zdrowia Jak dbać o siebie jesienią i zimą? s. Ground Miles Challenge zapraszamy do chodzenia s. 4

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "zdrowia Jak dbać o siebie jesienią i zimą? s. Ground Miles Challenge zapraszamy do chodzenia s. 4"

Transkrypt

1 nr 4/58 rok XV kwartalnik jesień 2013 bliskoissn zdrowia Magazyn Pacjentów Centrów Medycznych Grupy LUX MED Ground Miles Challenge zapraszamy do chodzenia s. 4 Aby wiosną móc odsłonić nogi od estetyki po zdrowie s. 9 Jak dbać o siebie jesienią i zimą? s. 6-7

2 W NUMERZE Spis treści AK TU AL NO ŚCI 3 Portal Pacjenta dla wygody 3 Warsztaty z metod liftingu twarzy 3 Turystyka medyczna 3 Za nami 5. edycja Akademii Pielęgniarek i Położnych 4 Nowe placówki Grupy LUX MED 4 Ground Miles Challenge 4 Teoria i praktyka 5 Pokonaj nowotwór programy onkologiczne Grupy LUX MED 5 Laparoskopowa operacja prostaty 5 LUX MED zadbał o bezpieczeństwo uczestników Maratonu Warszawskiego 5 Rabaty, oferty specjalne, konkursy TEMAT NUMERU 6 Jak dbać o siebie jesienią i zimą? 8 Nie daj się sezonowej depresji 9 Aby wiosną móc odsłonić nogi SZPITAL 10 Przerost migdałka gardłowego u dzieci czy leczyć operacyjnie? PORADNIK 12 Kobieta w ciąży na pokładzie samolotu 13 Profilaktyka w rękach pracodawcy ONKONAWIGATOR 14 Rak płuc cichy zabójca NASI SPECJALIŚCI 15 Obok kwalifikacji potrzebne jest serce Adres redakcji: ul. Postępu 21c, War sza wa, tel , e -ma il: xmed.pl Wydawca: LUX MED Sp. z o.o. z siedzibą: ul. Postępu 21c, Warszawa Projekt redakcyjny, graficzny i realizacja: Mediapolis Sp. z o.o., tel , Foto w numerze: archiwum LUX MED, Shutterstock. Foto na okładce: Shutterstock. Data wydania: październik 2013 rok. TEMAT NUMERU s. 8 SZPITAL s. 10 Klinicznie przerost migdałka gardłowego objawia się przede wszystkim upośledzeniem drożności nosa i zmianą toru oddychania na oddychanie przez usta w czasie czuwania i we śnie, co może powodować chrapanie i bezdechy senne. PORADNIK s. 13 Zarówno w pracy biurowej, jak i fizycznej nasz kręgosłup oraz stawy podlegają wielu obciążeniom i napięciom. W natłoku zajęć przybieramy najwygodniejszą pozycję, niekoniecznie najzdrowszą. Nie wstydź się mówić o swoich problemach. Nie udawaj, że wszystko jest w porządku. Taka postawa może tylko pogorszyć Twój stan. Depresja sezonowa jest poważnym problemem, a lekceważenie jej może w znacznym stopniu utrudnić normalne życie. ONKONAWIGATOR s. 14 Istnieje kilka czynników ryzyka, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo zachorowania. Głównym jest palenie tytoniu. Rak płuc najczęściej występuje (w 9 na 10 przypadków zachorowań) u palaczy lub osób, które przebywają w otoczeniu palących. 2 blisko zdrowia 4/2013 jesień

3 AKTUALNOŚCI Portal Pacjenta dla wygody Portal Pacjenta jest nowoczesną, bezpłatną platformą internetową, z której co miesiąc korzysta już blisko 200 tys. Pacjentów Grupy LUX MED. Poza podstawowymi funkcjami, takimi jak e-rezerwacja wizyt dla siebie i dziecka czy podgląd grafiku pracy lekarzy, Portal umożliwia już jego użytkownikom odbieranie wyników badań laboratoryjnych drogą internetową, także za pośrednictwem darmowych aplikacji mobilnych dla urządzeń z systemem ios i Android bez wychodzenia z domu czy z pracy. Pacjenci, którzy korzystają z naszego Portalu, mają także dostęp do internetowych opisów badań laboratoryjnych opatrzonych komentarzem lekarskim dzięki temu otrzymują najważniejsze informacje o stanie swojego zdrowia i ewentualne zalecenia medyczne bez odwiedzania placówki. Więcej informacji znajduje się na stronie w zakładce Niezbędnik. Zachęcamy do korzystania z Portalu Pacjenta! Warsztaty z metod liftingu twarzy Doktor Ciro Accardo szkoli naszych specjalistów. Turystyka medyczna wersji anglojęzycznej naszej strony internetowej W została uruchomiona zakładka Medical tourism in Poland ( Turystyka medyczna w Polsce ). Umieściliśmy w niej informacje zachęcające zagranicznych Pacjentów do wykonywania zabiegów m.in. z zakresu chirurgii plastycznej w Szpitalu LUX MED. Doświadczony zespół specjalistów, nowoczesny sprzęt, indywidualne podejście do Pacjenta, a także konkurencyjne ceny to atuty placówki, dzięki którym możemy zapewnić wysoką jakość i komfortowe warunki także osobom z zagranicy. Więcej informacji na stronie: en/hospital/offer/medical-tourism.html. Za nami 5. edycja Akademii Pielęgniarek i Położnych Już po raz drugi w naszym Szpitalu odbyły się warsztaty, podczas których chirurdzy plastycy pod okiem dr. Ciro Accardo uznanego włoskiego chirurga wykonywali zabiegi, wykorzystując małoinwazyjną metodę Happy Lift. Tym razem specjaliści Szpitala LUX MED przeprowadzili całościowe liftingi twarzy przy użyciu różnych nici. Zabiegom zostały poddane kobiety, które chciały skutecznie odmłodzić swój wygląd poprzez podniesienie opadających tkanek skóry. września br. odbyło się już kolejne spotkanie Akademii. W wyda- 21 rzeniu wzięło udział 350 osób, a wśród nich: pielęgniarki, położne, higienistki i asystentki stomatologiczne oraz ratownicy medyczni. W tym roku tematem wiodącym była onkologia. Podczas Akademii Polski Komitet Zwalczania Raka przekazał na ręce Prezes Anny Rulkiewicz medal im. Marii Skłodowskiej-Curie za aktywność LUX MED w zakresie profilaktyki chorób nowotworowych. Głównym tematem tej edycji Akademii była onkologia. 4/2013 jesień blisko zdrowia 3

4 AKTUALNOŚCI NOWE PLACÓWKI GRUPY LUX MED Ground Miles Challenge W Światowy Dzień Serca 29 września Bupa i Światowa Federacja Serca (World Heart Federation WHF) ogłosiły promującą chodzenie międzynarodową kampanię pod nazwą Ground Miles Challenge (GMC). Elbląg Nasi Pacjenci mogą już korzystać z nowoczesnego Centrum Medycznego LUX MED w Elblągu przy ulicy Stoczniowej 2. W nowo otwartej placówce na Pacjentów czekają lekarze specjaliści. Na miejscu można także wykonać szczepienia i badania diagnostyczne m.in. laboratoryjne, EKG i spirometrię. Kraków We wrześniu otworzyliśmy także drugą część placówki przy ulicy Puszkarskiej 7H w Krakowie, gdzie mieści się Dział Rehabilitacji oraz Poradnia Ogólna. Pacjenci mogą w niej korzystać z konsultacji lekarzy wielu specjalności, a także szczepień i badań diagnostycznych. Na terenie Centrum Medycznego znajduje się także otwarta wcześniej Poradnia Pediatryczna. Celem kampanii jest zachęcenie ludzi na całym świecie do chodzenia aktywności, która zmniejsza ryzyko chorób serca i udaru. Bupa i Światowa Federacja Serca wybrały chodzenie, ponieważ jest to najbardziej dostępna forma aktywności fizycznej jest darmowa, w zasięgu większości z nas i można ją łatwo wkomponować w plan dnia. Choroby układu sercowo-naczyniowego (w tym choroby serca i udary) to najczęstsza przyczyna śmierci ludzi na całym świecie, odpowiedzialna za ponad 17 mln zgonów rocznie. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) 80% wszystkich chorób serca i udarów można uniknąć, eliminując czynniki ryzyka. Istnieje wiele sposobów, by zmniejszyć to zagrożenie należy do nich m.in. większa aktywność fizyczna, na przykład chodzenie. Bardzo ważny cel Do kampanii włączyli się pracownicy Bupa na całym świecie, w tym także z LUX MED. 62 tys. pracowników, ich rodziny, przyjaciele i lokalne społeczności zaangażowali się, by razem osiągnąć wyznaczony cel. Po wspólnym przejściu przez ochotników 8 mln kilometrów Bupa przekaże Światowej Federacji Serca środki pieniężne na wsparcie programów, które uchronią tysiące dzieci w Afryce i Azji Południowej przed chorobami serca i przedwczesną śmiercią w wyniku reumatycznej choroby serca. Darmowa aplikacja Aby wspierać spacerowiczów, Bupa przygotowała darmową aplikację na smartfony Ground Miles, którą można pobrać z itunes albo Android App Store, wpisując w wyszukiwarkę hasło Ground Miles. W GMC można wziąć udział samemu albo w grupach. Dla osób korzystających z aplikacji przygotowane zostały specjalne nagrody. Do obsługi aplikacji Ground Miles wymagane są następujące wersje oprogramowania: iphone: ios 5.0 lub nowsza. Aplikacja jest kompatybilna z urzędzeniami iphone 4, 4S, 5, 5C, 5S, ipadami, ipodami Touch. Aplikacja została zoptymalizowana pod kątem iphone 5. Android: Android 4.0 i wyższa. Teoria i praktyka Doktor Lubomir Lembas wykonuje przeszczep tłuszczu. W ostatni weekend września w naszym Szpitalu dr n. med. Lubomir Lembas poprowadził kurs medyczny zatytułowany: Przeszczep tkanki tłuszczowej w okolice jarzmowe. Program obejmował wykłady oraz zajęcia praktyczne na sali operacyjnej. Każdy z uczestników mógł pod okiem dr. Lembasa samodzielnie pobrać tłuszcz, a po jego prawidłowym wypreparowaniu przeszczepić w okolice jarzmowe Pacjentów. Przeprowadzony kurs to kolejny element działalności szkoleniowej Szpitala LUX MED, który rozwija się jako ośrodek podnoszący kwalifikacje personelu medycznego. Uczestnicy spotkania otrzymali punkty Okręgowej Izby Lekarskiej. 4 blisko zdrowia 4/2013 jesień

5 AKTUALNOŚCI Pokonaj nowotwór programy onkologiczne Grupy LUX MED Co roku w Polsce ok. 140 tys. osób dowiaduje się, że ma raka. Zjego powodu umierają członkowie naszych rodzin, przyjaciele i współpracownicy, głównie dlatego, że zbyt późno zdiagnozowano ich chorobę. Aby zmienić ten stan rzeczy, eksperci Grupy LUX MED opracowali profilowane programy diagnostyczne, które pozwalają wykryć dwa najgroźniejsze nowotwory złośliwe raka piersi i płuc we wczesnym stadium ich rozwoju. Badania diagnostyczne prowadzone w ramach programu wykonywane są w Warszawie. Ich wyniki omawiają doświadczeni eksperci onkologii, którzy w przypadku wykrycia choroby mogą odpowiednio wcześnie rozpocząć specjalistyczne leczenie. Zakres usług wchodzących w pakiet danego programu Program Nowotwór Złośliwy Piersi: badania diagnostyczne: rezonans magnetyczny (MR) sutków badanie screeningowe + kontrast, konsultacja chirurga onkologa podsumowująca MR z omówieniem wyników i wydaniem zaleceń na przyszłość, usługa Doradcy Hospitalizacyjnego w okresie 3 miesięcy od daty aktywacji pakietu, koordynacja wykonania badań i konsultacji przez Asystenta Programu. Program Nowotwór Złośliwy Płuc: konsultacja kwalifikująca do programu przeprowadzona przez chirurga onkologa, badania laboratoryjne: morfologia + rozmaz automatyczny, OB, badania diagnostyczne: tomografia komputerowa TK screeningowe klatki piersiowej niskodawkowe (badanie nie wymaga podania kontrastu), konsultacja onkologa podsumowująca program z omówieniem wyników i wydaniem zaleceń na przyszłość, usługa Doradcy Hospitalizacyjnego w okresie 3 miesięcy od daty aktywacji pakietu, koordynacja wykonania badań i konsultacji przez Asystenta Programu. Laparoskopowa operacja prostaty Specjaliści ze Szpitala LUX MED wykonali pierwszą laparoskopową prostatektomię radykalną (całościowe wycięcie prostaty). Zabiegowi został poddany Pacjent, u którego zdiagnozowano podwyższony poziom PSA, a w czasie biopsji wykryto nowotwór. Po wycięciu prostaty z nowotworem lekarze odtworzyli ciągłość dróg moczowych, wykorzystując metodę laparoskopową. LUX MED zadbał o bezpieczeństwo uczestników Maratonu Warszawskiego Kolejna, 35. już edycja Maratonu Warszawskiego odbyła się 29 września br. Zabezpieczenie medyczne podczas wydarzenia zapewniła flota karetek specjalistycznych i ratowniczych LUX MED, a także zespół stacjonujący w namiocie medycznym w okolicach mety. Przed Stadionem Narodowym otworzyliśmy też punkt konsultacyjny, w którym wszyscy zainteresowani mogli skorzystać z porad fizjoterapeuty w zakresie bezpiecznego uprawiania sportu, zmierzyć poziom glukozy i cholesterolu w organizmie, ciśnienie tętnicze, a także przeprowadzić analizę masy ciała. KRÓTKO Rabaty, oferty specjalne, konkursy Klub LUX MED to nasz nowy program przeznaczony dla osób, które chcą korzystać z rabatów na produkty dostępne w e-sklepie LUX MED, otrzymywać oferty specjalne przygotowywane przez naszych Partnerów (m.in. salony kosmetyczne i sklepy internetowe), brać udział w bezpłatnych konsultacjach ze specjalistami oraz konkursach z atrakcyjnymi nagrodami. Dzięki szybkiej i bezpłatnej rejestracji już po chwili można korzystać ze wszystkich przywilejów członka Klubu. Więcej informacji na 4/2013 jesień blisko zdrowia 5

6 TEMAT NUMERU NASZ EKSPERT lek. med. Małgorzata Gryga, specjalista medycyny rodzinnej, Kierownik Medyczny, Medycyna Rodzinna Kraków Jak dbać o siebie jesienią i zimą? Niezależnie od tego, czy lubimy zimne pory roku, czy też kojarzą się nam one jedynie z przeziębieniem i brakiem słońca, powinniśmy się do nich dobrze przygotować, nauczyć się dbać o zdrowie i odporność. Budowanie odporności i kondycji naszego ciała to złożony proces, na który składają się przede wszystkim: dobrze zbilansowana dieta, właściwa aktywność fizyczna oraz często pomijany w codziennym pędzie wypoczynek. Jesienno-zimowy jadłospis Prawidłowa dieta zapewnia odpowiednie odżywienie naszego organizmu, dając tym samym energię do codziennego działania, uaktywnia nasze naturalne siły obronne, poprawia przemianę materii i kondycję m.in. śluzówek przewodu pokarmowego czy układu oddechowego, a więc chroni nas przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych, w szczególności wirusów i bakterii. Planując racjonalne żywienie, powinniśmy przede wszystkim ustalić właściwe godziny i częstotliwość posiłków. Optymalnie zaleca się 4 główne posiłki dziennie co około 3 do 5 godzin jest to taka ilość, którą można w nieobciążający sposób wkomponować nawet w bardzo aktywny rozkład dnia. Każdy z tych 4 posiłków powinien zawierać składnik węglowoda- 6 blisko zdrowia 4/2013 jesień nowy, element białkowy i właściwe proporcje tłuszczów. Węglowodany, szczególnie wartościowe dla naszego organizmu podczas jesienno-zimowych miesięcy, to pieczywo graham, makarony pełnoziarniste, płatki owsiane, otręby pszenne, ryż, ziemniaki, kasze, a w szczególności kasza jaglana. Aktualne doniesienia naukowe mówią, że zawarte w kaszy jaglanej antyoksydanty wpływają ochronnie na naszą odporność i zapobiegają powstawaniu wielu poważnych chorób zapalnych oraz nowotworów. Dbając o właściwe odżywianie, należy wystrzegać się węglowodanów łatwo przyswajalnych, takich jak cukier rafinowany, słodycze, ciasta. Zwiększają one beztlenową fermentację w jelitach, co prowadzi do niszczenia ich właściwej flory bakteryjnej, rozrostu Szczególnie cenne dla naszego zdrowia i odporności są owoce jagodowe, cytrusy, brokuły, kalafior, ziemniaki, ogórki, brukselka, pomidory, papryka, cebula, czosnek, a z przypraw: natka pietruszki, bazylia, rozmaryn, tymianek, oregano, mięta. komórek grzybów, niedoborów witamin z grupy B i osłabienia możliwości regeneracyjnych naszego organizmu. Białko o wysokiej wartości odżywczej to przede wszystkim białko jaja kurzego, ryby, mleko i przetwory mleczne oraz chude mięsa, czyli drób, cielęcina i chuda wołowina. Komponując jesienno-zimowy jadłospis, należy zwrócić uwagę na zwiększenie podaży kwasów tłuszczowych omega 3 zawartych m.in. w rybach morskich, owocach morza oraz naszych polskich olejach: rzepakowym i lnianym. Kwasy omega 3 hamują aktywność cytokin czynników odgrywających ważną rolę w promowaniu stanu zapalnego i rozwoju chorób nowotworowych. Planując właściwy skład jesienno-zimowej diety, dbajmy również o atrakcyjny wygląd przygotowanych dań i urozmaicajmy je warzywami, kompozycjami ziół oraz przyprawami, które lubimy i stosujemy w codziennej kuchni. Spożywajmy nawet do siedmiu porcji warzyw i owoców dziennie. Potrawy należy przygotowywać na bazie produktów o wysokiej jakości zdrowotnej odwiedzajmy więc sklepy z ekologiczną żywnością, przygotowujmy w okresie lata i jesieni mrożonki ze świeżych warzyw i owoców, po które sięgniemy zimą, oraz naturalne domowe soki i przetwory. Szczególnie cenne dla naszego zdrowia i odporności są owoce jagodowe, cytrusy, brokuły, kalafior, ziemniaki, ogórki, brukselka, pomidory, papryka, cebula, czosnek, a z przypraw: natka pietruszki, bazylia, rozmaryn, tymianek, oregano, mięta. Do zimowej herbaty możemy bez obaw, zamiast białego cukru, dodać cukier brązowy lub miód, domowy malinowy sok lub imbir, które rozgrzeją nas i zadziałają przeciwzapalnie, chroniąc przed przeziębieniem. Dbając o kondycję naszą i naszych bliskich, unikajmy żywności wysoko przetworzonej, w której znajdują się azotany i pestycydy. Nie jedzmy więc gotowych dań, fast foodów, konserw i uważnie czytajmy etykiety na opakowaniach. Ruch i dobra zabawa Zima, śnieg i mroźne powietrze jednych zachęcają do aktywności, a innych do zalegania na kanapach pod kocem i przed telewizorem. Należy pamiętać, że umiarkowana aktywność fizyczna o każdej porze roku stanowi nieoceniony pozytywny impuls dla naszej odporności. Ruch wzmaga wytrzymałość układu krążenia, układu oddechowego i stymuluje mechanizmy obronne, sprzyja też odprężeniu psychicznemu i jest szczególnie zalecaną formą relaksu. Organizm wypoczęty i pełen endorfin, czyli hormonów szczęścia, jest znacznie lepiej przygotowany do zmagania się z trudami codzienności i wpływem szkodliwych czynników środowiska. Każda regularna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu jest pożądana dla kształtowania sprawności i chroni nas przed chorobami cywilizacyjnymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i otyłość, czy coraz częściej pojawiającą się wśród młodych ludzi depresją.

7 TEMAT NUMERU Planując aktywność fizyczną, należy pamiętać, żeby było to coś, co sprawi nam przyjemność, a nie będzie traktowane jako przymus. Warto też wziąć pod uwagę możliwości fizyczne nasze i naszych bliskich. Zimą możemy korzystać z wielu form aktywności. Jazda na nartach czy łyżwach przestała być już sportem zarezerwowanym jedynie dla wybranych. Jedną ze szczególnie polecanych form wysiłku fizycznego dla osób w każdym wieku i niezależnie od pory roku jest nordic walking. Spacer z kijkami zdobywa coraz większe rzesze fanów. Jest to sport niewymagający dużych nakładów finansowych, nauka chodzenia jest bardzo prosta i dla nordic walking nie ma praktycznie żadnych ograniczeń wiekowych. Możemy uprawiać go zarówno indywidualnie, jak i grupowo w szerokim gronie rodziny czy przyjaciół. Ten sport wspaniale buduje wytrzymałość naszego serca i płuc, odciąża stawy, rozluźnia mięśnie karku. Podczas takiego marszu angażujemy 90% mięśni naszego ciała i spalamy znacznie więcej kalorii niż przy tradycyjnym chodzeniu. Trenując jesienią i zimą, musimy pamiętać o odpowiednim ubiorze, który zabezpieczy nas przed nadmiernym wyziębieniem lub przegrzaniem, ochroni przed wiatrem i wilgocią oraz zapewni odpowiednie odparowywanie potu. Najlepiej ubierać się warstwowo i wykorzystywać naturalne tkaniny. Nie wolno zapominać o właściwym obuwiu, czapce i rękawiczkach. Aktualnie na rynku jest coraz więcej specjalistycznych ubiorów dla sportowców, które skutecznie chronią i jednocześnie nie krępują ruchów. Przyjemna regeneracja Dbając o właściwą kondycję naszego organizmu, nie możemy zapominać o wypoczynku. Relaks jest czynnikiem, który na równi z dietą i aktywnością fizyczną wpływa na kształtowanie się odporności. Podstawowym elementem wypoczynku jest sen, który powinien trwać nieprzerwanie około 8 godzin. Długie jesienno-zimowe wieczory i ciemne ranki sprzyjają drzemkom, które, jeżeli są racjonalnie wkomponowane w codzienny plan dnia, mają dobroczynne znaczenie dla naszej sprawności psychofizycznej, a w przypadku pań skutecznie wspomagają regenerację skóry i spłycają zmarszczki. Należy jednak pamiętać, aby wypoczywać, a nie nadmiernie leniuchować. Wypoczynek to jednak nie tylko sen to każda sytuacja, która działa na nas odprężająco, ułatwia wyciszenie, oderwanie się od codziennego pędu. Możemy na przykład zaplanować spacer, kolację w ulubionej restauracji, filiżankę gorącej czekolady w kawiarni albo odprężający masaż czy kąpiel. Ważne, aby pozwolić naszemu organizmowi spokojnie się zregenerować i powrócić do sił witalnych. Pod ochroną kosmetyków Jesienią i zimą nie zapominajmy także o właściwej pielęgnacji skóry i włosów. Mroźne powietrze na zewnątrz oraz suche wewnątrz, częste zmiany temperatury i wilgotności niekorzystnie odbijają się na kondycji skóry. Staje się ona nadmiernie sucha i skłonna do wyprysków oraz podrażnień, a włosy tracą połysk i witalność. Używajmy więc kremów, balsamów i szamponów bogatych w składniki nawilżające i odżywcze. Do oczyszczania twarzy należy stosować delikatne żele z grupy emolientów lub mleczka myjące, które ochronią naturalną barierę lipidową skóry, właściwie nawilżą oraz złagodzą podrażnienia. Starajmy się unikać mydła. Dobry krem na dzień dostosowany do pory roku i zaopatrzony w filtry UV ochroni skórę twarzy przed drażniącym działaniem zimna i szczególnie niekorzystnym wpływem promieni słonecznych. Krem na noc nie może działać tylko regenerująco i przeciwzmarszczkowo, powinien również dostatecznie nawilżać. Sztyfty lub balsamy ochronne do ust zabezpieczą je przed podrażnieniami i pękaniem. Ciało pielęgnujmy emolientami aktualnie dostępna jest w aptekach szeroka gama tego rodzaju żeli, płynów do kąpieli i balsamów. Wskazane są również kosmetyki zawierające mocznik, który działa zbawiennie na naszą skórę, poprawiając jej nawilżenie, a także kwas hialuronowy, masło shea czy masło kakaowe. Nie zapominajmy o maseczkach, które są szczególnie bogate we wszelkie dobroczynne substancje powinno się je nakładać regularnie. Warto również sięgnąć po produkty naturalne, takie jak olejek z jojoby, który wspaniale regeneruje skórę, olejek kokosowy do pielęgnacji włosów czy olejki eteryczne do relaksujących kąpieli. Zima stawia przed nami szereg zadań i problemów, z którymi uporamy się szybko i sprawnie, jeżeli będziemy cieszyć się dobrą kondycją psychofizyczną i właściwymi pokładami energii. Sięgnijmy zatem po to, co najlepsze dla naszego ciała i ducha, aby w spokoju i komforcie oczekiwać na pierwsze wiosenne promienie słońca. 4/2013 jesień blisko zdrowia 7

8 TEMAT NUMERU NASZ EKSPERT Karolina Pejka-Balcer, psycholog, LUX MED Bydgoszcz Nie daj się sezonowej depresji Krótsze dni, chłód za oknem, brak kolorów szarość, często padający deszcz lub śnieg. Wielu z nas najchętniej wskoczyłoby z kubkiem ciepłej, miodowej herbaty pod koc i leżało tak na kanapie, oglądając telewizję. Okres jesienno-zimowy wymaga od nas przystosowania się do zmian. Niektóre osoby w tym czasie mogą regularnie mieć gorsze samopoczucie i obniżony nastrój. Inni skarżą się nie tylko na przygnębienie i niski poziom energii, lecz także na wiele innych objawów, takich jak m.in. wzmożony apetyt, a nawet przejadanie się, niepokój czy problemy z pamięcią i koncentracją. Potrzebują również więcej snu, który nie przynosi oczekiwanego wypoczynku. Istnieją jednak domowe metody pomagające w zminimalizowaniu prawdopodobieństwa wystąpienia sezonowej depresji. Wystarczy tylko w porę zacząć wdrażać je w życie! Im szybciej, tym lepiej. Zaopiekuj się sobą Ruch, ruch i jeszcze raz ruch. 1 Najlepiej uprawiany na świeżym powietrzu i to od zaraz. Gdy dopadnie Cię sezonowa chandra, może już być za późno. Aktywność fizyczna zwiększa produkcję endorfin hormonów, które wywołują doskonałe samopoczucie. Dlatego już teraz zacznij przyzwyczajać swój organizm do regularnych ćwiczeń. Nawet nie zauważysz, jak szybko przeminie jesień, zima... a latem zaprezentujesz wszystkim nienaganną sylwetkę i kondycję. Przejdź na odpowiednią dietę. Słodycze zastąp czymś, co 2 jest i pyszne, i zdrowe. Dostarczaj organizmowi witaminy z grupy B, które mają działanie antydepresyjne (witaminę tę znajdziesz w nabiale, orzechach, warzywach liściastych, jajach, chlebie razowym). W jesiennej diecie nie może zabraknąć także magnezu, który znajdziesz m.in. w roślinach strączkowych i orzechach. Pamiętaj o odpowiedniej ilości 3 snu. Zdrowy sen nie tylko pomaga zregenerować organizm, ale także chroni przed licznymi chorobami. Pozwala pozbyć się zmęczenia i napięcia fizycznego. Jest więc świetnym sposobem na odzyskanie energii, której w okresie jesienno-zimowym często nam brakuje. Na nasz nastrój wpływa także 4 otoczenie, w którym przebywamy. Zmień coś w mieszkaniu, udekoruj parapet, przemaluj ściany. Ciepłe kolory liści za oknem mogą stać się niesamowitą inspiracją. Zadbaj o to, by w Twoim domu było przyjemnie i przytulnie. 5 Zatroszcz się o swój wygląd. Kup nowy szalik, przefarbuj włosy na inny kolor. Przerób stary płaszcz. Koncentrowanie myśli na czymś innym niż na kroplach deszczu bębniących w szyby okien wzmacnia pozytywne działania. A my czujemy się lepiej, bo jesteśmy piękni. Znajdź pasję. Nie musisz 6 mieć wielkiego talentu ani pieniędzy. Nie trać czasu na robienie miliona niepotrzebnych rzeczy i nie spędzaj całego wieczoru przed telewizorem. Czas na działanie. Książka, pamiętnik, gotowanie, rysowanie, gry planszowe... Po prostu rób coś! Śmiej się. Spędzaj czas z osobami, które poprawiają Ci hu- 7 mor, chodź do kina na komedie, czytaj zabawne książki. Śmiech jest jednym z najlepszych lekarstw na sezonowe zaburzenia nastroju, ponieważ podobnie jak ćwiczenia fizyczne podnosi poziom endorfin w organizmie. Myśl optymistycznie. Kiedy 8 czujesz, że Twój nastrój obniża się i z dnia na dzień tracisz energię do działania, pomyśl o tym, w jaki sposób możesz poprawić swoją sytuację. Rób fascynujące plany, wyznaczaj sobie cele, rozpisuj etapy ich realizacji. Pamiętaj, jeśli pomożesz marzeniom, one mogą się spełnić. Nie wstydź się prosić o pomoc Jeśli mimo stosowania wyżej wymienionych wskazówek coraz częściej jesteś w złym nastroju i towarzyszy Ci zmęczenie... Nie możesz spać... W ciągu dnia objadasz się niezdrowymi posiłkami... Nic Ci się nie chce, nie masz żadnej motywacji do działania. Jeśli objawy te są coraz intensywniejsze, a wszelkie próby poradzenia sobie z nimi nie dają spodziewanego efektu skorzystajmy z pomocy psychologa lub psychiatry. Nie lekceważ też tych objawów u dzieci. Depresja sezonowa u najmłodszych przejawia się podobnie jak u dorosłych. Różnica polega jednak na tym, że dzieci są dużo bardziej rozdrażnione niż starsze osoby, a winą za swój stan obarczają środowisko zewnętrzne, np. nauczycieli. Unikają więc szkoły, a co za tym idzie pogarszają swoje wyniki w nauce. Często także skarżą się na objawy somatyczne, takie jak bóle głowy i brzucha. Nie wstydź się mówić o swoich problemach. Nie udawaj, że wszystko jest w porządku. Taka postawa może tylko pogorszyć Twój stan. Depresja sezonowa jest poważnym problemem, a lekceważenie jej może w znacznym stopniu utrudnić normalne życie. 8 blisko zdrowia 4/2013 jesień

9 TEMAT NUMERU Aby wiosną móc odsłonić nogi NASZ EKSPERT lek. med. Jarosław Rosochacki, specjalista chirurg, flebolog, Szpital LUX MED Opuchnięte nogi po wielogodzinnych podróżach, nocne skurcze łydek, siatka drobnych naczynek pojawiających się pod skórą po słonecznych kąpielach i żylaki niepozwalające odkrywać nóg to zmora wielu z nas. Przewlekła niewydolność żylna dotyka ponad połowy dorosłych Polaków. Jej najlepiej rozpoznawalne objawy to żylaki, ale również poszerzenia drobnych naczynek, tzw. pajączki, czy po prostu obrzęki pojawiające się wokół kostek szczególnie wieczorem. Nieleczona z czasem powoduje uszkodzenie skóry, przebarwienia, a nawet otwarte rany. Pogarszają one jakość naszego życia, a czasami są przyczyną groźnych powikłań. Od estetyki po zdrowie Jesień i zima to najlepsze pory roku na zajęcie się leczeniem żylaków. Warto przyjrzeć się uważnie swoim nogom i wykorzystać ten czas na wizytę u specjalisty oraz podjęcie leczenia. Skuteczne leczenie żylaków to przede wszystkim prawidłowa diagnostyka. Każdy Pacjent z objawami niewydolności żylnej wymaga przebadania przez doświadczonego flebologa, a następnie zrobienia USG-- -Doppler obu kończyn dolnych. Dokładna diagnostyka pozwala precyzyjnie dobrać rodzaj terapii do stopnia zaawansowania choroby, śledzić postępy leczenia i zapobiegać nawrotom. W ramach Centrum Leczenia Chorób Żył Szpitala LUX MED zajmujemy się zarówno problemami żył z pogranicza estetyki, takimi jak pajączki i drobne poszerzenia żylne, jak i operacjami żylaków. Pajączki, czyli poszerzenia drobnych naczynek krwionośnych, są leczone za pomocą skleroterapii. Zabieg polega na wstrzyknięciu do poszerzonego naczynka środka powodującego jego zamknięcie. Dla precyzyjnego wykonania zabiegu stosuje się specjalne urządzenia pozwalające zamykać pajączki o nawet najmniejszej średnicy. WARTO PAMIĘTAĆ Jeśli zaobserwowaliśmy na nogach zmiany: pajączki, poszerzone żyły, opuchnięcia, warto jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą. To wpłynie korzystnie nie tylko na zdrowie, ale także na wygląd naszych nóg. Leczenie żylaków podudzi Pacjenci najczęściej zgłaszają się do nas z powodu żylaków podudzi. Istnieje kilka metod leczenia tego schorzenia. Operacje wykonywane najbardziej rozpowszechnioną metodą klasyczną polegają na tzw. strippingu, czyli wprowadzeniu specjalnej sondy do światła naczynia i usunięciu mechanicznym zmienionej chorobowo żyły. Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu przewodowym. Cięcie wykonuje się w okolicy pachwiny, gdzie odnajduje się ujście niewydolnej żyły odpiszczelowej, podwiązuje ją i przecina. Do żyły wprowadza się stalową sondę i przywiązuje do niej koniec naczynia, a następnie usuwa się cały niewydolny odcinek. Niestety metoda ta wiąże się z dolegliwościami po zabiegu, krwiakami wchłaniającymi się czasami przez wiele tygodni i z częstymi nawrotami. Drugą z metod, którą można zastosować u większości chorych, jest leczenie falą radiową VNUS Closure Fast. Polega ona na wprowadzeniu do chorego naczynia cewnika emitującego fale radiowe bezboleśnie zamykające żyłę. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Położenie cewnika kontroluje się za pomocą ultrasonografu, a mocą, z jaką działa fala elektromagnetyczna na ścianę naczynia, steruje komputer. Dodatkowo, jeśli to konieczne, wykonując drobne nacięcia, usuwamy żylaki na udzie i podudziu. Pacjent wraca do domu już w kilka godzin po zabiegu, a następnego dnia może powrócić do swoich normalnych zajęć. Warto podkreślić, że skuteczność zabiegu wykonywanego tym sposobem jest 10-krotnie wyższa niż zabiegów tradycyjnych. Jest to metoda traktowana jako złoty standard zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych. Szczególnie zalecana jest osobom starszym i Pacjentom z obciążeniami. Jesień i zima to najlepszy czas na zajęcie się leczeniem żylaków. Warto przyjrzeć się uważnie swoim nogom i wykorzystać ten okres na wizytę u specjalisty. 4/2013 jesień blisko zdrowia 9

10 SZPITAL NASZ EKSPERT lek. med. Elżbieta Oziębło, otolaryngolog, Szpital LUX MED Przerost migdałka gardłowego u dzieci czy leczyć operacyjnie? Migdałki umożliwiają kontrolowany i bezpieczny kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, co pozwala szczególnie w wieku dziecięcym na systematyczną adaptację do środowiska. W niektórych sytuacjach mogą być również siedliskiem bakterii chorobotwórczych działających alergizująco i toksycznie. Migdałek gardłowy jest częścią układu limfatycznego. Obok migdałków podniebiennych, migdałka językowego, pasm chłonnych i grudek chłonnych tylnej ściany gardła oraz migdałków trąbkowych wchodzi w skład drogi oddechowo-pokarmowej zwanej pierścieniem Waldeyera. Od chwili urodzenia dziecka struktury jego migdałka mają kontakt z antygenami środowiska zewnętrznego, stąd też zbierające się na jego powierzchni bakterie. Rozrost tkanki limfatycznej migdałka gardłowego następuje około 6. miesiąca życia, kiedy z organizmu dziecka usuwane są przeciwciała przekazane mu przez matkę. Uaktywniają się wtedy mechanizmy obronne, a jego układ immunologiczny zaczyna działać samodzielnie. Między 3. a 7. rokiem życia migdałek gardłowy rośnie najszybciej. Dzieje się tak na skutek stałej stymulacji przez antygeny docierające do organizmu z wdychanym powietrzem, a także pod wpływem czynników infekcyjnych, alergicznych, dietetycznych, jak również predyspozycji genetycznych. Po r.ż. migdałek gardłowy ulega stopniowemu zanikaniu. Około 20. r.ż. widzimy jedynie migdałki szczątkowe. Leczenie operacyjne poprzez wykonanie adenotomii lub tonsillektomii pozwala osiągnąć dobre efekty w krótkim czasie. Funkcje migdałków Podstawową rolą migdałków jest ochrona organizmu przed patogenami środowiska zewnętrznego. Tkanki migdałka rozpoznają je, przesyłają informacje o nich do mózgu i uruchamiają mechanizmy immunologiczne. Pofałdowanie migdałka sprawia, że zwiększa się powierzchnia kontaktu z antygenami, przez co wydłuża się czas wystąpienia odpowiednich reakcji obronnych. Dzięki funkcji pełnionej przez nabłonek migawkowy migdałek gardłowy bierze udział w mechanicznym oczyszczaniu wdychanego powietrza, a antygeny transportowane są w głąb jego podścieliska. Od normy do patologii Wyróżnia się dwa rodzaje przerostu migdałka gardłowego: fizjologiczny i patologiczny. O przeroście fizjologicznym świadczy odwracalny charakter zmian 310 blisko zdrowia 4/2013 jesień

11 S Z P I TA L oraz brak objawów upośledzenia funkcji oddechowych i połykania. Z patologicznym przerostem mamy do czynienia wtedy, gdy rozrost tkanki limfatycznej pierścienia Waldeyera powoduje upośledzenie czynności innych narządów i funkcji niezbędnych do prawidłowego rozwoju. Patologiczny przerost trzeciego migdałka powoduje mechaniczne zwężenie nozdrzy tylnych i trąbek słuchowych skutkujące zaburzeniem oddychania przez nos i wentylacji jamy ucha środkowego. Przyczyny przerostu patologicznego nie są dokładnie poznane. Wymienia się przy tym czynniki m.in. związane z dziedziczeniem, hormonalne oraz indywidualne reakcje zapalne i alergiczne. Objawy i ich konsekwencje Klinicznie przerost migdałka gardłowego objawia się przede wszystkim upośledzeniem drożności nosa i zmianą toru oddychania na oddychanie przez usta w czasie czuwania i we śnie, co może powodować chrapanie i bezdechy senne. Upośledzenie drożności trąbek słuchowych może skutkować zapaleniami ucha środkowego i niedosłuchem. Innym objawem jest nosowanie tylne zamknięte ze zmianą barwy głosu. Pogorszenie drożności nosa może skutkować przewlekłym katarem połączonym ze ściekaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła, co należy odróżnić od zapalenia zatok przynosowych. Konsekwencją przerostu migdałka gardłowego są nawracające zapalenia górnych i dolnych dróg oddechowych. Dodatkowo przerost migdałka gardłowego u dzieci może być przyczyną ich nadpobudliwości, moczenia nocnego i zaburzeń wzrostu. Skuteczne leczenie Dzieci z przerostem układu limfatycznego gardła można leczyć operacyjnie. Wykonując adenoidektomię (chirurgiczne wycięcie migdałka gardłowego) i tonsillektomię (usunięcie migdałków podniebiennych), usuwa się przeszkodę utrudniającą połykanie i oddychanie. Udrożnienie nosogardła odblokowuje trąbkę słuchową, powraca zatem możliwość wentylacji ucha środkowego, następuje osuszenie jamy bębenkowej i poprawa słuchu oraz wraca możliwość prawidłowego rozwoju mowy. Poprawia się sen i kontrola ośrodkowego układu nerwowego mikcji, co skutkuje ustąpieniem moczenia nocnego. Podczas rozpoznania należy uzyskać jak najwięcej informacji o możliwych przyczynach przerostu migdałka. Potrzebne są dane o częstości występowania infekcji i ich przebiegu, a także alergiach i diecie chorego. Warto zapytać o objawy przerostu migdałka gardłowego i ewentualne Po zabiegu sen jest najlepszym sposobem na regenerację sił. Przy ustalaniu rozpoznania należy uzyskać jak najwięcej informacji o możliwych przyczynach przerostu migdałka. Potrzebne są dane o częstości występowania infekcji i ich przebiegu, alergiach, diecie. adenotomie wśród rodzeństwa i rodziców dziecka. Istotna jest ocena całokształtu obrazu klinicznego z uwzględnieniem nasilenia objawów, czasu ich trwania, okresów remisji i stosowanego wcześniej leczenia. Przy wyborze sposobu postępowania należy wziąć pod uwagę wszystkie aspekty kliniczne, nasilenie i czas trwania objawów, prawdopodobne i potwierdzone przyczyny przerostu, wyniki badań wykonanych w kierunku ewentualnych ROZMIESZCZENIE MIGDAŁKÓW W JAMIE USTNEJ migdałek gardłowy migdałek podniebienny migdałek językowy 4/2013 jesień wrodzonych i rozwojowych zaburzeń twarzoczaszki czy skutków przebytych urazów. Istotny jest też wiek chorego. Jeśli to możliwe, w pierwszej kolejności powinny być rozpoznane i wyeliminowane środowiskowe czynniki przerostu tkanki limfatycznej pierścienia gardłowego. W efektywnym leczeniu znaczenie będzie miała poprawa diety ze zrównoważeniem ilości węglowodanów, wyeliminowanie alergenów wziewnych przez czasową zmianę klimatu czy przerwa w chodzeniu do przedszkola. Należy pamiętać również o udowodnionym wpływie biernego palenia tytoniu na przerost tkanki limfatycznej nosogardła. Niełatwo jest odpowiedzieć na pytanie, jak długo trzeba czekać na efekt leczenia zachowawczego. Uporczywa terapia bywa uciążliwa dla dziecka również ze względu na przyjmowane w tym czasie leki i ich działania uboczne. Częsta nieobecność na zajęciach przedszkolnych lub szkolnych skutkuje zaległościami w nauce, pogorszeniem wyników i dodatkowym stresem. Leczenie operacyjne poprzez wykonanie adenotomii lub tonsillektomii pozwala osiągnąć dobre efekty w krótkim czasie. blisko zdrowia 11

12 PORADNIK NASZ EKSPERT lek. med. Edward Wielgołaski, Dyrektor Centrum Medycyny Lotniczej, LUX MED Warszawa Kobieta w ciąży na pokładzie samolotu Jeśli przyszła mama jest aktywna zawodowo, często podróżuje, to nie ma powodów, by rezygnowała z dotychczasowego trybu życia. Jeśli ciąża przebiega bez komplikacji, można śmiało realizować swoje plany i latać samolotami. Kobieta w ciąży powinna być jednak i tylko ze względów bezpieczeństwa traktowana jak osoba o ograniczonej możliwości poruszania się. Warto też wiedzieć, jak się przygotować do podróży, w którym trymestrze najlepiej planować wylot, gdzie usiąść w samolocie i jak zapinać pasy... Przed podróżą Chociaż nie ma żadnych ogólnych ograniczeń, jeśli chodzi o podróżowanie samolotem kobiet w ciąży, to szczegółowe zasady są indywidualnie ustalane przez przewoźnika lotniczego. Niektóre linie lotnicze wymagają, aby kobieta miała przy sobie potrójną kopię zaświadczenia od swojego położnika, że została zbadana w ciągu 72 godzin (24 godziny są preferowane) przed wylotem. Zanim przyszła mama wykupi lot, warto, by najpierw zastanowiła się nad terminem podróży. Najlepiej, by lot przypadł na drugi trymestr ciąży. Przyszłej mamie przestają już wtedy dokuczać mdłości, a u dziecka rozwinięte już są wszystkie najważniejsze organy. Ciężarna otrzymuje specjalne miejsce w samolocie, aby było jej wygodnie z dużą ilością przestrzeni wokół siebie. Siedzenie na skrzydle, na środku samolotu zapewnia najspokojniejszą podróż. Lot w zaawansowanej ciąży może się odbyć jedynie na własną odpowiedzialność pasażerki. Mając na uwadze bezpieczeństwo przyszłych matek i ich dzieci, linie lotnicze nie wpuszczą na pokład kobiet, których ciąża zbliża się ku końcowi, tj. w 36. tygodniu w przypadku ciąży pojedynczej i 32. tygodniu w sytuacji ciąży mnogiej. Przed 32. tygodniem ciąży nie są wymagane specjalne formularze. W zaświadczeniu od lekarza wystarczy zawrzeć informację o stanie zdrowia Pacjentki i o zaawansowaniu ciąży. Po 32. tygodniu ciąży należy pobrać formularz MEDIF i przesłać go co najmniej 48 godzin przed wylotem do przewoźnika, a po przesłaniu upewnić się, nawet telefonicznie, że dokument dotarł do miejsca przeznaczenia. Do lekarza położnika należy udać się nie tylko wtedy, gdy zaawansowanie ciąży wymaga posiadania pozwolenia na lot, ale również w przypadku, gdy kobieta zbliża się do daty granicznej wyznaczonej przez linię lotniczą. Jeśli ciąża rozwija się prawidłowo, lekarz wyda zaświadczenie o braku przeciwwskazań do podróży. Kiedy lot powrotny będzie odbywać się u obcojęzycznego przewoźnika, warto, aby orzeczenie lekarskie było przetłumaczone na język angielski. Na lotnisku Ponieważ w samolocie panuje niska wilgotność, warto zaopatrzyć się w butelkę niegazowanej wody mineralnej. Najlepiej kupić ją w sklepie bezcłowym, gdyż wówczas bez problemu można wnieść ją na pokład. Gdy przyszła matka decyduje się lecieć klasycznymi liniami, przy rezerwacji biletu może wybrać sobie miejsce takie, jakie jej zdaniem jest najlepsze. Powinno ono znajdować się przy przejściu. Dobrze pomyśleć Lot w zaawansowanej ciąży może się odbyć jedynie na własną odpowiedzialność pasażerki. WARTO WIEDZIEĆ Samolotem nie mogą latać noworodki, ponieważ ich pęcherzyki płucne nie są jeszcze całkowicie rozwinięte. Również niemowlęta są szczególnie wrażliwe na zmiany ciśnienia panującego w kabinie (reagują płaczem i niepokojem). Aby temu zapobiec, należy je poić butelką zwłaszcza podczas startu i lądowania. o wykupieniu priorytetowej odprawy (tanie linie). Taka usługa kosztuje od 20 do 49 zł w zależności od przewoźnika. Kobieta będzie mogła wtedy wejść jako pierwsza na pokład samolotu i wybrać wygodne miejsce. W samolocie Czas trwania podróży kobiety w ciąży nie powinien przekraczać czterech godzin. Pasażerka powinna spacerować co pół godziny w czasie spokojnego lotu oraz zginać i prostować nogi w kostkach. To pozwoli zapobiec ewentualnym kłopotom z krążeniem (zastojowi krwi w kończynach dolnych). Zapinanie pasów, choć niezbyt komfortowe dla przyszłych matek, jest obowiązkowe przy starcie i lądowaniu. Należy je zapiąć na wysokości miednicy, tak by nie uciskały brzucha. W ten sposób kobieta w ciąży będzie mogła spokojnie i co najważniejsze bezpiecznie (choćby w przypadku wystąpienia nieoczekiwanych turbulencji) odbyć podróż. 12 blisko zdrowia 4/2013 jesień

13 PORADNIK Profilaktyka w rękach pracodawcy NASZ EKSPERT dr n. med. Grzegorz Juszczyk, Dyrektor Działu Profilaktyki, Grupa LUX MED Bardzo często osoby zarządzające kadrami w firmach zadają nam pytanie: Mamy już wykupione pakiety medyczne, ale czy możemy zrobić coś jeszcze, aby zadbać o zdrowie i kondycję naszych pracowników?. W dalszych rozmowach okazuje się, że dodatkowe możliwości zadbania o zdrowie pracowników są bardzo różnorodne. Oto przykłady niektórych z nich. Pod okiem dietetyka Dieta w połączeniu z aktywnością fizyczną jest kluczowym obszarem naszego życia, który ma ważny wpływ na zdrowie. Warto zadać sobie pytanie, czy sposób, w jaki nasi pracownicy się odżywiają, może wpływać na ich wydajność w pracy? Odpowiedź oczywiście brzmi: tak. Dlatego warto ich w tym wesprzeć. Możemy zorganizować dla naszej firmy współpracę z dietetykami, którzy ocenią np. menu zakładowej stołówki, jak również codzienne nawyki żywieniowe pracowników. Zaproponowanie dietetycznego jadłospisu w menu będzie pierwszym krokiem do zdrowszego odżywiania. Nie zalecamy jednak drastycznych zmian, szczególnie na samym początku, gdyż pracownicy lubią samodzielnie dokonywać wyborów żywieniowych. Jeśli ocena codziennej diety wykaże nieprawidłowości, a grupa chętnych do zmiany nawyków będzie duża można zaprosić dietetyków na dyżury w firmie, aby pracownicy mogli skorzystać z konsultacji pozwalających im monitorować stosowanie zaleceń w czasie pracy. Ergonomia w pracy Zarówno w pracy biurowej, jak i fizycznej nasz kręgosłup oraz stawy podlegają wielu obciążeniom i napięciom. W natłoku zajęć przybieramy najwygodniejszą pozycję, niekoniecznie najzdrowszą dla naszego układ ruchu. Przyczyną późniejszych dolegliwości (bóle pleców, karku, nadgarstków) może być albo niezbyt ergonomiczny układ stanowiska pracy, albo też brak umiejętności korzystania z ergonomicznych udogodnień, takich jak regulowane krzesła biurowe czy podnośniki. Możemy zatem zaprosić do współpracy ergonomistów, którzy ocenią oba elementy. Wyniki takiej oceny pozwolą nam zmodyfikować stanowiska i/lub zaplanować odpowiednie szkolenia z umiejętności unikania nadmiernych obciążeń oraz z ćwiczeń relaksacyjnych. Dzięki takiemu podejściu zmniejszymy ryzyko pojawienia się dolegliwości bólowych i urazów. Stres pod kontrolą Stres jest naturalną reakcją organizmu na sytuację zagrożenia. Niestety, reakcja ta wyzwala się także wskutek pojawiających się w naszych głowach myśli niekoniecznie odzwierciedlających prawdziwe zagrożenie. W efekcie wiele codziennych ataków hormonów stresu jest wynikiem naszego sposobu myślenia, wyjaśniania przyczyn różnych zdarzeń i obaw o ich konsekwencje. GRUPA LUX MED Chwila relaksu dla kręgosłupa. Stres jest nieodłącznym elementem naszego życia i nie da się go uniknąć, ale można się nauczyć go ograniczyć. Osoby, które poznały mechanizmy powstawania reakcji stresowej i wypracowały skuteczne techniki redukowania napięcia, znacznie lepiej funkcjonują w pracy i w życiu codziennym, rzadziej także zapadają na różne choroby od przeziębienia po depresję. Zorganizowanie takiego szkolenia na temat stresu dla pracowników będzie dobrą inwestycją, bo jak pokazuje szereg badań brak kontroli nad stresem w miejscu pracy powoduje realne straty finansowe w firmie. Chętnie podzielimy się naszymi doświadczeniami z doradztwa i wdrażania programów prozdrowotnych w firmach. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do kontaktu: Codzienna porcja ruchu Aktywność fizyczna jest fundamentem sprawnego funkcjonowania naszego organizmu, a tymczasem mamy coraz mniej okazji do ruchu. W pracy pomagają nam maszyny, w biurach częściej siedzimy, niż chodzimy, a nowe technologie pozwalają nam załatwiać wiele spraw z poziomu kanapy. Nasz umysł na myśl o regularnej aktywności, uprawianiu sportu czy zaplanowaniu treningu po dniu w pracy szybko podsuwa wiele wymówek. A przecież w zwiększaniu ilości codziennego ruchu nie musi chodzić o zaplanowany sport jeśli mamy kłopot z mobilizacją, wystarczy poszukać angażującej nas ruchowo alternatywy. Zamiast kolejnej narady możemy przedyskutować dany temat w czasie krótkiego spaceru wokół biura. Jeden na kilka telefonów do współpracowników możemy zastąpić pójściem do tej osoby. A gdy mamy do pokonania kilka pięter wybierzmy schody zamiast windy. Kiedy idziemy po centrum handlowym, przyspieszmy kroku, aby zwiększyć obciążenie układu krwionośnego w efekcie szybciej zrobimy zakupy i będziemy miały dodatkowy trening. To tylko kilka prostych rad, jakie mogą otrzymać pracownicy w ramach programu zachęcającego do poszukiwania ruchu każdego dnia. Dodatkowo w firmie można poszukać rozwiązań umożliwiających np. dojazd do pracy rowerem. Uchwyty, daszek, prysznic są może inwestycjami, ale takimi, które się opłacają ominięcie korków i lawina endorfin po porannej przejażdżce jednośladem szybko wyzwoli w pracownikach zapał do pracy i kreatywność. 4/2013 jesień blisko zdrowia 13

14 Rak płuc cichy zabójca NASZ EKSPERT lek. med. Beata Ziemkiewicz- -Janota, Dyrektor ds. Medycznych, Polski Komitet Zwalczania Raka WPolsce od kilku lat liczba zachorowań na ten nowotwór stale wzrasta i wynosi obecnie około 23 tys. rocznie. Prawie tyle samo osób umiera w Polsce na raka płuc. Oznacza to, że choroba ta zabija więcej osób niż rak piersi, prostaty, jelita, wątroby, nerek i czerniak razem wzięte. Według Światowej Organizacji Zdrowia rak płuc jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym na świecie. Co roku stwierdza się około 1,3 mln nowych zachorowań. Tylko nie pal... Profilaktyka pierwotna obejmuje wszelkie działania, które zapobiegają rozwojowi nowotworu. Zwalczanie raka płuc polega przede wszystkim na niepaleniu tytoniu oraz na ochronie przed paleniem biernym. Jedną z metod walki z tym nałogiem jest ograniczenie lub zakaz reklamy wyrobów tytoniowych obowiązujący między innymi w Unii Europejskiej. Istnieje także obowiązek umieszczania przez producentów napisów ostrzegawczych na opakowaniach tych wyrobów. Ryzyko zachorowania na raka płuc zmniejsza się o połowę już po 5 latach od momentu rzucenia palenia, a po latach jest ono tak niskie jak u osób, które nigdy nie paliły. Bitwa z rakiem płuc wcale nie musi być przegrana. Nadzieją może stać się wczesne wykrywanie choroby, tzw. profilaktyka wtórna, polegająca na regularnym badaniu osób zdrowych, bez objawów, za to znajdujących się w tzw. grupie ryzyka. Istnieje kilka czynników ryzyka, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo zachorowania. Głównym jest palenie tytoniu. Rak ten najczęściej występuje (w 9 na 10 przypadków zachorowań) u palaczy lub osób, które przebywają w otoczeniu palących. Na przykład jeśli ktoś wypala 20 papierosów dziennie przez 40 lat, to jest około 8 razy bardziej narażony na ryzyko zachorowania na raka płuc niż osoba, która paliła 40 papierosów dziennie przez 20 lat. U biernych palaczy ryzyko zachorowania na raka płuc wzrasta o około 25% (dotyczy małżonków osób palących) i o około 17% w przypadku osób, które są narażone na przebywanie w dymie tytoniowym w pracy. Inne zagrożenia Kolejnym istotnym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka płuc jest ekspozycja na azbest. Osoby, które miały lub mają kontakt z tym materiałem i są jednocześnie palaczami tytoniu, są od 60 do 90 razy bardziej narażone na zachorowanie na raka płuc i około siedmiokrotnie bardziej zagrożone prawdopodobieństwem zgonu z powodu tej choroby w porównaniu z ogólną populacją. Innymi substancjami karcynogennymi są: niektóre gazy (np. radon), Jeśli chcesz zminimalizować ryzyko zachorowania na raka płuc, nie pal. Jeśli palisz, rzuć ten nałóg. WARTO WIEDZIEĆ Objawy, które powinny zmusić nas do pilnej wizyty u lekarza: przewlekły, utrzymujący się kaszel z odksztuszaniem wydzieliny; pojawienie się krwi w plwocinie; duszność; chrypka; utrata apetytu i spadek wagi; metale ciężkie (chrom, nikiel), paliwa (np. benzyna), spaliny silników wysokoprężnych. Czynnikiem, który może mieć wpływ na wzrost zachorowalności na raka płuc, jest zanieczyszczenie środowiska. Pewną rolę odgrywają także czynniki genetyczne. U osób, u których w rodzinie występowały przypadki raka płuc, ryzyko zachorowania jest większe. Pamiętaj o badaniach Rak płuc przebiega często w sposób bezobjawowy. Charakterystyczne objawy pojawiają się zwykle późno, dlatego rozpoznanie następuje najczęściej już w zaawansowanej fazie choroby. Zaledwie 13% zachorowań udaje się wykryć na tyle wcześnie, by można było podjąć leczenie chirurgiczne. Istnieje kilka sposobów wykrywania raka płuc. Do podstawowych metod zaliczamy: zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, badanie cytologiczne plwociny oraz bronchoskopię. U Pacjentów zagrożonych rozwojem raka płuc zaleca się stosowanie tomografii komputerowej jako metody przesiewowej, która pozwala wykryć nawet niewielkie zmiany. bóle w klatce piersiowej; płytki oddech i trudności z oddychaniem; gorączka pojawiająca się bez racjonalnego powodu; świszczący oddech; powtarzające się zapalenia oskrzeli i płuc. Sposoby leczenia Istnieją trzy standardowe metody leczenia chorych na raka płuc: leczenie chirurgiczne (operacyjne), radioterapia (napromienianie) oraz chemioterapia. W zależności od rodzaju nowotworu, stopnia rozwoju choroby, ogólnego stanu zdrowia oraz wieku chorego można zastosować jedną lub więcej z wyżej wymienionych metod. W I i II stopniu zaawansowania choroby stosuje się leczenie operacyjne oraz chemioterapię po zabiegu. W stopniu IIIA leczenie operacyjne oraz ewentualnie chemioterapię lub radioterapię przed operacją. W stopniu IIIB radioterapię, która może być ewentualnie połączona z chemioterapią. Natomiast w IV stopniu zaawansowania choroby stosujemy chemioterapię paliatywną lub tylko leczenie objawowe. W zaawansowanym niedrobnokomórkowym raku płuc chemioterapia jest metodą leczenia pierwszego rzutu. Może być stosowana zarówno z radioterapią (wydłuża przeżycie, ale zwiększa toksyczność leczenia) lub bez niej, w zależności od sytuacji chorego. Radioterapia jest metodą leczenia u chorych niezakwalifikowanych z różnych względów do operacji. W ich przypadku stosuje się radioterapię radykalną, której celem jest całkowite zniszczenie komórek nowotworowych, oraz radioterapię paliatywną, której celem jest zmniejszenie wymiarów guza i poprawa komfortu życia Pacjenta. Konsultacja: prof. dr hab. Zbigniew Wronkowski, onkolog LUX MED, Prezes Polskiego Komitetu Zwalczania Raka 14 blisko zdrowia 4/2013 jesień

15 NASI SPECJALIŚCI CURRICULUM VITAE Sebastian Zduński, specjalista fizjoterapii, Kierownik Projektu Rehabilitacja Grupa LUX MED Obok kwalifikacji potrzebne jest serce Swoje zaangażowanie zamienia w dobro Pacjentów, z którymi pracuje, a marzenie o lepszym świecie towarzyszy mu od dziecka. Czego jeszcze możemy się dowiedzieć o Sebastianie Zduńskim, Kierowniku Projektu Rehabilitacja Grupy LUX MED? Skąd pomysł, żeby zostać fizjoterapeutą? Przede wszystkim zawsze chciałem pomagać innym i zmieniać świat na lepsze. Od kiedy pamiętam, interesowałem się holistycznym podejściem do zdrowia człowieka oraz tym, jaki wpływ ma ruch i aktywność fizyczna na nasze codzienne samopoczucie. Fizjoterapia to nauka usytuowana dokładnie pomiędzy naukami medycznymi a naukami o kulturze fizycznej. Naturalnym wyborem kierunku dalszego rozwoju były studia na wydziale rehabilitacji ruchowej. Już podczas pierwszego semestru nauki przeczytałem maksymę prof. Wiktora Degi, która utwierdziła mnie w przekonaniu o właściwym wyborze: Ruch jako lek nie ma substancji ani opakowania. Substancją tego leku jest pomysł zrodzony z nauki i doświadczenia. Przekazanie go choremu wraz z osobowością i sercem czyni ten lek niezastąpionym. Sebastian Zduński z żoną Anią i synem Aleksandrem. Fizjoterapeuci to z reguły pasjonaci sportu. Czy w Pana przypadku ta reguła się potwierdza? Oczywiście, sport jest w moim życiu obecny od dawna. Już od dziecka jeżdżę na nartach, pływam, biegam, nurkuję, interesuję się sztukami walki, uprawiam nordic walking, a także jestem żeglarzem z patentem sternika jachtowego. Moim sukcesem było zdobycie pierwszego miejsca w regatach jachtów kabinowych Citizen Cup Polska organizowanych na Jeziorze Zegrzyńskim. A czy znajduje Pan czas na inne pasje? Moją obecną i najbardziej czasochłonną pasją jest wychowywanie 1,5-rocznego synka Aleksandra. W związku z tym wolnych chwil praktycznie nie mam. Pasję tę dzielę razem z moją żoną Anią, która notabene jest lekarzem, doktorem nauk medycznych w dziedzinie neurologii. Staramy się w miarę możliwości spędzać z naszym ukochanym synkiem tak dużo czasu, jak to tylko możliwe i na ile pozwalają nam obowiązki związane z pracą. Mam nadzieję, że jak syn troszkę podrośnie, będę mógł wprowadzać go stopniowo w tajniki różnych aktywności sportowych i po cichu liczę na to, że którąś z nich pokocha i będziemy mogli realizować ją wspólnie. Jest Pan członkiem zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii. Z jakimi obowiązkami wiąże się sprawowanie tej funkcji? W zarządzie głównym Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii jestem odpowiedzialny za sprawy międzynarodowe oraz kontakty z oddziałami terenowymi. Zwykle kilkanaście razy w roku spotykamy się na zebraniach w różnych częściach Polski, które najczęściej łączą się z konferencjami naukowymi związanymi z tematyką rehabilitacji i fizjoterapii. Taka działalność wymaga wielu podróży po kraju. Na szczęście z Warszawy oprócz mnie w zarządzie jest także kierownik rehabilitacji ze szpitala MSW i zwykle podróżujemy wspólnie. Aktualnie bardzo dużo prac związanych jest z koniecznością uregulowania zawodu fizjoterapeuty w Polsce. Jest to niezmiernie ważny temat, zważywszy na to, iż w większości krajów UE zawód ten jest już uregulowany. W 2002 r. ukończył studia na Wydziale Rehabilitacji Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. W 2010 r. zdał państwowy praktyczny i teoretyczny egzamin specjalizacyjny w dziedzinie fizjoterapii przeprowadzony przez Centrum Egzaminów Medycznych. Absolwent MBA. Od 2007 r. jest członkiem zarządu Oddziału Mazowieckiego Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii. W kadencji został wybrany do zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii. Od 2004 r. jest Kierownikiem Rehabilitacji w Centrum AVI, które od 2008 roku jest częścią Grupy LUX MED. Od lipca 2013 r. kieruje projektem mającym na celu ujednolicenie standardów fizjoterapii w Grupie LUX MED. Ostatnio Pańskie zaangażowanie było docenione i został Pan uhonorowany statuetką za szczególny wkład i pracę na rzecz PTF-u. Gratulujemy i pytamy, czym dla Pana jest ta nagroda? Dziękuję. Statuetka jest dla mnie podsumowaniem dotychczasowej pracy, ale przede wszystkim motorem napędowym, który stymuluje mnie do dalszych wysiłków. Mam nadzieję, że starania te będą w bezpośredni sposób przekształcały się w dobro Pacjentów, z którymi codziennie pracujemy ja i moi koledzy fizjoterapeuci nie tylko w Grupie LUX MED, ale także w całej Polsce. 4/2013 jesień blisko zdrowia 15

16

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności.

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Zdrowy tryb życia Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Wyróżnia się: Zdrowie fizyczne prawidłowe funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski kodeks walki z rakiem powstał z inicjatywy Unii Europejskiej, która już w latach 80 uznała zmagania z rakiem w społeczeństwie Europejczyków za jeden z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM Europejski Kodeks Walki z Rakiem Zawiera 11 zaleceń,, których stosowanie może przyczynić się do: zmniejszenia ryzyka zachorowania na nowotwory

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Prawidłowe oddychanie, znaczenie nosa i jego funkcje to tylko wybrane zagadnienia poruszane w ramach kampanii edukacyjnej Oddychaj przez nos, oddychaj

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem Jadwiga Zapała CHOROBY CYWILIZACYJNE Nowotwory Choroby układu krążenia Choroby metaboliczne Schorzenia układu nerwowego EUROPEJSKI

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

ZDROWIE Zasady zdrowego stylu życia NA TALERZU Poradnik dla

ZDROWIE Zasady zdrowego stylu życia NA TALERZU Poradnik dla ZDROWIE Zasady zdrowego stylu życia NA TALERZU Poradnik dla Ucznia Rodzica Nauczyciela Zdrowie człowieka to fundament, na którym opiera się całe jego szczęście i wszystkie umiejętności. Benjamin Disraeli

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych.

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych. EDUKACYJNO-INFORMACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH SKÓRY SKÓRA POD LUPĄ MATERIAŁ EDUKACYJNY DLA NAUCZYCIELI SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 2014 Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane

Bardziej szczegółowo

Już dziś rozpocznij bieg po zdrowie!

Już dziś rozpocznij bieg po zdrowie! Abonamentowa opieka medyczna Już dziś rozpocznij bieg po zdrowie! 24-h INFOLINIA MEDYCZNA Całodobowy dostęp do infolinii umożliwia: uzyskanie informacji na temat zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych,

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry.

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry. NOWOTWORY SKÓRY Nowotwory skóry są zmianami zlokalizowanymi na całej powierzchni ciała najczęściej w miejscach, w których nastąpiło uszkodzenie skóry. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracodawcy i koordynowanej opieki medycznej metodą na długofalowe utrzymanie aktywności zawodowej

Współpraca pracodawcy i koordynowanej opieki medycznej metodą na długofalowe utrzymanie aktywności zawodowej Współpraca pracodawcy i koordynowanej opieki medycznej metodą na długofalowe utrzymanie aktywności zawodowej dr n. med. Grzegorz Juszczyk Dyrektor Działu Profilaktyki Korporacyjnej Zdrowotne przecieki

Bardziej szczegółowo

Czym jest nowotwór złośliwy?

Czym jest nowotwór złośliwy? Czym jest nowotwór złośliwy? Nowotwór złośliwy-nowotwór o małym zróżnicowaniu tkanek, za to o skłonności do odrywania się komórek. Nowotwór złośliwy często jest utożsamiany z rakiem, który jest tylko jedną

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY W.S.H.E w Łodzi Kierunek Pielęgniarstwo Poziom B Mariola Krakowska Nr Albumu 42300 PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY TEMAT PRACY: UDZIAŁ PIELĘGNIARKI W PROFILAKTYCE

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1 NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK Slajd nr 1 PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT NIKOTYNIZMU NIKOTYNIZM (fr. nicotinisme) med. społ. nałóg palenia lub żucia tytoniu albo zażywania tabaki, powodujący przewlekłe (rzadziej

Bardziej szczegółowo

... data* DANE OSOBOWE. ... Telefon: * ... Imię i nazwisko: * ... Płeć: * ... Preferowane godziny kontaktu telefonicznego:

... data* DANE OSOBOWE. ... Telefon: * ... Imię i nazwisko: * ... Płeć: * ... Preferowane godziny kontaktu telefonicznego: DANE OSOBOWE........................ data*.................................................. Imię i nazwisko: *............................................... Telefon: *..................................................

Bardziej szczegółowo

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP)

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) POChP jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych z wszystkich i najczęstsza przewlekłą chorobą układu oddechowego. Uważa się, że na POChP w Polsce choruje

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci.

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. ZDROWIE definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to stan cechujący się uzyskaniem dobrego samopoczucia na poziomie fizycznym, psychicznym i

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Opieka i medycyna paliatywna

Opieka i medycyna paliatywna Lek. med. Katarzyna Scholz Opieka i medycyna paliatywna Informator dla chorych i ich rodzin Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Drodzy Pacjenci, Rodziny.

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia 2013-2016

Cykl kształcenia 2013-2016 203-206 SYLABUS Nazwa Fizjoterapia kliniczna w chirurgii, onkologii i medycynie paliatywnej. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

HPV......co to jest?

HPV......co to jest? HPV......co to jest? HPV- wirus brodawczaka ludzkiego Wirus z rodziny papillomawirusów. Szacuje się, że istnieje od 100 do 200 typów tego wirusa, które wywołują różne choroby. CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE www.profilaktyka-przasnysz.pl Profilaktyka chorób układu krążenia szansą na poprawę sytuacji zdrowotnej mieszkańców powiatu przasnyskiego w ramach Programu PL13 Ograniczanie społecznych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego ETAP I (wypełni pielęgniarka) Imię i nazwisko:... Adres:... PESEL Wzrost:...cm Wykształcenie:... Masa ciała:...kg Zawód wykonywany:... Obwód talii:...cm

Bardziej szczegółowo

dotyczących zdrowego żywienia (i nie tylko...) twojego psa i kota, które pozwolą cieszyć się ich zdrowiem i życiem przez długie lata.

dotyczących zdrowego żywienia (i nie tylko...) twojego psa i kota, które pozwolą cieszyć się ich zdrowiem i życiem przez długie lata. dotyczących zdrowego żywienia (i nie tylko...) twojego psa i kota, które pozwolą cieszyć się ich zdrowiem i życiem przez długie lata. 1. Tak jak ludzie potrzebują czasem okresowych badań kontrolnych, aby

Bardziej szczegółowo

Porady dla podróżnych

Porady dla podróżnych 1. esky.pl 2. Guide_homepage Ostatnia aktualizacja: 20.01.2016 Porady dla podróżnych Loty Bagaż Ciąża a lot samolotem Dziecko w samolocie Zwierzęta Odprawa i obsługa pasażera Zdrowie i bezpieczeństwo Ból

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Płacę składki, więc mi się należy! Nie wszystko Nie od razu Świadczeniodawca też ma obowiązki Obowiązki świadczeniodawcy

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM

WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM . WYNIKI ANKIET I TESTÓW KLAUDIA KRZYŻAŃSKA, KL.IIIF GIMNAZJUM NR14 BYTOM TESTY TESTY ROZWIĄZAŁO 140 UCZNIÓW 1.Co dostarcza organizmowi najwięcej energii? A)WĘGLOWODANY, TŁUSZCZE I BIAŁKA B)MAGNEZ,POTAS

Bardziej szczegółowo

Mój dekalog zdrowia. Konrad Stefaniak

Mój dekalog zdrowia. Konrad Stefaniak Mój dekalog zdrowia Konrad Stefaniak Spis treści 1. Sen...2 2. Stres...2 3. Dieta...3 4. Serce mięsień życia...4 5. Trening siłowy...4 6. Trening stabilizacyjny...5 7. Po treningu...6 8. Uzależnienia...6

Bardziej szczegółowo

Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Regionalny Program Przeciwnowotworowej Edukacji MłodzieŜy Szkół Ponadgimnazjalnych Celem programu

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia wpływające na. potęgowanie i umacnianie zdrowia

Zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia wpływające na. potęgowanie i umacnianie zdrowia Zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia wpływające na potęgowanie i umacnianie zdrowia 1. Odpowiedni ubiór Dzieci i młodzież powinny ubierać się odpowiednio do pogody, tak by organizm nie przegrzewał

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Kodeks Walki z Rakiem

Kodeks Walki z Rakiem Kodeks Walki z Rakiem 11 zasad Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem 1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. W krajach rozwiniętych 25-30% wszystkich zgonów z powodu nowotworów ma związek z paleniem tytoniu.

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Rodzaje zębów Zęby (łac. dens ząb, l.mn. dentes) złożone, twarde twory anatomiczne w jamie ustnej. Stanowią element układu trawienia i służą do rozdrabniania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA Jest to dowolna forma ruchu ciała lub jego części, spowodowana przez mięsień szkieletowy,

Bardziej szczegółowo

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA Szkoła nasza włączyła się do ruchu szkół promujących zdrowie. Rozpoczynając tę pracę chcemy zapytać pracowników o sprawy dotyczące ich zdrowia, samopoczucia i stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie razem z nami!

Rzuć palenie razem z nami! Rzuć palenie razem z nami! 11. Bądź przekonany, dlaczego chcesz rzucić Chcesz rzucić palenie, ale czy wiesz dlaczego? Slogan Palenie jest niezdrowe tu nie wystarczy. Aby zyskać motywację, potrzebujesz

Bardziej szczegółowo

Znaczenie zdrowego odżywiania w profilaktyce nowotworowej

Znaczenie zdrowego odżywiania w profilaktyce nowotworowej Znaczenie zdrowego odżywiania w profilaktyce nowotworowej Nasza dieta oraz sposób odżywiania jest drugą (po paleniu) najważniejszą przyczyną powstawania chorób nowotworowych. Pożywienie stanowi czynnik

Bardziej szczegółowo

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE!

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! Jesień to czas kichania, kataru, kaszlu. Nie unikniesz kontaktu z drobnoustrojami, ale możesz ograniczyć ryzyko zakażeń. Pamiętaj! Myj często ręce wodą z mydłem. Gdy kichasz

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 2 w Andrychowie. Szkoła Promująca Bezpieczeństwo Szkoła z Klasą Szkoła Odkrywców Talentów

Gimnazjum nr 2 w Andrychowie. Szkoła Promująca Bezpieczeństwo Szkoła z Klasą Szkoła Odkrywców Talentów Gimnazjum nr 2 w Andrychowie Szkoła Promująca Bezpieczeństwo Szkoła z Klasą Szkoła Odkrywców Talentów GIMNAZJUM NR 2 W ANDRYCHOWIE Od 2005 r. prowadzi klasy integracyjne Od 2005 r. realizuje Projekt Zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Nikotyna a nasz organizm

Nikotyna a nasz organizm BIULETYN Z ZAKRESU PROFILAKTYKI ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH Nikotyna a nasz organizm Podstawowe wiadomości na temat dymu tytoniowego. Biologiczne działanie wielu substancji toksycznych i rakotwórczych oraz uzależniająca

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo