1.1 Wprowadzenie Organizacja operacji we/wy System wejścia/wyjścia... 6

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1.1 Wprowadzenie... 1 1.2 Organizacja operacji we/wy... 3 1.3 System wejścia/wyjścia... 6"

Transkrypt

1 Spis treści 1 Operacje wejścia/wyjścia Wprowadzenie Organizacja operacji we/wy System wejścia/wyjścia Inne zagadnienia Architektury systemów operacyjnych Rozruch systemu komputerowego Bezpieczeństwo i ochrona Operacje wejścia/wyjścia 1.1 Wprowadzenie Schemat ogólny systemu komputerowego Rysunek 1: Ogólna struktura systemu komputerowego Współczesne systemy komputerowe mogą znacznie odbiegać od zaprezentowanego schematu, mimo to ogólna struktura pozostaje zachowana. W przypadku komputerów osobistych magistrala systemowa zwykle podzielona jest na odcinki charakteryzujące się różną przepustowością. Rolę interfejsów między nimi pełnią mostek północny (umiejscowiony pomiędzy magistralami procesora, pamięci oraz szybszą magistralą systemową dawniej PCI, dziś, PCI Express) oraz mostek południowy (pomiędzy szybszą magistralą systemową a wolniejszą dawniej ISA Local Bus, dziś zwykle PCI). W niektórych systemach występowała ponadto magistrala AGP przeznaczona dla kart graficznych, dołączona do mostka północnego. Współczesne procesory coraz częściej przejmują z mostka północnego rolę kontrolera pamięci np. architektury procesorów Intel Nehalem czy Sandy Bridge. Jednostka centralna (CPU) Procesor, jednostka centralna - serce komputera Odpowiada za przetwarzanie informacji Komunikuje się poprzez magistralę systemowa Pierwotnie wspólna szyna (także w systemach SMP) 1

2 Z czasem rozbudowa i specjalizacja Operuje na zawartości pamięci operacyjnej Różne architektury (i386, Sparc, Power PC... ) Obecnie integruje także kontroler pamięci, pamięć cache oraz sterowniki magistrali PCI-Express Termin jednostka centralna bywa odnoszony do całego komputera obudowy z płytą główną, pamięcią, procesorem i kartami rozszerzeń oraz dyskami twardymi czy napędami optycznymi, ale bez urządzeń peryferyjnych dołączanych z zewnątrz. Sterownik (kontroler) urzadzenia Dedykowany komunikacji z konkretną klasą urządzeń Procesor/układ specjalizowany Posiada rejestry sterujące Bufor do komunikacji poprzez magistralę systemową Przykłady: karty graficzne karty muzyczne kontrolery dysków twardych karty sieciowe kontrolery wejścia/wyjścia (USB, FireWire, Szeregowe) Sterownik (kontroler) urzadzenia Organizacja komunikacji z kontrolerem Rozkazy wejścia/wyjścia Wejście/wyjście odwzorowane w pamięci Rejestry kontrolera Statusu opisuje stan urządzenia Sterujacy konfiguracja i sterowanie pracą Danych wejściowych dane przychodzące do systemu Danych wyjściowych dane wysyłane Rejestry danych najczęściej są wielobajtowe lub mają postać kolejek. Kontroler może mieć większą liczbę rejestrów sterujących i statusu. 2

3 1.2 Organizacja operacji we/wy Struktura wejścia - wyjścia Sposoby realizacji operacji wejścia/wyjścia Pooling (odpytywanie) Przerwania Bezpośredni dostęp do pamięci Pooling Procedura wysyłania bajtu (słowa) danych 1. Sprawdzanie flagi zajęty, aż urządzenie będzie gotowe 2. Gdy urządzenie jest gotowe: Ustawienie rejestru sterujacego (wysyłanie danych) Zapis do rejestru danych wyjściowych Ustawienie flagi gotowości danych 3. Gdy urządzenie stwierdzi ustawienie flagi gotowości: Ustawia flagę zajęty Wykonanie operacji wejścia/wyjścia Wyczyszczenie flagi gotowości, ewentualne ustawienie flagi błędów oraz wyczyszczenie flagi zajęty Spostrzeżenie: W punkcie 1 procesor realizuje aktywne oczekiwanie. Pooling Zalety i wady + Prostota Komunikacja sprowadza się do ustawienia rejestrów urządzenia i sprawdzania rejestrów statusu Obciążenie procesora Na systemie operacyjnym spoczywa konieczność periodycznego sprawdzania stanu urządzenia Ryzyko utraty danych, gdy obsługa urządzenia się spóźni Aktywne czekanie na dostępność urządzenia Wejście/wyjście z użyciem przerwań Synchroniczna obsługa I/O 1. Program użytkownika zgłasza zapotrzebowanie na operację we/wy 2. System operacyjny inicjuje operację we/wy i oczekuje na jej zakończenie 3. Urządzenie informuje o zakończeniu operacji 4. System operacyjny obsługuje urządzenie i zwraca sterowanie do programu użytkownika 3

4 Wejście/wyjście z użyciem przerwań Asynchroniczna obsługa I/O 1. Program użytkownika zgłasza zapotrzebowanie 2. System operacyjny inicjuje operację wejścia/wyjścia po czym wznawia przetwarzanie 3. Urządzenie informuje o zakończeniu operacji 4. System operacyjny ponownie zawiesza wykonywanie programu i obsługuje urządzenie 5. System operacyjny wznawia przetwarzanie programu użytkownika Wejście/wyjście z użyciem przerwań Schemat Rysunek 5: Schemat operacji wejścia/wyjścia z użyciem przerwań. Wejście/wyjście z użyciem przerwań Mechanizmy pomocnicze Kontroler przerwań określanie źródeł przerwań kolejkowanie obsługi przerwań Tablice stanów urządzeń informacje o stanie urządzenia informacje o aktualnie przetwarzanym zamówieniu powiązanie przerwania od urządzenia z oczekującym procesem Kolejki zamówień kolejka zamówień na urządzenie 4

5 Wejście/wyjście z użyciem przerwań Zalety i wady + Urządzenia zgłaszają potrzebę obsługi w czasie trwania operacji procesor może być przydzielony innemu procesowi minimalizacja możliwości przeoczenia zdarzenia Zaangażowanie procesora kopiowanie danych pomiędzy buforami urządzenia a pamięcią za każdym razem operacja sprowadza się do przesłania jednego słowa danych W przypadku terminala czy portu szeregowego, przerwanie generowane jest o każdym odczytanym/wysłanym znaku. Przy powolnym napływie danych nie stanowi to problemu, ale w przypadku szybkich urządzeń mogło by paraliżować działanie systemu. Stąd też zaistniała konieczność wypracowania mechanizmów przejmujących od procesora część obowiązków związanych z przesyłaniem danych pomiędzy sterownikami urządzeń a pamięcią operacyjną. Bezpośredni dostęp do pamięci PIO programowane wejście/wyjście Dane przesyłane do urządzenia po jednym słowie Wykorzystanie poolingu lub DMA Podejście takie jest nieefektywne! DMA bezpośredni dostęp do pamięci Specjalizowany kontroler steruje przepływem danych pomiędzy sterownikami urządzeń a pamięcią operacyjną Stosowane przy transferze większych ilości danych DMA - Direct Memory Access 1. Urządzenie zgłasza gotowość (przerwanie) 2. System operacyjny informuje kontroler DMA z jakiego urządzenia i pod jaki adres ma przesłać dane po czym wraca do wykonywania programu 3. Kontroler DMA przeprowadza transfer po czym zgłasza systemowi jego zakończenie (przerwanie) 4. System obsługuje przerwanie i kontynuuje przetwarzanie DMA Tryby pracy Transfer blokowy kontroler DMA przejmuje kontrolę nad magistralą systemową do czasu zakończenia transmisji Kradzież cykli kontroler DMA po każdym przesłanym słowie zwraca magistralę systemową procesorowi i występuje z nowym zamówieniem Tryb transparentny kontroler DMA prowadzi transmisje w czasie, gdy procesor jest zajęty obliczeniami 5

6 1.3 System wejścia/wyjścia Cechy urzadzeń wejścia/wyjścia Tryb przesyłania danych Urządzenia blokowe blok bajtów Urządzenia znakowe po jednym znaku Sposób dostępu Dostęp sekwencyjny uporządkowanie danych narzucane przez urządzenie Dostęp swobodny możliwość dostępu do danych w dowolnej kolejności Organizacja transmisji Synchroniczne Asynchroniczne Cechy urzadzeń wejścia/wyjścia Możliwość współdzielenia Dostęp na zasadzie wyłączności Urządzenie współdzielone Kierunek transmisji Tylko zapis Tylko odczyt Zapis i odczyt Szybkość urządzenia 2 Inne zagadnienia 2.1 Architektury systemów operacyjnych Jadro systemu operacyjnego Jądro systemu operacyjnego pośredniczy pomiędzy sprzętem a programami użytkownika (aplikacjami). 6

7 Jadro systemu operacyjnego Odpowiada za organizację pracy systemu operacyjnego Zarządzanie procesami Zarządzanie pamięcią Zarządzanie urządzeniami Udostępnia aplikacjom mechanizm wywołań systemowych Udostępnianie usług jądra programom użytkownika Operacje wejścia/wyjścia, tworzenie i synchronizacja procesów itp. Różne architektury Jądro monolityczne Mikrojądro Jądro hybrydowe Tryby pracy CPU Tryb jadra Uprzywilejowany tryb pracy procesora, umożliwia dostęp do całego obszaru pamięci, w tym stron zarezerwowanych dla jądra systemu. Tryb użytkownika Pamięć udostępniana poprzez mechanizmy pamięci wirtualnej, możliwa zarówno izolacja jak i współdzielenie obszarów pamięci. Kontrola dostępu do pamięci. Dostęp do urządzeń za pośrednictwem wywołań systemowych. Przestrzenie adresowe Przestrzeń jadra Obszar pamięci zarezerwowany dla jądra systemu operacyjnego, zależnie od architektury jądra może obejmować także sterowniki urządzeń oraz systemy plików. Przestrzeń użytkownika Obszar pamięci użytkowany przez procesy użytkownika poprzez mechanizmy pamięci wirtualnej. Jadro monolityczne Wszystkie elementy systemu operacyjnego pracują w trybie jądra Zarządzanie procesami i pamięcią Systemy plików Wywołania systemowe Komunikacja międzyprocesowa Sterowniki urządzeń Programom użytkownika udostępniany jest interfejs do usług jądra w postaci wywołań systemowych Niektóre systemy pozwalają na dynamiczne ładowanie modułów jądra nie mylić z jądrami hybrydowymi! Przykłady: Unix (*BSD, Solaris do 4.x, AIX, HP-UX), Linux, Windows 9x, DOS 7

8 Jadro monolityczne Rysunek 6: System z jądrem monolitycznym Mikrojadro Jądro udostępnia podstawowe mechanizmy Podstawowa komunikacja międzyprocesowa Zarządzanie procesami Zarządzanie pamięcią Usługi systemowe i sterowniki urządzeń Udostępniane przez programy zwane serwerami Działają w przestrzeni użytkownika Komunikacja między serwerami a aplikacjami za pośrednictwem serwera IPC Komunikacja pomiędzy serwerami za pośrednictwem podstawowego IPC Dodatkowy nakład czasowy na komunikację niższa wydajność Sterowniki urządzeń oraz usługi systemowe objęte są ochroną pamięci Przykłady: Hurd, QNX Mikrojadro Rysunek 7: System z mikrojądrem 8

9 Jadro hybrydowe W trybie jądra działają podstawowe usługi systemowe Komunikacja międzyprocesowa Zarządzanie procesami Zarządzanie pamięcią Sterowniki urządzeń W trybie użytkownika działają pozostałe usługi systemowe analogicznie jak w przypadku mikrojądra Mniejsze narzuty czasowe na przełączanie kontekstu i przechodzenie między trybem użytkownika a jądra Gorsza ochrona przed błędami Często uważane za pojęcie marketingowe Przykłady: Windows NT, XNU/Darwin, NetWare Jadro hybrydowe Rysunek 8: System z jądrem hybrydowym Exokernel Koncepcja rozwijana w MIT Obok tradycyjnego jądra dodatkowe lekkie jądro Niskopoziomowy dostęp do sprzętu Współdzielenie urządzeń i ochrona Decyzja programisty Wykorzystanie mechanizmów normalnego jądra Implementacja dostępu niskopoziomowego 9

10 Rysunek 9: Egzokernel Źródło: wikipedia 2.2 Rozruch systemu komputerowego Rozruch systemu komputerowego 0. Włączenie zasilania 1. Uruchomienie programu rozruchowego (BIOS) 2. Testy POST (Power On Self-Test) test konfiguracji procesora test pamięci test konfiguracji pamięci masowych 3. Inicjalizacja kart rozszerzeń z własnym BIOS 4. Załadowanie systemu operacyjnego i przekazanie mu sterowania 2.3 Bezpieczeństwo i ochrona Bezpieczeństwo i ochrona czym sa Ochrona Mechanizmy kontroli dostępu do zasobów systemu. Kontrola ta obejmuje użytkowników oraz uruchomione przez nich programy (procesy). Bezpieczeństwo Mechanizmy zapewniające integralność systemu oraz danych w nim przechowywanych. Ochrona Ochrona systemu i jego zasobów przed zagrożeniami pochodzącymi z wnętrza systemu. Kontrola dostępu do zasobów: pamięci 10

11 Bezpieczeństwo plików czasu procesora urządzeń wejścia/wyjścia Ochrona systemu i jego zasobów przed zagrożeniami pochodzącymi z otoczenia systemu Poziomy bezpieczeństwa: 1. Fizyczne zabezpieczenie fizycznego dostępu do sprzętu 2. Ludzkie odpowiedni dobór użytkowników systemu 3. Sieciowe ochrona przed zagrożeniami wiążącymi się z wykorzystaniem sieci 4. Systemu operacyjnego mechanizmy obronne wbudowane w system operacyjny Bezpieczeństwo systemu operacyjnego Uwierzytelnianie Uwierzytelnianie (autentykacja) Potwierdzenie tożsamości użytkownika. Element fizyczny klucz, karta Wiedza użytkownika login i hasło Atrybut użytkownika biometria, grafologia Hasła i ich słabości Najprostsza i najpowszechniejsza metoda uwierzytelniania Podatne na wiele ataków: odgadnięcie na podstawie wiedzy o użytkowniku metodą słownikową lub siłową podglądanie rejestrowanie naciskanych klawiszy sniffing zgubienie notatek przekazanie hasła osobom trzecim Sposoby poprawy bezpieczeństwa haseł Komplikowanie haseł: minimum 8 znaków wielkie/małe litery, znaki przestankowe, cyfry Hasła losowe Periodyczna zmiana haseł Hasła jednorazowe Uwaga: Nadmierne skomplikowanie hasła powoduje, ze użytkownik je najprawdopodobniej zapisze (a potem zgubi... ). 11

12 Biometria Wykorzystanie niepowtarzalnych cech człowieka: odcisk palca rozpoznawanie dłoni wzór tęczówki oka rozpoznawanie twarzy Coraz większa popularność Bezpieczeństwo systemu operacyjnego Zagrożenia programowe Koń trojański Oprogramowanie (lub jego fragmenty), które pod przykrywką niegroźnych funkcji użytkowych wykonuje inne działania Boczne/tylne wejście (back door) Ukryta w oprogramowaniu użytkowym możliwość uzyskania nieautoryzowanego dostępu do systemu. Ataki typu przepełnienie stosu/bufora Atak polega na umieszczeniu fragmentu kodu w pamięci atakowanego komputera, a następnie nadpisaniu adresu powrotu z funkcji adresem początku umieszczonego kodu. Bezpieczeństwo systemu operacyjnego Zagrożenia systemowe Robaki Programy umiejące się samodzielnie rozprzestrzeniać w środowisku sieciowym. Mogą przenosić złośliwy kod. Wirusy Mniej lub bardziej szkodliwe oprogramowanie, w przeciwieństwie do robaków nie mają możliwości samodzielnego rozmnażania się. Ataki DoS/DDoS Ataki polegające na uniemożliwieniu korzystania z systemu. 12

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 11 Wejście - wyjście Urządzenia zewnętrzne Wyjściowe monitor drukarka Wejściowe klawiatura, mysz dyski, skanery Komunikacyjne karta sieciowa, modem Urządzenie zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania Przerwanie

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 8 Magistrale systemowe Magistrala Układy składające się na komputer (procesor, pamięć, układy we/wy) muszą się ze sobą komunikować, czyli być połączone. Układy łączymy ze

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna. Urządzenia techniki komputerowej

Technologia informacyjna. Urządzenia techniki komputerowej Technologia informacyjna Urządzenia techniki komputerowej System komputerowy = hardware (sprzęt) + software (oprogramowanie) Sprzęt komputerowy (ang. hardware) zasoby o specyficznej strukturze i organizacji

Bardziej szczegółowo

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Ogólny schemat komputera Jak widać wszystkie bloki (CPU, RAM oraz I/O) dołączone są do wspólnych

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Układy otoczenia procesora (chipset) Rozwiązania sprzętowe CHIPSET Podstawą budowy płyty współczesnego komputera PC jest Chipset. Zawiera on większość

Bardziej szczegółowo

MAGISTRALE ZEWNĘTRZNE, gniazda kart rozszerzeń, w istotnym stopniu wpływają na

MAGISTRALE ZEWNĘTRZNE, gniazda kart rozszerzeń, w istotnym stopniu wpływają na , gniazda kart rozszerzeń, w istotnym stopniu wpływają na wydajność systemu komputerowego, m.in. ze względu na fakt, że układy zewnętrzne montowane na tych kartach (zwłaszcza kontrolery dysków twardych,

Bardziej szczegółowo

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) -

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) - Chipset i magistrala Chipset - Układ ten organizuje przepływ informacji pomiędzy poszczególnymi podzespołami jednostki centralnej. Idea chipsetu narodziła się jako potrzeba zintegrowania w jednym układzie

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych

Architektura Systemów Komputerowych Architektura Systemów Komputerowych Wykład 13: Układy wejścia wyjścia. Struktura komputera. Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Układy wejścia-wyjścia

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 2 -

Technologie informacyjne - wykład 2 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 2 - Prowadzący: dr inż. Łukasz

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

NOWY OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

NOWY OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA NOWY OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 4 do SIWZ/ załącznik do umowy Przedmiotem zamówienia jest dostawa 2 serwerów, licencji oprogramowania wirtualizacyjnego wraz z konsolą zarządzającą

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. System komputerowy

System komputerowy. System komputerowy System komputerowy System komputerowy System komputerowy układ współdziałających ze sobą (według pewnych zasad) dwóch składowych: sprzętu komputerowego (hardware) oraz oprogramowania (software) po to,

Bardziej szczegółowo

Temat 2. Logiczna budowa komputera.

Temat 2. Logiczna budowa komputera. Temat 2. Logiczna budowa komputera. 01.03.2015 1. Opis i schemat logicznej budowy komputera (rys. 28.4, ilustracje budowy komputera z uwzględnieniem elementów składowych, głównych podzespołów, procesami

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. Interfejsy, urządzenia we/wy i komunikacja. Linie magistrali

Wstęp do informatyki. Interfejsy, urządzenia we/wy i komunikacja. Linie magistrali Wstęp doinformatyki Architektura interfejsów Interfejsy, urządzenia we/wy i komunikacja Dr inż. Ignacy Pardyka Akademia Świętokrzyska Kielce, 2001 Slajd 1 Slajd 2 Magistrala Linie magistrali Sterowanie

Bardziej szczegółowo

Podstawy Techniki Komputerowej. Temat: BIOS

Podstawy Techniki Komputerowej. Temat: BIOS Podstawy Techniki Komputerowej Temat: BIOS BIOS ( Basic Input/Output System podstawowy system wejścia-wyjścia) zapisany w pamięci stałej zestaw podstawowych procedur pośredniczących pomiędzy systemem operacyjnym

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych Architektura Systemów Komputerowych Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych 1 Bezpośredni dostęp do pamięci Bezpośredni dostęp do pamięci (ang: direct memory access - DMA) to transfer

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki DMA - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci

Podstawy Informatyki DMA - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci Układ Podstawy Informatyki - Układ bezpośredniego dostępu do pamięci alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu Układ 1 Układ Wymiana informacji Idea Zasady pracy maszyny W Architektura

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Rozwój płyt głównych - część 2 Magistrale kart rozszerzeń Rozwój magistral komputera PC Płyta główna Czas życia poszczególnych magistral Pentium

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki. System komputerowy. Magistrala systemowa. Architektura komputera. Cezary Bolek

Wstęp do informatyki. System komputerowy. Magistrala systemowa. Architektura komputera. Cezary Bolek Wstęp do informatyki Architektura komputera Cezary Bolek cbolek@ki.uni.lodz.pl Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania Katedra Informatyki System komputerowy systemowa (System Bus) Pamięć operacyjna ROM,

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS TECHNICZNY PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 4 do SIWZ/ załącznik do umowy Przedmiotem zamówienia jest dostawa 2 serwerów, licencji oprogramowania wirtualizacyjnego wraz z konsolą zarządzającą oraz

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe

Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Sprzęt komputerowy Prowadzący: System Operacyjny + Programy Łatwe użytkowanie szmurlor@iem.pw.edu.pl GE 229 1 Komunikacja z urządzeniami. Komunikacja z urządzeniami

Bardziej szczegółowo

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7?

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? Temat. Architektura systemu Windows 7. 1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? 3) Do czego służy narzędzie BCD. Edit?

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Paweł Pełczyński

Systemy operacyjne. Paweł Pełczyński Systemy operacyjne Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie Struktura systemów operacyjnych Procesy i Wątki Komunikacja międzyprocesowa Szeregowanie procesów Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

Systemy wejścia-wyjścia. wyjścia

Systemy wejścia-wyjścia. wyjścia Systemy wejścia-wyjścia wyjścia RóŜnorodność urządzeń Funkcje Pamięci Przesyłania danych Interfejsu z człowiekiem Sterowanie Transmisja Znakowa Blokowa Dostęp Sekwencyjny Swobodny Tryb pracy Synchroniczny

Bardziej szczegółowo

Urządzenia wej.-wyj. Plan (1) Plan (2)

Urządzenia wej.-wyj. Plan (1) Plan (2) Urządzenia wej.-wyj. Plan (). Rodzaje urządzeń wejścia-wyjścia 2. Struktura mechanizmu wejścia-wyjścia a) sterownik urządzenia b) moduł sterujący c) podsystem wejścia-wyjścia 3. Miejsce urządzeń wejścia-wyjścia

Bardziej szczegółowo

Budowa karty sieciowej; Sterowniki kart sieciowych; Specyfikacja interfejsu sterownika sieciowego; Open data link interface (ODI); Packet driver

Budowa karty sieciowej; Sterowniki kart sieciowych; Specyfikacja interfejsu sterownika sieciowego; Open data link interface (ODI); Packet driver BUDOWA KART SIECIOWYCH I ZASADA DZIAŁANIA Karty sieciowe i sterowniki kart sieciowych Budowa karty sieciowej; Sterowniki kart sieciowych; Specyfikacja interfejsu sterownika sieciowego; Open data link interface

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com ARS3-RA v.1.0 mikro kod sterownika 8 Linii I/O ze zdalną transmisją kanałem radiowym lub poprzez port UART. Kod przeznaczony dla sprzętu opartego o projekt referencyjny DOK 01-05-12. Opis programowania

Bardziej szczegółowo

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Wykład IV Układy we/wy 1 Część 1 2 Układy wejścia/wyjścia Układy we/wy (I/O) są kładami pośredniczącymi w wymianie informacji pomiędzy procesorem

Bardziej szczegółowo

IIPW_SML3_680 (Z80) przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych

IIPW_SML3_680 (Z80) przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych IIPW_SML3_680 (Z80) przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych wrzesieo 2010 UWAGA: Moduł jest zasilany napięciem do 3.3V i nie może współpracowad z wyjściami układów zasilanych z wyższych napięd. Do pracy

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Systemy operacyjne wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Plan wykładów 1. Wprowadzenie, 2. Procesy, wątki i zasoby, 3. Planowanie przydziału procesora, 4. Zarządzanie pamięcią operacyjną,

Bardziej szczegółowo

2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13

2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13 Spis treści 3 Spis treœci 1. Informacje wstępne... 9 2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13 2.1. Budowa wewnętrzna mikrokontrolerów PIC16F8x... 14 2.2. Napięcie zasilania... 17 2.3. Generator

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Rozwój architektury komputerów klasy PC

Architektura Systemów Komputerowych. Rozwój architektury komputerów klasy PC Architektura Systemów Komputerowych Rozwój architektury komputerów klasy PC 1 1978: Intel 8086 29tys. tranzystorów, 16-bitowy, współpracował z koprocesorem 8087, posiadał 16-bitową szynę danych (lub ośmiobitową

Bardziej szczegółowo

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania 43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania Typy pamięci Ulotność, dynamiczna RAM, statyczna ROM, Miejsce w konstrukcji komputera, pamięć robocza RAM,

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska Podstawy technologii informacyjnej Beata Kuźmińska Podstawowe definicje Informatyka - nazwa powstała w 1968 roku, stosowana w Europie. Informatyka zajmuje się całokształtem przechowywania, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Programowanie niskopoziomowe. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Programowanie niskopoziomowe dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Literatura Randall Hyde: Asembler. Sztuka programowania, Helion, 2004. Eugeniusz Wróbel: Praktyczny kurs asemblera, Helion,

Bardziej szczegółowo

Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II. Urządzenia wejścia-wyjścia

Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II. Urządzenia wejścia-wyjścia Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II Urządzenia wejścia-wyjścia Tomasz Piasecki magistrala procesor pamięć wejście wyjście W systemie mikroprocesorowym CPU może współpracować za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

Q E M U. http://www.qemu.com/

Q E M U. http://www.qemu.com/ http://www.qemu.com/ Emulator procesora Autor: Fabrice Bellard Obsługiwane platformy: Windows, Solaris, Linux, FreeBSD, Mac OS X Aktualna wersja: 0.9.0 Większość programu oparta na licencji LGPL, a sama

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY WEJŚCIA-WYJŚCIA

SYSTEMY WEJŚCIA-WYJŚCIA SYSTEMY WEJŚCIA-WYJŚCIA Systemy wejścia-wyjścia mają na celu umożliwienie wprowadzania informacji do komputera (wpisywanie tekstu, odczytywanie i zapisywanie danych na urządzeniach pamięci masowej itp.)

Bardziej szczegółowo

L4Ka::Pistachio Mikrojądra mogą być wydajne

L4Ka::Pistachio Mikrojądra mogą być wydajne L4Ka::Pistachio Mikrojądra mogą być wydajne Marek Materzok Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego Spotkanie Koła Studentów Informatyki 8 grudnia 2005 Architektura monolityczna Jądro jednolitym

Bardziej szczegółowo

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE.

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. 8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. Magistrala (ang. bus) jest ścieżką łączącą ze sobą różne komponenty w celu wymiany informacji/danych pomiędzy nimi. Inaczej mówiąc jest to zespół

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010 Wykład nr 7 (15.05.2010) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3.

2. Zawartość dokumentacji. 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. 2. Zawartość dokumentacji 1. Strona tytułowa. 2. Zawartość dokumentacji. 3. Spis rysunków. 4. Opis instalacji kontroli dostępu. 3. Spis rysunków Rys nr 1 schemat instalacji KD Piwnica Rys nr 2 schemat

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA PROCESORA,

ARCHITEKTURA PROCESORA, ARCHITEKTURA PROCESORA, poza blokami funkcjonalnymi, to przede wszystkim: a. formaty rozkazów, b. lista rozkazów, c. rejestry dostępne programowo, d. sposoby adresowania pamięci, e. sposoby współpracy

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Plan prezentacji: Wprowadzenie do struktury systemów rodziny UNIX

Bardziej szczegółowo

1. Etapy rozwoju systemów komputerowych

1. Etapy rozwoju systemów komputerowych 1 Sieciowe Systemy Operacyjne Wprowadzenie do wykładu, podstawowe definicje, rola 1 systemu operacyjnego Procesy POSIX, zarządzanie procesami 2 Pliki, komunikacja przez pliki, blokowanie 1 Łącza nazwane

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I ... nazwisko i imię ucznia Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I 1. Na rys. 1 procesor oznaczony jest numerem A. 2 B. 3 C. 5 D. 8 2. Na rys. 1 karta rozszerzeń oznaczona jest numerem A. 1 B. 4 C. 6 D.

Bardziej szczegółowo

Serwer główny bazodanowy. Maksymalnie 1U RACK 19 cali (wraz ze wszystkimi elementami niezbędnymi do zamontowania serwera w oferowanej szafie)

Serwer główny bazodanowy. Maksymalnie 1U RACK 19 cali (wraz ze wszystkimi elementami niezbędnymi do zamontowania serwera w oferowanej szafie) 1. SPECYFIKACJA TECHNICZNA SERWERÓW Serwer główny bazodanowy Element konfiguracji Obudowa Procesor Wymagania minimalne Maksymalnie 1U RACK 19 cali (wraz ze wszystkimi elementami niezbędnymi do zamontowania

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Projektowanie i użytkowanie systemów operacyjnych Rok akademicki: 2013/2014 Kod: EAR-2-324-n Punkty ECTS: 5 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO Wykład 14 Zagadnienia związane z systemem IO Wprowadzenie Urządzenia I/O zróżnicowane ze względu na Zachowanie: wejście, wyjście, magazynowanie Partnera: człowiek lub maszyna Szybkość transferu: bajty

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Techniki. Klasa I TI 3. PŁYTA GŁÓWNA. BIOS.

Urządzenia Techniki. Klasa I TI 3. PŁYTA GŁÓWNA. BIOS. 3. PŁYTA GŁÓWNA. BIOS. Płyta główna (ang. motherboard lub mainboard) - wielowarstwowa, laminowana płyta drukowana z odpowiednio przygotowanymi miedzianymi ścieżkami, na której montuje się najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Poszczególne podzespoły komputera 1. Monitor 2. Płyta główna 3. Procesor 4. Gniazda kontrolerów dysków

Bardziej szczegółowo

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT Płyty główne rodzaje 1. Płyta główna w formacie AT Jest formatem płyty głównej typu serwerowego będącej następstwem płyty XT o 8-bitowej architekturze. Została stworzona w celu obsługi 16-bitowej architektury

Bardziej szczegółowo

Sygnały DRQ i DACK jednego kanału zostały użyte do połączenia kaskadowego obydwu sterowników.

Sygnały DRQ i DACK jednego kanału zostały użyte do połączenia kaskadowego obydwu sterowników. Płyty główne Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz Układ DMA Układ DMA zawiera dwa sterowniki przerwań 8237A połączone kaskadowo. Każdy sterownik 8237A

Bardziej szczegółowo

Kernel Kompilacja jądra

Kernel Kompilacja jądra Kernel Kompilacja jądra systemu Co to jest jądro systemu operacyjnego Jądro systemu operacyjnego jest rozpowszechniane na licencji GNU General Public License (GPL) określonej przez konsorcjum Free Software

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja podstawowa

Specyfikacja podstawowa Specyfikacja podstawowa Opis produktu HPE ProLiant ML350e Gen8 v2 Base - Xeon E5-2407V2 2.2 GHz - 4 GB - 0 GB Wysokość (jednostek w stojaku) Lokalizacja Skalowalność serwera Server - tower 5U Europa Podwójny

Bardziej szczegółowo

Urządzenia wejścia-wyjścia. Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak

Urządzenia wejścia-wyjścia. Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak Celem wykładu jest omówienie zagadnień obsługi urządzeń wejścia-wyjścia (zwanych również urządzeniami zewnętrznymi lub peryferyjnymi) i realizacji związanych

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III Jan Kazimirski 1 Opis zajęć Prezentacja budowy i zasad działania współczesnego systemu operacyjnego Prezentacja podstawowych elementów systemów operacyjnych i zasad ich implementacji

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian test egzaminacyjny GRUPA I

Sprawdzian test egzaminacyjny GRUPA I ... nazwisko i imię ucznia Sprawdzian test egzaminacyjny GRUPA I 1. Na rys. 1 procesor oznaczony jest numerem A. 2 B. 3 C. 5 D. 8 2. Na rys. 1 karta rozszerzeń oznaczona jest numerem A. 1 B. 4 C. 6 D.

Bardziej szczegółowo

Warstwy systemu Windows 2000

Warstwy systemu Windows 2000 Warstwy systemu Windows 2000 Tryb użytkownika (User Mode) Tryb jądra (Kernel Mode) Tryb użytkownika (User Mode) Zarządzanie pamięcią wirtualną Cechy charakterystyczne systemu Windows XP: system bardzo

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy. Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania

WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy. Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania SYSTEMY OPERACYJNE WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania Program wykładu 2 Jądro systemu Możliwości procesorów Działanie procesów i wątków Zarządzanie procesami

Bardziej szczegółowo

Komputer i urządzenia z nim współpracujące.

Komputer i urządzenia z nim współpracujące. Komputer i urządzenia z nim współpracujące. Program komputerowy Komputer maszynaelektroniczna przeznaczona do przetwarzania informacji Ogólny schemat działania komputera Podstawowe elementy komputera Większość

Bardziej szczegółowo

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Plan prezentacji 1. Cel projektu 2. Cechy systemu 3. Budowa systemu: Agent

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 14 Procesory równoległe Klasyfikacja systemów wieloprocesorowych Luźno powiązane systemy wieloprocesorowe Każdy procesor ma własną pamięć główną i kanały wejścia-wyjścia.

Bardziej szczegółowo

Monitor maszyn wirtualnych

Monitor maszyn wirtualnych Monitor maszyn wirtualnych Jest to oprogramowanie nadzorujące działanie systemów gości Może być to oddzielny software lub zintegrowany z systemem operacyjnym System gospodarza Oznaczany zazwyczaj jako

Bardziej szczegółowo

Który z podzespołów komputera przy wyłączonym zasilaniu przechowuje program rozpoczynający ładowanie systemu operacyjnego? A. CPU B. RAM C. ROM D.

Który z podzespołów komputera przy wyłączonym zasilaniu przechowuje program rozpoczynający ładowanie systemu operacyjnego? A. CPU B. RAM C. ROM D. 1 WERSJA X Zadanie 1 Który z podzespołów komputera przy wyłączonym zasilaniu przechowuje program rozpoczynający ładowanie systemu operacyjnego? A. CPU B. RAM C. ROM D. I/O Zadanie 2 Na podstawie nazw sygnałów

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Etapy uruchamiania systemu 010 2 Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Część 010. I. Etapy uruchamiania systemu Windows

Bardziej szczegółowo

PAMIĘCI. Część 1. Przygotował: Ryszard Kijanka

PAMIĘCI. Część 1. Przygotował: Ryszard Kijanka PAMIĘCI Część 1 Przygotował: Ryszard Kijanka WSTĘP Pamięci półprzewodnikowe są jednym z kluczowych elementów systemów cyfrowych. Służą do przechowywania informacji w postaci cyfrowej. Liczba informacji,

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ IV ZAMÓWIENIA DOSTAWA URZADZEŃ KOMPUTEROWYCH, EKRANÓW PROJEKCYJNYCH ORAZ PROCESOROWEGO CENTRUM MULTIMEDIALNEGO.

CZĘŚĆ IV ZAMÓWIENIA DOSTAWA URZADZEŃ KOMPUTEROWYCH, EKRANÓW PROJEKCYJNYCH ORAZ PROCESOROWEGO CENTRUM MULTIMEDIALNEGO. ZAŁĄCZNIK IV DO SIWZ CZĘŚĆ IV ZAMÓWIENIA DOSTAWA URZADZEŃ KOMPUTEROWYCH, EKRANÓW PROJEKCYJNYCH ORAZ PROCESOROWEGO CENTRUM MULTIMEDIALNEGO. 1. Przedmiotem zamówienia jest dostawa ekranów projekcyjnych zwijanych

Bardziej szczegółowo

System mikroprocesorowy i peryferia. Dariusz Chaberski

System mikroprocesorowy i peryferia. Dariusz Chaberski System mikroprocesorowy i peryferia Dariusz Chaberski System mikroprocesorowy mikroprocesor pamięć kontroler przerwań układy wejścia wyjścia kontroler DMA 2 Pamięć rodzaje (podział ze względu na sposób

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych 2

Architektura Systemów Komputerowych 2 Architektura Systemów Komputerowych 2 Pytania egzaminacyjne z części pisemnej mgr inż. Leszek Ciopiński Wykład I 1. Historia i ewolucja architektur komputerowych 1.1. Czy komputer Z3 jest zgodny z maszyną

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Struktury systemów komputerowych. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB

Wykład 2. Struktury systemów komputerowych. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wykład 2 Struktury systemów komputerowych Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Uproszczony schemat architektury komputera Procesor, pamięć i urządzenia we-wy podłączone

Bardziej szczegółowo

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX CONFidence 2005 IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Częstochowie Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Wojciech A. Koszek

Bardziej szczegółowo

Protokoły obsługi dysków. AHCI ( z ang. Advanced Host Controller Interface), NVMe ( z ang. Non-Volatile Memory express)

Protokoły obsługi dysków. AHCI ( z ang. Advanced Host Controller Interface), NVMe ( z ang. Non-Volatile Memory express) Interfejsy dyskowe Protokoły obsługi dysków AHCI ( z ang. Advanced Host Controller Interface), NVMe ( z ang. Non-Volatile Memory express) Protokoły AHCI AHCI to sprzętowy mechanizm pozwalający oprogramowaniu

Bardziej szczegółowo

Układ wykonawczy, instrukcje i adresowanie. Dariusz Chaberski

Układ wykonawczy, instrukcje i adresowanie. Dariusz Chaberski Układ wykonawczy, instrukcje i adresowanie Dariusz Chaberski System mikroprocesorowy mikroprocesor C A D A D pamięć programu C BIOS dekoder adresów A C 1 C 2 C 3 A D pamięć danych C pamięć operacyjna karta

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 3 Jan Kazimirski 1 Podstawowe elementy komputera. Procesor (CPU) 2 Plan wykładu Podstawowe komponenty komputera Procesor CPU Cykl rozkazowy Typy instrukcji Stos Tryby adresowania

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości KOMPUTER Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości Budowa zestawu komputerowego Monitor Jednostka centralna Klawiatura Mysz Urządzenia peryferyjne Monitor Monitor wchodzi w skład zestawu komputerowego

Bardziej szczegółowo

System operacyjny System operacyjny

System operacyjny System operacyjny System operacyjny System operacyjny (ang. operating system) jest programem (grupą programów), który pośredniczy między użytkownikiem komputera a sprzętem komputerowym. Jest on niezbędny do prawidłowej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Eksploatacja systemu kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 4: Eksploatacja systemu kontroli dostępu jednego Przejścia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U Eksploatacja URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Ćwiczenie 4: Eksploatacja systemu kontroli dostępu jednego Przejścia Opracował mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych

Architektura systemów informatycznych Architektura systemów informatycznych Architektura i organizacja pamięci Literatura: Hyde R. 2005, Zrozumieć komputer, Profesjonalne programowanie Część 1, Helion, Gliwice Podstawowe elementy systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do SIWZ DZP /2009-II

Załącznik nr 3 do SIWZ DZP /2009-II Załącznik nr 3 do SIWZ DZP-0431-1490/2009-II Zadanie nr 1. SERWER BAZODANOWY Parametr Wymagane parametry Parametry oferowane (Wymienić: nazwę, typ, model ilość sztuk oferowanych podzespołów) OBUDOWA Maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Komputer IBM PC niezależnie od modelu składa się z: Jednostki centralnej czyli właściwego komputera Monitora Klawiatury

Komputer IBM PC niezależnie od modelu składa się z: Jednostki centralnej czyli właściwego komputera Monitora Klawiatury 1976 r. Apple PC Personal Computer 1981 r. pierwszy IBM PC Komputer jest wart tyle, ile wart jest człowiek, który go wykorzystuje... Hardware sprzęt Software oprogramowanie Komputer IBM PC niezależnie

Bardziej szczegółowo