Etniczna charakterystyka tytułów utworów muzycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Etniczna charakterystyka tytułów utworów muzycznych"

Transkrypt

1 169 JOANNA SOBCZYKOWA Etniczna charakterystyka tytułów utworów muzycznych Niniejszy artykuł sygnalizuje pewien problem badawczy związany z tytułami utworów muzycznych 1. Problematyka pokrewna, tytułów utworów literackich, jawi się jako zagadnienie opracowywane głównie przez literaturoznawców. Zwraca się w ogóle uwagę na zainteresowanie metatekstowymi elementami tekstu literackiego, jakimi są nazwy autora, tytuły, motta, przedmowy, posłowia, epilogi, objaśnienia, komentarze, dedykacje i pseudonimy 2 Tytułami utworów muzycznych zajmuje się w swoim interesującym szkicu M. Głowiński, analizując dwa sposoby wychodzenia poza tworzywo, za jakie uważa tytuł i cytat (w aspekcie związków muzyki i literatury) 3. Problem etnicznej charakterystyki tytułów utworów muzycznych wiąże się z zagadnieniem wyrazów obcych, które ma w językoznawstwie bogatą literaturę 4. Nie jest moim zamiarem rozwiązywanie trudno rozstrzygalnej kwestii granicy między tym, co obce, a co rodzime w słownictwie. Podaje się wprawdzie szereg cech formalnych (słowotwórczych, fleksyjnych, morfologicznych, fonologicznych) obcych słownictwu rodzimemu, które można zatem uważać za wyznaczniki obcości 5, nie zawsze jednak jest to wystarczające w odniesieniu do materiału, zwłaszcza że w wypadku tytułów utworów muzycznych w grę wchodzi jeszcze płaszczyzna terminologiczna. Materiał tytułów niniejszego artykułu (są to utwory muzyki symfonicznej) pochodzi z Przewodnika koncertowego T. Chylińskiej, S. Haraschina i B. Schäffera 6. Przez charakterystykę etniczną rozumiem określenie, w jakim etnosie (z gr. ethnos plemię, lud ) podawany jest tytuł utworu (staram się unikać terminu język jako zbyt wieloznacznego). Terminem etnos określam cechę (jakość), którą można przypisać zarówno językowi, członkowi grupy etnicznej, jak i wytworowi kultury. Znaczenie tego terminu mieści się więc w kategorii odprzymiotnikowych nazw cech typu polskość, niemieckość itd. Tytuł utworu traktuję jako komunikat w kodzie językowym, w przeciwieństwie do kodu muzycznego lub muzyczno-językowego utworu muzycznego. Nadawcą jego jest najczęściej kompozytor utworu, często jednak tzw. współcześni czy potomni 7. Etnos kodu (Et), w jakim formułowany jest tytuł, nie musi więc być identyczny z etnosem

2 170 kompozytora utworu. Z pobieżnego nawet przeglądu materiału wynika też, że często jest różny od etnosu odbiorcy(eo). Tytuły bywają tłumaczone lub nie, z pozostawieniem wersji oryginalnej bądź pominięciem jej. Nierzadko tytuły nawet w brzmieniu oryginalnym mają inną charakterystykę etniczną niż ich autorzy. Dotyczy to także tytułów polskich utworów, sformułowanych przez polskich kompozytorów w języku obcym (etnos kodu językowego jest inny niż etnos nadawcy i etnos odbiorcy, przy czym etnos nadawcy i odbiorcy są tożsame). Interesuje mnie taka sytuacja nadawczo-odbiorcza, w której odbiorca jest określony etnicznie: jest nim Polak (ktoś należący do polskiej społeczności językowej i kulturowej), potencjalny czytelnik Przewodnika koncertowego, czyli słuchacz koncertów symfonicznych. Jeśli wziąć pod uwagę całą nazwę utworu muzycznego ( z wbudowanym tytułem ), to widać, że często poszczególne jej segmenty różnią się swoim etnosem (wydaje się, że jest to specyfika nazewnictwa tytułów muzycznych), np.: Nel fuggir del tempo na 3 głosy wokalne i orkiestrę G. Arrigo, Quattro movimenti na fortepian i orkiestrę B. Schäffera, czy Symfonia wiosenna (Spring Symphony) op. 44 B. Brittena. Zagadnienie etniki tytułu prowadzi ku problematyce różnorakich związków języka z kulturą. W niniejszym szkicu pragnę przedstawić propozycję opisu sytuacji etnolingwistycznych, jakie się zarysowują w przebadanym materiale tytułów utworów muzycznych. Poszczególne sytuacje uogólniam, grupując je według tego, jaki jest etnos kodu tytułu (w jakim języku jest podany tytuł polskiemu odbiorcy). Zamieszczam też schematyczne określenie danej sytuacji, stosując symbole: En etnos nadawcy, Et etnos kodu tytułu, Eo etnos odbiorcy, = wyrażenie jest tożsamy z, nie jest tożsamy z. Przykłady tytułów podaję w wyborze. Przez etnos nadawcy rozumiem określenie etniczne języka autora tytułu, o czym informuję skrótowo w nawiasie po nazwisku kompozytora. Ze względu tedy na etnos kodu tytułu w relacji do nadawcy i odbiorcy komunikatu, jakim jest tytuł, można wyróżnić następujące układy elementów komunikacji (zasadniczo nie biorę pod uwagę dodatkowych segmentów nazwy indywidualizujących utwór, jak np. określenie aparatu wykonawczego; jest ono zawsze tłumaczone lub stanowi jedno etnicznie wyrażenie łącznie z tytułem): I Tytuł polski 1 tytuł polski polskiego kompozytora (etnos kodu tytułu, etnos nadawcy i etnos odbiorcy są tożsame) Et = En = Eo Przykłady: K. Kurpiński: uwertura do opery Jadwiga, królowa Polski ; Z. Noskowski: III Symfonia F-dur Od wiosny do wiosny ; K. Szymanowski: Litania do Marii Panny, dwa fragmenty na sopran, chór żeński i orkiestrę do słów Jerzego Liberta op. 59; 2 tytuł obcy w tłumaczeniu polskim bez wersji oryginalnej Et En i Et Eo, En Eo (etnos kodu jest tożsamy z etnosem odbiorcy, ale tu jest to wynikiem transpozycji jednego kodu językowego na inny; etnos kodu tytułu transponowanego nie jest więc już tożsamy z etnosem nadawcy) Przykłady: A. Corelli (wł): Concerto grosso g-moll Boże Narodzenie op. 6 nr 8; W. A. Mozart (niem.): Koncert fortepianowy D-dur KV 537 Koronacyjny ; D. Szostakowicz (ros.): II Symfonia H-dur Październikowi ; II Tytuł obcy bez tłumaczenia

3 171 1 tytuł nie obcy nadawcy, obcy odbiorcy (etnos kodu tytułu jest tożsamy z etnosem nadawcy, etnos nadawcy nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et = En, En Eo Przykłady: C. Cardew (ang.) Third Orchestral Pice; G. Klebe (niem.): Zwitschermaschine; N. Osborne (ang): The Sickle, kantata na sopran solo i orkiestrę; 2 tytuł obcy nadawcy i obcy odbiorcy (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy z etnosem nadawcy i nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy; etnos nadawcy nie jest też tożsamy z etnosem odbiorcy) Et En, Et Eo, En Εo Czy tu też widzieć transpozycję, jest problematyczne. Byłoby to, inna niż w punkcie I.2., transpozycja etnosu dokonywana na poziomie nadawcy (przez nadawcę autora). Przykłady: J. Cage (ang.): Atlas eclipticalis na wielką orkiestrę; T. Mayuzumi (jap.): Essay; D. Terzakis (gr.): Transcriptions télégraphiques; 3. tytuł obcy nadawcy i obcy odbiorcy (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy ani z etnosem nadawcy, ani z etnosem odbiorcy, lecz etnos nadawcy jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et En, Et Eo, En = Eo Przykłady (są obcymi tytułami polskich autorów): A. Bloch: Dialoghi per violino ed orchestra; W. Lutosławski: Paroles tissées na tenor i orkiestrę kameralną; B. Schäffer: Musik for M I na wibrafon, zespół jazzowy i orkiestrę; III Tytuł obco-polski 1 tytuł nie obcy nadawcy, obcy zaś odbiorcy, wraz z jego polskim odpowiednikiem w tłumaczeniu (etnos kodu tytułu jest tożsamy z etnosem nadawcy i nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy, etnos nadawcy nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et = En, Et Eo, En Eo Przykłady: W. Fortner (niem.): Parergon do Impromptus. Preludium-Elegia dla księcia Maxa Egona zu Fürstenberg (Parergon zu Impromptus. Preludie-Elegie fur Prinz Max Egon zu Fürstenberg, 1959); J. Haydn (fr. 8 ): Symfonia C-dur nr 82 L ours (Niedźwiedź); W. A. Mozart (niem.): Symfonia C-dur Jowiszowa KV 551 (Jupiter-Symphonie); 2 tytuł obcy nadawcy i odbiorcy, wraz z jego polskim odpowiednikiem w tłumaczeniu (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy z etnosem nadawcy, ani z etnosem odbiorcy, etnos nadawcy nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et Εn, Et Εo, En Εo Przykłady: B. Britten (ang.): Les Illuminations (Natchnienia) op. 18 na głos wysoki i orkiestrę smyczkową; M. Stibilj (słoweń.): Indian Summer (Babie lato) na orkiestrę; I. Strawiński (ros.): Muzyka baletowa Święto wiosny (Le Sacre du Printempos) z punktu widzenia pierwotnego odbiorcy tego tytułu (Francuzów), byłaby to sytuacja, gdzie Et Εn, Et = Eo i En Εo; 3 tytuł obcy nadawcy i odbiorcy wraz z jego polskim odpowiednikiem w tłumaczeniu (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy z etnosem nadawcy ani z etnosem odbiorcy; etnos nadawcy jest jednak tożsamy z etnosem odbiorcy) Et Εn, Et Εo, En = Eo Przykłady (podobne jak w punkcie II.3. są obcymi tytułami polskich autorów-kompozytorów): W. Lutosławski: Trzy poematy H. Michaux (Trois Poems d Henri Michaux) na chór i orkiestrę; S. Moniuszko: Bajka, Conte d hiver (Opowieść zimowa). Wobec tak zróżnicowanych sytuacji etniki kodu językowego (kodu tytułów) utworów

4 172 muzycznych, rodzi się pytanie o przyczyny takiego stanu rzeczy, jaki ilustruje materiał Przewodnika koncertowego (w praktyce można się spotkać z innymi wariantami nazw). Problem ten wymaga dokładniejszych i bardziej gruntownych badań. Pragnę jedynie zasygnalizować niektóre łączące się z nim zagadnienia. Ciekawym zagadnieniem jest np. wybieranie dla kodu tytułu innego etnosu niż rodzimy nadawcy, w co warto wejrzeć niezależnie od etnosu odbiorcy, z punktu widzenia raczej intencji nadawcy. Sytuacja taka zachodzi na przykład wtedy, gdy utwór muzyczny wokalny wykorzystuje jako współtworzywo (obok kodu muzycznego) kod językowy w postaci tekstu literackiego. Przykładem może być tytuł utworu B. Brittena opartego na francuskim utworze poetyckim (a więc z francuskim tekstem językowym), tytuł właśnie francuskiego oryginału: Les Illuminations Rimbaud a. Podobnie do średniowiecznej poezji łacińskiej nawiązuje tytuł utworu I. Strawińskiego: Canticum sacrum ad honorem Sancti Marii nominis na głosy solowe, chór i orkiestrę. Tytuły takie jak K. Pendereckiego: De natura sonoris czy B. Schäffera: Tertium datur na klawesyn i instrumenty nawiązują do gatunku piśmiennictwa naukowego dawnych traktatów łacińskich; tu więc etnos kodu tytułu wskazuje na obowiązującą niegdyś w określonym kręgu kulturowym konwencję etniczną (językową). W określonej chronologicznie i socjologicznie konwencji sformułowane są francuskie tytuły kompozytorów XIX wieku jak np. S. Moniuszki Bajka, Conte d hiver, czy I. Paderewskiego - Fantazja polska (Fantaisie polonaise sur des thèmes originaux pour piano et orchestre). Hiszpański tytuł utworu amerykańskiego kompozytora A. Coplanda El Salon Mexico, który jest aluzją do największego w mieście Meksyku lokalu tanecznego, wskazuje na relację: etnos kodu językowego etnos treści czy też zawartości komunikatu muzycznego. Znaną prawidłowość ilustrują przykłady tytułów w języku włoskim, niemieckim lub francuskim, często włączających etnicznie w swój obręb także określenie aparatu wykonawczego: np. K. Serockiego: Concerto alla cadenza per flauto e becco ed orchestra; w tytule utworu argentyńskiego kompozytora C. Roque-Alsiny etnos włoski obsługuje określenie aparatu wykonawczego, niemiecki zaś spełnia rolę nazwy gatunkowej: Stücke (Utwory) per orchestra; tytuły francuskie, sytuujące leksykę kodu w terminologii typowej etnicznie to np. W. Fortnera (niem.) Mouvments na fortepian i orkiestrę, czy A. Stroe (rum) Musigue de concert na fortepian, instrumenty blaszane i perkusyjne. Warto też zwrócić uwagę na tytuł będący przykładem świadomego nadania kodowi językowemu określonego etnosu w celu osiągnięcia efektu parodii; takiego właśnie zabiegu dokonał włoski kompozytor S. Busotti, którego utwór zatytułowany Mit einem gewissen sprechen den Ausdruck na orkiestrę kameralną parodiuje przesadnie rozbudowane określenia ekspresyjne stosowane przez niemieckich mistrzów 9. W tym też być może duchu tytułuje swe dzieło Włoch L. Berio: Bewegung na orkiestrę. Zauważyć też trzeba, że w wielu wypadkach różnica między etnosem kodu tytułu a etnosem nadawcy neutralizuje się. Tak chyba można określić sytuację, gdy w tytule pojawiają się na przykład wyrażenia łacińskie typu in memoriam, experimente, marginalia, które mają status internacjonalizmów. Podobnie swego rodzaju internacjonalizmami są terminy muzyczne, zwłaszcza włoskie (jako najliczniejsze). W wypadku niektórych antroponimów czy toponimów istnieje blokada transpozycji,

5 173 jak np. w nazwach Colas Breugnon lub Escorial; antroponim Don Kichot wykazuje jednak różne warianty pisowni, co się wiąże z jego wariantami etnicznymi. W odniesieniu do sytuacji, gdy odbiorca ma do czynienia z obcym mu etnicznie kodem językowym, niezależnie od tego, czy wersji obcej towarzyszy tłumaczona rodzima, czy nie, godny zastanowienia wydaje się pewien aspekt funkcjonowania owych obcych tekstów czy ich elementów, zwłaszcza jeśli ta obcość etniczna jest zamierzona przez nadawcę czyli autora tytułu, ale także jeśli tytuł rodzimy dla autora jest podawany odbiorcy o innej charakterystyce etnicznej. Chodzi mianowicie o wartościowanie estetyczne brzmienia nazwy, zjawisko znane w różnych dziedzinach twórczej działalności człowieka związanej z nazywaniem. O magii nazw, ich egzotyce (czy archaiczności), stwarzającej osobliwy klimat emocjonalny nawet wokół prozaicznej czynności (sporządzanie posiłków) mówi np. A. Barańczak, wnikając w mechanizm atrakcyjności nazwy 10. O czarodziejskim działaniu obcej nazwy w tekście literackim Kerra pisał już dawno temu L. Spitzer: Potem jest Graz. Już sama nazwa działa czarodziejsko. Graz. Czuje się formalnie, jak Kerr smakuje, delektuje się nazwą stolicy Styrii, pozwala jej rozpływać się na języku 11. K. Vossler postulując, by nie odrzucać ocen estetycznych, pytanie, czy jeden język jest piękniejszy od innego, badania zjawiska eufonii, eurytmii czy im podobnym, traktował elementy języka obcego jako tzw. ornament językowy. Pisał: Może nim być barwa brzmienia, ustawienie głosu, akcent, melodyka, rytm lub wpadające w ucho powtarzanie się jakichkolwiek grup głoskowych równie dobrze może to być coś istotnego, jak i przypadkowego. Wszystko bowiem, co w obcym języku jest dla nas niezrozumiałe, działa odpychająco jako coś karykaturalnego lub przy życzliwym ustosunkowaniu się przeciwnie staje się pociągające. Krótko mówiąc to, czego nie potrafi się wyjaśnić, widzi się jako ładne lub brzydkie 12. L. Spitzer pisał też o świadomym mieszaniu języków, użyciu gwarowych lub obcojęzycznych cytatów, o charakterystyce fonetycznej służącej charakteryzowaniu mówiących nim ludzi. Mówiąc o wartościowaniu estetycznym brzmienia u Kerra, stwierdzał: Cudzoziemszczyzna Kerra i jego wielojęzyczność... wypływa... przede wszystkim jednak z przyjemności znajdywanej w tym, co dźwiękowe w języku i w językach 13. Badacz problematyki przekładu filmowego, M. Hendrykowski, wypowiada kilka myśli m.in. o tytule dzieła filmowego w aspekcie jego czytelności, a także o, jak ją nazywa, funkcji poetyckiej tytułu, która często zanika w zbyt sztampowym przekładzie. I tu spotykamy się znów z wartościowaniem estetycznym, które w pewnym stopniu koresponduje z postawą cytowanych neoidealistów. Mówiąc o atrakcyjnie brzmiącej nazwie jako połowie sukcesu filmu, M. Hendrykowski stwierdza, że istnieją tytuły uniwersalne, niejako poza koniecznością tłumaczenia na inne języki, które niejednokrotnie powodują całkowitą utratę poetyckich właściwości oryginału 14. Porównuje też oryginalne tytuły obcojęzyczne z ich nieudanymi i udanymi odpowiednikami polskimi, przy czym oryginalne tytuły i trafne ich przekłady opatruje charakterystycznymi kwalifikatorami oceniającymi. Zestawia zatem finezyjne Otto e mezzo z buchalteryjnym Osiem i pół, figlarne Lasky jedné plavovlásky z natrętnie dosłowną Miłością blondynki, zręczne Au hasard, Balthazar z niezgrabnym Na los szczęścia, Baltazarze itd. 15 Problematyka wartościowania i funkcji estetycznych, czy to w duchu fenomenologicznym, czy też socjologizującym tekstów sztuki, tekstów o szczególnym bogactwie organizacji 16, z pewnością nie wyczerpuje poruszanego tutaj zagadnienia, rzuca jednak pewne

6 174 światło na to, co interesujące, chociaż tak skomplikowane, w etnicznej charakterystyce tytułów muzycznych. Wydaje się też, że wielojęzyczność czy wieloetniczność tytułów muzycznych, praktykowana w wielu wypowiedziach literackich o muzyce, nie pozostaje bez związku z uniwersalizmem, a więc ponadetnicznością samej muzyki, czyli komunikatu w kodzie muzycznym, któremu towarzyszy poprzedzający go metatekstowy komunikat w kodzie językowym. Komunikacja językowa dotycząca muzyki (sztuki) odbywa się w dużej części bez przekładania tego, co obce na rodzime. Należałoby też postulować badanie językowe wyznaczników uniwersalizmu muzyki i innych sztuk. Przypisy 1 Nawiązuje on do dwu moich artykułów: O pewnym typie nazw utworów muzycznych. Język artystyczny. T. 5. Katowice Prace Naukowe U. Śl. nr 851. oraz Tytuły utworów muzycznych nazywające pozamuzyczne cechy utworu. Język artstyczny. T. 6. Katowice Prace Naukowe U. Śl Wyliczenie za D. Świerczyńską, Pseudonim literacki i jego stosunek do tekstu. Pamiętnik Literacki LXX, 1979, z. 4, s W cytowanym artykule znajdujemy też cytowane głównie prace dotyczące tytułu utworu literackiego: chodzi o teoretycznoliterackie ujęcie problemu przez D. Danek, O tytule utworu literackiego, Pamiętnik Literacki 1972 z. 4, s. 166 i językoznawcze przez W. Pisarka, Tytuł utworu literackiego swoistą nazwę własną. Zeszyty Naukowe WSP w Katowicach nr 31 (1966), s M. Głowiński, Literackość muzyki muzyczność literatury, [w:] Pogranicza i korenspondencje sztuk. Studia pod redakcją T. Cieślikowskiej i J. Sławińskiego, Wrocław 1980, s Por. wybór tej literatury starszej i nowszej w artykule M. Zarębiny, Zapożyczenia w polszczyźnie mówionej, [w:] Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, Red. naukowy M. Szymczak, Wrocław 1978, s oraz w artykule W. Cienkowskiego, Wpływy i zapożyczenia obce w powojennej polszczyźnie pisanej, (w tym samym zbiorze), s Encyklopedia wiedzy o języku polskim wymienia cechy formalne pod hasłem Wyrazy synchroniczne obce. Na temat rozwarstwienia słownictwa na rodzime i obce wypowiadają się też R. Grzegorczykowa i J. Puzynina we wstępie teoretyczno-metodologicznym do Słowotwórstwa współczesnego języka polskiego. Warszawa 1979, s , podając synchroniczne sygnały obcości. 6 T. Chylińska, S. Haraschin, B. Schaffer, Przewodnik koncertowy, Warszawa Tak np. w cytowanym Przewodniku koncertowym na s czytamy o V Symfonii A. Brucknera: Współcześni, którzy lubowali się w obdarzaniu tytułami dzieł tzw. muzyki absolutnej, nadali jej m.in. nazwy: Średniowieczna, Katolicka, Chorałowa, określające zresztą w jaki sposób ogólny charakter i atmosferę muzyki. O koncercie fortepianowym D-dur Kv 537 W. A. Mozarta Przewodnik informuje na s. 662, iż nadano mu tytuł Koronacyjny w związku z jego wykonaniem przez kompozytora podczas uroczystości koronacyjnych cesarza Leopolda II. Jeszcze później w stosunku do napisania utworu (na początku XIX wieku) przyjął się tytuł Symfonii Oksfordzkiej J. Haydna (s. 390). 8 Nadawcą tego tytułu są Francuzi. 9 Op. cit. w przypisie 7, s A. Barańczak, Poetyka współczesnych przepisów kulinarnych, Teksty 1975, z. 4, s. 85. Badaczka cytuje m.in. tekst zawierający obcą nazwę polskiej potrawy wraz z jej oceną estetyczną: (A oto inna wersja potage Crecy, którą można by nazwać ordynarnie zupą marchwiową, ale po co psuć sobie smak za: M. Iwaszkiewicz, Gawędy o jedzeniu. Wyd. IV uzupełnione, Warszawa 1972, s. 35. Podkreślenie moje. 11 L. Spitzer, Wielojęzyczność jako środek stylistyczny i wyraz wyobraźni fonetycznej, [w:] K. Vossler i L. Spitzer, Studia stylistyczne. Wybór tekstów i opracowanie M. R. Mayenowa, R. Handke, Warszawa 1972, s (Pierwodruk Monachium 1928). 12 K. Vossler, Języki narodowe jako style, [w:] K. Vossler i L. Spitzer, op. cit., s. 84. (Pierwodruk Heidelberg 1925). 13 L. Spitzer, Wielojęzyczność..., s. 257.

7 M. Hendrykowski, Z problemów przekładu filmowego, [w:] Wielojęzyczność literatury i problemy przekładu artystycznego. Pod red. E. Balcerzana, Wrocław 1984, s Podkreślenia moje. 16 O takich dwóch kierunkach w poetyce, wyróżnionych na podstawie przykładu rozumienia pojęcia estetyczny mówi M. R. Mayenowa we wstępie do swej książki: Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka. Wyd. 2 uzupełnione i poprawione, Wrocław 1979, s. 7.

8 176

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy:

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: Wykład nr 2 W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: a) polszczyznę ogólną (zwaną literacką); b)polszczyznę gwarową (gwary ludowe). Jest to podział dokonany ze względu na zasięg

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE

Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE Aby uzyskać poszczególne oceny, uczeń powinien: I. Na ocenę celującą: spełniać wymagania uzyskania oceny bardzo dobrej oraz dodatkowo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny)

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny) 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. do przeprowadzenia. KONKURSU Chopin znany i mniej znany

REGULAMIN. do przeprowadzenia. KONKURSU Chopin znany i mniej znany Komitet organizacyjny Do użytku wewnętrznego Konkursu Chopin znany i mniej znany Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Instytut Edukacji Muzycznej REGULAMIN do przeprowadzenia KONKURSU Chopin znany

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

1. Jaki to taniec? 1:03 a) walc angielski b) cza-cza c) tango d) krakowiak 2. Jaki głos słyszysz? 1:44

1. Jaki to taniec? 1:03 a) walc angielski b) cza-cza c) tango d) krakowiak 2. Jaki głos słyszysz? 1:44 Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY Nauczyciel oceniając ucznia w klasach IV-VI bierze pod uwagę przede wszystkim jego aktywność, zaangażowanie i wkład pracy. Ocenianie aktywności,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ

KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ Na ocenę dobrą uczeń powinien: czynnie uczestniczyć w zajęciach lekcyjnych, zaśpiewać w grupie poprawną dykcją z pamięci pieśni obowiązkowe,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU AUDYCJE MUZYCZNE. KLASA VIII Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU AUDYCJE MUZYCZNE. KLASA VIII Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU AUDYCJE MUZYCZNE KLASA VIII Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska Ocenę: celujący może otrzymać uczeń, który: - spełnia warunki określone dla oceny bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek Słowniki i inne przydatne adresy oprac. dr Aneta Drabek Encyklopedia PWN Internetowa encyklopedia PWN zawiera wybór 80 tysięcy haseł i 5tysięcy ilustracji ze stale aktualizowanej bazy encyklopedycznej

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom kształcenia Profil kształcenia

Bardziej szczegółowo

Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Ocena BARDZO DOBRA bardzo dobrze potrafi wypowiedzieć się Ocena DOBRA przy pomocy

Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Ocena BARDZO DOBRA bardzo dobrze potrafi wypowiedzieć się Ocena DOBRA przy pomocy Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Uczeń spełnia wszystkie wymienione poniżej wymagania na ocenę bardzo dobrą, a jednocześnie: prezentuje wiedzę oraz umiejętności znacznie wykraczające poza obowiązujący program

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH)

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH) WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH) Ocena niedostateczna Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna nie zdobył podstawowych wiadomości i umiejętności;

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Instrumentalistyka Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

Edukacja muzyczna w nowej podstawie programowej. kl. I SP

Edukacja muzyczna w nowej podstawie programowej. kl. I SP Kurs kwalifikacyjny dla nauczycieli sztuki Gorzów Wlkp., 2010 Edukacja muzyczna w nowej podstawie programowej kl. I SP 1. Śpiew : - proste melodie - śpiewanki i rymowanki - piosenki dziecięce, popularne

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM Obowiązuje znajomość lektur:

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom Profil Forma studiów Tytuł

Bardziej szczegółowo

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 HISTORIA MUZYKI POZIOM ROZSZERZONY

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 HISTORIA MUZYKI POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 HISTORIA MUZYKI POZIOM ROZSZERZONY PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA OSÓB SŁABOSŁYSZĄCYCH (A3) Czas pracy: 180 minut Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r.

Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r. Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Efekty kształcenia dla kierunku studiów: UKRAINISTYKA studia drugiego stopnia profil

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z zajęć artystycznych (muzycznych) klasy II

Wymagania edukacyjne z zajęć artystycznych (muzycznych) klasy II Wymagania edukacyjne z artystycznych () klasy II Ocena z przedmiotu zajęcia artystyczne uwzględnia przede wszystkim stosunek ucznia do przedmiotu oraz wysiłek wkładany w realizację wymagań, które dostosowane

Bardziej szczegółowo

Turniej wiedzy muzycznej

Turniej wiedzy muzycznej Turniej wiedzy muzycznej Zadanie 1 Przyporządkuj utwory ich kompozytorom. Stanisław Moniuszko Antonio Vivaldi Piotr Czajkowski Feliks Mendelssohn-Bartholdy Jezioro łabędzie Halka Dla Elizy Preludium Deszczowe

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Translatoryka tekstu 2. Kod przedmiotu: FAT-21 3. Okres ważności karty: 2015-2018 4. Forma : studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA VI

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA VI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA VI WYMAGANIA ŚRÓDROCZNE: Wymagania na ocenę dopuszczającą: Uczeń opanował zakres wiedzy i umiejętności na poziomie elementarnym, a także:

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI

Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI Semestr I Ocena dopuszczająca - Uczestniczy w zespołowych działaniach muzycznych na lekcji, - wykazuje zainteresowanie treściami muzycznymi zawartymi w podręczniku,

Bardziej szczegółowo

P R Z E D M I O T O W Y S Y S T E M O C E N I A N I A Z M U Z Y K I DLA KLASY I W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W ŻALINOWIE

P R Z E D M I O T O W Y S Y S T E M O C E N I A N I A Z M U Z Y K I DLA KLASY I W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W ŻALINOWIE P R Z E D M I O T O W Y S Y S T E M O C E N I A N I A Z M U Z Y K I DLA KLASY I W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W ŻALINOWIE W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Nauczanie muzyki w klasie I w roku szkolnym 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 5. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 5 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia polska trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów).

Bardziej szczegółowo

ZASADY OPRACOWYWANIA PRACY DYPLOMOWEJ

ZASADY OPRACOWYWANIA PRACY DYPLOMOWEJ WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA Wydział Architektury 02-061 Warszawa, ul. Wawelska 14 INŻYNIERSKA PRACA DYPLOMOWA na kierunku Budownictwo ZASADY OPRACOWYWANIA PRACY DYPLOMOWEJ Warszawa 2011/2012 r.

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO I. Zdający zna: 1) proste struktury leksykalno- -gramatyczne umożliwiające formułowanie wypowiedzi poprawnych pod względem fonetycznym, ortograficznym,

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka egzaminu maturalnego

Charakterystyka egzaminu maturalnego Charakterystyka egzaminu maturalnego Absolwent przystępując do egzaminu maturalnego, zdaje obowiązkowo 1. W części ustnej egzaminy, dla których nie określa się poziomu, z następujących przedmiotów: a.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY NR 134 Katarzyna Kwapisz Osadnik PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY Wydawnictwo Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Plastyka. Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania

Plastyka. Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania Plastyka Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania ocena celująca - dysponuje wiedzą i umiejętnościami znacznie wykraczającymi poza wymagania edukacyjne sformułowane dla jego poziomu; - sprawnie, świadomie

Bardziej szczegółowo

Zasady pisania prac dyplomowych

Zasady pisania prac dyplomowych Zasady pisania prac dyplomowych I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Prace licencjackie - mogą mieć postać prac przeglądowych: streszczać poglądy filozofów, stanowić świadectwo rozumienia tekstów filozoficznych,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem. Przedmiot: Muzyka

Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem. Przedmiot: Muzyka Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem Przedmiot: Muzyka Wymagania edukacyjne opracowane zostały w oparciu o: program nauczania ogólnego muzyki w gimnazjum Świat

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM

PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM W wielu szkołach trwają obecnie dyskusje na temat muzyki słuchanej przez naszą młodzież. Częściej młodzi chodzą na koncerty zespołów, do dyskoteki, niż na

Bardziej szczegółowo

METODY KONTROLI I OCENY OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW KRYTERIA OCENIANIA Z MUZYKI DLA KLASY VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. KS. K.

METODY KONTROLI I OCENY OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW KRYTERIA OCENIANIA Z MUZYKI DLA KLASY VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. KS. K. METODY KONTROLI I OCENY OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW KRYTERIA OCENIANIA Z MUZYKI DLA KLASY VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. KS. K. PALICY W TYCHACH ROK SZKOLNY 2015/2016 Realizujący mgr Michał Brożek Szkoła Podstawowa

Bardziej szczegółowo

30.10.2015, piątek, godz. 19:00 Medytacje na Górze Atos Narodowe Forum Muzyki Program 6.11.2015, piątek, godz. 19:00 150. urodziny Sibeliusa Program

30.10.2015, piątek, godz. 19:00 Medytacje na Górze Atos Narodowe Forum Muzyki Program 6.11.2015, piątek, godz. 19:00 150. urodziny Sibeliusa Program 30.10.2015, piątek, godz. 19:00 Medytacje na Górze Atos Tõnu Kaljuste dyrygent Chór NFM Agnieszka Franków-Żelazny kierownictwo artystyczne 6.11.2015, piątek, godz. 19:00 Narodowe Forum Muzyki Dyrektor

Bardziej szczegółowo

OCENA OPISOWA ŚRÓDROCZNA/ SEMESTRALNA KLASA 1. Klasa.. Rok szkolny.. Data EDUKACJA SPOŁECZNA

OCENA OPISOWA ŚRÓDROCZNA/ SEMESTRALNA KLASA 1. Klasa.. Rok szkolny.. Data EDUKACJA SPOŁECZNA OCENA OPISOWA ŚRÓDROCZNA/ SEMESTRALNA KLASA 1 Imię i nazwisko ucznia Klasa.. Rok szkolny.. Data EDUKACJA SPOŁECZNA Współdziałanie z rówieśnikami i osobami dorosłymi. Potrafi odróżnić co jest dobre, a co

Bardziej szczegółowo

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej Michał Szczyszek Zakład Frazeologii i Kultury Języka Polskiego UAM Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej 1. Zjawiska globalizacji

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV

Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV Ocena celująca Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który opanował umiejętności i wiadomości wymagane na ocenę bardzo dobrą.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZESŁUCHAŃ FLET. Mile widziana umiejętność gry na flecie piccolo

PROGRAM PRZESŁUCHAŃ FLET. Mile widziana umiejętność gry na flecie piccolo FLET Mile widziana umiejętność gry na flecie piccolo - W. A. Mozart Koncert G-dur KV 313 (cz. I ekspozycja i kadencja, cz. II) lub - W. A. Mozart Koncert D-dur KV 314 (cz. I - ekspozycja i kadencja, cz.

Bardziej szczegółowo

Zasady sporządzania przypisów na podstawie norm PN-78 N-01222 oraz PN-ISO 690:2002. Opracowały: Ilona Dokładna Joanna Szada - Popławska

Zasady sporządzania przypisów na podstawie norm PN-78 N-01222 oraz PN-ISO 690:2002. Opracowały: Ilona Dokładna Joanna Szada - Popławska Zasady sporządzania przypisów na podstawie norm PN-78 N-01222 oraz PN-ISO 690:2002 Opracowały: Ilona Dokładna Joanna Szada - Popławska Przypis (notka) to zasadniczy element aparatu naukowego książki. Przypisy

Bardziej szczegółowo

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA ŁACIŃSKIEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA ŁACIŃSKIEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie: Al. F. Focha 39, 30 119 Kraków tel. (012) 427 27 20 fax (012) 427 28 45 e-mail: oke@oke.krakow.pl http://www.oke.krakow.pl PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA SZKOŁA PODSTAWOWA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA SZKOŁA PODSTAWOWA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA MUZYKA SZKOŁA PODSTAWOWA STANDARDY WYMAGAŃ 1.Uczeń jest zobowiązany być obecnym na lekcji i aktywnie w niej uczestniczyć. 2.Uczeń ma obowiązek posiadać potrzebne do lekcji

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III w Szkole Podstawowej nr 2. im. Jana Pawła II w Twardogórze ZASADY OCENIANIA 1. Nauczyciele w pierwszym tygodniu każdego roku informują uczniów o wymaganiach edukacyjnych,

Bardziej szczegółowo

Kryteria Oceniania z Muzyki dla klasy IV Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który:

Kryteria Oceniania z Muzyki dla klasy IV Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: Kryteria Oceniania z Muzyki dla klasy IV Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: Śpiewa polski hymn narodowy (4 zwrotki) na pamięć, poprawnie pod względem melodycznym, rytmicznym, z zachowaniem jego charakteru,

Bardziej szczegółowo

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU Projekt realizowany przez Podlaską Fundację Wspierania Talentów mający na celu finansowe wsparcie szkół i placówek oświatowych,

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą,

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom Profil Forma studiów Tytuł

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Muzyki Dla klas IV, V, VI. Zgodny z programem nauczania Muzyka /Małgorzata Rykowska/

Przedmiotowy System Oceniania z Muzyki Dla klas IV, V, VI. Zgodny z programem nauczania Muzyka /Małgorzata Rykowska/ Przedmiotowy System Oceniania z Muzyki Dla klas IV, V, VI. Zgodny z programem nauczania Muzyka /Małgorzata Rykowska/ Nauczyciel - uczeń 1. Każdy uczeń jest oceniany indywidualnie za zaangażowanie i stosunek

Bardziej szczegółowo

Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: opanował większość wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym programie nauczania;

Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: opanował większość wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym programie nauczania; Ocenę celującą (6) otrzymuje uczeń, który: opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym zdobywa dodatkową wiedzę, korzystając z różnych źródeł informacji; na lekcjach jest

Bardziej szczegółowo

JAGIELLOŃSKIE CENTRUM JĘZYKOWE UJ

JAGIELLOŃSKIE CENTRUM JĘZYKOWE UJ JAGIELLOŃSKIE CENTRUM JĘZYKOWE UJ Wspieranie rozwoju akademickiej sprawności językowej Waldemar Martyniuk Monika Stawicka Tydzień Jakości Kształcenia 3 grudnia 2014 r. 1 Jagiellońskie Centrum Językowe

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ muzykowania zespołowego

DZIAŁ muzykowania zespołowego PROGRAM NAUCZANIA DZIAŁ muzykowania zespołowego OPRACOWANIE: Andrzej Antonik MUZYKOWANIE Nr 12/2013 zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną w dniu 28.01.2013 r. Zawartość 1. Wstęp...2 2. Ogólne cele edukacyjne...3

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału muzyki klasa 4

Rozkład materiału muzyki klasa 4 Rozkład materiału muzyki klasa 4 miesiąc wrzesień październik temat lekcji / ilość godzin lekcyjnych Budowa zwrotkowa piosenkipiosenka " Mały obóz "- 1 godz. Hymn Państwowy - 2 godz. Lekcyjne Budowa utworów

Bardziej szczegółowo

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Poziom Rozumienie ze słuchu Rozumienie tekstu pisanego Wypowiedź pisemna Wypowiedź ustna A1 Rozumiem proste słowa i potoczne

Bardziej szczegółowo

stworzony w celu ustalenia jednolitych kryteriów oceny znajomości języka i umiejętności językowych uczących się języka Europejczyków.

stworzony w celu ustalenia jednolitych kryteriów oceny znajomości języka i umiejętności językowych uczących się języka Europejczyków. EUROPEJSKI SYSTEM OPISU KSZTAŁCENIA JĘZYKOWEGO Poziomy biegłości językowej: Europejski System Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy stworzony w celu ustalenia jednolitych kryteriów oceny znajomości

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z muzyki

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z muzyki Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z muzyki Ze względu na różnice w uzdolnieniach muzycznych uczniów, na ocenę z tego przedmiotu w znacznym stopniu

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO I. KONTROLI PODLEGAJĄ ZARÓWNO SPRA2WNOŚCI PRODUKTYWNE (MÓWIENIE I PISANIE), JAK I RECEPTYWNE (ROZUMIENIE I PISANIE TEKSTU CZYTANEGO I SŁUCHANEGO). 1a. Mówienie. Umiejętności

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli I Liceum Ogólnokształcące 1. Kontrola bieżąca (w formie oceny udziału w lekcji, odpowiedzi ustnych, niezapowiedzianych kartkówek i innych form testów osiągnięć

Bardziej szczegółowo

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

ABONAMENT S KONCERTY SYMFONICZNE

ABONAMENT S KONCERTY SYMFONICZNE ABONAMENT S KONCERTY SYMFONICZNE I część: październik - grudzień 2.10.2015, piątek, godz. 19:00 Inauguracja sezonu symfonicznego Narodowe Forum Muzyki Dyrektor Andrzej Kosendiak Ul.Marszałka Józefa Piłsudskiego

Bardziej szczegółowo

MUZYKA W STARYCH BALICACH

MUZYKA W STARYCH BALICACH Gmina Zabierzów Małopolska Manufaktura Sztuki Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy zapraszają na koncert z cyklu: MUZYKA W STARYCH BALICACH Maciej Negrey- słow ce Małopolska Manufaktura Sztuki,

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny oraz kryteria oceniania muzyka kl. VI szkoły podstawowej SEMESTR II

Wymagania programowe na poszczególne oceny oraz kryteria oceniania muzyka kl. VI szkoły podstawowej SEMESTR II Wymagania programowe na poszczególne oceny oraz kryteria oceniania muzyka kl. VI szkoły podstawowej SEMESTR II L.p. Materiał nauczania celujący bardzo dobry dobry dostateczny dopuszczający niedostate czny

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

Egzamin Maturalny od 2015 roku

Egzamin Maturalny od 2015 roku Egzamin Maturalny od 2015 roku PRZEDMIOTY OBOWIĄZKOWE Każdy absolwent obowiązkowo przystępuje do następujących egzaminów na poziomie podstawowym: język polski (część pisemna i ustna), język obcy nowożytny

Bardziej szczegółowo

w kl. 4, 5 i 6 szkoły podstawowej

w kl. 4, 5 i 6 szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z muzyki w kl. 4, 5 i 6 szkoły podstawowej nauczyciele: Małgorzata Szwarc, Andrzej Stawczyk Opracowany na podstawie programu nauczania muzyki dla klas 4-6 szkoły podstawowej

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum Program zajęć artystycznych klasa II gimnazjum Moduł I. Zajęcia teatralne i literackie. Moduł II. Zajęcia muzyczno - ruchowe. Moduł III. Zajęcia plastyczne. Opracowała : Beata Sikora Sztuka jest wieczną

Bardziej szczegółowo

CELEM NAPISANIA PRACY MAGISTERSKIEJ JEST WYKAZANIE, ŻE STUDENT: 1. POTRAFI POSŁUGIWAĆ SIĘ NABYTĄ WIEDZĄ 2. UMIE STOSOWAĆ METODY PRACY NAUKOWEJ 6

CELEM NAPISANIA PRACY MAGISTERSKIEJ JEST WYKAZANIE, ŻE STUDENT: 1. POTRAFI POSŁUGIWAĆ SIĘ NABYTĄ WIEDZĄ 2. UMIE STOSOWAĆ METODY PRACY NAUKOWEJ 6 CELEM NAPISANIA PRACY MAGISTERSKIEJ JEST WYKAZANIE, ŻE STUDENT: 1. POTRAFI POSŁUGIWAĆ SIĘ NABYTĄ WIEDZĄ 2.ROZSZERZYŁ SWOJĄ WIEDZĘ O OPISYWANYM W PRACY ZAGADNIENIU 3.DOSTRZEGA PRAWIDŁOWOŚCI WYSTĘPUJĄCE

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

pt. CZYTANIE W TRZCIANIE Trzciana 2015

pt. CZYTANIE W TRZCIANIE Trzciana 2015 SZKOŁA MUZYCZNA STOPNA W TRZCANE ogłasza V KONKURS MUZYCZNO-LTERACK W ZAKRESE GRY A VSTA CZYTANA PROZY POEZJ połączony z seminarium nt. gry a vista oraz dyskusją jurorów z pedagogami pt. CZYTANE W TRZCANE

Bardziej szczegółowo

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, muzeum, Internetem;

-zna i stosuje w swoich wypowiedziach pojęcia i terminy związane z filmem, teatrem, książką, muzeum, Internetem; WYMAGANIA EDUKACYJNE Z J EZYKA POLSKIEGO DLA KLASY 5 OCENA CELUJĄCA Uczeń spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, a ponad to: -czyta lektury dodatkowe (dwie w roku szkolnym); z przeczytanych lektur sporządza

Bardziej szczegółowo

GH - Charakterystyka arkuszy egzaminacyjnych.

GH - Charakterystyka arkuszy egzaminacyjnych. GH - Charakterystyka arkuszy egzaminacyjnych. A. Arkusz standardowy GH-A, B, C oraz arkusze przystosowane: GH-A4, GH-A5, GH-A6. Zestaw zadań z zakresu przedmiotów humanistycznych, skonstruowany wokół tematu

Bardziej szczegółowo

Wzory stron tytułowych prac licencjackich na podstawie źródeł: 1. Pioterek P., Zieleniecka B.: Technika pisania prac dyplomowych. Poznań 2004, s.

Wzory stron tytułowych prac licencjackich na podstawie źródeł: 1. Pioterek P., Zieleniecka B.: Technika pisania prac dyplomowych. Poznań 2004, s. Wzory stron tytułowych prac licencjackich na podstawie źródeł: 1. Pioterek P., Zieleniecka B.: Technika pisania prac dyplomowych. Poznań 2004, s. 32-33, 84-85. 2. Szkutnik Z.: Metodyka pisania pracy dyplomowej.

Bardziej szczegółowo

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA 1. Motyw śmierci w literaturze średniowiecza i baroku. Omów temat

Bardziej szczegółowo

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8 Autor: Paweł Pokora Redaktor serii: Marek Jannasz Koncepcja graficzna serii: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Opracowanie graficzne: Piotr Korolewski www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe ocenianie łacina w biologii

Przedmiotowe ocenianie łacina w biologii Przedmiotowe ocenianie łacina w biologii I. Cele edukacyjne i osiągnięcia: Cele: 1. Znajomość języka na poziomie pozwalającym rozumienie i samodzielne tłumaczenie (z wykorzystaniem słownika) oryginalnych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 4 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów). Łączna liczba

Bardziej szczegółowo

Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie

Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie Trzy egzemplarze pracy + wersja elektroniczna na płycie CD (rtf. doc.) + praca w kopercie. Oprawa miękka, przeźroczysta. Grzbiety

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 A. Wiadomości. B. Umiejętności. C. Postawa ucznia i jego aktywność. I Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na daną ocenę z przedmiotu MUZYKA w Szkole Podstawowej nr 4 w Aleksandrowie Łódzkim

Wymagania edukacyjne na daną ocenę z przedmiotu MUZYKA w Szkole Podstawowej nr 4 w Aleksandrowie Łódzkim Wymagania edukacyjne na daną ocenę z przedmiotu MUZYKA w Szkole Podstawowej nr 4 w Aleksandrowie Łódzkim Przy wystawianiu ocen z przedmiotu muzyka bardzo ważnym elementem składowym oceny jest wysiłek wkładany

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 3 im. Jana III Sobieskiego w Szczytnie - gimnazjum. Przedmiotowe zasady oceniania: MUZYKA

Zespół Szkół nr 3 im. Jana III Sobieskiego w Szczytnie - gimnazjum. Przedmiotowe zasady oceniania: MUZYKA Zespół Szkół nr 3 im. Jana III Sobieskiego w Szczytnie - gimnazjum Przedmiotowe zasady oceniania: MUZYKA PODRECZNIK: ŚWIAT MUZYKI WACŁA PANEK, WYDAWNICTWA SZKOLNE I PEDAGOGICZNE SYLWIA BARNOWSKA 1. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Wydział Kompozycji, Dyrygentury, Teorii Muzyki i Muzykoterapii

Wydział Kompozycji, Dyrygentury, Teorii Muzyki i Muzykoterapii Warunki i tryb rekrutacji oraz zakres egzaminów wstępnych na I rok studiów w Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu na rok akademicki 2010/2011 Wydział Kompozycji, Dyrygentury, Teorii Muzyki

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe - uczeń:

Wymagania podstawowe - uczeń: WYMAGANIA EDUKACYJNE MUZYKA W KLASIE VI NA PODSTAWIE PROGRAMU - Klucz do muzyki. Program nauczania muzyki dla klas 4 6 szkoły podstawowej (aut. programu: Katarzyna Jakóbczak-Drążek, Urszula Smoczyńska,

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Ewa Frączkowska Publiczna Szkoła Podstawowa im. J. A. Grabowskiego w Nowym Dworze Scenariusz lekcji przeprowadzonej w gimnazjum

Ewa Frączkowska Publiczna Szkoła Podstawowa im. J. A. Grabowskiego w Nowym Dworze Scenariusz lekcji przeprowadzonej w gimnazjum Ewa Frączkowska Publiczna Szkoła Podstawowa im. J. A. Grabowskiego w Nowym Dworze Scenariusz lekcji przeprowadzonej w gimnazjum Temat: Stretching w fitness klubie, czyli o zapożyczeniach we współczesnej

Bardziej szczegółowo

Język Haseł Przedmiotowych Biblioteki Narodowej

Język Haseł Przedmiotowych Biblioteki Narodowej Język Haseł Przedmiotowych Biblioteki Narodowej WYKAZ ZMIAN W POLACH 1XX HASEŁ SŁOWNIKOWYCH (8-14.04.2011) Zmiana hasła: Ceramika przemysł na Przemysł ceramiczny Lotnictwo przemysł na Przemysł lotniczy

Bardziej szczegółowo

Liceum Ogólnokształcące Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej w Poz nani u. Przedmiotowy System Oceniania z Języka Ł a c i ńs kiego

Liceum Ogólnokształcące Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej w Poz nani u. Przedmiotowy System Oceniania z Języka Ł a c i ńs kiego A g n i e s z k a D ę b i a k - K r ó l P o z n a ń 2 w r z e ś n i a 2 0 1 5 Liceum Ogólnokształcące Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej w Poz nani u Przedmiotowy System Oceniania z Języka Ł a c i ńs kiego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 13 Prolog... 15 Historia muzyki jako nauka... 15 Periodyzacja dziejów muzyki... 16 Pocza tki muzyki...

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 13 Prolog... 15 Historia muzyki jako nauka... 15 Periodyzacja dziejów muzyki... 16 Pocza tki muzyki... SPIS TREŚCI Przedmowa...................................... 13 Prolog......................................... 15 Historia muzyki jako nauka.......................... 15 Periodyzacja dziejów muzyki..........................

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria ocen z MUZYKI KL. V

Wymagania edukacyjne i kryteria ocen z MUZYKI KL. V Wymagania edukacyjne i kryteria ocen z MUZYKI KL. V Nauczyciel dokonując oceny osiągnięć uczniów bierze pod uwagę: wysiłek wkładany w wywiązywanie się z obowiązków wynikających ze specyfiki zajęć, indywidualne

Bardziej szczegółowo

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej

Zakład Historii Sztuki, Filozofii i Sportu Katedra Edukacji Artystycznej Rok studiów/semestr; I, sem. 1 i 2 Cel zajęć 1. Wprowadzenie podstawowej terminologii z zakresu teorii sztuki Zapoznanie z literaturą ogólną przedmiotu 4. Zrozumienie znaczenia teorii sztuki w interpretacji

Bardziej szczegółowo

P R O G R A M PRZESŁUCHAŃ REGIONALNYCH 2015

P R O G R A M PRZESŁUCHAŃ REGIONALNYCH 2015 P R O G R A M PRZESŁUCHAŃ REGIONALNYCH 2015 SZKOŁY MUZYCZNE II ST. FORTEPIAN dla: solistów V i VI klas SM II st. cyklu 6 letniego oraz III i IV klas SM II st. cyklu 4 letniego, zespołów gitarowych i akordeonowych

Bardziej szczegółowo