Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1 46 ROLA ZESPO U TERAPEUTYCZNEGO W INTERDYSCYPLINARNEJ Probl Hig OPIECE Epidemiol NAD 2007; PACJENTEM 88(suplement) W³aœciwe œrodowisko pracy: jakoœæ warunków pracy = jakoœæ opieki The proper environment of work: the quality of conditions of work = quality of care DOROTA KILAÑSKA Zak³ad Pielêgniarstwa Spo³ecznego i Zarz¹dzania w Pielêgniarstwie, Wydzia³ Pielêgniarstwa i Po³o nictwa, Uniwersytet Medyczny w odzi Przewodnicz¹ca Zarz¹du G³ównego Polskiego Towarzystwa Pielêgniarskiego Introduction: As states the International Glad Nurses (ICN) a proper environment is the requirement of the present time. The organization of health system changes in the whole world steering workings on the strengthened of the meaning of health for individual. The financial source are indispensable to the achievement of this aim and funds the services, which it is not limited by the costs of service, strengthening of infrastructure and human supplies and enabling a high quality of service. The quality of care of patient and medical staff safety and their satisfaction from realized services and the done work is evaluated. The proper environment of the work: the quality of the conditions of the work = the quality of care this headword of the International Day Nurse. Aim: The aim of this presentation is information on the influence of proper environment of work on the conditions of work, and the consequence on quality of nursing care and sharing nurses the data prepared by the International Advice Nurses which will help in undertaking workings in the range of assurance to the nurses of proper positive environment of the work. Key words: quality of conditions of work, quality of care Wstêp: Jak podaje Miêdzynarodowa Rada Pielêgniarek (ICN) w³aœciwe œrodowisko pracy jest wymogiem obecnych czasów. Organizacja systemu ochrony zdrowia zmienia siê na ca³ym œwiecie, ukierunkowuj¹c dzia³ania na wzmocnienie znaczenia zdrowia dla jednostki. Do osi¹gniêcia tego celu niezbêdne s¹ œrodki finansowe i finansowanie œwiadczeñ, które nie jest ograniczane limitowaniem kosztów us³ug, wzmacniaj¹ce infrastrukturê i zasoby ludzkie oraz umo liwiaj¹ce wysok¹ jakoœæ œwiadczonych us³ug. Jakoœæ mierzon¹ przede wszystkim bezpieczeñstwem pacjenta i personelu medycznego i ich satysfakcj¹ z realizowanych us³ug i wykonywanej pracy. W³aœciwe œrodowisko pracy: jakoœæ warunków pracy = jakoœæ opieki to has³o Miêdzynarodowego Dnia Pielêgniarki. Celem pracy: Przedstawienie informacji nt. wp³ywu w³aœciwego œrodowiska pracy na warunki pracy, a w konsekwencji na jakoœæ opieki pielêgniarskiej i przekazanie œrodowisku pielêgniarskiemu danych przygotowanych przez Miêdzynarodow¹ Radê Pielêgniarek, które pomog¹ w podejmowaniu dzia³añ w zakresie zapewnienia pielêgniarkom w³aœciwego pozytywnego œrodowiska pracy. S³owa kluczowe: jakoœæ warunków pracy, jakoœæ opieki

2 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 47 Rola zespo³u terapeutycznego w opiece nad dzieckiem (uczniem) z padaczk¹ The role of a therapeutic team with care of child (pupil) who has the epilepsy ZBIGNIEW TOKARSKI, MA GORZATA WOJCIECHOWSKA Zak³ad Pielêgniarstwa Klinicznego, Wy sza Szko³a Humanistyczno-Ekonomiczna w odzi Epilepsy is a syndrome which appears returning troubles of brain activity which causes lots different attacks. These attacks proceed with loss of consciousness but not always. Attacks are caused by unreasonable, sudden, pathological discharge of nerve cell groups. At school there are pupils who come from many different social groups. The therapeutic team is a group of persons which realize common purpose. The therapeutic team is composed of 4 persons: teacher (form master), school educator, psychologist and nurse. There is a joint responsibility in this group of partners. Each therapeutic team should: be in possession of high knowledge of epilepsy be good at dealing with people properly treat the pupil when the attack has just happened look after the pupil after attack of epilepsy. The nurse has very important role in this therapeutic team. She has some tasks to do. She should care for the pupil, lead preventive treatment and rehabilitation and teach him health knowledge. Key words: epilepsy, school, teacher, nurse, therapeutic team Padaczk¹ okreœlamy stan chorobowy przejawiaj¹cy siê nawracaj¹cymi zaburzeniami czynnoœci mózgu w postaci rozmaitych napadów. Napady te przebiegaj¹ najczêœciej, ale nie wy³¹cznie, z utrat¹ przytomnoœci, a pod³o e ich stanowi¹ nadmierne, gwa³towne, patologiczne wy³adowania grup komórek nerwowych. Szko³a jest miejscem, które skupia uczniów z ró nych œrodowisk. Zespó³ terapeutyczny to grupa osób, która wspólnie realizuje cel. W sk³ad zespo³u terapeutycznego w szkole wchodz¹: nauczyciel (wychowawca), pedagog szkolny, psycholog i pielêgniarka. Praca w takim zespole opiera siê na zasadzie wspó³partnerstwa. A eby zespó³ prawid³owo wykonywa³ zadania powinien: posiadaæ odpowiedni¹ wiedzê teoretyczn¹ na temat padaczki umieæ miêdzy sob¹ nawi¹zaæ prawid³ow¹ komunikacjê umieæ prawid³owo postêpowaæ z uczniem w chwili wyst¹pienia napadu padaczkowego otoczyæ odpowiedni¹ opiek¹ ucznia po napadzie padaczkowym. W zespole terapeutycznym wa na rola przypada pielêgniarce. Z jej roli wynikaj¹ funkcje, które ma do spe³nienia. Wobec ucznia z padaczk¹, pielêgniarka podejmuje dzia³ania opiekuñcze, profilaktyczne, rehabilitacyjne oraz promuje zdrowie. S³owa kluczowe: padaczka, szko³a, nauczyciel, pielêgniarka, zespó³ terapeutyczny

3 48 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Wp³yw wybranych czynników na jakoœæ ycia dzieci z bólami g³owy Influence of selected factors on quality of life of children with headaches DOROTA TALARSKA, MA GORZATA ZGORZALEWICZ-STACHOWIAK Katedra Profilaktyki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny im.karola Marcinkowskiego w Poznaniu Introduction: Wilkenning stresses that the quality of life is connected to the way a person functions in natural and social environment. Headaches are one of frequent complaints diagnosed in children and adolescents. Due to their recurring character, they influence the bio-psycho-social functioning of the children. Aim: The aim of the study was to learn about the factors influencing the quality of life of children with headaches. Material and method: The research was conducted on 117 children with headaches, ages 8 to 18, treated at the Chair and Department of Developmental Neurology. The research tool was the Paediatric Quality of Life Inventory PedsQL questionnaire. The Kruskal-Wallis and the U Mann-Whitney tests were used for statistical analysis. The research was conducted on 69 (58.97%) girls and 48 (41.03%) boys. The adolescents over 15 years of age prevailed in the group (48.72%). Results: In the studied group 76 (64.96%) children had tension headaches, 17 (14.53) had migraine with aura and 24 (20.51%) had migraine without aura. The duration of the headache in 67 (57.26%) children was the whole day, in 42 (35.90%) up to two hours and in 8 (6.84%) over 48 hours. Analyzing the particular domains of the quality of life from the PedsQL questionnaire, significant differences were noticed in the evaluation of the domain physical functioning, depending on gender, age and the duration of pain, and in the domain emotional functioning depending on gender. The duration of pain additionally influenced the evaluation of their social functioning by the patients. Conclusions: 1. The difference in the evaluation of the quality of life depended on the gender and the age of the children, the duration of headaches and the severity of pain. 2. The indicated factors influenced different domains of the quality of life of the adolescents participating in the study. Key words: quality of life, children, headaches Wstêp: Wilkenning podkreœla, e jakoœæ ycia zwi¹zana jest ze sposobem w jaki cz³owiek funkcjonuje w naturalnym i spo- ³ecznym œrodowisku. Bóle g³owy s¹ jedn¹ z czêstych dolegliwoœci diagnozowanych u dzieci i m³odzie y. Ze wzglêdu na nawracaj¹cy charakter wp³ywaj¹ na ich bio-psycho-spo³eczne funkcjonowanie. Cel pracy: Poznanie czynników wp³ywaj¹cych na jakoœæ ycia dzieci z bólami g³owy. Materia³ i metoda: Badaniem objêto 117 dzieci z bólami g³owy, w wieku 8-18 lat, leczonych w Poradni i Klinice Neurologii Wieku Rozwojowego. Narzêdziem badawczym by³ kwestionariusz: Pediatric Quality of Life Inventory PedsQL. Do analizy statystycznej zastosowano test Kruskala-Wallisa oraz test U Manna-Whitneya. Badaniem objêto 69 (58,97%) dziewcz¹t i 48 (41,03%) ch³opców. Przewa a³a m³odzie w grupie powy ej 15 lat (48,72%). Wyniki badañ: W badanej grupie u 76 (64,96%) dzieci rozpoznano napiêciowe bóle g³owy, u 17 (14,53%) migrenê z aur¹, natomiast u 24 (20,51%) migrenê bez aury. Czas trwania bólu g³owy u 67 (57,26%) dzieci wynosi³ ca³y dzieñ, u 42 (35,90%) do dwóch godzin, natomiast u 8 (6,84%) powy ej 48 godzin. Analizuj¹c poszczególne domeny jakoœci ycia z kwestionariusza PedsQL stwierdzono istotne ró nice w ocenie dziedziny funkcjonowanie fizyczne w zale noœci od p³ci, wieku oraz czasu trwania bólu; w dziedzinie funkcjonowanie emocjonalne w zale noœci od p³ci. Czas trwania bólu mia³ dodatkowo wp³yw na oceny badanych odnoœnie ich funkcjonowania spo³ecznego. Wnioski: 1) Ró nica w ocenie jakoœci ycia zale a³a od p³ci i wieku dzieci, czasu trwania bólu oraz natê enia bólu. 2) Wymienione czynniki wp³ywa³y na ró ne domeny jakoœci ycia badanej m³odzie y. S³owa kluczowe: jakoœæ ycia, dzieci, bóle g³owy

4 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 49 Styl ycia pacjentów z chorob¹ niedokrwienn¹ serca Lifestyle of patients with coronary heart disease DOROTA TALARSKA, GRA YNA B CZYK, MA GORZATA PACHOLSKA Katedra Profilaktyki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Introduction: Cardiovascular diseases are one of the most common causes of death in Poland. Prophylactic actions undertaken by health care professionals are more and more often directed towards creating a lifestyle that is beneficial for the society s health. Aim: The aim of the study was to learn about the lifestyle of patients with coronary heart disease. Material and method: The research was conducted on 100 patients treated in Internal Medicine Ward of Hospital in Kalisz. The research tool was a questionnaire prepared based on literature review. Results: 65% of the research group were men. The most women were aged 60 to 69 (45.71%), and the most men were ages 50 to 59 (84.62%). Twenty women (57.14%) and 28 men (43.08%) were overweight. While analyzing eating habits it was observed that 9 women (25.71%) and 49 men (75.38%) eat fat coming from animals. Pre-prepared meals were dominant in the diet of 14 (40%) women and 4 men (6.15%). Among their favourite leisure activities 13 women (37.14%) chose going for a walk and 26 men (40%) chose reading newspapers. Over half the people in the group (59%) were smokers. Conclusions: 1. Patients in the research group have wrong eating habits. 2. Men prefer passive ways of spending their leisure time. 3. The dominant way of coping with stress was smoking. Key words: coronary heart disease, lifestyle Wstêp: Choroby uk³adu kr¹ enia s¹ jedn¹ z najczêstszych przyczyn zgonów w Polsce. Dzia³ania profilaktyczne podejmowane przez pracowników s³u by zdrowia coraz czêœciej ukierunkowane s¹ na kszta³towanie stylu ycia sprzyjaj¹cego zdrowiu spo³eczeñstwa. Celem pracy: Poznanie stylu ycia pacjentów z chorob¹ niedokrwienn¹ serca. Materia³ i metoda: Badaniem objêto 100 pacjentów leczonych w Oddziale Internistycznym Szpitala Zespolonego im. Ludwika Perzyny w Kaliszu. Narzêdziem badawczym by³ kwestionariusz ankiety opracowany na podstawie przegl¹du piœmiennictwa. Wyniki badañ: W badanej grupie 65% stanowili mê czyÿni. Najwiêcej kobiet by³o w wieku lat (45,71%), natomiast mê czyzn lat (84,62%). Nadwagê stwierdzono u 20 (57,14%) kobiet i 28 (43,08%) mê czyzn. Analizuj¹c sposób od ywiania stwierdzono, e 9 (25,71%) kobiet oraz 49 (75,38%) mê czyzn spo ywa t³uszcze pochodzenia zwierzêcego. Pokarmy gotowane dominuj¹ u 14 (40%) kobiet oraz 4 (6,15%) mê - czyzn. Wœród preferowanych form wypoczynku 13 (37,14%) kobiet wybra³o spacer, natomiast 26 (40%) mê czyzn czytanie prasy. Ponad po³owa (59%) grupy pali³a papierosy. Wnioski: 1) W badanej grupie pacjenci posiadaj¹ nieprawid³owe przyzwyczajenia ywieniowe. 2) Mê czyÿni preferuj¹ bierny sposób spêdzania wolnego czasu. 3) Dominuj¹cym sposobem odreagowywania stresu by³o palenie papierosów. S³owa kluczowe: choroba niedokrwienna serca, styl ycia

5 50 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Nieswoiste choroby zapalne jelit opieka nad chorym w okresie leczenia chirurgicznego Inflammatory bowel diseases care during the surgery treatment period KATARZYNA CIERZNIAKOWSKA, MARIA T. SZEWCZYK, JUSTYNA CWAJDA Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu Introduction: Inflammatory bowel diseases are associated with an option of potential surgical treatment. Variety of surgical methods requires detailed and appropriate patient preparation. Aim: In our study we tried to present some problems of patients with inflammatory bowel diseases in aspect of perioperative period. We discussed methods of solving these problems and expected effects of nursing procedures. Key words: inflammatory bowel disease, surgery, nursing Wstêp: W przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit czêsto wystêpuje koniecznoœæ przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. Ró norodnoœæ metod operacyjnych wymaga dok³adnego i odpowiedniego przygotowania chorego do interwencji chirurgicznej. Cel pracy: Podjêto próbê przedstawienia problemów pielêgnacyjnych chorych z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit w okresie oko³ooperacyjnym, okreœlono sposoby ich rozwi¹zywania oraz oczekiwany efekt dzia³añ terapeutyczno-pielêgnacyjnych. S³owa kluczowe: nieswoiste choroby zapalne jelit, zabieg operacyjny, pielêgnowanie Wyznaczanie miejsca stomii jelitowej rola i zadania pielêgniarki Preoperatively stoma unspotted patients a nursing issue KATARZYNA CIERZNIAKOWSKA, MARIA T. SZEWCZYK 2/, ZBIGNIEW BANASZKIEWICZ 2/ Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu 2/ Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu The stoma procedure that follows an operation on preoperatively stoma unspotted patients implicates numerous complications. In this regard the stoma site planning is indissoluble and distinguishing practice in preoperative dealing with gastrointestinal patients. Good stoma booking produces desired effect on functional outcome, patient rehabilitation and his/her social arrangement. Key words: stoma, nursing Wy³onienie stomii jelitowej podczas zabiegu operacyjnego, bez uprzedniego uzgodnienia miejsca jej lokalizacji, mo e skutkowaæ wieloma powik³aniami. W zwi¹zku z tym wyznaczenie miejsca przysz³ej stomii stanowi nierozerwalny i charakterystyczny element przygotowania pacjenta ze schorzeniami jelit do zabiegu operacyjnego. Prawid³owe umiejscowienie stomii zwiêksza szanse chorego na jej prawid³owe funkcjonowanie, pozytywnie wp³ywa na proces rehabilitacji i adaptacji do œrodowiska. S³owa kluczowe: stomia jelitowa, rola pielêgniarki

6 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 51 Ocena deficytu samoopieki u chorych ze stomi¹ w podesz³ym wieku Assessment of self-care deficiency among elderly patients with ostomy KATARZYNA CIERZNIAKOWSKA, EL BIETA KOZ OWSKA, MARIA T. SZEWCZYK, ZBIGNIEW BANASZKIEWICZ 2/, ARKADIUSZ JAWIEÑ 2/, JUSTYNA CWAJDA Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu 2/ Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu Aim: The aim of the study was an attempt to find factors influencing the prevalence of self-care deficiency among elderly patients with ostomy. Material and method: Eighty patients with ostomy took place in the study. All of them were under supervision of Ostomy Outpatient Clinic of Doctor J. Biziel Hospital in Bydgoszcz, Poland. Study was performed in In order to find factors of selfcare deficiency special questionnaire was elaborated. Following scoring system was adopted to assess ability to self-care: lower than 11 points insufficiently prepared, whereas more than 10 points sufficient preparation for self-care. Results: In problems with ostomy self-care were found but no statistically significant differences were stated for patients under 65 and over 65. Age of ostomy patients is not a significant factor of self-care deficiency. Conclusion: Comprehensive and individual patient education during hospitalization led to good level of self-care. Key words: ostomy patent, self-care, education Cel pracy: Próba okreœlenia czynników wp³ywaj¹cych na wystêpowanie deficytu samoopieki u chorych ze stomi¹ w wieku podesz³ym. Materia³ i metoda: W badaniu bra³o udzia³ 80 chorych ze stomi¹, objêtych opiek¹ Poradni Stomijnej dzia³aj¹cej przy Klinice Chirurgii w SP ZOZ Wojewódzkiego Szpitala im. dr J. Biziela w Bydgoszczy. Badania przeprowadzono w 2005 r. Do okreœlenia czynników deficytu samoopieki pos³u ono siê specjalnie do tego celu przygotowanym kwestionariuszem ankiety. W ocenie zdolnoœci do samoopieki przyjêto nastêpuj¹c¹ punktacjê: poni- ej 11 pkt niedostateczne przygotowanie, natomiast powy ej 10 pkt przygotowanie wystarczaj¹ce do pe³nienia samoopieki. Wyniki badañ: U chorych wystêpowa³y problemy zwi¹zane z samopielêgnacj¹ stomii, nie stwierdzono jednak istotnych ró - nic statystycznych porównuj¹c chorych poni ej i powy ej 65 r.. Wiek osób ze stomi¹ nie jest istotnym czynnikiem wp³ywaj¹cym na deficyt samoopieki. Wnioski: Wnikliwa i indywidualna edukacja chorych w okresie oko³ooperacyjnym pozwoli³a zachowaæ dobry poziom samoopieki. S³owa kluczowe: chory ze stomi¹, samoopieka, edukacja

7 52 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Zastosowanie Skali Waterlow do oceny ryzyka wyst¹pienia odle yn Application of Waterlow Scale in estimation of decubitus ulcer risk EL BIETA GROCHANS, SYLWIA WIEDER-HUSZLA, ANNA JURCZAK, MA GORZATA STARCZEWSKA, MA GORZATA OLECHNOWICZ 2/ 1 / Samodzielna Pracownia Propedeutyki Nauk Pielêgniarskich, Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie 2 / Chirurgia Ogólna i Naczyniowa z Pododdzia³em Oparzeniowym i Urazów Wielonarz¹dowych, Wojewódzki Szpital Zespolony w Gorzowie Wielkopolskim Introduction: Decubitus ulcers are serious health and nursing problem which modern medicine cannot entirely manage with. The most successful method of fighting bedsores is preventive treatment. Therefore the crucial task should be: defining reason factors, identifying patients of higher risk and creating an operation plan nursing care within the framework of preventive activities towards patients at risk. To define factors characterising patients susceptible to bedsores development, point scales of risk estimation are used, one of the perfect and simple in adaptation is Waterlow card, which was used in this study. Aim and material: The aim of the study was applying Waterlow scale to estimation of the risk of bedsores occurrence in patients staying in Care and Treatment Unit in Gorzów Wielkopolski. Conclusions: 1. Using Watelow scale ensures quick, simple and holistic estimation of bedsore development risk which a patient is exposed to. 2. Qualifying a patient to a proper risk category allows nurses conscious taking care of a patient with intensified care as well as applying proper antidecubital prophylaxis. 3. Antidecubital prophylaxis which is carried out in the Unit proves its high effectiveness. Key words: decubitus ulcers, bedsores, Waterlow scale, care Wstêp: Do okreœlenia czynników charakteryzuj¹cych pacjentów podatnych na rozwój odle yn s³u ¹ punktowe skale oceny ryzyka. Jedn¹ z doskonalszych i prostszych w zastosowaniu jest karta Waterlow, któr¹ pos³u ono siê w prowadzonych badaniach. Cel badañ: Zastosowanie skali Waterlow do oceny ryzyka wyst¹pienia odle yn. Materia³ i metoda: Badania zosta³y przeprowadzone w okresie od czerwca do sierpnia 2005 r. u 305 pacjentów przebywaj¹cych w Zak³adzie Opiekuñczo-Leczniczym Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim, wykorzystuj¹c metodê sonda u diagnostycznego w oparciu o standaryzowan¹ skalê Waterlow. Wyniki badañ: U 52,46% badanych osób wyst¹pi³a wysoka i bardzo wysoka ocena zagro enia wyst¹pienia odle yn. Wœród tych osób tylko w trzech przypadkach stwierdzono wystêpowanie odle yn; stanowi to 1,87% grupy zagro onej i 0,98% wszystkich badanych. Wnioski: 1) Zastosowanie Skali Waterlow zapewnia szybk¹, prost¹ i ca³oœciow¹ ocenê ryzyka rozwoju odle yn, na jakie nara ony jest pacjent. 2) Zakwalifikowanie pacjenta do w³aœciwej kategorii ryzyka pozwala pielêgniarkom na œwiadome objêcie chorego wzmo on¹, troskliw¹ opiek¹ oraz zastosowanie w³aœciwych metod profilaktyki przeciwodle ynowej. 3) Prowadzona w Zak³adzie profilaktyka przeciwodle ynowa œwiadczy o jej wysokiej skutecznoœci. S³owa kluczowe: odle yny, skala Waterlow, opieka

8 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 53 Czy zespo³y terapeutyczne realizuj¹ w pe³ni swoje zadania? If therapeutics groups realize their tasks fully? JADWIGA SALAMON, KAZIMIERA MO DZIERZ 2/ Zak³ad Fizjoterapii, Pañstwowa Wy sza Szko³a Zawodowa w Tarnowie 2/ Zak³ad Pielêgniarstwa, Pañstwowa Wy sza Szko³a Zawodowa w Tarnowie Introduction: The whole towards to the patient cause, which help provided to him, ought to be operation of the group of different professional preparation. The therapeutic group is the experts group engaged at wide therapeutic process, cooperated with each another to the extent of the diagnosis, treatment and improvement of the patient, to aim at his recovery from illness or preparation for his best coping with life. Aim: Cognition of work of the therapeutics groups and research if realization of their tasks completely. Material and method: The questionnaire among 120 members of the therapeutics groups working at Hospital in Tarnow and health care institutions in District of Tarnow. Results and conclusions: The research showed, that the therapeutics groups don t realize their tasks fully. So that the therapeutics groups realize their tasks at complete one ought to: increase amount of specialists, correct work organization and relationship among the members of the group, search for the cooperation between the patient and his family, and improve cooperation with the non-government organizations and specialist services. Key words: the therapeutics groups, tasks, realize Wstêp: Holistyczne podejœcie do pacjenta powoduje to, e pomoc œwiadczona jemu powinna byæ dzia³aniem grupy o ró - nym przygotowaniu zawodowym. Zespó³ terapeutyczny jest grup¹ specjalistów zaanga owanych w szeroki proces terapeutyczny, wspó³pracuj¹cych ze sob¹ w zakresie diagnostyki, leczenia, usprawniania pacjenta, celem jego powrotu do zdrowia lub przygotowania do jak najlepszego radzenia sobie w yciu. Cel pracy: Poznanie pracy zespo³ów terapeutycznych i zbadanie czy realizuj¹ w pe³ni swoje zadania. Materia³ i metoda: Badanie ankietowe przeprowadzono wœród 120 cz³onków zespo³ów terapeutycznych dzia³aj¹cych w szpitalu w Tarnowie i placówkach s³u by zdrowia powiatu tarnowskiego. Wyniki badañ i wnioski: Zespo³y terapeutyczne realizuj¹ swoje zadania tylko w 65%. Aby zespo³y terapeutyczne realizowa³y w pe³ni swoje zadania nale y: zwiêkszyæ liczbê specjalistów, poprawiæ organizacjê pracy i relacje miêdzy cz³onkami zespo³ów, pozyskaæ do wspó³pracy pacjenta i jego rodzinê, usprawniæ wspó³pracê z organizacjami pozarz¹dowymi i poradniami specjalistycznymi. S³owa kluczowe: zespo³y terapeutyczne, zadania, realizacja

9 54 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Satysfakcja pacjenta jako miernik jakoœci us³ug medycznych rozwa ania teoretyczne i analiza The Newcastle Satisfaction with Nursing Scale (NSNS) Patient satisfaction as a measure of quality of health care services discussion and analysis of The Newcastle Satisfaction with Nursing Scale (NSNS) ANETA DOWBÓR-DZWONKA, BERNADETA CEG A, MA GORZATA FILANOWICZ, EWA SZYNKIEWICZ Zak³ad Pielêgniarstwa Internistycznego, Katedra Pielêgniarstwa Klinicznego, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu Introduction: Changes in the health care system, as well as in the way the patient is perceived, namely as a client of the health care system, introduced a new term into medicine- the quality of health care service. As a valuable indicator of the quality of service serves the patient satisfaction. Nurses, being the closest to the patients, contribute greatly to their satisfaction. The authors think that studying patient satisfaction regarding nursing care is of great importance in terms of improving its quality. The majority of described in the literature studies concerned satisfaction as a measure of quality of service in a given organizational unit. Nursing care was only a fraction of the examined situation. Though a small number of studies were conducted specifically in this direction, applying mostly author s questionnaires prevented from comparing the results. Some of the tools consisted methodological mistakes, which affected their sensitivity and reliability. That is why standardized tools have an advantage in this matter. Among all studies analyzed, only two were performed using a standardized tool, namely The Newcastle Satisfaction with Nursing Scale (NSNS), borrowed from British scientists and adapted to Polish conditions. Aim: The aim of this paper is to analyze the phenomenon of patient satisfaction and introducing some aspects of methodology of studies on patient satisfaction with an emphasis on the aspect of nursing care. The authors paid special attention to discussing and introducing the NSNS to a wider audience. Key words: patient satisfaction, nursing care, quality of medical services, NSNS scale Wstêp: Zmiany dokonane w systemie opieki zdrowotnej, a tak e w postrzeganiu pacjenta, który sta³ siê klientem tego systemu, wprowadzi³y do medycyny pojêcie jakoœci opieki zdrowotnej. Za cenny wyk³adnik jakoœci uznano satysfakcjê pacjenta. Pielêgniarki, stoj¹c najbli ej pacjenta, odgrywaj¹ niepodwa- aln¹ rolê w budowaniu jego zadowolenia. Uwa amy, i badania satysfakcji pacjenta w aspekcie opieki pielêgniarskiej maj¹ du e znaczenie dla poprawy jej jakoœci. Wiêkszoœæ z opisanych w piœmiennictwie badañ dotyczy³a satysfakcji jako miernika jakoœci us³ug danej jednostki organizacyjnej. Opieka pielêgniarska stanowi³a jedynie w¹ski wycinek badanej w nich rzeczywistoœci. Niewielka liczba badañ ukierunkowana by³a wy³¹cznie pod tym k¹tem, jednak zastosowane w wiêkszoœci autorskie kwestionariusze ankiet uniemo liwiaj¹ porównywanie wyników. Niektóre narzêdzia nie s¹ pozbawione b³êdów metodologicznych, wp³ywaj¹cych na ich czu³oœæ i miarodajnoœæ. Przewagê w tym wzglêdzie maj¹ narzêdzia standaryzowane. Tylko w dwóch przypadkach badañ, na których opis natrafiono w piœmiennictwie, wykorzystane zosta³o takie w³aœnie narzêdzie skala NSNS (The Newcastle Satisfaction with Nursing Scale), zapo yczone od brytyjskich naukowców i zaadoptowane do polskich warunków. Cel pracy: Analiza pojêcia satysfakcji pacjenta i zagadnieñ nim powi¹zanych oraz przybli enie niektórych aspektów metodologii badañ satysfakcji pacjenta ze zwróceniem uwagi na aspekt opieki pielêgniarskiej. Szczególne miejsce w niniejszym opracowaniu zajmuje omówienie i przybli enie szerszemu gronu odbiorców skali NSNS. S³owa kluczowe: satysfakcja pacjenta, opieka pielêgniarska, jakoœæ us³ug medycznych, skala NSNS

10 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 55 Przygotowanie jednostek lecznictwa zamkniêtego na terenie regionu kujawsko-pomorskiego do wdro enia postêpowania profilaktycznego i leczenia odle yn Level of preparation for preventive procedures and pressure ulcer treatment in health care units from the Kujawsko-Pomorski region LIDIA DOPIERA A, MARIA T. SZEWCZYK, KATARZYNA CIERZNIAKOWSKA, JUSTYNA CWAJDA, ALEKSANDRA POPOW 2/, MARIA WYRZYKOWSKA 3/ Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu 2/ Wojewódzki Szpital im. Dr J. Biziela w Bydgoszczy 3/ Szpital Uniwersytecki w Bydgoszczy Introduction: Prevention of pressure ulcer development is one of the most important tasks of chronic diseases management. These diseases are the risk factors of pressure ulcer development. The effectiveness of prevention depends on medical staff work organization, material resources (e.g. dressings), training system and education. Aim: The aim of the study was to asses the level of preparation for prevention activities, risk assessment, pressure ulcer treatment and documentation in health care units from Kujawsko-Pomorski region. Material and method: This study was based on the questionnaire and was performed in 21 health care units. We assessed basic equipment of 1060 beds from internal, neurological and long-term care wards. Results: The highest risk of pressure ulcer development was identified in neurological wards. Hospitalization longer than 10 days increases the risk. The highest morbidity was presented in long-term care wards. In 50% of hospitals there was a lack of equipment and materials used for pressure ulcer management and prevention, especially pressure-reducing mattresses. Conclusion: Hospitals are not well performed for effective prevention and management of pressure ulcers. Key words: pressure ulcers, prevention, pressure ulcer management Wstêp: Jednym z wa niejszych zadañ pielêgniarki w opiece nad pacjentem d³ugotrwale unieruchomionym jest prowadzenie profilaktyki przeciwodle ynowej, zw³aszcza wœród osób obarczonych najwiêkszym ryzykiem. Efektywnoœæ profilaktyki zale- y od organizacji pracy personelu medycznego, wyposa enia placówek w sprzêt i œrodki do pielêgnacji chorych oraz systemu szkoleñ i edukacji pracowników medycznych. Cel badañ: Ocena przygotowania jednostek lecznictwa zamkniêtego na terenie regionu kujawsko-pomorskiego do wdro- enia postêpowania profilaktycznego i rejestracji odle yn. Materia³ i metoda: Badania za pomoc¹ kwestionariusza ankiety prowadzono w 21 placówkach lecznictwa zamkniêtego na terenie woj. kujawsko-pomorskiego. Oceniano wyposa enie w podstawowy sprzêt 1060 ³ó ek oddzia³u internistycznego, neurologicznego i opieki d³ugoterminowej. Wyniki badañ: Najwiêksze ryzyko powstania odle yn wystêpowa³o w oddzia³ach neurologii. Pobyt chorego w szpitalu powy ej 10 dni zwiêksza³ ryzyko wyst¹pienia odle yn. Najwiêksz¹ zapadalnoœæ i rozwój odle yn zarejestrowano w placówkach opieki d³ugoterminowej. W 50% szpitali na terenie woj. kujawsko-pomorskiego brakuje podstawowego sprzêtu i œrodków do pielêgnacji chorych zagro onych odle ynami, w tym materacy przeciw odle ynowych. Wniosek: Analiza i ocena jednostek lecznictwa zamkniêtego na terenie województwa kujawsko-pomorskiego wskazuje na niedostateczne przygotowanie wielu placówek do prowadzenia efektywnej profilaktyki ran odle ynowych na terenie opisywanego województwa. S³owa kluczowe: owrzodzenia odle ynowe, profilaktyka, leczenie odle yn

11 56 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Pielêgnowanie chorych leczonych po przebytym urazie czaszkowo-mózgowym Nursing problems of patients treated after craniocerebral trauma LIDIA DOPIERA A Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu Introduction: Considerable group of patients treated at neurosurgery department is formed by patients who have sustained craniocerebral trauma. Symptomatology of injuries resulting from nervous system lesions involves dysfunctions such as: disturbances of consciousness and awareness, incoordination, and disorders of urethral sphincter function and basic vital functions. Aim: The aim of the research was to discuss the basic nursing problems of patients after craniocerebral trauma treated conservatively and operatively. Key words: craniocerebral trauma, nursing problems Wstêp: Znaczn¹ grupê chorych leczonych w oddzia³ach neurochirurgii stanowi¹ pacjenci, którzy doznali urazu czaszkowomózgowego. Symptomatologia urazów wynikaj¹ca z uszkodzenia uk³adu nerwowego wi¹ e siê z zaburzeniami takich czynnoœci, jak: zaburzenia œwiadomoœci/przytomnoœci, motoryki, koordynacji ruchowej, funkcji zwieraczy, podstawowych funkcji yciowych. Cel pracy: Omówienie podstawowych problemów pielêgnacyjnych chorych po przebytym urazie czaszkowo-mózgowym leczonych zachowawczo i operacyjnie. S³owa kluczowe: uraz czaszkowo-mózgowy, problemy pielêgnacyjne

12 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 57 Ocena jakoœæ ycia osób ze schy³kow¹ niewydolnoœci¹ nerek leczonych powtarzalnymi hemodializami i dializami otrzewnymi Assessment of quality of life of people suffering from terminal renal failure treated with repeatable hemodialyses and dialyses EWA BOROWIAK, EL BIETA BRAKSATOR, MAREK NOWICKI 2/, TOMASZ KOSTKA 3/ Katedra Nauczania Pielêgniarstwa z Pracowniami Praktycznymi, Uniwersytet Medyczny w odzi 2/ Klinika Nefrologii, Hipertensjologii i Transplantologii Nerek, Uniwersytet Medyczny w odzi 3/ Klinika Geriatrii, Uniwersytet Medyczny w odzi Aim: The aim of the study was to analyze the factors determining quality of life of people with terminal renal failure treated with the repeatable haemodialyses and peritoneal dialyses. Material and methods: The study was carried out in the population of 150 subjects above the age of 18 in three groups of 50 people: with haemodialyses, peritoneal dialyses as well as the healthy subjects with no renal failure. Every respondent was interviewed in order to gain information about their chronic diseases. The EuroQol 5D questionnaire was used to assess the quality of life. The nutritional state (MNA questionnaire), depression (Geriatric Depression Scale GDS), physical functions (ADL Activities of Daily Living and IADL Instrumental Activities of Daily Living) as well as physical activity (questionnaires Seven-Day Recall Physical Activity Questionnaire and Stanford) were assessed. Results and conclusions: Peritoneal dialysed persons in comparison to haemodialysed patients were characterized by poorer quality of life in terms of: ability of self-care and performing daily tasks, everyday and instrumental functioning as well as systematic use of larger quantity of medications. However, they were characterized by better quality of life in terms of: nutritional state, better overall well-being as well as smaller feeling of pain. In comparison to the healthy population, dialyzed patients are characterised with worse assessment of quality of life. The factors aggravating the quality of life for dialyzed people are the female gender, chronic diseases, limited ability of everyday and instrumental functioning, undernutrition, depression, difficulties of the therapy, exclusion of possibility to undergo the kidney transplantation as well as lack of professional activity. Key words: quality of life, haemodialysis, peritoneal dialysis Wstêp: Na jakoœæ ycia chorych dializowanych ma wp³yw wiele czynników, m.in.: stan zdrowia, mo liwoœæ wyboru metody leczenia nerkozastêpczego, status socjoekonomiczny, sytuacja rodzinna i zawodowa, stan emocjonalny, radzenie sobie ze stresem, wsparcie ze strony rodziny, stosunki miêdzy personelem medycznym a pacjentem, rodzaj dostêpu dializacyjnego, samodzielnoœæ w yciu, niezale noœæ od otoczenia, poczucie satysfakcji z ycia. Cel pracy: Analiza czynników determinuj¹cych jakoœci ycia osób ze schy³kow¹ niewydolnoœci¹ nerek leczonych powtarzalnymi hemodializami i dializami otrzewnymi. Materia³ i metody: Badania objê³y populacjê 150 osób powy- ej 18 r.. po 50 osób: hemodializowanych, dializowanych otrzewnowo oraz zdrowych bez niewydolnoœci nerek. U ka dego z badanych przeprowadzono wywiad w celu pozyskania informacji dotycz¹cych m.in. wystêpowania chorób przewlek³ych. W badaniu pos³ugiwano siê ocen¹ jakoœci ycia przy pomocy kwestionariusza EuroQol 5D. Dokonano równie oceny stanu od ywienia (kwestionariusz MNA), samopoczucia (geriatryczna skala oceny depresji GDS), sprawnoœci funkcjonalnej (skala funkcjonowania codziennego ADL i instrumentalnego IADL) oraz aktywnoœci ruchowej (kwestionariusze: Seven-Day Recall Physical Activity Questionnaire oraz Stanford). Wyniki badañ i wnioski: Osoby dializowane otrzewnowo w porównaniu z pacjentami hemodializowanymi charakteryzowa³y siê gorsz¹ jakoœci¹ w zakresie: zdolnoœci do samoopieki i do wykonywania codziennych zadañ, funkcjonowania codziennego i instrumentalnego oraz systematycznego przyjmowania wiêkszej iloœci leków, natomiast lepsz¹ jakoœci¹ ycia w zakresie: stanu od ywienia, lepszego ogólnego samopoczucia oraz mniejszego odczuwania bólu. Chorzy dializowani w porównaniu z populacj¹ ludzi zdrowych charakteryzuj¹ siê gorsz¹ ocen¹ jakoœci ycia. Czynnikami pogarszaj¹cymi jakoœæ ycia u osób dializowanych s¹: p³eæ eñska, obecnoœæ chorób przewlek³ych, ograniczona zdolnoœæ do funkcjonowania codziennego i instrumentalnego, niedo ywienie, wystêpowanie stanów depresyjnych, uci¹ - liwoœæ terapii, wykluczenie mo liwoœci przeprowadzenia transplantacji nerki, ograniczenie lub uniemo liwienie realizacji zainteresowañ oraz brak aktywnoœci zawodowej. S³owa kluczowe: jakoœæ ycia, hemodializa, dializa otrzewnowa

13 58 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Umiejêtnoœci i zdolnoœci wa ne w pracy pielêgniarek: opinie studentów medycyny w Polsce Skills and abilities important for nurses: Polish medical students opinions LUDMI A MARCINOWICZ, MARY FOLEY 2/, DANUTA ZARZYCKA 3/, ADAM WINDAK 4/, KRZYSZTOF BUCZKOWSKI 5/, S AWOMIR CHLABICZ Zak³ad Medycyny Rodzinnej i Pielêgniarstwa Œrodowiskowego, Akademia Medyczna w Bia³ymstoku 2/ Department of Community and Preventive Medicine, Mount Sinai School of Medicine, New York, USA 3/ Katedra Rozwoju Pielêgniarstwa, Akademia Medyczna im. prof. Feliksa Skubiszewskiego w Lublinie 4/ Pracownia Medycyny Rodzinnej, Katedra Chorób Wewnêtrznych i Gerontologii, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielloñskiego w Krakowie 5/ Zak³ad Medycyny Rodzinnej, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu Introduction: The current study discusses the perception of the nursing profession from the perspective of medical students in Poland. Aim: The study objective was to find out what skills and abilities of nurses are rated high by medical students. We had two research questions: 1) Does the perception of skills and abilities important for the nursing profession change in the course of medical studies? 2) Does the respondents gender affect the perception of skills and abilities important in the nurse s job? Material and method: The study was carried out in three cities situated in different regions of Poland (Bialystok, Bydgoszcz and Krakow). A total of 900 medical students responded to the survey: 300 in Bialystok, 300 in Bydgoszcz, and 300 in Krakow, representing medical students from medical schools, years 1, 3 and 6. Data were collected in 2005/2006 year. The questionnaire Professional Nursing Image Survey adapted to Polish conditions was used. In the current study, respondents replies to the first scale Skills and Abilities were only analyzed. Results: Medical students perceive the nurse mainly in the categories of professional reliability, good technical skills and such features as being friendly and courteous. The respondents gender affects the perception of the nursing profession. Women value skills and abilities of nurses definitely higher than men. Conclusion: The opinion of medical students concerning skills and abilities needed for the profession of nursing seems to promote professional duties associated with the therapeutic process rather than development of independence. Key words: nurse, skills, abilities Wstêp: Niniejsza praca opisuje postrzeganie zawodu pielêgniarki z perspektywy studentów medycyny w Polsce. Cel badañ: Poznanie, jakie umiejêtnoœci i zdolnoœci postrzegaj¹ jako wa ne studenci medycyny. Pytania badawcze by³y nastêpuj¹ce: 1) Czy postrzeganie umiejêtnoœci i zdolnoœci wa - nych w pracy pielêgniarki zmienia siê w trakcie studiów medycznych? 2) Czy p³eæ respondentów wp³ywa na postrzeganie pracy pielêgniarki? Materia³ i metoda: Badania przeprowadzono w trzech regionach kraju (Bia³ystok, Bydgoszcz i Kraków). Ogó³em 900 studentów medycyny wziê³o udzia³ w badaniu (po 300 z ka dego regionu), reprezentuj¹c studentów z 1, 3 i 6 roku studiów. Dane zbierano w roku akademickim 2005/2006. Wykorzystano ankietê Professional Nursing Image Survey zaadaptowan¹ do warunków polskich. W niniejszej pracy przeanalizowano tylko odpowiedzi respondentów na pierwsz¹ czêœæ ankiety: Umiejêtnoœci i zdolnoœci. Wyniki badañ: Studenci medycyny postrzegaj¹ pielêgniarkê g³ównie w kategoriach rzetelnoœci zawodowej, dobrych umiejêtnoœci technicznych oraz takiej cechy, jak: przyjazna i uprzejma. P³eæ respondentów wp³ywa na postrzeganie pracy pielêgniarki. Kobiety zdecydowanie korzystniej postrzegaj¹ umiejêtnoœci i zdolnoœci pielêgniarek ni mê czyÿni. Wniosek: Opinia studentów medycyny na temat umiejêtnoœci i zdolnoœci potrzebnych w pracy pielêgniarki bardziej sprzyja realizacji przez ni¹ zadañ zawodowych wynikaj¹cych z procesu terapeutycznego ni rozwojowi samodzielnoœci w pielêgniarstwie. S³owa kluczowe: pielêgniarka, umiejêtnoœci, zdolnoœci

14 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 59 Objawy niepo ¹dane u pacjentów po endoprotezoplastyce stawu biodrowego w zale noœci od rodzaju stosowanego znieczulenia i trybu przyjêcia Adverse effects in patients after hip replacement in relation to anaesthetic method and the admission procedure BO ENA MURACZYÑSKA, ANNA ADAM Katedra Pielêgniarstwa Klinicznego, Wydzia³ Pielêgniarstwa i Nauk o Zdrowiu, Akademia Medyczna im. Feliksa Skubiszewskiego w Lublinie Introduction: The most common health problem of a hip joint is its arthritic degeneration. In advanced cases the only possible and effective method of curing this problem is a hip replacement operation which allows the patient to regain physical mobility and stops their chronic pain. Aim: The aim of this paper was to assess the occurrence of adverse symptoms in patients in their first days after the hip replacement operation, taking into consideration the type of anaesthetic received and the admission procedure. Material and method: The research was conducted in the Injury-Orthopaedic Unit on 104 patients. The group comprised 68 women and 36 men. The most numerous group, over half of the sample, was in the age group bracket. The method used was a diagnostic survey involving of a questionnaire form. Results and conclusions: Although no definitive conclusions can be drawn, it appears that the majority of patients were operated on according to a plan and with an epidural anaesthesia and the hip replacement operation was performed twice as often on women. The frequency of symptoms reported by the patients, in the first 24 hours after the hip replacement operation, depended on the type of the anaesthetic used and was higher in the women s group. There are few complications after the implantation of the hip replacement prosthesis. However, if the complications do occur, it can be assumed that they are related to the mode of qualification for the operation, patient s sex and the existence of other diseases. Key words: healthy problem, abnormal symptom Wstêp: Najczêstszym problemem zdrowotnym stawu biodrowego jest jego zwyrodnienie. W zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej tego stawu jedyn¹ mo liw¹ i skuteczn¹ metod¹ leczenia, która pozwala na przywrócenie sprawnoœci fizycznej i uwalnia chorego od przewlek³ego bólu, jest leczenie operacyjne polegaj¹ce na endoprotezoplastyce. Cel pracy: Ocena niepo ¹danych objawów u pacjentów w pierwszych i kolejnych dobach po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego z uwzglêdnieniem rodzaju znieczulenia i trybu przyjêcia. Materia³ i metoda: Badania przeprowadzono w Oddziale Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej. Badaniem objêto 104 osoby, w tym 68 kobiet i 36 mê czyzn. Najliczniejsz¹ grupê, bo ponad po³owê, stanowi³y osoby z przedzia³u wiekowego lat. Zastosowan¹ metod¹ by³ sonda diagnostyczny z zastosowaniem kwestionariusza ankiety. Wyniki badañ i wnioski: Mimo, e nie mo na postawiæ kategorycznych wniosków zauwa yæ mo na, e zdecydowana wiêkszoœæ pacjentów operowana by³a w trybie planowanym i znieczuleniu zewn¹trzoponowym oraz dwa razy czêœciej zabieg wszczepiania endoprotezy stawu biodrowego dotyczy³ kobiet. Czêstoœæ objawów zg³aszanych przez pacjentów, w pierwszych 24 godzinach po zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego, zale a³a od rodzaju stosowanego znieczulenia i by³a wy sza w grupie kobiet. Czêstoœæ powik³añ po zabiegu operacyjnym wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego by³a bardzo ma³a. Je- eli jednak powik³ania wyst¹pi³y, by³y warunkowane trybem przyjêcia do zabiegu, p³ci¹, jak i wspó³istnieniem innych chorób. S³owa kluczowe: problem zdrowotny, objawy niepo ¹dane

15 60 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Zachowania zdrowotne pacjentów z niedokrwieniem koñczyn dolnych Health behaviours of patients with lower limbs ischemia ALICJA PATO A, RENATA PIOTRKOWSKA 2/, JANINA KSI EK 2/ Klinika Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej, SP SK nr 1 ACK Akademii Medyczniej w Gdañsku 2/ Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Akademia Medyczna w Gdañsku Introduction: One s actions depend on motives which make a person act in a certain way, and definitely they are connected with one s talents, habits, and the level of intellectual abilities. Health behaviours account for maintaining a person s health on a proper level. When writing about health behaviours, it has to be notified that nowadays health is a matter of choice, that is a conscious and sensible process of making decisions. Among health behaviours certain categories can be distinguished, namely pro-health behaviours which promote health, and anti-health behaviours which have a destructive effect on a person s body. Aim: The aim of the research is the analysis and assessment of health behaviours of patients hospitalized because of lower limbs ischemia. Material and method: The research comprised 35 patients treated due to lower limbs ischemia in the Clinic of Cardiosurgery and Vascular Surgery of the Independent Teaching Hospital No 1, the Academic Clinical Centre and Medical University of Gdansk. The method of a diagnostic survey was used. Results: Some of the patients did not undergo prophylactic tests before the symptoms of lower limbs ischemia appeared. The patients do not always attend control visits or take the indicated drugs. Most of the respondents realize the positive influence of physical activities on people s health, however, only a few actually practice them. About half of the respondents are heavy smokers, the rest are the people who, in vast majority, quitted smoking only after the first symptoms appeared. Conclusion: The research results suggest the necessity of long-term educational activities of the whole society, and in particular the people in the risk group. Key words: health behaviours, lower limbs ischemia Wstêp: Dzia³anie cz³owieka zale y od motywów, które do tego dzia³ania go sk³aniaj¹, a z pewnoœci¹ te od jego uzdolnieñ, nawyków, od poziomu sprawnoœci intelektualnej. Pisz¹c o zachowaniach zdrowotnych, od których uzale nione jest utrzymanie zdrowia na odpowiednim poziomie, nale y zwróciæ uwagê, i w obecnych czasach zdrowie jest spraw¹ wyboru, czyli œwiadomego podejmowania decyzji. Wœród zachowañ zdrowotnych mo na wyró niæ zachowania prozdrowotne, a wiêc sprzyjaj¹ce zdrowiu i antyzdrowotne, czyli wp³ywaj¹ce destrukcyjnie na organizm cz³owieka. Cel pracy: Analiza i ocena zachowañ zdrowotnych pacjentów hospitalizowanych z powodu niedokrwienia koñczyn dolnych. Materia³ i metoda: Badaniem objêto 35 pacjentów leczonych z powodu niedokrwienia koñczyn dolnych w Klinice Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej SPSK Nr 1 ACK Akademii Medycznej w Gdañsku. Zastosowano metodê sonda u diagnostycznego. Wyniki badañ: Stwierdzono, e czêœæ pacjentów nie poddawa³a siê badaniom profilaktycznym przed wyst¹pieniem objawów niedokrwienia koñczyn dolnych. Badani nie zawsze przestrzegaj¹ terminów wizyt kontrolnych u lekarza i nie zawsze przyjmuj¹ zalecone leki. Wiêkszoœæ respondentów jest œwiadoma korzystnego wp³ywu æwiczeñ fizycznych na zdrowie, ale tylko nieliczni stosuj¹ je w praktyce. Oko³o po³owy badanych osób to na³ogowi palacze, natomiast pozostali to osoby, które w zdecydowanej wiêkszoœci rzuci³y palenie papierosów dopiero po wyst¹pieniu objawów chorobowych. Wniosek: Otrzymane wyniki badañ sugeruj¹ koniecznoœæ prowadzenia d³ugofalowych dzia³añ edukacyjnych w stosunku do ca³ego spo³eczeñstwa, a w szczególnoœci w odniesieniu do osób bêd¹cych w grupie ryzyka. S³owa kluczowe: zachowania zdrowotne, niedokrwienie koñczyn dolnych

16 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 61 Zespó³ terapeutyczny z perspektywy pielêgniarek The therapeutic team from perspective of nurses WOJCIECH NYKLEWICZ Zak³ad Pielêgniarstwa Ogólnego, Akademia Medyczna w Bia³ymstoku Introduction: In the ideal therapeutic team all members are isonomic, every member voice is important and precious in realization of the common aim. They have the common aim, it is being recovering of the patient or if this impossible they provide optimum care to being recovering patients, with being ill and with dying. Members of therapeutic team cooperate with themselves, they use democratic management style and based on partnership of communication style. Aim: An aim this paper is show of several problems of principle, obstructing building of therapeutic team with nurses participation, and they work under principles. Material: In paper used is the many years experience making of human communication trainings and the therapeutic team communication trainings, provided for nursing staff. Results and conclusions: The analysis of problems and of deficits of nurses communication shows that nurses are seldom members of interdisciplinary therapeutic teams. Nurses do not work in interdisciplinary teams because: medical units provide imperative model of care, there is imperative model of personnel management, and egocentric communication style. Nurses are feeling the small worth as a professionalists and they are not independent and do not know to work as isonomic members in the therapeutic team. Key words: therapeutic team, nursing, trainings Wstêp: Idealny zespó³ terapeutyczny to taki, w którym ka - dy z uczestników ma równe prawa w odniesieniu do pozosta- ³ych, g³os ka dej osoby jest równie wa ny i cenny w realizacji wspólnego celu. Tym celem jest zdrowienie pacjenta lub jeœli to niemo liwe dostarczenie optymalnej opieki w zdrowieniu, chorowaniu i umieraniu. Cz³onkowie zespo³u wspó³pracuj¹c ze sob¹, stosuj¹ demokratyczny styl zarz¹dzania oraz partnerski styl komunikowania siê. Cel pracy: Wskazanie kilku zasadniczych problemów, utrudniaj¹cych budowanie zespo³u terapeutycznego z udzia³em pielêgniarek, pracuj¹cego zgodnie z zasadami. Materia³: Prezentacja oparta jest na wieloletnich doœwiadczeniach prowadzenia szkoleñ z zakresu porozumiewania siê z pacjentami i w zespole terapeutycznym, prowadzonych dla zespo³ów pielêgniarskich. Wyniki i wnioski: Z analizy problemów i deficytów komunikacyjnych pielêgniarek wynika, e nie s¹ one cz³onkami interdyscyplinarnych zespo³ów terapeutycznych. Interdyscyplinarne zespo³y nie istniej¹, poniewa : w ZOZ panuje ordynatorski model zarz¹dzania opiek¹, dyrektywny model zarz¹dzania personelem, egocentryczny styl komunikowania siê. Ponadto pielêgniarki maj¹ poczucie ma³ej wartoœci zawodowej i nie korzystaj¹ z ustawowej samodzielnoœci oraz nie potrafi¹ zaistnieæ w zespole jako równoprawni cz³onkowie. S³owa kluczowe: zespó³ terapeutyczny, pielêgniarstwo, szkolenia

17 62 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Ocena procesu pielêgnowania operowanych chorych z powodu kamicy pêcherzyka ó³ciowego Estimate of process of nursing operated patients with cholelithiasis JANINA KSI EK, ARTUR GIBAS 2/, MONIKA JAROMIÑSKA 3/ Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Akademia Medyczna w Gdañsku 2/ Klinika Chirurgii Klatki Piersiowej, Akademia Medyczna w Gdañsku 3/ Studenckie Ko³o Naukowe przy Zak³adzie Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Akademia Medyczna w Gdañsku Introduction: Cholelithiasis is one of most common and most often occurring disease in surgery. Everyday in Poland as well as in the world number of patient with cholelithiasis grows. Aim: The aim of this study is to estimate of process of nursing and qualities of nursing services on the faith of estimate of nurses documentation and the patients satisfaction. Material and method: The randomized study was performed in one of specialistic hospital in Pomeranian province between and concerning 50 patients in first or second day after cholecystectomy. In research group the mean age was 58 years. STATISTICA 7.1 was used for statistic analysis. Results and conclusions: Standard nursing trends average level on the faith of research valuations documentation and patient s satisfaction. Patient s satisfaction falls along with age but it is not dependent from sex and residences. Key words: cholelithiasis, cholecystectomy, laparoscopy Wstêp: Kamica pêcherzyka ó³ciowego jest jedn¹ z najbardziej powszechnych i najczêœciej wystêpuj¹cych chorób w chirurgii ogólnej. Ka dego dnia zarówno w Polsce i na œwiecie, roœnie liczba ludzi chorych na kamicê. Cel pracy: Ocena procesu pielêgnowania oraz jakoœci us³ug pielêgniarskich w oparciu o ocenê dokumentacji pielêgniarskiej oraz ocenê satysfakcji pacjenta. Materia³ i metoda: Badania przeprowadzono w jednym ze szpitali specjalistycznych w woj. pomorskim w okresie od r. do r. Grupê badawcz¹ stanowili pacjenci losowo dobrani w œrednim wieku 58 lat, od 24 do 95 lat, znajduj¹cy siê w pierwszej lub drugiej dobie po zabiegu operacyjnym. Analizê statystyczn¹ przeprowadzono za pomoc¹ pakietu STATISTICA 7.1. Wyniki badañ i wnioski: Poziom opieki pielêgniarskiej w oparciu o analizê oceny dokumentacji i satysfakcja pacjenta kszta³tuj¹ siê na œrednim poziomie. Satysfakcja pacjenta spada wraz z wiekiem, ale nie jest uzale niona od pozosta³ych zmiennych demograficznych. S³owa kluczowe: kamica pêcherzyka ó³ciowego, cholecystektomia, laparoskopia

18 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 63 Zastosowanie wybranych modeli pielêgnowania w opiece nad pacjentem chirurgicznym Application of selected nursing care models in the care of a surgical patient JANINA KSI EK, ALEKSANDRA GAWORSKA-KRZEMIÑSKA 2/, PIOTR JANIEWICZ 3/, RENATA PIOTRKOWSKA Zak³ad Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Akademia Medyczna w Gdañsku 2/ Katedra Pielegniarstwa, Akademia Medyczna w Gdañsku 3/ Studenckie Ko³o Naukowe przy Zak³adzie Pielêgniarstwa Chirurgicznego, Akademia Medyczna w Gdañsku Introduction: Models of care contribute to the development of scientific basis of nursing. The process of care, as the primary element of this model, is a method of providing care in a complete, continued, and individualized way. Aim: The assessment of occupational needs and possibilities of a nurse, based on theoretical models of care. Material and method: The research was carried out among 25 nurses and 80 patients of surgical wards at two hospitals in Kwidzyn District, Pomerania. The methods used in the research are: medical records analysis, diagnostic survey and statistical methods. Results and conclusions: The results indicate that at the current stage of knowledge and awareness of the nurses involved in the research, working based on theoretical models of care is not possible. In both hospitals the Nursing Care Process Chart is kept and updated. This, however, in the respondents opinion, does not influence better quality of nursing care, and what is more, current situation of nursing personnel does not promote the system of providing care in an individualized way. Key words: models of care, process of care Wstêp: Modele opieki s³u ¹ rozwijaniu naukowych podstaw pielêgniarstwa, a proces pielêgnowania, jako podstawowy element tego modelu, jest metod¹ zapewniania opieki w sposób ca³oœciowy, ci¹g³y i zindywidualizowany. Cel pracy: Ocena potrzeb i mo liwoœci pracy pielêgniarki w oparciu o teoretyczne modele pielêgnowania. Materia³ i metoda: Badania przeprowadzono wœród 25 pielêgniarek i 80 pacjentów oddzia³ów chirurgicznych dwóch szpitali powiatu kwidzyñskiego woj. pomorskiego. Metod¹ zastosowan¹ w pracy jest analiza dokumentacji medycznej oraz sonda diagnostyczny i metody statystyczne. Wyniki badañ i wnioski: Badania wskazuj¹, e na tym etapie wiedzy i œwiadomoœci badanych pielêgniarek nie ma mo liwoœci pracy w oparciu o teoretyczne modele pielêgnowania. W obu badanych jednostkach jest prowadzona Karta Procesu Pielêgnowania. Jednak w opinii ankietowanych, nie ma ona wp³ywu na poprawê jakoœci opieki pielêgniarskiej, a sytuacja kadrowa nie stwarza warunków do prowadzenia opieki w systemie zindywidualizowanym. S³owa kluczowe: modele pielêgnowania, proces pielêgnowania

19 64 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) Ocena problemów zdrowotnych pacjentów z twardzin¹ uk³adow¹ ograniczon¹ i uogólnion¹ The assessment of health problems of patients suffering from limited and diffuse systemic sclerosis MATYLDA SIERAKOWSKA, STANIS AW SIERAKOWSKI 2/, JOLANTA LEWKO, BARBARA JANKOWIAK, KRYSTYNA KOWALCZUK, EL BIETA KRAJEWSKA-KU AK Zak³ad Pielêgniarstwa Ogólnego, Akademia Medyczna w Bia³ymstoku 2/ Klinika Reumatologii i Chorób Wewnêtrznych, SPSK Akademii Medycznej w Bia³ymstoku Introduction: Systemic sclerosis (SSc) is one of the most common collagen diseases, which are presently referred to as connective tissue diseases. It is a chronic autoimmune disease. There are several clinical types of scleroderma which differ in their course, possible complications and prognosis. The most characteristic form is limited and diffuse systemic sclerosis. The disease is characterized by the progressive fibrosis of the skin and internal organs, leading to their failure, morphology and blood vessels disorders. Aim: It is a research work whose aim is to identify the main health problems of patients suffering from systemic sclerosis depending on its clinical form: limited systemic sclerosis (lssc) and diffuse systemic sclerosis (dssc); to determine the influence of disease duration on symptom intensification in patients with lssc and dssc. Material: The study group consisted of 63 patients with systemic sclerosis diagnosed according to the criteria of the American Rheumatism Association (ARA), 47 of whom had limited systemic sclerosis (lssc) (74.6%) and 16 diffuse systemic sclerosis (dssc) (25.4%). Conclusions: The key thing in the complex therapy is to recognize the individual care problems of the patient, to assess their ability to cope with the disease in daily life and to plan care, support, education and help of other professionals. The main aim of individual nursing care is to alleviate ailments, prevent infections, and observe life-threatening conditions and to educate the patient as regards self-care and self-observation. Key words: clinical forms of systemic sclerosis, disease duration versus symptom intensification Wstêp: Twardzina uk³adowa (systemic sclerosis; SSc) nale y do najczêstszych chorób z grupy kolagenoz, zwanych obecnie chorobami tkanki ³¹cznej. Jest chorob¹ przewlek³¹ o pod³o u autoimmunologicznym. Wystêpuje kilka typów klinicznych sklerodermy, ró ni¹cych siê przebiegiem, wystêpuj¹cymi powik³aniami, jak równie rokowaniem. Najbardziej charakterystyczna jest twardzina uk³adowa ograniczona i uogólniona. Choroba charakteryzuje siê postêpuj¹cym w³óknieniem skóry i narz¹dów wewnêtrznych, prowadz¹cym do ich niewydolnoœci, zaburzeniami morfologii i funkcji naczyñ krwionoœnych. Cel pracy: Identyfikacja g³ównych problemów zdrowotnych pacjentów z twardzin¹ uk³adow¹ w zale noœci od postaci klinicznej limited systemic sclerosis (lssc) i diffuse systemic sclerosis (dssc); okreœlenie wp³ywu czasu trwania choroby na nasilenie objawów chorobowych u pacjentów z lssc i dssc. Materia³: Grupê badan¹ stanowi³o 63 pacjentów z rozpoznan¹ twardzin¹ uk³adow¹ wed³ug kryteriów Amerykañskiego Towarzystwa Reumatologicznego (ARA), w tym 47 chorych z postaci¹ lssc (74,6%) i 16 z postaci¹ dssc (25,4%). Wnioski: W kompleksowym postêpowaniu terapeutycznym kluczow¹ spraw¹ jest rozpoznanie indywidualnych problemów pielêgnacyjnych chorego, okreœlenie jego umiejêtnoœci radzenia sobie w yciu codziennym z chorob¹ i zaplanowanie opieki, wsparcia i pomocy innych profesjonalistów. Priorytetowym celem indywidualnej opieki pielêgniarskiej jest ³agodzenie dolegliwoœci, walka z bólem, profilaktyka zaka eñ, obserwacja stanów zagra- aj¹cych yciu pacjenta oraz edukacja w kierunku samoopieki i samoobserwacji. S³owa kluczowe: postacie kliniczne twardziny uk³adowej, czas trwania choroby a objawy

20 Probl Hig Epidemiol 2007; 88(suplement) 65 Zastosowanie poradnictwa w praktycznej dzia³alnoœci pielêgniarki The use of advisory in nurse s practical activity TERESA PASZEK, ZOFIA SIENKIEWICZ, IRENA WROÑSKA Zak³ad Pielêgniarstwa Spo³ecznego, Wydzia³ Nauki o Zdrowiu, Akademia Medyczna w Warszawie Introduction: Nursing advisory is connected to health care in its every spectrum, in all phases of human life and in different health situations. Nurse as a professional and a specialist in nursing field is able to give advice. Aim: The aim of the study was to assess nurses knowledge about advisory and its use in practical terms. Material and method: Research was carried out on a group of 213 nurses working in different hospital wards, in basic care unit and nurses studying at Warsaw Medical University. Research was conducted using the method of diagnostic survey and as a research tool a questionnaire sheet was used. Research was carried out voluntarily and anonymously. Results: The general knowledge in the field of advisory was given a positively opinion by tested nurses: 52% assessed the knowledge as good, 8% as very good, but 53% of tested nurses still is the opinion that they do not have enough knowledge. 54.9% of nurses think that advice should be realisable, 43.6% think advice should be connected to patient s problems. Stochastic correlation test with the use of c 2 statistics showed little connotation between age and assessment of knowledge in the field of advisory and between age and types of advisory used in nurse s work. Conclusions: Research confirmed that nurses in their practical activity use all types of advisory (nursing and health advisory more often than educational, family, circumstantial, legal, liberal and instructional advisory). It was proved that nurses are in need of knowledge in the field of advisory in practical activity. Key words: advisory, advice, advisor Wstêp: Poradnictwo pielêgniarskie zwi¹zane jest z pielêgnowaniem zdrowia we wszystkich jego wymiarach, w ró nych fazach ycia cz³owieka i w ró nych sytuacjach zwi¹zanych ze zdrowiem. Pielêgniarka jako profesjonalistka i specjalistka z zakresu pielêgnowania mo e udzielaæ porad. Cel: Próba oceny wiedzy z zakresu poradnictwa i jej zastosowanie w praktycznej dzia³alnoœci pielêgniarki. Materia³ i metoda: Badania zosta³y przeprowadzone wœród 213 pielêgniarek pracuj¹cych w ró nych oddzia³ach szpitalnych, podstawowej opiece zdrowotnej i studiuj¹cych na Wydziale Nauki o Zdrowiu w Akademii Medycznej w Warszawie. W badaniach zastosowano metodê sonda u diagnostycznego. Narzêdziem badawczym by³ kwestionariusz ankiety. Badania przeprowadzono anonimowo i dobrowolnie. Kwestionariusz ankiety zawiera³ 15 pytañ i zosta³ podzielony na dwie czêœci. Wyniki: Badane ogóln¹ wiedzê z zakresu poradnictwa oceni³y pozytywnie: 52% dobrze, 8% bardzo dobrze, ale 53% badanych uwa a, e ich wiedza jest niewystarczaj¹ca. Pielêgniarki uwa aj¹, e porada powinna byæ: mo liwa do zrealizowania 54,9%, zwi¹zana z problemami pacjenta 43,6%. Test zale noœci stochastycznej przy u yciu testu c 2 wykaza³ s³ab¹ zale noœæ miêdzy wiekiem a ocen¹ wiedzy z zakresu poradnictwa oraz miêdzy wiekiem a rodzajami poradnictwa stosowanymi w pracy pielêgniarki. Wnioski: Badania potwierdzi³y wczeœniejsze hipotezy, e pielêgniarki w praktycznej dzia³alnoœci czêœciej stosuj¹ poradnictwo: pielêgniarskie, zdrowotne, ni poradnictwo wychowawcze, rodzinne, okolicznoœciowe, prawne, liberalne i dyrektywne. Pielêgniarkom w pracy zawodowej potrzebna jest wiedza z zakresu poradnictwa. S³owa kluczowe: poradnictwo, porada, doradca

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY

WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY pod redakcją Beaty Haor Leokadii Rezmerskiej Włocławek 2012 SPIS TREŚCI Wstęp.............................................

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31]

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] 994. pracy w Polsce do standardów Unii Europejskiej : Część A. Program realizacji badań naukowych i prac rozwojowych 1.01 31.12.2002.

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 108 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 108 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 108 SECTIO D 2004 Samodzielna Pracownia Umiejętności Pielęgniarskich 1 Zakład Pielęgniarstwa Środowiskowego Katedry Środowiskowej

Bardziej szczegółowo

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze.

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze. Mgr Urszula Borawska-Kowalczyk Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze Streszczenie Wprowadzenie Mukowiscydoza

Bardziej szczegółowo

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości.

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości. STRESZCZENIE Zmiany w funkcjonowaniu osobowości w wyniku psychoterapii grupowej z elementami psychoterapii indywidualnej u osób z zaburzeniami nerwicowymi i zaburzeniami osobowości. Przegląd badań nad

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Wpływ cukrzycy na jakość życia kobiet ciężarnych

Wpływ cukrzycy na jakość życia kobiet ciężarnych GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Wpływ cukrzycy na jakość życia kobiet ciężarnych Praca na stopień doktora nauk medycznych mgr Joanna Preis-Orlikowska Promotor pracy: prof. dr hab. Mikołaj Majkowicz Gdańsk,

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 KATARZYNA KOTARSKA ALICJA DROHOMIRECKA CHARAKTERYSTYKA RODOWISKA RODZINNEGO DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych Rehabilitacja Rehabilitacja to kompleksowe post powanie, które ma na celu przywrócenie pe nej lub mo liwej do osi gni cia sprawno ci zycznej i psychicznej, zdolno ci do pracy i zarobkowania oraz zdolno

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010)

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) prof. dr hab. med. Zbigniew Lew-Starowicz Streszczenie Z badania 608 kobiet i m czyzn

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY EVALUATION OF LIFE SATISFACTION AND PSYCHOLOGICAL WELL-BEING OF PATIENTS BEFORE SURGERY AORTIC ANEURYSM Emilia

Bardziej szczegółowo

Promotor: Prof. dr hab. n. med. Wiesław Janusz Kruszewski. Zakład Propedeutyki Onkologii. Gdański Uniwersytet Medyczny

Promotor: Prof. dr hab. n. med. Wiesław Janusz Kruszewski. Zakład Propedeutyki Onkologii. Gdański Uniwersytet Medyczny LEK. MED. BEATA SZUTOWICZ-WYDRA Promotor: Prof. dr hab. n. med. Wiesław Janusz Kruszewski Zakład Propedeutyki Onkologii Gdański Uniwersytet Medyczny Gdańsk 2015 1. STRESZCZENIE Rak piersi jest w Polsce

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Nursing - regular studies - master degree. I year, I i II semester - Numbers of hours. Assesment methods. L. p. Name and head of department.

Nursing - regular studies - master degree. I year, I i II semester - Numbers of hours. Assesment methods. L. p. Name and head of department. Nursing - regular studies - master degree I year, I i II semester - L. p. Subject Name and head of department I sem. Numbers of hours II sem. Advanced and specialistic care in nursing 1. Nursing Nursing:

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie miejsca stomii Badanie kliniczne

Wyznaczenie miejsca stomii Badanie kliniczne Cel: Wyznaczenie miejsca stomii Badanie kliniczne sprawdzenie, czy wyznaczenie przyszłego miejsca stomii, warunkuje jej dobre, widoczne dla pacjenta położenie, sprawdzenie, czy można uniknąć powikłań okołostomijnych

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu Nr 3 2007 Grażyna Szypuła, Magdalena Rusin Bielski Szkolny Ośrodek Gimnastyki Korekcyjno-Kompensacyjnej im. R. Liszki w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15 Plan of Study : call for 0/0 and subsequent Field of study: Specialty: Type of study: System: Academic year: PUBLIC HEALTH PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION I degree full-time 0/0 and subsequent YEAR I NUMBER

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Principles of Marketing on the study program: Administration I. General information

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z wymiany menedżerskiej Polskiej Federacji Szpitali JACEK DOMEJKO POZNAŃ 2013

Doświadczenia z wymiany menedżerskiej Polskiej Federacji Szpitali JACEK DOMEJKO POZNAŃ 2013 Doświadczenia z wymiany menedżerskiej Polskiej Federacji Szpitali JACEK DOMEJKO POZNAŃ 2013 ZAGADNIENIA: POLSKA FEDERACJA SZPITALI WYMIANA KADRY SZPITALNEJ W RAMACH PROGRAMU HOPE PRZYKŁAD WYMIANY SZPITAL

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław spotkanie organizacyjne 19.01.2015, Wrocław I Wypełnienie dokumentów II Przed wyjazdem na praktyki III Po przyjeździe na miejsce praktyk IV Po powrocie z praktyk V Uwagi końcowe I Wypełnienie dokumentów:

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 613 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 613 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 613 SECTIO D 2005 Wydział Lekarski, Oddział Pielęgniarstwa Akademii Medycznej w Gdańsku Samodzielna Pracownia Pielęgniarstwa

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną. Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak

Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną. Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak Stan zdrowia jest jednym z ważniejszych czynników determinujących jakość życia Brak zdrowia stanowi znaczne

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA INSTYTUT KULTURY FIZYCZNEJ UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO W OPINII STUDENTÓW

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH NA TEMAT DODATKÓW DO ŻYWNOŚCI

OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH NA TEMAT DODATKÓW DO ŻYWNOŚCI BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 1055 1059 Aneta Kościołek 1, Magdalena Hartman 2, Katarzyna Spiołek 1, Justyna Kania 1, Katarzyna Pawłowska-Góral 1 OCENA STANU WIEDZY UCZNIÓW SZKÓŁ POLICEALNYCH

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku

U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2015 rok. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ Rozdział I ZałoŜenia wstępne 1. Narkomania jest jednym z najpowaŝniejszych problemów społecznych w Polsce. Stanowi wyzwanie cywilizacyjne

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016 Wstęp I. Podstawy prawne II. Diagnoza problemu III. Cel i zadania

Bardziej szczegółowo

SATISFACTION WITH LIFE OF PEOPLE PARTICIPATING IN CLASSES OF THE UNIVERSITY OF THE THIRD AGE FUNCTIONING IN KUJAWSKO-POMORSKIE PROVINCE

SATISFACTION WITH LIFE OF PEOPLE PARTICIPATING IN CLASSES OF THE UNIVERSITY OF THE THIRD AGE FUNCTIONING IN KUJAWSKO-POMORSKIE PROVINCE DOI: http://dx.doi.org/10.12775/mbs.2014.030 Medical and Biological Sciences, 2014, 28/4, 25-29 ORIGINAL ARTICLE / PRACA ORYGINALNA Anna Grzanka-Tykwińska 1, Małgorzata Chudzińska 2, Kornelia Kędziora-Kornatowska

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 KATARZYNA KOTARSKA ALICJA DROHOMIRECKA OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA WYKSZTA CENIA RODZICÓW DZIECKA PRZEDSZKOLNEGO

Bardziej szczegółowo

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE ZABIEGI FIZYKALNE U PACJENTÓW Z DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ODCINKA L-S KRĘGOSŁUPA WRAZ Z OCENĄ ICH SKUTECZNOŚCI W DZIAŁANIU PRZECIWBÓLOWYM THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr IV/22/2015 Rady Miejskiej w Tyszowcach z dnia 28 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA Nr IV/22/2015 Rady Miejskiej w Tyszowcach z dnia 28 stycznia 2015 r. UCHWAŁA Nr IV/22/2015 Rady Miejskiej w Tyszowcach z dnia 28 stycznia 2015 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2015 Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

1.How do you rate the English language skills of Polish students?

1.How do you rate the English language skills of Polish students? PODSUMOWANIE WYNIKÓW ANKIET DLA OPIEKUNÓW PORTUGALSKICH PODCZAS STAŻU LEONARDO DA VINCI - MAJ 2013 1.How do you rate the English language skills of Polish students? -bad 0 -insufficient 0 -sufficient 0

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120.

POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY PN-EN ISO 9001:2009/AC. Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością Wymagania. listopad 2009 ICS 03.120. POPRAWKA do POLSKIEJ NORMY ICS 03.120.10 PN-EN ISO 9001:2009/AC listopad 2009 Wprowadza EN ISO 9001:2008/AC:2009, IDT ISO 9001:2008/AC1:2009, IDT Dotyczy PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Szulman-Wardal

Aleksandra Szulman-Wardal Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 3, s. 363-374 Aleksandra Szulman-Wardal ETHICAL PROBLEMS IN HEALTH SCIENCES ON THE EXAMPLE OF CLINICAL PSYCHOLOGY AND REHABILITATION PSYCHOLOGY Summary.

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU. Lek. med. Ali Akbar Hedayati

UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU. Lek. med. Ali Akbar Hedayati UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU Lek. med. Ali Akbar Hedayati starszy asystent Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej Szpitala Wojewódzkiego w Zielonej Górze Analiza wyników operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w kontekście realiów kierowania i umieszczania nieletnich

Bardziej szczegółowo

Lider w praktyce pielęgniarskiej

Lider w praktyce pielęgniarskiej II FORUM DYSKUSYJN0 - NAUKOWE W PIELĘGNIARSTWIE Lider w praktyce pielęgniarskiej Lublin, 13 MAJA 2015 Organizator: Koło Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego przy Wydziale Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Definicje zdrowia i choroby, teorie ich powstawania oraz związki z mikro i makroekonomią. Zofia Słońska CMKP, 2015

Definicje zdrowia i choroby, teorie ich powstawania oraz związki z mikro i makroekonomią. Zofia Słońska CMKP, 2015 Definicje zdrowia i choroby, teorie ich powstawania oraz związki z mikro i makroekonomią Zofia Słońska CMKP, 2015 INSTYTUT KARDIOLOGII TO JAK ROZUMIEMY CO TO JEST ZDROWIE (CHOROBA) WYZNACZA NASZ SPOSÓB

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 Katedra Pielęgniarstwa Klinicznego Wydziału Zdrowia Publicznego AM we Wrocławiu MARTA ARENDARCZYK, EWA

Bardziej szczegółowo

zywania Problemów Alkoholowych

zywania Problemów Alkoholowych Państwowa Agencja Rozwiązywania zywania Problemów Alkoholowych Konferencja Koszty przemocy wobec kobiet w Polsce 2013 Warszawa, 27 maja 2013 r. www.parpa.pl 1 Podstawy prawne Ustawa o wychowaniu w trzeźwości

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WOJEWODA MAZOWIECKI WPS-V.431.3.2015 Warszawa 19.05.2015r. Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WYSTĄPIENIE

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 1 Sekcja Pielęgniarska Polskiego Towarzystwa Neurochirurgów Przewodnicząca: dr n. med. Regina Lorencowicz

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

Zakres i charakter komunikowania się pielęgniarki z rodzicami dziecka hospitalizowanego

Zakres i charakter komunikowania się pielęgniarki z rodzicami dziecka hospitalizowanego Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2005, 2, 156 160 Małgorzata Marć Zakres i charakter komunikowania się pielęgniarki z rodzicami dziecka hospitalizowanego Z Instytutu Pielęgniarstwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O Miejsce odbywania stażu IBM, ul. Muchoborska 8, 54-424 Wrocław, Poland Stanowisko, obszar działania Młodszy Koordynator Zarządzania Bazą

Bardziej szczegółowo

Oddział Neurologii z Pododdziałem Udarowym mieści się na II piętrze Szpitala. Dysponuje 32 łóżkami, a w tym 16 tworzącymi Pododdział Udarowy.

Oddział Neurologii z Pododdziałem Udarowym mieści się na II piętrze Szpitala. Dysponuje 32 łóżkami, a w tym 16 tworzącymi Pododdział Udarowy. Oddział Neurologii oraz Oddział Udarowy Oddział Neurologii z Pododdziałem Udarowym mieści się na II piętrze Szpitala. Dysponuje 32 łóżkami, a w tym 16 tworzącymi Pododdział Udarowy. W skład Oddziału Udarowego

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2015 w Gminie Opinogóra Górna.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2015 w Gminie Opinogóra Górna. Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2015 w Gminie Opinogóra Górna. Gminny Program profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

Czynniki motywuj¹ce w pracy pielêgniarki rodzinnej

Czynniki motywuj¹ce w pracy pielêgniarki rodzinnej Probl PROBLEMY Hig Epidemiol PIELÊGNIARSTWA 2006; 87(suplement) 91 Czynniki motywuj¹ce w pracy pielêgniarki rodzinnej Motivation factors in the work of a family nurse MARIA STACHOWSKA 1/, BEATA MAJCHRZAK

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 283 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 283 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 8 SECTIO D 5 * Zakład Pielęgniarstwa Ogólnego, Akademia Medyczna w Białymstoku * Department of General Nursing, Medical

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 247 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 247 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 247 SECTIO D 2005 Samodzielna Pracownia Pielęgniarstwa Pediatrycznego Katedra Pielęgniarstwa Akademia Medyczna w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies. Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical)

Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies. Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical) MODULE DESCRIPTION Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies Module code Module name Module name in English Valid from academic year 2012/2013 MODULE PLACEMENT IN THE SYLLABUS Subject Level of education

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Specjalność: EDUKACJA I REHABILITACJA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ SYLWETKA ABSOLWENTA potrafi podejmować

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 284 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 284 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 284 SECTIO D 2005 *Zakład Pielęgniarstwa Ogólnego, Akademia Medyczna w Białymstoku *Department of General Nursing, Medical

Bardziej szczegółowo