Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku NAUKI EKONOMICZNE ECONOMIC NOTES. tom XX

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku NAUKI EKONOMICZNE ECONOMIC NOTES. tom XX"

Transkrypt

1 Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Płocku NAUKI EKONOMICZNE ECONOMIC NOTES tom XX Wybrane problemy gospodarcze i społeczne na tle gospodarki Polski i Świata Selected economic and social problems within the economies of Poland and the World Redakcja naukowa Jacek Grzywacz i Sławomir Kowalski Zeszyty Naukowe PWSZ w Płocku PŁOCK 2014

2 REDAKCJA NACZELNA WYDAWNICTWA PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W PŁOCKU REDAKTOR NACZELNY dr Anna Nowacka SEKRETARZ REDAKCJI mgr Katarzyna Atemborska REDAKCJA NAUKOWA TOMU prof. dr hab. Jacek Grzywacz doc. dr inż. Sławomir Kowalski REDAKTOR STATYSTYCZNY dr Agnieszka Krzętowska REDAKTORZY JĘZYKOWI język angielski mgr Adrianna Nowakowska język polski mgr Bożena Piórkowska język rosyjski mgr Elżbieta Wiśniewska-Przybyła RECENZENT prof. dr hab. Krzysztof Marecki ISSN X Skład, druk i oprawa: volumina.pl Daniel Krzanowski ul. Ks. Witolda 7 9, Szczecin tel Wydawca Wydawnictwo PWSZ w Płocku Plac Dąbrowskiego Płock

3 SPIS TREŚCI EKONOMIA, ZARZĄDZANIE I FINANSE Mariola Szewczyk-Jarocka... 7 Wyspy Kajmana jako przykład oazy podatkowej Anna Nowacka Usługi bankowości elektronicznej w opinii klientów banków spółdzielczych Eliza Bandera Rynek pozyskiwania funduszy private equity w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej Jacek Grzywacz Segmentacja na rynku usług bankowych Anna Skowronek-Mielczarek Konkurencyjność przedsiębiorstw a działania instytucji otoczenia biznesu Joanna Cecelak Działalność innowacyjna małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce Wioleta Dąbrowska Polska w międzynarodowym handlu towarami i usługami Agnieszka Krzętowska Sytuacja demograficzna Polski na tle Unii Europejskiej i świata Włodzimierz Kędziorek, Sylwia Marta Piestrzeniewicz Zjawisko bezrobocia, ze szczególnym uwzględnieniem bezrobocia osób niepełnosprawnych w powiecie płockim w latach Andrzej Jagodziński Geneza nauk o organizacji i zarządzaniu Anna Schulz Motywy wyboru zawodu przez farmaceutów Barbara A. Sypniewska Kultura organizacyjna. analiza porównawcza biznes a organizacja publiczna

4 POLITYKA REGIONALNA I ROLNICTWO Sławomir Kowalski Wykorzystanie środków finansowych Unii Europejskiej przez grupy producentów rolnych w Polsce w latach Lech Bylicki Ochrona środowiska w Unii Europejskiej Ludmiła Będzikowska Atrakcyjność turystyczna Płocka w ocenie jego mieszkańców WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA Нестерчук Ю.А., Гузар Б.С Проблемы финансирования инновационного развития в Украине Рыбчак Е.С Организационно-финансовые аспекты функционирования теневой экономики в Украине Непочатенко Е.А., Барабаш Л.В Современный механизм налогообложения доходов физических лиц и пути его совершенствования Рыбчак В.И., Курмаев П.Ю Современные направления реализации концепции электронного управления

5 EKONOMIA, ZARZĄDZANIE I FINANSE

6

7 Zeszyty Naukowe PWSZ w Płocku Nauki Ekonomiczne, tom XX, Mariola Szewczyk-Jarocka Posunąć się za daleko, to taki sam błąd jak zatrzymać się zbyt blisko Konfucjusz Wprowadzenie WYSPY KAJMANA JAKO PRZYKŁAD OAZY PODATKOWEJ Nieodłącznym elementem prowadzenia każdej działalności gospodarczej są przede wszystkim podatki. Społeczeństwo godzi się z ich istnieniem i rozumie fakt, iż są one nieprzyjemne, ale mino to nie można z nich zrezygnować, gdyż służą utrzymaniu i funkcjonowaniu rządu oraz administracji. Obciążenia podatkowe i inne obciążenia są uciążliwe dla przedsiębiorców, dlatego między innymi interesują ich raje podatkowe. Raje podatkowe są szczególnie zainteresowane przyciągnięciem kapitału zagranicznego na swoje terytorium. Celem jest rozwój gospodarki i stworzenie nowych miejsc pracy poprzez oferowanie korzystnych warunków opodatkowania. Zatem raje podatkowe stwarzają korzystne warunki opodatkowania dla prowadzenia działalności gospodarczej. 1. Pojęcie oazy podatkowej Raje, oazy, azyle podatkowe jest to nazwa potocznie używana w odniesieniu do grupy krajów lub terytoriów, które stwarzają korzystne warunki dla prowadzenia działalności gospodarczej pod względem opodatkowania. Raje podatkowe są szczególnie zainteresowane przyciągnięciem kapitału zagranicznego na swoje terytorium. Celem jest rozwój gospodarki i stworzenie nowych miejsc pracy poprzez oferowanie korzystnych warunków opodatkowania. Jako przykłady rajów podatkowych można przytoczyć: Wyspy Bahama, Wyspy Kajmana, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Wyspy Man i Jersey, Malta, Cypr, specjalne sfery administracyjne w Irlandii i na Maderze oraz stan Delaware w USA, Lichtenstein, Luksemburg, Szwajcaria łącznie na naszej planecie wyróżnia się około 40 krajów i terytoriów, które określamy oazami podatkowymi.

8 8 Mariola Szewczyk-Jarocka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, W literaturze przedmiotu stosuje się następującą terminologię, która będzie stanowiła zamienniki semantyczne na potrzeby artykułu 1 : oaza podatkowa w niemieckiej sferze obcojęzycznej, raj podatkowy we francuskim obszarze językowym, tax ÿaven w obszarze anglojęzycznym, offshore lub offshore financial center tak określają się same kraje zainteresowane, gdzie: słowo raj to termin frankoński, używany w XVI i XVII wieku przez marynarzy dla określenia bezpiecznego portu, ÿaven pochodzi z germańskiego określenia opłaty kotwicznej, kojarzy się więc z miejscem bezpiecznym, spokojnym, stabilnym, offshore financial center oznacza przybrzeżne centrum finansowe, a dosłownie od lądu na pełne morze. Swe obecne brzmienie termin ten zawdzięcza czasom obowiązywanie prohibicji w Stanach Zjednoczonych. Ówczesne statki handlarzy alkoholem chcący dokonać nielegalnych transakcji wypływały poza amerykańskie wody terytorialne z dala od brzegu a więc i z dala od amerykańskiej jurysdykcji z dala od prawa. W polskim prawie nie istnieje pojęcie raju podatkowego, używane są określenia kraje i terytoria stosujące szkodliwą konkurencję podatkową. Ich listę zawiera Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2005 roku w sprawie określania krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową 2. Zatem raje podatkowe to obszary atrakcyjne dla inwestorów pochodzących z krajów, gdzie są wysokie obciążenia podatkowe, jak i dla różnych osób naruszających czy łamiących prawo. Zdarza się, że kapitały pochodzące z oszustw, defraudacji, handlu narkotykami i kradzieży ulegają wybieleniu, częściowo powodu bardzo liberalnego ustawodawstwa tych krajów 3. Zatem pytanie o liczbę nielegalnych transakcji pozostaje otwarte. Najczęściej przytaczaną definicją rajów podatkowych jest zaproponowana przez Departament Skarbu USA tzn.: Państwo posiadające niską lub zerową stopę podatkową na wszystkie lub wybrane kategorie dochodów, pewien poziom tajemnicy bankowej i handlowej oraz minimalne lub żadne wymogi rezerw w banku centralnym lub żadne ograniczenia wymiany walut. Większość rajów podatkowych ma nieskomplikowane wymogi licencyjne i regulacyjne dla banków i innych przedsiębiorstw Cechy charakterystyczne rajów podatkowych Jako tradycyjne cechy rajów podatkowych można podać 5 : brak opodatkowania dochodów lub dogodne opodatkowanie dochodów, 1 Zob. Pranie brudnych pieniędzy, pod red. naukową Jacka Grzywacza, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa 2005, s Zob. L. Winter, Raje podatkowe, nie tylko dla bogaczy, Raport Specjalny, Fijor Publishing 2010, Warszawa 2010, s Ibidem, s Pranie brudnych, op. cit., s pobrano

9 Wyspy Kajmana jako przykład oazy podatkowej 9 opłaty za rejestrację spółki oraz stałe opłaty roczne za funkcjonowanie spółki, minimum formalności podczas zakładania i prowadzenia spółek, brak wymogów odnośnie kontroli dewizowej, sprawozdań podatkowych i księgowych, możliwość zastrzeżenia anonimowości co do osoby udziałowca (udziały na okaziciela), szczególna tajemnica bankowa, elastyczne prawo, stosunkowo stabilna sytuacja polityczna i gospodarcza. Podstawową cechą oaz podatkowych jest niskie obciążenie podatkowe lub nieuiszczanie podatków 6. Cecha ta ma niewielkie znaczenie dla osób piorących pieniądze, które pochodzą z nielegalnych źródeł. Natomiast ma tu znaczenie tajemnica bankowa, która pozwala na poufne dokonywanie operacji finansowych. Ponadto nie obowiązuje w rajach podatkowych kontrola dewizowa. Niektóre raje podatkowe nie opodatkowują dochodów w ogóle, jako przykład można tu podać Bahrajn, Vanautu, Kajmany, Wyspy Bahama. Z kolei wyspy Man i Madera nakładają niskie podatki. Inne kraje nie opodatkowują dochodów z międzynarodowej działalności spółki rezydenta. Lichtenstein oraz Luksemburg oferują preferencje podatkowe dla dużych międzynarodowych koncernów, które działają na zasadzie holdingów. Kolejna ważna, wydaje się cecha dotyczy liberalnych przepisów prawnych. Warto dodać także, że na terenie oaz podatkowych panuje stabilna sytuacja ekonomiczna i polityczna. Polski system podatkowy nie reguluje precyzyjnie problemu oaz podatkowych. Można jedynie przypuszczać, iż po wejściu Polski do Unii Europejskiej wzrosło zainteresowanie polskich środowisk przestępczych możliwościami, jakie oferują raje podatkowe, także w zakresie prania brudnych pieniędzy. 3. Rodzaje rajów podatkowych i formy prania pieniędzy przy pomocy oaz podatkowych Wyróżniamy pięć podstawowych kategorii oaz podatkowych 7 : kraje, w których w ogóle nie ma podatków dochodowych, kraje, w których podatki dochodowe są niskie według zasad terytorialności i które charakteryzują się łagodną jurysdykcją podatkową, kraje o niskim opodatkowaniu, kraje stosujące ułatwienia podatkowe dla określonego rodzaju spółek, kraje, w których przy normalnych stawkach podatkowych oferuje się przywileje dla konkretnych typów działalności tzw. przywilej holdingowy. 6 K. Wąsowski, Pranie brudnych pieniędzy, NBP, Warszawa 2001, s J. Głuchowski, Oazy podatkowe, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 1996, s

10 10 Mariola Szewczyk-Jarocka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, Kraje należące do w/w kategorii zaliczane są do obszarów ryzyka 8. Raje podatkowe mogą m.in. służyć do prania pieniędzy. Celem przestępców jest oczyszczenie pieniędzy przy maksymalnym poziomie bezpieczeństwa 9. W tym celu podejmowany jest następujący zestaw działań 10 : wywóz pieniędzy z kraju o surowych przepisach do kraju o liberalnych przepisach, lokata środków w instytucjach finansowych zapewniających wysoki poziom przestrzegania tajemnicy bankowej i handlowej oraz przeprowadzenie za ich pomocą większej ilości operacji, powrót pieniędzy do kraju pochodzenia w trakcie etapu maskowania lub legitymizowania, szczególnie za pomocą przekazów telefonicznych. Wyróżniamy trzy sposoby wprowadzania środków do systemu finansowego azylów podatkowych 11 : transfer zysków poprzez zaniżanie lub zawyżanie cen lub kosztów, zastosowanie spółki rotacyjnej, nabywanie fikcyjnych korzyści przy wykorzystaniu powiązań handlowych lub usługowych, wśród których wyróżnia się przede wszystkim: spółki handlowe, spółki holdingowe, fundusze powiernicze, uwięzione spółki ubezpieczeniowe, towarzystwa żeglugowe, linie lotnicze, banki morskie, trusty, zamorskie uniwersytety. Inną metodą wykorzystywania oaz są transakcje dokonywane za pośrednictwem banków posiadających swoje siedziby w rajach. Banki te mogą dokonywać klasycznych operacji, takich jak skup instrumentów finansowych na okaziciela, udzielanie kredytów, przyjmowanie depozytów 12. Wyróżnia się następujące rodzaje banków, które oferują w oazach podatkowych szereg usług 13 : banki klasy A o najwyższej renomie światowej, oferują pełny zakres usług, banki klasy B nieograniczone otrzymują licencję na działalność w innych krajach, z wyjątkiem kraju wystawiającego ten dokument, określa się, że jest to licencja międzynarodowa (preferowany do przestępstw bankowych i gospodarczych), banki klasy B ograniczone otrzymują również licencję międzynarodową, lecz mogą prowadzić działalność tylko z osobami lub podmiotami zagranicznymi określonymi w licencji, są to banki prywatne, banki reprezentujące są zorganizowane i licencjonowane w jednym kraju na prowadzenie przedsiębiorstwa. 8 J. W. Wójcik, Rozpoznawanie transakcji podejrzanych w praniu pieniędzy, [w:] Przestępczość gospodarcza z perspektywy Polski i Unii Europejskiej, red. A. Adamski, Toruń 2003, s Pranie brudnych, op. cit., s J. W. Wójcik, Kryminologiczna ocena transakcji w procesie prania pieniędzy, Twigger, Warszawa 2001, s Ibidem, s Pranie pieniędzy, op. cit. s J. W. Wójcik, Kryminologiczna, op. cit., s

11 Wyspy Kajmana jako przykład oazy podatkowej 11 Rodzaje rachunków oferowanych przez banki w oazach podatkowych są następujące 14 : numerowane w praktyce tajne, gdyż właściciel identyfikowany jest nie poprzez dane personalne zawarte w dokumentach tożsamości, lecz jedynie przez podanie odpowiedniego numeru rachunku. Nazwisko klienta znane jest jedynie kilku najważniejszym przedstawicielom banku. Tego rodzaju rachunki oferują banki m.in. w Szwajcarii, Meksyku, Luksemburgu, Panamie, przepustowe mają na celu jeszcze większe utajnienie klienta niż rachunki numerowane. Klient posiada tajny rachunek numerowany, tajne hasło oraz specjalną przepustkę. Wszystkie operacje w banku może zlecić osoba, która zgłosi się osobiście i wykaże się znajomością tych trzech elementów, walutowe w rzeczywistości stanowiące grupę różnych rachunków połączonych ze sobą i figurujących pod jednym numerem, stanowiących przykrywkę dla rzeczywistych działań klienta. Może on swobodnie przemieszczać pieniądze pomiędzy rachunkami, zmieniać waluty i wykorzystywać różnice kursowe bez zmiany kont. 4. Biała, szara, czarna lista Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) OECD odnosi się do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Skupia 30 wysoko rozwiniętych i demokratycznych państw o gospodarce rynkowej, wśród których znajdują się także kraje należące do grupy G 20. Celem OECD jest wspieranie państw członkowskich w osiąganiu wysokiego, trwałego wzrostu gospodarczego, podnoszenie stopy życiowej obywateli, zwiększanie zatrudnienia, udzielanie pomocy najbiedniejszym krajom świata, stymulowanie handlu światowego 15. OECD podjęła inicjatywę na forum międzynarodowym i opublikowała w 1998 roku swój pierwszy raport pt. Szkodliwa konkurencja podatkowa. Ponadto Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy FATF stanowi podmiot międzyrządowy, którego zadaniem jest przygotowanie i wspieranie działań służących zwalczaniu procederu prania brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu. OECD wydaje kilka razy w roku listy określane jako biała, szara, czarna. Pierwsza obejmuje kraje, które w znacznym stopniu spełniają światowe standardy podatkowe, druga obejmuje kraje, które zgodziły się na to, lecz jeszcze tego nie uczyniły, a trzecia to kraje, które nie zobowiązały się do dokonania niezbędnych zmian. 14 Pranie brudnych op., cit., s L. Winter, Raje podatkowe op. cit., s. 33.

12 12 Mariola Szewczyk-Jarocka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, Tabela 1. Biała lista OECD Kraje spełniające w znacznym stopniu międzynarodowe kryteria podatkowe OECD, lista zmodyfikowana na szczycie przywódców G20 w Londynie w oparciu o trzy kryteria systemy prawne nie zostały dostosowane do światowych standardów identyfikacji beneficjentów oraz efektywnej wymiany informacji i wysokości i zasady opodatkowania Argentyna Włochy Słowacja Australia Japonia Afryka Południowa Barbados Jersey Hiszpania Chiny Korea Szwecja Niemcy Mauritius Turcja Dania Meksyk ZEA Finlandia Holandia Wielka Brytania Francja Nowa Zelandia USA Grecja Norwegia Wyspy Dziewicze St. Zjedn. Guernsey Polska Irlandia Portugalia Islandia Rosja Wyspa Man Seszele Źródło: L. Winter, Raje podatkowe, nie tylko dla bogaczy, Raport Specjalny, Fijor Publishing 2010, Warszawa 2010, s. 37. Tabela 2. Szara lista OECD Kraje, które zgodziły się na wypełnienie międzynarodowych kryteriów podatkowych, lecz jeszcze tego nie uczyniły Kraj Rok Liczba umów Andora 2009 (0) Wyspy Marshalla 2007 (1) Anguilla 2002 (0) Monako 2009 (1) Antigua 2002 (7) Montserrat 2002 (0) Barbuda & Nauru 2003 (0) Aruba 2002 (4) Holandia 2000 (7) Wyspy Bahama 2002 (1) Antyle - - Bahrain 2001 (6) Niue 2002 (0) Belize 2002 (0) Panama 2002 (0) Bermudy 2000 (3) Saint Kitts & Nevis 2002 (0) Wyspy Dziewicze Wlk. Bryt (3) Saint Lucia 2002 (0) Saint Vincent & Grenadines 2002 (0) Wyspy Kajmana 2000 (8) Wyspy Cooka 2002 (0) Samoa 2002 (0) Gibraltar 2002 (1)

13 Wyspy Kajmana jako przykład oazy podatkowej 13 San Marino 2000 (0) Grenada 2002 (1) Turks & Caicos 2002 (0) Libera 2007 (0) Vanuatu 2003 (0) Liechtenstein 2009 (1) Źródło: L. Winter, Raje podatkowe, nie tylko dla bogaczy, Raport Specjalny, Fijor Publishing 2010, Warszawa 2010, s Tabela 3. Czarna lista OECD Kraje, które dotychczas nie zaakceptowały międzynarodowych kryteriów podatkowych Kostaryka Filipiny Malezja Urugwaj Źródło: L. Winter, Raje podatkowe, nie tylko dla bogaczy, Raport Specjalny, Fijor Publishing 2010, Warszawa 2010, s Tabela 4. Inne kraje Inne Centra finansowe o specjalnym statusie Kraj Rok Liczba umów Austria 2009 (0) Gwatemala 2009 (0) Belgia 2009 (1) Luxemburg 2009 (0) Brunei 2009 (5) Singapur 2009 (0) Chile 2009 (0) Szwajcaria 2009 (0) Źródło: L. Winter, Raje podatkowe, nie tylko dla bogaczy, Raport Specjalny, Fijor Publishing 2010, Warszawa 2010, s. 39. W tabelach 1, 2, 3, 4 nie ujęto wszystkich krajów tylko wybrane. 5. Wyspy Kajmana jako przykład raju podatkowego Wyspy Kajmana są przykładem raju podatkowego. Znajdują się na szarej liście OECD. Stolicą Wysp Kajmana jest George Town. Status państwowy to terytorium zależne Wielkiej Brytanii. Głową państwa jest Królowa Elżbieta II, reprezentowana przez Gubernatora Jacka Stuarta, natomiast szefem rządu jest Kurt Tibbets. Obszar Wysp Kajmana to 262 km kw., a liczba ludności kształtuje się na poziomie Gęstość zaludnienia to 173,4 mieszkańca na km kw. Waluta jaka obowiązuje na Wyspach Kajmana to dolar kajmański (KYD) powiązany z dolarem USA. Hymn narodowy to God save the Queen oraz Beloved Isles Cayman (nieoficjalnie). Na Wyspach Kajmana posiadają swoje siedziby banki, kancelarie prawne i instytucje finansowe. Prowadzą one szereg międzynarodowych operacji.

14 14 Mariola Szewczyk-Jarocka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, Utworzenie przedsiębiorstwa offshore, aspekty prawne i podatkowe 16. Rodzaj spółki: Wolna od opodatkowania. Nazwa: Nie zezwala się na stosowanie pewnych słów, jak również słów mających związek z koroną brytyjską np. Bank, Bulding, Society, Insurance, Royal, Imperial. Nazwa spółek nierezydujących musi kończyć się słowem Limited lub Ltd. Osiągalność spółek szelfowych: Na ogół są nieosiągalne, ale ich nabywanie jest dozwolone. Czas zakładania: 5 dni (w trybie przyspieszonym 3 dni). Kapitał zakładowy: USS dla spółek rezydencyjnych i nierezydencyjnych. Akcje właścicielskie/ bez prawa głosu: Dozwolone tylko w przypadku spółek rezydencyjnych. Udziałowcy: Minimum jeden udziałowiec, brak ograniczeń. Dyrektorzy: Co najmniej jedna osoby fizyczna lub prawna dowolnej narodowości. Sekretarz: Brak ustawowego obowiązku. Zezwala się na posiadanie ich przez spółki. Brak ograniczeń co do miejsca zamieszkania. Rejestr spółki: Spółki nierezydencyjne muszą prowadzić własne rejestry członków, menedżerów, hipotek, opłat hipotecznych i gruntowych. Spółki rezydencyjce i nierezydencyjne muszą posiadać pieczęć firmową i deponować kopie dokumentów założycielskich w miejscu znajdującym się w ich zarejestrowanej siedzibie. Posiadanie adresu/ agenta rejestrowego: Obydwa rodzaje spółek muszą posiadać adres zarejestrowany na Wyspach Kajmana. Przepisy prawne: Spółki rezydencyjce i nierezydencyjne nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na Wyspach Kajmana i należy złożyć w tej sprawie oświadczenie jeszcze przed ich założeniem. Obydwa rodzaje spółek muszą przygotować sprawozdanie roczne. Istniej obowiązek prowadzenie dokładnej księgowości, jednak nie sprawdza się, czy jest on przestrzegany. Nie istnieją przepisy dotyczące publikowania zawartości ksiąg. Podawanie informacji do publicznej wiadomości: Informacje dot. adresu rejestrowego oraz kopie umowy założycielskiej i statutu muszą być dostępne dla ogółu. Zebranie zarządu/ roczne walne zebranie: Żadna ze spółek należących do powyższych kategorii nie musi zwoływać rocznych walnych zgromadzeń, jednak spółki rezydencyjce muszą zwoływać przynajmniej raz w roku zebranie zarządu na Wyspach Kajmana. Podatki i opłaty roczne: W przypadku spółek rezydencyjnych 500,00 USS rocznie, spółki nierezydenycjne płacą 427,00 USS rocznie. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania: Nie zostały dotychczas zawarte. Kontrola walutowa: Brak. 16 L. Winter, Raje podatkowe, nie tylko dla bogaczy, Raport Specjalny, Fijor Publishing 2010, Warszawa 2010, s

15 Wyspy Kajmana jako przykład oazy podatkowej 15 Zalety: Są wysoko cenione, posiadają ugruntowany system prawny pozwalający na adekwatną do potrzeb legalizację i realizację podejmowanych tam działań. Doskonale rozwinięta bankowość i system komunikacyjny. Cieszą się dużą popularnością wśród renomowanych firm handlowych, ponieważ umożliwiają szybkie regulowanie rozliczeń. Wady: W porównaniu z sąsiednimi jurysdykcjami zakładanie spółek na Wyspach Kajmana wiąże się ze stosunkowo wysokimi kosztami wynikającymi z konieczności dokładnego przestrzegania miejscowych przepisów. Koszty założenia spółki: Koszt założenia włącznie z kosztami rocznymi i domicylacji to ok euro + VAT. Otwarcie rachunku: 975 euro + VAT Barclays Bank w Londynie lub na Wyspie Man. Zakończenie W artykule poruszono niezwykle istotny problem rajów podatkowych. Raje podatkowe stwarzają korzystne warunki opodatkowania. Oazy podatkowe mogą m.in. służyć także do prania pieniędzy. Zatem są to obszary atrakcyjne dla inwestorów pochodzących z krajów, gdzie są wysokie obciążenia podatkowe, jak i dla różnych osób naruszających czy łamiących prawo. OECD wydaje kilka razy w roku listy określane jako biała, szara, czarna. Pierwsza obejmuje kraje, które w znacznym stopniu spełniają światowe standardy podatkowe, druga obejmuje kraje, które zgodziły się na to, lecz jeszcze tego nie uczyniły, a trzecia to kraje, które nie zobowiązały się do dokonania niezbędnych zmian. Wyspy Kajmana są przykładem raju podatkowego. Na Wyspach Kajmana posiadają swoje siedziby banki, kancelarie prawne i instytucje finansowe. Prowadzą one szereg międzynarodowych operacji. Celem artykułu było ukazanie jak tworzone są przedsiębiorstwa offshore na Wyspach Kajmana oraz przeanalizowanie ich aspektów prawnych i podatkowych. Bibliografia: 1. Głuchowski J., Oazy podatkowe, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa pobrano Pranie brudnych pieniędzy, pod red. naukową Jacka Grzywacza, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa Przestępczość gospodarcza z perspektywy Polski i Unii Europejskiej, red. A. Adamski, Toruń Wąsowski K., Pranie brudnych pieniędzy, NBP, Warszawa Winter L., Raje podatkowe, nie tylko dla bogaczy, Raport Specjalny, Fijor Publishing 2010, Warszawa Wójcik J. W., Kryminologiczna ocena transakcji w procesie prania pieniędzy, Twigger, Warszawa 2001.

16 16 Mariola Szewczyk-Jarocka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, CAYMAN ISLANDS AS AN EXAMPLE OF TAX HAVEN Key words: tax haven, types of tax havens, Organisation for Economic Cooperation and Development, white, grey, black list, favorable taxation Summary The author discusses the problem of tax havens which create the conditions for doing business in terms of taxation. Tax refuges are areas attractive to investors coming from countries where the tax load are high for different persons violating or breaking the law. Organisation for Economic Cooperation and Development publishes several times a year the list of countries reffered to as tax havens. This is a list of white, grey, black. The first of them includes countries which largely fulfill wordly standards of tax, the second covers the countries that have agreed to this but have not done so, and the third refers to countries that are not committed themselves to make the necessary changes. The purpose of this article is to show how offshore companies are created on Cayman Islands and to investigate their legal and tax aspects. Cayman Islands are an example of a tax haven. They are enrolled in the OECD grey list.

17 Zeszyty Naukowe PWSZ w Płocku Nauki Ekonomiczne, t. XX, Anna Nowacka Wstęp USŁUGI BANKOWOŚCI ELEKTRONICZNEJ W OPINII KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH Rozwój bankowości elektronicznej w Polsce jest niezależny od zmian sytuacji gospodarczej kraju. Dynamiczny wzrost liczby klientów korzystających z usług swojego banku drogą elektroniczną potwierdza tę tendencję (wykres 1). Pod koniec trzeciego kwartału 2013 roku dostęp do bankowości internetowej miało ponad 21,5 mln klientów indywidualnych i 1,9 mln firm 1. Wykres 1. Udział osób korzystających z bankowości elektronicznej w Polsce w latach % 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 32% 25% 27% 21% 17% 13% 9% 4% 6% Źródło: dane Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego. W latach ośmiokrotnie wzrósł w Polsce udział osób korzystających z bankowości elektronicznej. Wskazuje to na szerokie wykorzystanie technologii w bankowości i usługach płatniczych oraz ciągły ich rozwój miliona-osob-ma-dostep-do-bankowosci-internetowej, data dostępu

18 18 Anna Nowacka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, Bankowość elektroniczna w bankach spółdzielczych Banki spółdzielcze jako instytucje finansowe świadczące swoje usługi najczęściej w małych miejscowościach starają się udostępniać swoim klientom w coraz większym zakresie bankowość elektroniczną. Stało się to możliwe dzięki informatyzacji działalności banków spółdzielczych, która została częściowo wymuszona przez rosnącą konkurencję ze strony banków komercyjnych. Aby proces informatyzacji był efektywny dla banków musiały one zacząć świadczyć usługi bankowości elektronicznej. Problemem dla tych banków było jednak plasowanie tego typu produktów w całej ofercie, czy mają one być traktowane jako odrębny produkt np. kredyt lub lokata, czy zintegrowany układ kompleksowych usług finansowych, a może jako narzędzie realizacji celów handlowych 2. W każdym banku spółdzielczym problem rozwiązywany jest indywidualnie. Usługi bankowości elektronicznej mogą przynieść bankom spółdzielczym wiele korzyści, ale niosą one również szereg zagrożeń (tabela 1). Tabela 1. Analiza SWOT bankowości elektronicznej w bankach spółdzielczych Atuty Zwiększenie satysfakcji klienta Redukcja kosztów kanałów dystrybucji Ekspansja terytorialna Źródło danych do systemów CRM Szanse Przezroczystość Internetu Rozwój Internetu Wzrost liczby telefonów komórkowych Przemiany strukturalne na wsi i w małych miejscowościach Szanse Komplikujące się prawne i technologiczne wymogi prowadzenia działalności gospodarczej Słabości Utrata możliwości kontaktów klienta z bankiem Spadek lojalności (wierności klientów) Stosunkowo wysokie koszty technologiczne Wyższe koszty osobowe Zagrożenia Demokratyzacja wiedzy biznesowej Społecznie niski poziom wiedzy o usługach bankowości elektronicznej, obawy o bezpieczeństwo technologii informacyjnych, niechętne nowościom nawyki klientów i pracowników (co wywołuje trudności w adaptacji) Zagrożenia Techniczne: mała dostępność Internetu szerokopasmowego koszty profesjonalnego sprzętu i oprogramowania relatywnie wysokie koszty użytkowania Internetu Źródło: G. Kotliński, Problemy informatyzacji sektora banków spółdzielczych, [w:] A. Szelągowska (red.), Współczesna bankowość spółdzielcza, Cedewu.pl Platinium, Warszawa 2012, s Pomimo wielu słabości i zagrożeń bankowość elektroniczna jest również szansą dla banków spółdzielczych. Mieszkańcy wsi i miasteczek byli niejako zmuszeni do korzystania z tradycyjnych usług finansowych w bankach spółdzielczych. Wprowadzenie nowych technologii umożliwiło dostęp do produktów bankowych w innych instytucjach i bankach. Dlatego, aby móc konkurować z innymi i pozyskiwać nowych klientów banki spółdzielcze muszą oferować tego typu usługi. 2 G. Kotliński, Problemy informatyzacji sektora banków spółdzielczych, [w:] A. Szelągowska (red.), Współczesna bankowość spółdzielcza, Cedewu.pl Platinium, Warszawa 2012, s

19 Usługi bankowości elektronicznej w opinii klientów banków spółdzielczych Metodyka badań i charakterystyka badanej próby Źródłem danych do analizy były informacje pierwotne pochodzące z badań własnych, które przeprowadzono w okresie marzec-kwiecień 2013 roku. Badania przeprowadzono metodą kwestionariusza ankiety skierowanego do klientów banków. Kwestionariusz ten składał się z 24 pytań oraz metryczki (10 pytań). Badaniami objęto grupę 115 klientów banków spółdzielczych zlokalizowanych na terenie powiatu płockiego i płońskiego. Respondenci zostali wybrani metodą doboru wygodnego 3. O wypełnienie ankiety byli proszeni klienci, którzy wychodzili z banku i wyrażali chęć udzielenia odpowiedzi na zawarte w kwestionariuszu pytania. W badaniu wzięło udział 61 kobiet i 54 mężczyzn (tabela 2). Pod względem tej cechy struktura respondentów jest zbliżona do struktury ludności powiatu płockiego (kobiety stanowią 50,3% ogółu ludności, a mężczyźni 49,7%) i powiatu płońskiego (kobiety 50,7%, a mężczyźni 49,3%) 4. Tabela 2. Płeć respondentów Wyszczególnienie Liczba Procent Kobieta Mężczyzna Razem Źródło: opracowanie własne na podstawie badania ankietowego. Ważnym czynnikiem, który wpływa na zachowania konsumentów na rynku jest wiek. Dane tabeli 2 sugerują, że 72% badanych stanowiły osoby w wieku lat. Struktura wiekowa respondentów nie pokrywa się ze strukturą wiekową powiatów. Dużo niższy odsetek osób w wieku powyżej 46 lat może wynikać z faktu, że ta grupa rzadziej korzysta z usług bankowych lub w ogóle z nich nie korzysta. Tabela 3. Wiek respondentów Wyszczególnienie Liczba Procent lat i więcej 4 3 Razem Źródło: jak w tabeli 2. Korzystanie z usług bankowych wymaga odpowiedniego poziomu wiedzy klientów, ponieważ często są to produkty skomplikowane. Dlatego też 3 N. Hill, J. Alexander, Pomiar satysfakcji i lojalności klientów, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2003, s data dostępu r.

20 20 Anna Nowacka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, popyt na rynku bankowym może być determinowany wykształceniem konsumentów. Z tabeli 4 wynika, że zarówno osoby w wykształceniem średnim (zawodowym i ogólnokształcącym) oraz wyższym (zawodowym i magisterskim) stanowiły po 40% ogółu badanych. Tabela 4. Wykształcenie respondentów Wyszczególnienie Liczba Procent Podstawowe 8 7 Zasadnicze zawodowe Średnie zawodowe Średnie ogólnokształcące Wyższe zawodowe Wyższe magisterskie 10 9 Razem Źródło: jak w tabeli 2. W badanej próbie większość stanowiły osoby posiadające stałą pracę (46%). Niestety prawie ¼ respondentów pracowała dorywczo. Udział osób prowadzących własną działalność i studentów kształtował się na tym samym poziomie 9% ogółu. Tabela 4. Sytuacja społeczno-zawodowa respondentów Wyszczególnienie Liczba Procent Mam stałą pracę Pracuję dorywczo Jestem bezrobotna/y 8 7 Rencista (k)/emeryt(ka) 6 5 Prowadzę własną działalność 10 9 Jestem studentką/em 10 9 Razem Źródło: jak w tabeli 2. Biorąc pod uwagę przybliżony miesięczny dochód netto na osobę w gospodarstwie domowym to najliczniejszą grupę stanowili respondenci o dochodach w przedziale zł (38%). Tylko 3% osób zadeklarowało dochody powyżej 2000 zł i poniżej 200 zł. Tabela 5. Przybliżony miesięczny dochód netto na osobę w gospodarstwie domowym Wyszczególnienie Liczba Procent Do 200 zł zł zł zł zł zł i więcej 4 3 Razem Źródło: jak w tabeli 2.

21 Usługi bankowości elektronicznej w opinii klientów banków spółdzielczych Opinia klientów na temat bankowości elektronicznej w bankach spółdzielczych Wobec dokonującej się rewolucji technologicznej oddziaływującej na wszystkie dziedziny życia banki spółdzielcze musiały również dokonać zmian w swojej ofercie produktowej. Coraz większy dostęp klientów do technologii informacyjno-telekomunikacyjnych skłania ich do korzystania z usług bankowości elektronicznej. Dane Głównego Urzędu Statystycznego wskazują, że w 2013 roku: 76,1% gospodarstw domowych w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców, 69,6% gospodarstw domowych w miastach do 100 tys. mieszkańców, 65,1% gospodarstw domowych na obszarach wiejskich miało dostęp i korzystało z Internetu 5. Podczas przeprowadzonego badania ankietowego zapytano respondentów o korzystanie z usług bankowości elektronicznej (tabela 6). Tabela 6. Korzystanie z usług bankowości elektronicznej (internetowej, telefonicznej lub terminalowej) w wybranych bankach spółdzielczych powiatu płockiego i płońskiego Wyszczególnienie Liczba Procent Tak Nie Bank Spółdzielczy nie oferuje takich usług 6 6 Razem Źródło: jak w tabeli 2. Około połowy badanych (48%) korzysta z usług bankowości elektronicznej. Można przypuszczać, że tę grupę stanowią głównie ludzie młodzi. Tylko 6% respondentów odpowiedziało, że bank nie oferuje takich usług. Ogólnopolskie badania przeprowadzone przez GUS wskazują, że: 47,3% gospodarstw domowych w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców, 32,5% gospodarstw domowych w miastach do 100 tys. mieszkańców, 19,9% gospodarstw domowych na obszarach wiejskich korzystało z bankowości internetowej 6. Bankowość internetowa wydaje się dobrym rozwiązaniem dla klientów banków spółdzielczych ze względu na odległość i dostęp do placówek oraz: możliwość przeprowadzania transakcji bankowych poza czasem pracy, zmniejszenie czasochłonnych, bezpośrednich kontaktów z placówką banku 5 Wykorzystanie technologii informacyjno-telekomunikacyjnych w przedsiębiorstwach i gospodarstwach domowych w 2013 roku (online). Protokół dostępu: 5840_wykorzystanie_ict_PLK_HTML.htm, data dostępu r. 6 Tamże

22 22 Anna Nowacka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, szybszy dostęp do informacji o ofercie banku. Badani klienci wskazywali podobne zalety tej formy usług bankowych (tabela 7). Tabela 7. Powody korzystania z bankowości elektronicznej przez klientów banków spółdzielczych Wyszczególnienie Liczba Procent Możliwość wykonania operacji finansowych w domu i pracy Dostęp do rachunku 24 h na dobę Oszczędność czasu Niższe koszty rachunku Szybsza realizacja zleceń Razem Źródło: jak w tabeli 2. Największą zaletą była oszczędność czasu (27%) wskazań oraz szybsza realizacja zleceń (24%). Bankowość elektroniczna polega na dostarczaniu usług i produktów bankowych za pomocą elektronicznych kanałów dystrybucji przy użyciu różnych urządzeń elektronicznych, np. komputer, telefon, terminal. Banki spółdzielcze oferują swoim klientom następujące usługi 7 : karty płatnicze, systemy home/office banking zdalna obsługa przy wykorzystaniu specjalnej aplikacji informatycznej dostarczonej bank i zainstalowanej w zasobach komputerowych klienta; bankowość telefoniczna dostęp do operacji przez telefon stacjonarny; bankowość mobilna dostęp do operacji przy wykorzystaniu telefonu komórkowego; bankowość internetowa bazująca na zdalnej komunikacji z klientem poprzez wykorzystanie komputerów osobistych wyposażonych w przeglądarkę internetową lub dostęp do łącza internetowego. Respondenci wskazywali następujące usługi bankowości elektronicznej (tabela 8). Tabela 8. Usługi bankowości elektronicznej, z których korzystają klienci Kategoria usługi bankowości elektronicznej Liczba odpowiedzi Procent Bankowość internetowa 32 38,0 Bankowość telefoniczna 10 11,9 Karty płatnicze 35 41,7 Karty kredytowe 7 8,4 Razem ,0 Źródło: jak w tabeli 2. 7 S. Wojciechowska-Filipek, Zastosowanie technologii informacyjnej w produktach i usługach banków spółdzielczych, [w:] M. Stefański (red.), Perspektywy rozwoju bankowości spółdzielczej w Polsce, Wyd. Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej we Włocławku, Włocławek 2008, s

23 Usługi bankowości elektronicznej w opinii klientów banków spółdzielczych 23 Najpopularniejszą usługą bankowości elektronicznej okazały się karty płatnicze (41% odpowiedzi). Umożliwiają klientom łatwy i szybki dostęp do gotówki przez całą dobę bez konieczności wizyty w banku. Ponadto są również instrumentem płatniczym. Na drugim miejscu uplasowała się bankowość internetowa. Wynika to z coraz większego dostępu do Internetu mieszkańców małych miejscowości. Daje również możliwość bezgotówkowego regulowania swoich zobowiązań. Najmniejszą popularnością cieszyły się karty kredytowe (8,4% ogółu wskazań). Poproszono klientów banków spółdzielczych, którzy nie korzystają z bankowości elektronicznej o wskazanie powodów tego stanu rzeczy (tabela 9). Tabela 9. Przyczyny nie korzystania z usług bankowości elektronicznej w bankach spółdzielczych Wyszczególnienie Liczba Procent Brak potrzeby korzystania z takich usług Obawy o bezpieczeństwo Przywiązanie do bankowości tradycyjnej Wysokie koszty połączeń internetowych lub telefonicznych 1 1 Brak dostępu do Internetu 7 8 Brak wiedzy na ten temat 3 3 Razem Źródło: jak w tabeli 2. Największy odsetek stanowiły osoby, które nie czuły potrzeby korzystania z usług bankowości elektronicznej (36%). Dosyć dużo osób miało obawy o bezpieczeństwo tego typu transakcji (28%) oraz przywiązanie do bankowości tradycyjnej (24%). Natomiast brak dostępu do Internetu lub brak wiedzy na ten temat był wskazywany bardzo rzadko. Na podstawie odpowiedzi można przypuszczać, że z bankowości elektronicznej nie chcą korzystać osoby starsze, które nie wykazują zainteresowania nowoczesnymi kanałami dystrybucji usług bankowych. Podsumowanie Nowoczesne technologie informatyczne wykorzystywane przez banki spółdzielcze niewątpliwie przyczyniają się do wzrostu ich konkurencyjności na rynku. Dostęp do Internetu na terenach niskozurbanizowanych i wiejskich umożliwia klientom wybór banku i usług z jakich mogą korzystać. Dlatego też wprowadzenie tego typu usług pozwala na utrzymanie relacji z dotychczasowymi klientami i spełnienie ich oczekiwań, a być może stwarza również możliwość pozyskania nowych. Z drugiej strony badania potwierdzają, że tradycyjne kanały dystrybucji usług bankowych są wciąż popularne i potrzebne. Część klientów nie czuje potrzeby korzystania z różnych form bankowości elektronicznej. Do

24 24 Anna Nowacka / Nauki Ekonomiczne, tom XX, tego mają obawy o bezpieczeństwo tych transakcji. Należy również zauważyć, że niektóre, bardziej skomplikowane produkty będą wciąż oferowane przez banki w tradycyjny sposób np. kredyty. Bibliografia: Hill N., Alexande r J., Pomiar satysfakcji i lojalności klientów, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2003 Kornik D., Innowacyjne usługi banku, PWN, Warszawa Kotliński G., Problemy informatyzacji sektora banków spółdzielczych, [w:] A. Szelągowska (red.), Współczesna bankowość spółdzielcza, Cedewu.pl Platinium, Warszawa Wojciechowska-Filipek S., Zastosowanie technologii informacyjnej w produktach i usługach banków spółdzielczych [w:] M. Stefański (red.), Perspektywy rozwoju bankowości spółdzielczej w Polsce, Wyd. Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej we Włocławku, Włocławek miliona-osob-ma-dostep-do-bankowosci-internetowej ELECTRONIC BANKING SERVICES IN THE OPINION OF COOPERATIVE BANKS' CUSTOMERS Key words: cooperative banks, customers, cooperative banking, banking services Summary Electronic banking contributed to changes in the form and scope of rendered banking services. This is not only an alternative possibility of offering this type of service but also the very necessity which arises from the realities of competition. This substrates of both marketing /customers are awaiting such services/ as well as economic bank not employingeconomic channels would be in a worse cost situation than the cost competition. The aim of this paper is to present the opinion of cooperative banks' customers on electronic banking services.

25 Zeszyty Naukowe PWSZ w Płocku Nauki Ekonomiczne, t. XX, Eliza Bandera Wstęp RYNEK POZYSKIWANIA FUNDUSZY PRIVATE EQUITY W POLSCE I EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Polska jako kraj Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) posiada jeden z najlepiej rozwiniętych rynków finansowych. Pomimo krótkiego czasu dzielącego nas od transformacji ustrojowej mamy dobrze funkcjonujące banki, firmy ubezpieczeniowe czy giełdę. Jest jednak przed nami jeszcze daleka droga, abyśmy mogli porównywać się z krajami Europy zachodniej. Nadal brakuje w Polsce między innymi dużych inwestycji rozwijających i napędzających gospodarkę. Dlatego właśnie warto przyjrzeć się inwestycjom private equity/venture capital. Dzięki ich różnorodności możliwe jest wsparcie zarówno dla nowej firmy, jak też inwestycja w dojrzałe przedsiębiorstwo, firmę z problemami i znakomicie funkcjonującą. Doświadczenia z rynków Stanów Zjednoczonych i Europy wyraźnie pokazują, iż inwestycje w kapitał podwyższonego ryzyka przynoszą ponadprzeciętne zyski dla inwestorów i szybki rozwój dla zasilanego przedsiębiorstwa. Wydaje się, że obawy związane z tego rodzaju inwestycjami często związane są po prostu z brakiem podstawowej wiedzy na ich temat. Stąd też ten artykuł pokazuje zarówno ramy historyczne private equity/venture capital, omawia podstawowe pojęcia oraz przedstawia ekspansję tego rodzaju inwestycji w Europie, krajach CEE oraz w Polsce. 1. Początki inwestycji private equity/venture capital Początki działalności typu private equity/venture capital datuje się na lata siedemdziesiąte, kiedy w Stanach Zjednoczonych powstały pierwsze firmy specjalizujące się w zarządzaniu środkami zbieranymi od inwestorów z przeznaczeniem na inwestycje w spółki niepubliczne. W Europie rynek PE zaczął rozwijać się dopiero w latach osiemdziesiątych, a jego prekursorami była Wielka Brytania i Holandia. Wzrost ilości transakcji przyspieszyły liczne programy prywatyzacji w Europie Zachodniej. Oprócz popytu na inwestorów dla prywatyzowanych przedsiębiorstw potrzebowano również inwestorów dla firm pobocznych, które zostały oddzielone w procesie restrukturyzacji. Wymusiło to zmiany prawne i fiskalne zachęcające do inwestycji na terenie danego kraju.

26 26 Eliza Bandera / Nauki Ekonomiczne, tom XX, Początkowo inwestycje w perspektywiczne przedsiębiorstwa były domeną bogatych rodzin. Przeważały inwestycje w małe, dynamiczne spółki we wczesnej fazie rozwoju venture capital, eary stage. W miarę rozwoju zaczęły jednak powstawać wyspecjalizowane firmy zarządzające coraz większymi funduszami, w których kapitał pochodził przede wszystkim od instytucji finansowych. Wzrost gospodarczy oraz coraz łatwiejszy dostęp do kapitału spowodował coraz większe zainteresowanie transakcjami wykupu lewarowanego, czy menedżerskiego. W miarę dalszego rozwoju rynku następowało przesunięcie zainteresowania inwestorów na inwestycje PE. Dla podmiotów, których portfel inwestycyjny jest z założenia długoterminowy, PE stwarza możliwość alokacji proponując atrakcyjną klasę aktywów. Dlatego też w Stanach Zjednoczonych, jak też Europie kapitał od funduszy emerytalnych, firm ubezpieczeniowych i banków stanowi około 60%. W Polsce branża PE notuje swoje początki w latach dziewięćdziesiątych. Ważną rolę w jego rozwoju odegrali inwestorzy w wielu funduszach aktywnych w Polsce i w regionie: Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) oraz International Finance Corporation (IFC). Znane firmy, w których rozwój zaangażowane zostały środki private equity w Polsce to m.in. Aster City Cable, Bankier.pl, Beverly Hills Video, Euronet, Polar, Radio Zet, Star Foods, WSiP, czy Zelmer. 2. Istota kapitału podwyższonego ryzyka W literaturze istnieje wiele definicji kapitału podwyższonego ryzyka. Ewoluują one w związku z szybkim rozwojem tego sektora. W swojej książce na temat kapitału podwyższonego ryzyka Michał Wrzesiński podaje trzy definicje dopasowane, jego zdaniem, do warunków polskich 1 : 1. Europejskie Stowarzyszenie Inwestorów opisuje kapitału podwyższonego ryzyka jako kapitał średnio- i długoterminowy, inwestowany w papiery wartościowe o charakterze udziałowym bądź właścicielskim przedsiębiorstw nienotowanych na giełdzie papierów wartościowych, z zamiarem ich późniejszej odsprzedaży w celu wycofania zainwestowanego kapitału i realizacji zysków, których podstawowym źródłem jest przyrost wartości akcji przedsiębiorstwa J. Węcławski z kolei stwierdza, że venture capital można zdefiniować jako kapitał własny wnoszony na ograniczony okres przez inwestorów zewnętrznych do małych i średnich przedsiębiorstw dysponujących innowacyjnym produktem, metodą produkcji bądź usługą, które nie zostały jeszcze zweryfikowane przez rynek, a więc stwarzają wysokie ryzyko niepowodzenia inwestycji 3. 1 M. Wrzesiński Kapitał podwyższonego ryzyka, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa, 2006, s Definicja european venture capital association na podstawie 3 J. Węcławski Venture Capital. Nowy instrument finansowania przedsiębiorstw, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 1997, s. 14

27 Rynek pozyskiwania funduszy private equity w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej Ostatnia definicja wybrana przez M. Wrzesińskiego została stworzona przez czołowego europejskiego teoretyka przedmiotu, brytyjskiego naukowca M. Wrighta. Definiuje on kapitał podwyższonego ryzyka jako długoterminowe zaangażowanie kapitałowe profesjonalnych inwestorów w nienotowane publicznie akcje nowo powstałych przedsiębiorstw w celu uzyskania wysokiego zwrotu z poczynionych inwestycji, przede wszystkim za sprawą zysku kapitałowego (rozumianego jako różnica między ceną nabycia i sprzedaży akcji) 4. Niezależnie od próby zdefiniowania kapitału podwyższonego ryzyka przez ostatnie 30 lat ta forma finansowania budzi szczególne emocje. Wykup spółek odbywa się poprzez fundusze wykupowe (buy out funds), które zaliczane są do kategorii kapitału prywatnego (private equity). Działają one jako reprezentacja prywatnych inwestorów finansowych aktywnie uczestniczących w ich działaniach. Kontrowersyjny jest dla wielu fakt lepszego działania firm zarządzanych przez takie fundusze, niż przez osoby z branży. Jednak fala wykupów rozpoczęta w latach 80- tych ubiegłego stulecia udowadnia jak wielki potencjał drzemie w tym rodzaju finansowania. Na podstawie różnych definicji kapitału podwyższonego ryzyka można wyróżnić kilka podstawowych cech charakterystycznych dla tego rodzaju inwestycji, obejmujących zarówno Venture Capital, jak i Private Equity 5 : 1. Instrumenty finansowe inwestycje zwiększają zwykle kapitał udziałowy lub założycielski, w zamian wnoszący kapitał nabywa określone prawa wynikające z posiadania akcji bądź udziałów przedsiębiorstw; 2. Rodzaj przedsiębiorstw typowo środki są angażowane w przedsiębiorstwa nienotowane na rynku publicznym, fundusze zainteresowane są zwykle małymi i średnimi przedsiębiorstwami. Do finansowania podwyższonego ryzyka zalicza się również środki finansowe używane do finansowania wykupów menedżerskich i wykupów lewarowanych spółek notowanych publicznie. Należy przy tym podkreślić, że intencją inwestorów w tym przypadku jest wycofanie przejętych firm z obrotu publicznego (ang. going private transactions). Do inwestycji transakcji wysokiego ryzyka nie zalicza się natomiast średnio- i długoterminowych inwestycji o charakterze portfelowym, tj. w pakiety akcji niedające znaczącego wpływu na działalność firmy. ; 3. Ryzyko do aspektu podwyższonego ryzyka tego rodzaju inwestycji należy podejść wielowymiarowo. Z jednej strony zagrożenie 4 M. Wright, R. Ken, Venture capital and private equity: a review and synthesis, Journal of Business Finance and Accounting June July 1998, No. 25(5), 6 s M. Wrzesiński Kapitał podwyższonego ryzyka, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa, 2006, s. 21

28 28 Eliza Bandera / Nauki Ekonomiczne, tom XX, wynika z możliwości niepowodzenia przedsięwzięcia i brak płynności aktywów. Ważne jest jednak również ryzyko związane z inwestycją w przedsiębiorstwo w fazie restrukturyzacji, gdzie zagrożenie niepowodzenia jest wyższe od przeciętnej w gospodarce; 4. Realizacja zysku jest możliwa dzięki różnicy w cenie nabycia i sprzedaży akcji; 5. Horyzont inwestycyjny inwestycja funduszu z założenia jest czasowa, zwykle okres ten waha się pomiędzy 2 a 5 latami; 6. Forma inwestowania kapitał venture capital jest zarządzany przez profesjonalnych pośredników finansowych fundusze venture capital, które zajmują się analizowaniem i strukturyzowaniem transakcji, jak też monitorowaniem i nadzorem właścicielskim przedsiębiorstw portfelowych; 7. Znaczący pakiet akcji lub udziałów inwestycje venture capital dochodzą do skutku zwykle przy możliwym zakupie większościowego pakietu lub przynajmniej pakietu blokującego; 8. Wymagana stopa zwrotu rekompensatą za podejmowanie wysokiego ryzyka powinna być wysoka stopa zwrotu; Po analizie różnych rodzajów inwestycji kapitałowych o charakterze podwyższonego ryzyka J. Węcławski podaje ostateczną definicję: Kapitał podwyższonego ryzyka to typowo średnio- lub długoterminowe zaangażowanie kapitału zarządzającego przez profesjonalnych pośredników finansowych przede wszystkim w znaczne pakiety akcji, bądź pakiety udziałów przedsiębiorstw nienotowanych publicznie, znajdujących się w procesie radykalnych zmian, w celu uzyskania ponadprzeciętnej stopy zwrotu, przede wszystkim za sprawą realizacji zysku kapitałowego Rodzaje inwestowania w spółki portfelowe w zależności od stopnia ich rozwoju Problematyka zdefiniowania kapitału wysokiego ryzyka jaką omówiono powyżej, wiąże się również z szerokim spektrum inwestycji jaki może obejmować. Ze względu na różne etapy finansowania rozwoju przedsiębiorstwa poprzez kapitał private equity można wyszczególnić poniższe rodzaje inwestycji 7 : 1. Finansowanie kapitałem wysokiego ryzyka (ang. venture capital deals) a. Zasiew (ang. Seed) Finansowanie wstępnych, potencjalnie zyskownych pomysłów, jeszcze przed założeniem przedsiębiorstwa. Zapewnienie środków na badania, ocenę i rozwój. 6 M. Wrzesiński Kapitał podwyższonego ryzyka, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa, 2006, s Opracowanie na podstawie 2012 Pan-European Private Equity and Venture Capital Activity, oraz

Czarno-białe raje podatkowe

Czarno-białe raje podatkowe Czarno-białe raje podatkowe Autor: Barbara Piątyszek/ KNRK Hossa ProCapital 4.7.29. Niskie lub zerowe stawki podatkowe, pozwalające w legalny sposób uwolnić się od fiskalnego obciążenia, brak ograniczeń

Bardziej szczegółowo

Ceny transferowe Adw. Marcin Górski. Część I

Ceny transferowe Adw. Marcin Górski. Część I Ceny transferowe Adw. Marcin Górski Część I Źródła prawa Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 74, poz. 39, ze zm. dalej zwana: UoPDOP), Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Truphone World. Plany taryfowe Truphone World

Truphone World. Plany taryfowe Truphone World Plany taryfowe Nowa definicja telefonii komórkowej Nasza opatentowana globalna sieć zapewnia wyjątkowy komfort korzystania z usług mobilnych na całym świecie. Oznacza to większą prędkość przesyłania danych,

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

dr Paulina Pilch, radca prawny, doradca podatkowy. Wspólniczka kancelarii prawnej PWLegal,

dr Paulina Pilch, radca prawny, doradca podatkowy. Wspólniczka kancelarii prawnej PWLegal, dr Paulina Pilch, radca prawny, doradca podatkowy. Wspólniczka kancelarii prawnej PWLegal, 1 TAX AVOIDANCE obejście prawa podatkowego zgodne z prawem, np. Wypłacanie dywidendy do spółki cypryjskiej 0%

Bardziej szczegółowo

Nowe konstrukcje minimalizujące skutki ustawy o CFC. Autor: Marcin Ługowski

Nowe konstrukcje minimalizujące skutki ustawy o CFC. Autor: Marcin Ługowski Nowe konstrukcje minimalizujące skutki ustawy o CFC Autor: Marcin Ługowski 05/12/2014 Rozwiązania CFC na Świecie Pierwszy raz wprowadzona już w 1962r. w USA Tendencja do wprowadzania regulacji regulacji

Bardziej szczegółowo

Wykład 10. Warszawa, 12 grudnia 2014 r.

Wykład 10. Warszawa, 12 grudnia 2014 r. Perspektywa międzynarodowa struktury holdingowe i finansowe vs tzw. raje podatkowe. Przegląd podstawowych zasad podatkowych w wybranych krajach (Luksemburg, Holandia, Cypr) Wykład 10 Warszawa, 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Oferta Firma Truphone Zone

Oferta Firma Truphone Zone Oferta Oferta Firma Zone Proste plany taryfowe Dzięki planom taryfowym Zone połączenie lokalne to dla Ciebie również połączenie z jednym z krajów w Zone: Wielką Brytanią, Niemcami, Holandią, Stanami Zjednoczonymi,

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Elżbieta Ostrowska Uniwersytet Wrocławski Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Napływ kapitału zagranicznego regulowany jest w każdym kraju goszczącym przez pakiet aktów prawnych dotyczących różnych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIE PRAWNE ALIOR BANKU Z MERITUM BANKIEM

POŁĄCZENIE PRAWNE ALIOR BANKU Z MERITUM BANKIEM POŁĄCZENIE PRAWNE ALIOR BANKU Z MERITUM BANKIEM Lipiec 2015-0 - INFORMACJE DOTYCZĄCE FUZJI 30 czerwca 2015 r. nastąpiło prawne połączenie Meritum Banku z Alior Bankiem Połączony bank działa pod nazwą prawną

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr Rok III / semestr VI Specjalność Bez specjalności Kod

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

International Tax Services. Regulacje CFC. Kogo obejmą nowe przepisy. 18 marca 2014

International Tax Services. Regulacje CFC. Kogo obejmą nowe przepisy. 18 marca 2014 International Tax Services Regulacje CFC Kogo obejmą nowe przepisy i jakie będą miały skutki? 18 marca 2014 Czym są regulacje CFC? CFC (ang. Controlled Foreign Corporations) zagraniczne spółki kontrolowane.

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa wrzesień 2012 r. Co ma potencjał zysku? wrzesień 2012 2 Sztandarowy subfundusz dla klientów banków spółdzielczych: UniStabilny

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13 Spis treści Wstęp......................................... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE..... 13 Rozdział 1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego.............................

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUGI TELEFONICZNEJ MULTIMEDIA POLSKA S.A. - WYCIĄG. CZĘŚĆ I - opłaty dla linii analogowych

CENNIK USŁUGI TELEFONICZNEJ MULTIMEDIA POLSKA S.A. - WYCIĄG. CZĘŚĆ I - opłaty dla linii analogowych CENNIK USŁUGI TELEFONICZNEJ MULTIMEDIA POLSKA S.A. - WYCIĄG CZĘŚĆ I - opłaty dla linii analogowych I. Opłata za uzyskanie dostępu do sieci telekomunikacyjnej 4 Aktywacja linii telefonicznej dla posiadaczy

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Józef Wyciślok. Przedsiębiorstwa powiązane Przerzucanie dochodów

Józef Wyciślok. Przedsiębiorstwa powiązane Przerzucanie dochodów Józef Wyciślok Przedsiębiorstwa powiązane Przerzucanie dochodów 2. wydanie Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2010 110 Spis treści Wprowadzenie Wykaz aktów prawnych Wykaz skrótów Bibliografia XI XV XIX XXIII

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Samodzielność w ramach

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Niepubliczny rynek kapitałowy w Polsce, a wpływ projektu ustawy o podatku dochodowym na działalność funduszy VC

Niepubliczny rynek kapitałowy w Polsce, a wpływ projektu ustawy o podatku dochodowym na działalność funduszy VC Niepubliczny rynek kapitałowy w Polsce, a wpływ projektu ustawy o podatku dochodowym na działalność funduszy VC Barbara Nowakowska PSIK Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Seminarium Rozwój

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE ADAM GOLICKI SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE Praca magisterska napisana w Katedrze Bankowości Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie pod kierunkiem naukowym dr. Emila Ślązaka Copyright

Bardziej szczegółowo

KONWERSATORIUM RAJE PODATKOWE

KONWERSATORIUM RAJE PODATKOWE KONWERSATORIUM RAJE PODATKOWE dr Robert Guzik GRUPA czwartek :5-5:5 (0XII) GRUPA czwartek 7:5-9:5 (0XII) GRUPA czwartek :5-5:5 (7XII) GRUPA czwartek 7:5-9:5 (7XII) Spis treści: A. Specyfikacja prezentacji

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a Warszawa, 2011.07.08 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a W 2010 r. badaniem objęto 59 firm pośrednictwa kredytowego. Wśród nich przeważały spółki kapitałowe (20 spółek akcyjnych

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO ., dnia... PEŁNOMOCNICTWO Działając w imieniu...... (nazwa Klienta), zarejestrowanego w... (kraj siedziby), pod numerem....... (numer w rejestrze), adres siedziby....., adres do korespondencji, numer identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

Koszty prowadzenia działalności w rajach podatkowych

Koszty prowadzenia działalności w rajach podatkowych ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 864 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 76, t. 1 (2015) DOI: 10.18276/frfu.2015.76/1-22 s. 257 264 Koszty prowadzenia działalności w rajach podatkowych

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie.

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Oferta dla rolników O BANKU Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Działa w Polsce od ponad 80 lat

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Szczecin, 21 maja 2012 r. Wstęp bezpłatny! Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank Polski Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa październik 2012 r. Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy październik 2012 2 Kategorie aktywów cieszące się

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Rynkowy system finansowy Marian Górski

Rynkowy system finansowy Marian Górski Rynkowy system finansowy Marian Górski Podręcznik obejmuje całościową analizę rynkowego systemu finansowego, który wraz z sektorem finansów publicznych tworzy system finansowy gospodarki. Autor podzielił

Bardziej szczegółowo

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015

Edycja 8 Ankieta wskaźnikowa 2015 P1. Proszę zaznaczyć poniżej, jaka jest forma prawna Państwa firmy? 1. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą 2. Spółka jawna 3. Spółka partnerska 4. Spółka komandytowa 5. Spółka komandytowo-akcyjna

Bardziej szczegółowo

Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013

Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013 Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013 Joanna Dąbrowska Chorzów, 7 kwietnia 2011 r. Strumienie finansowania MŚP 2007-2013 Krajowe programy operacyjne np. PO IG, PO IiŚ,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III / IV Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Mezzanine Finance jako źródło finansowania innowacji

Mezzanine Finance jako źródło finansowania innowacji Mezzanine Finance jako źródło finansowania innowacji Mezzanine Finance - historia Mezzanine powstał w latach 70 w USA bazując na rozwoju rynku poŝyczek udzielanych przez firmy ubezpieczeniowe i kasy oszczędnościowe;

Bardziej szczegółowo

przedsiębiorcy Lp. Pełna nazwa (firma) Adres lub siedziba % wartości udziałów 0 1 2 3

przedsiębiorcy Lp. Pełna nazwa (firma) Adres lub siedziba % wartości udziałów 0 1 2 3 FORMULARZ SPRAWOZDAWCZY PRZEDSIĘBIORCY KORZYSTAJĄCEGO Z POMOCY PUBLICZNEJ W SEKTORZE WŁÓKIEN SYNTETYCZNYCH W ROKU.... Pełna nazwa (firma) przedsiębiorcy. Adres lub siedziba przedsiębiorcy województwo gmina

Bardziej szczegółowo

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW Polska Czechy Wlk. Brytania Austria Islandia Hiszpania Portugalia Lichtenstein Grecja Szwajcaria Niemcy Dania Francja Włochy Norwegia Belgia Malta Holandia Irlandia Finlandia

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość

Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość Studia I stopnia (licencjackie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Finanse i rachunkowość Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2015/2016 Wybór promotorów

Bardziej szczegółowo

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego.

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. dr Agnieszka Tułodziecka Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego Historyczne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

CENNIK STANDARDOWY USŁUGI MOBILNEGO DOSTĘPU DO INTERNETU FreshNet Mobile

CENNIK STANDARDOWY USŁUGI MOBILNEGO DOSTĘPU DO INTERNETU FreshNet Mobile CENNIK STANDARDOWY USŁUGI MOBILNEGO DOSTĘPU DO INTERNETU FreshNet Mobile Obowiązuje od 01.07.2014 r. Informacje o usłudze 1. Usługa FreshNet Mobile to usługa bezprzewodowego dostępu do sieci Internet.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie bankowości internetowej w zarządzaniu finansami przedsiębiorstw

Wykorzystanie bankowości internetowej w zarządzaniu finansami przedsiębiorstw dr Beata Świecka Wykorzystanie bankowości internetowej w zarządzaniu finansami przedsiębiorstw Bankowość (BI) skierowana jest głównie do klientów indywidualnych oraz małych i średnich podmiotów gospodarczych.

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Warszawa, 08.03.2012 r. 1 Sektor bankowy w

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

cena brutto Opłata za aktywację usługi 250,00 zł 57,50 zł 307,50 zł

cena brutto Opłata za aktywację usługi 250,00 zł 57,50 zł 307,50 zł CENNIK POSTPAID W SIECI LARK MOBILE Obowiązuje od 01.07.2013 r. Informacje o usłudze 1. Usługa Lark Mobile to usługa bezprzewodowego dostępu do sieci Internet. 2. Usługa świadczona jest przez Operatora

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Obligatariusze Banku Spółdzielczego w Płońsku

Szanowni Państwo, Obligatariusze Banku Spółdzielczego w Płońsku Zarząd Banku Spółdzielczego w Płońsku: Teresa Kudlicka - Prezes Zarządu Dariusz Konofalski - Wiceprezes Zarządu Barbara Szczypińska - Wiceprezes Zarządu Alicja Plewińska - Członek Zarządu Szanowni Państwo,

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu podatkowego

Elementy systemu podatkowego Elementy systemu podatkowego I. ogólne prawo podatkowe 1. zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 1 2. kontrola skarbowa -ustawa z dnia 28 września

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

KATEGORYZACJA KLIENTÓW

KATEGORYZACJA KLIENTÓW KATEGORYZACJA KLIENTÓW KATEGORYZACJA KLIENTÓW Spółka IronFX Financial Services Limited (zwana dalej "Spółką"), której siedziba znajduje się na 17, Gr. Xenopoulou, 3106 Limassol, Cypr, jest autoryzowana

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Pieniądz i polityka pieniężna. Działalność bankowa i polski system bankowy

Spis treści. Pieniądz i polityka pieniężna. Działalność bankowa i polski system bankowy Spis treści Pieniądz i polityka pieniężna 1. Istota pieniądza... 15 2. Funkcje pieniądza... 15 3. Współczesne formy pieniądza... 17 4. Istota i cele polityki pieniężnej państwa... 19 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Konsultacje prowadzone przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Rynku Wewnętrznego i Usług Uwaga wstępna:

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Bankowa jakość obsługi sektora MSP. Badania benchmarkingowe w ramach IX edycji konkursu Bank Przyjazny dla Przedsiębiorców.

Bankowa jakość obsługi sektora MSP. Badania benchmarkingowe w ramach IX edycji konkursu Bank Przyjazny dla Przedsiębiorców. Bankowa jakość obsługi sektora MSP. Badania benchmarkingowe w ramach IX edycji konkursu Bank Przyjazny dla. Ewa Jakubowska-Krajewska, Członek Zarządu Polsko-Amerykańskiej Fundacji Doradztwa dla Małych

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE realizowane przez Bank Pekao SA Katowice, 16 maja 2014 Dużo większa rola

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Statystyka funduszy inwestycyjnych

Statystyka funduszy inwestycyjnych Statystyka funduszy inwestycyjnych Statystyka funduszy inwestycyjnych Narodowy Bank Polski prezentuje dane pochodzące od funduszy inwestycyjnych określonych w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r.

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4 KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie zakresu tematycznego

Bardziej szczegółowo