ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA"

Transkrypt

1 Kampania informacyjna na rzecz promocji elastycznych form zatrudnienia Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA Zastosowania - doświadczenia Laboratorium elastycznych form zatrudnienia materiały edukacyjno - szkoleniowe Warszawa - Łódź, maj 2009r.

2 ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA Zastosowania - doświadczenia Laboratorium elastycznych form zatrudnienia materiały edukacyjno - szkoleniowe Autorzy: Piotr Kołodziejczyk Zbigniew Mączka Zbigniew Olejniczak red. Zbigniew Olejniczak PUBLIKACJA DYSTRYBUOWANA BEZPŁATNIE

3 SPIS TREŚCI Część I Elastyczne formy zatrudnienia w jednostkach samorządu terytorialnego Jak efektywniej wykonywać zadania publiczne? Wstęp 4 Ustrój samorządu a wykonywane zadania publiczne 5 Podstawy prawne zatrudnienia pracowników w jednostkach samorządu terytorialnego 6 Przegląd elastycznych form zatrudnienia 6 Doświadczenia samorządu Miasta Poznania w wykorzystywaniu elastycznych form zatrudnienia Warunki i bariery wprowadzania elastycznych form zatrudnienia w administracji publicznej Rekomendacje zastosowania elastycznych form zatrudnienia w instytucjach rynku pracy Część II 15 Praca tymczasowa jako innowacyjna forma zatrudnienia Praca tymczasowa 17 Aspekty prawne organizowania zastępstwa na stanowisku pracy Nowe tendencje w rekrutacji pracowników (w tym tymczasowych) Korzyści dla osób poszukujących pracę 22 Rodzaje umów zawieranych z agencją pracy tymczasowej 23 Kontrakt 26 Zapotrzebowanie na pracowników 29 Część III 31 Telepraca Porozumienie sprawie warunków stosowania telepracy 32 Umowa o wykorzystanie przy wykonywaniu pracy stanowiącego własność telepracownika 33 Wyliczenie proponowanego ekwiwalentu 34

4 Piotr Kołodziejczyk Poznań ELASTYCZNE FORMY ZATRUDNIENIA W JEDNOSTKACH SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO JAK EFEKTYWNIEJ WYKONYWAĆ ZADANIA PUBLICZNE? WSTĘP Powodem powołania kaŝdej organizacji jest konieczność wykonywania określonych zadań. Ludzie tworzą przedsiębiorstwa dla osiągania celów gospodarczych, jednostki wspólnot społecznych tworzą organizacje dla wypełnienia zadań publicznych, których stopień skomplikowania lub poziom koniecznych do poniesienia nakładów przekracza moŝliwości pojedynczych osób. Wspólnoty te są czasem elementem ustroju państw przybierając formę samorządu gminy, powiatu czy województwa. Czasami zaś są samoorganizującym się zbiorem obywateli zebranych wokół potrzeby zrealizowania jakiejś społecznej potrzeby. By zrealizować zadania organizacje zatrudniają pracowników. Zatrudnienie to miewa róŝne formy. Czasami, tak bywa w przypadku organizacji pozarządowych, świadczenie pracy nie jest związane z formalnym stosunkiem pracy, odbywa się na zasadzie wolontariatu. Najczęściej jednak dla wykonania zadań zatrudnia się pracowników. Dominującą formą zatrudnienia, zarówno w organizacjach gospodarczych (przedsiębiorstwach) jak i w jednostkach wspólnot samorządów róŝnych szczebli jest zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Forma ta bywa czasem niedogodna dla obu stron stosunku pracy, dla pracodawcy bywa na przykład zbyt kosztowna. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji wystąpienia silnej konkurencji na rynku dostaw usług i towarów, kiedy zaniedbanie redukcji kosztów pracy moŝe oznaczać bankructwo przedsiębiorstwa. W przypadku organizacji publicznych, problemem moŝe być brak w budŝecie wystarczających środków na zatrudnienie potrzebnych specjalistów zwłaszcza jeśli specjalista ten ma unikatową wiedzę, z której samorząd korzysta sporadycznie, w nieregularnych odstępach czasu. Często zdarza się, Ŝe pełnoetatowe zatrudnienie jest takŝe niekorzystne dla pracownika. Nierzadko bowiem młoda matka (lub ojciec) nie moŝe podjąć pracy w okresie niemowlęctwa swojego dziecka. Postawienie młodego rodzica przed koniecznością podjęcia zatrudnienia na pełen etat jest często niemoŝliwe do realizacji i w praktyce oznacza rozwiązanie stosunku pracy. W dłuŝszej perspektywie czasowej jest to niekorzystne zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika. UmoŜliwienie elastycznego łączenia opieki nad dzieckiem z jakąś formą kontynuowania kariery zawodowej daje dwojakiego rodzaju korzyści. Po pierwsze jest korzystne dla rozwoju dziecka i tworzenia się więzi rodzinnych. Po drugie, co szczególnie waŝne w czasie szybko zmieniających się wymagań kwalifikacyjnych pracowników, pozwala na ciągły rozwój zawodowy i niweluje bariery powrotu na rynek pracy. Obserwacja poziomu zatrudnienia w elastycznych formach, w krajach o wyŝszym niŝ Polska stopniu rozwoju gospodarczego i społecznego, a zwłaszcza analiza dynamiki wzrostu udziału tej formy zatrudnienia wśród ogółu pracujących, pozwala przypuszczać, iŝ formy takie będą coraz częściej wybierane zarówno przez pracodawców jak i pracobiorców. Z powyŝszych stwierdzeń wynika takŝe jasno, Ŝe elastyczne formy zatrudnienia nie są celem samym w sobie. Są one narzędziem lepszego wykonywania zadań przez poszczególne organizacje i sposobem pełniejszej realizacji ludzkich aspiracji, dlatego będą stosowane coraz powszechniej. Powinno to znaleźć odbicie w prowadzonej przez państwo polityce zatrudnienia. Postulat ten odnosi się zarówno do sfery regulacji (na przykład tworzonego prawa) jak i praktyki stosowania tej polityki przez organy państwa. Chodzi tu, na przykład, o przygotowanie instytucji publicznych, w tym instytucji rynku pracy, do ułatwiania i promowania tych form zatrudnienia na otwartym rynku pracy. 4

5 Niniejsze opracowanie ma na celu ułatwić, poprzez pokazanie konkretnych przypadków zastosowania elastycznych form zatrudnienia w samorządzie terytorialnym, przygotowanie wprowadzenia ich do praktyki instytucji rynku pracy. Wskazanie warunków, które trzeba stworzyć, by racjonalnie wprowadzać takie formy zatrudnienia, jest tu rzeczą kluczową. WaŜne jest teŝ poznanie barier wdraŝania tego typu rozwiązań. Wiedza ta winna pozwalać na przygotowanie narzędzi wprowadzania elastycznych form zatrudnienia: programów szkoleniowych dla poszukujących pracy i pracodawców lecz takŝe pracowników instytucji rynku pracy. Programów, które będą ułatwiać takie formy zatrudnienia. Jest to szczególnie waŝne w okresie kryzysu finansowego, rodzącego duŝe perturbacje na rynku pracy. Dla obu stron stosunku pracy elastyczne formy zatrudnienia mogą być szansą na przetrwanie cięŝkiego czasu. USTRÓJ SAMORZĄDU A WYKONYWANE ZADANIA PUBLICZNE Zadania specyficznego typu samorządu jakim jest Poznań - miasto na prawach powiatu - określone są przez wiele ustaw, z których szczególne znaczenie mają dwie ustawy ustrojowe. Pierwsza z nich, Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, wymienia w artykule 7 ogólną, bardzo pojemną formułę, iŝ zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W dalszej części tego artykułu wymieniony jest, w dwudziestu punktach, katalog zadań szczegółowych obejmujący sprawy: ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, lokalnego transportu zbiorowego, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych, gminnego budownictwa mieszkaniowego, edukacji publicznej, kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych, targowisk i hal targowych, zieleni gminnej i zadrzewień, cmentarzy gminnych, porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpoŝarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposaŝenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, utrzymania gminnych obiektów i urządzeń uŝyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych, polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąŝy opieki socjalnej, medycznej i prawnej, wspierania i upowszechniania idei samorządowej, promocji gminy, współpracy z organizacjami pozarządowymi, oraz współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw. Bardzo podobna jest konstrukcja Ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym, stanowiąca w art. 4. iŝ powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie: edukacji publicznej, promocji i ochrony zdrowia, pomocy społecznej, polityki prorodzinnej, wspierania osób niepełnosprawnych, transportu zbiorowego i dróg publicznych, kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, kultury fizycznej i turystyki, geodezji, kartografii i katastru, gospodarki nieruchomościami, administracji architektoniczno-budowlanej, gospodarki wodnej, ochrony środowiska i przyrody, rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposaŝenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego, przeciwpoŝarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagroŝeniom Ŝycia i zdrowia ludzi oraz środowiska, przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy, ochrony praw konsumenta, utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń uŝyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych, obronności, promocji powiatu, współpracy z organizacjami pozarządowymi. Lista zadań powiatu składa się zatem z dwudziestu dwóch elementów. Uzupełniona jest o zapisy, iŝ powiat musi wykonywać określone w innych ustawach zadania i kompetencje kierowników powiatowych słuŝb, inspekcji i straŝy, a takŝe niektóre zadania z zakresu administracji rządowej wykonywane przez powiat. 5

6 Zadania jednostek samorządu terytorialnego są, jak to często bywa w praktyce stanowienia prawa w Polsce, ustalane w sposób bardzo nieostry. Częściej zadekretowany jest obowiązek realizowania pewnego procesu niŝ efektu (mierzalnego celu), do którego ów proces ma doprowadzić. Z przepisu prawa nieraz nie bardzo wiadomo, co po przyjściu do pracy ma robić pracownik wykonujący na przykład zadanie prowadzenia polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąŝy opieki socjalnej. Dla tak określonego zadania trudno jest wprowadzić miary efektywności, zatem nie moŝna stwierdzić, jaka forma organizacji sposobu wykonywania tego zadania jest lepsza: tradycyjna, czy elastyczna. Podobnie nieostre są zapisy zadań instytucji rynku pracy. PODSTAWY PRAWNE ZATRUDNIENIA PRACOWNIKÓW W JEDNOSTKACH SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Sposób zatrudnienia pracowników w organach samorządu reguluje Ustawa z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.). Zgodnie z tymi przepisami (art. 4.) pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie wyboru (np. wójt burmistrz, lub prezydent miasta), powołania (np. zastępca wójta, burmistrza, prezydenta miasta) lub umowy o pracę - pozostali pracownicy samorządowi. Przepis ustawy wskazuje zatem jasno, iŝ zasadnicza część personelu urzędów administracji samorządowej zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę. Na szczęście polski kodeks pracy w niektórych zapisach zaczął pozwalać na wykorzystanie elastycznych form zatrudnienia. Barierą wprowadzania niektórych typów elastycznych form zatrudnienia jest natomiast konieczna do stosowania procedura konkursów na wolne stanowiska. PRZEGLĄD ELASTYCZNYCH FORM ZATRUDNIENIA W literaturze przedmiotu istnieją róŝne definicje i róŝne klasyfikacje typów elastycznych form zatrudnienia. W tym miejscu ograniczono się do podania tych tylko, które są stosowane w Urzędzie Miasta Poznania. Dość często w poznańskim samorządzie stosowane są terminowe umowy o pracę. Wśród form zatrudnienia zawartych w tej grupie najbardziej powszechne, to: umowa na czas określony, umowa na czas wykonywania określonej pracy, umowa na czas zastępstwa i umowa na okres próbny. Stosowanie wszystkich wymienionych typów umów określone jest ściśle przez kodeks pracy, do którego często odwołują się rozwiązania zapisane w ustawie o pracownikach samorządowych. Stosowane są takŝe elastyczne systemy czasu pracy takie jak: zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy, zadaniowy system czasu pracy i system skróconego tygodnia pracy Wprowadza się do praktyki samorządu umowy cywilnoprawne niemające znamion stosunku pracy. Tak naleŝy rozumieć przypadki, gdy wykonywana praca jest pracą określonego rodzaju, jest wykonywana osobiście, lecz nie pod kierownictwem pracodawcy, lub w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę i za wynagrodzeniem. Specyficzną formułą tego typu zatrudnienia jest powierzenie wykonania zadania (osobie fizycznej bądź prawnej), zwane outsourcingiem. DOŚWIADCZENIA SAMORZĄDU MIASTA POZNANIA W WYKORZYSTYWANIU ELASTYCZNYCH FORM ZATRUDNIENIA W samorządzie Miasta Poznania sposób dojścia do zastosowania elastycznych form zatrudnienia wiódł róŝnymi drogami. Zawsze jednak początkiem drogi było stawianie sobie rozlicznych pytań przez osoby kierujące poszczególnymi obszarami. Stawianie takich pytań jest bardzo waŝne, bowiem wprowadzenie elastycznych form często wymaga odrzucenia tego co łatwe, czyli tego, co było dotąd, 6

7 często od lat. Oznacza gotowość do podjęcia ryzyka zmiany. Z punktu widzenia kierującego jakimś obszarem konieczne są zawsze dwa pytania. Pierwsze: co jest istotą zadania, które stoi przede mną? Drugie: jak lepiej (taniej) wykonywać powierzone mi zadania publiczne? Dopiero w niektórych odpowiedziach na te pytania pojawia się teza o potrzebie wprowadzenia elastycznych form zatrudnienia. Jak lepiej i taniej wykonywać zadania publiczne samorządu? Charakterystycznymi przykładami takiego podejścia jest reakcja na dwa odmienne problemy zgłaszane kierownictwu gospodarstwa pomocniczego Urzędu Miasta Poznania POZSERWIS. Pierwszy z tych problemów dotyczył jakości utrzymania porządku w siedzibie miejskiej administracji. Klienci i urzędnicy wielokrotnie skarŝyli się na jakość sprzątania magistrackich pomieszczeń. Mimo remontów budynków poprawiających jakość powierzchni podłóg (ułatwiających utrzymanie ich w czystości), mimo inwestycji w coraz lepsze urządzenia i środki czystości wspomagające proces sprzątania, mimo coraz bardziej wyrafinowanych systemów raportów o jakości świadczonej pracy, efekty nie były zadowalające. Dopiero przekonanie kierownictwa POZSERWIS, Ŝe potrzebne jest odmienne podejście, skupienie się nie na procesie sprzątania, a na jego efektach przyniosło dobry skutek. W opracowanej specyfikacji istotnych warunków zamówienia publicznego zawarto wymogi jakościowe, od spełnienia których zaleŝała zapłata za sprzątanie pomieszczeń Urzędu. Nie róŝniły się one od tych, których nie potrafiono wyegzekwować od znanych od lat, zatrudnionych w Urzędzie Miasta sprzątaczek. Co więcej, wiele z tych sprzątaczek znalazło zatrudnienie w zwycięskiej firmie. Wtedy teŝ okazało się, Ŝe ustanowione przed laty, dziś juŝ nieobowiązujące, normy powierzchni sprzątania dla jednego pracownika mogą być znacząco większe. WaŜne okazały się efekty ekonomiczne. Okazało się, Ŝe za sprzątanie o lepszej jakości Urząd Miasta Poznania płaci mniej! Sukces tego projektu zmiany skłonił do przyjrzenia się innym obszarom działalności magistratu. Zaczęto się zastanawiać nad funkcjonowaniem kolumny transportowej. Zlecona została analiza kosztów systemu wewnętrznego transportu między róŝnymi lokalizacjami rozproszonego na terenie Urzędu Miasta Poznania. Pierwsza konstatacja nikt nie znał rzeczywistych kosztów funkcjonowania tego systemu. Powodem była klasyfikacja budŝetowa. W róŝnych pozycjach budŝetu księgowano koszty wynagrodzeń i ich pochodnych (fundusz płac), w innych koszt zakupu pojazdów (środki inwestycyjne amortyzacji w administracji się nie liczy!), jeszcze w innych pozycjach, jako wydatki bieŝące: zakup paliwa, ubezpieczeń, czy niezbędnych napraw. Odniesienie tych zagregowanych kosztów do liczby faktycznie przejechanych kilometrów pokazało, o ile droŝsze jest przejechanie kilometra samochodem z własnej kolumny transportowej od usług zamówionej przez telefon taksówki. Stawki uzyskane w przetargu publicznym i efekt redukcji zbędnych w tej formie zorganizowania zadania przewozu osób i poczty powrotów do bazy poprawiły spodziewany wynik finansowy zmiany. Wystarczyła zmiana sposobu myślenia o zadaniu postawionym przed gospodarstwem pomocniczym: dostarczenie w zadanym czasie przesyłek. WaŜny, rzecz jasna, był takŝe sposób dokonania tej zmiany. W przedstawionym przypadku kaŝdy z pracowników kolumny transportowej dostał przynajmniej trzy propozycje pracy: w Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym lub w wybranych korporacjach taksówkowych. Ciekawym przypadkiem wdroŝonym takŝe w gospodarstwie pomocniczym Urzędu Miasta Poznania POZSERWIS był przypadek odwrotny do dwóch omówionych powyŝej rozwiązań outsourcingu. Mowa o zmianie sposobu doręczania mieszkańcom korespondencji urzędowej za dowodem doręczenia. Z uwagi na ogromną liczbę takich, wymaganych prawem, przesyłek (blisko 700 tysięcy rocznie) i wysokie koszty tych przesyłek, pobieranych przez działającą w warunkach monopolu Pocztę Polską, podjęta została decyzja o stworzeniu własnej słuŝby doręczycieli. Poznański samorząd zatrudnił ponad dwudziestu gońców, którzy zatrudnieni zostali w formie elastycznej zarówno jeśli chodzi o czas pracy jak i sposób zapłaty. Zatrudnienie ma charakter umowy o pracę. Wymagany czas pracy dotyczy wyłącznie godzin odbioru korespondencji z Urzędu. W czasie tej wizyty gońcy rozliczają się takŝe z korespondencji doręczonej poprzedniego dnia. Pozostały czas pracy i sposób jego wykorzystania zaleŝy od indywidualnego planu pracy tworzonego samodzielnie przez gońca, z uwzględnieniem zasady, Ŝe przynajmniej jedna z trzech prób doręczenia kaŝdej z przesyłek musi mieć miejsce 7

8 w godzinach popołudniowych lub wieczornych. Elastyczny system wynagrodzeń sprzyja wysokiej efektywności systemu dostarczania korespondencji. Wynagrodzenie gońców składa się z dwóch części: stałej, w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, wypłacanego za poprawne wykonanie wszystkich czynności administracyjnych i dostarczenie określonej liczby przesyłek w miesiącu. Wynagrodzenie uzupełnione jest zryczałtowaną kwota za kaŝdą przesyłkę ponad ustalony poziom minimalny. Tak więc moŝna powiedzieć, Ŝe system zatrudnienia gońców w gospodarstwie pomocniczym Urzędu Miasta Poznania POZSERWIS ma cechy zadaniowego czasu pracy lub umowy prowizyjnej. Nie podejmowano dotąd wysiłków w celu przypisania stworzonemu systemowi zatrudnienia i wynagradzania gońców odpowiedniej teoretycznej terminologii. Dla kierujących miastem waŝne było, Ŝe urzędowa korespondencja dostarczana jest lepiej i znacznie taniej niŝ dostarczał ją monopolista. Dość podobny, do przedstawionego powyŝej, jest system zatrudnienia i wynagrodzenia poborców podatkowych pracujących w strukturach Urzędu Miasta. Innym problemem, często spotykanym w samorządach, zwłaszcza po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, jest konflikt między istniejącą strukturą organizacyjną, dzielącą organizację wedle zadań rutynowych, a koniecznością zrealizowania jednorazowego projektu, często wkraczającego w obszary działania istniejących struktur. Rozwiązanie tego konfliktu moŝliwe jest wyłącznie dzięki elastycznym formom zatrudnienia, pozwalającym na łączenie zadań rutynowych (realizowanych w strukturze organizacyjnej Urzędu Miasta) z zadaniami dodatkowymi wykonywanymi (i opłacanymi) w ramach struktur projektowych. W praktyce oznacza to, najprościej mówiąc, Ŝe pracownik wykonuje swoje dotychczasowe obowiązki w ramach stosunku pracy i wynikającego z tego stosunku wynagrodzenia. Zadania dodatkowe, związane z projektem wykonywane są w formie zadaniowej, płatnej po osiągnięciu kolejnych kamieni milowych projektu. Tak był na przykład realizowany w Poznaniu projekt Strefy rekreacji dziecięcej, zrealizowany w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i przedstawiany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego jako przykład dobrej praktyki 1. Przypadkiem najbardziej charakterystycznym dla zilustrowania skali problemu jest realizowany obecnie przez Urząd Miasta Poznania projekt Poznańskiej Elektronicznej Karty Aglomeracyjnej (PEKA). Projekt ten narusza wiele ustalonych dotąd kanonów: realizowany jest na terenie siedemnastu autonomicznych gmin, wprowadza nowe funkcjonalności w komunikacji zbiorowej, zastrzeŝonej dotąd do kompetencji pojedynczych przewoźników. Wkracza w systemy rozliczeń za płatności komunikacyjne będące domeną słuŝb finansowych. Jest wreszcie projektem wymagającym bardzo wysokich kompetencji w dziedzinie systemów kart elektronicznych specjalistów tego rodzaju Miasto Poznań dotąd nie zatrudniało. Projekt PEKA jest uznany przez władze województwa Wielkopolskiego jako kluczowy na jego wykonanie przeznaczono ponad 8 milionów euro. JuŜ w fazie przygotowywania pilotaŝu okazało się, Ŝe kierownik projektu potrzebuje bardzo specyficznych informacji, których udzielić mogą wyłącznie pracownicy róŝnych komórek organizacyjnych. Dla tych pracowników realizacja projektu PEKA nie jest priorytetem oni maja swoje zadania, z których są rozliczani. Ponadto dzielenie się wiedzą, której byli dotąd wyłącznymi gestorami, subiektywnie osłabia ich pozycję w organizacji. Dlatego realizacja takich projektów w zhierarchizowanej strukturze organizacyjnej wymaga elastycznego podejścia, takŝe zastosowania elastycznych form zatrudnienia. Kolejnym przypadkiem, w którym doświadczenia samorządu Miasta Poznania wydają się być ciekawe, takŝe z uwagi na sferę działania, jest zrealizowany projekt integracji w jednej instytucji wszystkich świadczeń wypłacanych przez gminę na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Przepisy często narzucają sposób wykonania jakiegoś zadania. Na przykład wprowadzeniu świadczeń pomocy materialnej uczniom towarzyszył zapis, Ŝe obowiązku tego nie moŝe wykonywać ośrodek pomocy społecznej 2. Podobny zapis towarzyszył teŝ przepisom przywracającym Fundusz Alimentacyjny. Obserwowaną w wielu samorządach zasadą było przydzielanie zadania do właściwej branŝowo komórki Urzędu (odpowiednio do Wydziału Oświaty czy Wydziału Spraw Społecznych). Rozwiązanie to rodziło mnóstwo problemów. Dlatego samorząd Miasta Poznania utworzył jednostkę budŝetową Poznańskie Centrum Świadczeń, która odpowiedzialna jest za wypłatę wszystkich świadczeń zabez- 1 Mechanizmy Rozwoju Polski, Krajowy Punkt Kontaktowy MRR, ISBN: Art. 90m ust.2 Ustawy o systemie oświaty. 8

9 pieczenia socjalnego: dodatków mieszkaniowych, pomocy materialnej uczniom, zaliczek alimentacyjnych czy świadczeń rodzinnych. Dzięki takiemu rozwiązaniu nastąpiła bardzo wygodna dla klientów integracja usług, pozwalająca w jednym miejscu załatwić wszystkie sprawy związane z wypłatą świadczeń, bez konieczności dostarczania do róŝnych komórek organizacyjnych tych samych dokumentów. Rozwiązanie to jest takŝe korzystne dla samorządu, pozwala bowiem na większą elastyczność wykorzystania zasobów pracy. Regułą bowiem było, Ŝe terminy wydawania decyzji o wypłacie róŝnych świadczeń przypadały na rocznicę wprowadzenia aktu prawnego. Szczyty nasilenia pracy związanych z róŝnymi świadczeniami przypadały więc na róŝne okresy. Nowe rozwiązanie organizacyjne daje takŝe korzyści pracownikom: większa jest uniwersalność pracy dzięki czemu ciekawsza, mniej monotonna. Dzięki integracji procesu gromadzenia danych nastąpiła znacząca redukcja pracochłonności. Elastyczne formy zatrudnienia w trosce o pracownika! PowyŜsze przykłady pokazywały podejście do wdroŝenia elastycznych form zatrudnienia motywowane korzyściami dla pracodawcy. Warto pokazać, Ŝe przyjęty sposób podejścia do zagadnienia poprzez stawianie sobie pytań o powody obserwowanych niesprawności organizacji pozwala dostrzec teŝ takie, które leŝą w interesie pracownika. WaŜne jest, iŝ w Urzędzie Miasta Poznania takie obserwacje prowadzone są w sposób systemowy. Od roku 2005 miasto szczyci się wdroŝonym, jako pierwszy urząd w Polsce, standardem Investors In People. Standard Investors in People (IIP) jest narzędziem zarządzania, zbiorem zasad pomagających poprawiać efektywność organizacji poprzez wyznaczanie poziomu realizacji dobrych praktyk w zakresie rozwoju kapitału ludzkiego. Opiera się on na trzech podstawowych zasadach: planowaniu (ang. plan) w celu rozwijania strategii poprawy wyników organizacji, działaniu (ang. do) w celu poprawy wyników organizacji, ocenie (ang. review) w celu oszacowania wpływu podejmowanych działań na wyniki organizacji. Zasady te opisane są przez 10 wskaźników. Poszczególnym wskaźnikom przyporządkowane są odpowiednie dowody na ich osiąganie. Standard ten został opracowany w 1990 roku w Wielkiej Brytanii przez National Training Task Force (Grupę Zadaniową ds. Krajowego Systemu Szkolenia) we współpracy z czołowymi brytyjskimi firmami, organizacjami zawodowymi i pracowniczymi takimi, jak: Brytyjska Konfederacja Przemysłu (Confederation of British Industry), Kongres Związków Zawodowych (Trade Union Congress) oraz Instytut Kadr i Rozwoju (Chartered Institute for Personnel and Development). Obecnie standard IIP spełnia ponad 40 tys. organizacji (30% wszystkich zatrudnionych w Wielkiej Brytanii). Rząd brytyjski upatrywał we wdraŝaniu standardu źródła poprawy stanu gospodarki i funkcjonowania jednostek administracji publicznej, co zostało potwierdzone w praktyce. Doświadczenia wdroŝeniowe czołowych firm ze wszystkich sektorów gospodarki Wielkiej Brytanii były bardzo pozytywne i standard został upowszechniony w wielu krajach, m.in. w Japonii, Szwajcarii, Meksyku, Australii, Francji. Wśród wielu działań systemowych, podejmowanych w Urzędzie Miasta Poznania, w ramach standardu IIP są teŝ takie, które badają opinie pracowników na temat postawy pracodawcy. Zbieranie takich informacji nie tylko poprawia kulturę organizacji. Pozwala takŝe na zidentyfikowanie wielu zagroŝeń związanych z najbardziej wartościowym zasobem kaŝdego przedsiębiorstwa kapitałem ludzkim. Okresowe oceny pracownicze (w tym takŝe te dotyczące przełoŝonych), czy analiza powodów dobrowolnych odejść z pracy, pozwalają ograniczyć utratę wartościowych pracowników. NaleŜy pamiętać, Ŝe w prawdziwie efektywnej firmie zadowolone musza być dwie grupy ludzkie: klienci i pracownicy! 9

10 Najtrudniejsze są pytania, na które nie ma łatwych i przyjemnych odpowiedzi: dlaczego od nas odchodzą pracownicy? Czy zawsze poziom wynagrodzeń jest jedynym powodem? A moŝe zła jest atmosfera w pracy? Czy moŝe pracownik ma kłopoty poza miejscem zatrudnienia? Z doświadczeń Urzędu Miasta Poznania wynika, Ŝe często dla poprawy sytuacji pracownika wystarczy zmiana godzin pracy. W Regulaminie Pracy Urzędu Miasta poznania wprowadzono zasady dobowego rozliczania czasu pracy pozostawiając Sekretarzowi Miasta prawo udzielania zgody na odstępstwa od godzin rozpoczynania pracy zawartych w regulaminie. W takiej duŝej społeczności, jaką tworzy Urząd Miasta (około pracowników) okazuje się, ile jest nietypowych sytuacji związanych z funkcjonowaniem komunikacji zbiorowej, zmiennymi godzinami szczytów komunikacyjnych, dostępnością przedszkoli, problemami zdrowotnymi w rodzinie itp. W 2008 roku z indywidualnego rozkładu czasu pracy korzystało 51 osób, co stanowi około 3,6% ogółu pracowników. Zmiana godzin pracy nie stanowi problemu dla większości komórek organizacyjnych Urzędu. Pewne kłopoty trzeba przezwycięŝać tam, gdzie treścią pracy jest bezpośrednia relacja z klientami: na przykład w komórkach zajmujących się ewidencją ludności, dowodami osobistymi czy rejestracja pojazdów. Lecz takŝe tam kierownicy liniowi wiedzą, Ŝe te najczęściej przejściowe powody konieczności zastosowania elastycznego czasu pracy miną, zaś wartościowy i zadowolony pracownik zostanie. Dlatego dzielą procesy obsługi na front-office wymagające bezpośredniego kontaktu z klientem w godzinach pracy Urzędu i na działania wspierające w back-office, które mogą być wykonane nieco później. Czasem stosowana jest takŝe rotacja pracy: pracownicy część pracy wykonują obsługując klientów przez cztery godziny, pozostałe cztery pracując na zapleczu. Takie rozwiązanie pozwala nie tylko na wdroŝenie ruchomego czasu pracy w komórkach liniowych. Pozwala takŝe na urozmaicenie tej często stresującej pracy. Z tak rozumianej rotacji pracy korzysta w Urzędzie Miasta Poznania kilkadziesiąt osób, stanowiących blisko 5% ogółu zatrudnionych. Dobre rezultaty dla racjonalnego gospodarowania zasobami pracy urzędników dają na przykład udogodnienia dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii. Przykładowo, uruchomione w 2006 roku interaktywne wydawanie odpisów aktów stanu cywilnego powoduje, Ŝe wypełniony formularz internetowy wniosku opłacony przelewem lub kartą płatniczą moŝe być przetworzony na poŝądany przez klienta dokument w dowolnym czasie, na przykład, gdy urząd jest dla klientów zamknięty. O tym jak znaczące są liczby korzystających z usług e-administracji świadczy fakt, Ŝe od połowy 2003 roku zgłoszenie działalności gospodarczej (lub jej zmianę) zgłosiło w Urzędzie Miasta Poznania ponad osób. Liczba ta pokazuje, jakie są moŝliwości elastycznego dostosowania czasu pracowników, przy zachowaniu wysokiej jakości usług dla klientów. Podobny problem, lecz często niemoŝliwy do załatwienia wyłącznie dzięki bardziej elastycznemu podejściu do czasu rozpoczynania pracy, stwarza macierzyństwo. Rocznie, przeciętnie blisko sto urzędniczek przebywa na urlopie macierzyńskim, wychowawczym lub korzysta ze związanych z ciąŝą zwolnień lekarskich. Dla wielu urlopowanych pełen wymiar czasu pracy to zbyt wiele, zwłaszcza w pierwszym roku po urodzeniu dziecka. Pozostawanie bez zatrudnienia przez cały czas urlopu wychowawczego rodzi problem powrotu do pracy. Powodem jest szybko zmieniające się prawo (na przykład wielokrotne w kaŝdym roku nowelizacje prawa zamówień publicznych) powodujące, Ŝe po powrocie z urlopu macierzyńskiego pracownica Biura Zamówień Publicznych nie jest w stanie samodzielnie przygotować, zgodnej z aktualnym stanem prawnym, specyfikacji istotnych warunków zamówienia publicznego. Dlatego waŝne są elastyczne formy zatrudnienia w okresie urlopu macierzyńskiego. Do takich form naleŝy zadaniowy czas pracy. WaŜne jest, aby praca została wykonana, nie zaś konkretne godziny wykonywania tej pracy. W przypadku pracownic z Biura Zamówień Publicznych oznacza to konieczność rzetelnego szacowania pracochłonności poszczególnych czynności związanych z przygotowaniem zamówienia publicznego. W administracji szacowanie pracochłonności nie ma długiej tradycji, dlatego wprowadzanie takich rozwiązań jest trudne. Doświadczenia Miasta Poznania z tą formą elastycznego zatrudniania nie są jeszcze szczególnie bogate. Kolejnym doświadczeniem z elastycznymi formami zatrudnienia w Urzędzie Miasta Poznania jest praca w niepełnym wymiarze czasu pracy. Taka forma zatrudnienia, dotycząca ok. 50 pracowników (4% 10

11 ogółu zatrudnionych), wybierana jest z dwóch powodów. Czasem z inicjatywą występuje pracownik. Powodem najczęściej są problemy zdrowotne lub rodzinne, macierzyństwo, organizacja czasu pracy współmałŝonka. W zasadzie Urząd Miasta Poznania nie odrzuca takich propozycji. Doświadczony i wydajny urzędnik po pewnym czasie wraca na pełen etat. W czasie pracy w niepełnym wymiarze pracy waŝne jest, by wprowadzać na zwolnioną część etatu inną osobę, często bez doświadczenia. Osoba taka w pierwszym okresie zadowala się niŝszą płacą, a tak zaoszczędzona część funduszu płac wystarcza na przygotowanie nowego pracownika, który będzie w stanie zastąpić osobę odchodzącą na emeryturę, czy wybierającą inne miejsce pracy. Czasami stroną inicjującą zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy jest Urząd Miasta. Dzieje się tak na przykład w okresach spiętrzeń pracy. Dla przykładu, kaŝdy kolejny koniec roku przynosił gigantyczny wzrost liczby osób zamierzających wymienić tracący waŝność dowód osobisty. Dla rozwiązania problemu z utrzymaniem standardu obsługi mieszkańców zatrudnialiśmy dodatkowych pracowników najczęściej w niepełnym wymiarze czasu pracy. PrzewaŜnie byli to emerytowani pracownicy Urzędu, znający procedury i oprogramowanie wspierające pracę wydawania dowodów osobistych, posiadające stosowne certyfikaty. Dla osób tych, kilkumiesięczna praca w niepełnym wymiarze pracy była korzystna, gdyŝ nie niosła za sobą konieczności zawieszania emerytury. Dla Urzędu Miasta zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu było takŝe bardzo waŝne, pozwalało bowiem otworzyć biura w soboty, zatrudnić dodatkowe osoby w godzinach dobowych szczytów napływu klientów, czy wydłuŝyć czas pracy urzędu. Jak usuwać bariery dostępu do pracy dla potencjalnych pracowników? Ciekawym doświadczeniem z elastycznymi formami zatrudnienia jest uruchomiony w Urzędzie Miasta Poznania, w styczniu 2009 roku call-centre. W komórce tej zatrudniono na stanowiskach brokerów informacji prawie wyłącznie osoby niepełnosprawne. Osoby te mają z definicji inny dobowy wymiar czasu pracy, większy wymiar urlopu. Ale nie czas pracy jest wyróŝnikiem elastyczności zatrudnienia w tej komórce, mimo Ŝe 1/3 brokerów informacji z własnego wyboru pracuje na pół etatu. Jest nim w pierwszym rzędzie proporcja czasu pracy i szkolenia wewnętrznego. MoŜna przyjąć, Ŝe dwie trzecie wymiaru czasu pracy poświęcone jest na kontakty z klientami, zaś pozostały czas na szkolenie: analiza nagrań własnych rozmów, zapoznawanie się z bazami wiedzy nowych, dołączanych obszarów informacji o urzędzie, zapoznawanie się ze zmienionymi wskutek zmian prawa procedurami. W call centre stosowana jest takŝe swoista rotacja pracy. Co jakiś czas brokerzy informacji wykonują inne zadania: uzupełnianie bazy danych (adresowych, telefonicznych, dostępności) o lokalach wyborczych, badania ankietowe na przykład poziomu satysfakcji klienta, testy stron internetowych w zakresie ich dostępności dla osób niepełnosprawnych, np. słabo widzących. WaŜnym aspektem takiego podejścia do tworzenia call-centre było stworzenie kilkunastu miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych, w obszarze zwanym white collar Nie jest to częsta oferta pracy dla osób z deficytami zdrowotnymi. Dla porządku warto podać takŝe, choć nie jest to najbardziej istotne, iŝ całość kosztów utworzenia omawianej placówki pokrył państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zaś dokonywane przez Urząd Miasta Poznania wpłaty na ten fundusz z tytułu osiągania niŝszego niŝ 6% wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych zostały znacząco zmniejszone o kwotę porównywalną z kosztem wynagrodzeń pracowników call-centre.. Ciekawym doświadczeniem Urzędu Miasta Poznania jest program staŝy studenckich. Podstawowym celem tej formy zatrudnienia, z której corocznie korzysta około 200 osób, jest umoŝliwienie studentom zdobycie doświadczeń zawodowych w obszarach zbliŝonych do kierunku studiów. Studenci zatrudniani są w drodze otwartego konkursu w niepełnym wymiarze czasu pracy najczęściej na pół etatu, najczęściej na okres trzech miesięcy. Wielu z nich, po ukończeniu studiów wraca do pracy w Urzędzie Miasta. W ciągu pięciu lat trwania programu z studentów uczestniczących w programie zatrudnionych zostało 160. MoŜna zatem powiedzieć, Ŝe program staŝy studenckich jest formą elastycznego 11

12 zatrudniania zbliŝoną do metody rekrutacji try & hire lub zatrudnienia na próbę. Takie zatrudnienie na próbę jest zresztą powszechną praktyką stosowaną w Urzędzie Miasta Poznania, nie tylko w odniesieniu do absolwentów. Regułą jest przyjmowanie do pracy na czas określony, przewaŝnie na trzy miesiące. WARUNKI I BARIERY WPROWADZANIA ELASTYCZNYCH FORM ZATRUDNIENIA W ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Warunki wprowadzania elastycznych form zatrudnienia Za aksjomat moŝna przyjąć stwierdzenie, iŝ elastyczne formy zatrudnienia mają szansę pojawienia się jakie trwałe zjawisko na rynku pracy tylko wtedy, gdy ich zastosowanie da równowagę korzyści dla pracodawcy i pracownika. Z tego załoŝenia wypływa konieczność wprowadzenia określonej formy oceny opłacalności (rozumianej jako relację nakłady-efekty), realizowanych przez administrację publiczną procesów. W polskiej administracji publicznej takich pomiarów, co do zasady się nie robi. Warunkiem koniecznym wprowadzania elastycznych form zatrudniania jest zatem stosowanie odpowiednich narzędzi zarządzania (np. zarządzanie przez cele) i technik pomiaru efektów i kosztów (np. księgowość zarządcza). Dotyczy to oceny zwłaszcza procesów outsourcingu. Dla wielu form elastycznego zatrudnienia (np. zatrudnienie w niepełnym wymiarze) stosowanie takich narzędzi nie jest konieczne, choć bywa przydatne. Raczej trudno wyrazić przekonania, aby potrzebne było wprowadzenie prawnego obowiązku dokonywania takich pomiarów w drodze ustawy, czy rozporządzenia. Wystarczy jasne wytyczanie celów organizacji i managerskie liczenie kosztów osiągania tych celów. W tym celu wystarczy rozpowszechnienie dobrych praktyk, których w świecie jest sporo. Wzorcami, które pojawiły się w ostatnich dwudziestu pięciu latach, na początku w USA, później takŝe w innych krajach, są rozwiązanie nazywane w literaturze New Public Management (NPM), czyli model usprawnienia sektora publicznego dzięki przyjęciu rozwiązań wypracowanych w sektorze prywatnym. ZałoŜeniem tego podejścia do wykonywania zadań publicznych jest wprowadzenie do sektora publicznego elementów konkurencji i systemu bodźców (zachęt), uzaleŝniających dochody urzędników od osiąganych wyników, a takŝe stosowanych w biznesie sposobów zarządzania. W wielu przypadkach takie metody moŝna stosować w Polsce w obecnym porządku prawnym. Warunkiem koniecznym wprowadzania takich form zatrudniania w administracji publicznej jest decentralizacja sposobów zarządzania w organizacji. Chodzi na przykład o to, by zostawić w komórce organizacyjnej, w której powstaje vacat, oszczędności funduszu płac. Trzeba teŝ pozwolić kierownikom tych komórek, by mogli samodzielnie zdecydować, czy chcą zatrudnić w miejsce osoby odchodzącej na urlop macierzyński i wychowawczy nowego pracownika na zastępstwo, czy rozdzielić zadania i płacę nieobecnego pracownika między pozostałych pracowników danej komórki. Dość zaskakująco często w Urzędzie Miasta wybierane jest zatrudnianie na zastępstwo (w roku 2008 było tak zatrudnionych 62 pracowników stanowiących 4,4% ogółu zatrudnionych) wobec siedmiu przypadków rozdzielania zadań osoby długotrwale nieobecnej między pozostałych pracowników. Bariery wprowadzania elastycznych form zatrudnienia Podstawowe bariery stanowi system prawny. Dla przykładu, przepisy art Kodeksu pracy utrudniają dostosowanie godzin pracy urzędów do potrzeb klientów wprowadzając kontrowersyjną definicję dobowego czasu pracy. Inny problem rodzą wymogi Ustawy o pracownikach samorządowych. Wprowadzony tymi przepisami obowiązek naboru w trybie konkursowym ogranicza zatrudnianie w wielu dostępnych dla prywatnych pracodawców formach. Inna rzecz, Ŝe otwarty nabór to nieusuwalny wymóg słuŝby cywilnej w kaŝdym z cywilizowanych krajów europejskich. 12

13 Podobne ograniczenia wprowadza teŝ ustawa o zamówieniach publicznych. Utrudnia ona korzystanie z agencji pracy tymczasowych w przypadkach nagłych zdarzeń. Trzeba bowiem przeprowadzić długotrwałą procedurę wyboru dostawcy usług, a reagować trzeba natychmiast. Dlatego łatwiej jest przesunąć pracowników wewnątrz własnej struktury, nawet kosztem opóźnienia realizacji niektórych zadań. Istnieją takŝe bariery mentalne. Do takich naleŝy zatrudnianie na zastępstwo w otoczeniu wyŝszych rangą urzędników miejskich, którzy nie godzą się na zatrudnienie na stanowiskach sekretarek w czasie planowanych letnich urlopów osób z zewnątrz, zarówno w postaci umowy na zastępstwo, jak i za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej. Sekretarka ma być swoja czyli rekrutować się spośród pracowników urzędu. Istotna jest takŝe bariera rynkowa. Niektóre elastyczne formy zatrudnienia wprowadzać moŝna tam, gdzie otwarty rynek pracy lub usług jest wystarczająco głęboki. Prawdopodobnie zatem doświadczenia z Poznania nie będą mogły być w pełni przeniesione do niektórych znacznie mniejszych miejscowości. Elastyczne formy zatrudnienia w poznańskim samorządzie - synteza Polska nie jest obszarem, na którym elastyczne formy zatrudnienia są szczególnie popularne. Polacy preferują pełnoetatowe zatrudnienie na czas nieokreślony 3. Wyjątkiem jest bardzo duŝy zakres stosowania terminowych umów o pracę - około 25-30% zatrudnionych pracuje na takich zasadach. To jeden z najwyŝszych wskaźników w Europie, porównywalny z Hiszpanią 4. Na tym tle samorząd Miasta Poznania wygląda całkiem dobrze. W samym Urzędzie Miasta róŝnymi elastycznymi formami zatrudnienia objętych jest blisko czterysta osób, czyli ok. 30% ogółu zatrudnionych. Sporo osób zatrudnionych w tych formach wykonuje zadania na rzecz gospodarstwa pomocniczego POZSERWIS, czy Poznańskiego Centrum Świadczeń. By wprowadzić takie formy konieczne było przygotowanie pracowników. Prowadzono bardzo wiele szkoleń, zarówno zewnętrznych, uzupełniających kwalifikacje formalne, jak i szkoleń nietypowych, wewnętrznych jak choćby Klub Kierownika Projektu stworzony jako platforma uczenia się na cudzych błędach. WaŜnym elementem było uzyskanie akceptacji społecznej dla wprowadzania elastycznych rozwiązań w tak konserwatywnym środowisku jakim jest administracja. Ciekawym doświadczeniem Urzędu był proces wdraŝania nowego systemu wynagrodzeń, premiującego efektywność pracy. Do prac nad regulaminem wynagradzania stworzono specjalny zespół o strukturze macierzowej. Składał się on z pracowników zajmujących róŝne pozycje w strukturze hierarchicznej Urzędu Miasta, wywodzących się z komórek organizacyjnych o róŝnych wymaganiach kompetencyjnych: od prostych umiejętności związanych z wprowadzaniem danych do systemów informatycznych po wysokospecjalistyczne kompetencje prawne, czy informatyczne. Kolejne fazy pracy zespołu były poddawane konsultacjom z pracownikami i związkami zawodowymi. Rezultatem końcowym była akceptacja społeczna tak wypracowanych rozwiązań, silniej premiujących efekty pracy. 3 Badanie czynników warunkujących wykorzystanie niestandardowych form zatrudnienia w Polsce, WyŜsza Szkoła Zarządzania Personelem, Wydawnictwo Adam Marszałek, Warszawa Employment in Europe 2007, European Commission. 13

14 REKOMENDACJE ZASTOSOWANIA ELASTYCZNYCH FORM ZATRUDNIENIA W INSTYTUCJACH RYNKU PRACY PowyŜej przedstawiono, w jaki sposób, w praktyce, w poznańskim samorządzie wykorzystuje się elastyczne formy zatrudnienia. Stanowi to punkt wyjścia do rozwaŝań nad tym, czy i w jaki sposób moŝna je zastosować w instytucjach rynku pracy. Pierwszym warunkiem takiego wdroŝenia jest jasne wytyczenie celów dla instytucji rynku pracy. Dzięki temu moŝna będzie porównywać efekty róŝnych form organizacji sposobów wykonania zadań publicznych. MoŜna teŝ, przy niezmienionej jakości wykonywania zadania publicznego sprawdzić, która z form zorganizowania sposobu wykonania zadań jest bardziej aprobowana przez pracowników. W sferze aksjologicznej oznacza to wprowadzenie do instytucji rynku pracy zasad New Public Management. Autor niniejszej broszury wprowadzał juŝ w latach dziewięćdziesiątych XX wieku elementy metody zarządzania przez cele do systemu urzędów pracy 5. Dziś istnieje bardziej obszerna bibliografia przedmiotu dostępna w języku polskim 6. Podane wyŝej przykłady wdroŝonych rozwiązań moŝna w wielu przypadkach zastosować wprost, w praktyce kaŝdej z instytucji rynku pracy. Dotyczy to na przykład wszystkich prac o charakterze eksperckim, dla których istnieje rynek usług konkurencyjnych. Dla przykładu moŝe to być zlecanie na zewnątrz lub kontraktowanie zadaniowe opinii prawnych. Pomóc w lepszym osiąganiu celów stawianych przez instytucjami rynku pracy moŝe być powszechniejsze zlecanie niektórych zadań. Powszechnie stosowane jest np. zlecanie na zewnątrz szkoleń osób bezrobotnych. Nie ma natomiast powszechnej praktyki zlecania zadań związanych z pośrednictwem pracy, doradztwem zawodowym, czy coachingiem. MoŜna te zadania zlecić na zewnątrz, na przykład korzystając z przepisów Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności poŝytku publicznego i o wolontariacie. Powierzenie w trybie konkursowym zadania doprowadzenie do niesubsydiowanego zatrudnienia jakiegoś odsetka długotrwale bezrobotnych moŝe być opłacone zgodnie z zasadą success fee. Takie rozwiązanie pozwoli dostarczać usługi lepszej jakości, a zatem lepiej odnajdywać się na rynku pracy wielu osobom bezskutecznie poszukującym pracy. Takie programy mogą być finansowane na przykład ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. O sprawności działania instytucji decydują zatrudnieni w niej ludzie. Dlatego warto rozwaŝyć wprowadzenie w organach administracji publicznej standardów zarządzania zasobami ludzkimi podobnych do IIP. Dobra polityka w tym zakresie moŝe być odpowiedzią na czas kryzysu, podobnie jak było to w przypadku Wielkiej Brytanii przed dwoma dekadami. Elastyczne formy zatrudnienia są narzędziem lepszego wykonywania zadań przez poszczególne organizacje i sposobem pełniejszej realizacji ludzkich aspiracji. Pozwalają lepiej i taniej wykonywać zadania publiczne. Dzięki temu stabilniejsza jest teŝ pozycja świadomych swej produktywności pracowników. W europejskiej polityce zatrudnienia stan taki określa się pojęciem flexicurity. 5 Analiza efektywności programów rynku pracy praca zbiorowa pod red. P. Kołodziejczyka, Warszawa Rządzić inaczej, Ted Gaebler, David Osborne, Media Rodzina, Poznań

15 Zbigniew Mączka Krosno PRACA TYMCZASOWA JAKO INNOWACYJNA FORMA ZATRUDNIENIA Rozwój gospodarczy w tym, rozwój technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych, ekspansja sektora usług, przy jednoczesnym ograniczaniu znaczenia rolnictwa i przemysłu, wpływają na odchodzenie od tradycyjnego modelu pracy, organizacji pracy i zbiorowych stosunków pracy. Dlatego rozwijają się innowacyjne formy zatrudnienia elastyczne i szybko dostosowujące się do potrzeb rynku. Coraz większego zatem znaczenia, nabiera elastyczna organizacja pracy i stosowanie elastycznego czasu pracy, prowadzące do wzrostu roli zadaniowych i okresowych kontraktów o pracę i zmniejszania udziału pracy poprzez długookresowe umowy na jej wykonywanie. Elastyczność form zatrudnienia charakteryzuje się przede wszystkim nietypowymi stosunkami pracy, często niestałej, wykonywanej poza siedzibą firmy i w niepełnym wymiarze czasu, z ograniczonym lub całkowitym brakiem uprawnień do świadczeń pracowniczych i socjalnych. Barierą w rozpowszechnianiu elastycznych form zatrudnienia nie jest w Polsce złe prawo, czy teŝ jego brak. Wokół tej formy zatrudnienia narosło wiele mitów. NaleŜy zastanowić się, co zrobić, Ŝeby pracownicy chętniej korzystali z elastycznych form zatrudnienia. WaŜne jest takŝe, aby związki zawodowe przychylniej patrzyły na te formy pracy. Wraz ze zmianami gospodarczymi w ostatnich kilkunastu latach nie zaszły zmiany w świadomości społecznej. Większość Polaków z przywiązaniem do jednego miejsca pracy i stałego wynagrodzenia jest niedostosowana do konkurencyjnego rynku pracy. Takie elastyczne formy zatrudnienia są dla wielu ludzi jedyną szansą na pracę i zarobek. Działalność agencji zatrudnienia jest na rynku pracy podmiotem wprowadzającym innowacyjne rozwiązania na rynku pracy w tym pracę tymczasową. Oprócz korzyści dla przedsiębiorców, jest ona takŝe instrumentem aktywizacji zawodowej, sposobem na zdobywanie doświadczenia zawodowego, na zwiększanie mobilności osób na rynku pracy. Agencje pracy tymczasowej zatrudniają coraz więcej osób z wyŝszym wykształceniem, przedstawicieli wolnych zawodów. Dzięki pracy czasowej swoje pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywa wielu młodych ludzi. Według informacji statystycznych w polskich agencjach pracy tymczasowej aŝ 80 proc. skierowanych do pracy stanowią ludzie do 26 roku Ŝycia. Często jest to młodzieŝ ucząca się, która dzięki zdobytemu doświadczeniu u róŝnych pracodawców, ma ułatwione wejście na rynek pracy. Agencjami zatrudnienia nazywane są agencje świadczące usługi w zakresie: pośrednictwa pracy udzielające pomocy osobom w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz pracodawcom w pozyskaniu pracowników o poszukiwanych kwalifikacjach zawodowych, pozyskujące i upowszechniające oferty pracy, udzielające pracodawcom informacji o kandydatach do pracy, w związku ze zgłoszoną ofertą pracy, informujące kandydatów do pracy oraz pracodawców o aktualnej sytuacji i przewidywanych zmianach na lokalnym rynku pracy, inicjujące i organizujące kontakty osób poszukujących odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z pracodawcami, kierujące osoby do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych, doradztwa personalnego - prowadzące analizy zatrudnienia u pracodawców, określaniu kwalifikacji pracowników i ich predyspozycji oraz innych cech niezbędnych do wykonywania określonej pracy, wskazujące źródła i metody pozyskania kandydatów na określone stanowiska pracy, weryfikujące kandydatów pod względem oczekiwanych kwalifikacji i predyspozycji, 15

16 poradnictwa zawodowego - udzielające pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia, udzielające informacji niezbędnych do podejmowania decyzji zawodowych w szczególności o zawodach, rynku pracy oraz moŝliwościach szkolenia i kształcenia, inicjujące, organizujące i prowadzące grupowe porady zawodowe, zajęcia aktywizujące w zakresie pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, udzielające pracodawcom pomocy w doborze kandydatów do pracy, w szczególności poprzez udzielanie informacji i doradztwa w tym zakresie, pracy tymczasowej zatrudniające pracowników tymczasowych i kierujące tych pracowników oraz osoby niebędące pracownikami do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy uŝytkownika, na zasadach określonych w przepisach o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. PowyŜsza działalność, jest działalnością gospodarczą regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz z późn. zm.), i wymaga wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia. Certyfikat potwierdzający wpis do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia wydaje Marszałek Województwa właściwy dla siedziby podmiotu. Aby uzyskać wpis do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia naleŝy złoŝyć następujące dokumenty: wniosek, którego formularz stanowi zał. Nr 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia r. w sprawie wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia oraz informacji składanych przez agencje zatrudnienia (Dz.U. z 2005r. Nr 212 poz.1770), oświadczenie zgodne z art. 18e ust 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69 poz. 415), kopię potwierdzenia dokonania opłaty w wysokości 200 PLN na konto Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dopiskiem: "wpis do rejestru agencji zatrudnienia". Za wydanie decyzji o wykreśleniu agencji zatrudnienia z rejestru na pisemny wniosek podmiotu obowiązuje opłata skarbowa w wysokości 10 zł. Opłatę naleŝy dokonywać na konto bankowe Urzędu Miasta lub Gminy lub w kasie Urzędu Miasta lub Gminy. Na dowodzie wpłaty naleŝy umieścić stosowną do okoliczności adnotację: Opłata skarbowa za wydanie decyzji o wykreśleniu z rejestru agencji zatrudnienia". Przedsiębiorca zagraniczny (posiadający uprawnienia i prowadzących zgodnie z prawem działalność w zakresie pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego lub pracy tymczasowej na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienaleŝących do Unii Europejskiej oraz państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy mogą korzystać ze swobody świadczenia usług na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi i zamierzających świadczyć te same usługi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystających ze swobody świadczenia usług, o której mowa w art. 49 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.) przed rozpoczęciem działalności w zakresie pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego lub pracy tymczasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składa marszałkowi województwa właściwemu dla miejsca świadczenia usług zawiadomienie, zawierające następujące dane: nazwę państwa pochodzenia przedsiębiorcy, oznaczenie przedsiębiorcy oraz jego siedzibę, przybliŝone miejsce i termin wykonywania usług oraz rodzaj świadczonych usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 16

17 Zawiadomienie to moŝe być złoŝone w formie elektronicznej. W przypadku, gdy niemoŝliwe jest określenie podstawowego miejsca wykonywania usługi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przedsiębiorca zagraniczny składa zawiadomienie do Marszałka Województwa Mazowieckiego. Informacje dot. rejestru agencji zatrudnienia znajdują się na stronie Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia Akty prawne regulujące działalność Agencji Zatrudnienia: 1. USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 18), 2. USTAWA z dnia 19 grudnia 2008 o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych ustaw, 3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 stycznia 2009 w sprawie agencji zatrudnienia. Do 31 stycznia kaŝdego roku, agencja zatrudnienia musi przedstawić Marszałkowi Województwa informację o działalności za rok poprzedni. PRACA TYMCZASO WA Po raz pierwszy zaczęto wykorzystywać pracę tymczasową w połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Pracownicy tymczasowi zastępowali pracowników etatowych/stałych podczas ich nieobecności spowodowanej na przykład chorobą. W Europie najwcześniej praca tymczasowa rozwinęła się we Francji, w latach sześćdziesiątych XX wieku. W latach siedemdziesiątych XX wieku nadano pracy tymczasowej ramy prawne. Wówczas praca tymczasowa zdobyła większą popularność. W Europie za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej zatrudnianych jest około 7 milionów osób. 11% wszystkich nowych miejsc pracy jest oferowanych właśnie przez agencje pracy tymczasowej. Znaczącym jest fakt, iŝ w przypadku 17% miejsc pracy tworzonych przez agencje pracy tymczasowej, nie moŝliwe jest ich zastąpienie poprzez zastosowanie typowych form zatrudnienia. W Polsce pracę tymczasową zaczęto stosować w połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku, a dynamiczny jej rozwój nastąpił od roku 2003 wraz z wejściem w Ŝycie Ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. W UE pracownicy czasowi stanowią 1-2% ogółu zatrudnionych, podczas gdy w Polsce 0,5% ogółu zatrudnionych. Pierwsze agencje pracy tymczasowej powstały w Polsce w 1994 roku. Obecnie funkcjonuje ponad Agencji Pracy Tymczasowej. Agencja pracy tymczasowej ma obowiązek podawania numeru wpisu do rejestru w jej dokumentach, ogłoszeniach i ofertach pracy. Napotykając ogłoszenia i oferty pracy anonsowane przez agencje pracy tymczasowej naleŝy więc zwrócić uwagę, czy wraz z ogłoszeniem jest podany numer wpisu do rejestru agencji zatrudnienia reklamującej się agencji. Brak zamieszczenia takiego numeru moŝe świadczyć o tym, Ŝe agencja działa nielegalnie. Do ogłoszenia lub oferty agencja musi ponadto dołączyć określenie agencja pracy tymczasowej, a ogłaszane oferty pracy muszą być wyraźnie oznaczone jako oferty pracy tymczasowej. Działalność agencji pracy tymczasowej polega na tym, Ŝe agencja zawiera umowę o pracę z osobą poszukującą pracy, przez co staje się ona jego pracodawcą, ale praca wykonywana jest nie w zakładzie pracy agencji, ale na rzecz i pod kierownictwem innego pracodawcy (tzw. pracodawcy uŝytkownika), do którego osoba ta jest kierowana przez agencję. Z agencją pracy tymczasowej zawiera się umowę o pracę tylko po to, aby zostać przez nią skierowanym do pracy u pracodawcy uŝytkownika. Pracownik tymczasowy wyraŝa niejako z góry zgodę na świadczenie pracy na rzecz innego pracodawcy. Agencja zawiera umowę o pracę z pracownikiem tymczasowym wtedy, gdy 17

18 wpływa do niej zgłoszenie pracodawcy uŝytkownika zamierzającego zatrudnić pracownika o określonych kwalifikacjach. Skierowanie do pracy następuje zawsze na określony czas (tłumaczy to przyjętą nazwę tej formy zatrudnienia - praca tymczasowa). Po upływie okresu skierowania do pracy do pracodawcy uŝytkownika umowa o pracę automatycznie rozwiązuje się. Do ponownego zatrudnienia będzie mogło dojść, jeŝeli zostanie zgłoszona następna oferta pracy ze strony tego samego lub innego pracodawcy uŝytkownika. Jest to zatem forma zatrudnienia, w której okresy wykonywania pracy i oczekiwania na pracę następują kolejno po sobie w zaleŝności od zapotrzebowań pracodawców uŝytkowników. Praca tymczasowa jest nietypową formą zatrudnienia, poniewaŝ w jej realizacji biorą udział trzy podmioty: a) agencja pracy tymczasowej, b) pracownik tymczasowy, c) pracodawca uŝytkownik. W tej formie zatrudnienia występują trzy podmioty, ale zawierane są tylko dwie umowy: między agencją pracy tymczasowej i pracodawcą uŝytkownikiem (umowa cywilnoprawna) oraz między agencją i pracownikiem tymczasowym (umowa o pracę lub cywilnoprawna). śadna umowa nie łączy natomiast pracownika tymczasowego i pracodawcę uŝytkownika, chociaŝ to właśnie na rzecz i pod kierownictwem tego pracodawcy pracownik tymczasowy wykonuje pracę. Podsumowując: Zatrudnienie tymczasowe jest formą zatrudnienia, w której pracodawcą dla pracownika tymczasowego jest agencja, poniewaŝ to ona zawiera z takim pracownikiem stosowną umowę i pełni rolę pracodawcy. Pracodawca uŝytkownik pozyskuje pracownika, który świadczy pracę na jego rzecz i pod jego kierownictwem, a więc tak jak w typowym stosunku pracy, ale w sensie prawnym nie jest jego pracodawcą. Pracodawca uŝytkownik wykonuje obowiązki pracodawcy tylko w takim zakresie, jaki wynika z przepisów oraz z zawartej z agencją umowy. Korzyści dla przedsiębiorstwa zlecającego agencji wyszukanie pracownika: szybka i prosta rekrutacja - przedsiębiorstwo zleca agencji wynajęcie pracownika, jego znalezienie jest duŝo prostsze niŝ w przypadku tradycyjnego postępowania, bowiem agencje dysponują bazami danych, dzięki którym odnalezienie właściwej osoby nie zajmuje duŝo czasu. Firma, aby znaleźć np. specjalistę lub pracownika do prostych prac fizycznych, nie musi organizować czasochłonnych rozmów kwalifikacyjnych, otrzymuje go niemalŝe z dnia na dzień, dzięki czemu oszczędza duŝo czasu. niŝsze koszty zatrudnienia wszelkie koszty związane z rekrutacją i późniejszym zatrudnieniem pracownik (podatki, składki ZUS) ponosi agencja, firma płaci pracownikowi tylko za rzeczywisty czas pracy, krótki okres wypowiedzenia przy zatrudnianiu pracownika tymczasowego przedsiębiorstwo podpisuje umowę z agencją, a nie bezpośrednio z pracownikiem i nie obowiązują go w tym momencie standardowe okresy wypowiedzenia, a konsekwencje zwolnienia pracownika ponosi agencja, formalności ograniczone do minimum zarówno formalności związane z rekrutacją, jak i z zatrudnieniem (wypłaty, powiadomienie Urzędu Pracy) załatwiane są przez agencję, bardzo elastyczna forma zatrudniania firma ma moŝliwość uzaleŝniania zatrudnienia od aktualnych potrzeb, pracownicy zatrudniani są na czas wzmoŝonego zapotrzebowania na pracowników. 18

19 Zaznaczyć naleŝy, iŝ w krajach, gdzie od dawna obowiązuje prawo dotyczące pracy tymczasowej, powszechne jest, Ŝe z tej formy zatrudnienia korzysta takŝe wielu ludzi powyŝej 50 roku Ŝycia. W Polsce, wraz z rozwojem elastycznych form zatrudnienia, coraz więcej ludzi starszych będzie pracowało czasowo. Pracownicy tymczasowi nie są zagroŝeniem dla pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony. Przedsiębiorcy korzystają z pracowników tymczasowych wtedy, gdy terminowe wykonanie pracy przez stałych pracowników jest niemoŝliwe. Praca czasowa nie jest alternatywą dla pracy stałej, lecz jej uzupełnieniem. Do głównych zagroŝeń związanych z elastycznymi formami zatrudnienia moŝna zaliczyć m.in. brak identyfikacji pracowników tymczasowych z firmą, obniŝenie standardów bezpieczeństwa socjalnego (w tym np. brak zdolności kredytowej pracowników czasowych) oraz brak ciągłości zatrudnienia. Do tego jasne i czytelne zasady: koszt usługi skalkulowany jest w oparciu o przyjętą stawkę (godzinową, tygodniową, miesięczną). Nie ma Ŝadnych opłat wstępnych ani dodatkowych. Rozliczenie następuje fakturą VAT po wykonaniu usługi. Techniki rekrutacji pracowników tymczasowych Agencje pomagają zatrudnić odpowiedniego kandydata z korzyścią dla firmy na podstawie złoŝonego przez firmę zapotrzebowania na pracowników tymczasowych. W praktyce agencje posługują się róŝnymi technikami podczas rekrutacji. Nabór pracowników inaczej wygląda do kilkuosobowej firmie, a inaczej do duŝych koncernów, pewne kroki są jednak podobne. Wybór konkretnych metod zaleŝy od wielu czynników, przede wszystkim od: rodzaju i wielkości firmy, stopnia sformalizowania firmy, kultury organizacyjnej, strategii personalnej przedsiębiorstwa, środków finansowych przeznaczonych na rekrutację, wymogów stawianych potencjalnemu pracownikowi, liczby kandydatów, wyboru badanych cech. 1. Analiza dokumentacji kandydatów CV i list motywacyjny kandydata starającego się o etat mają na współczesnym rynku pracy duŝe znaczenie, mogą bowiem otworzyć albo zamknąć drzwi do dalszych etapów procesu rekrutacji i selekcji. Analiza dokumentów aplikacyjnych (pod względem wykształcenia, wiedzy, doświadczenia, umiejętności, itd.) ma na celu wyłonienie osób, które spełniają podstawowe wymagania danego stanowiska i przygotowanie listy kandydatów, z którymi warto się spotkać na rozmowie kwalifikacyjnej. 2. Kwestionariusz osobowy Coraz częściej wykorzystywany jest gotowy kwestionariusz osobowy (zw. formularzem aplikacyjnym), który przedkłada się kandydatowi do wypełnienia. Niektóre firmy honorują go zamiast CV i listu motywacyjnego, inne traktują formularz aplikacyjny jako dodatkowe źródło informacji o kandydacie. Mogą to być formularze tradycyjne lub wypełniane za pomocą internetu. Przy wypełnianiu kwestionariusza warto maksymalnie podporządkować się jego formie, na wszystkie pytania odpowiadać konkretnie i wyczerpująco. Pozostawianie pytań bez odpowiedzi nie jest dobrze widziane. Podobnie dołączanie dokumentów, o które pracodawca nie prosi. 19

20 3. Rozmowa telefoniczna Niektóre agencje stosują wstępną krótką rozmowę telefoniczną z kandydatem. Ma ona pomóc osobie rekrutującej podjąć decyzję o ewentualnym zaproszeniu kandydata na osobiste spotkanie z pracodawcą. 4. Rozmowa kwalifikacyjna (Interview) Jest to najistotniejszy fragment procedury rekrutacyjnej. Celem rozmowy jest nawiązanie bezpośredniego kontaktu, poszerzenie wiedzy o potencjalnym pracowniku, zweryfikowanie informacji zawartych w dokumentach aplikacyjnych. Pytania na rozmowie dotyczą najczęściej: przebiegu kariery zawodowej, kwalifikacji, osobowości i motywacji. W zaleŝności od wagi stanowiska oraz rozwiązań rekrutacyjnych przyjętych w firmie rozmowę prowadzi jedna, dwie lub więcej osób. Interwiev jest niewątpliwie waŝnym doświadczeniem w procesie poszukiwania pracy. Tylko odpowiednie przygotowanie umoŝliwi opanowanie zdenerwowania oraz zaprezentowanie się w najlepszym świetle. 5. Testy rekrutacyjne Celem testów wykorzystywanych podczas rekrutacji i selekcji jest sprawdzenie zdolności i cech charakteru kandydata niezbędnych na danym stanowisku. Do testów warto się przygotować, przypomnieć sobie najwaŝniejsze wiadomości, przećwiczyć słownictwo dotyczące prostych czynności związanych ze stanowiskiem, o które się ubiegamy. Z pewnością trudno przygotować się do testów osobowościowych, które mają zobrazować stan osobowości kandydata. Testy posiadają limity czasowe. Ograniczenie to jest celowe, albowiem zmusza kandydata nie tylko do rozwiązywania testu, ale i do umiejętnego rozplanowania czasu. Najczęściej spotykane testy: a) testy psychologiczne badające m.in.: zdolności logicznego myślenia, analizy i syntezy, kojarzenia, pamięci, szybkości rozwiązywania problemów (testy inteligencji), wymiar osobowości, temperament, zdolności adaptacyjne, odporność na stres (testy osobowości) motywację, zdolności przywódcze, umiejętności rozwiązywania konfliktów (testy predyspozycji psychicznych) b) testy umiejętności: badają praktyczne umiejętności potrzebne do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Przedmiotem takiego testu moŝe być znajomość czegoś uchwytnego i konkretnego, np. pisania na klawiaturze, c) testy merytoryczne: weryfikują wiadomości niezbędne do wykonywania pracy z określonej branŝy. Najczęściej opracowywane są przez osoby będące ekspertami w danej dziedzinie, d) testy językowe: sprawdzające stopień znajomości języków obcych : pisemne lub/i ustne. 20

Miasta drogą rozwoju bez planu? Wiesław Wańkowicz

Miasta drogą rozwoju bez planu? Wiesław Wańkowicz Miasta są ośrodkami rozwoju, ale dynamiczny wzrost jest kosztowny. Gospodarowanie przestrzenią miast jest kluczowym czynnikiem w uzyskiwaniu korzyści, ale i generującym koszty. Podstawą bogactwa miast

Bardziej szczegółowo

ZADANIA GMINY I POWIATU, CZYLI NA CO MOŻNA PRZEZNACZYĆ PIENIĄDZE W RAMACH BUDŻETU OBYWATELSKIEGO?

ZADANIA GMINY I POWIATU, CZYLI NA CO MOŻNA PRZEZNACZYĆ PIENIĄDZE W RAMACH BUDŻETU OBYWATELSKIEGO? Zadania gminy i powiatu 1/5 ZADANIA GMINY I POWIATU, CZYLI NA CO MOŻNA PRZEZNACZYĆ PIENIĄDZE W RAMACH BUDŻETU OBYWATELSKIEGO? Łódź, jako jedno z nielicznych polskich miast, funkcjonuje jako tzw. miasto

Bardziej szczegółowo

SAMORZĄD TERYTORIALNY W SYSTEMIE PRAWA

SAMORZĄD TERYTORIALNY W SYSTEMIE PRAWA SAMORZĄD TERYTORIALNY W SYSTEMIE PRAWA PRAWO ADMINISTRACYJNE - ĆWICZENIA Maciej M. Sokołowski Konstytucja RP art. 163 Samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY

INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY INFORMACJA O WARUNKACH ŚWIADCZENIA PRACY UMOWA O PRACĘ Umowa o pracę stanowi dokument stwierdzający zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SOSNOWCU

STATUT POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SOSNOWCU Załącznik Nr 2 do uchwały Nr 617/XXXVI/2013 Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 21 marca 2013 STATUT POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SOSNOWCU (Tekst jednolity) Rozdział I Postanowienia ogólne: 1 1. Powiatowy Urząd

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY FUNDUSZ SZKOLENIOWY w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kłodzku. 2015 rok

KRAJOWY FUNDUSZ SZKOLENIOWY w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kłodzku. 2015 rok KRAJOWY FUNDUSZ SZKOLENIOWY w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kłodzku 2015 rok Powiatowy Urząd Pracy w Kłodzku w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego w bieŝący roku dysponuje kwotą 552 000 zł Priorytet

Bardziej szczegółowo

- zaspokajają te potrzeby mieszkańców właściwych im fragmentów regionu, które są również odczuwane przez mieszkańców całego regionu.

- zaspokajają te potrzeby mieszkańców właściwych im fragmentów regionu, które są również odczuwane przez mieszkańców całego regionu. Polityka intraregionalna pojęcie. - działalność instytucji publicznych funkcjonujących wewnątrz regionu, czyli województwa, - regionalny układ stosunków społecznych, w których występuje wyraźna obecność

Bardziej szczegółowo

ZADANIA GMINY I POWIATU, CZYLI NA CO MOŻNA PRZEZNACZYĆ PIENIĄDZE W RAMACH BUDŻETU OBYWATELSKIEGO?

ZADANIA GMINY I POWIATU, CZYLI NA CO MOŻNA PRZEZNACZYĆ PIENIĄDZE W RAMACH BUDŻETU OBYWATELSKIEGO? ZADANIA GMINY I POWIATU, CZYLI NA CO MOŻNA PRZEZNACZYĆ PIENIĄDZE W RAMACH BUDŻETU OBYWATELSKIEGO? Łódź, jako jedno z nielicznych polskich miast, funkcjonuje jako tzw. miasto na prawach powiatu (inne nazwy

Bardziej szczegółowo

STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO

STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO Załącznik do Uchwały Nr XLV/342/10 Rady Powiatu w Krakowie z dnia 31.03. 2010 r. STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO Misja Urzędu Pracy Powiatu Krakowskiego: Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego jest

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Załącznik do Uchwały Nr XV/109/07 Rady Powiatu w Śremie z dnia 19 grudnia 2007 r. A B C Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Spis Treści: 1. Wprowadzenie...3-4 2.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIX/168/12 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MŁP. z dnia 15 listopada 2012 r.

UCHWAŁA NR XIX/168/12 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MŁP. z dnia 15 listopada 2012 r. UCHWAŁA NR XIX/168/12 RADY MIEJSKIEJ W SĘDZISZOWIE MŁP. z dnia 15 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia rocznego programu współpracy Gminy Sędziszów Młp. z organizacjami pozarządowymi na 2013 r. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 201/13 WÓJTA GMINY MIELNIK. z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2012 rok

ZARZĄDZENIE NR 201/13 WÓJTA GMINY MIELNIK. z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2012 rok ZARZĄDZENIE NR 201/13 WÓJTA GMINY MIELNIK z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2012 rok Na podstawie art. 267, art. 269 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r.

Bardziej szczegółowo

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa

2009, str.137. 1.Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach. M. Gersdorf, K. Rączka, LexisNexis Polska Sp.zo.o. Warszawa Podpisuję umowę. Moment podjęcia pracy jest nie tylko zakończeniem trudnej ścieżki aplikacyjnej ale także ważnym wydarzeniem w życiu każdej osoby starającej się o posadę. Zanim wejdziemy w nowe środowisko

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (druk nr 465) U S T A W A z dnia 20

Bardziej szczegółowo

Część I Dodatkowe wynagrodzenie roczne. Dorota Wołoszyn-Kądziołka

Część I Dodatkowe wynagrodzenie roczne. Dorota Wołoszyn-Kądziołka Część I Dodatkowe wynagrodzenie roczne Dorota Wołoszyn-Kądziołka 1. Pracownicy uprawnieni do trzynastki Prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego to przede wszystkim przywilej pracowników jednostek

Bardziej szczegółowo

STATUT. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu

STATUT. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu Załącznik Do uchwały nr XVI/268/11 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 28 listopada 2011 r. STATUT Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu,

Bardziej szczegółowo

STATUT POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SOSNOWCU

STATUT POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SOSNOWCU STATUT POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SOSNOWCU Rozdział I Postanowienia ogólne: 1 1) Powiatowy Urząd Pracy zwany dalej Urzędem jest jednostką organizacyjną wchodzącą w skład powiatowej administracji zespolonej.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 437/2013 BURMISTRZA KRAPKOWIC. z dnia 2 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia planu finansowego budżetu gminy Krapkowice na 2013 rok

ZARZĄDZENIE NR 437/2013 BURMISTRZA KRAPKOWIC. z dnia 2 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia planu finansowego budżetu gminy Krapkowice na 2013 rok ZARZĄDZENIE NR 437/2013 BURMISTRZA KRAPKOWIC z dnia 2 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia planu finansowego budżetu gminy Krapkowice na 2013 rok Na podstawie art. 30 ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Otoczenie prawne wykonawstwa geodezyjnego

Otoczenie prawne wykonawstwa geodezyjnego URZĄD MARSZAŁKOWSKI W ŁODZI Departament Geodezji i Kartografii ZARZĄD ODDZIAŁU SGP W ŁODZI Zmiany przepisów prawa obowiązujących geodetów, wykonawców i pracowników administracji geodezyjnej Otoczenie prawne

Bardziej szczegółowo

Co przeszkadza zagranicznym inwestorom? Raport z badania PAIiIZ

Co przeszkadza zagranicznym inwestorom? Raport z badania PAIiIZ POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Co przeszkadza zagranicznym inwestorom? Raport z badania PAIiIZ Marek Szostak Zastępca Dyrektora Departament Inwestycji Zagranicznych Warszawa, 13 marca

Bardziej szczegółowo

Zasady rozliczania wynagrodzeń w ramach projektów wynagrodzeniowych (działanie 1.1 Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013)

Zasady rozliczania wynagrodzeń w ramach projektów wynagrodzeniowych (działanie 1.1 Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013) Zasady rozliczania wynagrodzeń w ramach projektów wynagrodzeniowych (działanie 1.1 Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013) Podstawowe zasady dotyczące rozliczania wydatków w ramach działania

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDśETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2009 ROK

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDśETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2009 ROK BURMISTRZ GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDśETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2009 ROK Sporządziła: Alicja Turkiewicz Skarbnik Gminy i Miasta Lwówek Śląski Lwówek Śląski marzec

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r.

UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r. UCHWAŁA Nr XXIII/532/12 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia Wrocławskiego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych pod nazwą Bez barier na lata 2012-2014 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU I. INFORMACJE OGÓLNE 1. Na podstawie art. 69 a i 69 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Ludwik Węgrzyn Ekspert ZPP

Ludwik Węgrzyn Ekspert ZPP Deficyt w budŝetach powiatów środki na rozwój czy na realizację zadań bieŝących Ludwik Węgrzyn Ekspert ZPP Katowice, 25 lutego 2013r. Kilka słów wprowadzenia Samorząd terytorialny, w tym powiatowy, nie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYKI ZAWODOWEJ W INSTYTUCJACH DORADCZYCH, POMOCOWYCH I DZIAŁACH PERSONALNYCH DLA STUDENTÓW DORADZTWA ZAWODOWEGO I PERSONALNEGO

REGULAMIN PRAKTYKI ZAWODOWEJ W INSTYTUCJACH DORADCZYCH, POMOCOWYCH I DZIAŁACH PERSONALNYCH DLA STUDENTÓW DORADZTWA ZAWODOWEGO I PERSONALNEGO REGULAMIN PRAKTYKI ZAWODOWEJ W INSTYTUCJACH DORADCZYCH, POMOCOWYCH I DZIAŁACH PERSONALNYCH DLA STUDENTÓW DORADZTWA ZAWODOWEGO I PERSONALNEGO (Opracowano na podstawie programu opracowanego przez Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE w RADZIEJOWIE

REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE w RADZIEJOWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 152/2005 Zarządu Powiatu w Radziejowie z dnia 21 czerwca 2005 r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE w RADZIEJOWIE I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Powiatowe

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do ankiety dane osobowe uczestnika projektu

Objaśnienia do ankiety dane osobowe uczestnika projektu Dane uczestnika Lp. Nazwa 1 Imię (imiona) 2 Nazwisko 3 Płeć 4 Wiek w chwili przystępowania do projektu Objaśnienia do ankiety dane osobowe uczestnika projektu Pole wiek uzupełniane jest automatycznie po

Bardziej szczegółowo

O NAS. Reed in Partnership jest częścią grupy Reed Global, wiodącej

O NAS. Reed in Partnership jest częścią grupy Reed Global, wiodącej O NAS jest częścią grupy Reed Global, wiodącej brytyjskiej firmy świadczącej profesjonalne usługi w zakresie pracy stałej oraz czasowej, rozwiązań outsourcingu personalnego oraz consultingu HR. Zajmujemy

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć działalność

Jak rozpocząć działalność Jak rozpocząć działalność Administrator, 30.07.2009 Działalność gospodarcza - informacje wstępne Podstawa prawna. Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA RYNKU PRACY

PROMOCJA RYNKU PRACY Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KONFERENCJA PROMOCJA RYNKU PRACY BIELSK PODLASKI, 20 MAJA 2010 POWIATOWY U R Z Ą D PRACY W BIELSKU PODLASKIM

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 32/2014 Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku z dnia 25 czerwca 2014 r.

Zarządzenie Nr 32/2014 Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku z dnia 25 czerwca 2014 r. Zarządzenie Nr 32/2014 Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wprowadzenia zmian w Zarządzeniu Nr 1/2012 Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

S P R A W O Z D A N I E W Y K O N A N I A 2 0 12 R O K

S P R A W O Z D A N I E W Y K O N A N I A 2 0 12 R O K S P R A W O Z D A N I E Z W Y K O N A N I A B U D ś E T U G M I N Y S A D O W N E Z A 2 0 12 R O K WRAZ Z INFORMACJĄ O STANIE MIENIA SADOWNE, MARZEC 2013 ROK ZARZĄDZENIE NR 112/2013 WÓJTA GMINY SADOWNE

Bardziej szczegółowo

przy czym 70% uczestników projektu stanowić będą kobiety. Człowiek najlepsza inwestycja

przy czym 70% uczestników projektu stanowić będą kobiety. Człowiek najlepsza inwestycja 1 Regulamin uczestnictwa w Projekcie "Rozwój zawodowy - szansą dla wielkopolskich pracowników 1 Informacje o projekcie 1. Projekt Rozwój zawodowy - szansą dla wielkopolskich pracowników (nr projektu POKL.08.01.01-30-191/09)

Bardziej szczegółowo

str. 3 2. StaŜ/praktyka zawodowa trwa nie krócej niŝ 3 miesiące i nie dłuŝej niŝ 6 miesięcy kalendarzowych.

str. 3 2. StaŜ/praktyka zawodowa trwa nie krócej niŝ 3 miesiące i nie dłuŝej niŝ 6 miesięcy kalendarzowych. Załącznik nr 11 Podstawowe warunki odbywania staŝy, praktyk zawodowych, zajęć reintegracji zawodowej oraz szkoleń i kursów zawodowych w ramach RPO WiM na lata 2014-2020 Podstawowe warunki odbywania staŝy,

Bardziej szczegółowo

1) Plan dochodów po dokonanych zmianach wynosił 59.581.594 zł, a wykonanie 59.311.984,27 zł zgodnie z załącznikami Nr 1 i Nr 3,

1) Plan dochodów po dokonanych zmianach wynosił 59.581.594 zł, a wykonanie 59.311.984,27 zł zgodnie z załącznikami Nr 1 i Nr 3, ZARZĄDZENIE NR 51/11 BURMISTRZA MIASTA BIELSK PODLASKI z dnia 24 marca 2011 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu miasta 2010 r. Na podstawie art.267ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KARTA ZGŁOSZENIOWA. Nazwisko: Imię:...

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KARTA ZGŁOSZENIOWA. Nazwisko: Imię:... KARTA ZGŁOSZENIOWA...... data wpływu i podpis osoby przyjmującej Nazwisko: Imię:....... Płeć: K M Data i miejsce urodzenia: dzień... miesiąc... rok... w....... Nr PESEL... Nr NIP... Wiek w latach:... Adres

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY dotyczy osób niepełnosprawnych

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY dotyczy osób niepełnosprawnych Pieczątka Beneficjenta FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY dotyczy osób niepełnosprawnych Tytuł projektu Program aktywizacji społecznej w Powiecie Przemyskim Nr projektu POKL.07.01.02-18-025/09 Miejsce organizacji

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXV/174/2004 Rady Gminy Zawoja z dnia 28 października 2004 roku STATUT GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W ZAWOI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE : 1 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROJEKTU AKADEMIA URZĘDNIK@ 1 Definicje

REGULAMIN PROJEKTU AKADEMIA URZĘDNIK@ 1 Definicje REGULAMIN PROJEKTU 1 Definicje Ilekroć w Regulaminie jest mowa o: 1. Projekcie naleŝy przez to rozumieć projekt Akademia Urzędnik@ współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Dokumenty programujące wsparcie z EFS Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS oraz Funduszu Spójności

Bardziej szczegółowo

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Punkt widzenia audytora i kierownika jednostki Agnieszka Boboli Ministerstwo Finansów w 22.05.2013 r. 1 Agenda Rola kierownika

Bardziej szczegółowo

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych

Standardy usług w zakresie zatrudnienia i edukacji osób bezdomnych Projekt Systemowy 1.18 Tworzenie i Rozwijanie Standardów Usługi Pomocy i Integracji Społecznej zadanie (nr 4) w zakresie standaryzacji pracy z bezdomnymi w tym: opracowanie modelu Gminnego Standardu Wychodzenia

Bardziej szczegółowo

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010

KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 KARTA WSPÓŁPRACY GMINY SIEDLEC Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI NA LATA 2005 2010 Wrzesień 2005 ROZDZIAŁ I Definicje i określenia 1. Definicje: - działalność pożytku publicznego jest to działalność społecznie

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA Z KLIENTEM

KOMUNIKACJA Z KLIENTEM Urząd Miasta i Gminy Kańczuga PROCEDURA KOMUNIKACJA Z KLIENTEM Nr dokumentu: P/7/5 Strona: 1 Wydanie: KOMUNIKACJA Z KLIENTEM Opracował: (imię i nazwisko, podpis) Zatwierdził: (imię i nazwisko, podpis )

Bardziej szczegółowo

PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA

PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA PORADNIK RODZICA PRAWA I OBOWIĄZKI PRACUJĄCEGO RODZICA SPIS TREŚCI I. PRZED NARODZINAMI DZIECKA... 4 PRAWA RODZICÓW... 4 OBOWIĄZKI RODZICÓW... 4 II. NARODZINY DZIECKA... 7 PRAWA RODZICÓW... 7 OBOWIĄZKI

Bardziej szczegółowo

Dochody gminy ogółem z wyłączeniem dotacji z budŝetu państwa na realizację zadań z zakresu administracji rządowej

Dochody gminy ogółem z wyłączeniem dotacji z budŝetu państwa na realizację zadań z zakresu administracji rządowej Załącznik nr 2a do zarządzenia Nr 390/2007/P PREZYDENTA MIASTA POZNANIA z dnia 3.05.2007r. Dz. Rozdz. 00 020 050 400 600 630 700 Dochody gminy ogółem z wyłączeniem dotacji z budŝetu państwa na realizację

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Zarządzenie Nr 7/2009 Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Chrzypsku Wielkim z dnia 22 czerwca 2009r. w sprawie : wprowadzenia Regulaminu Organizacyjnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Chrzypsku Wielkim.

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE ZAŁOŻENIA PRAKTYK STUDENCKICH

OGÓLNE ZAŁOŻENIA PRAKTYK STUDENCKICH Załącznik nr 1 do Regulaminu studenckich praktyk zawodowych OGÓLNE ZAŁOŻENIA PRAKTYK STUDENCKICH WSZECHNICY POLSKIEJ I WYMIAR * PRAKTYK I OKRES REALIZACJI Pedagogika 8 tygodni III -IV, V-VI sem. Administracja

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 1 kwietnia 2014 r. Poz. 1394 ZARZĄDZENIE NR 1354/2014 PREZYDENTA MIASTA EŁKU. z dnia 28 marca 2014 r.

Olsztyn, dnia 1 kwietnia 2014 r. Poz. 1394 ZARZĄDZENIE NR 1354/2014 PREZYDENTA MIASTA EŁKU. z dnia 28 marca 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Olsztyn, dnia 1 kwietnia 2014 r. Poz. 1394 ZARZĄDZENIE NR 1354/2014 PREZYDENTA MIASTA EŁKU z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO

STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO STATUT URZĘDU PRACY POWIATU KRAKOWSKIEGO Rozdział I Postanowienia Ogólne 1 1. Urząd Pracy Powiatu Krakowskiego jest samodzielną powiatową jednostką budŝetową, organizacyjnie wchodzącą w skład powiatowej

Bardziej szczegółowo

6. PROCES REALIZACJI STRATEGII: WDRAśANIE, MONITORING I EWALUACJA

6. PROCES REALIZACJI STRATEGII: WDRAśANIE, MONITORING I EWALUACJA 6. PROCES REALIZACJI STRATEGII: WDRAśANIE, MONITORING I EWALUACJA Proces realizacji Strategii Rozwoju Powiatu Poznańskiego na lata 2006-2015 to sekwencja działań instytucjonalnych finansowanych przez budŝet

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW URZĘDU MIASTA SOPOTU

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW URZĘDU MIASTA SOPOTU Zarządzenie Nr 768 /09 Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 19 czerwca 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Wynagrodzenia Pracowników Urzędu Miasta Sopotu. Na podstawie art. 39 ust 1 i 2 ustawy z dnia 21

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Wprowadzenie

Rozdział I Wprowadzenie Rozdział I Wprowadzenie Przedmiotem Strategii Nowe szanse, nowe możliwości wspierania przedsiębiorczości MMSP na terenie powiatu bełchatowskiego, 2005-2013 jest pokazanie możliwości współfinansowania zadań

Bardziej szczegółowo

Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy.

Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy. Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy. Aneta Maciąg Warszawa, 10.12.2015 r. Plan 1. Struktura demograficzna społeczeństwa. 2. Poziom zatrudnienia wśród osób powyżej 50 roku życia. 3. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Grodziskiego za rok 2011

Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Grodziskiego za rok 2011 Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Grodziskiego za rok 2011 Grodzisk Wielkopolski, marzec 2012roku. Część I Wykonanie Budżetu Powiatu Grodziskiego w 2011 roku. Układ tabelaryczny budżetu według działów,

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2004-2006

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2004-2006 Z a ł ą c z n i k d o u c h w a ł y R a d y P o w i a t u w P i l e N r X X / 1 4 4 / 0 4 z d n i a 2 9 k w i e t n i a 2 0 0 4 r POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA LATA 2004-2006

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. (Dz. U. z dnia 5 lutego 1997 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. (Dz. U. z dnia 5 lutego 1997 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne USTAWA z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. (Dz. U. z dnia 5 lutego 1997 r.) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY RADZIEJÓW

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY RADZIEJÓW Załącznik do Zarządzenia Nr 116/2009 Wójta Gminy Radziejów z dnia 30 czerwca 2009 r. REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY RADZIEJÓW Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r... 9

SPIS TREŚCI. Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r... 9 SPIS TREŚCI 1. KODEKS PRACY Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r.... 9 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej

Bardziej szczegółowo

Outsourcing, a praca tymczasowa-

Outsourcing, a praca tymczasowa- , a praca tymczasowa- podstawowe zagadnienia Izabela Struczyńska Starszy Inspektor Pracy Podstawa: opracowanie Departamentu Legalności Zatrudnienia Gdańsk 24-25.11.2014 r. Definicja świadoma rezygnacja

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok Na podstawie art. 61 ust 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Naboru, Analizy i Selekcji oraz Preinkubacji Projektów Inwestycyjnych w ramach Projektu Kapitał na Innowacje

Regulamin Naboru, Analizy i Selekcji oraz Preinkubacji Projektów Inwestycyjnych w ramach Projektu Kapitał na Innowacje Załącznik do Uchwały Nr 216/09 Zarządu MARR S.A. z dnia 16.04.2009 Regulamin Naboru, Analizy i Selekcji oraz Preinkubacji Projektów Inwestycyjnych w ramach Projektu Kapitał na Innowacje realizowanego w

Bardziej szczegółowo

Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne

Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne Nowa Ruda-Słupiec, 18 maja 2012 r. Ostatnia aktualizacja 16.05.2012 r. Charakterystyka PFRON - wprowadzenie Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 159.2014 WÓJTA GMINY DUBICZE CERKIEWNE. z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok

ZARZĄDZENIE NR 159.2014 WÓJTA GMINY DUBICZE CERKIEWNE. z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok ZARZĄDZENIE NR 159.2014 WÓJTA GMINY DUBICZE CERKIEWNE z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok Na podstawie art. 267 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie pracowników służby bhp (przykłady)

Zatrudnienie pracowników służby bhp (przykłady) Zatrudnienie pracowników służby bhp (przykłady) 1 Podstawowe regulacje prawne ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z późn. zm.) rozporządzenie Rady Ministrów

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYZNAWANIA DOFINANSOWANIA WYNAGRODZENIA ZA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO, KTÓRY UKOŃCZYŁ 50 ROK ŻYCIA

ZASADY PRZYZNAWANIA DOFINANSOWANIA WYNAGRODZENIA ZA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO, KTÓRY UKOŃCZYŁ 50 ROK ŻYCIA POWIATOWY URZĄD PRACY W SOSNOWCU =============================================================== ZASADY PRZYZNAWANIA DOFINANSOWANIA WYNAGRODZENIA ZA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO, KTÓRY UKOŃCZYŁ

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze

Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze I Postanowienia ogólne 1 Regulamin Organizacyjny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli określa: 1) strukturę organizacyjną placówki,

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/115/15 RADY MIEJSKIEJ BRZEGU. z dnia 27 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR XIV/115/15 RADY MIEJSKIEJ BRZEGU. z dnia 27 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR XIV/115/15 RADY MIEJSKIEJ BRZEGU z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie: uchwalenia rocznego programu współpracy Gminy Brzeg z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art.

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieruszowie

Regulamin organizacyjny Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieruszowie Regulamin organizacyjny Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieruszowie 1 1. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Wieruszowie jest samodzielną jednostką organizacyjną podporządkowaną Burmistrzowi

Bardziej szczegółowo

TABELA nr 1. WYKONANIE DOCHODÓW BUDśETU MIASTA KONINA ZA 2010 ROK. Zadania gminy. ogółem. ogółem. Wykonanie planu dochodów na 31 grudnia 2010 roku

TABELA nr 1. WYKONANIE DOCHODÓW BUDśETU MIASTA KONINA ZA 2010 ROK. Zadania gminy. ogółem. ogółem. Wykonanie planu dochodów na 31 grudnia 2010 roku TABELA nr 1 WYKONANIE DOCHODÓW BUDśETU MIASTA KONINA ZA 2010 ROK Dział Rozdz. Zadania gminy NAZWA Plan dochodów na 2010 rok w złotych Wykonanie planu dochodów na 31 grudnia 2010 roku w tym: w tym: % O10

Bardziej szczegółowo

Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje

Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje Samorząd terytorialny w Polsce Podstawowe informacje Samorząd w konstytucji RP Mieszkańcy gminy stanowią wspólnotę samorządową Zasada pomocniczości subsydiarności opiera się na dwóch założeniach: - tyle

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE KSZTAŁCENIE USTAWICZNE Wykład do projektu: Doradztwo edukacyjne dorosłych szansą na rynku pracy w powiecie poznańskim Wielkopolski rynek pracy we wrześniu 2013r. 141 787 osób bezrobotnych w urzędach pracy,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2009 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2009 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2009 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej Na podstawie art. 7b ust. 10 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVI/159/12 RADY GMINY W IWKOWEJ z dnia 26 listopada 2012 r.

UCHWAŁA NR XXVI/159/12 RADY GMINY W IWKOWEJ z dnia 26 listopada 2012 r. UCHWAŁA NR XXVI/159/12 RADY GMINY W IWKOWEJ z dnia 26 listopada 2012 r. w sprawie przyjęcia Programu Współpracy Gminy Iwkowa z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust.

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XXI/150/08 Rady Powiatu w Sulęcinie z dnia 9 września 2008 r. w sprawie zmiany budŝetu i w budŝecie powiatu na 2008 rok

Uchwała nr XXI/150/08 Rady Powiatu w Sulęcinie z dnia 9 września 2008 r. w sprawie zmiany budŝetu i w budŝecie powiatu na 2008 rok Uchwała nr XXI/150/08 Rady Powiatu w Sulęcinie z dnia 9 września 2008 r. w sprawie zmiany budŝetu i w budŝecie powiatu na 2008 rok Na podstawie art.12 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie

Bardziej szczegółowo

STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH

STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH ZAŁĄCZNIK DO UCHWAŁY NR XIII/103/08 RADY POWIATU SIEMIATYCKIEGO Z DNIA 27 marca 2008 r. STATUT CENTRUM POMOCY RODZINIE W SIEMIATYCZACH 1 Statut Centrum Pomocy Rodzinie w Siemiatyczach, zwany dalej Statutem,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011.

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. w sprawie: przyjęcia Programu Promocji Zdrowia Psychicznego dla Gminy Szczekociny na lata Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Zasady składania wniosków o przyznanie dotacji celowej na dofinansowanie Ochotniczej StraŜy PoŜarnej:

Zasady składania wniosków o przyznanie dotacji celowej na dofinansowanie Ochotniczej StraŜy PoŜarnej: Zał. Nr 1 do uchwały Nr 43/555/11/IV Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 16 sierpnia 2011 r. Samorządowy Program Wsparcia Ochotniczych StraŜy PoŜarnych w Województwie Warmińsko-Mazurskim w

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PAWNE POZYSKANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO. Prelegent: Marcin Arciszewski

ASPEKTY PAWNE POZYSKANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO. Prelegent: Marcin Arciszewski ASPEKTY PAWNE POZYSKANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO Prelegent: Marcin Arciszewski Pozyskanie środków z KFS umoŝliwia zindywidualizowanie tematyki szkoleń do specyfiki prowadzonej działalności.

Bardziej szczegółowo

wparcie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI Działanie 6.1

wparcie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI Działanie 6.1 Europejski Fundusz Społeczny w województwie mazowieckim w latach 2007-2013 wparcie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI Działanie 6.1 w latach 2007-2013 Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/104/2004. Gminy w Polskiej Cerekwi. z dnia 29 kwietnia 2004 roku

Uchwała Nr XIII/104/2004. Gminy w Polskiej Cerekwi. z dnia 29 kwietnia 2004 roku Uchwała Nr XIII/104/2004 Rady Gminy w Polskiej Cerekwi z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Polska Cerekiew z organizacjami pozarządowymi i innymi organizacjami prowadzącymi

Bardziej szczegółowo

WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA LATA

WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA LATA Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 21/15 Wójta Gminy Adamów z dnia 18 marca 2015 r. P R O J E K T WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: ZASIŁEK RODZINNY Komu przysługuje zasiłek rodzinny Osobą uprawnioną do zasiłku rodzinnego jest: obywatel polski, cudzoziemiec posiadający obywatelstwo państwa członkowskiego UE lub EOG, cudzoziemiec przebywający

Bardziej szczegółowo

Temat: Transfer technologii z nauki do biznesu.

Temat: Transfer technologii z nauki do biznesu. Temat: Transfer technologii z nauki do biznesu. Komercjalizacja wyników w badań naukowych; praktyczne zastosowanie wyników badań naukowych w przemyśle; uzyskiwanie dochodów z tytułu zastosowania nowych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 49/622/2011 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. z dnia 30 sierpnia 2011 r.

UCHWAŁA Nr 49/622/2011 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. z dnia 30 sierpnia 2011 r. UCHWAŁA Nr 49/622/2011 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 30 sierpnia 2011 r. informacja o przebiegu wykonania budżetu Województwa Podlaskiego i kształtowaniu się Wieloletniej Prognozy Finansowej Województwa

Bardziej szczegółowo

N A DO D US U T S A T WY

N A DO D US U T S A T WY ZAŁOśENIA DO USTAWY O OPIECE NAD DZIEĆMI W WIEKU DO LAT 3 DIAGNOZA Problem pogodzenia Ŝycia zawodowego z rodzinnym z jednej strony obniŝa poziom zatrudnienia, a z drugiej negatywnie wpływa na dzietność

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓŁPRACY DLA: Przedsiębiorców/Pracodawców. LAUDAM Usługi Sp. z o.o.

OFERTA WSPÓŁPRACY DLA: Przedsiębiorców/Pracodawców. LAUDAM Usługi Sp. z o.o. OFERTA WSPÓŁPRACY DLA: Przedsiębiorców/Pracodawców LAUDAM Usługi Sp. z o.o. Wstęp Pragniemy zaprezentować ofertę firmy LAUDAM USŁUGI SP. Z O. O. Wieloletnia współpraca z firmami z wielu branż pozwoliła

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia 9 kwietnia 2015 r. Poz. 1220. UCHWAŁA Nr III/27/2015 RADY MIEJSKIEJ w PIOTRKOWIE KUJAWSKIM. z dnia 20 marca 2015 r.

Bydgoszcz, dnia 9 kwietnia 2015 r. Poz. 1220. UCHWAŁA Nr III/27/2015 RADY MIEJSKIEJ w PIOTRKOWIE KUJAWSKIM. z dnia 20 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 9 kwietnia 2015 r. Poz. 1220 UCHWAŁA Nr III/27/2015 RADY MIEJSKIEJ w PIOTRKOWIE KUJAWSKIM zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu

Bardziej szczegółowo

Z A S A D Y. Udzielania przez Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu pomocy Pracodawcy w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego

Z A S A D Y. Udzielania przez Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu pomocy Pracodawcy w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego Z A S A D Y Udzielania przez Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu pomocy Pracodawcy w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego Podstawa prawna : 1) ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i

Bardziej szczegółowo

Badanie i analiza sytuacji długotrwale bezrobotnych na terenie powiatu słupskiego i miasta Słupska

Badanie i analiza sytuacji długotrwale bezrobotnych na terenie powiatu słupskiego i miasta Słupska Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ankieta jest anonimowa. Wybrane odpowiedzi proszę zaznaczyć krzyŝykiem (moŝna wskazać kilka odpowiedzi). Uzyskane

Bardziej szczegółowo

RADA MIASTA RYBNIKA postanawia:

RADA MIASTA RYBNIKA postanawia: (2003/034228) UCHWAŁA NR 178/XI/2003 RADY MIASTA RYBNIKA z dnia 10 września 2003 r. w sprawie: przyjęcia Statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Rybniku. Działając na podstawie : - art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h),

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa VII-Regionalny rynek pracy Działanie 7.1 Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu Poddziałanie 7.1.3 Poprawa zdolności

Bardziej szczegółowo