo

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE.

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. 8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. Magistrala (ang. bus) jest ścieżką łączącą ze sobą różne komponenty w celu wymiany informacji/danych pomiędzy nimi. Inaczej mówiąc jest to zespół

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Systemy operacyjne wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Plan wykładów 1. Wprowadzenie, 2. Procesy, wątki i zasoby, 3. Planowanie przydziału procesora, 4. Zarządzanie pamięcią operacyjną,

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Poszczególne podzespoły komputera 1. Monitor 2. Płyta główna 3. Procesor 4. Gniazda kontrolerów dysków

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy. Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania

WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy. Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania SYSTEMY OPERACYJNE WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania Program wykładu 2 Jądro systemu Możliwości procesorów Działanie procesów i wątków Zarządzanie procesami

Bardziej szczegółowo

1. Etapy rozwoju systemów komputerowych

1. Etapy rozwoju systemów komputerowych 1 Sieciowe Systemy Operacyjne Wprowadzenie do wykładu, podstawowe definicje, rola 1 systemu operacyjnego Procesy POSIX, zarządzanie procesami 2 Pliki, komunikacja przez pliki, blokowanie 1 Łącza nazwane

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I ... nazwisko i imię ucznia Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I 1. Na rys. 1 procesor oznaczony jest numerem A. 2 B. 3 C. 5 D. 8 2. Na rys. 1 karta rozszerzeń oznaczona jest numerem A. 1 B. 4 C. 6 D.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS tel. (0-22) 823-30-17, 668-69-75 02-304 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 141/90 fax (0-22) 659-26-11

Bardziej szczegółowo

Warstwy systemu Windows 2000

Warstwy systemu Windows 2000 Warstwy systemu Windows 2000 Tryb użytkownika (User Mode) Tryb jądra (Kernel Mode) Tryb użytkownika (User Mode) Zarządzanie pamięcią wirtualną Cechy charakterystyczne systemu Windows XP: system bardzo

Bardziej szczegółowo

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX CONFidence 2005 IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Częstochowie Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Wojciech A. Koszek

Bardziej szczegółowo

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Plan prezentacji 1. Cel projektu 2. Cechy systemu 3. Budowa systemu: Agent

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Etapy uruchamiania systemu 010 2 Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Część 010. I. Etapy uruchamiania systemu Windows

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ IV ZAMÓWIENIA DOSTAWA URZADZEŃ KOMPUTEROWYCH, EKRANÓW PROJEKCYJNYCH ORAZ PROCESOROWEGO CENTRUM MULTIMEDIALNEGO.

CZĘŚĆ IV ZAMÓWIENIA DOSTAWA URZADZEŃ KOMPUTEROWYCH, EKRANÓW PROJEKCYJNYCH ORAZ PROCESOROWEGO CENTRUM MULTIMEDIALNEGO. ZAŁĄCZNIK IV DO SIWZ CZĘŚĆ IV ZAMÓWIENIA DOSTAWA URZADZEŃ KOMPUTEROWYCH, EKRANÓW PROJEKCYJNYCH ORAZ PROCESOROWEGO CENTRUM MULTIMEDIALNEGO. 1. Przedmiotem zamówienia jest dostawa ekranów projekcyjnych zwijanych

Bardziej szczegółowo

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Częstochowie Krajowy Fundusz na

Bardziej szczegółowo

Wstęp...9. 1. Architektura... 13

Wstęp...9. 1. Architektura... 13 Spis treści 3 Wstęp...9 1. Architektura... 13 1.1. Schemat blokowy...14 1.2. Pamięć programu...15 1.3. Cykl maszynowy...16 1.4. Licznik rozkazów...17 1.5. Stos...18 1.6. Modyfikowanie i odtwarzanie zawartości

Bardziej szczegółowo

Procesy, wątki i zasoby

Procesy, wątki i zasoby Procesy, wątki i zasoby Koncepcja procesu i zasobu, Obsługa procesów i zasobów, Cykl zmian stanów procesu i kolejkowanie, Klasyfikacja zasobów, Wątki, Procesy i wątki we współczesnych systemach operacyjnych.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach:

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach: Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 6 2/46 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Monitor maszyn wirtualnych

Monitor maszyn wirtualnych Monitor maszyn wirtualnych Jest to oprogramowanie nadzorujące działanie systemów gości Może być to oddzielny software lub zintegrowany z systemem operacyjnym System gospodarza Oznaczany zazwyczaj jako

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1.8 do PFU Serwery wraz z system do tworzenia kopii zapasowych i archiwizacji danych - wyposażenie serwerowni

ZAŁĄCZNIK NR 1.8 do PFU Serwery wraz z system do tworzenia kopii zapasowych i archiwizacji danych - wyposażenie serwerowni ZAŁĄCZNIK NR 1.8 do PFU Serwery wraz z system do tworzenia kopii zapasowych i archiwizacji danych - wyposażenie serwerowni 1. Serwer główny 1 szt. Komponent Obudowa Płyta główna Wydajność Pamięć RAM Karta

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów PCI EXPRESS Rozwój technologii magistrali Architektura Komputerów 2 Architektura Komputerów 2006 1 Przegląd wersji PCI Wersja PCI PCI 2.0 PCI 2.1/2.2 PCI 2.3 PCI-X 1.0 PCI-X 2.0

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Eksploatacja systemu kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 4: Eksploatacja systemu kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U Eksploatacja URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Ćwiczenie 4: Eksploatacja systemu kontroli dostępu jednego Przejścia Opracował mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. dr inż. Jerzy Sas. e-mail: jerzy.sas@pwr.wroc.pl

Systemy operacyjne. dr inż. Jerzy Sas. e-mail: jerzy.sas@pwr.wroc.pl Plan wykładu Systemy operacyjne dr inż. Jerzy Sas e-mail: jerzy.sas@pwr.wroc.pl 1. Wprowadzenie - podstawowe pojęcia, rys historyczny, architektura systemu komputerowego, architektura systemu operacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III WYKŁAD Jan Kazimirski Pamięć wirtualna Stronicowanie Pamięć podzielona na niewielki bloki Bloki procesu to strony a bloki fizyczne to ramki System operacyjny przechowuje dla każdego

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Systemy wbudowane. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Systemy wbudowane Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie definicja, zastosowania, projektowanie systemów wbudowanych Mikrokontrolery AVR Programowanie mikrokontrolerów

Bardziej szczegółowo

USB interface in 8-bit microcontrollers PIC18F family manufactured by Microchip.

USB interface in 8-bit microcontrollers PIC18F family manufactured by Microchip. 1 Mateusz Klimkowski IV rok Koło Naukowe Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy USB interface in 8-bit microcontrollers PIC18F family manufactured by Microchip. Interfejs USB w 8-bitowych

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości KOMPUTER Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości Budowa zestawu komputerowego Monitor Jednostka centralna Klawiatura Mysz Urządzenia peryferyjne Monitor Monitor wchodzi w skład zestawu komputerowego

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja modułu w systemie Windows.

1. Instalacja modułu w systemie Windows. 1. Instalacja modułu w systemie Windows. W urządzeniach dołączanych do sieci lokalnej LAN zastosowano moduły firmy DIGI. Sterowniki dostarczone przez producenta tworzą w systemie Windows wirtualny port

Bardziej szczegółowo

1. Serwer. 2. Komputer desktop 9szt. Załącznik nr 1 do SIWZ

1. Serwer. 2. Komputer desktop 9szt. Załącznik nr 1 do SIWZ 1. Serwer Załącznik nr 1 do SIWZ Lp. Nazwa elementu, Opis wymagań parametru lub cechy 1 Obudowa RACK o wysokości max. 2U z szynami i elementami niezbędnymi do zabudowy w szafie 19" 2 Procesor Czterordzeniowy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2013 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2013 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Nazwa kwalifikacji: Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych Oznaczenie kwalifikacji: E.12 Numer zadania: 01 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia

Bardziej szczegółowo

BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja

BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja Wykład: BIOS, POST, bootstrap loader, logowanie, uwierzytelnianie, autoryzacja, domena, tryb awaryjny, stan uśpienia, hibernacja, wylogowanie, przełączanie użytkownika,

Bardziej szczegółowo

SUKCESYWNA DOSTAWA SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO Opis techniczny oferowanego sprzętu

SUKCESYWNA DOSTAWA SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO Opis techniczny oferowanego sprzętu SUKCESYWNA DOSTAWA SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO Opis techniczny oferowanego sprzętu Zestaw komputerowy (konfiguracja nr 1) Dell OptiPlex 3020MT 1. Płyta główna Wyposażona w: 1 wolne - pełne złącze PCI Express

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Zadanie 1 Opis przedmiotu zamówienia Zakup nowych licencji IBM Tivoli Storage Manager for Database Protection, IBM Tivoli Storage Manager for SAN oraz przedłużenie wsparcia technicznego

Bardziej szczegółowo

Część V - Serwery. UWAGA! Część V stanowi nierozerwalną całość. Ocena będzie łączna dla 4 zadań. Zadanie nr 1. SERWER BAZODANOWY KWESTURA

Część V - Serwery. UWAGA! Część V stanowi nierozerwalną całość. Ocena będzie łączna dla 4 zadań. Zadanie nr 1. SERWER BAZODANOWY KWESTURA Załącznik nr 3E do SIWZ DZP-0431-1257/2009 Część V - Serwery UWAGA! Część V stanowi nierozerwalną całość. Ocena będzie łączna dla 4 zadań Zadanie nr 1. SERWER BAZODANOWY OBUDOWA Parametr KWESTURA Wymagane

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 9 Pamięć operacyjna Właściwości pamięci Położenie Pojemność Jednostka transferu Sposób dostępu Wydajność Rodzaj fizyczny Własności fizyczne Organizacja Położenie pamięci

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji.

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji. 1 Moduł Modbus TCP Moduł Modbus TCP daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość zapisu oraz odczytu rejestrów urządzeń, które obsługują protokół Modbus TCP. Zapewnia on odwzorowanie rejestrów urządzeń

Bardziej szczegółowo

RSD Uniwersalny rejestrator danych Zaprojektowany do pracy w przemyśle

RSD Uniwersalny rejestrator danych Zaprojektowany do pracy w przemyśle Uniwersalny rejestrator danych pochodzących z portu szeregowego RS 232 Uniwersalny rejestrator danych Zaprojektowany do pracy w przemyśle - UNIWERSALNY REJESTRATOR DANYCH Max. 35 GB pamięci! to nowoczesne

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI

Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI plan Cechy, właściwości procesów Multitasking Scheduling Fork czym jest proces? Działającą instancją programu Program jest kolekcją

Bardziej szczegółowo

Seria wielofunkcyjnych serwerów sieciowych USB

Seria wielofunkcyjnych serwerów sieciowych USB Seria wielofunkcyjnych serwerów sieciowych USB Przewodnik szybkiej instalacji Wstęp Niniejszy dokument opisuje kroki instalacji i konfiguracji wielofunkcyjnego serwera sieciowego jako serwera urządzenia

Bardziej szczegółowo

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora)

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) Pamięć operacyjna (main memory) obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) cykl rozkazowy: pobranie rozkazu z PAO do rejestru rozkazów dekodowanie realizacja

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

TABELA PORÓWNAWCZA OFEROWANEGO SPRZĘTU

TABELA PORÓWNAWCZA OFEROWANEGO SPRZĘTU Załącznik nr 6 do SIWZ TABELA PORÓWNAWCZA OFEROWANEGO SPRZĘTU Zadanie nr 1 - Budowa platformy wirtualizacji sieci 1. Wymagania oraz wymagane parametry dotyczące "Serwera 1 do budowy platformy wirtualizacji"

Bardziej szczegółowo

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor Plan wykładu 1. Pojęcie podsystemu graficznego i karty graficznej 2. Typy kart graficznych 3. Budowa karty graficznej: procesor graficzny (GPU), pamięć podręczna RAM, konwerter cyfrowo-analogowy (DAC),

Bardziej szczegółowo

Ogólne informacje. cią pracy, wielkości wyświetlan. cią obrazu, wietlaną rozdzielczości. częstotliwo. wieŝania obrazu.

Ogólne informacje. cią pracy, wielkości wyświetlan. cią obrazu, wietlaną rozdzielczości. częstotliwo. wieŝania obrazu. Karty graficzne Ogólne informacje Karta rozszerzeń,, umiejscawiana na płycie p głównej poprzez gniazdo PCI lub AGP odpowiada w komputerze za obraz wyświetlany wietlany przez monitor. Karty graficzne róŝnir

Bardziej szczegółowo

1. INSTALACJA SERWERA

1. INSTALACJA SERWERA 1. INSTALACJA SERWERA Dostarczony serwer wizualizacji składa się z: 1.1. RASPBERRY PI w plastikowej obudowie; 1.2. Karty pamięci; 1.3. Zasilacza 5 V DC; 1,5 A; 1.4. Konwertera USB RS485; 1.5. Kabla

Bardziej szczegółowo

(Pluggable Authentication Modules). Wyjaśnienie technologii.

(Pluggable Authentication Modules). Wyjaśnienie technologii. Bezpieczeństwo systemów komputerowych. Temat seminarium: Moduły PAM (Pluggable Authentication Modules). Wyjaśnienie technologii Autor: Bartosz Hetmański Moduły PAM (Pluggable Authentication Modules). Wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut

Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych. Wykład 9. Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus. mgr inż. Paweł Kogut Podstawy Projektowania Przyrządów Wirtualnych Wykład 9 Wprowadzenie do standardu magistrali VMEbus mgr inż. Paweł Kogut VMEbus VMEbus (Versa Module Eurocard bus) jest to standard magistrali komputerowej

Bardziej szczegółowo

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl Podstawy Technik Informatycznych Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl ICT Technologie Informacyjne i Komunikacyjne Platformy Komputer PC Komputer Apple Plaforma

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne II

Systemy operacyjne II Systemy operacyjne II Wojciech Kwedlo Wydział Informatyki PB, p. 205 wkwedlo@ii.pb.bialystok.pl aragorn.pb.bialystok.pl/~wkwedlo Pracownia specjalistyczna: Wojciech Kwedlo Krzysztof Bandurski Wojciech

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Systemy operacyjne Rok akademicki: 2012/2013 Kod: MEI-1-701-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Rodzaje pamięci masowych by Silas Mariusz

Rodzaje pamięci masowych by Silas Mariusz Rodzaje pamięci masowych by Silas Mariusz 1. Online Silas Mariusz Administrator TS-x79U 1 GbE Pamięć masowa może być instalowana bezpośrednio w serwerach w postaci dysków tworzących tzw. system DAS (Direct

Bardziej szczegółowo

Procesory. Schemat budowy procesora

Procesory. Schemat budowy procesora Procesory Procesor jednostka centralna (CPU Central Processing Unit) to sekwencyjne urządzenie cyfrowe którego zadaniem jest wykonywanie rozkazów i sterowanie pracą wszystkich pozostałych bloków systemu

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ

ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ WYMAGANIA BEZPIECZEŃSTWA DLA SYSTEMÓW IT Wyciąg z Polityki Bezpieczeństwa Informacji dotyczący wymagań dla systemów informatycznych. 1 Załącznik Nr 3 do Część II SIWZ Wymagania

Bardziej szczegółowo

Sprzętowo wspomagane metody klasyfikacji danych

Sprzętowo wspomagane metody klasyfikacji danych Sprzętowo wspomagane metody klasyfikacji danych Jakub Botwicz Politechnika Warszawska, Instytut Telekomunikacji Plan prezentacji 1. Motywacje oraz cele 2. Problemy klasyfikacji danych 3. Weryfikacja integralności

Bardziej szczegółowo

Architektura współczesna.. Dzisiejsza architektura czołowych producentów chipsetów odbiega od klasycznego układu North and South Bridge. Największe zmiany wprowadzono na poziomie komunikacji między układami

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 7: WYKONANIE INSTALACJI kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 7: WYKONANIE INSTALACJI kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U INSTALACJA URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Ćwiczenie 7: WYKONANIE INSTALACJI kontroli dostępu jednego Przejścia Opracował mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Opis przedmiotu zamówienia na dostawę oraz instalację sprzętu elektronicznego w Szkole Podstawowej nr 1 oraz w Szkole Podstawowej nr 3 w Lublińcu w ramach projektu Indywidualizacja nauczania w szkołach

Bardziej szczegółowo