Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1 Temat rekompensowania szkód i krzywd wyrządzonych błędnym orzeczeniem sądowym w postępowaniu karnym wydaje się bardzo interesujący. Nagłówek w gazecie lub materiał w telewizji o skazanym za niewinność jest gwarancją dużego zainteresowania opinii publicznej. To zadziwiające, że z jednej strony, we współczesnym świecie, samo już przedstawienie zarzutów w postępowaniu przygotowawczym stygmatyzuje podejrzanego, tak jakby domniemanie niewinności było tylko zbędną dywagacją na poziomie akademickim. Zarazem jednak, gdy ów podejrzany okaże się niewinny, powinno towarzyszyć mu zrozumienie opinii publicznej i akceptacja dla jego prawa uzyskania zadośćuczynienia doznanym krzywdom oraz odszkodowania za wszelkie szkody wynikłe z niesłusznego stosowania środków przymusu i represji karnej. Nie można całkowicie wyeliminować nietrafionych orzeczeń sądowych 1. Paradoksalnie, godzimy się jednak na to, aby niekiedy te orzeczenia nie odpowiadały prawdzie. Procedura cywilna została bowiem tak ukształtowana, iż dopuszcza możliwość wydania orzeczenia nie odzwierciedlającego prawdy materialnej, ale lepszą co nie znaczy, że prawdziwą argumentację strony procesowej. Ustawowa instytucja zakreślania fachowym pełnomocnikom stron terminu na złożenie wniosków dowodowych pod rygorem ich pominięcia to koronne przykłady, iż proces cywilny może wygrać ten, kto ma lepszą taktykę procesową. A jednak, nawet w postępowaniu cywilnym, ustawodawca dostrzegł konieczność rekompensowania szkód wyrządzonych tymi orzeczeniami, które zostały wydane wbrew prawu, czemu służy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Także wykrycie nowych faktów i dowodów może być, w ograniczonym jednak zakresie, podstawą wznowienia postępowania cywilnego. Tym bardziej więc możliwość korekty niesłusznego orzeczenia oraz kwestia odpowiedzialności za błędy wymiaru sprawiedliwości nabiera znaczenia w postępowaniu karnym, opartym przecież wciąż na zasadzie prawdy materialnej 2. Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie tak ustawodawca nazwał rozdział 58 KPK. Już pierwsze spojrzenie na tytuł tego rozdziału pozwala przyjąć, że odpowiedzialność Skarbu Państwa została tu bardzo ograniczona. 1 Zob. przykładowo: Brutalnie aresztowany domaga się 3,2 mln zł zadośćuczynienia, strona internetowa dostęp z r.; Były oficer CBŚ siedział za niewinność. Teraz chce od państwa 900 tys. zł, strona internetowa dostęp z r.; Niewinny przesiedział pięć lat. Chce zadośćuczynienia ; strona internetowa dostęp z r. 2 Również w najnowszym, kompleksowym, projekcie nowelizacji Kodeksu postępowania karnego przewidującego zwiększenie zasady kontradyktoryjności utrzymano zasadę prawdy materialnej zob. projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw, druk sejmowy Nr 870 Sejmu VIII Kadencji, dostępny na stronie internetowej www. sejm.gov.pl dostęp z r. XXIX

2 XXX Wstęp Nie sposób uznać, że prowadzenie postępowania karnego przeciwko niewinnemu może wyrządzić mu szkodę lub krzywdę tylko wtedy, gdy dojdzie do jego zatrzymania, tymczasowego aresztowania czy też, w ostateczności, skazania. Już na wstępie rozważań dotyczących podstaw i zakresu odpowiedzialności Skarbu Państwa za błędne decyzje wydawane w toku procesu karnego wyrażam więc stanowisko krytyczne w stosunku do obecnego stanu prawnego. Celem, ale także inspiracją w pisaniu tej książki, nie była jednak chęć wykazania, że obecnie obowiązujące regulacje są niedoskonałe. Zależało mi bardziej na podjęciu próby rzeczowej analizy norm rozdziału 58 KPK, tak by możliwe było odnalezienie w tej publikacji opisu stanu prawnego de lege lata. Podjęcie pracy nad problematyką odszkodowawczą związaną z błędnymi orzeczeniami w procesie karnym wydawało się o tyle bardziej naglące, iż od dłuższego już czasu temat ten nie doczekał się wyczerpującej analizy. Nie zapominając o pracach J. Waszczyńskiego Odszkodowanie za niesłuszne skazanie i bezzasadne aresztowanie w polskim procesie karnym wydanej w 1964 r. oraz A. Bulsiewicza pt. Proces o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oczywiście bezzasadny areszt tymczasowy z 1968 r., trzeba było czekać aż do 2007 r., gdy P. Cioch opublikował monografię o Odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu niesłusznego skazania. W międzyczasie, różni autorzy, podejmowali oczywiście tę problematykę, ale zawsze wycinkowo. Ostatnia zaś praca P. Ciocha koncentruje swoją uwagę w głównej mierze na cywilistycznym aspekcie wyłącznie niesłusznego skazania, pozostawiając przestrzeń badawczą tak w zakresie aspektu procesowego tej problematyki, jak i zagadnienia niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Moja praca, zamiast tezy, stawia sobie kilka pytań. Pierwsze z nich sprowadza się do weryfikacji, czy obecny stan prawny jest zadawalający, a więc czy, z jednej strony, jest zgodny ze standardami demokratycznego państwa prawnego, które odpowiada za decyzje wydawane w ramach jego imperium, a z drugiej strony jeśli nawet owe standardy są zachowane, czy są wystarczające, aby urzeczywistnić zasadę sprawiedliwości? Chodzi więc o odpowiedź na pytanie, czy pokrzywdzeni przez wymiar sprawiedliwości w postępowaniu karnym mogą liczyć na realną ochronę prawną? Pytania, które postawiłem, znajdują swoją odpowiedź w końcowej części pracy. Niewątpliwie, już w toku analizy poszczególnych zagadnień związanych normami rozdziału 58 KPK dostrzec można nie jeden raz krytyczną refleksję o obowiązującym stanie prawnym. Jednak niedoskonałość jednego przepisu nie musi oznaczać od razu, że cała instytucja odszkodowania lub zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie zasługuje na dyskwalifikację. Pracę podzieliłem na cztery zasadnicze części. W pierwszej, zawarłem dwa rozdziały, które traktują o umiejscowieniu karnoprocesowej instytucji odszkodowania w polskim i obcych systemach prawnych oraz wskazują na najnowsze tło historyczne kształtowania się odpowiedzialności Skarbu Państwa w tym zakresie. Oba rozdziały mają charakter wprowadzający do dalszych, bardziej szczegółowych rozważań. Określają one usytuowanie instytucji odszkodowania zarówno w przestrzeni horyzontalnej, a więc w odniesieniu do podobnych regulacji w prawie krajowym i międzynarodowym oraz w przestrzeni wertykalnej, czyli opisując jej rozwój w czasie. Część druga rozprawy została poświęcona omówieniu szczegółowych zagadnień związanych z tematem pracy. Koncentruję tu swoją uwagę na rozważeniu zakresu przedmioto-

3 wego pojęcia niesłuszne skazanie oraz niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie. Ustawodawca dookreślił jedynie przypadek niesłusznego skazania, natomiast praktyce i doktrynie pozostawił wypełnienie treścią pojęcia niewątpliwie niesłusznego zatrzymania i tymczasowego aresztowania. W przypadku zaś zatrzymania, ustawa karnoprocesowa krzyżuje kontrolę sądową prowadzaną pod kątem legalności, zasadności i prawidłowości tego zatrzymania z jego ewentualną niewątpliwą niesłusznością. Wszystkie te zagadnienia wymagają pogłębienia. Jeżeli zaś chodzi o samo odszkodowanie i zadośćuczynienie, są to pojęcia recypowane z prawa cywilnego, choć ich znaczenie na gruncie rozdziału 58 KPK zaznacza swoją odrębność. W istocie, to właśnie jest specyfiką procesu odszkodowawczego z tytułu błędnego rozstrzygnięcia w procesie karnym materialnoprawne podstawy odszkodowania muszą być ustalane zarówno w oparciu o normy procesu karnego, a nadto z wykorzystaniem przepisów prawa cywilnego. Dochodzenie zaś samego roszczenia o charakterze cywilnoprawnym odbywa się, o czym piszę w rozdziale szóstym, przed sądem karnym, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego, lecz z odpowiednim wykorzystaniem uregulowań procedury cywilnej. Jest to więc rozwiązanie nie tylko niejednolite konstrukcyjnie, ale trudne w praktycznym wykorzystaniu. W drugiej części pracy zawarte jest również omówienie odrębnej, stanowiącej lex specialis w stosunku do rozdziału 58 KPK, procedury rekompensowania szkód i krzywd wyrządzonych osobom działającym na rzecz niepodległego państwa polskiego przez wymiar sprawiedliwości PRL, a raczej, w tych przypadkach wymiar niesprawiedliwości. Trzecia część książki wiążę się z odpowiedzią na pytanie o istniejący w polskim prawie brak regulacji odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu niesłusznego przedstawienia zarzutów oraz, w konsekwencji, niesłusznego oskarżenia, która mogłaby stanowić efektywne narzędzie rekompensowania szkód i krzywd przez osoby nietrafnie posądzone o popełnienie czynu przestępczego. Dlatego też odrębnego omówienia wymaga postulat ustawowego uregulowania problemu odszkodowania lub zadośćuczynienia z tytułu niesłusznego oskarżenia. Uważam, że samo bezpodstawne przedstawienie zarzutów oraz wniesienie aktu oskarżenia może wyrządzić wcale nie mniej szkód i krzywd niż niesłuszne skazanie. Natomiast odsyłanie niesłusznie oskarżonych na drogę procesu cywilnego prowadzonego na zasadach ogólnych, jest trudne do zaakceptowania, choćby z powodu obowiązującego w procesie cywilnym innego reżimu odpowiedzialności niż w przypadku rozdziału 58 KPK, gdzie ustawodawca zdecydował się na regułę ryzyka. Odpowiedź na pytanie, czy rozdział 58 KPK stanowi wystarczającą ochronę dla pokrzywdzonych przez wymiar sprawiedliwości, znajduje się w ostatnim rozdziale stanowiącym zarazem czwartą część książki. Zawarłem tu także postulaty de lege ferenda konfrontując je z procedowanym obecnie w Sejmie 3 projektem dużej nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, przygotowanej przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego działającą przy Ministrze Sprawiedliwości, wprowadzającym zasadnicze zmiany w rozdziale 58 KPK. Z uwagi na daleko idący charakter tych zmian byłoby błędem pominięcie tego projektu w końcowych rozważaniach, jakkolwiek trzeba poczynić oczywiste w takiej sytuacji zastrzeżenie, iż przedmiotem analizy jest projekt w wersji dostępnej na dzień opracowania 3 Zob. projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw, druk sejmowy Nr 870, Sejm VIII Kadencji. XXXI

4 XXXII Wstęp tej książki uchwalona zaś, być może, w przyszłości ustawa może się od niego oczywiście różnić. Niemniej, konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące kierunku proponowanych zmian, niezależnie od jednostkowej redakcji poszczególnych norm. Część trzecia i czwarta książki składają się, w obu wypadkach, z jednego rozdziału. Ponieważ przedmiot rozważań zawarty w tym miejscu monografii różni się zasadniczo od wątków omawianych wcześniej, wyodrębnienie części trzeciej i czwartej książki było nie tylko możliwe, ale i konieczne. Świadomie zrezygnowałem natomiast z rozbudowanego odwoływania się do przykładów obcych systemów prawnych w celu przeprowadzenia pełnej analizy prawnoporównawczej. Możliwe i konieczne było jednak przytoczenie podstawowych założeń wybranych porządków prawnych obowiązujących za granicą, a odnoszących się do problemu odszkodowań z tytułu błędnego orzeczenia sądu w procesie karnym. Bez takiego, z założenia ograniczonego, porównania, praca byłaby bowiem niekompletna. Niemniej uważam, że analiza sensu stricto prawnoporównawcza powinna nie tylko opisywać bieżący stan prawny w innych państwach, ale odnosić się także do historii takich regulacji, ich zmienności w czasie czy usytuowania w danym systemie prawnym. Bez takich informacji, wyciąganie stanowczych wniosków porównawczych jest przedwczesne i może prowadzić do błędnych konstatacji. Tak więc pełna analiza ustawodawstwa państw obcych oraz poglądów tamtejszej doktryny i orzecznictwa, znacząco przekraczałaby ramy tej pracy przeciwnie, byłaby sama w sobie w pełni wystarczającym materiałem na odrębną publikację. Rozważania nad poszczególnymi rozwiązaniami rozdziału 58 KPK, choć prowadzone z osobna, podsumowane zbiorczo w ostatniej części książki mają na celu zrekonstruowanie obowiązującego modelu odpowiedzialności odszkodowawczej za błędne orzeczenia wydawane w toku postępowania karnego, wyrządzające dotkniętymi nimi podmiot realną szkodę lub krzywdę. Przyjęty zaś w ustawie karnoprocesowej i odtworzony model konfrontuję z propozycjami zmian legislacyjnych związanych z przedstawionym projektem dużej nowelizacji procedury karnej, poszukując odpowiedzi na pytanie, czy są to zmiany realnie zmieniające ów model czy też, choć daleko idące, to jednak wprowadzające modyfikacje wyłącznie w jego graniach. W swoich rozważaniach dotyczących odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu niesłusznego skazania, tymczasowego aresztowania i zatrzymania zostały przeze mnie pominięte odpowiednie regulacje części wojskowej Kodeksu postępowania karnego, a nadto Kodeksu karnego skarbowego oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Przedmiotem tej pracy są za to, traktowane przeze mnie jako podstawowe, normy rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego oraz przepisy ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Podstawą dla tej książki stała się rozprawa doktorska obroniona przeze mnie r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, przygotowana pod kierunkiem prof. dr. hab. Piotra Kruszyńskiego. Uwzględniając uwagi wyrażone przez recenzentów w przewodzie doktorskim prof. UW dr hab. Marię Rogacką-Rzewnicką oraz prof. Uczelni Łazarskiego dr. hab. Ryszarda A. Stefańskiego, wprowadziłem do pracy odpowiednie ***

5 korekty. Jednocześnie chciałbym, aby książka ta była również wyrazem mojej wdzięczności dla promotora i recenzentów za okazaną życzliwość i wsparcie zarówno w toku powstawania pracy, jak i w trakcie całego przewodu doktorskiego. Podziękowania kieruję również w stronę prof. UAM dr. hab. Pawła Wilińskiego za istotne sugestie przekazane w recenzji wydawniczej. Nie mam wątpliwości, że wiele cennych uwag przedstawionych mi podczas przygotowania rozprawy doktorskiej i w jej recenzjach pozwoliło mi na lepsze opracowanie problematyki odszkodowań i zadośćuczynień z tytułu niesłusznego skazania, tymczasowego aresztowania, zatrzymania a także wreszcie niesłusznego oskarżenia. Za to, promotorowi i recenzentom, pozostanę zawsze już wdzięczny. Za wszystkie niedociągnięcia w tej pracy wyłącznie odpowiedzialny jest Autor. *** Książka uwzględnia stan prawny na r. Łukasz Chojniak XXXIII

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak Sygn. akt II KK 270/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 kwietnia 2013 r. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Eugeniusz

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec Warszawa, dnia 15 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (druk

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KK 413/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 kwietnia 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 289/14. Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 289/14. Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej Sygn. akt V KK 289/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 listopada 2014 r. SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 listopada 2014r.,

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 1097).

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 1097). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-24(4)/13 Warszawa, 18 kwietnia 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Przekazuję

Bardziej szczegółowo

Prawo do odszkodowania za niesłuszne skazanie

Prawo do odszkodowania za niesłuszne skazanie Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Prawo do odszkodowania za niesłuszne skazanie 1. Prawny charakter roszczenia za niesłuszne skazanie Już w okresie II Rzeczpospolitej w doktrynie

Bardziej szczegółowo

EWSLETTER. Zmiany dotyczące postępowania karnego

EWSLETTER. Zmiany dotyczące postępowania karnego EWSLETTER Październik 2013 Zmiany dotyczące postępowania karnego Chcielibyśmy uprzejmie poinformować, że w ostatnim czasie weszła w życie istotna zmiana dotycząca postępowania karnego. Co więcej, w związku

Bardziej szczegółowo

Projekt. Ustawa. Art. 1

Projekt. Ustawa. Art. 1 Projekt Ustawa z dnia O zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego Art. 1 W ustawie z dnia 23 lutego

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r.

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego Art. 1. 1. Uznaje

Bardziej szczegółowo

UGODA Z PROKURATOREM, CZYLI SKAZANIE BEZ ROZPRAWY - CZY TO MOŻLIWE?

UGODA Z PROKURATOREM, CZYLI SKAZANIE BEZ ROZPRAWY - CZY TO MOŻLIWE? UGODA Z PROKURATOREM, CZYLI SKAZANIE BEZ ROZPRAWY - CZY TO MOŻLIWE? Co oznacza tzw. dobrowolne poddanie się karze? Dobrowolne poddanie się karze, to rozwiązanie dające podejrzanemu możliwość uzgodnienia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r.

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego Art. 1. [1. Uznaje

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska. Protokolant Dorota Szczerbiak

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KO 8/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 kwietnia 2015 r. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska Protokolant Dorota

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2013 r.,

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2013 r., Sygn. akt III KK 217/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 listopada 2013 r. SSN Michał Laskowski na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 479/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 maja 2014 r. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 1851 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 5 grudnia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA

PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA 1. Adwokat w postępowaniu przygotowawczym - przebieg czynności

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant : Anna Krawiec

POSTANOWIENIE. Protokolant : Anna Krawiec Sygn. akt WK 17/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 stycznia 2014 r. Prezes SN Janusz Godyń (przewodniczący) SSN Marian Buliński SSN Krzysztof Cesarz SSN Edward Matwijów SSN Marek Pietruszyński

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Wstęp... 9 ROZDZIAŁ I Geneza sygnalizacji w polskim prawie karnym... 17 1. Problematyka zapobiegania przestępczości w k.p.k. z 1928 r.... 18 2. Profilaktyka w sferze prawnokarnej działalności organów ścigania

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów Nota od autora Dział I. Uczestnicy postępowania karnego

Wykaz skrótów Nota od autora Dział I. Uczestnicy postępowania karnego Wykaz skrótów... 9 Nota od autora... 17 Dział I. Uczestnicy postępowania karnego Rozdział 1. Strony... 19 1.1. Zagadnienia ogólne... 19 Rozdział 2. Oskarżyciel publiczny... 30 2.1. Prokurator... 30 2.2.

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... XIII Wykaz skrótów... XV

Przedmowa... XIII Wykaz skrótów... XV Przedmowa... XIII Wykaz skrótów... XV Część I. Komentarz praktyczny z orzecznictwem... 1 Rozdział 1. Adwokat w postępowaniu karnym jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, prywatnego, powoda cywilnego,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki Sygn. akt III KK 257/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 sierpnia 2015 r. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki

Bardziej szczegółowo

w nauce prawa brak jest przekonywającego stanowiska w tej kwestii. Celem

w nauce prawa brak jest przekonywającego stanowiska w tej kwestii. Celem Wydarzenia polityczno społeczne ostatnich lat spowodowały, że w Polsce coraz uważniej zaczęto przyglądać się konstrukcjom prawnym z zakresu prawa własności intelektualnej. Nastąpił znaczący rozwój techniczny,

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 lutego 1991 r. (Dz. U. z dnia 23 kwietnia 1991 r.)

USTAWA. z dnia 23 lutego 1991 r. (Dz. U. z dnia 23 kwietnia 1991 r.) Ustawa o uznaniu za niewaŝne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Dz.U.91.34.149 2007.11.18 zm. Dz.U.07.191.1372 art. 1 USTAWA z dnia

Bardziej szczegółowo

Ewolucja obowiązku naprawienia szkody - materialnoprawne i procesowe aspekty zastosowania

Ewolucja obowiązku naprawienia szkody - materialnoprawne i procesowe aspekty zastosowania Ewolucja obowiązku naprawienia szkody - materialnoprawne i procesowe aspekty zastosowania Magdalena Lewandowska W dniu 5 listopada 2008 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyła się konferencja prasowa,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) Sygn. akt V CZ 129/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Pan Bogdan Borusewicz Marszałek Senatu RP

Pan Bogdan Borusewicz Marszałek Senatu RP R ZE C ZN IK PRAW OBYWATEL SKICH Irena Lipowicz Warszawa, dnia 14 maja 2015 r. II.513.13.2014.MK Pan Bogdan Borusewicz Marszałek Senatu RP Szanowny Panie Marszałku, W moim zainteresowaniu pozostaje problem

Bardziej szczegółowo

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze I

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze I Postępowanie karne Cje Dr Wojciech Jasiński Katedra Postępowania Karnego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski 1) Zasadniczo niesądowa faza postępowania karnego 2) Ogólne cele:

Bardziej szczegółowo

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( )

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( ) Katowice, dnia ( ) r. L.Dz.W../2015 Sygn. RO-12/UPR4/2014/AF Sąd Rejonowy Zamiejscowy z siedzibą w P. za pośrednictwem: Prokuratura Rejonowa w T. Ośrodek Zamiejscowy w P. sygn. akt. 5 Ds 234/15 ZAŻALENIE

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW PODATNIKA

DEKLARACJA PRAW PODATNIKA DEKLARACJA PRAW PODATNIKA Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wynika, że podatnikowi przysługują następujące prawa: I. Prawo do dobrego prawa podatkowego II. Prawo do zapłaty podatku

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) Sygn. akt II KK 27/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 lutego 2015 r. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Wojciech Jasiński. Streszczenie. Wprowadzenie

Wojciech Jasiński. Streszczenie. Wprowadzenie Wojciech Jasiński Odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie, wykonanie środka zabezpieczającego oraz niezasadne stosowanie środków przymusu po nowelizacji kodeksu postępowania karnego Streszczenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 8/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 kwietnia 2012 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa małoletniego

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 5 STYCZNIA 2011 R. V KK 116/10

WYROK Z DNIA 5 STYCZNIA 2011 R. V KK 116/10 WYROK Z DNIA 5 STYCZNIA 2011 R. V KK 116/10 Niestawiennictwo należycie powiadomionego o terminie rozprawy apelacyjnej pełnomocnika wyznaczonego dla wnioskodawcy z powodu określonego w art. 79 1 pkt 3 k.p.k.,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki Sygn. akt SDI 35/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 stycznia 2013 r. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Dariusz

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy.

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 3858 Warszawa, 22 grudnia 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku! Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Polskie postępowanie karne. Rok akademicki 2010/2011. 1. Przedmiot a podstawa faktyczna procesu karnego.

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Polskie postępowanie karne. Rok akademicki 2010/2011. 1. Przedmiot a podstawa faktyczna procesu karnego. Dr hab. Hanna Paluszkiewicz Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Polskie postępowanie karne Rok akademicki 2010/2011 1. Przedmiot a podstawa faktyczna procesu karnego. 2. Cele procesu karnego. 3. Proces

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt SDI 22/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 grudnia 2015 r. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Dołhy SSN Kazimierz Klugiewicz

Bardziej szczegółowo

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o.

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o. z zakresu: Reżimów i zasad ponoszenia odpowiedzialności prawnej w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych na tle nowej formy odpowiedzialności przed wojewódzkimi komisjami do spraw orzekania o zdarzeniach

Bardziej szczegółowo

W moim zainteresowaniu pozostaje problematyka dotycząca ograniczenia zakresu

W moim zainteresowaniu pozostaje problematyka dotycząca ograniczenia zakresu RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 2$.i 1045* II.513.13.2014.MK Pan Cezary Grabarczyk Minister Sprawiedliwości W moim zainteresowaniu pozostaje problematyka dotycząca ograniczenia zakresu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 28 września 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 28 września 2002 r. Dz.U.2013.490 2015-07-01 zm. Dz.U.2015.617 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

Bardziej szczegółowo

Bankowy rachunek wspólny dla osób fizycznych

Bankowy rachunek wspólny dla osób fizycznych Uniwersytet Warszawski Wydział Prawa i Administracji Instytut Nauk Prawno-Administracyjnych Renata Mianowana-Kubiak Bankowy rachunek wspólny dla osób fizycznych STRESZCZENIE Promotor: prof. dr hab. Hanna

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo

MONOGRAFIE PRAWNICZE ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPÓŁKI DOMINUJĄCEJ WZGLĘDEM WIERZYCIELI KAPITAŁOWYCH SPÓŁEK ZALEŻNYCH

MONOGRAFIE PRAWNICZE ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPÓŁKI DOMINUJĄCEJ WZGLĘDEM WIERZYCIELI KAPITAŁOWYCH SPÓŁEK ZALEŻNYCH MONOGRAFIE PRAWNICZE ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPÓŁKI DOMINUJĄCEJ WZGLĘDEM WIERZYCIELI KAPITAŁOWYCH SPÓŁEK ZALEŻNYCH KAROLINA PYZIO Wydawnictwo C.H.Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE KAROLINA PYZIO ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPÓŁKI

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie XLI. Bartłomiej Gadecki. Gdańsk, grudzień 2014 r.

Wprowadzenie XLI. Bartłomiej Gadecki. Gdańsk, grudzień 2014 r. Podwodne dziedzictwo kultury jest terminem, który najczęściej pojawia się w kontekście nowych odkryć, gdy informacje przekazywane przez media mają charakter sensacji o odkryciu wraku statku zawierającego

Bardziej szczegółowo

Od Autorki. Książka ta jest częściowo zmodyfikowaną wersją rozprawy doktorskiej,

Od Autorki. Książka ta jest częściowo zmodyfikowaną wersją rozprawy doktorskiej, Wykaz skrótów Od Autorki Książka ta jest częściowo zmodyfikowaną wersją rozprawy doktorskiej, obronionej w dniu 26 marca 2009 r. na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Pragnę złożyć podziękowania

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa do szóstego wydania... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa do szóstego wydania... 15 Spis treści Wykaz skrótów............................................... 13 Przedmowa do szóstego wydania.............................. 15 Wprowadzenie............................................... 17

Bardziej szczegółowo

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę.

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. 4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. W ramach spraw wywłaszczeniowych należy przywołać mający precedensowe znaczenie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze

USTAWA z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 22 lipca 2010 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 155, poz. 1037. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 24 MARCA 2011R. II AKa 23/11

WYROK Z DNIA 24 MARCA 2011R. II AKa 23/11 WYROK Z DNIA 24 MARCA 2011R. II AKa 23/11 Prawdą jest, że rygor związany z odbywaniem tymczasowego aresztowania jest bardziej dolegliwy niż w przypadku wykonywania przez skazanego kary pozbawienia wolności.

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA. Warszawa, dnia 5 marca 2014 r. Druk nr 590

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA. Warszawa, dnia 5 marca 2014 r. Druk nr 590 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 5 marca 2014 r. Druk nr 590 KOMISJA PRAW CZŁOWIEKA, PRAWORZĄDNOŚCI I PETYCJI Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Bardziej szczegółowo

BLOK PRAWO O ADWOKATURZE HISTORIA ADWOKATURY ETYKA KSZTAŁTOWANIE WIZERUNKU ADWOKATA

BLOK PRAWO O ADWOKATURZE HISTORIA ADWOKATURY ETYKA KSZTAŁTOWANIE WIZERUNKU ADWOKATA BLOK PRAWO O ADWOKATURZE HISTORIA ADWOKATURY ETYKA KSZTAŁTOWANIE WIZERUNKU ADWOKATA 18 x 45 minut 1. Proces kształtowania profesji adwokackiej w Polsce PA1 adw. C. Nowakowski 2.3. Pierwsze regulacje ustanawiające

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 17 czerwca 2004 r.

USTAWA. z dnia 17 czerwca 2004 r. Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu

Bardziej szczegółowo

POMOC I DOKUMENT W WERSJI WORD DOSTĘPNY POD BIURO@KANCELARIATHS.PL. Sąd Rejonowy w... Wydział Karny. za pośrednictwem. Prokuratury Rejonowej. ul..

POMOC I DOKUMENT W WERSJI WORD DOSTĘPNY POD BIURO@KANCELARIATHS.PL. Sąd Rejonowy w... Wydział Karny. za pośrednictwem. Prokuratury Rejonowej. ul.. OFERUJEMY TAKŻE POMOC W PROWADZENIU SPRAWY PRZED SĄDEM *cena uzależniona od stopnia skomplikowania sprawy POMOC I DOKUMENT W WERSJI WORD DOSTĘPNY POD BIURO@KANCELARIATHS.PL, dnia. r. Sąd Rejonowy w...

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XV

Spis treści. Przedmowa... XV Przedmowa... XV Wykaz skrótów... XVII Część I. Komentarz praktyczny... 1 Rozdział 1. Adwokat w postępowaniu karnym jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, prywatnego, powoda cywilnego, subsydiarny akt

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Sprawy dotyczące odpowiedzialności majątkowej żołnierzy są rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 1 k.p.c. w związku z art.

Bardziej szczegółowo

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r.

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 10 LUTEGO 2015 R. (SYGN. AKT P 10/11) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R. O ZMIANIE USTAWY O

Bardziej szczegółowo

I. ZASADY WYKONYWANIA ZAWODU RADCY PRAWNEGO, ETYKI RADCY PRAWNEGOORAZ PODSTAWY FUNKCJONOWANIA SAMORZĄDU RADCÓW PRAWNYCH

I. ZASADY WYKONYWANIA ZAWODU RADCY PRAWNEGO, ETYKI RADCY PRAWNEGOORAZ PODSTAWY FUNKCJONOWANIA SAMORZĄDU RADCÓW PRAWNYCH WYKAZ ZAGADNIEŃ OMAWIANYCH W OBRĘBIE POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW OBOWIĄZUJĄCYCH NA KOLOKWIUM ROCZNYM I R O K U A P L I K A C J I W ROKU SZKOLENIOWYM 2010 I. ZASADY WYKONYWANIA ZAWODU RADCY PRAWNEGO, ETYKI

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 listopada 2015 r. Poz. 1804 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 sierpnia 2016 r. Poz. 1259. z dnia 28 lipca 2016 r.

Warszawa, dnia 16 sierpnia 2016 r. Poz. 1259. z dnia 28 lipca 2016 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 sierpnia 2016 r. Poz. 1259 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 28 lipca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

SPR!\ W I[]) LI vvości

SPR!\ W I[]) LI vvości 24/GRU/2015/CZ 11: 23 ~ Min. Sprawiedliwoici NR FAKS:225212445 S. OO 1 SPR!\ W I[]) LI vvości..._---- -_... ~ "'' ""'-'"'"-'""""",_ ""'-'( Warszawa,23grudnia 2015 r. Podsekretarz Stanu DL III 072-24/15

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Przedmowa Wprowadzenie Część I. Zagadnienia ogólne

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Przedmowa Wprowadzenie Część I. Zagadnienia ogólne Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wykaz orzecznictwa... Przedmowa... Wprowadzenie... 1 Część I. Zagadnienia ogólne... 6 Rozdział I. Weksel charakterystyka ogólna... 6 XIII XXI 1. Uwagi ogólne... 6 2.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 35/14. Dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 35/14. Dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon Sygn. akt V KK 35/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 kwietnia 2014 r. SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 kwietnia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III SK 7/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 24 maja 2011 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa H. L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Prezesowi Urzędu

Bardziej szczegółowo

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości Marek Michalak Pan ZSRI5OO42O 14/KW Praw Dziecka brakiem realizacji prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców, proszę działań legislacyjnych. mających na celu zabezpieczenie praw i dobra dzieci w tym

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Romualda Spyt SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Romualda Spyt SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca) Sygn. akt I PZ 19/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 października 2015 r. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Romualda Spyt SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów nieujawnionych. Piotr Pietrasz

Opodatkowanie dochodów nieujawnionych. Piotr Pietrasz Opodatkowanie dochodów nieujawnionych Piotr Pietrasz Opodatkowanie dochodów nieujawnionych Piotr Pietrasz monografie Wydawca: Ewa Fonkowicz Redaktor prowadz¹cy: Ewa Fonkowicz Sk³ad i ³amanie: Studio Lotus

Bardziej szczegółowo

Szanowny Panie Rzeczniku

Szanowny Panie Rzeczniku RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI Warszawa, dnia 27 maja 2007 r. DL-P-I-0760-4/07 Pan dr Janusz Kochanowski Rzecznik Praw Obywatelskich Szanowny Panie Rzeczniku W odpowiedzi na pismo Rzecznika

Bardziej szczegółowo

PLAN SZKOLENIA aplikantów adwokackich Izby Radomskiej I roku w roku szkoleniowym 2014

PLAN SZKOLENIA aplikantów adwokackich Izby Radomskiej I roku w roku szkoleniowym 2014 PLAN SZKOLENIA aplikantów adwokackich Izby Radomskiej I roku w roku szkoleniowym 2014 I. Program szkolenia. Zgodnie z Ramowym programem szkolenia, przyjętym przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w

Bardziej szczegółowo

Tymczasowe aresztowanie na poczet grzywny

Tymczasowe aresztowanie na poczet grzywny Karol Pachnik Tymczasowe aresztowanie na poczet grzywny Glosa do postanowienia składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego 1 z dnia 20 września 2007 r. (I KZP 28/07) 2 Zaliczenie, według reguł wynikających

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant : Marcin Szlaga UZASADNIENIE

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant : Marcin Szlaga UZASADNIENIE Sygn. akt: WA 13/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 czerwca 2013 r. SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Jan Bogdan Rychlicki SWSO del. do SN płk Krzysztof

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III KK 359/13. Dnia 6 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III KK 359/13. Dnia 6 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej Sygn. akt III KK 359/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 lutego 2014 r. SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 lutego 2014r., sprawy

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Michał Laskowski

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Michał Laskowski Sygn. akt II KK 370/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 stycznia 2016 r. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Michał

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw.

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw. Warszawa, dnia 15 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (druk nr 982) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadniczym

Bardziej szczegółowo

Uwagi szczegółowe do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 824)

Uwagi szczegółowe do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 824) Warszawa, 24 lutego 2015 r. Uwagi szczegółowe do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk nr 824) 1) W przedłożonej Senatowi ustawie w art. 1 w pkt 3 nowe brzmienie uzyskują

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2014 r. Sygn. akt K 32/13. Trybunał Konstytucyjny

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2014 r. Sygn. akt K 32/13. Trybunał Konstytucyjny Warszawa, dnia 7 kwietnia 2014 r. Sygn. akt K 32/13 BAS-WPTK-1930/13 Trybunał Konstytucyjny Na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 27 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CK 277/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2005 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Iwona

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 364/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 marca 2014 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Iwona Koper

Bardziej szczegółowo

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XVII Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Część 3

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XVII Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Część 3 Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających Temat XVII Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Część 3 Alternatywy lecznicze alternatywy lecznicze pozostające w dyspozycji sądu: w fazie wyrokowania;

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 186/12. Dnia 15 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 186/12. Dnia 15 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CZ 186/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 lutego 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa J. A.

Bardziej szczegółowo

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 nietezowane LEX nr 1130385 1130385 Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sędziowie SN: Romualda Spyt, Jolanta

Bardziej szczegółowo

z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym 1)

z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym 1) Wstępny projekt z dnia 5 czerwca 2014 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A S P R AW I E D L I W O Ś C I z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 6 października 2014 r.

Olsztyn, dnia 6 października 2014 r. Olsztyn, dnia 6 października 2014 r. Numer sprawy: 221/DOR/2014 Podmiot zadający pytanie: Urząd Gminy X Imię i nazwisko eksperta: dr Stanisław Bułajewski Afiliacja eksperta: UWM w Olsztynie OPINIA PRAWNA

Bardziej szczegółowo

Na wniosek Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Biurze Rzecznika Praw

Na wniosek Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Biurze Rzecznika Praw RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-632772-XVIII/12/GK 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Bartłomiej Sienkiewicz Minister Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 11 STYCZNIA 2011 R. V KK 361/10

POSTANOWIENIE Z DNIA 11 STYCZNIA 2011 R. V KK 361/10 POSTANOWIENIE Z DNIA 11 STYCZNIA 2011 R. V KK 361/10 W świetle przepisu art. 53 27 k.k.s., należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym jest to wyrażona liczbowo kwota pieniężna, od której

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 9 CZERWCA 2006 R. I KZP 12/06

UCHWAŁA Z DNIA 9 CZERWCA 2006 R. I KZP 12/06 UCHWAŁA Z DNIA 9 CZERWCA 2006 R. I KZP 12/06 W sytuacji, gdy nie nastąpi ściągnięcie kosztów procesu karnego w ciągu 3 lat od dnia, w którym należało je uiścić (art. 641 k.p.k.), postępowanie wykonawcze

Bardziej szczegółowo

P O S T A N O W I E N I E

P O S T A N O W I E N I E Sygn. akt I KZP 28/07 P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 września 2007 r. Sąd Najwyższy Izba Karna w Warszawie na posiedzeniu w składzie: Przewodniczący: Prezes SN Lech Paprzycki Sędziowie: SN Małgorzata

Bardziej szczegółowo

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających.

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. Wprowadzenie Na początek należy wskazać przepisy prawne odnoszące się

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz Sygn. akt IV CK 706/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 maja 2005 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jarosław Matras

POSTANOWIENIE. SSN Jarosław Matras Sygn. akt V KK 443/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 lutego 2015 r. SSN Jarosław Matras na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 lutego 2015 r.,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) Sygn. akt V CSK 556/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 listopada 2013 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 7 lutego 2008 r.

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 7 lutego 2008 r. U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 listopada 2015 r. Poz. 1801 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

Bardziej szczegółowo