W Europie zakaz azbestu obowiązuje od 1 stycznia 2005 roku. Produkcja, wprowadzanie do obrotu rynkowego i stosowanie azbestu jest już niedozwolone.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W Europie zakaz azbestu obowiązuje od 1 stycznia 2005 roku. Produkcja, wprowadzanie do obrotu rynkowego i stosowanie azbestu jest już niedozwolone."

Transkrypt

1 Azbest Azbest został wprowadzony do handlu na szeroką skalę po 1945 roku i był używany w fabrykach, mieszkaniach i szopach, ale także na statkach lub na drogach. Materiały zawierające azbest trafiły także do gleby i znajdują się w gruzach. Dopiero później okazało się, że praca przy azbeście może stwarzać bardzo poważne zagrożenie dla zdrowia. Od 1 lipca 1993 roku profesjonalna obróbka, przetwarzanie i magazynowanie materiałów zawierających azbest są w Holandii zabronione. W Europie zakaz azbestu obowiązuje od 1 stycznia 2005 roku. Produkcja, wprowadzanie do obrotu rynkowego i stosowanie azbestu jest już niedozwolone. W trakcie pracy możesz mieć styczność z azbestem lub z materiałami zawierającymi azbest. Jakie konsekwencje może to mieć dla Ciebie, jako pracownika, możesz przeczytać w niniejszej broszurze.

2 AZBEST Co to jest azbest? Azbest to nazwa zbiorowa dla kilku minerałów, które są zbudowane z mikroskopijnej wielkości włókien o igiełkowatej formie. Azbest był często używany ze względu na swoje dobre właściwości: był mocny, odporny na ścieranie, na ług, kwasy i wysokie temperatury, dobrze izolował i był tani. Najczęściej stosowane rodzaje to: azbest biały (chryzotyl) azbest niebieski (krokidolit) azbest brązowy (amozyt) Gdzie i kiedy stosowano azbest? Duże i małe przedsiębiorstwa, w których często używano azbestu to: stocznie; przedsiębiorstwa w branży izolacyjnej; zakłady petrochemiczne; warsztaty samochodowe i firmy budowlane; zakłady produkujące azbest; gospodarstwa rolnicze. Azbest może być stosowany między innymi: jako materiał izolacyjny; w sufitach i w ścianach; w tkaninach przeznaczonych do izolacji (także w kocach przeciwpożarowych i w kurtynach spawalniczych); w tkaninach do produkcji odzieży i rękawic ognioodpornych; azbest sprasowany na płytę, karton lub papier stosowany jest jako materiał ognioodporny, na przykład w drzwiach szaf ognioodpornych lub przyklejony na dekoracjach teatralnych; 2 Azbest

3 papier azbestowy jako (przeciwpleśniowa) warstwa spodnia dla winylowych wykładzin podłogowych i pokryć dachowych; azbest połączony z gumą lub tworzywem sztucznym jako materiał uszczelniający; azbest jako wypełniacz w kitach i w tworzywach sztucznych (jako wzmocnienie), w środkach używanych do wykańczania podłóg i ścian. Materiały zawierające azbest są często stosowane w fabrykach, budynkach użyteczności publicznej, mieszkaniach, chlewach, stajniach, oborach i szopach, ale także w statkach, pociągach, samochodach i drogach. Również w rozdrobnionym gruzie, w kawałkach ziemi i w gruncie może znajdować się materiał zawierający azbest. W załączniku A do niderlandzkiej normy NEN 2991 [ Ocena powietrza i ryzyka wewnątrz i wokół budynków lub konstrukcji, w których użyto materiałów zawierających azbest ] ("Lucht - Risicobeoordeling in en rondom gebouwen of constructies waarin asbesthoudende materialen zijn verwerkt") jest ujęty wykaz produktów zawierających azbest najczęściej stosowanych w budynkach i konstrukcjach. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie internetowej Kiedy azbest jest szkodliwy dla zdrowia? Z biegiem czasu uznano, że azbest może być bardzo szkodliwy dla zdrowia. Od 1 lipca 1993 roku obróbka i przetwarzanie materiałów zawierających azbest na skalę przemysłową jest zabronione. Szacuje się, że w Holandii umiera rocznie około 800 ludzi z powodu choroby będącej skutkiem zawodowej ekspozycji na azbest. Przeważnie upływa wiele lat od momentu wdychania włókien azbestowych do momentu pojawienia się choroby. Kiedy kontakt z azbestem stwarza niewielkie zagrożenie? Niebezpieczeństwo związane z azbestem kryje się we wdychaniu uwalniających się włókien. Azbest trwale związany (tzw. wyroby twarde): jest to azbest, w którym włókna azbestu są powiązane z twardymi materiałami. Jeżeli materiał jest w dobrym stanie i nie zostaje poddany obróbce lub rozbiórce, włókna azbestu prawie wcale się nie uwalniają do powietrza i zagrożenie dla zdrowia jest bardzo małe. Dobrym przykładem wyrobów twardych są płyty azbestowo-cementowe, znajdujące się w dobrym stanie. AZBEST 3

4 Włókna azbestu znajdujące się w wodzie i w żywności - o ile obecnie wiadomo - nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia. W normalnym powietrzu znajdują się tak małe ilości włókien, że stanowią one bardzo małe zagrożenie dla zdrowia. Inaczej jest, gdy włókna azbestu mogą uwolnić się z materiału. Kiedy kontakt z azbestem stwarza wysokie zagrożenie? Azbest niezwiązany trwale (tzw. wyroby miękkie): jest to azbest, którego włókna nie są lub prawie wcale nie są związane z innym materiałem. Przykładem jest azbest natryskowy, niezwiązane trwale płyty ognioodporne i mocno zniszczone materiały azbestowo-cementowe. Włókna z tych wyrobów mogą łatwo uwolnić się do powietrza i stanowią wtedy wysokie ryzyko. Jeżeli materiał zawierający azbest znajduje się w złym stanie, wtedy również włókna mogą się łatwo uwolnić. Także w przypadku, gdy materiał zawierający azbest jest demontowany lub obrabiany w niewłaściwy sposób, na przykład przez ścieranie, wiercenie dziur, piłowanie i łamanie, wtedy do powietrza mogą się uwolnić miliony włókien, które długo się w nim unoszą i następnie zostają wdychane. Aby zapobiec narażeniu zdrowia pracowników podczas wykonywania prac przy azbeście, ustalone zostały ścisłe zasady postępowania. Co to jest azbest natryskowy? Azbest natryskowy jest bardzo luźno związanym materiałem zawierającym azbest, który do 1978 roku był regularnie używany jako materiał izolacyjny i jako warstwa ognioochronna na konstrukcjach stalowych, przeważnie w dużych budynkach. Ponieważ z azbestu natryskowego bardzo łatwo mogą uwolnić się włókna, materiał ten musi zostać usunięty lub całkowicie osłonięty. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie internetowej gdzie należy szukać pod hasłem "spuitasbest" ( azbest natryskowy ). 4 AZBEST

5 03/08/ : STR. 09/18 Choroby wywołane azbestem Narażenie na działanie azbestu może doprowadzić do następujących zachorowań: Azbestoza (Pylica azbestowa) Azbestoza to zmniejszenie czynnościowej pojemności płuc, które może doprowadzić do przeciążenia serca. Jest to rodzaj pylicy płuc. Azbestoza jest chorobą przewleką i może postępować mimo zaprzestania kontaktu z azbestem. Prawdopodobieństwo zachorowania na azbestozę jest tym większe, im wyższa koncentracja azbestu i dłuższy okres ekspozycji na działanie azbestu. Przy lekkich formach azbestozy nie spotyka się z reguły zmiany funkcji płuc. Azbestoza może zostać spowodowana przez każdy rodzaj azbestu. Rak płuca Im dłuższy okres narażenia na azbest, tym większa możliwość wystąpienia tej choroby. Palenie, przy jednoczesnym narażeniu na działanie azbestu, znacznie zwiększa zagrożenie zachorowania na raka płuca. Od momentu rozpoczęcia ekspozycji na azbest do momentu wystąpienia tej choroby może minąć nawet więcej niż 10 lat. Międzybłoniak opłucnej Międzybłoniak opłucnej jest formą raka opłucnej lub otrzewnej. Około 80 procent zachorowań jest spowodowanych bezpośrednim kontaktem z azbestem. Choroba może się ujawnić dopiero po upływie 10, a nawet 60 lat od momentu pierwszej styczności z azbestem. AZBEST 5

6 Zmiany opłucnowe Zmiany opłucnowe to zgrubienia opłucnej. Są częściej spotykane u osób, które były narażone na działanie azbestu. Wystąpienie zmian opłucnowych jest między innymi zależne od stopnia i długości okresu narażenia na działanie azbestu. Ponieważ w przeszłości koncentracje azbestu były wyższe, zmiany opłucnowe wstępują przede wszystkim u starszych wiekiem pracowników. 6 AZBEST

7 Co musisz robić jako pracownik? Niderlandzka Ustawa o warunkach pracy (Arbowet) nakłada na pracownika obowiązki. Sprowadzają się one do tego, że od pracownika oczekuje się odpowiedzialnego zachowania. Rozumie się przez to, że pracownik sam musi przedsięwziąć potrzebne środki ostrożności i zachować należytą staranność, aby uniknąć zagrożenia dla bezpieczeństwa, zdrowia i dobrego samopoczucia swojego i innych. Jesteś zobowiązany, aby: materiały, środki pomocnicze i środki ochrony osobistej stosować we właściwy sposób; umieszczonych zabezpieczeń używać we właściwy sposób i nie wyłączać ich; brać udział w organizowanych spotkaniach informacyjnych, instruktażu i szkoleniach; zgłaszać natychmiast pracodawcy sytuacje zagrażające własnemu bezpieczeństwu i zdrowiu; jeżeli jest to potrzebne, udzielić pomocy zatrudnionym specjalistom, mającym wspierać pracodawcę w staraniach o zapewnienie dobrych warunków pracy. Pracodawca musi Cię poinstruować o niebezpieczeństwach związanych z wykonywaniem prac przy azbeście i o bezpiecznych metodach pracy. Przy pracach rozbiórkowych i demontażowych masz prawo do uzyskania dodatkowych instrukcji. W większości przypadków roboty muszą być wykonywane przez lub pod nadzorem przeszkolonego, certyfikowanego pracownika ze specjalistycznej firmy, posiadającej uprawnienia na usuwanie azbestu. Jeżeli wątpisz, czy środki przedsięwzięte przez pracodawcę są wystarczające, możesz zwrócić się o poradę do Służby ds. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy (Arbodienst) lub do związku zawodowego. AZBEST 7

8 Jeżeli jesteś chory Szacuje się, że około osób pracowało wcześniej przy stanowiącym zagrożenie dla życia azbeście. W różnych dziedzinach gospodarki, takich jak budownictwo mieszkaniowe, budowa statków, w przedsiębiorstwach zajmujących się ocieplaniem i w warsztatach samochodowych. Oraz w różnorodnych zawodach, takich jak mechanik samochodowy i elektromechanik, blacharz, monter, monter izolacji termicznych, instalator urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, hydraulik i stolarz. Wielu pracowników pracujących w tych grupach zawodowych i sektorach podczas pracy wdychało włókna azbestowe mikroskopijnej wielkości. Może to doprowadzić do powstania chorób azbestozależnych, takich jak pylica azbestowa, rak płuca i międzybłoniak opłucnej. Objawiają się one czasami dopiero po trzydziestu latach lub później. W ubiegłych latach ostatecznie zachorowało dużo ludzi, którzy wcześniej pracowali przy azbeście. Przypuszczalnie liczba zachorowań wzrośnie w nadchodzących dziesięcioleciach. Jeżeli w przeszłości pracowałeś przy azbeście i z tego powodu zachorowałeś, prawdopodobnie możesz uzyskać odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu. Co robi Instytut pomocy ofiarom azbestu (Instituut asbestslachtoffers)? Choroby wywołane przez azbest doprowadziły do wszczęcia procedur prawnych. Pracownicy, którzy zachorowali na międzybłoniaka opłucnej chcą w ten sposób wymusić odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu od swoich (byłych) pracodawców, którzy są odpowiedzialni za doznane szkody. Procesy tego rodzaju ciągną się z reguły bardzo długo. Z tego względu zrzeszenia poszkodowanych, organizacje zrzeszające pracodawców i pracowników oraz Związek Ubezpieczycieli wspólnie utworzyli instytut pod nazwą Instytut pomocy ofiarom azbestu (Instituut Asbestslachtoffers). Instytut ten ma się zajmować szybkim załatwianiem roszczeń chorych na międzybłoniaka opłucnej. 8AZBEST 8

9 Instituut Asbestslachtoffers (Instytut pomocy ofiarom azbestu) Scheveningseweg 56 Postbus BJ Den Haag Należy tutaj poinformować, że ten Instytut pośredniczy tylko w rozpatrywaniu spraw pracowników, którzy chorują na międzybłoniaka opłucnej. W sprawach związanych z azbestozą lub rakiem płuca należy się kontaktować z: Comité Asbestslachtoffers (Komitet ofiar azbestu) Lijndraaier ZW Hoorn tel lub Asbestslachtoffers Vereniging Nederland (Niderlandzki Związek pomocy ofiarom azbestu) Patiëntenopvang (Przyjmowanie pacjentów) Postbus CC Haarlem AZBEST 9

10 Pośrednictwo W celu przyspieszenia realizacji roszczeń wymienione strony ustaliły wspólnie wysokość odszkodowania, sprawę badań lekarskich i badanie przeszłości zawodowej poszkodowanego. Instytut pomocy ofiarom azbestu (Instituut Asbestslachtoffers) pośredniczy pomiędzy dwoma stronami: pracownikiem, który choruje na międzybłoniaka opłucnej a pracodawcą, który jest odpowiedzialny za doznany uszczerbek na zdrowiu. Program kompensat przysługujących ofiarom azbestu (TAS) Istnieją sytuacje, w których pośrednictwo nie jest możliwe, na przykład ponieważ pracodawca już nie istnieje lub nie można go odnaleźć. Ponadto pracodawca może się powołać na przedawnienie. W takich przypadkach pracownik nie może już zażądać odszkodowania. Dla tych pracowników państwo utworzyło specjalny program finansowy. Polega on na jednorazowej kompensacie o maksymalnej wysokości euro. Od 1 stycznia 2003 roku ten program został uzupełniony o możliwość uzyskania zaliczki. Zaliczka dla ofiar azbestu Od 1 stycznia 2003 roku osoby chorujące na międzybłoniaka opłucnej, spowodowanego pracą przy azbeście, otrzymują zaliczkę na poczet późniejszego odszkodowania. Możliwość taką wprowadzono do programu, ponieważ kompensata dla ofiar azbestu często była wypłacana dopiero po ich zgonie. Bierze się to stąd, że w wielu przypadkach pacjenci umierają po krótkim czasie, podczas gdy procedury sprawdzające, czy ofiara ma prawo do odszkodowania z reguły ciągną się długo. Zaliczka jest w takiej samej wysokości, jak już istniejąca kompensata i wynosi maksymalnie euro. Także osoby mieszkające razem z pracownikami, którzy pracowali przy azbeście, mogą od 1 lipca 2003 roku ubiegać się o przyznanie odszkodowania, jeżeli zachorują na międzybłoniaka opłucnej. Współmieszkańcy mogą nabawić się tej choroby,

11 10 AZBEST poprzez kontakt z pyłem azbestowym na ubraniu pracownika, który pracował przy azbeście. Pracownicy nie muszą już czekać na pociągnięcie pracodawcy do odpowiedzialności, aby otrzymać zaliczkę. Muszą jednak współpracować przy dalszym badaniu sprawy. Jeżeli po rozpoznaniu sprawy pracodawca będzie musiał zapłacić odszkodowanie, zaliczka zostanie z nim rozliczona. W innych przypadkach poszkodowany zachowuje udzieloną zaliczkę, chyba że świadomie udzielono niewłaściwych informacji. Poszkodowani muszą złożyć wniosek o przyznanie zaliczki za życia. Członkowie rodziny zmarłego nie mają uprawnień do ubiegania się o zaliczkę. Ale mogą się zwracać o przyznanie istniejącej kompensaty, jeżeli ofiara zmarła w czasie przygotowywania wniosku o przyznanie zaliczki. Instytut pomocy ofiarom azbestu pomaga poszkodowanym w przygotowaniu wniosku o przyznanie zaliczki. Instytut sprawdza, czy jest możliwe, że poszkodowany w przeszłości pracował z azbestem, biorąc pod uwagę sektor, przedsiębiorstwo lub zawód, w którym poszkodowany był zatrudniony. Na podstawie zebranych informacji Instytut wystawia opinię do Banku Ubezpieczeń Społecznych [Sociale Verzekeringsbank (SVB)], czy wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania zaliczki. SVB kontroluje następnie, czy procedura została należycie przeprowadzona i wypłaca zaliczkę. AZREST

12 Więcej informacji Jeżeli masz jeszcze pytania związane z broszurą lub chcesz zamówić więcej egzemplarzy tej broszury, możesz zadzwonić na infolinię Postbus 51: (gratis) lub wejść na stronę internetową Dodatkowe informacje znajdziesz w serwisie internetowym Ministerstwa Spraw Społecznych i Zatrudnienia (SZW) na Także na innych stronach internetowych można znaleźć więcej informacji na temat azbestu:

W Polsce głównym składnikiem azbestu jest skała serpentynit, powszechnie występująca na Dolnym Śląsku, w Górach Sowich, w okolicach Ślęży, Ząbkowic

W Polsce głównym składnikiem azbestu jest skała serpentynit, powszechnie występująca na Dolnym Śląsku, w Górach Sowich, w okolicach Ślęży, Ząbkowic W Polsce głównym składnikiem azbestu jest skała serpentynit, powszechnie występująca na Dolnym Śląsku, w Górach Sowich, w okolicach Ślęży, Ząbkowic Śląskich i Niemczy. Skała poddana obróbce wykazała bardzo

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia

Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia Inspekcja Pracy Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia Zgłaszaj je Inspekcji Pracy [fotografia] 1 Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Moduł 3. Identyfikacja materiałów zawierających azbest

Moduł 3. Identyfikacja materiałów zawierających azbest Moduł 3 Identyfikacja materiałów zawierających azbest W Module 3 porozmawiamy o: Czynnościach podczas których może wystąpić narażenie na azbest Obiektach oraz przedmiotach w których można znaleźć azbest

Bardziej szczegółowo

AZBEST. ciągle groźny. AZBEST ciągle groźny

AZBEST. ciągle groźny. AZBEST ciągle groźny AZBEST AZBEST AZBEST w Polsce 1 Szacuje się, że obecnie na terenie kraju nadal użytkowanych jest ok. 14,5 mln ton wyrobów zawierających azbest, z czego na dachach i elewacjach ok. 1350 mln m 2 ; 2 Na terenie

Bardziej szczegółowo

Referat: ASPEKTY ZDROWOTNE ZWIĄZANE Z OBECNOŚCIĄ AZBESTU W ŚRODOWISKU CZŁOWIEKA

Referat: ASPEKTY ZDROWOTNE ZWIĄZANE Z OBECNOŚCIĄ AZBESTU W ŚRODOWISKU CZŁOWIEKA Referat: ASPEKTY ZDROWOTNE ZWIĄZANE Z OBECNOŚCIĄ AZBESTU W ŚRODOWISKU CZŁOWIEKA IWONA DOBRZELECKA INSTYTUT MEDYCYNY PRACY I ZDROWIA ŚRODOWISKOWEGO W SOSNOWCU Azbest to nazwa kilku krzemianów, które występują

Bardziej szczegółowo

Moduł 1. Główne Pojęcia Dotyczące Azbestu

Moduł 1. Główne Pojęcia Dotyczące Azbestu Moduł 1 Główne Pojęcia Dotyczące Azbestu W Module 1 będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami: Co to jest azbest? Dlaczego azbest był używany? Jakie rodzaje azbestu rozróżniamy? Jakie są zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia Czy otrzymują Państwo wynagrodzenie minimalne? Pracują Państwo w Holandii i mają mniej niż 65 lat? W takim razie przysługuje Państwu prawo do holenderskiego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia..2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia..2010 r. projekt z dnia 1 czerwca 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia..2010 r. w sprawie postępowania dotyczącego przyznawania odszkodowań i zwrotu kosztów zaopatrzenia w wyroby medyczne dla

Bardziej szczegółowo

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia Czy otrzymują Państwo wynagrodzenie minimalne? Pracują Państwo w Holandii i mają mniej niż 65 lat? W takim razie przysługuje Państwu prawo do holenderskiego

Bardziej szczegółowo

UWAGA AZBEST! www.azbest.lubelskie.pl

UWAGA AZBEST! www.azbest.lubelskie.pl UWAGA AZBEST! CZYM JEST AZBEST? CO NAM GROZI? AZBEST JEST JEDNYM Z NAJGROŹNIEJSZYCH MINERAŁÓW WYKORZYSTYWANYCH PRZEZ LUDZI. ZE WZGLĘDU NA SWOJE WŁAŚCIWOŚCI I NATURALNĄ NIEZNISZCZALNOŚĆ MOŻE W OTOCZENIU

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST NA TERENIE GMINY CHOCIWEL

SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST NA TERENIE GMINY CHOCIWEL Jednostka projektowa: Zamawiający: Nazwa opracowania Eko-Log Sp. z o.o. Dział Ochrony Środowiska Dobrowita 16 61-063 Poznań tel./fax: (61) 871 06 49 e-mail: projekty@eko-log.pl Urząd Miejski w Chociwlu

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA Nr 162 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotycząca bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu

KONWENCJA Nr 162 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotycząca bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu KONWENCJA Nr 162 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotycząca bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu Data wejścia w życie: 16 czerwca 1989 r. Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do

Bardziej szczegółowo

Każdy ma prawo do płacy minimalnej

Każdy ma prawo do płacy minimalnej Każdy ma prawo do płacy minimalnej Otrzymujesz minimalną płacę? Pracujesz w Holandii i masz poniżej 65 lat? To masz prawo do holenderskiej płacy minimalnej. Nawet jeśli jesteś obcokrajowcem. Twój pracodawca

Bardziej szczegółowo

GDY PRACOWNIK DŁUGO CHORUJE. Uprawnienia pracownika i pracodawcy

GDY PRACOWNIK DŁUGO CHORUJE. Uprawnienia pracownika i pracodawcy GDY PRACOWNIK DŁUGO CHORUJE Uprawnienia pracownika i pracodawcy Gdy pracownik długo choruje Uprawnienia pracownika i pracodawcy Warszawa 2014 Praca zbiorowa pod redakcją: Krystyny Trojanowskiej Kierownik

Bardziej szczegółowo

Jak należy pracować przy usuwaniu wyrobów azbestowych, aby chronić zdrowie?

Jak należy pracować przy usuwaniu wyrobów azbestowych, aby chronić zdrowie? Jak należy pracować przy usuwaniu wyrobów azbestowych, aby chronić zdrowie? na podstawie wywiadu z pracownikiem Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Płocku Trochę prawa o azbeście Ustawa

Bardziej szczegółowo

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480 Zwroty R R1 - Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 - Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami zapłonu. R3 - Skrajne zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia,

Bardziej szczegółowo

Urząd Gminy Sierakowice, 83-340 Sierakowice, ul. Lęborska 30

Urząd Gminy Sierakowice, 83-340 Sierakowice, ul. Lęborska 30 ...,dnia OŚ.76- / (wypełnia Urząd) Urząd Gminy Sierakowice 83-340 Sierakowice ul. Lęborska 30 WNIOSEK o dofinansowanie wykonania prac związanych z usuwaniem wyrobów zawierających azbest z obiektów budowlanych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Mit Nie zachorujesz na raka płuc, jeżeli nigdy nie paliłeś/aś.

Mit Nie zachorujesz na raka płuc, jeżeli nigdy nie paliłeś/aś. Palenie papierosów Wiadomo, że palenie tytoniu stanowi przyczynę ogromnej liczby przypadków zachorowań na raka płuc. Około dziewięć na dziesięć osób, u których doszło do rozwoju tego nowotworu, jest palaczami

Bardziej szczegółowo

reprezentowanym przez.. zwanym dalej Brokerem.

reprezentowanym przez.. zwanym dalej Brokerem. Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu ofert na wybór brokera ubezpieczeniowego dla Agencji Rynku Rolnego w Warszawie Projekt Umowa o świadczenie usług brokerskich Zawarta w dniu.. r. w Warszawie pomiędzy:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU GMINY MIEJSKIEJ MIELEC NA LATA 2012-2032

PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU GMINY MIEJSKIEJ MIELEC NA LATA 2012-2032 PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU GMINY MIEJSKIEJ MIELEC NA LATA 2012-2032 GMINA MIEJSKA MIELEC ul. Żeromskiego 26, 39-300 Mielec AZBEST AZBEST to minerał o budowie włóknistej.

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zranienia i zakłucia przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A T O R. dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.

I N F O R M A T O R. dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. I N F O R M A T O R dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Służba medycyny pracy Służby Więziennej podejmuje wszelkie działania, by funkcjonariusz lub pracownik, przyjęty w struktury Służby

Bardziej szczegółowo

WYPADEK PRZY PRACY I CHOROBA ZAWODOWA

WYPADEK PRZY PRACY I CHOROBA ZAWODOWA WYPADEK PRZY PRACY I CHOROBA ZAWODOWA Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z wykonywaną pracą. Wszystkie

Bardziej szczegółowo

TOM 2. Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE

TOM 2. Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE TOM 2 Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE Podrozdział I Ubezpieczenie budowlano - montażowe (CAR/EAR) 1) Ubezpieczony: Wykonawca, Zamawiający, Podwykonawcy oraz wszystkie inne podmioty uczestniczące w realizacji

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 21 lutego 2014 r.

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze

Bardziej szczegółowo

Usuwanie azbestu przepisy i bezpieczeństwo realizacji Stare Pole, 13 października 2011r. Ważny temat Azbest jest przyczyną chorób nowotworowych. Działanie azbestu w organizmie człowieka może ujawniać się

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

statystyka badania epidemiologiczne

statystyka badania epidemiologiczne statystyka badania epidemiologiczne Epidemiologia Epi = wśród Demos = lud Logos = nauka Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem rozprzestrzenienia i uwarunkowań chorób u ludzi, wykorzystująca tą

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry.

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry. NOWOTWORY SKÓRY Nowotwory skóry są zmianami zlokalizowanymi na całej powierzchni ciała najczęściej w miejscach, w których nastąpiło uszkodzenie skóry. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie do kosztów inwestycji związanych z demontażem, usuwaniem i unieszkodliwianiem elementów zawierających azbest

Wniosek o dofinansowanie do kosztów inwestycji związanych z demontażem, usuwaniem i unieszkodliwianiem elementów zawierających azbest Stegna, dnia... Wójt Gminy Stegna Wniosek o dofinansowanie do kosztów inwestycji związanych z demontażem, usuwaniem i unieszkodliwianiem elementów zawierających azbest CZĘŚĆ I - WYPEŁNIA WNIOSKODAWCA DRUKOWANYMI

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIII/254/2013 RADY GMINY ŚWILCZA. z dnia 25 stycznia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXIII/254/2013 RADY GMINY ŚWILCZA. z dnia 25 stycznia 2013 r. UCHWAŁA NR XXXIII/254/2013 RADY GMINY ŚWILCZA z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie zasad przyznawania dotacji celowej na inwestycje związane z ochroną środowiska usuwanie wyrobów zawierających azbest pochodzących

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 5 marca 2003 r. II UK 178/02

Wyrok z dnia 5 marca 2003 r. II UK 178/02 Wyrok z dnia 5 marca 2003 r. II UK 178/02 Wypłata pracownikowi odszkodowania z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu powoduje zmniejszenie jednorazowego odszkodowania należnego członkom

Bardziej szczegółowo

PROGRAM USUWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY JEŻOWE

PROGRAM USUWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY JEŻOWE Załącznik do Uchwały NRVI/38/11 Rady Gminy Jeżowe z dnia 5 maja 2011 roku PROGRAM USUWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY JEŻOWE Na lata 2011-2032 1 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie...3 2. Szkodliwość

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI

MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI MATERIAŁY SZKOLENIOWE Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY DLA PRACOWNIKÓW Zgodne z rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki materiału Zgodnie z dyrektywą 91/155/WG

Karta charakterystyki materiału Zgodnie z dyrektywą 91/155/WG 1. Identyfikacja produktu i firmy. Nazwa produktu: Przeznaczenie produktu: BLUCLAD płyta budowlana wzmocniona włóknami do stosowania jako płytę wykończeniową na podłogi, ściany i sufity Firma: Firma: Eternit

Bardziej szczegółowo

Instrukcja bezpiecznego demontażu płyt azbestowych

Instrukcja bezpiecznego demontażu płyt azbestowych ..... pieczęć firmy demontującej azbest Instrukcja bezpiecznego demontażu płyt azbestowych Wykonawca prac zapoznaje pracowników ze sposobem zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem robót budowlanych

Bardziej szczegółowo

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących.

Odzież ochronna przeznaczona dla pracowników przemysłu narażonych na działanie czynników gorących. Odzież chroniąca przed gorącymi czynnikami termicznymi Na wielu stanowiskach pracy m.in. w hutach i zakładach metalurgicznych, podczas spawania, akcji przeciwpożarowych pracownik narażony jest na działanie

Bardziej szczegółowo

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza.

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza. ROZDZIAŁ VIII BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY 61 1. Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego zapewnia pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie Rodzaj działalności:. Liczba pracowników w jednostce lokalnej:. Wdrożony system zarządzania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 13 grudnia 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 13 grudnia 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 8 528 Poz. 31 31 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania

Bardziej szczegółowo

ABClean Często Zadawane Pytania (FAQ)

ABClean Często Zadawane Pytania (FAQ) ABClean Często Zadawane Pytania (FAQ) 1. Jak podczas wykonywania zadań z zakresu usuwania, renowacji, rozbiórki czy demontażu można rozpoznać produkty zawierające azbest? W których budynkach można spodziewać

Bardziej szczegółowo

Rozbiórka budynku gospodarczego

Rozbiórka budynku gospodarczego Egz. nr 6 PROJEKT BUDOWLANY STRONA TYTUŁOWA Rozbiórka budynku gospodarczego Inwestor: Magurski Park Narodowy 38 232 Krempna 59 Lokalizacja: 38 232 Krempna dz. nr ew. 160/8 obręb Krempna ZAWARTOŚĆ: 1. Strona

Bardziej szczegółowo

PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY RYJEWO

PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY RYJEWO Gmina Ryjewo PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY RYJEWO NA LATA 2013-2032 lipiec 2013 r. PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY RYJEWO NA LATA 2013-2032

Bardziej szczegółowo

Gmina Koszęcin. Program usuwania azbestu i wyrobów zawierającym azbest z terenu Gminy Koszęcin na lata 2015-2032

Gmina Koszęcin. Program usuwania azbestu i wyrobów zawierającym azbest z terenu Gminy Koszęcin na lata 2015-2032 PIOTR LEKSY 42-690 Tworóg, ul. Świniowicka 26 NIP 645-146-88-20, REGON 240862796 tel. 693-399-332 Gmina Koszęcin Program usuwania azbestu i wyrobów zawierającym azbest z terenu Gminy Koszęcin na lata 2015-2032

Bardziej szczegółowo

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Zakres ubezpieczenia PTU S.A. 1 PZU S.A. 2 Commercial Union 3 Hestia 4 Przedmiot ochrony Ochroną objęte są wypadki ubezpieczeniowe,

Bardziej szczegółowo

Gdzie można znaleźć azbest

Gdzie można znaleźć azbest Azbest to nazwa handlowa odnosząca się do włóknistych odmian sześciu minerałów, których skupiska tworzą surowiec używany do produkcji ok. 3 tys. różnorodnych produktów. Włókna i wyroby azbestowe odznaczają

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROGRAMU USUWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU MIASTA I GMINY MSZCZONÓW WOJ

AKTUALIZACJA PROGRAMU USUWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU MIASTA I GMINY MSZCZONÓW WOJ Gmina Mszczonów Załącznik do Uchwały Nr VI/290/13 Rady Miejskiej w Mszczonowie z dnia 25 czerwca 2013r AKTUALIZACJA PROGRAMU USUWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU MIASTA I GMINY MSZCZONÓW WOJ.

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 Załącznik do uchwały Nr III/7/11 Rady Gminy Ulan-Majorat z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 1 I. WSTĘP Rodzina jest podstawowym i najważniejszym

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 09.05. 2008

Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 09.05. 2008 Zarządzenie Nr 90/2008 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 09.05. 2008 w sprawie : wprowadzenia procedury Identyfikacji zagrożeń oraz oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w Urzędzie Miasta Czeladź

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie usunięcia wyrobów zawierających azbest

Wniosek o dofinansowanie usunięcia wyrobów zawierających azbest . /miejscowość, data/ BURMISTRZ PILZNA ul. Rynek 6 39-220 PILZNO Wniosek o dofinansowanie usunięcia wyrobów zawierających azbest I. DANE DOTYCZĄCE WNIOSKODAWCY: Imię i nazwisko:... Adres zamieszkania:...

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.. 2014 r. o zmianie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

USTAWA z dnia.. 2014 r. o zmianie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej Projekt USTAWA z dnia.. 2014 r. o zmianie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej Art. 1. W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 178,

Bardziej szczegółowo

Azbest szkolenie okresowe pracowników narażonych na jego działanie. Praktyczne szkolenia BHP Azbest szkolenie okresowe pracowników 1

Azbest szkolenie okresowe pracowników narażonych na jego działanie. Praktyczne szkolenia BHP Azbest szkolenie okresowe pracowników 1 Azbest szkolenie okresowe pracowników narażonych na jego działanie Azbest szkolenie okresowe pracowników 1 Uczestnicy szkolenia Szkolenie to jest przeznaczone dla: pracowników, którzy w związku z wykonywanymi

Bardziej szczegółowo

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw [ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw Silni razem! [ Praca w Holandii ] Jeśli chcesz pracować w Holandii, istnieją ku temu różne możliwości. Możesz zostać zatrudniony przez własnego pracodawcę w Polsce

Bardziej szczegółowo

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie Choroby zawodowe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi w aspekcie zmian wykazów substancji, mieszanin, czynników i procesów technologicznych

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK. tel. kontaktowy Lokalizacja planowanych prac:...

WNIOSEK. tel. kontaktowy Lokalizacja planowanych prac:... Załącznik nr 1 do Regulaminu WNIOSEK o udzielenie dofinansowania na pokrycie kosztów usuwania wyrobów zawierających azbest pochodzących z obiektów budowlanych i odpadów zawierających azbest zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu i zakresu kontroli systemu monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych Przekazany do uzgodnień zewnętrznych w dniu 26 kwietnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art.

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. Załącznik nr 1 do Regulaminu Pracy REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. 237 2 kp,) Rozdział I Zarządzanie sprawami

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK. 1. Imię i Nazwisko wnioskodawcy (właściciela budynku/działki) Imię... Nazwisko... 2. Imię i Nazwisko współwłaściciela/i budynku/działki...

WNIOSEK. 1. Imię i Nazwisko wnioskodawcy (właściciela budynku/działki) Imię... Nazwisko... 2. Imię i Nazwisko współwłaściciela/i budynku/działki... ...,dnia Nr rejestru (wypełnia urząd) Urząd Gminy Żukowo 83-330 Żukowo ul. Gdańska 52 WNIOSEK o dofinansowanie wykonania prac związanych z usuwaniem wyrobów zawierających azbest z obiektów budowlanych

Bardziej szczegółowo

1) AZBEST czy ETERNIT

1) AZBEST czy ETERNIT 1) AZBEST czy ETERNIT Azbest, to grupa nieorganicznych, metamorficznych minerałów o strukturze włóknistej, które pod względem chemicznym są uwodnionymi krzemianami różnych metali (magnezu, wapnia, sodu,

Bardziej szczegółowo

Traci moc z dn. 1.07.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 616). USTAWA z dnia 16 grudnia 1972 r.

Traci moc z dn. 1.07.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 616). USTAWA z dnia 16 grudnia 1972 r. Kancelaria Sejmu s. 1/6 Traci moc z dn. 1.07.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 616). USTAWA z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze

Bardziej szczegółowo

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia

Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia Każdy ma prawo do minimalnego wynagrodzenia De Każdy Arbeidsinspectie ma prawo do in het kort minimalnego wynagrodzenia Ustawowe minimalne wynagrodzenie i minimalny dodatek urlopowy Pracownicy do 65 roku

Bardziej szczegółowo

B.01 ROBOTY BUDOWLANE B.01.04.00 IZOLACJE TERMICZNE

B.01 ROBOTY BUDOWLANE B.01.04.00 IZOLACJE TERMICZNE B.01 ROBOTY BUDOWLANE B.01.04.00 IZOLACJE TERMICZNE 01-1 SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA IZOLACJI TERMICZNYCH 1. WSTĘP 2. MATERIAŁY 3. SPRZĘT 4. TRANSPORT 5. WYKONANIE ROBÓT 6. KONTROLA I BADANIA JAKOŚCI

Bardziej szczegółowo

... (imię i nazwisko osoby fizycznej lub nazwa wspólnoty mieszkaniowej, spółdzielni mieszkaniowej)......

... (imię i nazwisko osoby fizycznej lub nazwa wspólnoty mieszkaniowej, spółdzielni mieszkaniowej)...... Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 4/2013 Wójta Gminy Rąbino z dnia 31 stycznia 2013 r. 1. Wnioskodawca Rąbino,... Wójt Gminy Rąbino WNIOSEK o dofinansowanie usunięcia wyrobów zawierających azbest (imię

Bardziej szczegółowo

Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terenie Związku Gmin Powiatu Dzierżoniowskiego ZGPD-7

Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terenie Związku Gmin Powiatu Dzierżoniowskiego ZGPD-7 ZAŁĄCZNIK 2 Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terenie Związku Gmin Powiatu Dzierżoniowskiego ZGPD-7 1 SPIS TREŚCI 1. Cel i zadania Programu usuwania azbestu i wyrobów

Bardziej szczegółowo

1. IDENTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRODUCENTA

1. IDENTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRODUCENTA TECHNITynk Sp. z o.o. Rzeczków Kolonia 60, 26-680 Wierzbica Tel./fax: 48 618 26 96, www.technitynk.pl KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Opracowana zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

KORZYSTNY WSPÓŁCZYNNIK PRZY MNIEJSZEJ GRUBOŚCI

KORZYSTNY WSPÓŁCZYNNIK PRZY MNIEJSZEJ GRUBOŚCI IZOLACJA NATRYSKOWA BUDYNKÓW PRZEMYSŁOWYCH KORZYSTNY WSPÓŁCZYNNIK PRZY MNIEJSZEJ GRUBOŚCI Produkcja przemysłowa generuje wysokie koszty, dlatego właściciele firm, stawiając na oszczędności, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie osobowe Pracowników Portu Lotniczego Rzeszów Jasionka Sp. z o.o. na rok 2010 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

Ubezpieczenie osobowe Pracowników Portu Lotniczego Rzeszów Jasionka Sp. z o.o. na rok 2010 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Zadanie Nr 3 ubezpieczenia osobowe. Część A Ubezpieczenia osobowe Pracowników Portu Lotniczego Rzeszów Jasionka Sp. z o.o. obejmuje: 1. Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR. w wyniku dokonania przez Zamawiającego wyboru oferty Wykonawcy w przetargu nieograniczonym została zawarta umowa o następującej treści :

UMOWA NR. w wyniku dokonania przez Zamawiającego wyboru oferty Wykonawcy w przetargu nieograniczonym została zawarta umowa o następującej treści : Załącznik nr 4 do SIWZ UMOWA NR. w dniu. w Lesznie pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji w Lesznie, mającym siedzibę przy ul. Strzeleckiej 7, zwanym dalej Zamawiającym, reprezentowanym przez:

Bardziej szczegółowo

Wymagane przez prawo oznaczenia zagrożeń

Wymagane przez prawo oznaczenia zagrożeń DATA: 20.03.2009 Wymagane przez prawo oznaczenia zagrożeń W niektórych przypadkach prawo wymaga od producentów podawania na etykietach informacji o zagrożeniach (umieszczania na produktach symboli zagrożeń

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA PRZY OBSŁUDZE MASZYN DO OBRÓBKI BKI PLASTYCZNEJ I SKRAWANIEM METALI. Wojewoda Wielkopolski Marszałek Województwa Wielkopolskiego

ZAGROŻENIA PRZY OBSŁUDZE MASZYN DO OBRÓBKI BKI PLASTYCZNEJ I SKRAWANIEM METALI. Wojewoda Wielkopolski Marszałek Województwa Wielkopolskiego ZAGROŻENIA PRZY OBSŁUDZE MASZYN DO OBRÓBKI BKI PLASTYCZNEJ I SKRAWANIEM METALI Obowiązki pracodawcy Pracodawca zobowiązany jest do wyposażania stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które

Bardziej szczegółowo

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników narażonych na występowanie szkodliwych czynników chemicznych Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Ryzyko zawodowe stwarzane

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy

Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy Informacja nt. sposobu przeprowadzenia oceny zawodowego na stanowiskach pracy Pojęcie zawodowego, zostało ustalone w dyrektywie z dnia 12 czerwca 1989 r. o wprowadzaniu środków w celu zwiększania bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

ZAWÓD: MONTER ZABUDOWY I ROBÓT WYKOŃCZENIOWYCH W BUDOWNICTWIE 712905

ZAWÓD: MONTER ZABUDOWY I ROBÓT WYKOŃCZENIOWYCH W BUDOWNICTWIE 712905 ZAWÓD: MONTER ZABUDOWY I ROBÓT WYKOŃCZENIOWYCH W BUDOWNICTWIE 712905 Program praktyk dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego uczestniczących w programie STAWIAMY NA PRAKTYKĘ pilotażowy program

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 II. SKUTKI EKONOMICZNE NIEWŁAŚCIWYCH WARUNKÓW PRACY. ŚWIADCZENIA Z TYTUŁU WYPADKÓW

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ SENAT V KADENCJA Warszawa, dnia 17 lutego 2003 r. Druk nr 342 MARSZAŁEK SEJMU Pan Longin PASTUSIAK MARSZAŁEK SENATU Zgodnie z art. 121 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mam zaszczyt przekazać

Bardziej szczegółowo

Obowiązkowe zajęcia edukacyjne

Obowiązkowe zajęcia edukacyjne Przykładowy szkolny plan nauczania* Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1//2/ Zawód: monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie; symbol 712905 Podbudowa programowa:

Bardziej szczegółowo

Tytuł programu: Usuwanie i unieszkodliwianie azbestu na terenie województwa mazowieckiego PROGRAM

Tytuł programu: Usuwanie i unieszkodliwianie azbestu na terenie województwa mazowieckiego PROGRAM PROGRAM Tytuł programu: województwa mazowieckiego ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie w formie dotacji w 2013 roku 1. Cel programu: Wzrost ilości unieszkodliwionych

Bardziej szczegółowo

Na dachy budynków gospodarskich i nie tylko

Na dachy budynków gospodarskich i nie tylko Na dachy budynków gospodarskich i nie tylko System dachowy EuroFala Dach musi być lekki i trwały System dachowy EuroFala stosowany jest jako pokrycie dachowe, elewacyjne oraz wykończeniowe różnych typów

Bardziej szczegółowo

I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA

I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA 3 Spis treści Wstęp... 9 I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA... 11 1. Określenia stosowane w budownictwie... 11 2. Wymagania stawiane obiektom budowlanym... 11 2.1. Wymagania stawiane obiektom budowlanym przez

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR. w wyniku dokonania przez Zamawiającego wyboru oferty Wykonawcy w przetargu nieograniczonym została zawarta umowa o następującej treści :

UMOWA NR. w wyniku dokonania przez Zamawiającego wyboru oferty Wykonawcy w przetargu nieograniczonym została zawarta umowa o następującej treści : Załącznik nr 8 do SIWZ UMOWA NR. W dniu.. Lesznie pomiędzy Szkołą Podstawową nr 5 im. Henryka Sienkiewicz, mającym siedzibę przy ul. Łowieckiej 50 c; 64-100 Leszno, zwanym dalej Zamawiającym, reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe BHP i podstawy ergonomii Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadek przy pracy - definicja Wypadek przy pracy - definicja Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST

PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Gmina Stęszew PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY STĘSZEW NA LATA 2013-2032 lipiec 2013 r. Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest dla Gminy Ryjewo na lata

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIII/138/2013 RADY GMINY W GARDEI. z dnia 30 stycznia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXIII/138/2013 RADY GMINY W GARDEI. z dnia 30 stycznia 2013 r. UCHWAŁA NR XXIII/138/2013 RADY GMINY W GARDEI z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie uchwalenia Programu usuwania wyrobów zawierających azbest dla Gminy Gardeja na lata 2012 2032. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE USTALANIA OKOLICZNOŚCI I PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY, WYPADKÓW W DRODZE DO PRACY I Z PRACY DO DOMU.

INSTRUKCJA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE USTALANIA OKOLICZNOŚCI I PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY, WYPADKÓW W DRODZE DO PRACY I Z PRACY DO DOMU. INSTRUKCJA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE USTALANIA OKOLICZNOŚCI I PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY, WYPADKÓW W DRODZE DO PRACY I Z PRACY DO DOMU. Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 5/2007 Warszawa, sierpień 2007 W

Bardziej szczegółowo

Co to jest azbest Właściwości azbestu

Co to jest azbest Właściwości azbestu Co to jest azbest Właściwości azbestu st. kpt. Kazimierz Wilk Wykorzystano materiał ze szkolenia pracowników Policji, PSP, Służby Celnej źródła: prof. dr hab. med. Neonila Szeszenia- Dąbrowska, Instytut

Bardziej szczegółowo

Grupowe ubezpieczenie życia i zdrowia Pracowników Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu

Grupowe ubezpieczenie życia i zdrowia Pracowników Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu DYREKTOR GENERALNY Wrocław, dnia 15 maja 2014 r. DOLNOŚLĄSKIEGO URZĘDU WOJEWÓDZKIEGO Jolanta Krupowicz OA.OD.272.11/14/ZP/PN S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I

Bardziej szczegółowo

1. Miejsce, adres Właściciel/zarządca *) : a) osoba prawna - nazwa, adres b) osoba fizyczna - imię, nazwisko i

1. Miejsce, adres Właściciel/zarządca *) : a) osoba prawna - nazwa, adres b) osoba fizyczna - imię, nazwisko i INFORMACJA O WYROBACH ZAWIERAJĄCYCH AZBEST I MIEJSCU ICH WYKORZYSTYWANIA - wzór - 1. Miejsce, adres..... 2. Właściciel/zarządca/użytkownik *) : a) osoba prawna - nazwa, adres... b) osoba fizyczna - imię,

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Pielgrzymka

Wójt Gminy Pielgrzymka ...... (imię i nazwisko/nazwa) (miejscowość, data)... (adres)... (nr telefonu) Wójt Gminy Pielgrzymka WNIOSEK o dofinansowanie zadań z zakresu usuwania azbestu z terenu Gminy Pielgrzymka przy udziale funduszy

Bardziej szczegółowo

1. Obowiązek informowania pracowników o:

1. Obowiązek informowania pracowników o: 1. Obowiązek informowania pracowników o: zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania

Bardziej szczegółowo

Projekt remontu części prawej I piętra

Projekt remontu części prawej I piętra MAKRO-BUDOMAT DEVELOPMENT SP. Z O.O. Tytuł projektu: budynku Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście im. prof. Andrzeja Tymowskiego PROJEKT BUDOWLANY INFORMACJA BIOZ Inwestor : Centrum Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU Warszawa 2005 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych...

Karta charakterystyki preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych... Strona 1 z 5 preparatu niebezpiecznego - Zmywacz intensywny WOCA 0. Ogólnie: - oznacza: nie ma zastosowania lub brak danych. 1. Identyfikacja preparatu i firmy: Nazwa produktu: Zmywacz intensywny WOCA

Bardziej szczegółowo

www.nlconstruction.info Choroby i ubezpieczenie społeczne Bezpieczeństwo i higiena pracy

www.nlconstruction.info Choroby i ubezpieczenie społeczne Bezpieczeństwo i higiena pracy Jesteś pracownikiem tymczasowym w holenderskim sektorze budowlanym Pools / Polish Czy dostajesz to, co Ci się należy? Informacje dla zagranicznych pracowników i pracowników tymczasowych Publikacja organizacji

Bardziej szczegółowo

13. Profilaktyczne badania lekarskie

13. Profilaktyczne badania lekarskie 13. Profilaktyczne badania lekarskie 13.1. Informacje ogólne 13.2. Zakres i częstotliwość badań profilaktycznych 13.3. Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej 13.4. Upoważnienie do badań profilaktycznych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja w sprawie gospodarowania środkami ochrony indywidualnej oraz odzieżą i obuwiem roboczym

Instrukcja w sprawie gospodarowania środkami ochrony indywidualnej oraz odzieżą i obuwiem roboczym Załącznik nr 1 do Zarządzenia Kanclerza UG nr 1/K/06 Instrukcja w sprawie gospodarowania środkami ochrony indywidualnej oraz odzieżą i obuwiem roboczym 1 Uniwersytet Gdański dostarcza pracownikom uczelni

Bardziej szczegółowo

ZMIANY DO SIWZ NR 344/29/11/2012/N/WROCŁAW

ZMIANY DO SIWZ NR 344/29/11/2012/N/WROCŁAW SUPRA BROKERS Strona 1 z 5 F178 Wrocław, 17.12.2012 roku Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę grupowego ubezpieczenia na życie i zdrowie pracowników oraz członków rodzin pracowników Prokuraturze

Bardziej szczegółowo

ZAŁ1. PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU

ZAŁ1. PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAŁ1. PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU CHOROBY LUB WYPADKU DZIECKA W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 112. Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo