WYWIAD Z ANNĄ GRAJCAREK O DZIECIŃSTWIE, PRZEMOCY I POWOŁANIU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYWIAD Z ANNĄ GRAJCAREK O DZIECIŃSTWIE, PRZEMOCY I POWOŁANIU"

Transkrypt

1 WYWIAD Z ANNĄ GRAJCAREK O DZIECIŃSTWIE, PRZEMOCY I POWOŁANIU Wymieniając tylko kilka obszarów Pani zaangażowania, można powiedzieć, że jest Pani osobą nietuzinkową, bardzo pracowitą, podejmującą coraz to nowe wyzwania, ciągle w biegu, a przy tym szalenie spokojną i skromną. Chciałabym zapytać jak można się nauczyć tej skromności i pokory, i w jakim stopniu mogą one pomagać bądź utrudniać działania, które Pani podejmuje? To, że jestem takim zwyczajnym człowiekiem pewnie wzięło się z mojego dzieciństwa. To było bardzo zwyczajne dzieciństwo. Wychowywały nas - mnie i dwójkę moich braci - dwie kobiety: mama i babcia. Ważne jest to, że w tym wczesnym dzieciństwie wychowywaliśmy się w środku lasu - naokoło las i łąki - pięknie. Nasz dom był bardzo skromny, nie przelewało się, było trudno, ale moja mamuńcia była czarodziejką, ponieważ czarowała dla nas piękne ubranka. I do tego jeszcze bardzo spokojnie podchodziła do tego, że było trudno... Muszę dodać, że mieszkaliśmy w okolicach Bielska. Było to takie miejsce, z którego ogromną ilość mieszkańców wysyłano do Niemiec do pracy. Niemcy wiedzieli kogo wysłać, kto narobi dużo kłopotów. W czasie wojny, kiedy moja mama była jeszcze dzieckiem, moi dziadkowie bardzo się bali, żeby ich córka nie została wysłana do Niemiec do pracy, dlatego trafiła do szkoły podstawowej sióstr w Straconce - siostry czarodziejki, które uczyły gotowania, pieczenia, haftowania, drutowania, szydełkowania, szycia. Nasz tata był człowiekiem bardzo poranionym przez wojnę. W 1939r zdał maturę i w jednym z pierwwszych transportów trafił na roboty przymousowe wgłąb Niemiec i tam przetrwał całą wojnę. Prawdziwe piekło przeżył już po zakończeniu działań wojennych, przez kilka tygodni przemierzał Niemcy żeby wrócić do domu. Szedł szlakiem Armi Czerwonej i widział ogromne okrucieństwa jej żołnierzy. Nigdy o tym nie mówił, wiem to od jego kolegi. Nie potrafił być ojcem, żyć w rodzinie. Mieliśmy ojca obok. Co miało wpływ na Pani decyzję o tym, że została Pani pielęgniarką? Wychowałam się w okolicach Bielska, gdzie oznaką statusu było to, że chłopiec zostaje księdzem, a dziewczynka pielęgniarką. Takie było moje pierwsze marzenie. Nie ukrywam, że moja babcia bardzo mi rozradzała - uważała, że to jest bardzo trudne i chciała mi tego oszczędzić. Nie przeczę, że rzeczywiście jest to trudne - po 1

2 szkole pielęgniarskiej trafiłam na Akademię Medyczną, zdawałam na Wydział Lekarski, ale przyjęli mnie na farmację, ponieważ zabrakło mi kilku punktów. Byłam kilka semestrów na farmacji i okazało się, że to nie to, chociaż dobrze to wspominam, (...) ale życie akademickie było takie ciekawe. Ja nie imprezowałam, natomiast zaliczałam wszystkie koncerty, które były w Krakowie - kiedyś wszystko odbywało się w akademiku przy ul. Grzegórzeckiej 20. Wszyscy, którzy się wtedy liczyli - m.in. Maryla Rodowicz, Czerwone Gitary, Święcicki - tam koncertowali. Potem trafiłam na praktyki studenckie i do szpitala uniwersyteckiego Akademii Medycznej na oddział hematologii, no i już zostałam. To było coś takiego, co rzeczywiście zmieniło moje życie - zobaczyłam oddział inny, niż miałam wyobrażenie z moich praktyk i zostałam z powrotem pielęgniarką. Nie na długo, bo złapałam żółtaczkę zakaźną i musiałam zmienić miejsce. I wtedy trafiłam na salę operacyjną, bo to też było takie moje marzenie, i tak zostałam. Ta aktywność, którą Pani prowadziła, te wszystkie działania, w które była Pani zaangażowana właściwie bardziej skupiały się na świecie dorosłych, prawda? Kiedy zaczęła się Pani interesować problematyką dzieci? Rzeczywiście, do pewnego momentu żyłam w takiej enklawie, jaką była sala operacyjna. Dopiero gdy zostałam przewodniczącą samorządu i kiedy zaczęły się problemy w szkołach, ponieważ wyłączono (usunięto ze szkół) lekarzy, zostały tylko pielęgniarki. One nie bardzo były do tego przygotowane, bo dotąd były współpracownikami i miały być taką podporą lekarza. A tymczasem powierzono im zadanie, do którego były nieprzygotowane. Znalazły się w trudnej sytuacji i pojawiły się problemy. Na szczęście zaczęły mi o nich opowiadać, jak również o swoich uczniach o dzieciach wykorzystywanych, maltretowanych, o takich, które znalazły się w dziecięcym piekle. Ja sobie w ogóle nie zdawałam z tego sprawy. Od czasu do czasu pojawiały się w prasie jakieś artykuły, słyszeliśmy o przypadkach dzieciobójstwa, ale ja nie wiedziałam, że skala tego zjawiska jest tak duża i że nikt z tym nic nie robi! Myślałam, że jakoś to jest uregulowane. Wtedy zorganizowałam spotkanie dla grupy pielęgniarek szkolnych i wysłuchałam ich historii. Efekt był taki, że przez kilka nocy nie spałam, bo to co usłyszałam, to były straszne rzeczy. Wymyśliliśmy wtedy, że trzeba coś zrobić, coś zmienić, że to nie może tak być. Musimy przygotować pielęgniarki do pracy z dziećmi i ponoszenia większej odpowiedzialności za swoją pracę. Zaczęłam więc chodzić i prosić a to były czasy kiedy ministrami byli moi koledzy. Niestety zawiodłam się na nich absolutnie, ponieważ nie bardzo to widzieli, nie chcieli słuchać. I wtedy właśnie jeden z moich znajomych powiedział mi, że jest dziewczyna z ONZ, która ma świetne kontakty, jest wysokim urzędnikiem, i może będzie gotowa pomóc. Nazywa się Kasia Malinowska. To był początek dobrego okresu i współpracy, która trwa do 2

3 dzisiaj. Przygotowałam mój pierwszy w życiu projekt, który spodobał się, został przyjęty i dostaliśmy sporo pieniędzy na jego realizację. Który to był rok? To był 1992 rok, a projekt dotyczył HIV i AIDS. Mój kolega minister powiedział, że to jest sprawa zboczeńców, a nie normalnych ludzi, więc co on będzie sobie głowę zawracał. Wtedy już wiedziałam, że potrzebny jest poradnik! Miałam doświadczenie jak to zrobić z mojej wcześniejszej działalności, więc ani przez chwilę się nie zastanawiałam. Wydaliśmy więc super poradnik., pt. Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia HIV w praktyce pielęgniarskiej, który miał cztery wydania i "wyszedł" w nakładzie 116 tysięcy egzemplarzy. W każdej, nawet najmniejszej poradni, przychodni było o tym, jak się ustrzec HIV i AIDS, czyli do pracowników ochrony zdrowia - i to był pierwszy projekt, mieliśmy dobre wejście. Kolejne projekty dotyczyły już problemu dzieci. Przeszkoliliśmy stugodzinnym programie, pt. Gdy dziecko potrzebuje pomocy 711 pielęgniarek pracujących z dziećmi z całej Małopolski. Osoby te pochodziły ze szpitali, szkół i placówek opiekuńczowychowawczych. Otrzymały od nas taki duży poszerzony warsztat oraz wiedzę, którą mogły wykorzystać w swojej pracy. Dodatkowo, na zamówienie ONZ, powstała ok. pięciusetstronnicowa publikacja o tym samym tytule. W mojej działalności edukacyjnej i projektowej cały czas miałam wsparcie ze strony dwóch agend: UNDP (Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju) oraz UNPFA (Programu Ludnościowego Narodów Zjednoczonych). Było to dla mnie bardzo ważne, ponieważ zawsze uczono mnie, że aby dobrze wywiązywać się ze swoich obowiązków, ludzie zawsze muszą być przygotowani oraz że trzeba tą wiedzę utrwalać, ponieważ za chwilę zapomną, czyli konieczny jest poradnik. Tak właśnie robiliśmy realizowaliśmy projekt, a potem powstawała książka. Zwykle ja ją wymyślałam i zapraszałam różnych autorów, żeby pisali o rzeczach na których ja się nie znałam, bo przecież nie znam się na wszystkim, i tak powstawały te książki... Czy już wtedy była Fundacja? Nie, Fundacja była nieco później, wcześniej jeszcze taką bazą był samorząd, była korporacja i zajmowaliśmy się różnymi rzeczami: powstawały publikacje czy programy. Nasza działalność związana była z potrzebą chwili. Gdy zmieniało się prawo, pracowaliśmy nad jego wprowadzaniem. Przez dziesiątki lat rozmowa z chorym na temat jego choroby zagwarantowana była dla lekarza. Tymczasem wejście w życie Ustawy o Prawach Pacjenta zobowiązywał pielęgniarki i położne informowanie pacjenta o wszystkich czynnościach wobec niego w związku z chorobą, to znaczy rozmowę z chorym, w myśl zasady "co robisz koło mnie, ja to muszę wiedzieć. Niestety ich tego nie uczono. Mało tego, mówiono im, że " to nie wasz problem, że wchodzicie na cudze pole". Tymczasem weszła w życie Ustawa, 3

4 którą sama pilotowałam, gdyż akurat byłam Przewodniczącą Komisji Prawa i Legislacji Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych i wtedy bardzo pomógł mi ksiądz prof. Tischner, który mówił, że trzeba rozmawiać z chorymi. I ta książka Sztuka rozmowy z chorym powstała za jego namową, ale też zaprosiłam do tego projektu znakomite autorytety. Czy na swojej drodze napotykała Pani dużo trudności i jak sobie Pani z nimi radziła? Tak, bardzo dużo, naliczyłam do dzisiaj 19 pozwów od stosujących przemoc, w większości od osób oskarżonych o wykorzystanie seksualne dzieci. Zauważyłam, że to, iż przygotowaliśmy 711 pielęgniarek szkolnych pracujących z dziećmi to nie załatwia sprawy, bo one już wiedziały, co zrobić i jak zrobić. Postanowiliśmy edukować nauczycieli, psychologów i pedagogów. Jednak największym problemem było otoczenie, które nie wiedziało, nie było wyedukowane oraz oprawcy, którzy byli agresywni wobec pielęgniarek. Wtedy właśnie powstała taka myśl, że trzeba zapewnić pielęgniarkom ochronę, ponieważ nie wystarczy, że one rozpoznadzą dziecko krzywdzone i będą wiedziały jak mu pomóc, powinny jeszcze czuć się bezpiecznie. Kiedy nie będą czuły się bezpiecznie, stracą motywację, zaczną się mniej angażować. Ważne było więc dla nas zapewnienie wsparcia pielęgniarkom i danie im takiego poczucia, że nie są same na tym świecie. Odpowiedzią na nasze problemy i trudności była Fundacja. Powstała ona dokładnie dziesięć lat temu - 17 maja 2015 roku minęła dekada od jej powstania. Fundacja interweniuje w każdym przypadku, kiedy system zawodzi dziecko krzywdzone, zajmuje się promowaniem praw ofiar przestępstw, praw człowieka, ale przede wszystkim dzieci. Nie pomagamy natomiast finansowo, nie zbieramy pieniędzy, tylko zajmujemy się stroną merytoryczną. Do nas mogą zwracać się osoby po pomoc prawną (mamy prawników), ale także ci którzy na swojej drodze napotykają represje z tego powodu, że się zachowali przyzwoicie. W takiej sytuacji Fundacja przejmuje sprawę, jest stroną. Nasza praca polega na tym, że chodzimy do sądu, czytamy akta i świadczymy konkretną pomoc. Muszę powiedzieć, że ta pomoc jest bardzo potrzebna, ponieważ oprawcy zwłaszcza tacy, którzy stosują przemoc seksualną oraz podejrzani o pedofilię są bardzo agresywni. Poza tym, o czym już wspominałam, udzielamy pomocy prawnej, ponieważ niektóre z uregulowań prawnych są przygotowywane niezwykle niedbale. Czy trzeba dużej wyobraźni, żeby przewidzieć, co się stanie, gdy oprawca nie jest współwłaścicielem, tylko właścicielem? Wystarczyłoby, aby w tym czasie, kiedy jest przymusowa eksmisja, nie miał on prawa zarządzać tym majątkiem. Inaczej, efekt jest taki, że te kobiety wycofują sprawę, bo wolą być maltretowane, niż bez dachu nad głową. A jaka jest skala tego zjawiska? 4

5 Muszę powiedzieć, że skala jest bardzo tajemnicza, kompletnie nie do określenia - bo ani statystyki policyjne tego nie oddają, bo przecież nie wszystko trafia na policję, ani też badania szacunkowe. Tutaj ta szara strefa jest bardzo tajemnicza i im okrutniejsze zbrodnie wobec dzieci, tym bardziej to jest tajemnicze. Jak Pani sądzi, skąd ten opór wobec zmiany? Opór jest dlatego, że tak jest wygodniej. Patrzeć z boku, nie wiedzieć. Dodatkowo, taką postawę usprawiedliwia się tym, że wtrącać się jest nie trendy. Pora zatem na zmianę mentalności. W jaki sposób będzie Pani wprowadzać zmiany w ludziach? Po pierwsze, poprzez edukację społeczną. Uregulowania prawne muszą iść w parze z edukacją. Weźmy na przykład Ustawę o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie - jeżeli kurator powiatowy nie wie, że do jego obowiązków należy podejmowanie różnych działań oraz że jeśli jego podwładni nie wykonają konkretnych poleceń, wówczas będą mieli poważne problemy, to znaczy, że jest to słabość, luka w systemie i należy ją wypełnić wiedzą. Po drugie, poprzez zabezpieczenie prawne świadków ofiar przemocy. Jako przykład podam Ustawę o ochronie praw świadków i ofiar, która została dobrze przygotowana, ale ludzie, którzy powinni z niej korzystać muszą o niej wiedzieć, muszą ją rozumieć, a tymczasem ich wiedza jest niewielka. Wiemy, że musimy zmieniać mentalność ludzi. Poprzez projekty poszukujemy nowych ludzi, którzy mogliby nam pomóc wprowadzać te zmiany. Dotarliśmy do kurii i nawiązaliśmy współpracę z pewnym księdzem. Chcielibyśmy dotrzeć do seminariów, gdyż wiemy, że jeżeli oni powiedzą, że nie wolno, to ludzie będą słuchać, bo taka jest mentalność - to bardziej do nich trafi, niż to, co powiemy za pośrednictwem publikacji, pisemnych apeli czy osobiście przekonując ludzi do zmiany. Od dwóch lat działamy więc pod szyldem "Jedenaste nie bądź obojętny" - i tak też nazwaliśmy tą naszą część projektu. Z drugiej strony, mamy pełną świadomość, że system nie chroni świadków, że on praktycznie ochrania przestępców i to w dodatku jeszcze w imieniu praw człowieka, co mnie totalnie denerwuje, bo ja rozumiem, co to są prawa człowieka. Przez kilkadziesiąt lat byłam zaangażowana w obronę praw człowieka, chciałam, aby były one przestrzegane, zwłaszcza w stosunku do dzieci i dlatego podejmujemy kolejne działania ukierunkowane na weryfikację Ustawy o ochronie danych osobowych. Mamy kontakty z biurem Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dzieckawiemy jednak, że ich działania są ograniczone przepisami i nie mogą nam pomóc w wystarczający sposób. 5

6 Słyszymy od wielu osób, że ta Ustawa jest podobna pod wieloma względami do tych obowiązujących w innych krajach m.in. skandynawskich, ale tam jest jednak zupełnie inna mentalność, na innym etapie są ci ludzie, co się będziemy dużo oszukiwać. Im może to wystarczy, tutaj to nie wystarczy, więc musimy zrobić wszystko, aby bardziej chronić interes dzieci, ofiar przestępstw. Bo my czasami towarzyszymy naszym podopiecznym w tych sądach, to wierzyć się nie chce, że po drugiej stronie stoi taki potwór w todze i z łańcuchem. Nie mówię, że wszyscy tacy są. Współpracujemy też z sędziami, którzy są super, dlatego nie chcę uogólniać. Jednak błędy i wypaczenia zdarzają się zbyt często, więc to nie może być przypadek. Dysponujemy danymi z policji, z których wynika, że ponad 70% skarg związanych z Niebieską Kartą jest umarzanych, a z tych siedemdziesięciu do ukarania około 2-3%. Przykłady można by mnożyć - pomagają nam w tym dziennikarze. I tak, za zabójstwo dorosłego człowieka mamy dożywocie lub 25 lat, a za zabójstwo dziecka 5 lat, za gwałt ze szczególnym okrucieństwem na dwuletniej dziewczynce okaleczonej już na całe życie, której z trudem lekarze uratowali życie, oprawca dostaje pięć lat? Za gwałt ze szczególnym okrucieństwem na dziewczynie szesnastoletniej - dwa lata w zawieszeniu. W każdym normalnym kraju, taka osoba dostaje dożywocie, w naszym kraju jest inaczej. My się z tym nie zgadzamy i próbujemy to zmienić! Wszyscy mają prawo, wszyscy są na równi! Jednak dzieci są po prostu traktowane gorzej! Żeby zmienić to wszystko, to znowu trzeba zainwestować w ludzi, oni muszą wiedzieć jak postępować. Przecież świat już sobie poradził, dlatego my nie musimy wywarzać otwartych drzwi i popełniać tych samych błędów. Wiemy, że musimy podjąć działania, ale to wymaga zmiany systemowej. Trudność polega jednak na tym, że system sprawiedliwości nie zawsze jest po naszej stronie, po stronie dziecka. Będziemy próbować, bo są naturalne nadzory, np. sąd apelacyjny - mamy dobre zdanie o tych ludziach, tą drogą spróbujemy przekonywać, aby coś się zmieniło, ale rzeczywiście wierzyć się nie chce, że tak można procedować. Czy te badania, które Pani przeprowadzała, o których wspominała Pani na początku, z pielęgniarkami zatrudnionymi w szkołach, miały bezpośredni kontakt z dziećmi? Czy udało się powtórzyć te badania po jakimś czasie i stwierdzić, że coś się zmieniło? Chodzi o te badania o akceptacji przemocy przez dzieci? Byliśmy ciekawi jak to wygląda. Pierwsze badania zrobiliśmy na stosunkowo małej grupce 700 dzieci, a potem w większej grupie 2300 dzieciaków, ale nie przeprowadzaliśmy badań porównawczych. Uważaliśmy, że aby takie badania porównawcze zrobić, musi się coś zdarzyć. Najpierw chcieliśmy zaistnieć w środowisku dzieci, potem myśleliśmy o tym, aby przygotować projekt, który uczyłby dzieci radzenia sobie z emocjami i że wtedy 6

7 dopiero moglibyśmy przeprowadzić takie badania. Sens powtórki będzie wtedy, jak coś zaproponujemy, bo jak nie zaproponujemy, to też się może zmienić, ale także na niekorzyść. Przygotowywaliśmy kilka projektów skierowanych nie na dorosłych, tylko na dzieci, ale one nie wzbudzają zainteresowania w konkursach otrwartych, dziecko ani nie zagłosuje, ani niewiele zrobi. Co tam jakieś dzieci... Teraz planujemy zacząć współpracę z osobami z Komisji ds. Rodziny przy sejmiku. Naszym partnerem jest Urząd Miasta - Wydział Spraw Społecznych - bardzo fajni ludzie, oni wnoszą w nasze projekty sale multimedialne, czyli to obniża koszty. Poza tym znajdujemy ludzi zaangażowanych, którzy chcą coś zmienić, więc może tym razem w naszych projektach bardziej zbliżymy się do dzieci. Czy spotkała się Pani z takim określeniem dzieci o zranionej tożsamości, takie które jednocześnie muszą walczyć o uznanie, o miłość o godność, o prawo do bycia osobą? Tak, ja się spotkałam z takimi dziećmi...najczęściej z tymi, które do nas trafiają - a nie trafia ich zbyt wiele, ponieważ to jest wierzchołek góry lodowej...to są dzieci pokrzywdzone z powodu ubóstwa - matka niezaradna, ale w porządku, dziewczynka 12-letnia nie chodzi do szkoły, płacze, udaje że chodzi, no bo ma krótkie spodnie i rówieśnicy się z niej śmieją - to są takiego rodzaju dzieci. Pytam kiedyś piętnastoletnią dziewczynkę o czym marzy a ona mi mówi tak: marzę o tym, aby codziennie, przez cały tydzień zakładać sobie inne kolczyki. Takie marzenia mają dzieci z biedy i wydaje mi się, że takim problemem, jeśli chodzi o tą tożsamość to są dzieci z biedy... Są również - chociaż wydawało mi się że są już inne i lepiej sobie radzą - dzieci takie opuszczone, czyli one mają wszystko, zachowują się bezczelnie, są agresywne, ale tam nie ma biedy, tylko brakuje zainteresowania rodziców. One pewnie z tego wyrosną później, ale bardziej widoczne i bardziej bolesne tu i teraz jest to szydzenie z biedy! Czy myśli Pani, że dziecko w relacji z dorosłym można traktować jak partnera, bardziej podmiotowo, można budować z nim relacje, czy raczej nie? Jeśli tak, to jakiego typu może to być partnerstwo? Wydaje mi się, że takiego do końca nie, że jest ta różnica, że dziecko i dorosły to są dwa różne światy. Z moją mamą i babcią nie byłyśmy koleżankami, one były dla mnie wzorem. Wydaje mi się, że rodzic-autorytet to taka osoba, która zapewnia dziecku bezpieczeństwo, dziecko ma się czuć bezpiecznie. Myślę, że jednak dzieci bardziej szukają wzorców, wsparcia, a nie koleżanek w swoich rodzicach. 7

8 Dwa lata temu trafiłam na pamiętniki dzieci "dzieci kwiatów" i to są smutne wspomnienia mimo, że ich rodzice byli dla nich kolegami/koleżankami - one były krzywdzone i do świata weszły okaleczone... Czy myśli Pani, że dorośli mogą się czegoś od dzieci nauczyć? Czy zgadza się Pani z tezą, że dziecko jest kompetentnym aktorem? Dziecko dopóki nie utraci tej niewinności jest autentyczne. Wraz z wiekiem dziecko zaczyna grać, dostrzega jakie zachowania mu się opłacają, a jakie nie. I wtedy już nie jest autentyczne, staje się aktorem. Nie jest jednak powiedziane, że tą niewinność musi utracić jak ma 6 lat czy dziesięć. Można być bardzo dużym i zachować tą niewinność. To, czego od dzieci można się nauczyć to chyba tej szczerości, że dzieci są szczere. W jednym z prowadzonych przez nas badań okazało się, że dorośli mają problem z definicją maltretowania, nie odróżniają maltretowania od "zwykłych" kar cielesnych. Zapytaliśmy dzieci kiedy mamy do czynienia z maltretowaniem, a kiedy ze zwykłą karą i okazało się, że mniejsze dzieci umiały na to odpowiedzieć. Ponad 90% pytanych dzieci jednoznacznie odpowiedziało, że maltretowanie jest wtedy, jak po biciu są ślady. Jest w tym jakaś prawda. Mówimy, że dziecko jest krzywdzone wtedy, jak zostało ukarane i są ślady. Myślę, więc że można by dzieci jeszcze o wiele rzeczy zapytać, że dzieci mogą dać jakieś wskazówki, a najważniejsze jest to, że mogą powiedzieć, co jest dla nich ważne, jeszcze bez tego udawania, i zastanawiania się, co mi się bardziej opłaci... W naszych badaniach zauważyliśmy na przykład, że bastionem kar cielesnych nie jest już wieś. Zaczęliśmy się zastanawiać, co się stało i dlaczego tak jest? I okazało się, że w związku z tym, że na wsi są w dalszym ciągu rodziny wielopokoleniowe, czyli babcia i dziadek, które chronią dzieci przed przemocą. Najstarsi członkowie rodziny są takim buforem, który zabezpiecza, natomiast w mieście tego nie ma. Ponadto, zauważyliśmy że dzieci, które w ogóle nie doznały i nie stosują agresji, akceptują agresję - małe dzieci, natomiast te wobec których stosowano przemoc (jak wynikało z ankiet) i są krzywdzone, to nie są specjalnie agresywne. Być może w późniejszym etapie, ale teraz nam nie wyszło. Oznacza to, że ci którzy doznawali krzywdy, mniej chętnie rozstrzygaliby swoje spory w sposób siłowy. Nie potwierdziła się teza, że BICI BIJĄ! Jednym z filarów Pani działalności jest edukacja dorosłych ukierunkowana na tych, którzy profesjonalnie zajmują się współpracą z dzieckiem. Czy myślała Pani o włączaniu w obszar edukacji jeszcze innych grup dorosłych, na przykład rodziców? 8

9 Tak, wszystkie nasze projekty oraz program rozpoznawania dziecka krzywdzonego, który prowadzimy od siedmiu lat są nastawione na osoby zawodowo pracujące z dziećmi lub na ich rzecz, na przykład policjanci. Dla nas najskuteczniejszym rozwiązaniem jest to, aby w miejscach w których są dzieci były też osoby, które są w stanie rozpoznać ich problem, ich krzywdę, zło które im wyrządzono. Doszliśmy do wniosku, że to że my powołaliśmy fundację, która wspiera różne osoby: tych którzy coś robią i mają problemy, mogą tutaj przyjść i się dowiedzieć; dzieci oraz rodziny głównie matki, chociaż to się zmienia, mamy coraz więcej panów (zgłaszają się) i ewidentnie są pokrzywdzeni, to nie jest wystarczające! My samy nie zmienimy świata, nie załatwimy wszystkich problemów. Działania muszą być systemowe, dlatego włączamy wiele osób, instytucji i prowadzimy edukację na szeroką skalę. Z jednej strony chcemy trafiać maksymalnie do tych osób, które zawodowo pracfują z dziećmi, a jednocześnie od czterech lat prowadzimy debatę społeczną, czyli działalność ukierunkowaną na zmianę mentalności i zmianę sposobu myślenia na problem przemocy wobec dzieci. Próbujemy w debatę włączyć dziennikarzy, urzędników; trafiać do ludzi w taki sposób, żeby jednak uwrażliwić ich na sprawy dziecka. Niestety, nawet w takim centrum akademickim jakim jest Kraków, w mieście z tradycjami, do którego zjeżdża cały świat, ludzie takiej wiedzy nie mają i w ogóle nie wiedzą, co zrobić. Nie chcemy ludzi zawstydzać tylko uświadamiać, ale to jest trudne, więc na razie pozostaje w naszych planach. W ramach naszej działalności edukacyjnej włączamy się także w tworzenie i zmianę prawa - przesyłamy nasze propozycje, które są wykorzystywane bardziej lub mniej przez urzędy centralne. I nie jest prawdą że wszyscy wobec prawa jesteśmy równi, bo dzieci są równiejsze! I to powinno być uwzględnione w ustawodawstwie, bo dzieci nie potrafią się obronić. To, nad czym obecnie pracujemy w zakresie edukacji to skuteczny sposób, aby trafić bezpośrednio do dzieci. Myślimy, że taką szansą mogą być szkoły z empatią! Żeby z jednej strony był ktoś, kto rozpozna dziecko krzywdzone i będzie wiedział co z tym zrobić. Z drugiej strony, żeby te dzieci były i wobec siebie lepsze i dla siebie lepsze! Patrząc na dorosłych, wolontariuszy, którzy przygotowują dla nas ewaluację, że można coś zmienić - coś dobrego wykrzesać w ludziach, bez pompy, bez udawania, żeby te dzieci nie musiały grać, że są grzeczne czy dobre! tylko żeby rzeczywiście chciały, żeby to było w nich! Muszę powiedzieć, że to okrucieństwo wobec swoich kolegów jest strasznie bolesne i okropne. Zetknęliśmy się z tym w badaniach i rozmowach z dziećmi, które nie chciały chodzić do szkoły. Opowiadały nam, jak się 9

10 z nich śmieją i drwią. To smutne, że dzieci chodzą do kościoła, na religię, a mimo wszystko nic do nich nie trafia... Wspominała Pani, że jest otwarta na współpracę ze studentami pracy socjalnej. Jak wyobraża sobie Pani taką współpracę i na czym miałaby ona polegać? Nasza działalność edukacyjna skupiona jest różnych odbiorców, chociaż dotychczas byliśmy nastawieni na nauczycieli, pedagogów, psychologów czy kuratorów. Coraz częściej, wśród uczestników naszych projektów trafiamy na pracowników socjalnych. W rozmowach z nimi dowiadujemy się, że brakuje im wiedzy dotyczącej pracy z dzieckiem krzywdzonym. Są tacy, którzy dopiero zaczynają pracować z dziećmi, więc tym bardziej potrzebują profesjonalnego wsparcia. Spotkałam się z opinią pracownicy socjalnej, która opowiadała, że dziennikarze potraktowali ją bardzo niesprawiedliwie. Podczas jednej z wizyt w domu rodzinnym, w którym podejrzewano stosowanie przemocy nie stwierdziła żadnych oznak, które potwierdziłyby podejrzenia. Problem polegał na tym, że wizyta była zapowiedziana, dzieci stały rządkiem, odpowiadały na pytania, bo były przygotowane, lodówka była pełna tylko dlatego, że ja przyszłam, normalnie to te dzieci chodziły głodne i szwendały się po polu, nikt się nimi nie zajmował. Wszystko wyglądało normalnie. Nic nie mogła zrobić, mimo że wiedziała, że tam jest przemoc, że tam jest źle, że tam się niedobrze dzieje, i tak nie powinno być, ale musiała zapowiedzieć wizytę, bo taki jest wymóg, takie jest uregulowanie prawne. Żaliła się, że nie mogła rozebrać dziecka, mogła wezwać lekarza czy policję, ale nie chciała wywoływać paniki, gdyż nie była pewna czy to jest prawda czy nie. Jeśli nie mogę zobaczyć tego dziecka bez ubrań, to skąd mogę wiedzieć, że to jest dziecko bite - mówiła? Ten przykład z życia wzięty pokazuje, że konieczna jest edukacja! Ja bym chciała żeby studenci mieli tą wiedzę, jak to dziecko rozpoznać i żeby wiedzieli, co z tym zrobić, dokładnie jak się profesjonalnie zachować i nie dać się zbyć, bo też często osoby opowiadają że są zbywane. Aby potrafili rozpoznać jak nie być ofiarą, jak wejść, jak patrzeć na ręce, na oczy, mieć za sobą ścianę - to jest taka wiedza, którą powinni posiadać. Poza tym, moim zdaniem nie tylko powinni umieć rozpoznać dziecko krzywdzone, ale również wiedzieć jak wygląda oprawca. My taką wiedzę teoretyczno-warsztatową zapewniamy. Uważamy, że wiedza i umiejętności dają poczucie bezpieczeństwa i odwagę do skutecznego działania. Uczymy jak rozpoznać dziecko maltretowane przedstawiamy objawy fizyczne, różnice między wypadkiem a przemocą wobec dziecka. Szczegółowo dyskutujemy portret psychologiczny dziecka maltretowanego wraz z objawami, które temu towarzyszą. Pokazujemy także portret sprawcy, który wcale nie musi być agresywny i może robić dobre wrażenie. Dajemy wiedzę prawną, a także psychologiczną. 10

11 Uczymy jak rozmawiać z dziećmi krzywdzonymi. Uważamy, że to jest sztuka rozmowy z dzieckiem! Jakie są Pani marzenia na najbliższą przyszłość? Zacznę od tego, że tam, gdzie realizujemy swój program o rozpoznawaniu dziecka krzywdzonego psujemy statystyki, ponieważ zwiękjsza się wykrywalność spraw związanych z krzywdzeniem dzieci oraz ilość założonych Niebieskich Kart Ale tak całkiem poważnie, chciałabym, aby za dziesięć lat udało nam się uczynić Małopolskę miejscem przyjaznym dla dziecka: z wysoką wykrywalnością przemocy, dobrze rozbudowanym systemem profilaktyki. Każdy kto wie, że krzywdząc dziecko nie pozostanie bezkarny, że mu nie wolno mu krzywdzić dziecka, zastanowi się nim to zrobi. Moim marzeniem jest wyedukowanie grupy nauczycieli, którzy potem mogliby być edukatorami rodziców uczyliby ich jak rozładowywać emocje, jak radzić sobie w trudnych sytuacjach, itp. Te działania są ważne, ale wymagają czasu. Są nastawione na pokolenia Życzę spełnienia tych marzeń i dziękuję za rozmowę. ROZMOWĘ Z ANNĄ GRAJCAREK PROWADZIŁA KATARZYNA ORNACKA, SOCJOLOG I PRACOWNIK SOCJALNY, ADIUNKT W IS UJ ZAJMUJĄCY SIĘ SOCJOLOGIĄ DZIECIŃSTWA. 11

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Materiały prasowe mogą być wykorzystane przez redakcję ze wskazaniem źródła: Fundacja Rosa / Rak. To się leczy! W naszym poradniku redagowanym przy

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

w sprawie : Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Gminy Oświęcim na lata 2011-2013

w sprawie : Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Gminy Oświęcim na lata 2011-2013 U C H W A Ł A NrLI/398/10 Rady Gminy Oświęcim z dnia 27 października 2010 r. w sprawie : Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Gminy Oświęcim na lata 2011-2013 Na podstawie art.18 ust.2 pkt.15

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

BADANIE A PRAKTYKA. Konferencja : SyStem przeciwdziałania przemocy w Małopolsce budowanie świadomości, skuteczne działanie i interwencja

BADANIE A PRAKTYKA. Konferencja : SyStem przeciwdziałania przemocy w Małopolsce budowanie świadomości, skuteczne działanie i interwencja BADANIE A PRAKTYKA Konferencja : SyStem przeciwdziałania przemocy w Małopolsce budowanie świadomości, skuteczne działanie i interwencja Iwona Anna Wiśniewska 15 czerwca 2011 r. KRÓTKI RYS ZJAWISKA PRZEMOCY

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Czy Rape Crisis Centre oferuje pomoc wyłącznie kobietom, które niedawno padły ofiarą gwałtu?

Czy Rape Crisis Centre oferuje pomoc wyłącznie kobietom, które niedawno padły ofiarą gwałtu? Jakiego rodzaju usługi oferuje Rape Crisis Centre? Rape Crisis Centre oferuje szeroki zakres usług dla kobiet powyżej 13. roku życia, które padły ofiarą gwałtu, napaści lub przemocy seksualnej. Jest to

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY

TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY Od 18 października 2011r. obowiązek założenia Niebieskiej Karty" mają m.in. szkoły, gdy podejmą uzasadnione podejrzenia o stosowaniu wobec ucznia

Bardziej szczegółowo

Harmonogram realizacji Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Zamość na lata 2008 2013.

Harmonogram realizacji Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Zamość na lata 2008 2013. Harmonogram realizacji Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Zamość na lata 2008 2013. Cel operacyjny: 1. Podnoszenie świadomości społecznej na temat przyczyn i skutków

Bardziej szczegółowo

Relacja z konferencji naukowej : Dziecko jako ofiara przemocy

Relacja z konferencji naukowej : Dziecko jako ofiara przemocy Relacja z konferencji naukowej : Dziecko jako ofiara przemocy Warszawa, 10 XII 2013 1 2 Informacje ogólne: TERMIN Warszawa, 10 XII 2013 MIEJSCE Sala 1.2. Collegium Iuridicum II ul. Lipowa 4, Warszawa ORGANIZATORZY

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

Są rodziny, w których życie kwitnie.

Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których jest źle. Czy Twój dom jest spokojnym miejscem? Czy masz dokąd wracad? Czy czujesz się w domu bezpiecznie? Jeśli tak, to gratuluję. Niektóre dzieci

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY ZADANIA POLICJI DZIAŁANIA PREWENCYJNE Podkomisarz Wiesław Kluk Komenda Powiatowa Policji w Mielcu NIEBIESKA KARTA Policja od lat podejmuje czynności w przypadku stosowania przemocy

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść...

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść... Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV Dzień dobry... Proszę usiąść... Dlaczego chce się pan przebadać? Dziewczyna mi kazała. To co, mogę dostać skierowanie? Mamy taką zasadę, że przed badaniem przeprowadzamy

Bardziej szczegółowo

Przedszkole Niepubliczne rok szkolny 2014/2015 r. WYSPA SKARBÓW" ul. Jazowa 28b 35-326 Rzeszów ANKIETA INFORMACYJNA O DZIECKU

Przedszkole Niepubliczne rok szkolny 2014/2015 r. WYSPA SKARBÓW ul. Jazowa 28b 35-326 Rzeszów ANKIETA INFORMACYJNA O DZIECKU Przedszkole Niepubliczne rok szkolny 2014/2015 r. WYSPA SKARBÓW" ul. Jazowa 28b 35-326 Rzeszów ANKIETA INFORMACYJNA O DZIECKU DRODZY RODZICE! Bardzo cieszymy się, że zdecydowali się Państwo zapisać swoje

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 Załącznik do uchwały Nr III/7/11 Rady Gminy Ulan-Majorat z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 1 I. WSTĘP Rodzina jest podstawowym i najważniejszym

Bardziej szczegółowo

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny 20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny Kiedy się uczymy, emocje są niezwykle ważne. Gdybyśmy uczyli się tylko biorąc suche fakty, które

Bardziej szczegółowo

JAK PORADNIA W WEJHEROWIE

JAK PORADNIA W WEJHEROWIE Jarosław Kordziński, Katarzyna Leśniewska JAK PORADNIA W WEJHEROWIE PRZYGOTOWUJE SIĘ DO WSPOMAGANIA SZKÓŁ? Warszawa 2015 Creative Commons - Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-na tych samych warunkach

Bardziej szczegółowo

Powiatowy program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie na lata 2011-2015

Powiatowy program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie na lata 2011-2015 Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Powiatu w Ełku Nr VII.73.2011 z dnia 31 marca 2011 r. Powiatowy program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie na lata 2011-2015 Powiat

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Telefony Zaufania. W maju są obchodzone Dni Telefonów Zaufania dla Dzieci. W tym roku polskie obchody organizowane są przez Fundację Dzieci Niczyje.

Telefony Zaufania. W maju są obchodzone Dni Telefonów Zaufania dla Dzieci. W tym roku polskie obchody organizowane są przez Fundację Dzieci Niczyje. Telefony Zaufania W maju są obchodzone Dni Telefonów Zaufania dla Dzieci. W tym roku polskie obchody organizowane są przez Fundację Dzieci Niczyje. W Polsce działa wiele telefonów pomocowych dla dzieci

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Analiza szczegółowa wyników uzyskanych na podstawie przeprowadzonych badań.

Analiza szczegółowa wyników uzyskanych na podstawie przeprowadzonych badań. RAPORT Z BADAŃ DOTYCZĄCYCH POSTAW OSÓB DOROSŁYCH WOBEC STOSOWANIA KAR FIZYCZNYCH ORAZ SKALI WYSTĘPOWANIA ZJAWISKA PRZEMOCY NA TERENIE GMINY SAWIN SPORZĄDZONEGO W RAMACH PROJEKTU POZNAĆ ZROZUMIEĆ POMÓC

Bardziej szczegółowo

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein)

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein) Wiesław Ozga TreningAntystresowy.pl Afirmacje - modlitwa dziękczynna Powinniśmy wiedzieć czego chcemy, widzieć to, cieszyć się i z wielką wdzięcznością dziękować Bogu za to, że nasz doskonały plan staje

Bardziej szczegółowo

Wolskiej Akademii Rodzica dla Rodziców Małych Dzieci

Wolskiej Akademii Rodzica dla Rodziców Małych Dzieci Stowarzyszenie Niebieska Linia zaprasza na bezpłatne zajęcia Wolskiej Akademii Rodzica dla Rodziców Małych Dzieci Wolska Akademia Rodzica to cykl warsztatów, spotkań edukacyjnych i konsultacji, adresowany

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców.

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców. Wstęp RAPORT EWALUACYJNY Z ANKIET DOTYCZĄCY DŁUGOFALOWEGO WPŁYWU PROJEKTU Uczyć się, ale jak? współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Ankieta została przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

DLA RODZICÓW UCZNIÓW ROZPOCZYNAJĄCYCH NAUKĘ W SP4 OD WRZEŚNIA 2015. Chcąc uwrażliwić Państwa na pewne aspekty ważne z punktu widzenia psychologa

DLA RODZICÓW UCZNIÓW ROZPOCZYNAJĄCYCH NAUKĘ W SP4 OD WRZEŚNIA 2015. Chcąc uwrażliwić Państwa na pewne aspekty ważne z punktu widzenia psychologa DLA RODZICÓW UCZNIÓW ROZPOCZYNAJĄCYCH NAUKĘ W SP4 OD WRZEŚNIA 2015 Szanowni Państwo, Chcąc uwrażliwić Państwa na pewne aspekty ważne z punktu widzenia psychologa szkolnego, poniżej przedstawiam kilka punktów,

Bardziej szczegółowo

Badanie wśród policjantów patrolowych na temat procedury Niebieskie Karty

Badanie wśród policjantów patrolowych na temat procedury Niebieskie Karty Badanie wśród policjantów patrolowych na temat procedury Niebieskie Karty Raport z badania przeprowadzonego dla: Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Warszawa, 25 listopada 2005 1 WPROWADZENIE...

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą?

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Scenariusz 2 Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Cel: zwiększenie wrażliwości na krzywdę innych, wypracowanie skutecznych sposobów obrony

Bardziej szczegółowo

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej European Union Agency for Fundamental Rights (FRA) Rozporządzenie Rady (WE) nr 168/2007 z dnia

Bardziej szczegółowo

Batory: Po tej stronie jesteśmy przypadkiem

Batory: Po tej stronie jesteśmy przypadkiem Batory: Po tej stronie jesteśmy przypadkiem autorka: Małgorzata Łojkowska Nasza naczelna zasada: nie robić niczego po próżnicy. Jeżeli coś jest potrzebne, to to robimy. Jeżeli nie jest, to nie o realizacji

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz,

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz, Światowy Dzień AIDS obchodzony jest co roku 1 grudnia. Uroczyste obchody niosą przesłanie współczucia, nadziei, solidarności z ludźmi żyjącymi z HIV i AIDS, a także zrozumienia problemów związanych z HIV,

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE CYKLICZNE

KSZTAŁCENIE CYKLICZNE KSZTAŁCENIE CYKLICZNE 2006 / 2007 Sfumato Spływające czytanie Mgr. Alena Sakalová... ZŠ s MŠ, 013 61 Kotešová 378 zs.kotesova@azet.sk Mon 05/28/2007, 22:51 1) Na seminarium przyszłam...... polecono mi,

Bardziej szczegółowo

BIULETYN dla RODZICA

BIULETYN dla RODZICA I NR 2/2014-2015 styczeń 2015 BIULETYN dla RODZICA Drogi Rodzicu! Odkrycie faktu, że Twoje dziecko jest ofiarą przemocy ze strony kolegów w szkole jest zawsze bolesnym doświadczeniem. Możesz czuć w takiej

Bardziej szczegółowo

Dziecko ma prawo do poważnego traktowania jego spraw, do sprawiedliwego ich rozważania.

Dziecko ma prawo do poważnego traktowania jego spraw, do sprawiedliwego ich rozważania. 1 Dziecko ma prawo do poważnego traktowania jego spraw, do sprawiedliwego ich rozważania. (Janusz Korczak) Uważam, że w dzisiejszym świecie bardzo wielu młodych ludzi znajduje się w trudnej sytuacji. Janusz

Bardziej szczegółowo

W projektowanej ustawie położono szczególny nacisk na rozwój profilaktyki, jako skutecznej formy pomocy w sytuacjach, gdy w rodzinie nie występuje

W projektowanej ustawie położono szczególny nacisk na rozwój profilaktyki, jako skutecznej formy pomocy w sytuacjach, gdy w rodzinie nie występuje UZASADNIENIE Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493), po kilku latach funkcjonowania, wymaga zmian w celu bardziej skutecznej walki ze zjawiskiem

Bardziej szczegółowo

Zeszyt ćwiczeń do laboratorium ATOMÓW cz. I. Region okiem ATOMów wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej w województwie warmińsko-mazurskim

Zeszyt ćwiczeń do laboratorium ATOMÓW cz. I. Region okiem ATOMów wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej w województwie warmińsko-mazurskim Wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej Raport po I spotkaniu: Region okiem ATOMów 2012 Zeszyt ćwiczeń do laboratorium ATOMÓW cz. I. Region okiem ATOMów wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej w

Bardziej szczegółowo

EDYCJA 2015 100% nowych materiałów

EDYCJA 2015 100% nowych materiałów Naprawdę wierzysz, że spadła ze schodów? Ofiary przemocy najczęściej wstydzą się tego faktu, a widoczne ślady tłumaczą np. wypadkami. Masz w swoim otoczeniu kogoś takiego? Okaż mu wsparcie! Zgłoś sprawę

Bardziej szczegółowo

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie.

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Przede wszystkim dziękuję Ci, że chciałeś zapoznać się z moją

Bardziej szczegółowo

RODZAJE PRZEMOCY W RODZINIE

RODZAJE PRZEMOCY W RODZINIE PRZEMOC W RODZINIE zwana także przemocą domową, to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie działań koniecznych do ochrony zdrowia i życia, naruszające prawa lub dobra osobiste

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne. mgr Anna Wdowiarz

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne. mgr Anna Wdowiarz Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne mgr Anna Wdowiarz Źródła prawnych uregulowań przeciwdziałania przemocy Dla polskiego prawa przemoc w rodzinie jest zjawiskiem

Bardziej szczegółowo

III WOJEWÓDZKA KONFERENCJA PROBLEMY DZIECI I MŁODZIEŻY

III WOJEWÓDZKA KONFERENCJA PROBLEMY DZIECI I MŁODZIEŻY III WOJEWÓDZKA KONFERENCJA PROBLEMY DZIECI I MŁODZIEŻY TEMAT WYSTĄPIENIA: Rola i Zadania Pedagoga w Pracy Zespołu Interdyscyplinarnego Opracował: KAROL JASIAK 1 SAMORZĄD = WSPÓLNOTA OSÓB Samorząd terytorialny

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz ankiety badania potencjału organizacji pozarządowych

Kwestionariusz ankiety badania potencjału organizacji pozarządowych Kutno, Marzec 2012 r. Kwestionariusz ankiety badania potencjału organizacji pozarządowych 1. Nazwa organizacji 1 2. Proszę formę prawną organizacji pozarządowej Prosimy wybrać jedną pozycję z listy i wpisać

Bardziej szczegółowo

PUNKTY KONSULTACYJNO DIAGNOSTYCZNE

PUNKTY KONSULTACYJNO DIAGNOSTYCZNE PUNKTY KONSULTACYJNO DIAGNOSTYCZNE Ekspert Wojewódzki do Spraw Informacji o Narkotykach i Narkomanii Województwa Małopolskiego dr Edyta Laurman Jarząbek dr Eliza Mazur PORADNICTWO HIV/AIDS Zasady i system

Bardziej szczegółowo

Plan wychowawczy. Oddziału Przedszkolnego. przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II. w Skorzeszycach

Plan wychowawczy. Oddziału Przedszkolnego. przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II. w Skorzeszycach Plan wychowawczy Oddziału Przedszkolnego przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Skorzeszycach Cele: Plan wychowawczy punktu przedszkolnego zakłada: Pracę nastawioną na poznanie samego siebie Pracę

Bardziej szczegółowo

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły.

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. SZKOŁA dla RODZICÓW Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. (...) Dzieci potrzebują tego, aby ich uczucia były akceptowane i doceniane. Kto pyta nie błądzi. Jak pomóc

Bardziej szczegółowo

Nowa procedura Niebieskie Karty!

Nowa procedura Niebieskie Karty! 3660 materiałów! Czy Twój samorząd potrafi reagować na przemoc w rodzinie? Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie procedury Niebieskie Karty to kolejny krok w stronę tworzenia systemu przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Nasza piątka daje nam szczęście i radość

Nasza piątka daje nam szczęście i radość Nasza piątka daje nam szczęście i radość Bohaterami drugiego reportażu, opowiadającego o rodzinach zastępczych, jest Pani Monika i Pan Krzysztof. Małżeństwo jest zawodową rodziną zastępczą. Mieszkają w

Bardziej szczegółowo

life for local people

life for local people life for local people Spis treści 03 Ochrona i bezpieczeństwo osób dorosłych 03 Czym jest przemoc? 05 O czym rozmawiamy? 05 Co dalej? 06 Kto jeszcze może pomóc? 07 Pytania i odpowiedzi 08 Dalsze informacje

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

Procedura pomocy dziecku krzywdzonemu - postępowanie pedagoga szkolnego.

Procedura pomocy dziecku krzywdzonemu - postępowanie pedagoga szkolnego. Procedura pomocy dziecku krzywdzonemu - postępowanie pedagoga szkolnego. PROBLEM PODSTAWA PRAWNA Dziecko doznające przemocy fizycznej i emocjonalnej ze strony jednego z rodziców. Jest również świadkiem

Bardziej szczegółowo

Jak uchronić dziecko przed cyberprzemocą? Opracowała:Joanna Dembowa

Jak uchronić dziecko przed cyberprzemocą? Opracowała:Joanna Dembowa Jak uchronić dziecko przed cyberprzemocą? Opracowała:Joanna Dembowa to inaczej przemoc z użyciem mediów elektronicznych przede wszystkim Internetu i telefonów komórkowych. Cyberprzemoc to: nękanie, szantażowanie

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA PROBLEMU PRZEMOCY

DIAGNOZA PROBLEMU PRZEMOCY DIAGNOZA PROBLEMU PRZEMOCY Aby efektywnie podejmować działania mające na celu przeciwdziałanie przemocy w szerokim tego słowa znaczeniu niezbędne jest rozeznanie tego problemu na terenie miasta i gminy

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ

PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ PROGRAMY PROFILAKTYKI MŁODZIEŻOWEJ Nazwa Kierownik Miejsce realizacji Liczba i rodzaj odbiorców Okres realizacji Rok szkolny 2009/2010 Osiągane cele SPRAWOZDANIE Z PROJEKTU PROFILAKTYCZNEGO PROGRAM PROFILAKTYCZNY

Bardziej szczegółowo

O kampanii Szkoła bez przemocy

O kampanii Szkoła bez przemocy O kampanii Szkoła bez przemocy Kampania społeczna Szkoła bez przemocy jest realizowana od kwietnia 2006 roku. Punktem wyjścia dla prowadzonych działań stały się wyniki ogólnopolskiego badania opinii publicznej

Bardziej szczegółowo

Drogi Doktorze! Drogi Doktorze!

Drogi Doktorze! Drogi Doktorze! Warszawa, 22 maja 1999 Nazywam się Łucja Kowalska i mam 9 lat. Piszę do Pana, ponieważ słyszałam o Panu na lekcjach języka polskiego. Pani powiedziała nam, że był Pan przyjacielem dzieci i dbał o nasze

Bardziej szczegółowo

FACT SHEET. FUNDACJA NAGLE SAMI by móc żyć dalej

FACT SHEET. FUNDACJA NAGLE SAMI by móc żyć dalej FACT SHEET FUNDACJA NAGLE SAMI by móc żyć dalej Kim jesteśmy: Fundacja Nagle Sami pomaga osobom, które przeżywają żałobę po nagłej stracie bliskiej osoby. Jest pierwszą instytucją w Polsce, która kompleksowo

Bardziej szczegółowo

Co to są prawa dziecka?

Co to są prawa dziecka? Prawa Dziecka Co to są prawa dziecka? Każdy człowiek jest osobą, ale żaden człowiek nie rodzi się w pełni ukształtowany. Pełnię swojej osobowości musi rozwinąć. Każdy człowiek musi odpowiednio ukształtować

Bardziej szczegółowo

Bicie dzieci po polsku... czyli postawy społeczne wobec przemocy w wychowaniu. Raport Rzecznika Praw Dziecka 2014

Bicie dzieci po polsku... czyli postawy społeczne wobec przemocy w wychowaniu. Raport Rzecznika Praw Dziecka 2014 Bicie dzieci po polsku... czyli postawy społeczne wobec przemocy w wychowaniu Raport Rzecznika Praw Dziecka 2014 Metodologia IV edycji monitoringu postaw społecznych wobec przemocy w wychowaniu Monitoring

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28 Szkoła Podstawowa nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku Program adaptacyjny dla klasy I Jestem pierwszakiem w Szkole Podstawowej nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku ,,Dzieci różnią się od

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej

MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY. Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej MĘŻCZYŹNI PRZECIWKO PRZEMOCY Marcin Dziurok Towarzystwo Interwencji Kryzysowej CO ZNACZY BYĆ MĘŻCZYZNĄ? CZY KRYZYS MĘSKOŚCI JEST FAKTEM? Źródło: http://home.swiftdsl.com.au/~bunyip/boystalk/welcome.html

Bardziej szczegółowo

Monika Sajkowska. Rok: 2001 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 7-8

Monika Sajkowska. Rok: 2001 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 7-8 Monika Sajkowska Rok: 2001 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 7-8 Trwające wiele lat milczenie na temat złego traktowania dzieci w rodzinie sprawiło, że diagnoza tego problemu jest trudna. Efektem nikłego

Bardziej szczegółowo

Zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w odniesieniu do Gdańskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Na lata 2010-2013

Zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w odniesieniu do Gdańskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Na lata 2010-2013 Zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w odniesieniu do Gdańskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Na lata 2010-2013 MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GDAŃSKU Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji projektu Rodzic i Gimnazjalista bliżej siebie

Raport z ewaluacji projektu Rodzic i Gimnazjalista bliżej siebie Raport z ewaluacji projektu Rodzic i Gimnazjalista bliżej siebie 24 sierpnia 30 listopada 2012 roku Anna Radziszewska 1 Ideą projektu Rodzic i gimnazjalista Bliżej siebie było rozwijanie kompetencji wychowawczych,

Bardziej szczegółowo

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie.

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie. Metody udzielania wsparcia ofiarom przemocy w rodzinie oraz postępowania wobec sprawców przemocy w rodzinie zalecenia do pracy dla pracowników socjalnych Wprowadzenie Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wychowujemy już dziewiąte dziecko Bohaterami trzeciego reportażu z cyklu Rodzina zastępcza szansą na szczęśliwe dzieciństwo są Pani Krystyna i Pan Jan. Małżeństwo stworzyło zawodową rodzinę zastępczą.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PODEJMOWANE NA RZECZ OCHRONY DZIECI PRZED KRZYWDZENIEM NA TERENIE M.ST. WARSZAWY. Warszawa, październik 2015 r.

DZIAŁANIA PODEJMOWANE NA RZECZ OCHRONY DZIECI PRZED KRZYWDZENIEM NA TERENIE M.ST. WARSZAWY. Warszawa, październik 2015 r. DZIAŁANIA PODEJMOWANE NA RZECZ OCHRONY DZIECI PRZED KRZYWDZENIEM NA TERENIE M.ST. WARSZAWY Warszawa, październik 2015 r. Specyfika sytuacji rodziny z małym dzieckiem Specyfika sytuacji rodziny z małym

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz kontekstowy - Zawody opiekuńcze : Opiekun medyczny /Asystent osoby niepełnosprawnej.

Kwestionariusz kontekstowy - Zawody opiekuńcze : Opiekun medyczny /Asystent osoby niepełnosprawnej. Kwestionariusz kontekstowy - Zawody opiekuńcze : Opiekun medyczny /Asystent osoby niepełnosprawnej. Drodzy uczniowie, Na kolejnych stronach znajdziecie szczegółowe pytania dotyczące kształcenia. Kwestionariusz

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz ankiety badania organizacji pozarządowych

Kwestionariusz ankiety badania organizacji pozarządowych Załącznik nr 3 do Zarządzenia nr 2/2012 Wójta Gminy Rokietnica z dnia 12 stycznia 2012 r. Kwestionariusz ankiety badania organizacji pozarządowych 1. Proszę formę prawną organizacji pozarządowej Prosimy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji Miejskiego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Ruda Śląska za rok 2009

Sprawozdanie z realizacji Miejskiego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Ruda Śląska za rok 2009 Sprawozdanie z realizacji Miejskiego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Ruda Śląska za rok 2009 I Informacje ogólne 1.Wprowadzenie zmian w Miejskim Systemie Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

,,DOPALACZE KRADNĄ ŻYCIE 1. Czy istnieją bezpieczne,,dopalacze?

,,DOPALACZE KRADNĄ ŻYCIE 1. Czy istnieją bezpieczne,,dopalacze? ,,DOPALACZE KRADNĄ ŻYCIE 1. Czy istnieją bezpieczne,,dopalacze? Nie, zażycie jakiegokolwiek,,dopalacza powoduje, że stajesz się królikiem doświadczalnym. Zazwyczaj po zażyciu narkotyku, bo,,dopalacze to

Bardziej szczegółowo

Prawa Dziecka w Unii Europejskiej. Mam prawo do...

Prawa Dziecka w Unii Europejskiej. Mam prawo do... Prawa Dziecka w Unii Europejskiej Mam prawo do... Marta Drężek; W mojej małej ojczyźnie Szczytnie rozwijam się Czy wiesz, że każdemu dziecku*, niezależnie od koloru skóry, wyznania czy pochodzenia, przysługują

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA MINISTERSTWA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ NA RZECZ PRZECIWDZIAŁANIA KRZYWDZENIU DZIECI

DZIAŁANIA MINISTERSTWA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ NA RZECZ PRZECIWDZIAŁANIA KRZYWDZENIU DZIECI DZIAŁANIA MINISTERSTWA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ NA RZECZ PRZECIWDZIAŁANIA KRZYWDZENIU DZIECI W ubiegłym roku działania Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Krajowego Programu Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Harmonogram działań psychologa szkolnego w klasach pierwszych na rok szkolny 2014/2015 OBSZAR ZADANIE Termin BEZPIECZEŃSTWO

Harmonogram działań psychologa szkolnego w klasach pierwszych na rok szkolny 2014/2015 OBSZAR ZADANIE Termin BEZPIECZEŃSTWO Harmonogram działań psychologa szkolnego w klasach pierwszych na rok szkolny 2014/2015 OBSZAR ZADANIE Termin 1. Nasze normy i zasady. 2. Słyszę i słucham. 3. Wiem jak sobie poradzić umiejętność proszenia

Bardziej szczegółowo

Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska

Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska Dane demograficzne: Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska Opracowanie: dr n. med. Anna Kieszkowska-Grudny 1. Inicjały

Bardziej szczegółowo

Ja mam prawo, ty masz prawo, on/ona ma prawo

Ja mam prawo, ty masz prawo, on/ona ma prawo Ja mam prawo, ty masz prawo, on/ona ma prawo Wprowadzenie do praw dziecka Wszyscy mamy prawa. Ponadto jako dziewczyna czy chłopiec w wieku poniżej 18 lat masz pewne szczególne prawa. Konwencja Narodów

Bardziej szczegółowo

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1 NIEBIESKA KARTA Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1. Dyrektor szkoły i nauczyciele są zobowiązani do reagowania w sytuacji powzięcia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA. Hiszpania Buenos Tiempos Traducciones

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA. Hiszpania Buenos Tiempos Traducciones Projekt: Dwa modele wzmacniania pozycji absolwentów szkół wyższych na rynku pracy nr 2012-1-PL1-LEO02-27677 Projekt został realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie

Bardziej szczegółowo

W służbie dzieciom. Przemoc wobec dzieci - opinie i postawy służb i instytucji społecznych

W służbie dzieciom. Przemoc wobec dzieci - opinie i postawy służb i instytucji społecznych Sabina Nikodemska Rok: 2002 Czasopismo: Niebieska Linia Numer: 2, 19 Jesienią 2001 roku na terenie gminy Warszawa-Włochy, przeprowadzono badanie, którego celem było poznanie postaw pracowników różnych

Bardziej szczegółowo

Adopcja na odległość w naszej szkole.

Adopcja na odległość w naszej szkole. Adopcja na odległość w naszej szkole. O międzynarodowym programie "Adopcja na odległość" po raz pierwszy usłyszałam w 2006 roku. Jego głównym celem jest pomoc biednym dzieciom i młodzieży z Afryki, Ameryki

Bardziej szczegółowo

Fundacja i otoczenie czyli ile pożytecznych projektów możemy zrobić RAZEM

Fundacja i otoczenie czyli ile pożytecznych projektów możemy zrobić RAZEM Fundacja i otoczenie czyli ile pożytecznych projektów możemy zrobić RAZEM Edycja 2014 O Fundacji Ronalda McDonalda na świecie Fundacja w Polsce należy do większej całości, pracującej w 58 krajach świata

Bardziej szczegółowo

Cyberprzemoc. Co rodzice powinni wiedzieć? Co mogą zrobić?

Cyberprzemoc. Co rodzice powinni wiedzieć? Co mogą zrobić? Cyberprzemoc Co rodzice powinni wiedzieć? Co mogą zrobić? Definicja cyberprzemocy Cyberprzemoc - to przemoc z użyciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych Podstawowe formy cyberprzemocy nękanie,

Bardziej szczegółowo

OMÓWIENIE WPROWADZONYCH ZMIAN W USTAWIE

OMÓWIENIE WPROWADZONYCH ZMIAN W USTAWIE OMÓWIENIE WPROWADZONYCH ZMIAN W USTAWIE Nowelizacja ustawy zakłada rozszerzenie form udzielanej pomocy ofiarom przemocy w rodzinie o możliwość m.in. bezpłatnego badania lekarskiego dla ustalenia przyczyn

Bardziej szczegółowo

Jak się chronić przed znęcaniem się Wersja EasyRead (łatwiejsza do czytania)

Jak się chronić przed znęcaniem się Wersja EasyRead (łatwiejsza do czytania) Jak się chronić przed znęcaniem się Wersja EasyRead (łatwiejsza do czytania) Polish Gdzie można otrzymać pomoc Jeśli potrzebujesz pomocy w ciągu dnia, zadzwoń do lokalnego oddziału Adult Services (świadczącego

Bardziej szczegółowo