Wersja końcowa z dn

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wersja końcowa z dn. 10.05.2013"

Transkrypt

1 Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej lub ograniczenie jej negatywnego wpływu na Polskę. CZĘŚĆ 2 Raport 1 Ocena propozycji zmian strukturalnych EU ETS zawartych w sprawozdaniu KE z dn pt.: Stan europejskiego rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla Załącznik 1 Uwarunkowania wykorzystania jednostek CER/ ERU w systemie EU ETS w okresie Wersja końcowa z dn Pracę wykonała firma Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. na zlecenie TAURON Wytwarzanie S.A., PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA, ENEA Wytwarzanie SA, Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej i Krajowej Izby Gospodarczej Warszawa, maj 2013

2 Spis treści 1. MECHANIZMY ELASTYCZNE WEDŁUG PROTOKOŁU Z KIOTO MECHANIZMY ELASTYCZNE IET, CDM I JI WPROWADZONE PRZEZ PROTOKÓŁ Z KIOTO JEDNOSTKI ZREDUKOWANEJ EMISJI - INTERNATIONAL CREDITS PRZEDŁUŻENIE OKRESU OBOWIĄZYWANIA PROTOKOŁU Z KIOTO - COP-18 W DOHA INTERNATIONAL CREDITS (CER) W DYREKTYWIE EU ETS CER I ERU DO KOŃCA 2012 ROKU W ZAPISACH DYREKTYWY EU ETS CER I ERU PO 31 GRUDNIA 2012 W ZAPISACH DYREKTYWY EU ETS SKALA DOTYCHCZASOWEGO WYKORZYSTANIA CER W SYSTEMIE EU ETS Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 1

3 1. Mechanizmy elastyczne według Protokołu z Kioto 1.1 Mechanizmy elastyczne IET, CDM i JI wprowadzone przez Protokół z Kioto jednostki zredukowanej emisji - international credits W 1997 roku na trzeciej Konferencji stron Konwencji ONZ w/s zmian klimatu (COP-3) w Kioto przyjęty został Protokół ustanawiający ilościowe zobowiązania Stron do poziomów emisji gazów cieplarnianych do 2012 roku 1. Polska podpisała Protokół z Kioto 15 lipca 1998 r., a ratyfikowała go 13 grudnia 2002 roku. Centralnym elementem Protokołu z Kioto są limity emisji gazów cieplarnianych ustanowione dla uczestniczących w Protokole krajów. Limitami emisji objęte są uczestniczące w Protokole kraje rozwinięte gospodarczo, co zobowiązuje je do ograniczenia lub zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych zgodnie z przyjętym zobowiązaniem. Aby pomóc krajom nie przekroczyć wymaganych limitów emisji, zachęcić sektor prywatny do redukowania emisji oraz przyczynić się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych również w krajach rozwijających się (które nie posiadają limitów emisyjnych w ramach Protokołu z Kioto), w Protokole wprowadzono tzw. Mechanizmy elastyczne, a mianowicie: Handel emisjami, Mechanizm czystego rozwoju, Wspólne wdrożenia. Mechanizmy te mają charakter rynkowy. Niżej opisano w skrócie na czym one polegają. Handel emisjami - Międzynarodowy handel uprawnieniami do emisji (ang.: International Emission Trading - IET) - Artykuł 17 Protokołu z Kioto Kraje ze zobowiązaniami wynikającymi z Protokołu z Kioto (zobowiązania te, to w terminologii angielskiej: Assigned Amount Units - AAU) mogą kupować jednostki emisji od innych krajów ze zobowiązaniami i używać ich na rzecz osiągnięcia swoich krajowych limitów emisyjnych. 1 Protokół z Kioto do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu - sporządzony w Kioto dnia 11 grudnia 1997 r. - UNFCCC w prawie polskim: Dz. U. z dnia 17 października 2005 r. - Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 2

4 Mechanizm Czystego rozwoju (ang.: Clean Development Mechanism CDM) - Artykuł 12 Protokołu z Kioto CDM pozwala krajom posiadającym limity emisji gazów cieplarnianych w ramach Protokołu z Kioto na realizację projektów skutkujących redukcją emisji (lub pochłanianiem CO2 z atmosfery) w krajach rozwijających się, w zamian za uprawnienia do emisji możliwe do wykorzystania na rzecz dotrzymania tych limitów emisji. Uzyskane w tych projektach tzw. kredyty certyfikowanej redukcji emisji (ang.: Certified Emission Reduction - CER), mierzone są w tonach ekwiwalentu emisji CO2 (1 CER odpowiada 1 tonie CO2). Kredyty CER mogą być przedmiotem obrotu handlowego. Mogą one być używane przez uprzemysłowione kraje do zaspokojenia części swoich celów redukcji emisji w ramach Protokołu z Kioto. Mechanizm, z założenia, stymuluje zrównoważony rozwój gospodarczy i redukcję emisji w skali globalnej, a jednocześnie daje krajom uprzemysłowionym pewną elastyczność co do sposobu realizacji zobowiązań z Kioto. Osiągnięte w projektach CDM redukcje emisji muszą być realne, mierzalne, weryfikowalne i dodatkowe w stosunku do tego, co wystąpiłoby bez projektu. Projekty CDM są rejestrowane, a osiągnięte w wyniku ich realizacji redukcje emisji podlegają procesowi certyfikacji. Mechanizm jest nadzorowany przez Zarząd CDM, odpowiedzialny za poprawność działania CDM przed krajami, które ratyfikowały Protokół z Kioto. Wspólne wdrożenia (ang.: Joint Implementation - JI) - Art. 6 Protokołu z Kioto W ramach mechanizmu JI, kraje zobowiązane w ramach Protokołu z Kioto do redukcji emisji gazów cieplarnianych mogą osiągać tę redukcję emisji (lub powodować pochłanianie CO2 z atmosfery) poprzez projekty realizowane w jakimkolwiek innym kraju posiadającym zobowiązanie (limit emisji) w ramach Protokołu. Osiągniętą redukcję emisji (lub pochłonięte CO2) mogą zaliczać na poczet osiągnięcia własnych limitów emisji. Projekty JI powodują uzyskiwanie jednostek redukcji emisji (ang.: Emission Reduction Units - ERU), mierzonych w tonach ekwiwalentu emisji CO2 (1 ERU odpowiada 1 tonie CO2). Tak jak w przypadku wszystkich projektów CDM, osiągnięte w projektach JI redukcje emisji muszą być realne, mierzalne, weryfikowalne i dodatkowe w stosunku do tego, co wystąpiłoby bez projektu. Projekty JI są rejestrowane, ale osiągnięte redukcje emisji nie podlegają certyfikacji, ponieważ transfer ERU następuje między krajami posiadającymi limity emisji - ewentualne niedokładności oszacowań efektów redukcyjnych nie wpływają na sumaryczną emisję krajów objętych limitami w ramach Protokołu z Kioto. Mechanizm JI jest nadzorowany przez Komitet Nadzorczy JI odpowiedzialny za poprawność działania JI przed krajami, które ratyfikowały Protokół z Kioto. Jednostki zredukowanej emisji gazów cieplarnianych CER i ERU nazywane są też w terminologii anglojęzycznej międzynarodowymi kredytami węglowymi (international carbon credits). Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 3

5 1.2 Przedłużenie okresu obowiązywania Protokołu z Kioto - COP-18 w Doha Uchwalony w 1997 r. Protokół z Kioto obowiązywał do końca 2012 roku. Przedłużenie okresu ważności protokołu mogło nastąpić uchwałą Konferencji stron Konwencji klimatycznej (COP). Dokonano tego na COP-18, który odbył się w Doha (Katar) w grudniu 2012 roku. Niżej podsumowano zasady uzgodnione na Konferencji Klimatycznej w Doha, w sprawie funkcjonowania mechanizmów elastycznych w drugim okresie zobowiązań w ramach protokołu z Kioto - od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2020 włącznie. Przepisy te nie mają wpływu na działanie mechanizmów w odniesieniu do pierwszego okresu zobowiązań (np. w zakresie wydawania, przekazywania, nabywania i korzystania z jednostek ważnych dla pierwszego okresu zobowiązań, w tym w okresie true-up). Zasady w tym względzie pozostają bez zmian: Strony spoza Aneksu 1 Konwencji (kraje rozwijające się) mogą w dalszym ciągu uczestniczyć w istniejących projektach CDM, a także uczestniczyć w nowych projektach CDM zarejestrowanych po 31 grudnia Strony Aneksu 1 kraje rozwinięte gospodarczo (w tym Strony bez celów emisji w drugim okresie zobowiązań) mogą brać udział w obecnych i nowych projektach CDM i mogą otrzymać kredyty CER przekazywane z rejestru CDM do rachunków w krajowym rejestrze. Kredyty te są wydawane w odniesieniu do redukcji emisji i pochłaniania osiągniętych w projektach CDM w drugim okresie zobowiązań. Wybrane kwestie zasad związanych z handlem jednostkami CER wyjaśniono niżej w formie pytań i odpowiedzi. Jakie jednostki CER mogą być wykorzystywane w wypełnianiu celów emisji w pierwszym okresie zobowiązań? Jednostki CER mogą być wykorzystywane przez kraje Aneksu I w celu wypełnienia zobowiązań emisyjnych dla pierwszego okresu zobowiązań, jeśli są one ważne dla pierwszego okresu zobowiązań. CER są ważne dla pierwszego okresu zobowiązań, jeżeli zostały wydane dla redukcji emisji lub pochłaniania zachodzących w pierwszym okresie zobowiązań, niezależnie od daty ich faktycznego wydania. Czy jednostki CER ważne w pierwszym okresie zobowiązań mogą być sprzedawane/kupowane po roku 2012? Zasady Protokołu Kioto pozwalają, aby jednostki CER (jak i inne jednostki) ważne dla pierwszego okresu zobowiązań, były sprzedawane/kupowane aż do końca okresu true-up" związanego z tym okresem zobowiązań. Dotyczy to wszystkich stron Aneksu I posiadających Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 4

6 cele emisji w pierwszym okresie zobowiązań, niezależnie od tego czy przyjmą cele emisji na drugi okres zobowiązań, czy nie. Okres true-up jest zdefiniowany jako przedłużony o 100 dni po terminie uzgodnionym przez Strony na wykonanie inwentaryzacji emisji na rok kalendarzowy Zgodnie z tą definicją, można się spodziewać, że okres true-up pierwszego okresu zobowiązań może przedłużyć się do połowy 2015 roku. Jednostki CER ważne dla pierwszego okresu zobowiązań nie będą mogły być przedmiotem obrotu po tej dacie, chyba że zostaną one najpierw "przeniesione" do drugiego okresu zobowiązań i w ten sposób staną się ważne dla drugiego okresu zobowiązań. Większość podmiotów pozarządowych, kupujących i sprzedających CER, będzie jednak podlegać zasadom krajowych lub regionalnych systemów handlu emisjami, takich jak system handlu uprawnieniami do emisji, które mogą nałożyć inne terminy wykorzystania CER ważnych dla pierwszego okresu zobowiązań. Jak jednostki CER ważne dla pierwszego okresu zobowiązań mogą zostać przeniesione do drugiego okresu zobowiązań? Kraje Aneksu I mogą podjąć decyzję o "przeniesieniu" jednostek CER ważnych dla pierwszego okresu zobowiązań - do drugiego okresu zobowiązań. Każdy kraj Aneksu I ma wyznaczony limit takich przeniesień CER. Ten limit jest określony na 2,5% pierwotnej alokacji uprawnień przyznanej dla pierwszego okresu zobowiązań. Każda ze Stron może określić, które jednostki CER w krajowym rejestrze mają być przeniesione. Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 5

7 2. International credits (CER) w dyrektywie EU ETS 2.1 CER i ERU do końca 2012 roku w zapisach dyrektywy EU ETS 13 października 2003 r. Parlament Europejski i Rada uchwaliły Dyrektywę 2003/87/WE 2 (dalej w skrócie nazywana Dyrektywą ETS) ustanawiającą system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie. Dyrektywa ETS w pierwotnym kształcie nie zawierała regulacji dotyczących wykorzystania mechanizmów elastycznych z Kioto we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (dalej nazywany w skrócie wspólnotowym systemem EU ETS lub systemem ETS). 27 października 2004 r. wydana została przez Parlament Europejski i Radę Dyrektywa 2004/101/WE zmieniająca dyrektywę ETS (zwana też Dyrektywą łączącą), uwzględniająca mechanizmy projektowe Protokołu z Kioto 3. Celem tej dyrektywy, było ustanowienie powiązania pomiędzy tymi mechanizmami i wspólnotowym systemem EU ETS, a w szczególności określenie sposobu wykorzystania kredytów węglowych CER i ERU w ramach ETS. Dyrektywa 2004/101/WE (tzw. dyrektywa łącząca) dopuściła stosowanie mechanizmu JI i CDM w ramach EU ETS: Regulowały to w szczególności artykuły 11a i 11b wprowadzone przez tę dyrektywę do dyrektywy ETS. Art. 11a zatytułowany Wykorzystanie CER i ERU wynikających z projektów w systemie wspólnotowym odwoływał się również do art.11 dyrektywy ETS. Szczegółowe zapisy art.11a stanowiły co następuje: Zaczynając od 2008 r. umożliwiono prowadzącym instalacje objęte EU ETS wykorzystywanie CER oraz ERU do rozliczania rocznej emisji w ramach EU ETS, przy czym jedna jednostka odpowiada jednemu uprawnieniu do emisji (EUA). To wykorzystanie CER lub ERU ograniczone jest limitem odpowiadającym procentowi przydziału dla każdej instalacji, określanemu przez każde państwo członkowskie w krajowym planie rozdziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych (KPRU). W przypadku Polski jest to 10%. Ponadto Dyrektywa 2004/101/WE wprowadza ograniczenie - nie zezwalając na wykorzystanie jednostek CER i ERU uzyskanych w rezultacie realizacji projektów 2 DYREKTYWA 2003/87/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE 3 DYREKTYWA 2004/101/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 27 października 2004 r. zmieniająca Dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie, z uwzględnieniem mechanizmów projektowych Protokołu z Kioto - Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 6

8 dotyczących obiektów jądrowych lub działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem (LULUCF). Art. 11b zatytułowany Projekty określał szczegółowe warunki dopuszczenia projektów IJ i CDM do stosowania w ramach ETS: Wprowadzono wymóg, aby przyjmowane w projektach CDM i JI poziomy odniesienia dla określania wielkości redukcji emisji (linie bazowe) były zgodne z dorobkiem wspólnotowym. Generalnie nie dozwolono, aby w ramach projektów CDM/JI redukcje emisji pochodziły z instalacji należących do ETS. Wyjątek od tej zasady wprowadzono dla drugiego okresu ETS , dopuszczając takie projekty pod warunkiem, że pochodzące z nich redukcje emisji w takiej samej ilości zostaną odjęte od dokonanych przydziałów uprawnień w przypadku bezpośredniej redukcji emisji od przydziału w KPRU, a w przypadku pośredniej redukcji emisji od limitu AAU danego kraju. Wprowadzono ograniczenia wykorzystania jednostek CER i ERU uzyskanych w wyniku realizacji projektów pochodzących z dużych obiektów hydroenergetycznych o mocy powyżej 20 MW. Projekty te na etapie zatwierdzania muszą spełniać kryteria i wytyczne międzynarodowe, w tym zawarte w sprawozdaniu Światowej Komisji ds. Zapór wodnych z listopada 2000 r. Zapory wodne i rozwój. Nowe ramy podejmowania decyzji. 2.2 CER i ERU po 31 grudnia 2012 w zapisach dyrektywy EU ETS W 2009 roku dyrektywa ETS została znowelizowana przez Dyrektywę Parlamentu Europejskiego I Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r 4. Nowelizacji tej dokonano w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. W szczególności określone zostały zasady funkcjonowania systemu ETS po 2012 roku. Dyrektywa ta zmieniła również zapisy odnoszące się do wykorzystywania CER i ERU w ETS, a w szczególności art. 11a i 11b dyrektywy ETS z 2003 r. Art.11a otrzymał tytuł : Wykorzystywanie w systemie wspólnotowym jednostek CER i ERU pochodzących z projektów realizowanych przed wejściem w życie międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu. Nowe zapisy art.11a stanowią, że: 4 DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych - :pl:pdf Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 7

9 Ust. 2 stanowi, że po 2012 r. można wykorzystać niewykorzystane do końca 2012 roku ERU i CER z okresu , zamieniając je na uprawnienia do emisji ważne w okresie Wnioskować o taką zamianę można do dnia 31 marca 2015 roku. Ust. 4 stanowi: Właściwe organy zezwalają prowadzącym instalacje lub operatorom statków powietrznych na wymianę CER wydanych w związku z redukcją emisji od 2013 r., w zamian za uprawnienia z nowych projektów rozpoczętych od 2013 r. w krajach najsłabiej rozwiniętych, w zakresie, w jakim nie wykorzystali oni jednostek CER i ERU przyznanych im przez państwa członkowskie na lata lub w zakresie, w jakim udzielono im zezwolenia na wykorzystywanie jednostek na mocy ust. 8. (szczegóły patrz pkt poniżej) Ilość możliwych do wykorzystania od 2013 roku jednostek określa ust. 8 Dyrektywy 2009/29/WE. Prowadzący instalacje mogą wykorzystać w latach jednostki do wielkości przyznanej im na lata (w przypadku Polski jest to 10%) lub do wielkości wartości procentowej, która nie może być mniejsza niż 11% ich przydziału w okresie , przy czym wybiera się wartość wyższą. Dla prowadzących polskie instalacje oznacza to, że limit wykorzystania kredytów będzie wynosił 11%. Należy podkreślić, że jest to limit na cały okres , a więc po roku 2012 prowadzący instalacje będą mogli wykorzystać tylko pozostały procent, z tego co zostanie im z okresu rozliczeniowego , czyli w przypadku Polski z limitu 10%, powiększonego o 1%. W kwestii prolongowania możliwości wykorzystywania CER ERU w ETS na okres po 2012 roku - nowy zapis w ust. 7 stanowi: Po zawarciu międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu 5, jedynie jednostki z projektów realizowanych w krajach trzecich, które ratyfikowały to porozumienie, przyjmowane są w ramach systemu wspólnotowego od dnia 1 stycznia 2013 r. 5 Przyjęcie drugiego okresu zobowiązań Protokołu z Kioto, bez prawnie wiążącego porozumienia na okres po roku 2012, w którym inne kraje rozwinięte zobowiążą się do porównywalnych redukcji emisji, a bardziej zaawansowane gospodarczo kraje rozwijające się - zobowiążą się do odpowiedniego wkładu na miarę swoich możliwości, nie jest w interpretacji Komisji Europejskiej umową międzynarodową, o której mowa w art 11a (7) dyrektywy EU ETS i art 5 (3) decyzji dotyczącej wspólnego wysiłku redukcyjnego. (FAQ Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 8

10 Tablica 1. Podsumowanie limitów jednostek CER/ERU (projekty CDM/JI) przydzielonych w systemie EU ETS przez poszczególne kraje na okres Kraj Roczny limit uprawnień w mln t CO2e Roczny limit jednostek z projektów JI/ CDM w % Roczny limit jednostek z projektów JI/ CDM w mln t CO2e Przenoszenie/ pożyczanie Zróżnicowanie regionalne/ sektorowe Źródło: Sandbag: International Offsets and the EU An update on the usage of compliance offsets in the EU Emissions Trading Scheme. July Od 2013 roku dozwolone rodzaje projektów określa ust. 9. omawianego artykułu Dyrektywy 2009/29/WE. Wprowadzono możliwość dalszego ograniczania wykorzystania kredytów z określonych typów projektów. Od 1 stycznia 2013 r. mogą zostać Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 9

11 zastosowane narzędzia mające na celu ograniczenie wykorzystania jednostek z pewnych rodzajów projektów 6. Do art.11b zatytułowanego Projekty określającego szczegółowe warunki dopuszczenia projektów IJ i CDM do stosowania w ramach ETS (patrz opis artykułu w podrozdziale 2.1), Dyrektywa 2009/29/WE dodaje jedynie jeden akapit do ust.1: Wspólnota i jej państwa członkowskie zatwierdzają wyłącznie te projekty, w przypadku których wszyscy uczestnicy projektu mają główne siedziby w kraju, który zawarł międzynarodowe porozumienie dotyczące takich projektów, lub w kraju, czy jednostce subfederalnej lub regionalnej, które są powiązane ze systemem wspólnotowym zgodnie z art Podsumowanie zasad wykorzystywania CER w UE po 2012 roku Dyrektywa ETS 2009/29/WE wyróżnia trzy sytuacje związane z wykorzystaniem jednostek ERU i CER po roku 2012: stare projekty, stare emisje projekty zarejestrowane do końca roku 2012, a ich jednostki CER i ERU dotyczą redukcji emisji w latach stare projekty, nowe emisje - projekty zarejestrowane do końca roku 2012, a ich jednostki CER i ERU dotyczą redukcji emisji po roku nowe projekty, nowe emisje - projekty zarejestrowane po roku 2012, a ich jednostki CER dotyczą redukcji emisji także po roku Dyrektywa zezwala na wykorzystywanie jednostek CER i ERU po roku 2012 pod pewnymi warunkami. Warunki te określa artykuł 11a Dyrektywy ETS 29/2009 i odnośne akty wykonawcze. Niżej przedstawiono te warunki w trzech punktach odpowiadających wyżej przedstawionym sytuacjom wykorzystania jednostek. Od roku 2013 operator instalacji lub operator statku powietrznego w ramach EU ETS może: w ramach swojego limitu wykorzystywać jednostki CER i ERU wydane w związku z redukcją emisji osiągniętą do końca roku 2012 i pochodzące z projektów zarejestrowanych przed końcem roku 2012, które kwalifikowały się do wykorzystania w ramach systemu wspólnotowego w latach Właściwy organ dokonuje takiej wymiany na wniosek operatora instalacji złożony do dnia 31 marca 2015 r. Dodatkowe ograniczenie wprowadziło tutaj rozporządzenie KE z dnia 7 kwietnia 2011 r. dotyczące projektów redukujących emisje HFC-23 i N2O z produkcji kwasu adypinowego. Jednostki 6 Chodzi głównie o projekty skutkujące redukcją emisji gazów przemysłowych i N2O ze względu na ich wątpliwą efektywność ekologiczną 7 Art.25 dotyczy zasad powiązania EU ETS z innymi systemami handlu emisjami gazów cieplarnianych Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 10

12 z tych projektów mogą zostać zamienione na EUA do dnia 30 kwietnia 2013 i wyłącznie dla bilansowania emisji z lat w ramach swojego limitu wykorzystywać jednostki CER i ERU wydane w związku z redukcją emisji osiągniętą po roku 2012 i pochodzące z projektów zarejestrowanych przed rokiem Warunkiem jest, że projekty te kwalifikowały się do wykorzystania w ramach systemu wspólnotowego w latach w ramach swojego limitu wykorzystywać jednostki CER wydane w związku z redukcją emisji po roku 2012 i pochodzące z projektów zarejestrowanych po roku Warunkiem jest, że projekty te usytuowane są w tzw. krajach znajdujących się na liście krajów najmniej rozwiniętych ( least developed countries ). Wykorzystanie tych jednostek nie jest uwarunkowane wejściem w życie międzynarodowego porozumienia w sprawie redukcji emisji gazów cieplarnianych. Po zawarciu międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu, jedynie jednostki z projektów realizowanych w krajach trzecich, które ratyfikowały to porozumienie przyjmowane są w ramach systemu wspólnotowego od dnia 1 stycznia 2013 r. Warto tutaj zaznaczyć, że w opinii KE porozumienie z Doha nie jest takim porozumieniem międzynarodowym. Porozumienie z Doha ustanawia drugi okres rozliczeniowy protokołu z Kioto, tak że możliwa jest rejestracja projektów JI i CDM od roku 2013, a projekty zarejestrowane przed rokiem 2013 mogą dalej po roku 2012 otrzymywać jednostki odpowiednio: ERU albo CER. Warto także wspomnieć, że art. 28 Dyrektywy ETS 29/2009 mówi, że wskutek przyjęcia międzynarodowego porozumienia - warunki wykorzystywania CER i ERU w EU ETS mogą się zmienić. Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 11

13 3. Skala dotychczasowego wykorzystania CER w systemie EU ETS Ogółem wydano w ramach Konwencji klimatycznej mln CER (dane na koniec lutego 2013) 8. Z tego w EU ETS wykorzystano do końca 2012 roku (zamieniając CERy na EUA) 450 mln CER 9, czyli 37% ogólnej liczby. Widać stąd, że ETS jest znaczącym aktorem na światowym rynku kredytów węglowych. Patrząc na to z perspektywy ETS, kredyty węglowe CER mają istotny udział w rynku handlu emisjami w ramach EU ETS. W drugim okresie ETS (lata ) CER pokryły prawie 6% rozdzielonych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Razem z ERU udział ten sięgał 7% (por. rys. 1). W Polsce udział ten kształtował się też na średnim dla całego ETS poziomie. Rys. 1. Udział CER i ERU w EU ETS w okresie udział wyrażony jako procent rozdzielonych uprawnień emisyjnych Źródło: European Environment Agency, EU Emissions Trading System (ETS) data viewer, 8 UNFCCC, CDM Insights, 9 European Environment Agency, EU Emissions Trading System (ETS) data viewer Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 12

14 Z przedstawionych danych wynika, że większość krajów nie wykorzystała w drugim okresie ETS całego 11% limitu kredytów węglowych CDM i JI - dozwolonego dyrektywą ETS dla drugiego i trzeciego okresu handlu. Wykorzystanie ich będzie potencjalnie możliwe w trzecim okresie ETS (lata ). Porównując limity dozwolone w poszczególnych krajach można zauważyć, że dostępy do CER/ERU dla instalacji z poszczególnych krajów będą się dość mocno różniły. Warto wskazać przykład Niemiec, gdzie dozwolony w okresie udział był zdecydowanie wyższy niż w większości innych krajów i wyniósł 22% (por. tabl. 1). Porównując to z wykorzystaniem (por. rys. 1) na poziomie ok. 10% można ocenić, że w okresie instalacje niemieckie mogą wykorzystać jednostki CER/ERU w liczbie równej ok. 12% łącznego przydziału z okresu Dla porównania, instalacje polskie będą mogły wykorzystać w tym samym czasie CER/ERU w liczbie ok. 4% przydziału z lat (limit 11% pomniejszony o wykorzystanie na poziomie ok. 7%). Większość krajów ma na kolejny okres limity CER/ERU - liczone w procentach - zbliżone do polskiego i na tym tle firmy niemieckie uzyskują uprzywilejowaną pozycję. Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. 13

Ograniczanie rozproszonej emisji CO2 w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim

Ograniczanie rozproszonej emisji CO2 w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim Ograniczanie rozproszonej emisji CO w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim Dr hab. Zbigniew Bukowski, prof. UKW, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Kierownik Katedry Prawa Administracyjnego

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 15.10.2015 L 268/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2015/1844 z dnia 13 lipca 2015 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 389/2013 w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji. GIS System Zielonych Inwestycji

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji. GIS System Zielonych Inwestycji Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji GIS System Zielonych Inwestycji Warszawa 2011 ystem ziel Rachunek Klimatyczny oferta dla beneficjentów

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9 Tytuł: Handel emisjami w teorii i praktyce Autorzy: Jolanta Baran, Agnieszka Janik, Adam Ryszko Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2011 Opis: Książka przedstawia handel emisjami jako jeden z kluczowych

Bardziej szczegółowo

Handel emisjami: nowy rynek wymagający wiarygodności i zaufania.

Handel emisjami: nowy rynek wymagający wiarygodności i zaufania. Climate Change Services DNV Certification Handel emisjami: nowy rynek wymagający wiarygodności i zaufania. DNV tworzymy wartość poprzez niezależną certyfikację. www.dnv.pl MANAGING RISK Wprowadzenie Zmiany

Bardziej szczegółowo

Konferencja klimatyczna ONZ w Doha

Konferencja klimatyczna ONZ w Doha Konferencja klimatyczna ONZ w Doha Wprowadzenie Konferencja Stron (ang. Conference of the Parties - COP) jest najwaŝniejszym organem Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (ang.

Bardziej szczegółowo

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła Konferencja Przyszłość systemu handlu uprawnieniami CO 2 a poziom kosztów osieroconych Warszawa, 18 października 2011 System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku

Bardziej szczegółowo

Rynek CO2 Aukcje Pierwotne

Rynek CO2 Aukcje Pierwotne Rynek CO2 Aukcje Pierwotne Małgorzata Słomko Radca prawny IX FORUM OBROTU Janów Podlaski, 20-22 czerwca 201 Strona Agenda System handlu emisjami 3 Aukcje rynku pierwotnego CO2 8 Aukcje rynku pierwotnego

Bardziej szczegółowo

PL 2 PL UZASADNIENIE. 1. KONTEKST WNIOSKU Przyczyny i cele wniosku

PL 2 PL UZASADNIENIE. 1. KONTEKST WNIOSKU Przyczyny i cele wniosku 1. KONTEKST WNIOSKU Przyczyny i cele wniosku UZASADNIENIE Wniosek dotyczy przyjęcia, na mocy art. 218 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), decyzji Rady w sprawie podpisania, w imieniu

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce projekt redukcji emisji N2O

Pierwszy w Polsce projekt redukcji emisji N2O Pierwszy w Polsce projekt redukcji emisji N2O Andrzej Werkowski Przewodniczący FORUMCO2 Innowacje w przemyśle a ochrona klimatu Konferencja października 2008 roku Warszawa, 28BAC, maja 10 2009 roku Gazy

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE POWIETRZNYCH O WSPÓLNOTOWYM SYSTEMIE HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI DLA OPERATORÓW STATKÓW

PODSTAWOWE INFORMACJE POWIETRZNYCH O WSPÓLNOTOWYM SYSTEMIE HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI DLA OPERATORÓW STATKÓW PODSTAWOWE INFORMACJE O WSPÓLNOTOWYM SYSTEMIE HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI DLA OPERATORÓW STATKÓW POWIETRZNYCH MATERIAŁ PRZYGOTOWANY W OPRACIU O DYREKTYWĘ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/101/WE

Bardziej szczegółowo

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 1.11.2013 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 KOMISJA EUROPEJSKA, DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI z dnia 31 października 2013 r. dotycząca dostosowania rocznych limitów emisji państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach na tle zmian emisji w krajach UE

1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach na tle zmian emisji w krajach UE 1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach 1990-2005 na tle zmian emisji w krajach UE Skali emisji gazów cieplarnianych i zmian, jakie dokonały się na przestrzeni ostatnich lat w mieście Poznaniu

Bardziej szczegółowo

ZOBOWIĄZANIA POLSKI DOTYCZĄCE OCHRONY KLIMATU. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki

ZOBOWIĄZANIA POLSKI DOTYCZĄCE OCHRONY KLIMATU. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki ZOBOWIĄZANIA POLSKI DOTYCZĄCE OCHRONY KLIMATU Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki UE a Protokół z Kioto 1992 Podpisanie Konwencji ONZ ds. zmian klimatu 1997 Protokół do Konwencji podpisany na COP IV w Kioto

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI

SPRAWOZDANIE KOMISJI KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.9.2016 r. COM(2016) 618 final SPRAWOZDANIE KOMISJI Sprawozdanie ułatwiające obliczenie kwoty uprawnień do emisji przyznanych Unii Europejskiej (UE) oraz sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

System Zielonych Inwestycji GIS - III konkurs: Zarządzanie energią w budynkach użyteczności publicznej Na przełomie marca i kwietnia ruszy nabór wniosków na dofinansowanie przedsięwzięć termomodernizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Druk nr 3809 Warszawa, 3 sierpnia 2015 r.

Druk nr 3809 Warszawa, 3 sierpnia 2015 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów RM-10-74-15 Druk nr 3809 Warszawa, 3 sierpnia 2015 r. Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny

Bardziej szczegółowo

L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 90/106 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 28.3.2013 DECYZJA KOMISJI z dnia 26 marca 2013 r. określająca roczne limity emisji państw członkowskich na lata 2013 2020 zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość

Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość 2009D0406 PL 01.07.2013 001.001 1 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość B DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR

Bardziej szczegółowo

Zmiany proponowane przez Komisję Europejską w systemie EU ETS oraz ich konsekwencje dla Polski. Warszawa,

Zmiany proponowane przez Komisję Europejską w systemie EU ETS oraz ich konsekwencje dla Polski. Warszawa, Zmiany proponowane przez Komisję Europejską w systemie EU ETS oraz ich konsekwencje dla Polski Warszawa, 2008.12.09 Modyfikacja systemu EU ETS proponowana w projekcje Dyrektywy Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Marzena Chodor DyrekcjaŚrodowisko Komisja Europejska

Marzena Chodor DyrekcjaŚrodowisko Komisja Europejska EU ETS po 2012: szczegółowe derogacje dla elektroenergetyki przyjęte w grudniu 2008 konferencja nowe inwestycje w polskiej elektroenergetyce 2009-2019, 25 marca 2009 Warszawa Marzena Chodor DyrekcjaŚrodowisko

Bardziej szczegółowo

Globalne negocjacje klimatyczne. Artur Gradziuk Polski Instytut Spraw Międzynarodowych

Globalne negocjacje klimatyczne. Artur Gradziuk Polski Instytut Spraw Międzynarodowych Globalne negocjacje klimatyczne Artur Gradziuk Polski Instytut Spraw Międzynarodowych Bloki tematyczne negocjacji 1. Mitygacja ograniczenie emisji 2. Adaptacja do zmian klimatu 3. Transfer technologii

Bardziej szczegółowo

Rola NFOŚiGW w działaniach na rzecz rozwoju gospodarki niskoemisyjnej, w tym efektywności energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii

Rola NFOŚiGW w działaniach na rzecz rozwoju gospodarki niskoemisyjnej, w tym efektywności energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Rola NFOŚiGW w działaniach na rzecz rozwoju gospodarki niskoemisyjnej, w tym efektywności

Bardziej szczegółowo

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Zmiany Klimatu i COP21 Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Program spotkania Zmiany klimatu: mity a nauka Zmiany klimatu: skutki Wysiłki w celu ograniczenia emisji Polska i

Bardziej szczegółowo

Rynek CO 2. Aukcje Pierwotne. Małgorzata Słomko Radca Prawny Spółki. Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 6 kwietnia Strona.

Rynek CO 2. Aukcje Pierwotne. Małgorzata Słomko Radca Prawny Spółki. Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 6 kwietnia Strona. Rynek CO 2 Aukcje Pierwotne Małgorzata Słomko Radca Prawny Spółki Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 6 kwietnia 2016 Strona Agenda Rynki CO 2 3 Rynek pierwotny 4 Aukcje pierwotne na TGE 6 1 Rynki

Bardziej szczegółowo

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu Toruń, 7 stycznia 2013 r. Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu W grudniu 2012 r. wolumen handlowanych uprawnień do emisji dwutlenku węgla na rynku spotowym był

Bardziej szczegółowo

News-emisje CO2 Informacje z praktyki w handlu emisjami

News-emisje CO2 Informacje z praktyki w handlu emisjami Zakupimy dla Państwa CO2 na giełdzie Sprzedamy Państwa CO2 na giełdzie Doradzimy przy zawieraniu umów Forward Dokonamy dla Państwa wymiany EUA/CER; CER/CER Zarządzamy certyfikatami EUA i CER Daily QCFI2Z3

Bardziej szczegółowo

Komentarz do Ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Komentarz do Ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Komentarz do Ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Autor: Karolina Mordasewicz, prawnik w firmie Carbon Engineering (grupa Consus) 21 czerwca weszła w życie nowa Ustawa

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 20.11.2012 COM(2012) 697 final 2012/0328 (COD) Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY wprowadzająca tymczasowe odstępstwo od dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Światowa polityka klimatyczna

Światowa polityka klimatyczna Światowa polityka klimatyczna (emisja tlenku azotu w zależności od regionu) Wykonali : Magdalena Kulczyk oraz Piotr Wrzeszcz Efekt cieplarniany jako dobro publiczne Zasadaniewykluczalności -jeśli dobro

Bardziej szczegółowo

Polityka klimatyczna Unii Europejskiej

Polityka klimatyczna Unii Europejskiej Polityka klimatyczna Unii Europejskiej Wprowadzenie Jesteśmy niemal w przededniu niezwykle waŝnego wydarzenia, jakim jest Szczyt Klimatyczny, który juŝ po raz drugi odbędzie się w Polsce. W dniach 11-22

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

COP 14 I COP 15. Iwona Korohoda.

COP 14 I COP 15. Iwona Korohoda. USTALENIA COP 14 I COP 15 GLOBALNY KONTEKST KONTEKST COM Iwona Korohoda Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités ul. Sławkowska 17, 31-016 Kraków tel./fax: +48 12 429 17 93, e-mail: biuro@pnec.org.pl

Bardziej szczegółowo

Unijny handel uprawnieniami zbywalnymi na emisję CO 2. Mariusz KUDEŁKO Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Zarządzania, Kraków

Unijny handel uprawnieniami zbywalnymi na emisję CO 2. Mariusz KUDEŁKO Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Zarządzania, Kraków Unijny handel uprawnieniami zbywalnymi na emisję CO 2 Mariusz KUDEŁKO Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Zarządzania, Kraków Kontekst ekonomiczno-środowiskowy Problem: zmiany klimatyczne zagroŝenie

Bardziej szczegółowo

Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego

Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego Marzena Chodor Dyrekcja Środowisko Komisja Europejska Slide 1 Podstawowe cele polityki klimatycznoenergetycznej

Bardziej szczegółowo

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim 1.DM Consus S.A. Dom Maklerski Consus S.A. Doświadczenie Grupy Consus dot. rynku carbon, Licencja Domu Maklerskiego efekt zmian regulacji,

Bardziej szczegółowo

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Autor: Stanisław Tokarski, Jerzy Janikowski ( Polska Energia - nr 5/2012) W Krajowej Izbie Gospodarczej, w obecności przedstawicieli rządu oraz środowisk gospodarczych,

Bardziej szczegółowo

POLSKA ENERGETYKA WOBEC POLITYKI KLIMATYCZNEJ UE. Stanisław Tokarski Przewodniczący Komitetu Studiów Wytwarzanie PKEE

POLSKA ENERGETYKA WOBEC POLITYKI KLIMATYCZNEJ UE. Stanisław Tokarski Przewodniczący Komitetu Studiów Wytwarzanie PKEE POLSKA ENERGETYKA WOBEC POLITYKI KLIMATYCZNEJ UE Stanisław Tokarski Przewodniczący Komitetu Studiów Wytwarzanie PKEE PAKIET KLIMATYCZNY 23.01. 2008 Komisja Europejska przedstawia Pakiet Klimatyczny zbiór

Bardziej szczegółowo

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery CO 2 w transporcie Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery 1 Ochrona klimatu Ochrona klimatu jest od co najmniej 15 lat jednym z najwaŝniejszych globalnych zagadnień obejmujących

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 3.5.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 122/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiające rejestr Unii zgodnie

Bardziej szczegółowo

System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Sławomir Turkowski Sławomir Turkowski System handlu System handlu uprawnieniami uprawnieniami do emisji gazów do emisji gazów cieplarnianych cieplarnianych Komentarz do ustawy Komentarz do ustawy Warszawa

Bardziej szczegółowo

1000 słów o trudnych słowach

1000 słów o trudnych słowach Warszawa, 21 listopada 2008 1000 słów o trudnych słowach Słownik 1. CARBON LEAKAGE CARBON LEAKAGE wyciek węgla, a raczej dwutlenku węgla, a w rzeczywistości ucieczka produkcji i inwestycji poza granice

Bardziej szczegółowo

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE FORUM BRANŻOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE SZANSA DLA INNOWACJI CZY ZAGROŻENIE DLA GOSPODARKI? STANOWISKO PRZEMYSŁU ANDRZEJ WERKOWSKI PRZEWODNICZĄCY FORUM CO2 WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS

Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS Lp Komisja Europejska Green Effort Group Wynegocjowany Kompromis 1 brak benchmarku 2 brak regulacji uzupełnienie systemu aukcyjnego benchmarkiem produktowym

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.5.2016 L 135/115 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE RADY (UE) 2016/795 z dnia 11 kwietnia 2016 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1370/2013 określające środki

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych lub innych substancji 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1

U S T A W A. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych lub innych substancji 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1 Projekt U S T A W A z dnia o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych lub innych substancji 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne 1. Ustawa określa: Art. 1 1 ) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce

Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce Kliknij, Maciej aby Wiśniewski edytować styl wzorca podtytułu Consus S.A. ul. Dominikańska 9 87-100 Toruń www.consus.eu Polityka

Bardziej szczegółowo

Polityka klimatyczna UE praktyczne aspekty jej realizacji w krajach członkowskich poprzez ograniczenie zuŝycia energii

Polityka klimatyczna UE praktyczne aspekty jej realizacji w krajach członkowskich poprzez ograniczenie zuŝycia energii Polityka klimatyczna UE praktyczne aspekty jej realizacji w krajach członkowskich poprzez ograniczenie zuŝycia energii Seminarium WWF Warszawa, 14 czerwca 2010 Marzena Chodor DG Climate Action European

Bardziej szczegółowo

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE Warszawa, 23 lutego 2010 Marzena Chodor DG Środowisko, Komisja Europejska Transport wyzwanie na najbliŝsze lata Emisje GC z transportu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY OBLICZANIA REDUKCJI EMISJI NA POTRZEBY PROJEKTÓW WYKORZYSTUJĄCYCH DOFINANSOWANIE Z SYSTEMU ZIELONYCH INWESTYCJI W RAMACH PROGRAMU PRIORYTETOWEGO ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Derogacje dla energetyki 2013-2020

Derogacje dla energetyki 2013-2020 Derogacje dla energetyki 2013-2020 Tytułem wstępu podstawa prawna Dyrektywa 2003/87/WE zmieniona dyrektywą 2009/29/WE (EU ETS) Komunikat Komisji - Wytyczne w zakresie nieobowiązkowego stosowania art. 10c

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY

PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: PROGRAM PRIORYTETOWY Załącznik nr 1 do uchwały Zarządu NFOŚiGW nr... z dnia... Efektywne wykorzystanie energii Część 4) LEMUR- Energooszczędne Budynki Użyteczności Publicznej 1. Cel programu

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY RAPORT INWENTARYZACYJNY 2015

KRAJOWY RAPORT INWENTARYZACYJNY 2015 KRAJOWY RAPORT INWENTARYZACYJNY 2015 Inwentaryzacja gazów cieplarnianych w Polsce dla lat 1988-2013 Raport wykonany na potrzeby Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu Warszawa,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji 1)

USTAWA. z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji 1) Kancelaria Sejmu s. 1/44 USTAWA z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji 1) Opracowano na podstawie Dz. U. z 2009 r. Nr 130, poz. 1070, Nr 215, poz.

Bardziej szczegółowo

Przedstawiciel branży OZE. Podstawy prawne OZE

Przedstawiciel branży OZE. Podstawy prawne OZE Przedstawiciel branży OZE Podstawy prawne OZE Co to jest energia odnawialna? odnawialne źródło energii - źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną,

Bardziej szczegółowo

Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE. 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o.

Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE. 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o. Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o. Zawartość wykładu Kilka słów o Ecofys Rys historyczny Zakres

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie

Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Wykorzystanie biomasy stałej w Europie Rafał Pudełko POLSKIE Wykorzystanie biomasy stałej w Europie PLAN PREZENTACJI: Aktualne dane statystyczne Pierwsze pomysły dot. energetycznego wykorzystania biomasy

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.9.2013 COM(2013) 639 final 2013/0313 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 w sprawie zasad

Bardziej szczegółowo

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 Toruń, 7 marca 2013 r. Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 W związku z nadziejami rynku na skuteczność lutowych rozmów Komisji ds. Środowiska na temat interwencji

Bardziej szczegółowo

Strategia ochrony powietrza w UE Handel emisjami.

Strategia ochrony powietrza w UE Handel emisjami. Strategia ochrony powietrza w UE Handel emisjami. Norbert Łukasiak 1 Produkcja i uŝytkowanie energii powodują szereg negatywnych oddziaływań na środowisko. NajpowaŜniejsze z nich związane są z emisją do

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 17 lipca 2009 r. Opracowano na podstawie Dz.U. z 2009 r. Nr 130, poz. 1070. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji 1) Rozdział 1

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA MIĘDZYNARODOWA. Warszawa

KONFERENCJA MIĘDZYNARODOWA. Warszawa KONFERENCJA MIĘDZYNARODOWA Warszawa 6.06.2008 Zarządzanie emisjami z energetyki a wymagania Pakietu klimatyczno energetycznego UE dr inż. Krajowy Administrator Handlu Uprawnieniami do Emisji Jak kraje

Bardziej szczegółowo

XVIII Konferencja Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonychw sprawie Zmian Klimatu COP 18, Doha, Katar Oczekiwania WWF

XVIII Konferencja Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonychw sprawie Zmian Klimatu COP 18, Doha, Katar Oczekiwania WWF XVIII Konferencja Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonychw sprawie Zmian Klimatu COP 18, Doha, Katar Oczekiwania WWF Najważniejszym zadaniem uczestników COP18 jest zbudowanie podstawy do sprawiedliwego,

Bardziej szczegółowo

Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny. Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r.

Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny. Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r. Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r. Nowe zasady przydziału uprawnień Przydziały dla energetyki: Przydzielane zgodnie

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Wprowadzenie Konieczność przyjęcia aktu normatywnego regulującego zagadnienia zarządzania emisjami gazów cieplarnianych lub innych substancji jest podyktowane szeregiem przesłanek.

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 - Handel uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE

Wykład 3 - Handel uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE Wykład 3 - Handel uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE Na podstawie Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) wraz z protokołem z Kioto państwa - strony, w tym

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZGODNOŚCI PROJEKTU Z POLITYKĄ OCHRONY ŚRODOWISKA

ANALIZA ZGODNOŚCI PROJEKTU Z POLITYKĄ OCHRONY ŚRODOWISKA ANALIZA ZGODNOŚCI PROJEKTU Z POLITYKĄ OCHRONY ŚRODOWISKA 1. Czy w ramach projektu realizowane jest przedsięwzięcie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 14.10.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 270/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 920/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie standaryzowanego

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Organizator: Patron honorowy: konferencje Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami Konferencja GDZIE I KIEDY: 16 17 lutego 2012 roku, Warszawa Hotel Rialto, ul. Wilcza 73 NAJWAŻNIEJSZE

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty polityki klimatycznej w Unii Europejskiej i w Polsce do 2030 roku. Katowice, 22 czerwca 2015 r.

Wybrane aspekty polityki klimatycznej w Unii Europejskiej i w Polsce do 2030 roku. Katowice, 22 czerwca 2015 r. Wybrane aspekty polityki klimatycznej w Unii Europejskiej i w Polsce do 2030 roku Katowice, 22 czerwca 2015 r. Plan prezentacji: Informacje o emisjach GHG w Polsce Ceny energii elektrycznej oraz czynniki

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI

SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI Zatwierdzone Uchwałą Zarządu Nr 96/21/16 z dnia 04 kwietnia 2016 roku wchodzi w życie z dniem 12 kwietnia 2016 roku. Strona 1 z 11 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1

Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1 2016 Kolokwium zaliczeniowe Informatyczne Podstawy Projektowania 1 Elżbieta Niemierka Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Wrocławskiej 2016-01-07 1. SPIS TREŚCI 2. Gaz cieplarniany - definicja...

Bardziej szczegółowo

Cieplarniane ABC handel emisjami dla każdego

Cieplarniane ABC handel emisjami dla każdego Cieplarniane ABC handel emisjami dla każdego Autorka: Marta Towpik ( Nowy Przemysł kwiecień 2006) Temat uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, w tym dwutlenku węgla, od lat był przedmiotem dyskusji

Bardziej szczegółowo

Ustalenia konwencji klimatycznych

Ustalenia konwencji klimatycznych Janina Kawałczewska Ustalenia konwencji klimatycznych 1. Co robi świat, aby przeciwdziałać niekorzystnym zmianom klimatu? Powołanie Międzynarodowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) w 1988r: w celu prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Biogazownie rolnicze szansa dla gmin

Biogazownie rolnicze szansa dla gmin Biogazownie rolnicze szansa dla gmin dr hab. inż. Jacek Dach Instytut Inżynierii Rolniczej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Konferencja Porozumienie Burmistrzów inicjatywa Komisji Europejskiej w świetle

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 5.7.2014 L 198/7 DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie bliskiej współpracy z właściwymi organami krajowymi uczestniczących państw członkowskich, których walutą nie

Bardziej szczegółowo

Zmiany klimatu ATMOTERM S.A. Gdański Obszar Metropolitalny 2015. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska

Zmiany klimatu ATMOTERM S.A. Gdański Obszar Metropolitalny 2015. Dla rozwoju infrastruktury i środowiska ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Zmiany klimatu Gdański Obszar Metropolitalny 2015 Projekt "Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Siły sprawcze poprawy efektywności Wykorzystania energii w budynkach

Siły sprawcze poprawy efektywności Wykorzystania energii w budynkach Siły sprawcze poprawy efektywności Wykorzystania energii w budynkach dr inż. Sławomir Pasierb s.pasierb@fewe.pl Szkolenie: Efektywne i przyjazne wykorzystanie energii w budynkach. Jak poprawić jakość powietrza

Bardziej szczegółowo

Droga do Polish Climate

Droga do Polish Climate Droga do Polish Climate Change Act 1/23 Krzysztof Żmijewski Prof. PW WYMIAR WYZWANIA GDP 2008 = 361,6 G YEARLY 20,4% = 73,8 G INWESTMENT 2010-30 = 320 G 2008 YEARLY EXTRA = 16 G MARSHAL PLAN 1948-51 =

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 września 2013 r. Poz. 1107 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 28 maja 2013 r.

Warszawa, dnia 19 września 2013 r. Poz. 1107 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 28 maja 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 września 2013 r. Poz. 1107 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Strategie zachowań w obliczu zmian klimatycznych.

Strategie zachowań w obliczu zmian klimatycznych. . dr Krzysztof M. Księżopolski BEPK OAP UW, ISECS kmksiezopolski@bezpieczenstwoekonomiczne.pl PTE, Warszawa 9 kwietnia 2015 r. Zmiany klimatu charakterystyka zagadnienia: - problem globalny, - skutki przesunięte

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 lutego 2017 r. Poz. 286 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 lutego 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Współorganizator Warszawa, 28 maja 2012 Polityka klimatyczna a zrównoważony transport w miastach Andrzej Rajkiewicz, Edmund Wach Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Podstawy

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA 2003/87/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U. L 275, 25.10.2003, p.32)

DYREKTYWA 2003/87/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U. L 275, 25.10.2003, p.32) 2003L0087 PL 30.04.2014 007.001 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość DYREKTYWA 2003/87/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Organizator: Patron honorowy: konferencje Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami Konferencja GDZIE I KIEDY: 16 17 lutego 2012 roku, Warszawa Hotel Rialto, ul. Wilcza 73 NAJWAŻNIEJSZE

Bardziej szczegółowo

Interwencjonizm Unii Europejskiej w gospodarowaniu środowiskiem naturalnym

Interwencjonizm Unii Europejskiej w gospodarowaniu środowiskiem naturalnym Paweł Jankowski * Interwencjonizm Unii Europejskiej w gospodarowaniu środowiskiem naturalnym Wstęp Autor w poniższym artykule opisuje problem znaczenia systemów ochrony środowiska we współczesnej gospodarce.

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość

Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość 2009R0219 PL 20.07.2012 001.001 1 Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość B ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. (druk nr 934)

Opinia do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. (druk nr 934) Warszawa, dnia 23 czerwca 2015 r. Opinia do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (druk nr 934) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadniczym celem ustawy z dnia 12 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo