Środowiskowe aspekty gazowych rurociągów podmorskich

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Środowiskowe aspekty gazowych rurociągów podmorskich"

Transkrypt

1 Ignacy Łukasiewicz Środowiskowe aspekty gazowych rurociągów podmorskich Jan Hupka Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny PG

2 Program 1. Techniczne uwarunkowania budowy rurociągów 2. Przykłady gazociągów podmorskich 3. Inspekcja, awarie i naprawa 4. Powstawanie hydratów metanu w rurociągach 5. Konsekwencje nieszczelności Nord Stream Pipeline Nordeuropäische Gasleitung Ostseepipeline Северо-Европейский газопровод Im

3 Techniczne uwarunkowania budowy rurociągów Katedra Budownictwa Wodnego i Morskiego Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska, Politechnika Gdańska

4 Techniczne uwarunkowania budowy rurociągów Przekrój poprzeczny przez rurociąg podmorski [wg Mazurkiewicza] Ochrona przeciwkorozyjna: - powłoka wewnętrzna farby epoksydowe - powłoka zewnętrzna wielowarstwowa (polipropylen/polietylen, emalia asfaltowa, beton chroniący całą powłokę) - ochrona katodowa i protektorowa (stop Al-In)

5

6 Przykłady gazociągów podmorskich Nazwa/lokalizacja Rok budowy lub oddania do eksploatacji Ilość gazu [mld m 3 /rok] Długość części podmors kiej [km] Średnica wewn. * [cm] Grubość ścianki * [cm] Ciśnienie max. [MPa] Projektowy okres eksploatacji [lat] Max. głębokość [m] Ekofisk-Emden Morze Północne ,4 2,2 13,4 ~1000 Blue Stream ** Morze Czarne / ,8 3, Langeled Morze Północne Gazociąg północny ** Morze Bałtyckie Trans-Caspian Morze Kaspijskie ? 25, /112 3, , gwałtowne protesty Rosji i Iranu Jamalski ,3 Rurociąg lądowy ,8 8,4 - * w strefie podmorskiej ** dwa równoległe rurociągi

7 Przykłady gazociągów podmorskich NAJDŁŻSZY PODWODNY RUROCIĄG EKSPORTOWY Podłączenie do platformy Sleipner zapewni elastyczność operacji w transportowaniu gazu na różne rynki oraz ułatwi kontrolę ciśnienia, w celu optymalizacji konsumpcji energii. Połączenie to pozwoli również na niezależne obsługiwanie rurociągu północnego i południowego.

8 November 7, 2011, German Chancellor Merkel and Russian President Medvedev along with the prime ministers of France and the Netherlands and the EU Energy Commissioner formally opened the first of two 1224-kilometre pipelines at Lubmin in northern Germany, beginning delivery of the first gas direct from Russia s Yuzhno-Russkoye gas field in Siberia to Germany.

9 Nord Stream total cost exceeded $12 billion for the complex 760 mile long undersea pipeline through the Baltic Sea from Vyborg near Russia s St Petersburg to north eastern Germany. It was laid in remarkable time and with extraordinary environmental precautions to insure protection of sea life, a precondition set by several EU Baltic countries. When the second pipeline is finished in late 2012, Nord Stream will be able to deliver 55 billion cubic meters of Russian gas a year, almost ten percent the entire EU annual gas consumption, or roughly one third the entire current gas consumption of China.

10

11 Gazociąg South Stream ma dostarczać gaz do Europy Zachodniej z pominięciem Ukrainy. Zaplanowana trasa ma biec przez środek Morza Czarnego omijając wody terytorialne Ukrainy na głębokościach do 2000 m. South Stream jest wspólnym projektem Gazpromu, włoskiej firmy Eni, francuskiej EDF i niemieckiej Wintershall (BASF). Dzięki aneksji Krymu przez Rosję, projektowany gazociąg South Stream będzie mógł zostać położony w obrębie szelfu Półwyspu Krymskiego. Inwestorzy mogą zaoszczędzić nawet 10 mld dolarów.

12

13 Inspekcja, awarie i naprawa PRZYCZYNY USZKODZEŃ RUROCIĄGÓW ROPY NAFTOWEJ I GAZOCIĄGÓW Korozja wewnętrzna i zewnętrzna Działania morskie: kotwice, sieci oraz kontakt ze statkami Niebezpieczeństwa naturalne: sztormy, huragany oraz podwodne osuwiska Inne/nieznane: np. defekt materiału Rurociągi mogą być celem aktów wandalizmu, sabotażu czy ataków terrorystycznych. Podczas wojen, rurociągi są często celem ataków wojskowych, ponieważ zniszczenie rurociągu może poważnie zakłócić logistykę przeciwnika Przyczyny Ropa naftowa Gaz ziemny Gaz ziemny Ropa naftowa Gaz ziemny [%] [%] [%] [%] [%] Korozja Działalność na morzu Siły natury Nieznane

14 Centrum Diagnostyki Rurociągów i Aparatury Centre of Diagnostics of Pipelines and Instruments Gdańsk Dane techniczne urządzenia zakres mierzonych średnic: od 8 do 46 prędkość podróżna: do 6 m/s dokładność pomiaru średnicy rurociągu : ±1mm dokładność lokalizacji : ±0,2m media: ciekłe i gazowe pomiar trójwymiarowy Technical data range of measured diameters: 8 to 46 velocity: up to 6 m/s diameter measurement accuracy: ±1mm localization accuracy: ±0.2m media: liquids and gases 3D measurements

15 Inspekcja, awarie i naprawa Pigging Istotą "piggingu" jest wypychanie zawartości rurociągu, wykorzystując ciśnienie przenoszonego medium. "Pigging" może być stosowany w wielu gałęziach przemysłu i ich różnorodnych produktach: granulaty, proszki, ciecze, pasty, szlamy i gazy. Urządzenie do inspekcji (Inspection tool) Sondy sferyczne (Spherical pigs) Sondy szczękowe (Mandrel pigs) Funkcje systemów wykorzystujących "pigging": inspekcja wewnętrzna rurociągu czyszczenie rurociągu separacja porcji transportowanego medium Sondy czyszczące (Cleaning pigs) Sondy piankowe (Foam pigs)

16 TŁOK DO OCENY WEWNĘTRZNEJ GEOMETRII RUROCIĄGU Poliuretanowe manszety zapewniają współosiowe prowadzenie kapsuły w rurociągu oraz dostarczają siły napędowej pochodzącej od tłoczonego medium (ropa naftowa, gaz). Ultradźwiękowe czujniki przesunięcia przekazują sygnał odzwierciedlający deformację rurociągu. W korpusie urządzenia umieszczony jest komputer rejestrujący wyniki. Powiązanie odkształcenia z przebytą drogą zapewnia układ hodometru. Lokalizację tłoka w sytuacjach awaryjnych (uwięzienie w rurze) wspomaga wbudowany generator zmiennego pola elektromagnetycznego, którego antena nadawcza umieszczona jest w tylnej części korpusu. Dane techniczne urządzenia zakres mierzonych średnic Dn: od 8 do 46 prędkość podróżna : do 6 m/s dokładność pomiaru średnicy rurociągu : ±1mm dokładność lokalizacji : ±0,2 m od spoiny referencyjnej minimalne przewężenie: od 75% Dn łuki : standard 3D media : ciekłe i gazowe pomiar trójwymiarowy KALIBRAK mierzy, rejestruje, lokalizuje wgniecenia wypukłości zmiany średnic fałdy owalizacje spoiny poprzeczne trójniki zasuwy

17 Inspekcja, awarie i naprawa Sondy (pigs) w postaci zatyczek (plugs) mogą być używane do izolowania części rurociągu pod ciśnieniem, podczas działań naprawczych. Wytrzymują ciśnienie do 20 MPa. Sondy blokują odcinek rurociągu, pozwalając na jego uszczelnienie. Nowoczesna technika emisji akustycznej pozwala na detekcję uszkodzeń korozyjnych.

18 Inspekcja, awarie i naprawa Przygotowanie wody do prób ciśnieniowych w procedurze dopuszczenia do eksploatacji i po naprawach: Nie zakłada się dodawania chemikaliów celem odtlenienia wody. Woda z prób będzie zawierać różne substancje stosowane podczas układania rurociągów. Woda będzie zbierana na platformie obsługowej lub na brzegu na terenie Rosji lub Niemiec. Nie wyklucza się stosowania biocydów. Rozważa się zastosowanie metod nieniszczących jako alternatywy do prób hydraulicznych. Nie sprecyzowano jeszcze technologii osuszania rurociągów.

19 Tworzenie się hydratów Hydrate formation Metody zapobiegania formowaniu się hydratów w rurociągach - Usunąć wodę z systemu poniżej punktu rosy (najlepszy sposób). - Utrzymywać temperaturę operacji powyżej progu powstawania hydratu. - Utrzymywać ciśnienie operacji poniżej progu powstawania hydratów. - Dodać inhibitor (metanol lub glikol etylenowy) w celu obniżenia temperatury powstawania hydratów poniżej temperatury operacyjnej. - Dodać inhibitor kinetyczny, który opóźnia wzrost kryształków hydratu na pewien czas. - Dodać substancję dyspergującą, która przeciwdziała nagromadzeniu się kryształków hydratu. Hydrate formation prevention - Removal of water below the dew point (best solution). - Keeping the operation temperature above the hydrate formation threshold. - Keeping the operation pressure below the hydrate formation threshold. - Addition of chemical inhibitor (methanol or glycol) in order to decrease the temperature of hydrate formation below the operating temperature. - Addition of kinetic inhibitor, which postpones formation of hydrate crystals. - Addition of dispersant, which counteracts hydrates accumulation.

20

21

22 Powstawanie hydratów metanu w rurociągach

23 Powstawanie hydratów metanu w rurociągach Hydraty gazu, również nazywane klatratami, (łac. clatratus okratowany) stanowią sieci krystaliczne, które zawierają cząsteczkę gazu otoczoną przez klatkę cząsteczek wody. 1 m 3 hydratu zawiera do 167 m 3 metanu. Pojedyncza komórka struktury I (pochodzenia biogenicznego) zawiera 46 cząsteczek wody i do 8 cząsteczek metanu, co można przedstawić za pomocą wzoru: (CH 4 )x5.75(h 2 O).

24 Powstawanie hydratów metanu w rurociągach Przez ponad 100 lat hydraty były uważane za laboratoryjne kuriozum. Zmieniło się to, kiedy w latach 1930 klatraty zostały zidentyfikowane, jako substancje zatykające rurociągi. Strefa stabilności hydratów metanu występuje przy niskich temperaturach połączonych z wysokimi ciśnieniami.

25 Typowy strumień produkcyjny wychodzący z otworu wiertniczego zawiera ropę, kondensat, gaz oraz wodę. Wstępna separacja tworzy gorący strumień gazu, który może być nasycony zarówno węglowodorami, jak i wodą. Koniecznym jest zmniejszenie punktu rosy węglowodorów oraz wody poniżej najniższej możliwej temperatury panującej w rurociągu, aby uniknąć przepływu dwufazowego lub tworzenia się hydratów metanu. Powstawanie hydratów metanu w rurociągach

26 Powstawanie hydratów metanu w rurociągach Warunki promujące powstawanie hydratów w rurociągach: 1.Podstawowe warunki: -Osiągnięty punkt rosy. - Niska temperatura. - Wysokie ciśnienie. 2. Drugorzędne warunki: - Wysokie prędkości. - Pulsacje ciśnienia. - Silne zawirowania. Temperatura punktu rosy lub punkt rosy - jest to temperatura, w której przy danym składzie gazu lub mieszaniny gazów i ustalonym ciśnieniu może rozpocząć się skraplanie gazu lub wybranego składnika mieszaniny gazu. Średnie wartości roczne wraz z odchyleniem standardowym temperatury w głębokowodnej części Bałtyku.

27 Powstawanie hydratów metanu w rurociągach Metody zapobiegania formowaniu się hydratów w rurociągach -Całkowicie usunąć wodę z systemu (najlepszy sposób). - Utrzymywać temperaturę operacji powyżej progu powstawania hydratu. - Utrzymywać ciśnienie operacji poniżej progu powstawania hydratów. - Dodać inhibitor (metanol lub glikol etylenowy) w celu obniżenia temperatury powstawania hydratów poniżej temperatury operacyjnej. - Dodać inhibitor kinetyczny, który wiąże się z powierzchnią hydratu, opóźniając wzrost kryształków hydratu na pewien czas. - Dodać substancję dyspergującą, która przeciwdziała nagromadzeniu się kryształków hydratu.

28 Uszkodzenia Damages and failures PRZYCZYNY USZKODZEŃ RUROCIĄGÓW ROPY NAFTOWEJ I GAZOCIĄGÓW Causes of damages and failures Przyczyny Causes Ropa naftowa Oil [%] Gaz ziemny Natural gas [%] Gaz ziemny Natural gas [%] Ropa naftowa Oil [%] Gaz ziemny Natural gas [%] Korozja wew. i zew. Intern. and extern. corrosion Działalność na morzu: kotwice, sieci, itp. Sea activities: anchors, fishing nets, etp. Siły natury: sztormy, huragany, podwodne osuwiska Natural events: storms, hurricanes, landslides Nieznane: np. defekt materiału* Unknown: ex. material defect* *Rurociągi mogą być celem aktów wandalizmu, sabotażu czy ataków terrorystycznych. *Pipelines may be targets of vandalism, sabotage or terrorist attacks.

29 O ile uszkodzenia korozyjne gazociągów 20 lat temu wynikały głównie z korozji zewnętrznej (stosunek korozji wewnętrznej do zewnętrznej 1:3), o tyle najnowsze dane wskazują na to, że sytuacja się odwróciła. Nowoczesne rurociągi transportują gaz, który jest oczyszczony z czynników korodujących, takich jak woda czy wilgoć, dwutlenek węgla bądź siarkowodór, co zmniejsza korozję wewnętrzną. Uszkodzenia - korozja Failures - corrosion While pipeline corrosion damages 20 years ago were caused mostly by external corrosion, the most recent data show quite the reverse. The modern pipelines transport gas, which is almost free of corrosion factors, such as water or moisture, carbon dioxide or hydrogen sulfide, thereby reducing the rate of internal corrosion.

30 Uszkodzenia spowodowane kotwicami Damages caused by anchors Możliwości uszkodzenia gazociągu przez kotwicę: 1. Rzucenie kotwicy 2. Zaczepienie kotwicą Possibilities of damaging a pipeline by an anchor: 1. Anchor drop 2. Anchor drag Klasa / Class Kotwica / Anchor (ton) Statek rybacki / Fishing vessel Kabotażowiec / Rivertrade coastal vessel Statek oceaniczny / Ocean going vessel Motorówka / Launch Szybki prom / Fast ferry Inne / Other Odległość wleczenia / Drag (m)

31 Barbotaż swobodny Siła wyporu = siła napięcia powierzchniowego 3 πδ 6dσ ( γ c γ ) = πdσ δ = 3 6 γ γ c Średnica pęcherzyka δ nie zależy od prędkości objętościowej gazu. Liczba pęcherzyków powstających w jednostce czasu (N) jest związana z prędkością objętościową gazu: V 3 πδ = 6 N np. 3 m godz

32 Barbotaż łańcuchowy Prędkość ruchu w górę łańcucha (U): Po podstawieniu do V: π 2 V = U 6 δ U = Nδ N = U δ Skąd wynika, że wielkość pęcherzyków zależy od prędkości obj. gazu. U wyliczamy ze wzoru Stokesa lub Newtona. Kryterium ruchu Re. Dla laminarnego Re 9

33 Powierzchnia międzyfazowa przy barbotażu W jednostce wysokości słupa cieczy od jednej kapilary jest N/U pęcherzyków o powierzchni: F 1 = N πδ U 2 Po podstawieniu N: 6V F = Uδ Straty ciśnienia przy barbotażu: Δp = Δp + Δp + Δp 2σ + r hγ B o s z = c + U ϕ 2 2 ρ

34 Modele rozprzestrzeniania się gazu Models of gas spreading W zasadzie nieznany jest sposób rozpraszania metanu w wodzie; niewątpliwie będzie on zależny od intensywności uwalniania gazu. The way in which methane spreads in water is unknown. Undoubtedly, it depends on the gas release intensity.

35 The simplest form of modelling applied to subsea releases is to assume that the dispersing bubble plume (driven by gas buoyancy) can be represented by a cone of fixed angle. The typical cone angle is between 10 to 12. However, it was suggested that the 'release area' (where bubbles break through the surface) is about twice the diameter of the bubble plume. Hence, an angle of 23 was recommended. Modele rozprzestrzeniania się gazu Model stożka

36 Konsekwencje nieszczelności Uwolnienie gazu pod wodą W przypadku pęknięcia gazociągu pod wodą na dużej głębokości: - smuga gazu przebije powierzchnię wody w postaci leja pęcherzyków, - średnica leja jest rzędu 30 m, -prędkość wypływania - ok. 10 m/s, - nie następuje transport masy, tzn. całkowita ilość gazu uwolnionego z rury jest emitowana do atmosfery, - nie następuje przenoszenie ciepła, tzn. gaz emitowany do atmosfery jest zimny i rozpraszany przez wiatr. W przypadku pęknięcia rurociągu w płytkiej wodzie wznosząca się smuga nie rozwinie się w pełni i można pominąć przenoszenie ciepła i masy. F wyporu = ρvg

37 Underwater cameras capture the ruptured Botox pipeline leak Workers were last night battling to repair Britain s main Botox pipeline after it ruptured two miles below the North Sea. November 1, 2010

38 Modele rozprzestrzeniania się gazu Models of gas spreading Model bąbla Niektóre badania wskazują na wypływanie metanu w postaci wielkiego pęcherza lub kilku pęcherzy. Bubble model Some studies show that methane outflow forms a single large bubble or several bubbles

39 Statek jest bezpieczny wystarczająco daleko od pęcherza lub dokładnie nad pęcherzem znajduje się w punkcie stagnacji przepływu. Najniebezpieczniejsze położenie znajduje się pomiędzy punktem stagnacji a krawędzią koryta. Bezpieczeństwo żeglugi i rybołówstwa Safety of sailing and fishery Jeśli promień dużego pęcherza gazu jest porównywalny z lub większy od długości kadłuba statku, statek może zatonąć. Ship is safe when sufficiently far away from the bubble or located exactly above it - important is stagnation point. The most dangerous location is between the stagnation point and the edge of the throat. If the radius of a big bubble is similar to or bigger than a ship hull, the ship can sink.

40 Substancja DGW [%] GGW [%] Aceton 3 13 Acetylen 2,5 82 Etylen 2,7 36 Eter dietylowy 1,9 36 Benzyna 1,4 7,6 Heksan 1,1 7,5 Wodór Metan 5 15 Propylen 2 11,1 Styren 1,1 6,1 Ksylen 1 7 Konsekwencje nieszczelności Zagrożenie wybuchem Dolna granica wybuchowości (DGW) najmniejsze stężenie substancji palnej, która podtrzymuje proces spalania po zmieszaniu jej z powietrzem i zainicjowaniu zapłonu Górna granica wybuchowości (GGW) największe stężenie substancji palnej, przy której mieszanina zawiera wystarczającą ilość utleniacza, aby po zainicjowaniu nastąpiła propagacja płomienia

41 Konsekwencje nieszczelności Metan szybko przenika do organizmów i zakłóca główne funkcje układów: oddechowego, nerwowego, krążenia krwi oraz aktywności enzymatycznej. Czas upływający od momentu wpłynięcia ryby do strefy metanowej i pojawienia się pierwszych symptomów zatrucia jest bardzo krótki. Dalsza ekspozycja prowadzi do zatrucia chronicznego. W tym momencie zachodzą efekty kumulacyjne, powodując gazowe zaczopowanie naczyń krwionośnych (gas embolism). Symptomem jest rozerwanie tkanek, powiększanie pęcherzy pławnych, zakłócenie układu krążenia i inne.

42 Materiały źródłowe Magda W., Rurociągi podmorskie, WNT, Warszawa, 2004 Mazurkiewicz B., Inspekcja rurociągów podmorskich, Studia i Materiały, zeszyt nr 7, Politechnika Gdańska, 1988 Borysiewicz M., Potempski M., Ryzyko poważnych awarii rurociągów przesyłowych substancji niebezpiecznych. Metody oceny, CIOP-PIB, Warszawa, 2002 Improving the Safety of Marine Pipelines, The National Academies Press, USA, 1994 An Introduction to Pipeline Pigging, Pigging Products & Services Association, USA, 1995

43 Współpraca przy przygotowaniu prezentacji Dr inż. Marcin Janczarek Aleksandra Opara

Problemy techniczne związane z eksploatacją gazociągu. Jan Hupka Katedra Technologii Chemicznej, Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska, 80-952 Gdańsk

Problemy techniczne związane z eksploatacją gazociągu. Jan Hupka Katedra Technologii Chemicznej, Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska, 80-952 Gdańsk Problemy techniczne związane z eksploatacją gazociągu Jan Hupka Katedra Technologii Chemicznej, Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska, 80-952 Gdańsk 1. Inspekcja gazociągów Podwodna część gazociągu, z

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki online FLOWSIC300 GAZOMIERZE

Karta charakterystyki online FLOWSIC300 GAZOMIERZE Karta charakterystyki online FLOWSIC300 A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Informacje do zamówienia Typ FLOWSIC300 Nr artykułu Na zapytanie Dokładne specyfikacje urządzenia i parametry produktu mogą

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2.

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 1. Określić nadciśnienie powietrza panujące w rurociągu R za pomocą U-rurki, w której znajduje się woda. Różnica poziomów wody w U-rurce wynosi h = 100 cm. Zadanie 2. Określić podciśnienie i ciśnienie

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA STREF ZAGROŻENIA WYBUCHEM

KLASYFIKACJA STREF ZAGROŻENIA WYBUCHEM KLASYFIKACJA STREF ZAGROŻENIA WYBUCHEM WYZNACZANIE ZASIĘGU STREF. Małgorzata TURCZYN Maciej BUŁKOWSKI AV\20020356 Safety.pot 1 Klasyfikacja stref zagrożenia wybuchem Strefa zagrożenia wybuchowego... Zdefiniowana

Bardziej szczegółowo

MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D.

MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D. MOśLIWOŚCI REALIZACJI CCS W GRUPIE LOTOS Z WYKORZYSTANIEM ZŁÓś ROPY NAFTOWEJ NA BAŁTYKU C.D. Jerzy DomŜalski Gdańsk, 7 stycznia 2009 GEOLOGICZNA SEKWESTRACJA CO2 GEOLOGICZNA SEKWESTRACJA CO2 (geosekwestracja)

Bardziej szczegółowo

Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750

Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750 MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Karta katalogowa Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750 Kompaktowe przetworniki ciśnienia typu MBS 1700 i MBS 1750 przeznaczone są do pracy

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Temat: Naprawa wad ścianki rury i defektów powłoki izolacyjnej gazociągu DN400 PN 6.3 MPa, relacji Leśniewice - Kutno, wykazanych badaniem tłokiem diagnostycznym i pomiarami

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

Gazociąg Północny. Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa

Gazociąg Północny. Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa Gazociąg Północny Paweł Konzal 01.12.2006 r., Warszawa Historia North Transgas Oy - projekt rozpoczął się w 1997 roku umową pomiędzy Gazpromem a fińską firmą Neste (późniejsze Fortum). Niemiecki partner

Bardziej szczegółowo

Wiadomości pomocne przy ocenie zgodności - ATEX

Wiadomości pomocne przy ocenie zgodności - ATEX Wiadomości pomocne przy ocenie zgodności - ATEX 1. Przestrzeń zagrożona wybuchem i źródła zapłonu W myśl dyrektywy 94/9/WE (ATEX), przestrzeń zagrożona wybuchem jest to przestrzeń, w której zależnie od

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie cieczy

Magazynowanie cieczy Magazynowanie cieczy Do magazynowania cieczy służą zbiorniki. Sposób jej magazynowania zależy od jej objętości i właściwości takich jak: prężność par, korozyjność, palność i wybuchowość. Zbiorniki mogą

Bardziej szczegółowo

Degradacja korozyjna rurociągów. Paweł Domżalicki

Degradacja korozyjna rurociągów. Paweł Domżalicki Degradacja korozyjna rurociągów Paweł Domżalicki Degradacja korozyjna rurociągów Informacje ogólne Formy korozji Podstawowy mechanizm korozji Korozja zewnętrzna Korozja wewnętrzna Opis zjawiska Zapobieganie

Bardziej szczegółowo

MoŜliwości realizacji CCS w Grupie LOTOS z wykorzystaniem złóŝ ropy naftowej na Bałtyku

MoŜliwości realizacji CCS w Grupie LOTOS z wykorzystaniem złóŝ ropy naftowej na Bałtyku MoŜliwości realizacji CCS w Grupie LOTOS z wykorzystaniem złóŝ ropy naftowej na Bałtyku Wojciech Blew, Dyrektor ds. Rozwoju Technologii, Grupa LOTOS Jerzy DomŜalski, Główny Koordynator Kontraktów Geolog,

Bardziej szczegółowo

SPALANIE PALIW GAZOWYCH

SPALANIE PALIW GAZOWYCH SPALANIE PALIW GAZOWYCH MIESZANKA PALNA Mieszanka palna to mieszanina powietrza z paliwem, w której: po zniknięciu źródła zapłonu proces spalania rozwija się w niej samorzutnie. RODZAJE MIESZANEK PALNYCH

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo użytkowania samochodów zasilanych wodorem

Bezpieczeństwo użytkowania samochodów zasilanych wodorem Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Maszyn i Urządzeń Energetycznych Bezpieczeństwo użytkowania samochodów zasilanych wodorem prof. dr hab. inż. Andrzej Rusin dr inż. Katarzyna Stolecka bezbarwny,

Bardziej szczegółowo

RUROCIĄG PÓŁNOCNOEUROPEJSKI (ODCINEK PEŁNOMORSKI)

RUROCIĄG PÓŁNOCNOEUROPEJSKI (ODCINEK PEŁNOMORSKI) RUROCIĄG PÓŁNOCNOEUROPEJSKI (ODCINEK PEŁNOMORSKI) ZAŁĄCZNIK DO POWIADOMIENIA DLA STRON, KTÓRYCH DOTYCZY BUDOWA GAZOCIĄGU ZGODNIE Z ARTYKUŁEM 3 KONWENCJI Z ESPOO (PROJEKT przygotowany przez firmę Nord Stream

Bardziej szczegółowo

Korzyści i zagroŝenia wynikające z dostarczania gazu ziemnego w postaci skroplonej

Korzyści i zagroŝenia wynikające z dostarczania gazu ziemnego w postaci skroplonej Korzyści i zagroŝenia wynikające z dostarczania gazu ziemnego w postaci skroplonej Autor: Zbigniew Gnutek, Michał Pomorski - Politechnika Wrocławska, Zakład Termodynamiki, Instytut Techniki Cieplnej i

Bardziej szczegółowo

Rozwój prac projektowych przemysłowego systemu wydobywania konkrecji z dna Oceanu Spokojnego poprzez realizację projektów badawczo-rozwojowych

Rozwój prac projektowych przemysłowego systemu wydobywania konkrecji z dna Oceanu Spokojnego poprzez realizację projektów badawczo-rozwojowych Rozwój prac projektowych przemysłowego systemu wydobywania konkrecji z dna Oceanu Spokojnego poprzez realizację projektów badawczo-rozwojowych prof. dr hab. inż. Tadeusz Szelangiewicz przygotowanie prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Wykaz Polskich Norm powołanych w rozporządzeniu

Wykaz Polskich Norm powołanych w rozporządzeniu Lp. Przepis rozporządzenia Załączniki do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia (poz..) Załącznik nr 1 Wykaz Polskich Norm powołanych w rozporządzeniu 1 12 ust. 1 PN-EN 1594:2011 Wykaz Polskich Norm

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PRZYZNANIA ŚWIADECTWA PO RAZ PRIERWSZY. ukończenie kursu w ośrodku. szkoleniowym. szkoleniowym

WARUNKI PRZYZNANIA ŚWIADECTWA PO RAZ PRIERWSZY. ukończenie kursu w ośrodku. szkoleniowym. szkoleniowym POLSKA PRZED DM 20.08.2013 r. ODNOWIE DO PRZEWOZU GAZÓW SKROPLONYCH STOPIEŃ PODSTAWOWY in Liquified Gas Tanker Familiarization świadectwa przeszkolenia na zbiornikowce do przewozu: gazów skroplonych stopień

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Aleksander Demczuk

mgr inż. Aleksander Demczuk ZAGROŻENIE WYBUCHEM mgr inż. Aleksander Demczuk mł. bryg. w stanie spocz. Czy tylko po??? ZAPEWNENIE BEZPIECZEŃSTWA POKÓJ KRYZYS WOJNA REAGOWANIE PRZYGOTOWANIE zdarzenie - miejscowe zagrożenie - katastrofa

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z CHEMII Efekty energetyczne reakcji chemicznej - prawo Hessa

ZADANIA Z CHEMII Efekty energetyczne reakcji chemicznej - prawo Hessa Prawo zachowania energii: ZADANIA Z CHEMII Efekty energetyczne reakcji chemicznej - prawo Hessa Ogólny zasób energii jest niezmienny. Jeżeli zwiększa się zasób energii wybranego układu, to wyłącznie kosztem

Bardziej szczegółowo

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego.

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. KONCEPCJA STRUKTURY ORGANIZACYJNEJ CENTRUM Zakład b-r górnictwa morskiego Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

POMIAR NATĘŻENIA PRZEPŁYWU

POMIAR NATĘŻENIA PRZEPŁYWU POMIAR NATĘŻENIA PRZEPŁYWU Określenie ilości płynu (objętościowego lub masowego natężenia przepływu) jeden z najpowszechniejszych rodzajów pomiaru w gospodarce przemysłowej produkcja światowa w 1979 ropa

Bardziej szczegółowo

Wymagania gazu ziemnego stosowanego jako paliwo. do pojazdów

Wymagania gazu ziemnego stosowanego jako paliwo. do pojazdów Wymagania gazu ziemnego stosowanego jako paliwo mgr inż. Paweł Bukrejewski do pojazdów Kierownik Pracowni Analitycznej Starszy Specjalista Badawczo-Techniczny Laboratorium Produktów Naftowych i Biopaliw

Bardziej szczegółowo

III r. EiP (Technologia Chemiczna)

III r. EiP (Technologia Chemiczna) AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA WYDZIAŁ ENERGETYKI I PALIW III r. EiP (Technologia Chemiczna) INŻYNIERIA CHEMICZNA I PROCESOWA (przenoszenie pędu) Prof. dr hab. Leszek CZEPIRSKI Kontakt: A4, p. 424 Tel. 12

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH: TECHNIKA PROCESÓW SPALANIA

AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH: TECHNIKA PROCESÓW SPALANIA AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ I OCHRONY ŚRODOWISKA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH:

Bardziej szczegółowo

matowy, półpołysk, połysk 12 miesięcy w oryginalnych opakowaniach, w suchych pomieszczeniach w temperaturze 10 35 C

matowy, półpołysk, połysk 12 miesięcy w oryginalnych opakowaniach, w suchych pomieszczeniach w temperaturze 10 35 C VULMKORIZ-PUR OIL PRZYJAZNE ŚRODOWISKU ROZCIEŃCZALNE W WODZIE DLA ŚRODOWISKA NATURALNEGO NIESZKODLIWE DLA ZDROWIA Opis produktu: to jednoskładnikowa, poliuretanowa antykorozyjna farba pigmentowana fosforanem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI Zagrożenie wybuchem ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów Rozdział 8 Prace

Bardziej szczegółowo

Elementy konstrukcyjne aparatów

Elementy konstrukcyjne aparatów Elementy konstrukcyjne aparatów Aparat procesowy zespół przedmiotów (części) zestawionych według odpowiedniego schematu określonego potrzebami i wymogami prowadzonych procesów fizykochemicznych. Typowym

Bardziej szczegółowo

Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin

Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin Schemat uzbrojenia odwiertu do zatłaczania gazów kwaśnych na złożu Borzęcin Złoże Borzęcin jest przykładem na to, że szczerpane złoża węglowodorów mogą w przyszłości posłużyć jako składowiska odpadów gazowych

Bardziej szczegółowo

Przetworniki ciśnienia typu MBS - informacje ogólne

Przetworniki ciśnienia typu MBS - informacje ogólne rzetworniki ciśnienia typu MBS - informacje ogólne rzetworniki ciśnienia - zasada działania Zadaniem przetworników ciśnienia jest przekształcanie wielkości mechanicznej jaką jest ciśnienie w sygnał elektryczny.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 1 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013

X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 X POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZNA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY SULECHÓW, 21-22 LISTOPAD 2013 SHALE GAS, TIGHT GAS MINIONY ROK W POSZUKIWANIACH mgr inż. Aldona Nowicka

Bardziej szczegółowo

SG-MICRO... SPRĘŻYNY GAZOWE P.103

SG-MICRO... SPRĘŻYNY GAZOWE P.103 SG-MICRO... SG-MICRO 19 SG-MICRO SG-MICRO H SG-MICRO R SG-MICRO 32 SG-MICRO 32H SG-MICRO 32R SG-MICRO SG-MICRO H SG-MICRO R SG-MICRO 45 SG-MICRO SG-MICRO SG-MICRO 75 SG-MICRO 95 SG-MICRO 0 cylindra body

Bardziej szczegółowo

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE Poland GENERAL INFORMATION USE Whiteheart malleable cast iron fittings brand EE are used in threaded pipe joints, particularly in water, gas,

Bardziej szczegółowo

Opis serii: Wilo-CronoLine-IL

Opis serii: Wilo-CronoLine-IL IL 40 IL 32 Opis serii: Wilo-CronoLine-IL H/m 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 IL 50 IL 65 IL 80 IL 100 IL 125 IL 150 Wilo-CronoLine-IL,. - IL 250 IL 200 100 200 300 400 500 600 700 Q/m³/h Budowa Pompa

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 11 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne Zbiornik ciśnieniowy Część I Ashby

Bardziej szczegółowo

Atmosfera. struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi

Atmosfera. struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi Atmosfera struktura i skład chemiczny; zmiany stanu atmosfery kluczowe dla życia na Ziemi Składniki stałe Ziemia Mars Wenus Nitrogen (N2) Oxygen (O2) Argon (Ar) Neon, Helium, Krypton 78.08% 20.95% 0.93%

Bardziej szczegółowo

Stechiometria. Nauka o ilościach materiałów zużywanych i otrzymywanych w reakcjach chemicznych

Stechiometria. Nauka o ilościach materiałów zużywanych i otrzymywanych w reakcjach chemicznych Stechiometria Nauka o ilościach materiałów zużywanych i otrzymywanych w reakcjach chemicznych Pojęcie mola Liczba atomów zawarta w 12 g czystego 12 C. 1 mol = 6.022 10 23 Liczba Avogadry Masa molowa/masa

Bardziej szczegółowo

Badanie procesów dyfuzji i rozpuszczania się gazu ziemnego w strefie kontaktu z ropą naftową

Badanie procesów dyfuzji i rozpuszczania się gazu ziemnego w strefie kontaktu z ropą naftową NAFTA-GAZ luty 2011 ROK LXVII Jerzy Kuśnierczyk Instytut Nafty i Gazu, Oddział Krosno Badanie procesów dyfuzji i rozpuszczania się gazu ziemnego w strefie kontaktu z ropą naftową Wstęp Badania mieszanin

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA. Kompensator kołnierzowy mocowany do kołnierzy.

CHARAKTERYSTYKA. Kompensator kołnierzowy mocowany do kołnierzy. BUDOWA Kompensatory są to elastyczne łączniki kanałów i rurociągów w instalacjach przemysłowych. Zapewniają one prawidłową pracę instalacji oraz szczelność przy przemieszczeniach cieplnych i mechanicznych

Bardziej szczegółowo

ZASADY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH ZAGROŻEŃ (NP. POŻARU, AWARII) Szkolenia bhp w firmie szkolenie okresowe robotników 79

ZASADY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH ZAGROŻEŃ (NP. POŻARU, AWARII) Szkolenia bhp w firmie szkolenie okresowe robotników 79 ZASADY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH ZAGROŻEŃ (NP. POŻARU, AWARII) Szkolenia bhp w firmie szkolenie okresowe robotników 79 Charakterystyka pożarowa materiałów Aby mogło dojść do zjawiska spalania, konieczne

Bardziej szczegółowo

Chłodnica pary zasilającej

Chłodnica pary zasilającej Chłodnica pary zasilającej CZŁONEK GRUPY ARCA FLOW Zastosowanie chłodnic pary zasilającej ARTES Chłodnice pary zasilającej są instalacjami chłodzenia do regulacji temperatury pary i gorących gazów. Ich

Bardziej szczegółowo

Kompensatory stalowe. Produkcja. Strona 1 z 76

Kompensatory stalowe. Produkcja. Strona 1 z 76 Strona 1 z 76 Kompensatory stalowe Jeśli potencjalne odkształcenia termiczne lub mechaniczne nie mogą być zaabsorbowane przez system rurociągów, istnieje konieczność stosowania kompensatorów. Nie przestrzeganie

Bardziej szczegółowo

O LPG W PROSTYCH SŁOWACH. Mieszanina propanu i butanu- LPG GAZ, który ulega skropleniu w temperaturze pokojowej gdy ciśnienie wynosi od 2.2 do 4 atm.

O LPG W PROSTYCH SŁOWACH. Mieszanina propanu i butanu- LPG GAZ, który ulega skropleniu w temperaturze pokojowej gdy ciśnienie wynosi od 2.2 do 4 atm. O LPG W PROSTYCH SŁOWACH Mieszanina propanu i butanu- LPG GAZ, który ulega skropleniu w temperaturze pokojowej gdy ciśnienie wynosi od 2.2 do 4 atm. Gaz i mieszaniny Skład gazów płynnych podaje Polska

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1

Wykład 2. Anna Ptaszek. 7 października Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Chemia fizyczna - wykład 2. Anna Ptaszek 1 / 1 Wykład 2 Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego 7 października 2015 1 / 1 Zjawiska koligatywne Rozpuszczenie w wodzie substancji nielotnej powoduje obniżenie prężności pary nasyconej P woda

Bardziej szczegółowo

URZĄDZENIA DO WSPÓŁPRACY ZE STREFAMI ZAGROŻONYMI WYBUCHEM

URZĄDZENIA DO WSPÓŁPRACY ZE STREFAMI ZAGROŻONYMI WYBUCHEM URZĄDZENIA DO WSPÓŁPRACY ZE STREFAMI ZAGROŻONYMI WYBUCHEM Separatory (bariery), zasilacze i przetworniki z separacją produkcji LABOR-ASTER z cechą II (1) GD [EEx ia] IIC i I (M1) [EEx ia] I to: - zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A. SPRZĘT DO OKREŚLANIA PARAMETRÓW FIZYKOCHEMICZNYCH POWIETRZA KOPALNIANEGO

CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO S.A. SPRZĘT DO OKREŚLANIA PARAMETRÓW FIZYKOCHEMICZNYCH POWIETRZA KOPALNIANEGO SPRZĘT DO OKREŚLANIA PARAMETRÓW FIZYKOCHEMICZNYCH POWIETRZA KOPALNIANEGO 1. SPRZĘT DO OKREŚLANIA SKŁADU CHEMICZNEGO POWIETRZA KOPALNIANEGO WYKRYWACZ GAZÓW WG - 2M WYKRYWACZ GAZÓW WG - 2M Wykrywacze rurkowe

Bardziej szczegółowo

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE... nowe możliwości... new opportunities GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA fluidalnym przy ciśnieniu maksymalnym 5 MPa, z zastosowaniem różnych

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP 2. PRZYCZYNY POWSTAWANIA HAŁASU W AGREGATACH HYDRAULICZNYCH

1. WSTĘP 2. PRZYCZYNY POWSTAWANIA HAŁASU W AGREGATACH HYDRAULICZNYCH Inżynieria Maszyn, R. 19, z. 2, 2014 lokalizacja źródeł hałasu, hydraulika, kamera akustyczna, sonda natężeniowa Wiesław FIEBIG 1 * Jakub WRÓBEL 1 IDENTYFIKACJA ŹRÓDEŁ HAŁASU NA PRZYKŁADZIE AGREGATU HYDRAULICZNEGO

Bardziej szczegółowo

YAKY, YAKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma IEC - 60502-1:2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości

YAKY, YAKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma IEC - 60502-1:2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC Power cables with PVC insulation YKY, YKYżo 0,6/1 kv Norma Standard IEC - 60502-1:2004 3 2 1 Konstrukcja Construction Żyła przewodząca aluminiowa luminium Izolacja

Bardziej szczegółowo

SEPARATOR POWIETRZA. LECHAR www.lechar.com.pl. Art. SPR2. Przeznaczenie i zastosowanie

SEPARATOR POWIETRZA. LECHAR www.lechar.com.pl. Art. SPR2. Przeznaczenie i zastosowanie Przeznaczenie i zastosowanie Wykorzystywany jest do ciągłego usuwania powietrza nagromadzonego w obwodach hydraulicznych systemów grzewczych i chłodzących. Wydajność pracy separatora SPR2 jest bardzo wysoka.

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie wodoru M

Otrzymywanie wodoru M Otrzymywanie wodoru M Własności wodoru Wodór to najlżejszy pierwiastek świata, składa się on tylko z 1 protonu i krążącego wokół niego elektronu. W stanie wolnym występuje jako cząsteczka dwuatomowa H2.

Bardziej szczegółowo

Pomiary przepływu. Aparatura do pomiarów materiałów sypkich. sygnalizacja/detekcja przepływu pomiar prędkości pomiar przepływu masy

Pomiary przepływu. Aparatura do pomiarów materiałów sypkich. sygnalizacja/detekcja przepływu pomiar prędkości pomiar przepływu masy Pomiary przepływu Aparatura do pomiarów materiałów sypkich DYNA Instruments od 1994 roku rozwija swoje rozwiązania, wykorzystując niszę rynkową w dziedzinie sygnalizacji i pomiaru przepływu materiałów

Bardziej szczegółowo

Procesy spalania materiałów palnych

Procesy spalania materiałów palnych KURS STRAŻAKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 2: Rozwój pożaru Autorzy: Ariadna Koniuch Daniel Małozięć Procesy spalania materiałów palnych spalanie ciał stałych, spalanie cieczy, spalanie gazów. Wybuch

Bardziej szczegółowo

Bariera HRD urządzenie do odsprzęgania wybuchu

Bariera HRD urządzenie do odsprzęgania wybuchu Bariera HRD urządzenie do odsprzęgania wybuchu Skuteczne rozwiązanie ochrony przed przeniesieniem wybuchu dla urządzeń przemysłowych i linii technologicznych. Jeżeli w danej lokalizacji i w danym czasie

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH

LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH LABORATORIUM PODSTAW BUDOWY URZĄDZEŃ DLA PROCESÓW MECHANICZNYCH Temat: Badanie cyklonu ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ BMiP 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Czujnik różnicy ciśnienia

Czujnik różnicy ciśnienia 1 921 1921P01 Czujnik różnicy ciśnienia do neutralnych i lekko korozyjnych cieczy i gazów QBE64-DP4 Czujnik do pomiaru dodatnich i ujemnych ciśnień oraz różnic ciśnienia czynników ciekłych i gazowych w

Bardziej szczegółowo

YKXS, YKXSżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją XLPE. Norma IEC :2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości

YKXS, YKXSżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją XLPE. Norma IEC :2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości Kable elektroenergetyczne z izolacją XLPE Power cables with XLPE insulation YKXS, YKXSżo 0,6/1 kv Norma Standard IEC - 60502-1:2004 3 2 1 Konstrukcja Construction Żyła przewodząca miedziana Copper Izolacja

Bardziej szczegółowo

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery Menu Badania temperatury i wilgotności atmosfery Wilgotność W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powieszchni

Bardziej szczegółowo

YAKXS, YAKXSżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją XLPE. Norma IEC :2004. Konstrukcja. Zastosowanie.

YAKXS, YAKXSżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją XLPE. Norma IEC :2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Kable elektroenergetyczne z izolacją XLPE Power cables with XLPE insulation YKXS, YKXSżo 0,6/1 kv Norma Standard IEC - 60502-1:04 3 2 1 Konstrukcja Construction Żyła przewodząca aluminiowa luminium Izolacja

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa przy pracy z cieczami kriogenicznymi

Zasady bezpieczeństwa przy pracy z cieczami kriogenicznymi Zasady bezpieczeństwa przy pracy z cieczami kriogenicznymi Ciecze kriogeniczne BHP ZagroŜenia związane z cieczami kriogenicznymi 1. Bardzo niska temperatura cieczy i par 2. Bardzo duŝy współczynnik ekspansji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W1 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Układ prezentacji wykładów W1,W2,W3 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania Zadanie 1 Przez zwężkę o średnicy D = 0,2 m, d = 0,05 m przepływa woda o temperaturze t = 50 C. Obliczyć jakie ciśnienie musi panować w przekroju 1-1, aby w przekroju 2-2 nie wystąpiło zjawisko kawitacji,

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 Stanisław W. Kruczyński 1, Janusz Januła 2, Maciej Kintop 3 OBLICZENIA SYMULACYJNE POWSTAWANIA NO X i CO PRZY SPALANIU OLEJU NAPĘDOWEGO I OLEJU RZEPAKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Dräger Polytron 3000 Detektor gazów i par toksycznych

Dräger Polytron 3000 Detektor gazów i par toksycznych Dräger Polytron 3000 Detektor gazów i par toksycznych Dräger Polytron 3000 to samoistnie bezpieczny detektor gazów umożliwiający ciągłe monitorowanie stężenia ponad 60 gazów toksycznych oraz tlenu w otaczającym

Bardziej szczegółowo

Kierownik Zakładu: Z-ca Kierownika Zakładu: Mgr Marek Petryka (tel. wewn. 232)

Kierownik Zakładu: Z-ca Kierownika Zakładu: Mgr Marek Petryka (tel. wewn. 232) Zakład Bezpieczeństwa Chemicznego i Elektryczności Statycznej Kierownik Zakładu: Dr Tadeusz Piotrowski ( tel. wewn. 298) Z-ca Kierownika Zakładu: Mgr Marek Petryka (tel. wewn. 232) Zakład Bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Hub gazowy w Polsce dywersyfikacja źródeł i autonomia w kreowaniu ceny na rynku

Hub gazowy w Polsce dywersyfikacja źródeł i autonomia w kreowaniu ceny na rynku Hub gazowy w Polsce dywersyfikacja źródeł i autonomia w kreowaniu ceny na rynku Dr Marcin Sienkiewicz Dyrektor TGE Hub Polska. IX FORUM OBROTU Janów Podlaski, 20-22 czerwca 2016 Strona Agenda Co to jest

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA GAZOWE CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO G

ZAGROŻENIA GAZOWE CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO G CENTRALNA STACJA RATOWNICTWA GÓRNICZEGO 41-902 Bytom, ul. Chorzowska 25, tel.: 032 282 25 25 www.csrg.bytom.pl e-mail: info@csrg.bytom.pl ZAGROŻENIA GAZOWE Powietrze atmosferyczne: 78,08% azot 20,95% tlen

Bardziej szczegółowo

Czynniki alternatywne - przyszłość chłodnictwa? Dr hab. inż. Artur Rusowicz Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Warszawska

Czynniki alternatywne - przyszłość chłodnictwa? Dr hab. inż. Artur Rusowicz Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Warszawska Czynniki alternatywne - przyszłość chłodnictwa? Dr hab. inż. Artur Rusowicz Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Warszawska Wpływ na środowisko: ODP (ang. Ozone Depletion Potential) - potencjał niszczenia

Bardziej szczegółowo

Kurs Przewodników Szkolenie z zakresu bhp i ppoż.

Kurs Przewodników Szkolenie z zakresu bhp i ppoż. Kopalnia Soli Wieliczka Trasa Turystyczna Sp. z o.o. Kurs Przewodników Szkolenie z zakresu bhp i ppoż. Wieliczka 2015 jerzy.sajak@kopalnia.pl Służba BHP w Spółce Trasa Turystyczna: od 1 stycznia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Arkusz informacyjny MJ MJ

Arkusz informacyjny MJ MJ Arkusz informacyjny MJ MJ261102149 1 Spis treści Zastosowanie... Cechy... Zasada działania... Przykład zastosowania... Dane techniczne... Wyście impulsowe... Sposób montażu... Połączenie SONO 2500CT z

Bardziej szczegółowo

Opis serii: Wilo-VeroLine-IPL

Opis serii: Wilo-VeroLine-IPL Opis serii: Wilo-VeroLine-IPL H/m 5 45 4 35 3 25 2 15 1 5 IPL 4 IPL 32 IPL 25 IPL 3 2 IPL 5 IPL 65 Wilo-VeroLine-IPL,. IPL 8 IPL 1 4 6 8 1 12 14 16 Q/m³/h Budowa Pompa dławnicowa o konstrukcji Inline z

Bardziej szczegółowo

Oferta handlowa. Witamy. Prezentujemy firmę zajmującą się między innymi dostarczaniem dla naszych klientów sit molekularnych.

Oferta handlowa. Witamy. Prezentujemy firmę zajmującą się między innymi dostarczaniem dla naszych klientów sit molekularnych. Oferta handlowa Witamy Prezentujemy firmę zajmującą się między innymi dostarczaniem dla naszych klientów sit molekularnych. Naszym głównym celem jest dostarczenie klientom najwyższej jakości produkt w

Bardziej szczegółowo

Opis typoszeregu: Wilo-CronoLine-IL

Opis typoszeregu: Wilo-CronoLine-IL Opis typoszeregu: Wilo-CronoLine-IL Rysunek podobny Budowa Pompa dławnicowa o konstrukcji Inline z przyłączem kołnierzowym Zastosowanie Tłoczenie wody grzewczej (zgodnie z VDI 2035), wody zimnej i mieszanin

Bardziej szczegółowo

Model MART do badania awarii procesowych

Model MART do badania awarii procesowych Model MART do badania awarii procesowych A.S. Markowski, R.J. Żyłła Politechnika Łódzka Katedra Inżynierii Bezpieczeństwa Pracy XI Konferencja Naukowo-Techniczna, Bezpieczeństwo techniczne w przemyśle,

Bardziej szczegółowo

The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems

The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems Maciej Smolarczyk, Piotr Samczyński Andrzej Gadoś, Maj Mordzonek Research and Development Department of PIT S.A. PART I WHAT DOES SAR MEAN?

Bardziej szczegółowo

Wentylatory chemoodporne

Wentylatory chemoodporne Wentylatory chemoodporne Zadaniem wentylacji jest usunięcie zużytego i zanieczyszczonego powietrza z pomieszczenia, a także dostarczenie świeżego (zewnętrznego) powietrza w ilości potrzebnej do oddychania

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460. z dnia 9 kwietnia 2013 r.

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460. z dnia 9 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460 1) z dnia 9 kwietnia 2013 r. 2) - 1) 2) poz. 1003, Nr 171, poz. 1016, Nr 222, poz. 1326 i Nr 227, poz. 1367. - - - -

Bardziej szczegółowo

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015 KRAKÓW 10.03.2015 Zrównoważona energetyka i gospodarka odpadami ZAGOSPODAROWANIE ODPADOWYCH GAZÓW POSTPROCESOWYCH Z PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO DO CELÓW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Marek Brzeżański

Bardziej szczegółowo

Racine Vortex 1.5. Typowy przepływomierz 1.5 do gazu. Przegroda blokuje 43% przekroju poprzecznego. Przetwornik nadawczy

Racine Vortex 1.5. Typowy przepływomierz 1.5 do gazu. Przegroda blokuje 43% przekroju poprzecznego. Przetwornik nadawczy Przepływomierze wirowe Racine Vortex Badger Meter Europa GmbH Nürtinger Str. 76 72639 Neuffen (Germany) Tel. +49-7025-9208-0 Fax +49-7025-9208-15 www.badgermeter.de badger@badgermeter.de Przepływomierze

Bardziej szczegółowo

Pompa ciepła SmartPLUS

Pompa ciepła SmartPLUS Pompa ciepła SmartPLUS Pompy ciepła pozwalają na odbiór energii cieplnej, której ogromne ilości utrzymują się w naturalnych pokładach Trudnością w pozyskaniu takiej energii jest fakt, iż jej nośniki (ziemia,

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny eksploatowany ze złóż Kościan S, Brońsko i Łęki jest gazem zaazotowanym ze znaczną zawartością CO 2

Gaz ziemny eksploatowany ze złóż Kościan S, Brońsko i Łęki jest gazem zaazotowanym ze znaczną zawartością CO 2 Schemat blokowy Kopalni Gazu Ziemnego Kościan-Brońsko System monitoringu i dozowania inhibitora korozji Gaz ziemny eksploatowany ze złóż Kościan S, Brońsko i Łęki jest gazem zaazotowanym ze znaczną zawartością

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO PRZESYŁOWYCH. Inwestujemy w rozwój. www.gaz-system.pl

BEZPIECZEŃSTWO PRZESYŁOWYCH. Inwestujemy w rozwój. www.gaz-system.pl www.gaz-system.pl Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. ul. Mszczonowska 4, 02-337 Warszawa tel.: 22 220 18 00, faks: 22 220 16 06 BEZPIECZEŃSTWO GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH Inwestujemy w rozwój

Bardziej szczegółowo

Pomiary transportu rumowiska wleczonego

Pomiary transportu rumowiska wleczonego Slajd 1 Akademia Rolnicza w Krakowie WIŚiG Katedra Inżynierii Wodnej dr inż. Leszek Książek Pomiary transportu rumowiska wleczonego wersja 1.2 SMU Inżynieria Środowiska, marzec 2009 Slajd 2 Plan prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa

Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa Podkomitet ds. Przesyłu Paliw Gazowych 1. 334+A1:2011 Reduktory ciśnienia gazu dla ciśnień wejściowych do 100 bar 2. 1594:2014-02

Bardziej szczegółowo

KARTA KATALOGOWA Monoblok Izolujący

KARTA KATALOGOWA Monoblok Izolujący KRT KTOGOW Monoblok Izolujący Monoblok izolujący jest metalowo izolacyjną nierozbieralną prefabrykowaną konstrukcją z iskiernikiem lub bez iskiernika zapewniającą przerwanie ciągłości elektrycznej rurociągu,

Bardziej szczegółowo

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego do zastosowań w układzie mchp G. Przybyła, A. Szlęk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki online MCS100FT ROZWIĄZANIA CEMS

Karta charakterystyki online MCS100FT ROZWIĄZANIA CEMS Karta charakterystyki online MCS100FT A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T 15267 14181 certified certified Informacje do zamówienia Typ MCS100FT więcej wersji urządzeń i akcesoriów www.sick.de/mcs100ft

Bardziej szczegółowo

YKY, YKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma. 10 mm² PN-HD 603 S1:3G >10 mm² IEC :2004. Konstrukcja.

YKY, YKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma. 10 mm² PN-HD 603 S1:3G >10 mm² IEC :2004. Konstrukcja. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC Power cables with PVC insulation YKY, YKYżo 0,6/1 kv Norma Standard 10 ² PN-HD 603 S1:3G >10 ² IEC 60502-1:2004 3 2 1 Konstrukcja Construction Żyła przewodząca

Bardziej szczegółowo

Technika 200 bar Tlen CONST ANT 2000

Technika 200 bar Tlen CONST ANT 2000 Technika 200 bar Tlen CONST ANT 2000 Przyłącze butli Przyłącze węża Nr art. Nr kat. Tlen, jednostopniowy 10 bar G 3/4 G 1/4, DN 6 717.05335 025 CONSTANT 20 bar G 3/4 G 1/4, DN 6 717.05336 025 50 bar G

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary otworów na przykładzie tulei cylindrowej

Temat ćwiczenia. Pomiary otworów na przykładzie tulei cylindrowej POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary otworów na przykładzie tulei cylindrowej I Cel ćwiczenia Zapoznanie się z metodami pomiaru otworów na przykładzie pomiaru zuŝycia gładzi

Bardziej szczegółowo

Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors

Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors Czujniki katalityczne Dräger Cat Ex-Sensor Czujniki DrägerSensors Wysoka jakość i niski koszt eksploatacji: technologia DrägerSensor CatEx PR sprawia, że nasze czujniki są odporne na działanie trucizn

Bardziej szczegółowo

GRUNDFOS WATER UTILITY INTELIGENTNY SYSTEM DYSTRYBUCJI

GRUNDFOS WATER UTILITY INTELIGENTNY SYSTEM DYSTRYBUCJI INTELIGENTNY SYSTEM DYSTRYBUCJI Rozwiązania Grundfos ograniczające straty wody i zużycie energii w sieciach wodociągowych. Andrzej Kiełbasa Gdzie jest duży potencjał do uzyskania oszczędności? Straty Oszczędności

Bardziej szczegółowo