Słowa kluczowe: ocena efektywno ci ekonomicznej, finansowe metody dyskontowe, NPV, IRR, metoda ekonomiki informacji, SaaS, Software-as-a-Service

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Słowa kluczowe: ocena efektywno ci ekonomicznej, finansowe metody dyskontowe, NPV, IRR, metoda ekonomiki informacji, SaaS, Software-as-a-Service"

Transkrypt

1 ZASTOSOWANIE METODY EKONOMIKI INFORMACJI DO WERYFIKACJI WYNIKÓW OCENY EFEKTYWNO CI EKONOMICZNEJ WDRO ENIA MODELU SAAS U WYTWÓRCY OPROGRAMOWANIA DLA SEKTORA MSP MIROSŁAW DYCZKOWSKI Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Streszczenie Coraz wi cej firm wytwarzaj cych oprogramowanie wdra a SaaS (Software-asa-Service) jako jeden z modeli udost pniania swoich produktów. Wynika to z niew tpliwych korzy ci, które taki sposób dystrybucji aplikacji dostarcza zarówno producentom, jak i ich klientom. Na ogół efektywno ekonomiczn wdro e SaaS bada si finansowymi metodami dyskontowymi, korzystaj c z miar typowych dla analizy CBA (Cost-Benefits Analysis), takich jak zaktualizowana warto netto (NPV) i wewn trzna stopa zwrotu (IRR). Tak prowadzone oceny nie uwzgl dniaj jednak w dostatecznym stopniu ryzyka technicznego zwi zanego z konieczno ci dostosowania oferowanych systemów zwłaszcza wykonanych w starszych narz dziach do nowego modelu udost pniania. Dlatego te konieczna jest weryfikacja uzyskanych miar finansowych metod ekonomiki informacji (Information Economics), która oprócz aspektów biznesowych uwzgl dnia przy ocenie tak e domen technologiczn. Przykład takiej weryfikacji bazuj cy na projekcie wdro enia SaaS u czołowego polskiego producenta aplikacji dla sektora MSP przedstawiono w niniejszym artykule. Słowa kluczowe: ocena efektywno ci ekonomicznej, finansowe metody dyskontowe, NPV, IRR, metoda ekonomiki informacji, SaaS, Software-as-a-Service 1. Wprowadzenie Pogorszenie sytuacji gospodarczej, które obserwujemy w naszym kraju od drugiej połowy 2008 roku nie omin ło sektora małych i rednich przedsi biorstw (MSP). Według bada przeprowadzonych przez autora, który w okresie kwiecie -maj 2009 roku przeanalizował zebrane metod ankietow w 139 obiektach i instytucjach dane opisuj ce wpływ kryzysu gospodarczego na przedsi wzi cia IT, w wielu z nich spowodowało to przynajmniej cz ciow zmian strategii informatyzacji. Wskazywanymi przez respondentów przejawami tej zmiany s m.in.: spadek nakładów na inwestycje informatyczne, a tak e zmniejszenie bud etów oraz ograniczenie zatrudnienia w działach/słu bach IT. Konsekwencj obni enia poziomu finansowania jest poszukiwanie rozwi za umo liwiaj cych zmniejszenie całkowitych kosztów pozyskania i/lub posiadania informatyki (Total Cost of Ownership TCO), w tym opartych na ró nych strategiach outsourcingowych. Tak e producenci oprogramowania dla MSP, działaj cy na coraz bardziej konkurencyjnym i nasyconym rynku, maj c du e trudno ci w pozyskiwaniu nowych klientów, coraz cz ciej zastanawiaj si nad udost pnianiem swoich aplikacji w wariantach usługowych, na danie (ondemand), za po rednictwem własnych centrów danych. Z jednej strony osłabiaj one bowiem bariery inwestycyjne po stronie odbiorców, z drugiej za pozwalaj c zaoferowa tzw. produkt

2 42 Zastosowanie metody ekonomiki informacji do weryfikacji wyników oceny efektywno ci ekonomicznej wdro enia modelu SaaS u wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP rozszerzony, sprzyjaj podniesieniu rentowno ci wytwórców. Przykładem takiego podej cia jest wdra anie jako sposobu wytwarzania oprogramowania oraz jego udost pniania modelu SaaS (Software-as-a-Service oprogramowanie jako usługa). Celem niniejszego opracowania jest pokazanie, e SaaS mo e wpłyn na atrakcyjno oferty oraz przyczyni si do wzrostu efektywno ci firmy wytwarzaj cej oprogramowanie dla sektora MSP. Ocen efektywno ci wdro enia SaaS oparto na finansowych metodach dyskontowych i typowych dla nich miarach NPV i IRR. W zwi zku z tym, e nie uwzgl dniaj one jednak w dostatecznym stopniu ryzyka technicznego zwi zanego z konieczno ci dostosowania oferowanych systemów zwłaszcza wykonanych w starszych narz dziach programistycznych do nowego modelu udost pniania, konieczna jest weryfikacja oszacowanych miar finansowych metod ekonomiki informacji (Information Economics). Uwzgl dnia ona bowiem oprócz aspektów biznesowych tak e domen technologiczn, pozwalaj c zwi kszy rzetelno i wiarygodno prowadzonej analizy. 2. Tradycyjne modele wytwarzania i udost pniania oprogramowania a koncepcja SaaS Nim przejdziemy do przedstawienia zagadnie oceny efektywno ci dla kompletno ci wywodów nale y przedstawi najwa niejsze modele wytwarzania i udost pniania oprogramowania, w tym stanowi cy przedmiot niniejszego opracowania model SaaS. Produkty programowe mog by pozyskiwane przez przedsi biorstwa na kilka ró nych sposobów, przy czym przez wiele lat dominowały trzy z nich [7; 8; 10], a mianowicie: 1. Tworzenie oprogramowania we własnym zakresie. Polega na wytworzeniu, a nast pnie wdro eniu własnymi siłami oprogramowania dostosowanego do indywidualnych potrzeb. Metoda jest do popularna w przypadku aplikacji o szczególnym znaczeniu strategicznym, mieszcz cych si w obszarze unikatowych kompetencji kluczowych oraz w przypadku specyficznych wymaga przedsi biorstwa. Taka praktyka dotyczy jednak przede wszystkim du ych firm, które posiadaj rozbudowane działy IT. Wprawdzie obserwowany w ostatnich latach rozwój metod wytwarzania aplikacji, szeroka oferta programów i narz dzi nisko kosztowych (typu freeware, shareware, produkty open source itp.), które mo na w pewnym zakresie dostosowa do indywidualnych wymaga i/lub ogranicze, zastosowanie architektury zorientowanej na usługi (SOA) oraz usług sieciowych (Web Services) i zwi zanych z nimi technologii itp. pozwalaj obni y koszty tego procesu, a wi c zastosowa go tak e w mniejszych obiektach, bez rozbudowanych działów IT, ale w dalszym ci gu sposób ten w bardzo ograniczonym zakresie dotyczy sektora MSP. 2. Tworzenie aplikacji w ramach outsourcingu lub offshoringu. Polega na zleceniu wytworzenia oprogramowania firmie zewn trznej. Coraz bardziej popularna staje si druga opcja, czyli offshoring. Jej ide jest zlecanie wykonania oprogramowania zagranicznemu dostawcy, zlokalizowanemu w krajach nisko kosztowych. Zalet tego rozwi zania s : znacz co ni sze koszty, na ogół wysoka jako oraz korzystanie z wiedzy specjalizowanych firm w celu zaspokojenia własnych, specyficznych potrzeb. Podobnie jak w poprzednim przypadku, sposób ten w ograniczonym zakresie dotyczy bezpo rednio sektora MSP, natomiast jest cz sto praktykowany przez producentów systemów na ten rynek. 3. Zakup licencji. Jest to najdłu ej i w dalszym ci gu najcz ciej stosowany model. Kupi mo na pakiet aplikacji (system) albo pojedyncze rozwi zanie, najlepsze w swojej klasie (best of breed). Pierwsza z opcji zdecydowanie dominuje na rynku oprogramowania dla biznesu, zwłaszcza w sektorze MSP. Pojedyncze rozwi zania s coraz mniej popularne ze

3 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 23, wzgl du na post puj cy proces konsolidacji producentów, który w efekcie powoduje zmniejszenie liczby dostawców. Pojedyncze rozwi zania maj szczególne zastosowanie w przypadku aplikacji specyficznych dla danej bran y. Ten sposób pozyskania oprogramowania wymaga poniesienia znacznych pocz tkowych nakładów inwestycyjnych, na które składaj si opłaty za licencje (wprawdzie relatywnie coraz ni sze, ale i tak w opinii wi kszo ci nabywców zbyt wysokie) oraz za niezb dne usługi implementacyjne, a nast pnie ponoszenia stałych opłat za obsług serwisow i nadzór autorski (tzw. maintenance kształtuj cy si na poziomie 10-25% ceny systemu rocznie). Do tradycyjnych metod pozyskiwania oprogramowania mo na dodatkowo zaliczy leasing. W modelu tym klient za stała opłat uzyskuje dost p do licencji, a po okresie leasingowania mo e z niej pod pewnymi warunkami nadal korzysta. W naszym kraju nie jest to jednak sposób rozpowszechniony, zwłaszcza w przypadku aplikacji dla MSP. Wynika to ze wzgl dów natury prawnej, przede wszystkim z braku regulacji kodeksowych dla leasingu warto ci niematerialnych oraz ze zło ono ci procedur przenoszenia prawa do licencji przez leasingodawc na jej u ytkownika (por. [9]). Uzupełniaj cym kanałem pozyskiwania produktów i/lub dost pu do usług IT s od wielu lat ró ne warianty outsourcingu. Nale y zauwa y, e dotyczy to zwłaszcza sektora MSP, gdzie korzystanie z zasobów zewn trznych zlokalizowanych w o rodkach sieci ZETO czy ETOB było praktykowane na długo przed pojawieniem si poj cia outsourcing w literaturze przedmiotu i wiadomo ci mened erów. Tradycyjnie w ten sposób korzystano z zasobów sprz towych, infrastruktury sieciowej, mocy obliczeniowych, specjalistycznego oprogramowania itp. oraz z usług instalacyjnych, wdro eniowych, serwisowych, zwi zanych z obsług oraz administrowaniem sprz tem i aplikacjami itp. Sytuacja zmieniła si wraz z powstaniem i rozwojem nowych generacji narz dzi wykorzystuj cych Internet i jego technologie. Okazało si, e umo liwiaj one korzystanie z dobrodziejstw informatyki w sposób elastyczny, według bie cych, zmieniaj cych si wymaga, wr cz na danie (on demand), zapewniaj c przy tym wysok skuteczno i bezpiecze stwo [10]. Takie koncepcje udost pniania i korzystania z produktów i/lub usług informatycznych, jak ASP (Application Service Provider), hosting, centra danych, IT On-demand czy te ró ne odmiany oferowania sprz tu, aplikacji czy wr cz całej infrastruktury jako usług (w ramach modeli sprzeda y składaj cych si na tzw. cloud computing, w których pobiera si opłaty wył cznie za u ytkowanie wymaganych przez klientów funkcjonalno ci udost pnianych w formie usługi [7; 9; 18]) stały si na tyle dojrzałe, a tym samym efektywne, e konieczne jest ich uwzgl dnianie zarówno przez małe i rednie przedsi biorstwa, jak i przez dostawców operuj cych na tym rynku. W niniejszym opracowaniu jak wspomniano we wprowadzeniu ograniczono si wył cznie do jednej ze współczesnych, alternatywnych koncepcji oferowania oprogramowania, zdefiniowanej w 2000 roku przez Software & Information Industry Association (SIIA) i okre lanej terminem Software-as-a-Service (oprogramowanie jako usługa) [15; 17]. SaaS jest outsourcingow metod budowy i oferowania aplikacji. Klienci, w ramach opłaty abonamentowej wiadczonej na rzecz usługodawcy, mog korzysta ze wszystkich wła ciwo ci danego oprogramowania, bez potrzeby zakupu licencji oraz jego instalacji na własnej platformie sprz towej. Inaczej mówi c jest to model udost pniania rozwi za informatycznych za pomoc Internetu z wykorzystaniem kanałów VPN (Virtual Private Network wirtualna sie prywatna), w którym dostawca oprogramowania zajmuje si hostingiem i administrowaniem rodowiskiem aplikacyjnym. Z punktu widzenia nabywcy oprogramowania, w tym tak e firm z sektora MSP, SaaS ma wi c

4 44 Zastosowanie metody ekonomiki informacji do weryfikacji wyników oceny efektywno ci ekonomicznej wdro enia modelu SaaS u wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP wiele zalet, z których najwa niejsze według IDC, Gartner i SIIA [2; 11; 15; 16] to: brak jednorazowych, wysokich na ogół kosztów zakupu aplikacji i nakładów na budow infrastruktury informatycznej, co w poł czeniu ze wzgl dn łatwo ci ewaluacji rozwi za, które mo na testowa na prób, sprzyja redukcji ryzyka inwestycyjnego w obszarze IT, łatwiejsza przewidywalno nakładów inwestycyjnych i kosztów operacyjnych zwi zanych z pozyskaniem i u ytkowaniem IT, gdy du a ich cz jest ponoszona w formie zryczałtowanej (abonamentowej), a ich wysoko zwłaszcza w odniesieniu do oprogramowania zale y od stopnia wykorzystania i rodzaju u ytkowanych funkcji, poza tym na ogół nie jest wymagane zatrudnianie specjalistycznego personelu i/lub tworzenie działów IT, niskie koszty zakupu i u ytkowania oprogramowania, przekładaj ce si na niski całkowity koszt pozyskania i posiadania (TCO), przy czym trzeba zaznaczy, e z analiz firmy Gartnera wynika, e w trzecim i kolejnych latach zdecydowanie zmniejsza si ró nica TCO dla modelu SaaS oraz aplikacji instalowanych lokalnie, gdy w efekcie amortyzacji posiadanych licencji oraz zakupionego sprz tu ksi gowe koszty klasycznych aplikacji radykalnie spadaj [20], brak długotrwałego i trudnego procesu wdra ania systemu, przy czym dotyczy to przede wszystkim wzgl dnie prostych aplikacji, jakimi s systemy przeznaczone dla MSP, natomiast nie jest to do ko ca prawd w przypadku zło onych rozwi za IT, niskie koszty u ytkowania i aktualizacji oprogramowania, łatwiejsze i bardziej efektywne wsparcie techniczne ze strony dostawcy oprogramowania, łatwo korzystania z aplikacji, gdy jest ono niezale ne od lokalizacji przedsi biorstwa, a samo udost pnianie oprogramowania jest realizowane poprzez standardow przegl dark internetow, gwarancja bezpiecze stwa dost pu do zasobów informacyjnych (na ogół na zdecydowanie wy szym poziomie ni w przypadku aplikacji działaj cych i administrowanych lokalnie) oraz samych danych (dostawca SaaS tworzy kopie zapasowe baz danych oraz wdra a efektywne i skuteczne procesy odtwarzania stanów po awariach), wysoka jako otrzymywanych usług, gdy odpowiedzialno za dost pno aktualnych wersji aplikacji, ł czy i serwerów spoczywa na ich dostawcy, a jej wysoki poziom zabezpieczaj umowy typu SLA (Service Level Agreement), gwarantuj ce z reguły dost pno na poziomie powy ej 99,5%. Z perspektywy producenta i dostawcy oprogramowania model SaaS te ma swoje zalety w porównaniu z innymi sposobami dystrybucji aplikacji. S to m.in. [9; 11]: mo liwo globalnego udost pniania oferowanych systemów (przykładem jest aplikacja Salesforce.com, z której mog korzysta klienci na całym wiecie), brak konieczno ci dostosowywania oprogramowania do ró nych konfiguracji sprz towych klienta, gdy s one zainstalowane w centrum danych producenta/dostawcy, scentralizowane zarz dzanie i administrowanie systemami; dostawca samodzielnie wykonuje wdro enia oraz aktualizacje (update, patch i/lub upgrade) aplikacji, łatwo i wy sza jako serwisowania aplikacji; dostawca ma dost p do bazy danych klienta, dzi ki czemu szybciej mo e rozwi zywa problemy zgłaszane przez u ytkowników, w tym w ramach rozwi za typu help/service desk,

5 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 23, redukcja kosztów instalacji, reinstalacji i serwisowania poprzez brak wyjazdów do klienta (ni sze ł czne koszty pracy, brak strat czasu pracy zwi zanych z podró ami, mo liwo wykonania pełnego wsparcia i serwisu mniejsz liczb pracowników itp.), wzrost efektywno ci utrzymania aplikacji; dzi ki centralnemu zarz dzaniu dostawca jest w stanie obsłu y wi ksz liczb klientów, wyeliminowanie (znaczne ograniczenie) problemu nielegalnego korzystania z aplikacji; oprogramowanie jest dost pne tylko dla u ytkowników opłacaj cych abonament, łatwiejsze udost pnianie wersji demonstracyjnych i/lub testowych oprogramowania; klient mo e w łatwy sposób, bez potrzeby instalacji na komputerze obejrze wersj demo (testow ) korzystaj c z przegl darki internetowej, efektywniejsze wykorzystanie platformy sprz towej, szczególnie w porównaniu z tradycyjnym modelem ASP, dzi ki wielow tkowo ci usług (architektura multi-tenant, pozwalaj ca w tym samym momencie korzysta z danej aplikacji wielu u ytkownikom). Model SaaS nie jest oczywi cie pozbawiony wad. Najcz ciej wskazywane to [11, s ]: 1. z perspektywy klienta (nabywcy): brak pełnej, bezpo redniej kontroli nad bezpiecze stwem danych, ich poufno ci, zdolno- ci do odtworzenia w przypadku krytycznych awarii albo upadło ci dostawcy usług, uzale nienie od zewn trznego dostawcy usług, co z jednej strony mo e by trudne do zaakceptowania w przypadku aplikacji krytycznych i/lub o kluczowym znaczeniu (np. typu CRM, ERP, SCM), z drugiej za wymaga dobrze skonstruowanych umów oraz zaufania, uzale nienie od udost pnianej infrastruktury oraz poziomu oferowanej technologii sieciowej, co wi e si z odpowiednimi umowami (SLA), a w przypadku aplikacji o bardzo wysokiej dost pno ci, tak e z dodatkowymi kosztami (ł cza o zagwarantowanej przepustowo ci, alternatywne kanały dost pu, zapasowy dostawca usług itp.). 2. z punktu widzenia dostawcy: du y koszt zbudowania i utrzymania skalowalnej infrastruktury do wiadczenia usług w modelu SaaS ju od samego pocz tku uruchomienia tej strategii udost pniania aplikacji, ryczałtowy (abonamentowy) model przychodowy, co w poł czeniu z wysokimi nakładami inwestycyjnymi na budow platformy SaaS opó nia zwrot z zainwestowanych rodków, wi ksza łatwo rezygnacji klientów z usług wiadczonych przez dostawc, gdy nie s oni tak silnie z nim zwi zani, jak w klasycznych modelach producenckich (tzw. vendor lock-in), co wymusza konieczno ci głego dbania o wysoki poziom satysfakcji klientów, trudno ci w budowie samej platformy SaaS, gdy tworzenie takich aplikacji jest zdecydowanie bardziej skomplikowane ni w przypadku klasycznego oprogramowania, które nie musi obsługiwa wielow tkowo ci usług (multi-tenant), izolowa danych/procesów poszczególnych klientów czy mie wbudowan skalowalno i adaptacyjno. Z przedstawionych zestawie wida, e zalety modelu SaaS, zarówno z punktu widzenia producenta oprogramowania, jak i jego u ytkownika przewy szaj zwi zane z nim problemy oraz jego wady. Potwierdzaj to liczne analizy i studia przypadków (por. m.in. [2; 3; 7; 8; 9; 11; 12; 16; 18 i 19] oraz powoływane tam opracowania). Wynika z nich m.in., e rozwi zanie jest szczególnie atrakcyjne w obszarze aplikacji dla MSP. Gdy dodamy obecny kryzys gospodarczy, którego skutki s mocno odczuwalne w tym sektorze, to korzy ci z SaaS zwłaszcza w wymiarze ekonomicznym

6 46 Zastosowanie metody ekonomiki informacji do weryfikacji wyników oceny efektywno ci ekonomicznej wdro enia modelu SaaS u wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP b d jeszcze bardziej wyra ne. MSP oczekuj bowiem redukcji pełnych kosztów pozyskania i posiadania informatyki (TCO) i mo liwo ci szybszego dost pu do wymaganych funkcjonalno ci. Wymienione czynniki powinny by stymulatorem dla producentów i dostawców oprogramowania do jak najszybszego przystosowania oferowanych aplikacji do pracy w modelu SaaS. 3. Syntetyczna charakterystyka przedsi wzi cia wdro enia modelu SaaS u wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP Analizy tzw. krytycznych czynników sukcesu oraz liczne studia przypadków jednoznacznie wskazuj, e najwi ksz szans powodzenia maj przedsi wzi cia informatyczne o wyrazi cie sformułowanych i jasno artykułowanych celach, spójnych ze strategiami biznesow i informatyzacji, maj ce pełne wsparcie zarz dzaj cych i anga uj ce na wszystkich etapach w mo liwie du ym zakresie przyszłych u ytkowników, a wi c takie, które s dobrze wpisane w rodowiska organizacji/instytucji, których dotycz. Podobnie jest z projektami wdro enia SaaS. Dlatego te przed prezentacj wyników oceny efektywno ci krótko scharakteryzujemy badanego wytwórc oprogramowania, jego produkty dla MSP oraz najwa niejsze zało enia realizowanego projektu wprowadzenia modelu SaaS, jako wa nego sposobu ich udost pniania. Materiał ródłowy tych opisów w znacznej mierze pochodzi z pracy [9] oraz z innych opracowa dotycz cych zastosowania SaaS przygotowanych z udziałem i/lub pod kierunkiem autora (por. m.in. [7; 8; 19]). Analizowane w opracowaniu przedsi wzi cie jest prowadzone u czołowego polskiego producenta i dostawcy oprogramowania u ytkowego dla sektora MSP. Marka istnieje na rynku od 1994 roku. Przez pierwszych 13 lat działała jako niezale na firma, a od 2006 roku jest cz ci grupy kapitałowej, b d cej jednym z najwi kszych wytwórców oprogramowania własnego w Europie rodkowo-wschodniej. W tym okresie z aplikacji skorzystało ponad 64 tysi ce przedsi biorstw, a liczba sprzedanych licencji przekroczyła 210 tysi cy. Oferowane programy wspieraj kompleksowo MSP przed wszystkim w zakresie obsługi magazynów i sprzeda y, finansów i ksi gowo ci oraz kadr i płac. Mog by zastosowane w ka dej bran y. Szybka i prosta instalacja, łatwa konfiguracja oraz intuicyjno obsługi stanowi o ich konkurencyjno ci. Jednym z głównych celów strategicznych grupy kapitałowej i jej wydzielonej cz ci operuj cej w sektorze aplikacji dla MSP jest jak najwi kszy udział w tym rynku. Cel ten jest realizowany dzi ki szerokiej ofercie oprogramowania, zró nicowanego zale nie od wymaga i ogranicze klienta docelowego (od wariantów dla najmniejszych, głównie jednoosobowych firm, poprzez przeznaczone dla rednich klientów, a po ukierunkowane na wi ksze, najbardziej wymagaj ce obiekty) oraz rozbudow wielu sposobów i kanałów dystrybucji: sprzeda bezpo redni przez własny dział handlowy (udział 45%), poprzez du ych dystrybutorów oprogramowania (tzw. DHO 35%) oraz z wykorzystaniem ogólnokrajowej sieci partnerów handlowych (20%). Dominuj cy udział sprzeda y bezpo redniej powoduje, e firma cały czas zmaga si z problemem skali. Liczba klientów z roku na rok ro nie, a zwi kszanie liczby wdro eniowców i konsultantów nie jest uzasadnione organizacyjnie ani ekonomicznie. Po za tym dochodzi problem sezonowo ci (sektor MSP na ogół decyzje o zakupie i wdro eniu nowego systemu podejmuje na przełomie roku, a okres wakacyjno-urlopowy, to czas gdy przychody ze sprzeda y licencji i usług s kilka razy mniejsze). St d m.in. wzi ło si zainteresowanie modelem SaaS, który powinien pomóc zwłaszcza w rozwi zaniu problemu skali oraz przynie liczne opisane m.in. w punkcie 2 niniejszego opracowania korzy ci ekonomiczne (dzi ki temu, e aplikacje i bazy danych w modelu SaaS s przechowywana na serwerach dostawcy usług, jeden pracownik mo e obsłu y

7 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 23, efektywniej wi ksz liczb zgłosze serwisowych bez drogich wyjazdów do klienta). Dodatkowym czynnikiem, który wpłyn ł na podj cie decyzji o zainicjowaniu prac nad projektem wdro enia SaaS było wej cie w skład grupy kapitałowej firm, które specjalizuj si w outsourcingu IT i posiadaj nowoczesne centra danych. Mo na było wi c unikn z jednej strony wskazywanego jako wada SaaS problemu wysokich pocz tkowych nakładów inwestycyjnych (budowa serwerowni oraz zaawansowanej infrastruktury teleinformatycznej), z drugie za oferowa tzw. produkt rozszerzony (oprogramowanie + cały pakiet usług). Inicjuj c projekt wdro enia modelu SaaS zdefiniowano nast puj c list zada do wykonania: 1. przystosowanie oprogramowania aplikacyjnego do pracy w modelu SaaS, 2. przystosowanie wewn trznego systemu zarz dzania licencjami oraz kodami aktywacyjnymi do pracy w nowym modelu udost pniania aplikacji, 3. zintegrowanie systemu zarz dzania licencjami z system ERP u ywanym w firmie w celu zautomatyzowania procesów obsługi sprzeda y abonamentów, 4. przystosowanie centrali telefonicznej oraz systemu Contact Center do identyfikacji klientów korzystaj cych z nowej usługi, 5. przystosowanie wewn trznego systemu CRM do obsługi zgłosze dotycz cych nowej usługi (identyfikacja klientów, konfiguracja usługi itd.), 6. przygotowanie infrastruktury serwerowej (instalacja serwerów oraz oprogramowania) niezb dnej do obsługi pracy w modelu SaaS na poziomie zdefiniowanym w umowach SLA. Dodatkowo postanowiono dokona analizy efektywno ci ekonomicznej przedsi wzi cia, gdy istotnym w tego typu projektach jest ich sukces biznesowy. Badanie zostało przeprowadzone typowymi w takich przypadkach finansowymi metodami dyskontowymi (zob. ich szerokie opisy, zawarte m.in. w pracach [6; 8; 13; 14]), a jego zało enia oraz uzyskane wyniki s przedstawione w nast pnym punkcie opracowania. 4. Ocena efektywno ci wdro enia modelu SaaS finansowymi metodami dyskontowymi Po przeprowadzeniu wst pnej analizy przedsi wzi cia oraz rodków, które w obecnej, trudniejszej sytuacji gospodarczej s mo liwe do skierowania w badanej firmie na tego typu projekty, zało ono, e prace dostosowuj ce aplikacje do nowego modelu udost pniania b d realizowane tymi samymi zasobami, które na co dzie zajmuj si rozwojem standardowych systemów. W zwi zku z przyj tym podziałem pracy, tj. 50% czasu przeznaczone na projekt SaaS i 50% czasu na rozwój istniej cych produktów, przedsi wzi cie zostało zaplanowane na 2 lata. Do oszacowania wielko ci nakładów i kosztów zostały u yte wewn trzne cenniki oraz oferty firm trzecich. Koszty przystosowania aplikacji do pracy w modelu SaaS zostały wyliczone na podstawie rednich wynagrodze pracowników bior cych udział w projekcie. Zestawienie przewidywanych nakładów i kosztów prezentuje tab. 1.

8 48 Zastosowanie metody ekonomiki informacji do weryfikacji wyników oceny efektywno ci ekonomicznej wdro enia modelu SaaS u wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP Tabela 1. Przewidywane nakłady i koszty badanego przedsi wzi cia (w PLN) Wyszczególnienie Sprz t komputerowy (serwery i urz dzenia sieciowe) Licencje oprogramowania Koszt przystosowania aplikacji do pracy w modelu SaaS Koszt utrzymania aplikacji Koszt utrzymania data center Koszt utrzymania ł cza internetowego Koszt organizacji szkole Koszt organizacji wdro e Koszt ubezpiecze Razem ródło: Opracowanie własne na podstawie [9]. Danymi wej ciowymi do oszacowania wielko ci przychodów były statystki oraz prognozy sprzeda y. W prognozie sprzeda y zostały uwzgl dnione zaproponowane ceny abonamentów oraz statystki zapyta klientów o mo liwo wynajmu oprogramowania. Zestawienie oszacowanych efektów zawiera tab. 2. Tabela 2. Przewidywane bezpo rednie efekty ekonomiczne badanego przedsi wzi cia (w PLN) Wyszczególnienie Przychody ze sprzeda y abonamentów na udost pniane aplikacji w modelu SaaS Przychody ze sprzeda y szkole Przychody ze sprzeda y wdro e Razem ródło: Opracowanie własne na podstawie [9]. Oprócz korzy ci ekonomicznych badana firma liczy, e wdro enie modelu SaaS przyniesie te inne efekty, m.in. takie jak: zwi kszenie udziału w rynku poprzez pozyskanie nowych klientów, wzrost wydajno ci pracy działu wdro e, usprawnienie i redukcja kosztów obsługi serwisowej oraz podniesienie poziomu satysfakcji klientów. Tabela 3. Przepływy pieni ne netto badanego przedsi wzi cia (w PLN) Wyszczególnienie Przepływy pieni ne netto (NCF) Współczynnik dyskontowy (CO) 1 0,877 0,769 0,675 0,592 Zdyskontowane przepływy pieni ne netto (NCF CO) ródło: Opracowanie własne na podstawie [9].

9 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 23, Tab. 3 prezentuje zestawienie przepływów pieni nych netto projektu stanowi ce baz do obliczenia warto ci NPV i IRR, które przy zało eniu 5-letniego okresu zwrotu wynosz odpowiednio: NPV = ,05 zł, a IRR = 21%. S to wi c wielko ci, które rekomenduj przedsi wzi cie do realizacji. W zwi zku jednak z tym, e podczas prac nad studium wykonalno ci stwierdzono, e podstawowym problemem zwi zanym z wdro eniem modelu SaaS jest wysokie ryzyko techniczne przystosowania aplikacji, gdy ich architektura technologiczna nie była projektowana z my l m.in. wymiany interfejsu na przegl dark WWW, postanowiono zweryfikowa oszacowane miary finansowe metod ekonomiki informacji. Uwzgl dnia ona bowiem jak wskazano we wprowadzeniu oprócz aspektów biznesowych tak e domen technologiczn, pozwalaj c tym samym zwi kszy rzetelno i wiarygodno prowadzonego badania. 5. Weryfikacja uzyskanych wyników metod ekonomiki informacji W zwi zku z tym, e metoda ekonomiki informacji oraz jej zastosowania w badaniu efektywno ci przedsi wzi IT s dobrze opisane w literaturze przedmiotu (zob. m.in. [1; 4; 5; 6]) nie wymaga ona szerszej prezentacji. Jednak e przed jej u yciem do weryfikacji ocen uzyskanych dyskontowymi metodami finansowymi nale y zwróci uwag na dwa istotne zagadnienia. Pierwszym z nich jest jej subiektywizm. Jest to zreszt cecha wszystkich skoringowych metod jako ciowych, gdy ich istot jest stosowanie w algorytmach obliczania uogólnionych, niemianowanych miar u yteczno ci wektorów preferencji wyra aj cych wagi, które poszczególnym kryteriom nadaj niezale ni eksperci, wskazuj c na ich istotno. Jeszcze wi kszy poziom subiektywizmu jest zwi zany z nadawaniem tzw. rang, a wi c warto ci z okre lonego zakresu (np. 0 5) b d cych ocenami cech przedsi wzi cia IT, jego produktów itp. przydzielonymi przez jego przyszłych u ytkowników (w ramach kategorii z domeny biznesowej) i słu by/działy IT (w ramach kategorii z domeny technologicznej). Wprawdzie próbuje si obiektywizowa ten proces, tworz c szczegółowe systemy (struktury) przydzielania punktów (interesuj ce przykłady s przedstawione w pracach [1, s ; 4, rozdz. VIII; 5, s ; 6, s ]), ale ze wzgl du na ich umowny, oparty na indywidualnym do wiadczeniu czy prze wiadczeniu autorów charakter, trzeba pami ta o wskazanym subiektywizmie ocen. Drugim zagadnieniem jest brak jednej wersji metody, gdy poszczególni jej adaptatorzy i/lub propagatorzy stosuj ró ne liczby i rodzaje kategorii w ramach obu domen, koncentruj si albo na miarach u yteczno ci (cechach pozytywnych), albo na miarach ryzyka (cechach negatywnych), albo te pomijaj operatory wskazuj ce na wpływ (dodatni/ujemny) w procedurze obliczeniowej, a tak e stosuj ograniczone albo otwarte skale punktowe oraz zwi zane z nimi szczegółowe systemy przydziału. Powoduje to z jednej strony nieporównywalno uzyskanych wyników, z drugiej za zmusza do wyboru którego z istniej cych wariantów albo konstruowania własnej wersji metody. W przedstawionej poni ej analizie skorzystano z wersji metody zaproponowanej przez H. Dudycz [4, rozdz. VIII]. W tab. 4 przedstawiono uzyskane oceny cz stkowe i ł czn.

10 50 Zastosowanie metody ekonomiki informacji do weryfikacji wyników oceny efektywno ci ekonomicznej wdro enia modelu SaaS u wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP Tabela 4. Ocena efektywno ci badanego przedsi wzi cia metod ekonomiki informacji Lp. Kategoria Waga Ranga Warto kategorii 1 Korzy ci ekonomiczne Dopasowanie strategiczne Przewaga konkurencyjna Wsparcie informacyjne zarz dzania Ryzyko zwi zane ze specyfikacj 5 projektu Ryzyko techniczne Zgodno ze strategi informatyzacji Ł cznie ródło: Opracowanie własne na podstawie [9]. Domena Biznesowa Technologiczna Analizuj c zawarto tab. 4 trzeba zwróci uwag na dwa istotne elementy. Po pierwsze, zastosowane dla domeny biznesowej wagi kategorii oraz nadane nast pnie zgodnie z przyj tym systemem rangi potwierdziły atrakcyjno ekonomiczn przedsi wzi cia, zidentyfikowan metodami finansowymi. Wynika to z dodatniej, wysokiej warto ci NPV i IRR oraz pozytywnego wpływu projektu SaaS na utrzymanie przewagi konkurencyjnej firmy w sektorze aplikacji dla MSP i jego dobrego dopasowania strategicznego. Po drugie, co jest szczególnie istotne, przyj cie przez ekspertów dla kategorii 6 Ryzyko techniczne warto ci wagi 5 (a wi c przydzielenie jej 25% dost pnych punktów), a nast pnie niskiej rangi (tylko 1) wynikało ze zidentyfikowania bardzo du ego ryzyka technicznego przedsi wzi cia, na które składaj si nast puj ce czynniki. Od strony sprz towej nie istnieje adne ryzyko. Rozwi zanie b dzie hostowane i administrowane w centrum przetwarzania danych w jednym z oddziałów firmy, który specjalizuje si w outsourcingu IT. Firma zatrudnia wysokiej klasy specjalistów z zakresu administrowania systemami informatycznymi, w tym bazodanowymi. Natomiast istnieje bardzo du e ryzyko zwi zane z przebudow aplikacji w celu dostosowania ich do pracy w modelu SaaS. Powstawały one bowiem 7 lat temu i nie były projektowane z my l o przeniesieniu ich do rodowiska WWW. S to programy działaj ce pod kontrol systemu operacyjnego Windows, gdzie du a cz logiki biznesowej została zaimplementowana nie tylko na serwerze SQL, ale tak e bezpo rednio w interfejsie okienkowym u ytkownika. Najbardziej sensowym rozwi zaniem jest utrzymanie wspólnej logiki biznesowej, zarówno dla wersji aplikacji dla grubego, jak i dla cienkiego klienta. Po przeprowadzeniu wst pnej analizy technicznej wynika, e aby osi gn ten cel przerobienia wymaga około 80% kodu systemu. W tym miejscu pojawia si kolejne ryzyko, polegaj ce na destabilizacji pracy oprogramowania. Tak du e zmiany kodu wygeneruj bł dy, co mo e negatywnie wpłyn na wizerunek firmy i na opinie o produkcie, który na swoj dobr mark pracował wiele lat. Ostatnim ryzykiem, które nale y wzi pod uwag jest technologia, w której powstały aplikacje. Zostały one zaimplementowane w do przestarzałym narz dziu, nie wspieraj cym architektury wielowarstwowej. Uzyskana w wyniku przeprowadzonej analizy ł czna miara u yteczno ci projektu niewiele przewy szaj ca 50% warto ci maksymalnej pozwala stwierdzi, e przedsi wzi cie obarczone jest du ym ryzykiem, zwi zanym głównie z trudno ci przystosowania oprogramowania do pracy

11 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 23, w modelu SaaS. Taka ocena oraz fakt, e u ywane przez firm narz dzia do wytwarzania oprogramowania s ju dosy przestarzałe, powinny skłoni producenta do skoncentrowania si na wytworzeniu kolejnej generacji produktów w nowszych technologiach, pami taj c o nowoczesnym sposobie korzystania z oprogramowania, jakim jest model SaaS. Potwierdza to przykład wrocławskiej firmy Vulcan i jej produktu Sigma Optivum [7; 8; 19]. Wykorzystana do oceny efektywno ci projektu metoda ekonomiki informacji okazała si skutecznym sposobem weryfikacji wyników uzyskanych finansowymi metodami dyskontowymi, gdy oprócz korzy ci biznesowych pozwoliła uwzgl dni kryteria składaj ce si na domen technologiczn. 6. Podsumowanie W obliczu kryzysu gospodarczego małe i rednie przedsi biorstwa szukaj mo liwo ci redukcji kosztów zwi zanych z informatyk. Powoduje to wzrost znaczenia outsourcingu IT, jako sposobu racjonalizacji pełnych kosztów pozyskania i posiadania informatyki (TCO). Producenci i dostawcy oprogramowania powinni je eli chc utrzyma si na coraz bardziej trudnym i konkurencyjnym rynku przystosowa oferowane aplikacje do udost pniania w modelach outsourcingowych, w tym w analizowanym w niniejszym opracowaniu modelu SaaS. Zaprezentowany przykład klasycznej oceny efektywno ci projektu wdro enia SaaS przez czołowego polskiego producenta aplikacji dla MSP pokazuje, e z ekonomicznego punktu widzenia przedsi wzi cie jest opłacalne. Jednak e SaaS to nie tylko model biznesowy. To tak e metoda budowy aplikacji. Dlatego te konieczne jest dla wi kszej rzetelno i wiarygodno prowadzonej analizy uzupełnienie jej o podej cie uwzgl dniaj ce czynniki ryzyka technicznego, a wi c na przykład o metod ekonomiki informacji. Uzyskana w jej wyniku ł czna miara u yteczno ci w wysoko ci 55 punktów, a wi c bliska medianie, pozwoliła stwierdzi, e projekt jest obarczony du ym ryzykiem technicznym. Wynika ono ze zbyt du ych nakładów pracy na dostosowanie aplikacji, a tak e z u ywania przez producenta przestarzałych technologii informatycznych. Mimo nie do ko ca przes dzaj cych w analizowanym przypadku ocen (zwłaszcza uzyskanych metod ekonomiki informacji) trzeba pami ta, e model SaaS generuje tak e efekty i korzy ci trudno mierzalne, których przykłady wskazano w punktach 2 i 4. Z tego te wzgl du powinien by brany pod uwag jako alternatywny, perspektywiczny sposób dystrybucji oprogramowania dla sektora MSP, tak e przez producentów i dostawców o dominuj cej pozycji na rynku. Bibliografia 1. Bana K., Cypryja ski J.: Wykorzystanie metody IE do oceny przedsi wzi informatycznych analiza SWOT. W: Nowoczesne technologie informacyjne w zarz dzaniu. (Niedzielska E., Dudycz H., Dyczkowski M.). Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej nr 955, Wrocław 2002, s Calculating the Value of Software-as-a-Service to Your Organization. A Business Whitepaper. Astoria Software, October 2006, calculating_the_value_of_software_as_a_service.pdf, Chabi ski A.: Raport: rynek oprogramowania typu SaaS wzro nie o 27 procent. Heise Media Polska Management Sp. z o.o., nia-typu-saas-wzrosnie-o-27-procent --/ item/6239,

12 52 Zastosowanie metody ekonomiki informacji do weryfikacji wyników oceny efektywno ci ekonomicznej wdro enia modelu SaaS u wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP 4. Dudycz H.: Metoda ekonomiki informacji w wieloaspektowym badaniu i ocenie efektywno ci przedsi wzi informatycznych. W: Przegl d zastosowa informatyki. (Grabara J.K., Nowak J.S., Lis T.). Polskie Towarzystwo Informatyczne Oddział Górno l ski, Katowice 2008, rozdział VIII. 5. Dudycz H.: Zastosowanie metody ekonomiki informacji do oceny efektywno ci systemu informatycznego w kontek cie strategii rozowju przedsi biorstwa. W: Społecze stwo informacyjne. Wybrane aspekty gospodarki elektronicznej. (Hales C., Sarama M., Red.). Uniwersytet Rzeszowski, Wydawnictwo Max-Druk Drukarnia Medyczna, Rzeszów 2009, s Dudycz H., Dyczkowski M.: Efektywno przedsi wzi informatycznych. Podstawy metodyczne pomiaru i przykłady zastosowa. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Wrocław Dyczkowski M.: Ocena efektywno ci w procesie wyboru strategii udost pniania produktów informatycznych w obszarze zarz dzania publicznego. W: Technologie wiedzy w zarz dzaniu publicznym 08. Konwersja Wiedzy. (Gołuchowski J., Fr czkiewicz- Wronka A., Red.). Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej, Katowice 2008, s Dyczkowski M.: Zastosowanie analizy CBA do oceny efektywno ci strategii udost pniania produktów informatycznych na przykładzie aplikacji do zarz dzania o wiat. W: Społecze stwo informacyjne. Wybrane aspekty gospodarki elektronicznej. (Hales C., Sarama M., Red.). Uniwersytet Rzeszowski, Wydawnictwo Max-Druk Drukarnia Medyczna, Rzeszów 2009, s Górczy ski G.: Ocena efektywno ci wdro enia modelu SaaS w firmie produkuj cej oprogramowanie dla sektora MSP. Praca dyplomowa napisana pod kierunkiem M. Dyczkowskiego. Podyplomowe Studium Efektywne Zarz dzanie IT w Przedsi biorstwie. Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2009 (maszynopis). 10. Keller E.: Nowe oblicze oprogramowania dla przedsi biorstw. MSI Manufacturing Systems Information Polska, Pa dziernik 2006, dzialania_operacyjne_ php4?num=405, Małyszko M.: SAAS jako metoda wiadczenia e-usług. Polska Agencja Rozwoju Przedsi biorczo ci (PARP), c6dfab4e 6f795ca260afdc0c04f5f5c7.pdf, MIS S.A. we współpracy z IBM Polska wprowadza nowe usługi w modelu SaaS dla sektora MSP, Rogowski W.: Rachunek efektywno ci projektów europejskich. W: Zarz dzanie projektem europejskim. (Trocki M., Grucza B., Red.). PWE, Warszawa 2007, s Rogowski W.: Rachunek efektywno ci przedsi wzi inwestycyjnych. Oficyna Ekonomiczna, Kraków Software-as-a-Service. Wikipedia, Software-as-a-Service; A Comprehensive Look at the Total Cost of Ownership of Software Applications. A White Paper. Software-as-a-Service Executive Council. September 2006, /software/pubs/saas_tco _WP.pdf, Software-as-a-Service: Strategic Backgrounder. Software & Information Industry Association. February 2001,

13 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 23, Sullivan T.: Nick Carr: Jak cloud computing zredefiniuje IT. erpstandard.pl, Trochimiuk P.: Rola usług IT w strategii producenta oprogramowania na przykładzie systemu Sigma Optivum. Praca dyplomowa napisana pod kierunkiem M. Dyczkowskiego. Podyplomowe Studium Efektywne Zarz dzanie IT w Przedsi biorstwie. Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2007 (maszynopis). 20. Waszczuk P.: Fakty i mity o SaaS. erpstandard.pl, pl/news/338228/fakty.i.mity.o.saas.html, APPLICATION OF INFORMATION ECONOMICS METHOD IN VERIFYING RESULTS OF ECONOMICS EFFECTIVENESS ASSESSMENT FOR AN IMPLEMENTATION OF THE SAAS MODEL BY A PROVIDER OF SOFTWARE FOR SME SECTOR Summary More and more software providing companies implement Software-as-a-Service (SaaS) as one of models to distribute its products. This stems from unquestionable benefits which this distribution method offers both to software producers and its customers. In most cases economic effectiveness of such implementations is examined with discounted financial methods, which use measures typical for Cost-Benefits Analysis (CBA), such as: net present value (NPV) or internal rate of return (IRR). Those examination may not consider to sufficient extent technological risk, which is related to the necessity of adjusting solutions in offer in particular those developed under outdated tools to the new distribution model. For this reason financial measures have to be verified with the help of Information Economics method, which beside business aspects takes into account technological ones. This paper presents the example of such verification by the experience of SaaS implementation by a leading Polish provider of software for SME. Keywords: economic effectiveness assessment, discounted financial methods, NPV, IRR, Information Economics, SaaS, Software-as-a-Service Instytut Informatyki Ekonomicznej Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wrocław, Komandorska 118/120

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

Oferta kompleksowego serwisu sprzętu komputerowego dla przedsiębiorstw, instytucji oraz organizacji.

Oferta kompleksowego serwisu sprzętu komputerowego dla przedsiębiorstw, instytucji oraz organizacji. Oferta dla FIRM Outsourcing IT Oferta kompleksowego serwisu sprzętu komputerowego dla przedsiębiorstw, instytucji oraz organizacji. OUTSOURCING INFORMATYCZNY W PRAKTYCE Outsourcing informatyczny to w praktyce

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T.

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. 1 1 Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. Skrzypek MODEL NAJLEPSZYCH PRAKTYK SYMULACJE KOMPUTEROWE Kraków 2011 Zaproszenie

Bardziej szczegółowo

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Terminy szkolenia 25-26 sierpień 2016r., Gdańsk - Mercure Gdańsk Posejdon**** 20-21 październik

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI

ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI ARCHITEKTURA INSTYTUCJI JAKO NARZĘDZIE UŁATWIAJĄCE ZARZĄDZANIE DANYMI XVIII posiedzenie Rady Infrastruktury Informacji Przestrzennej ZARZĄDZANIE DANYMI PRZESTRZENNYMI UKIERUNKOWANE NA UŻYTKOWNIKA agenda

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach.

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. 1 PROJEKTY KOSZTOWE 2 PROJEKTY PRZYCHODOWE 3 PODZIAŁ PROJEKTÓW ZE WZGLĘDU

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 Zapytanie ofertowe - Działanie PO IG 8.2 Warszawa, dnia 13.12.2013 r. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 ISTOTNE INFORMACJE O PROJEKCIE: Celem projektu "Wdrożenie zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

Biznes Plan. Przedsiębiorczość wykład 3

Biznes Plan. Przedsiębiorczość wykład 3 Biznes Plan Przedsiębiorczość wykład 3 Rodzaje biznesplanów Biznesplan Przedsiębiorstwa Przedsięwzięcia (inwestycji) Zasady tworzenia biznesplanów Kompleksowość Długookresowa perspektywa Czytelność Rzetelność

Bardziej szczegółowo

zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu

zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu zone ATMS.zone To profesjonalny system analizy i rejestracji czasu pracy oraz kontroli dostępu. Stworzony został

Bardziej szczegółowo

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji

Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek. Wybór rynku docelowego. Istota segmentacji Segmentacja i plasowanie dr Grzegorz Mazurek Wybór rynku docelowego Istota segmentacji Do rzadkości należy sytuacja, w której jedno przedsiębiorstwo odnosi znaczne sukcesy w sprzedaży wszystkiego dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP?

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Kamil Bromski Kierownik, Dolnośląski Ośrodek Transferu Wiedzy i Technologii Specjalista ds. transferu technologii, Agencja Rozwoju Innowacji S.A. Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r.

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r. WSPÓLNA METODA OCENY CAF 2006 W URZĘDZIE GMINY TOMICE PLAN DOSKONALENIA Sporządził: Ryszard Góralczyk Koordynator CAF Cel dokumentu: Przekazanie pracownikom i klientom Urzędu informacji o przyjętym planie

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Budowa elektronicznej administracji w ramach POIG Konferencja podsumowuj realizacj projektu pn. E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjno

Bardziej szczegółowo

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie

drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu Biuro JASPERS w Warszawie Wła ciwe przygotowanie i realizacja projektu drogowego warunkiem uzyskania dofinansowania ze rodków unijnych Robert Kietli ski Specjalista ds. Transportu Biuro JASPERS w Warszawie Realizacja projektów

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie mieniem Województwa

Gospodarowanie mieniem Województwa Projekt pn. Budowa zintegrowanego systemu informatycznego do zarządzania nieruchomościami Województwa Małopolskiego i wojewódzkich jednostek organizacyjnych 1/13 Gospodarowanie mieniem Województwa Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9/11/12 dyrektora PCKZ w Jaworze z dnia 30 marca 2012 r. Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im.

Bardziej szczegółowo

Raport Kwartalny Netwise S.A.

Raport Kwartalny Netwise S.A. Raport Kwartalny Netwise S.A. za I kwartał 2013 roku (dane za okres od 1 stycznia do 31 marca 2013 roku) Warszawa, dnia 15 maja 2013 r. Spis treści 1. INFORMACJE O SPÓŁCE... 3 1.1 ORGANY SPÓŁKI... 3 2.

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe Wrocław, dnia 03.01.2013 r. Nitrotek Sp. z o.o. ul. Krynicka 40/7 50-555 Wrocław Zapytanie ofertowe W związku z realizacją projektu Wdrożenie nowoczesnego systemu B2B automatyzującego współpracę Nitrotek

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw z wykorzystaniem innowacyjnych modeli referencyjnych procesów Administracji Publicznej STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Informacje ogólne Przedmiotem postępowania jest wdrożenie platformy komunikacyjnej poprzez zapewnienie możliwości dwukierunkowej wymiany danych dotyczących

Bardziej szczegółowo

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe Lublin, 19.07.2013 Zapytanie ofertowe na wyłonienie wykonawcy/dostawcy 1. Wartości niematerialne i prawne a) System zarządzania magazynem WMS Asseco SAFO, 2. usług informatycznych i technicznych związanych

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe cel

Sieci komputerowe cel Sieci komputerowe cel współuŝytkowanie programów i plików; współuŝytkowanie innych zasobów: drukarek, ploterów, pamięci masowych, itd. współuŝytkowanie baz danych; ograniczenie wydatków na zakup stacji

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska 1. WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI 1 RODZAJE DZIAŁAŃ REALIZOWANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE CHARAKTERYSTYKA I RODZAJE DZIAŁAŃ W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku.

Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku. Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w roku 2013, realizuje działania na rzecz wsparcia i rozwoju przedsiębiorstw. Obowiązkiem spoczywającym na PARP jest

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA. z dnia 21 lipca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA. z dnia 21 lipca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA w sprawie wprowadzenia regulaminu korzystania z systemu e-podatki w Urzędzie Gminy Wola Krzysztoporska Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia:. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 3 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Wyniki monitorowania pomocy publicznej udzielonej spółkom motoryzacyjnym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie specjalnych stref ekonomicznych (stan na

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

Wrocław, 20 października 2015 r.

Wrocław, 20 października 2015 r. 1 Wrocław, 20 października 2015 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Działanie 1.1.1 Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa (Szybka Ścieżka) MŚP i duże Informacje

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku,

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku, UZASADNIENIE Projekt rozporządzenia jest wypełnieniem delegacji ustawowej zapisanej w art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.

Bardziej szczegółowo

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o:

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o: Informacje podlegające upowszechnieniu w Ventus Asset Management S.A., w tym informacje w zakresie adekwatności kapitałowej według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r. na podstawie zbadanego sprawozdania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

I. Charakterystyka przedsiębiorstwa

I. Charakterystyka przedsiębiorstwa I. Charakterystyka przedsiębiorstwa Firma odzieżowa jest spółką cywilną zajmującą się produkcją odzieży i prowadzeniem handlu hurtowego w całym kraju. Jej siedziba znajduje się w Chorzowie, a punkty sprzedaży

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 (rok, za który sk ładane jest o świadczenie) DzialI Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMIARZE PRZEPROWADZENIA DIALOGU TECHNICZNEGO

OGŁOSZENIE O ZAMIARZE PRZEPROWADZENIA DIALOGU TECHNICZNEGO OGŁOSZENIE O ZAMIARZE PRZEPROWADZENIA DIALOGU TECHNICZNEGO I. ZAMAWIAJ CY Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A., z siedzib w Warszawie ul. Bagatela 12, 00-585 Warszawa, zarejestrowana

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO

POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO www.tokyotey.pl 1. Zagadnienia wstępne. 1. Pod pojęciem Serwisu rozumie się stronę internetową znajdującą się pod adresem www.tokyotey.pl wraz z wszelkimi podstronami

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl 1 [POSTANOWIENIA OGÓLNE] 1. Niniejszy regulamin (dalej: Regulamin ) określa zasady korzystania z serwisu internetowego http://www.monitorceidg.pl

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A.

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. ZA OKRES I KWARTAŁU 2011 ROKU od dnia 01-01-2011 roku do dnia 31-03-2011 roku Warszawa, 16 maja 2011 r. Raport kwartalny za 1 kwartał 2011 został przygotowany przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do Wniosku o przyznanie dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 3 do Wniosku o przyznanie dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 3 do Wniosku o przyznanie dotacji inwestycyjnej Projekt Być albo nie być przedsiębiorcą współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, realizowany przez Rzeszowską Agencję

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI

PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI PROGMEDICA System Zarządzania zgodnością w Szpitalu WOLTERS KLUWER DLA SZPITALI lider rozwiązań dla rynku zdrowia Wśród największych profesjonalnych wydawnictw na świecie Ponad 40 krajów Europa, Ameryka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

PILNE Informacje dotyczące bezpieczeństwa Aparat ultrasonograficzny AFFINITI 70 firmy Philips

PILNE Informacje dotyczące bezpieczeństwa Aparat ultrasonograficzny AFFINITI 70 firmy Philips Strona 1 z 5 Szanowni Państwo! W aparatach ultrasonograficznych AFFINITI 70 firmy Philips wykryto usterkę, która może stanowić potencjalne zagrożenie dla pacjentów lub użytkowników. Niniejsze informacje

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE

DOTACJE NA INNOWACJE ZAPYTANIE OFERTOWE Rentis S.A. ul. Krakowska 204 02-219 Warszawa Warszawa, dnia 20.10.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacją projektu pn. Wdrożenie systemu B2B pomiędzy Global Rent a Car S.A. i jego partnerami

Bardziej szczegółowo

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego CZĘŚĆ I - DANE OSOBOWE (*wypełnienie obowiązkowe) imię i nazwisko*: tel. / faks: e-mail*: wyrażam

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG LP Działanie Poprzednie brzmienie Aktualne brzmienie 1. 1.4-4.1 Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdroŝenie

Bardziej szczegółowo

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych.

Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. doradzamy, szkolimy, rozwijamy Systemy monitoringu wizyjnego Avigilon w zabezpieczeniu obiektów logistycznych. Właściciel tel. 722-529-820 e-mail: biuro@brb-doradztwobiznesowe.pl www.brb-doradztwobiznesowe.pl

Bardziej szczegółowo

Regulamin i cennik Promocji TV+INTERNET NA PRÓBĘ

Regulamin i cennik Promocji TV+INTERNET NA PRÓBĘ Regulamin i cennik Promocji TV+INTERNET NA PRÓBĘ 1. Organizatorem promocji są: A) EVIO Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, 61-714, al. Niepodległości 27, wpisana w rejestrze przedsiębiorców KRS pod numerem

Bardziej szczegółowo

Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE Oferujemy kompleksowe wsparcie w prowadzeniu własnego biznesu.

Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE Oferujemy kompleksowe wsparcie w prowadzeniu własnego biznesu. Drodzy Państwo, CAPITAL SERVICE jest dynamicznie rozwijającą się instytucją finansową z wieloletnim doświadczeniem. Firma powstała w 1999 roku i posiada ponad 100 oddziałów pod marką KredytOK na terenie

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

System do kontroli i analizy wydawanych posiłków

System do kontroli i analizy wydawanych posiłków System do kontroli i analizy wydawanych posiłków K jak KORZYŚCI C jak CEL W odpowiedzi na liczne pytania odnośnie rozwiązania umożliwiającego elektroniczną ewidencję wydawanych posiłków firma PControl

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. wymagane minimalne parametry techniczne:

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. wymagane minimalne parametry techniczne: OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZAŁĄCZNIK NR 1 DO SIWZ wymagane minimalne parametry techniczne: dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na:

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIA. marketingowy. Wymaga on zintegrowanych strategii tj. strategii jednoczesnego

ZARZĄDZANIA. marketingowy. Wymaga on zintegrowanych strategii tj. strategii jednoczesnego Prof. dr hab. Krystyna Cholewicka-Goździk WARTOŚĆ KLIENTA SPRAWDZIAN SKUTECZNOŚCI PROCESOWEGO ZARZĄDZANIA Dominująca rola klienta we współczesnym zarządzaniu Truizmem jest stwierdzenie, że jedną z najbardziej

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI

POLITYKA PRYWATNOŚCI POLITYKA PRYWATNOŚCI stosowanie do przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1422 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 Chmura obliczeniowa do przechowywania plików online Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 1 Chmura, czyli co? Chmura obliczeniowa (cloud computing) to usługa przechowywania i wykorzystywania danych, do

Bardziej szczegółowo

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy JUKAWA Co dalej? Metoda analizy Na czym polega warto JUKAWY dla miasta? Jakie s cele miasta? Podstawowy: utrzyma budynek z powodu jego unikalnej i cennej historycznie architektury Uzupe niaj ce (o ile

Bardziej szczegółowo

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011 Regulamin współpracy Obowiązuje od dnia 08.07.2011 1 1. Wstęp Regulamin określa warunki współpracy z firmą Hubert Joachimiak HubiSoft. W przypadku niejasności, prosimy o kontakt. Dane kontaktowe znajdują

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach

Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 41/10 Starosty Kieleckiego z dnia 24 maja 2010 w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego oraz Procedur

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30%

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30% Duma Przedsiębiorcy 1/5 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 27 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Matematyka-nic trudnego!

Matematyka-nic trudnego! Dział II Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia Usługa zarządzania projektem, w charakterze Specjalisty ds. przygotowania wniosków o płatność, w ramach projektu pn.: Matematyka-nic trudnego!

Bardziej szczegółowo

IZBA CELNA WE WROCŁAWIU Wrocław, dnia 30 kwietnia 2012 r. Ul. Hercena 11 50-950 Wrocław

IZBA CELNA WE WROCŁAWIU Wrocław, dnia 30 kwietnia 2012 r. Ul. Hercena 11 50-950 Wrocław IZBA CELNA WE WROCŁAWIU Wrocław, dnia 30 kwietnia 2012 r. Ul. Hercena 11 50-950 Wrocław 450000-ILGW-253-12/12 Według rozdzielnika Dotyczy: Przetargu nieograniczonego na Zaprojektowanie, wykonanie/dostosowanie

Bardziej szczegółowo

ARIES-IT Profesjonalne Usługi Informatyczne dla Firm i Instytucji, Outsourcing IT

ARIES-IT Profesjonalne Usługi Informatyczne dla Firm i Instytucji, Outsourcing IT ARIES-IT Profesjonalne Usługi Informatyczne dla Firm i Instytucji, Outsourcing IT Strona1 Nie trzeba nikogo przekonywać, jak ważną role w każdej firmie odgrywa prawidłowy, bezawaryjny system informatyczny.

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie zarządzania ładem architektury korporacyjnej

Dobre praktyki w zakresie zarządzania ładem architektury korporacyjnej Dobre praktyki w zakresie zarządzania ładem architektury korporacyjnej Dr hab. Andrzej Sobczak, prof. SGH, Kierownik Zakładu Systemów Informacyjnych, Katedra Informatyki Gospodarczej SGH Gospodarczej SGH

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R ZĄDZENIE M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia... 2015 r.

R O Z P O R ZĄDZENIE M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia... 2015 r. R O Z P O R ZĄDZENIE Projekt 02.06.2015 r. M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia... 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków

Bardziej szczegółowo

Leasing regulacje. -Kodeks cywilny umowa leasingu -UPDOP, UPDOF podatek dochodowy -ustawa o VAT na potrzeby VAT

Leasing regulacje. -Kodeks cywilny umowa leasingu -UPDOP, UPDOF podatek dochodowy -ustawa o VAT na potrzeby VAT Leasing Leasing regulacje -Kodeks cywilny umowa leasingu -UPDOP, UPDOF podatek dochodowy -ustawa o VAT na potrzeby VAT Przepisy dotyczące ewidencji księgowej: -UoR, art. 3, ust. 4, pkt. 1-7 oraz ust. 5

Bardziej szczegółowo

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w usłudze szkoleniowodoradczej z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP, realizowanej

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu Inteligentnego Opomiarowania (AMI) w Energa-Operator. 8 grudnia 2010

Wdrożenie systemu Inteligentnego Opomiarowania (AMI) w Energa-Operator. 8 grudnia 2010 Wdrożenie systemu Inteligentnego Opomiarowania (AMI) w Energa-Operator 8 grudnia 2010 Agenda Cel i zakres wdrożenia Inteligentnego Opomiarowania Status projektu Standaryzacja i interoperacyjność Kluczowe

Bardziej szczegółowo

Utrzymanie aplikacji biznesowych SI PSZ

Utrzymanie aplikacji biznesowych SI PSZ Utrzymanie aplikacji biznesowych SI PSZ Grzegorz Dziwoki/Dawid Batko Inżynier Systemowy, Sygnity S.A. Kwiecień 2014 r. Plan prezentacji Aplikacje utrzymywane w CPD MPiPS Kolokacja Syriusz Std w CPD MPiPS

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZA DO SKŁADNIA OFERT

ZAPRASZA DO SKŁADNIA OFERT Tytuł projektu: Przygotowanie Planu Rozwoju Eksportu przez Godzikowice, dnia 18.11.2015 r. Zapytanie ofertowe z siedzibą przy ul. Stalowej 7-9 w Godzikowicach (kod pocztowy ), Tel. 71 313 95 18, NIP: 9121654900,

Bardziej szczegółowo

TAJEMNICA BANKOWA I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W PRAKTYCE BANKOWEJ

TAJEMNICA BANKOWA I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W PRAKTYCE BANKOWEJ OFERTA dotyczące realizacji e-szkolenia nt: TAJEMNICA BANKOWA I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W PRAKTYCE BANKOWEJ dla sektora bankowego OFERTA dotycząca realizacji e-szkolenia nt.: Tajemnica bankowa i ochrona

Bardziej szczegółowo

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona Audyt SEO Elementy oraz proces przygotowania audytu 1 Spis treści Kim jesteśmy? 3 Czym jest audyt SEO 4 Główne elementy audytu 5 Kwestie techniczne 6 Słowa kluczowe 7 Optymalizacja kodu strony 8 Optymalizacja

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W SEKTORZE ODZIEŻOWO-TEKSTYLNYM

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W SEKTORZE ODZIEŻOWO-TEKSTYLNYM REKOMENDACJE W roku 2015 kancelaria SADKOWSKI I WSPÓLNICY została wyróżniona w corocznym rankingu prestiżowym zestawieniu kancelarii prawniczych, rekomendowanych przez Klientów Kancelarii oraz inne firmy

Bardziej szczegółowo

System kontroli wersji SVN

System kontroli wersji SVN System kontroli wersji SVN Co to jest system kontroli wersji Wszędzie tam, gdzie nad jednym projektem pracuje wiele osób, zastosowanie znajduje system kontroli wersji. System, zainstalowany na serwerze,

Bardziej szczegółowo

A.1 WNIOSEK O DOTACJĘ. (Wniosek o dotację NFOŚiGW na częściową spłatę kapitału kredytu)

A.1 WNIOSEK O DOTACJĘ. (Wniosek o dotację NFOŚiGW na częściową spłatę kapitału kredytu) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ul. Konstruktorska 3A, 02-673 Warszawa A.1 WNIOSEK O DOTACJĘ (Wniosek o dotację NFOŚiGW na częściową spłatę kapitału kredytu) Od: [Beneficjent] Do:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROMOCJI: BĄDŹ GOTÓW NA VAT! WYBIERZ SYMFONIĘ

REGULAMIN PROMOCJI: BĄDŹ GOTÓW NA VAT! WYBIERZ SYMFONIĘ REGULAMIN PROMOCJI: BĄDŹ GOTÓW NA VAT! WYBIERZ SYMFONIĘ Postanowienia ogólne 1. Organizatorem Promocji Bądź gotów na VAT! Wybierz Symfonię (dalej: Promocja) jest firma Sage Sp. z o.o. w Warszawie, ul.

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni.

Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni. Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni. Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu

Bardziej szczegółowo