Etniczna charakterystyka tytułów utworów muzycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Etniczna charakterystyka tytułów utworów muzycznych"

Transkrypt

1 169 JOANNA SOBCZYKOWA Etniczna charakterystyka tytułów utworów muzycznych Niniejszy artykuł sygnalizuje pewien problem badawczy związany z tytułami utworów muzycznych 1. Problematyka pokrewna, tytułów utworów literackich, jawi się jako zagadnienie opracowywane głównie przez literaturoznawców. Zwraca się w ogóle uwagę na zainteresowanie metatekstowymi elementami tekstu literackiego, jakimi są nazwy autora, tytuły, motta, przedmowy, posłowia, epilogi, objaśnienia, komentarze, dedykacje i pseudonimy 2 Tytułami utworów muzycznych zajmuje się w swoim interesującym szkicu M. Głowiński, analizując dwa sposoby wychodzenia poza tworzywo, za jakie uważa tytuł i cytat (w aspekcie związków muzyki i literatury) 3. Problem etnicznej charakterystyki tytułów utworów muzycznych wiąże się z zagadnieniem wyrazów obcych, które ma w językoznawstwie bogatą literaturę 4. Nie jest moim zamiarem rozwiązywanie trudno rozstrzygalnej kwestii granicy między tym, co obce, a co rodzime w słownictwie. Podaje się wprawdzie szereg cech formalnych (słowotwórczych, fleksyjnych, morfologicznych, fonologicznych) obcych słownictwu rodzimemu, które można zatem uważać za wyznaczniki obcości 5, nie zawsze jednak jest to wystarczające w odniesieniu do materiału, zwłaszcza że w wypadku tytułów utworów muzycznych w grę wchodzi jeszcze płaszczyzna terminologiczna. Materiał tytułów niniejszego artykułu (są to utwory muzyki symfonicznej) pochodzi z Przewodnika koncertowego T. Chylińskiej, S. Haraschina i B. Schäffera 6. Przez charakterystykę etniczną rozumiem określenie, w jakim etnosie (z gr. ethnos plemię, lud ) podawany jest tytuł utworu (staram się unikać terminu język jako zbyt wieloznacznego). Terminem etnos określam cechę (jakość), którą można przypisać zarówno językowi, członkowi grupy etnicznej, jak i wytworowi kultury. Znaczenie tego terminu mieści się więc w kategorii odprzymiotnikowych nazw cech typu polskość, niemieckość itd. Tytuł utworu traktuję jako komunikat w kodzie językowym, w przeciwieństwie do kodu muzycznego lub muzyczno-językowego utworu muzycznego. Nadawcą jego jest najczęściej kompozytor utworu, często jednak tzw. współcześni czy potomni 7. Etnos kodu (Et), w jakim formułowany jest tytuł, nie musi więc być identyczny z etnosem

2 170 kompozytora utworu. Z pobieżnego nawet przeglądu materiału wynika też, że często jest różny od etnosu odbiorcy(eo). Tytuły bywają tłumaczone lub nie, z pozostawieniem wersji oryginalnej bądź pominięciem jej. Nierzadko tytuły nawet w brzmieniu oryginalnym mają inną charakterystykę etniczną niż ich autorzy. Dotyczy to także tytułów polskich utworów, sformułowanych przez polskich kompozytorów w języku obcym (etnos kodu językowego jest inny niż etnos nadawcy i etnos odbiorcy, przy czym etnos nadawcy i odbiorcy są tożsame). Interesuje mnie taka sytuacja nadawczo-odbiorcza, w której odbiorca jest określony etnicznie: jest nim Polak (ktoś należący do polskiej społeczności językowej i kulturowej), potencjalny czytelnik Przewodnika koncertowego, czyli słuchacz koncertów symfonicznych. Jeśli wziąć pod uwagę całą nazwę utworu muzycznego ( z wbudowanym tytułem ), to widać, że często poszczególne jej segmenty różnią się swoim etnosem (wydaje się, że jest to specyfika nazewnictwa tytułów muzycznych), np.: Nel fuggir del tempo na 3 głosy wokalne i orkiestrę G. Arrigo, Quattro movimenti na fortepian i orkiestrę B. Schäffera, czy Symfonia wiosenna (Spring Symphony) op. 44 B. Brittena. Zagadnienie etniki tytułu prowadzi ku problematyce różnorakich związków języka z kulturą. W niniejszym szkicu pragnę przedstawić propozycję opisu sytuacji etnolingwistycznych, jakie się zarysowują w przebadanym materiale tytułów utworów muzycznych. Poszczególne sytuacje uogólniam, grupując je według tego, jaki jest etnos kodu tytułu (w jakim języku jest podany tytuł polskiemu odbiorcy). Zamieszczam też schematyczne określenie danej sytuacji, stosując symbole: En etnos nadawcy, Et etnos kodu tytułu, Eo etnos odbiorcy, = wyrażenie jest tożsamy z, nie jest tożsamy z. Przykłady tytułów podaję w wyborze. Przez etnos nadawcy rozumiem określenie etniczne języka autora tytułu, o czym informuję skrótowo w nawiasie po nazwisku kompozytora. Ze względu tedy na etnos kodu tytułu w relacji do nadawcy i odbiorcy komunikatu, jakim jest tytuł, można wyróżnić następujące układy elementów komunikacji (zasadniczo nie biorę pod uwagę dodatkowych segmentów nazwy indywidualizujących utwór, jak np. określenie aparatu wykonawczego; jest ono zawsze tłumaczone lub stanowi jedno etnicznie wyrażenie łącznie z tytułem): I Tytuł polski 1 tytuł polski polskiego kompozytora (etnos kodu tytułu, etnos nadawcy i etnos odbiorcy są tożsame) Et = En = Eo Przykłady: K. Kurpiński: uwertura do opery Jadwiga, królowa Polski ; Z. Noskowski: III Symfonia F-dur Od wiosny do wiosny ; K. Szymanowski: Litania do Marii Panny, dwa fragmenty na sopran, chór żeński i orkiestrę do słów Jerzego Liberta op. 59; 2 tytuł obcy w tłumaczeniu polskim bez wersji oryginalnej Et En i Et Eo, En Eo (etnos kodu jest tożsamy z etnosem odbiorcy, ale tu jest to wynikiem transpozycji jednego kodu językowego na inny; etnos kodu tytułu transponowanego nie jest więc już tożsamy z etnosem nadawcy) Przykłady: A. Corelli (wł): Concerto grosso g-moll Boże Narodzenie op. 6 nr 8; W. A. Mozart (niem.): Koncert fortepianowy D-dur KV 537 Koronacyjny ; D. Szostakowicz (ros.): II Symfonia H-dur Październikowi ; II Tytuł obcy bez tłumaczenia

3 171 1 tytuł nie obcy nadawcy, obcy odbiorcy (etnos kodu tytułu jest tożsamy z etnosem nadawcy, etnos nadawcy nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et = En, En Eo Przykłady: C. Cardew (ang.) Third Orchestral Pice; G. Klebe (niem.): Zwitschermaschine; N. Osborne (ang): The Sickle, kantata na sopran solo i orkiestrę; 2 tytuł obcy nadawcy i obcy odbiorcy (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy z etnosem nadawcy i nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy; etnos nadawcy nie jest też tożsamy z etnosem odbiorcy) Et En, Et Eo, En Εo Czy tu też widzieć transpozycję, jest problematyczne. Byłoby to, inna niż w punkcie I.2., transpozycja etnosu dokonywana na poziomie nadawcy (przez nadawcę autora). Przykłady: J. Cage (ang.): Atlas eclipticalis na wielką orkiestrę; T. Mayuzumi (jap.): Essay; D. Terzakis (gr.): Transcriptions télégraphiques; 3. tytuł obcy nadawcy i obcy odbiorcy (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy ani z etnosem nadawcy, ani z etnosem odbiorcy, lecz etnos nadawcy jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et En, Et Eo, En = Eo Przykłady (są obcymi tytułami polskich autorów): A. Bloch: Dialoghi per violino ed orchestra; W. Lutosławski: Paroles tissées na tenor i orkiestrę kameralną; B. Schäffer: Musik for M I na wibrafon, zespół jazzowy i orkiestrę; III Tytuł obco-polski 1 tytuł nie obcy nadawcy, obcy zaś odbiorcy, wraz z jego polskim odpowiednikiem w tłumaczeniu (etnos kodu tytułu jest tożsamy z etnosem nadawcy i nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy, etnos nadawcy nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et = En, Et Eo, En Eo Przykłady: W. Fortner (niem.): Parergon do Impromptus. Preludium-Elegia dla księcia Maxa Egona zu Fürstenberg (Parergon zu Impromptus. Preludie-Elegie fur Prinz Max Egon zu Fürstenberg, 1959); J. Haydn (fr. 8 ): Symfonia C-dur nr 82 L ours (Niedźwiedź); W. A. Mozart (niem.): Symfonia C-dur Jowiszowa KV 551 (Jupiter-Symphonie); 2 tytuł obcy nadawcy i odbiorcy, wraz z jego polskim odpowiednikiem w tłumaczeniu (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy z etnosem nadawcy, ani z etnosem odbiorcy, etnos nadawcy nie jest tożsamy z etnosem odbiorcy) Et Εn, Et Εo, En Εo Przykłady: B. Britten (ang.): Les Illuminations (Natchnienia) op. 18 na głos wysoki i orkiestrę smyczkową; M. Stibilj (słoweń.): Indian Summer (Babie lato) na orkiestrę; I. Strawiński (ros.): Muzyka baletowa Święto wiosny (Le Sacre du Printempos) z punktu widzenia pierwotnego odbiorcy tego tytułu (Francuzów), byłaby to sytuacja, gdzie Et Εn, Et = Eo i En Εo; 3 tytuł obcy nadawcy i odbiorcy wraz z jego polskim odpowiednikiem w tłumaczeniu (etnos kodu tytułu nie jest tożsamy z etnosem nadawcy ani z etnosem odbiorcy; etnos nadawcy jest jednak tożsamy z etnosem odbiorcy) Et Εn, Et Εo, En = Eo Przykłady (podobne jak w punkcie II.3. są obcymi tytułami polskich autorów-kompozytorów): W. Lutosławski: Trzy poematy H. Michaux (Trois Poems d Henri Michaux) na chór i orkiestrę; S. Moniuszko: Bajka, Conte d hiver (Opowieść zimowa). Wobec tak zróżnicowanych sytuacji etniki kodu językowego (kodu tytułów) utworów

4 172 muzycznych, rodzi się pytanie o przyczyny takiego stanu rzeczy, jaki ilustruje materiał Przewodnika koncertowego (w praktyce można się spotkać z innymi wariantami nazw). Problem ten wymaga dokładniejszych i bardziej gruntownych badań. Pragnę jedynie zasygnalizować niektóre łączące się z nim zagadnienia. Ciekawym zagadnieniem jest np. wybieranie dla kodu tytułu innego etnosu niż rodzimy nadawcy, w co warto wejrzeć niezależnie od etnosu odbiorcy, z punktu widzenia raczej intencji nadawcy. Sytuacja taka zachodzi na przykład wtedy, gdy utwór muzyczny wokalny wykorzystuje jako współtworzywo (obok kodu muzycznego) kod językowy w postaci tekstu literackiego. Przykładem może być tytuł utworu B. Brittena opartego na francuskim utworze poetyckim (a więc z francuskim tekstem językowym), tytuł właśnie francuskiego oryginału: Les Illuminations Rimbaud a. Podobnie do średniowiecznej poezji łacińskiej nawiązuje tytuł utworu I. Strawińskiego: Canticum sacrum ad honorem Sancti Marii nominis na głosy solowe, chór i orkiestrę. Tytuły takie jak K. Pendereckiego: De natura sonoris czy B. Schäffera: Tertium datur na klawesyn i instrumenty nawiązują do gatunku piśmiennictwa naukowego dawnych traktatów łacińskich; tu więc etnos kodu tytułu wskazuje na obowiązującą niegdyś w określonym kręgu kulturowym konwencję etniczną (językową). W określonej chronologicznie i socjologicznie konwencji sformułowane są francuskie tytuły kompozytorów XIX wieku jak np. S. Moniuszki Bajka, Conte d hiver, czy I. Paderewskiego - Fantazja polska (Fantaisie polonaise sur des thèmes originaux pour piano et orchestre). Hiszpański tytuł utworu amerykańskiego kompozytora A. Coplanda El Salon Mexico, który jest aluzją do największego w mieście Meksyku lokalu tanecznego, wskazuje na relację: etnos kodu językowego etnos treści czy też zawartości komunikatu muzycznego. Znaną prawidłowość ilustrują przykłady tytułów w języku włoskim, niemieckim lub francuskim, często włączających etnicznie w swój obręb także określenie aparatu wykonawczego: np. K. Serockiego: Concerto alla cadenza per flauto e becco ed orchestra; w tytule utworu argentyńskiego kompozytora C. Roque-Alsiny etnos włoski obsługuje określenie aparatu wykonawczego, niemiecki zaś spełnia rolę nazwy gatunkowej: Stücke (Utwory) per orchestra; tytuły francuskie, sytuujące leksykę kodu w terminologii typowej etnicznie to np. W. Fortnera (niem.) Mouvments na fortepian i orkiestrę, czy A. Stroe (rum) Musigue de concert na fortepian, instrumenty blaszane i perkusyjne. Warto też zwrócić uwagę na tytuł będący przykładem świadomego nadania kodowi językowemu określonego etnosu w celu osiągnięcia efektu parodii; takiego właśnie zabiegu dokonał włoski kompozytor S. Busotti, którego utwór zatytułowany Mit einem gewissen sprechen den Ausdruck na orkiestrę kameralną parodiuje przesadnie rozbudowane określenia ekspresyjne stosowane przez niemieckich mistrzów 9. W tym też być może duchu tytułuje swe dzieło Włoch L. Berio: Bewegung na orkiestrę. Zauważyć też trzeba, że w wielu wypadkach różnica między etnosem kodu tytułu a etnosem nadawcy neutralizuje się. Tak chyba można określić sytuację, gdy w tytule pojawiają się na przykład wyrażenia łacińskie typu in memoriam, experimente, marginalia, które mają status internacjonalizmów. Podobnie swego rodzaju internacjonalizmami są terminy muzyczne, zwłaszcza włoskie (jako najliczniejsze). W wypadku niektórych antroponimów czy toponimów istnieje blokada transpozycji,

5 173 jak np. w nazwach Colas Breugnon lub Escorial; antroponim Don Kichot wykazuje jednak różne warianty pisowni, co się wiąże z jego wariantami etnicznymi. W odniesieniu do sytuacji, gdy odbiorca ma do czynienia z obcym mu etnicznie kodem językowym, niezależnie od tego, czy wersji obcej towarzyszy tłumaczona rodzima, czy nie, godny zastanowienia wydaje się pewien aspekt funkcjonowania owych obcych tekstów czy ich elementów, zwłaszcza jeśli ta obcość etniczna jest zamierzona przez nadawcę czyli autora tytułu, ale także jeśli tytuł rodzimy dla autora jest podawany odbiorcy o innej charakterystyce etnicznej. Chodzi mianowicie o wartościowanie estetyczne brzmienia nazwy, zjawisko znane w różnych dziedzinach twórczej działalności człowieka związanej z nazywaniem. O magii nazw, ich egzotyce (czy archaiczności), stwarzającej osobliwy klimat emocjonalny nawet wokół prozaicznej czynności (sporządzanie posiłków) mówi np. A. Barańczak, wnikając w mechanizm atrakcyjności nazwy 10. O czarodziejskim działaniu obcej nazwy w tekście literackim Kerra pisał już dawno temu L. Spitzer: Potem jest Graz. Już sama nazwa działa czarodziejsko. Graz. Czuje się formalnie, jak Kerr smakuje, delektuje się nazwą stolicy Styrii, pozwala jej rozpływać się na języku 11. K. Vossler postulując, by nie odrzucać ocen estetycznych, pytanie, czy jeden język jest piękniejszy od innego, badania zjawiska eufonii, eurytmii czy im podobnym, traktował elementy języka obcego jako tzw. ornament językowy. Pisał: Może nim być barwa brzmienia, ustawienie głosu, akcent, melodyka, rytm lub wpadające w ucho powtarzanie się jakichkolwiek grup głoskowych równie dobrze może to być coś istotnego, jak i przypadkowego. Wszystko bowiem, co w obcym języku jest dla nas niezrozumiałe, działa odpychająco jako coś karykaturalnego lub przy życzliwym ustosunkowaniu się przeciwnie staje się pociągające. Krótko mówiąc to, czego nie potrafi się wyjaśnić, widzi się jako ładne lub brzydkie 12. L. Spitzer pisał też o świadomym mieszaniu języków, użyciu gwarowych lub obcojęzycznych cytatów, o charakterystyce fonetycznej służącej charakteryzowaniu mówiących nim ludzi. Mówiąc o wartościowaniu estetycznym brzmienia u Kerra, stwierdzał: Cudzoziemszczyzna Kerra i jego wielojęzyczność... wypływa... przede wszystkim jednak z przyjemności znajdywanej w tym, co dźwiękowe w języku i w językach 13. Badacz problematyki przekładu filmowego, M. Hendrykowski, wypowiada kilka myśli m.in. o tytule dzieła filmowego w aspekcie jego czytelności, a także o, jak ją nazywa, funkcji poetyckiej tytułu, która często zanika w zbyt sztampowym przekładzie. I tu spotykamy się znów z wartościowaniem estetycznym, które w pewnym stopniu koresponduje z postawą cytowanych neoidealistów. Mówiąc o atrakcyjnie brzmiącej nazwie jako połowie sukcesu filmu, M. Hendrykowski stwierdza, że istnieją tytuły uniwersalne, niejako poza koniecznością tłumaczenia na inne języki, które niejednokrotnie powodują całkowitą utratę poetyckich właściwości oryginału 14. Porównuje też oryginalne tytuły obcojęzyczne z ich nieudanymi i udanymi odpowiednikami polskimi, przy czym oryginalne tytuły i trafne ich przekłady opatruje charakterystycznymi kwalifikatorami oceniającymi. Zestawia zatem finezyjne Otto e mezzo z buchalteryjnym Osiem i pół, figlarne Lasky jedné plavovlásky z natrętnie dosłowną Miłością blondynki, zręczne Au hasard, Balthazar z niezgrabnym Na los szczęścia, Baltazarze itd. 15 Problematyka wartościowania i funkcji estetycznych, czy to w duchu fenomenologicznym, czy też socjologizującym tekstów sztuki, tekstów o szczególnym bogactwie organizacji 16, z pewnością nie wyczerpuje poruszanego tutaj zagadnienia, rzuca jednak pewne

6 174 światło na to, co interesujące, chociaż tak skomplikowane, w etnicznej charakterystyce tytułów muzycznych. Wydaje się też, że wielojęzyczność czy wieloetniczność tytułów muzycznych, praktykowana w wielu wypowiedziach literackich o muzyce, nie pozostaje bez związku z uniwersalizmem, a więc ponadetnicznością samej muzyki, czyli komunikatu w kodzie muzycznym, któremu towarzyszy poprzedzający go metatekstowy komunikat w kodzie językowym. Komunikacja językowa dotycząca muzyki (sztuki) odbywa się w dużej części bez przekładania tego, co obce na rodzime. Należałoby też postulować badanie językowe wyznaczników uniwersalizmu muzyki i innych sztuk. Przypisy 1 Nawiązuje on do dwu moich artykułów: O pewnym typie nazw utworów muzycznych. Język artystyczny. T. 5. Katowice Prace Naukowe U. Śl. nr 851. oraz Tytuły utworów muzycznych nazywające pozamuzyczne cechy utworu. Język artstyczny. T. 6. Katowice Prace Naukowe U. Śl Wyliczenie za D. Świerczyńską, Pseudonim literacki i jego stosunek do tekstu. Pamiętnik Literacki LXX, 1979, z. 4, s W cytowanym artykule znajdujemy też cytowane głównie prace dotyczące tytułu utworu literackiego: chodzi o teoretycznoliterackie ujęcie problemu przez D. Danek, O tytule utworu literackiego, Pamiętnik Literacki 1972 z. 4, s. 166 i językoznawcze przez W. Pisarka, Tytuł utworu literackiego swoistą nazwę własną. Zeszyty Naukowe WSP w Katowicach nr 31 (1966), s M. Głowiński, Literackość muzyki muzyczność literatury, [w:] Pogranicza i korenspondencje sztuk. Studia pod redakcją T. Cieślikowskiej i J. Sławińskiego, Wrocław 1980, s Por. wybór tej literatury starszej i nowszej w artykule M. Zarębiny, Zapożyczenia w polszczyźnie mówionej, [w:] Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, Red. naukowy M. Szymczak, Wrocław 1978, s oraz w artykule W. Cienkowskiego, Wpływy i zapożyczenia obce w powojennej polszczyźnie pisanej, (w tym samym zbiorze), s Encyklopedia wiedzy o języku polskim wymienia cechy formalne pod hasłem Wyrazy synchroniczne obce. Na temat rozwarstwienia słownictwa na rodzime i obce wypowiadają się też R. Grzegorczykowa i J. Puzynina we wstępie teoretyczno-metodologicznym do Słowotwórstwa współczesnego języka polskiego. Warszawa 1979, s , podając synchroniczne sygnały obcości. 6 T. Chylińska, S. Haraschin, B. Schaffer, Przewodnik koncertowy, Warszawa Tak np. w cytowanym Przewodniku koncertowym na s czytamy o V Symfonii A. Brucknera: Współcześni, którzy lubowali się w obdarzaniu tytułami dzieł tzw. muzyki absolutnej, nadali jej m.in. nazwy: Średniowieczna, Katolicka, Chorałowa, określające zresztą w jaki sposób ogólny charakter i atmosferę muzyki. O koncercie fortepianowym D-dur Kv 537 W. A. Mozarta Przewodnik informuje na s. 662, iż nadano mu tytuł Koronacyjny w związku z jego wykonaniem przez kompozytora podczas uroczystości koronacyjnych cesarza Leopolda II. Jeszcze później w stosunku do napisania utworu (na początku XIX wieku) przyjął się tytuł Symfonii Oksfordzkiej J. Haydna (s. 390). 8 Nadawcą tego tytułu są Francuzi. 9 Op. cit. w przypisie 7, s A. Barańczak, Poetyka współczesnych przepisów kulinarnych, Teksty 1975, z. 4, s. 85. Badaczka cytuje m.in. tekst zawierający obcą nazwę polskiej potrawy wraz z jej oceną estetyczną: (A oto inna wersja potage Crecy, którą można by nazwać ordynarnie zupą marchwiową, ale po co psuć sobie smak za: M. Iwaszkiewicz, Gawędy o jedzeniu. Wyd. IV uzupełnione, Warszawa 1972, s. 35. Podkreślenie moje. 11 L. Spitzer, Wielojęzyczność jako środek stylistyczny i wyraz wyobraźni fonetycznej, [w:] K. Vossler i L. Spitzer, Studia stylistyczne. Wybór tekstów i opracowanie M. R. Mayenowa, R. Handke, Warszawa 1972, s (Pierwodruk Monachium 1928). 12 K. Vossler, Języki narodowe jako style, [w:] K. Vossler i L. Spitzer, op. cit., s. 84. (Pierwodruk Heidelberg 1925). 13 L. Spitzer, Wielojęzyczność..., s. 257.

7 M. Hendrykowski, Z problemów przekładu filmowego, [w:] Wielojęzyczność literatury i problemy przekładu artystycznego. Pod red. E. Balcerzana, Wrocław 1984, s Podkreślenia moje. 16 O takich dwóch kierunkach w poetyce, wyróżnionych na podstawie przykładu rozumienia pojęcia estetyczny mówi M. R. Mayenowa we wstępie do swej książki: Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka. Wyd. 2 uzupełnione i poprawione, Wrocław 1979, s. 7.

8 176

Kryteria oceny osiągnięć ucznia na zajęciach sztuki (muzyki) dla 6 stopniowej skali ocen.

Kryteria oceny osiągnięć ucznia na zajęciach sztuki (muzyki) dla 6 stopniowej skali ocen. Kryteria oceny osiągnięć ucznia na zajęciach sztuki (muzyki) dla 6 stopniowej skali ocen. Wymagania konieczne dla uzyskania określonych ocen: ocena celująca typowych wymienia poszczególne epoki i style

Bardziej szczegółowo

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy:

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: Wykład nr 2 W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: a) polszczyznę ogólną (zwaną literacką); b)polszczyznę gwarową (gwary ludowe). Jest to podział dokonany ze względu na zasięg

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE

Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE Wymagania edukacyjne z przedmiotów: MUZYKA oraz ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE Aby uzyskać poszczególne oceny, uczeń powinien: I. Na ocenę celującą: spełniać wymagania uzyskania oceny bardzo dobrej oraz dodatkowo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ

KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ Na ocenę dobrą uczeń powinien: czynnie uczestniczyć w zajęciach lekcyjnych, zaśpiewać w grupie poprawną dykcją z pamięci pieśni obowiązkowe,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny)

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny) 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. do przeprowadzenia. KONKURSU Chopin znany i mniej znany

REGULAMIN. do przeprowadzenia. KONKURSU Chopin znany i mniej znany Komitet organizacyjny Do użytku wewnętrznego Konkursu Chopin znany i mniej znany Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Instytut Edukacji Muzycznej REGULAMIN do przeprowadzenia KONKURSU Chopin znany

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje;

śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje; SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II w I okresie Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: opanował technikę czytania; śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje;

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

1. Jaki to taniec? 1:03 a) walc angielski b) cza-cza c) tango d) krakowiak 2. Jaki głos słyszysz? 1:44

1. Jaki to taniec? 1:03 a) walc angielski b) cza-cza c) tango d) krakowiak 2. Jaki głos słyszysz? 1:44 Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ

KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ KRYTERIA WYMAGAŃ Z MUZYKI ZGODNE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ Na ocenę dobrą uczeń powinien: czynnie uczestniczyć w zajęciach lekcyjnych, zaśpiewać w grupie poprawną dykcją z pamięci pieśni obowiązkowe,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU AUDYCJE MUZYCZNE. KLASA VIII Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU AUDYCJE MUZYCZNE. KLASA VIII Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU AUDYCJE MUZYCZNE KLASA VIII Rok szkolny 2015/2016 Opracowała Agata Kracińska Ocenę: celujący może otrzymać uczeń, który: - spełnia warunki określone dla oceny bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z MUZYKI W KLASIE V

KRYTERIA OCENIANIA Z MUZYKI W KLASIE V KRYTERIA OCENIANIA Z MUZYKI W KLASIE V Ze względu na różnice w uzdolnieniach muzycznych uczniów, na ocenę z tego przedmiotu w znacznym stopniu będzie wpływać: -aktywność ucznia na lekcji -postawa wobec

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY Nauczyciel oceniając ucznia w klasach IV-VI bierze pod uwagę przede wszystkim jego aktywność, zaangażowanie i wkład pracy. Ocenianie aktywności,

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje [ ]. PP Zadanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH)

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH) WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH) Ocena niedostateczna Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna nie zdobył podstawowych wiadomości i umiejętności;

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM OCENA WYMAGANIA CELUJĄCA (6) BARDZO DOBRA (5) Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, osiągając 95%-100%

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom kształcenia Profil kształcenia

Bardziej szczegółowo

Zajęcia I: Tropimy błędy językowe mgr Anna Alochno-Janas mgr Anna Alochno-Janas - -

Zajęcia I: Tropimy błędy językowe mgr Anna Alochno-Janas  mgr Anna Alochno-Janas -  - Zajęcia I: Tropimy błędy językowe mgr Anna Alochno-Janas www.arsverbi.pl aaj@arsverbi.pl aaj@arsverbi.pl 1 Czym jest kultura języka? Piękne słowo jest elementem pięknego życia. Gaston Bachelard Kultura

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) Wymagania szczegółowe 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne

Bardziej szczegółowo

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek

Słowniki i inne przydatne adresy. oprac. dr Aneta Drabek Słowniki i inne przydatne adresy oprac. dr Aneta Drabek Encyklopedia PWN Internetowa encyklopedia PWN zawiera wybór 80 tysięcy haseł i 5tysięcy ilustracji ze stale aktualizowanej bazy encyklopedycznej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM Obowiązuje znajomość lektur:

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom Profil Forma studiów Tytuł

Bardziej szczegółowo

Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Ocena BARDZO DOBRA bardzo dobrze potrafi wypowiedzieć się Ocena DOBRA przy pomocy

Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Ocena BARDZO DOBRA bardzo dobrze potrafi wypowiedzieć się Ocena DOBRA przy pomocy Muzyka Klasa IV Ocena CELUJĄCA Uczeń spełnia wszystkie wymienione poniżej wymagania na ocenę bardzo dobrą, a jednocześnie: prezentuje wiedzę oraz umiejętności znacznie wykraczające poza obowiązujący program

Bardziej szczegółowo

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA SŁUCHANIE MÓWIENIE ocena: dopuszczający ocena: dostateczny

Bardziej szczegółowo

Zmiany w słownictwie jhp KABA

Zmiany w słownictwie jhp KABA Opracowanie dokumentów muzycznych w katalogu NUKAT Zmiany w słownictwie jhp KABA Maria Nasiłowska Warsztat otwarty Centrum NUKAT, 15-16 października 2012 Typy zmian w słownictwie jhp KABA Zmiany wprowadzone

Bardziej szczegółowo

- przynajmniej raz w roku bierze udział w konkursie muzycznym szkolnym, gminnym lub rejonowym.

- przynajmniej raz w roku bierze udział w konkursie muzycznym szkolnym, gminnym lub rejonowym. WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH OCEN ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH Z PRZEDMIOTU MUZYKA OPRACOWANO ZGODNIE Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ KLASA VI ROK SZKOLNY 2016/2017 OCENA ŚRÓDROCZNA:

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 HISTORIA MUZYKI POZIOM ROZSZERZONY

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 HISTORIA MUZYKI POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 HISTORIA MUZYKI POZIOM ROZSZERZONY PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA OSÓB SŁABOSŁYSZĄCYCH (A3) Czas pracy: 180 minut Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym

Bardziej szczegółowo

Edukacja muzyczna w nowej podstawie programowej. kl. I SP

Edukacja muzyczna w nowej podstawie programowej. kl. I SP Kurs kwalifikacyjny dla nauczycieli sztuki Gorzów Wlkp., 2010 Edukacja muzyczna w nowej podstawie programowej kl. I SP 1. Śpiew : - proste melodie - śpiewanki i rymowanki - piosenki dziecięce, popularne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r.

Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r. Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Efekty kształcenia dla kierunku studiów: UKRAINISTYKA studia drugiego stopnia profil

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA JĘZYK POLSKI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA JĘZYK POLSKI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA JĘZYK POLSKI Formy aktywności i częstotliwość ich sprawdzania: Lp. Forma aktywności Skrót Częstotliwość (min. w semestrze) 1. odpowiedź ustna o 1 2. czytanie ze zrozumieniem

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI

Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI Kryteria ocen z przedmiotu muzyka dla klasy VI Semestr I Ocena dopuszczająca - Uczestniczy w zespołowych działaniach muzycznych na lekcji, - wykazuje zainteresowanie treściami muzycznymi zawartymi w podręczniku,

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Translatoryka tekstu 2. Kod przedmiotu: FAT-21 3. Okres ważności karty: 2015-2018 4. Forma : studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z muzyki w Gimnazjum

Wymagania edukacyjne z muzyki w Gimnazjum Wymagania edukacyjne z muzyki w Gimnazjum mgr Gerard Czaja 1. Cele kształcenia wymagania ogólne Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem pojęć

Bardziej szczegółowo

ZASADY OPRACOWYWANIA PRACY DYPLOMOWEJ

ZASADY OPRACOWYWANIA PRACY DYPLOMOWEJ WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA Wydział Architektury 02-061 Warszawa, ul. Wawelska 14 INŻYNIERSKA PRACA DYPLOMOWA na kierunku Budownictwo ZASADY OPRACOWYWANIA PRACY DYPLOMOWEJ Warszawa 2011/2012 r.

Bardziej szczegółowo

P R Z E D M I O T O W Y S Y S T E M O C E N I A N I A Z M U Z Y K I DLA KLASY I W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W ŻALINOWIE

P R Z E D M I O T O W Y S Y S T E M O C E N I A N I A Z M U Z Y K I DLA KLASY I W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W ŻALINOWIE P R Z E D M I O T O W Y S Y S T E M O C E N I A N I A Z M U Z Y K I DLA KLASY I W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W ŻALINOWIE W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Nauczanie muzyki w klasie I w roku szkolnym 2014/2015

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Instrumentalistyka Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 5. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 5 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia polska trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów).

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII MUZYKI. arkusz I czas pracy 120 minut

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII MUZYKI. arkusz I czas pracy 120 minut Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy PESEL ZDAJĄCEGO Miejsce na nalepkę z kodem szkoły EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII MUZYKI arkusz I czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Proszę sprawdzić,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z zajęć artystycznych (muzycznych) klasy II

Wymagania edukacyjne z zajęć artystycznych (muzycznych) klasy II Wymagania edukacyjne z artystycznych () klasy II Ocena z przedmiotu zajęcia artystyczne uwzględnia przede wszystkim stosunek ucznia do przedmiotu oraz wysiłek wkładany w realizację wymagań, które dostosowane

Bardziej szczegółowo

Turniej wiedzy muzycznej

Turniej wiedzy muzycznej Turniej wiedzy muzycznej Zadanie 1 Przyporządkuj utwory ich kompozytorom. Stanisław Moniuszko Antonio Vivaldi Piotr Czajkowski Feliks Mendelssohn-Bartholdy Jezioro łabędzie Halka Dla Elizy Preludium Deszczowe

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO

STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO STANDARDY WYMAGAO EGZAMINACYJNYCH Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO I. Zdający zna: 1) proste struktury leksykalno- -gramatyczne umożliwiające formułowanie wypowiedzi poprawnych pod względem fonetycznym, ortograficznym,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka egzaminu maturalnego

Charakterystyka egzaminu maturalnego Charakterystyka egzaminu maturalnego Absolwent przystępując do egzaminu maturalnego, zdaje obowiązkowo 1. W części ustnej egzaminy, dla których nie określa się poziomu, z następujących przedmiotów: a.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA VI

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA VI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE MUZYKA KLASA VI WYMAGANIA ŚRÓDROCZNE: Wymagania na ocenę dopuszczającą: Uczeń opanował zakres wiedzy i umiejętności na poziomie elementarnym, a także:

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV

Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV Szczegółowe wymagania stawiane uczniom na poszczególne oceny z muzyki w klasie IV Ocena celująca Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który opanował umiejętności i wiadomości wymagane na ocenę bardzo dobrą.

Bardziej szczegółowo

Plastyka. Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania

Plastyka. Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania Plastyka Wymagania edukacyjne--kryteria oceniania ocena celująca - dysponuje wiedzą i umiejętnościami znacznie wykraczającymi poza wymagania edukacyjne sformułowane dla jego poziomu; - sprawnie, świadomie

Bardziej szczegółowo

Zasady pisania prac dyplomowych

Zasady pisania prac dyplomowych Zasady pisania prac dyplomowych I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Prace licencjackie - mogą mieć postać prac przeglądowych: streszczać poglądy filozofów, stanowić świadectwo rozumienia tekstów filozoficznych,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU WYDZIAŁ INSTRUMENTALNY Moduł/Przedmiot: Literatura specjalistyczna Instrumenty historyczne Kod modułu: xxx Koordynator modułu: wykł. Henryk Kasperczak

Bardziej szczegółowo

Ludzkość w szponach zmysłów i szatana. Motyw grzesznego życia w literaturze i sztuce wieków średnich

Ludzkość w szponach zmysłów i szatana. Motyw grzesznego życia w literaturze i sztuce wieków średnich Ludzkość w szponach zmysłów i szatana. Motyw grzesznego życia w literaturze i sztuce wieków średnich 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna motyw grzesznego życia obecny w literaturze i sztuce średniowiecza,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem. Przedmiot: Muzyka

Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem. Przedmiot: Muzyka Przedmiotowy System Oceniania w Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Wysokiem Przedmiot: Muzyka Wymagania edukacyjne opracowane zostały w oparciu o: program nauczania ogólnego muzyki w gimnazjum Świat

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY NR 134 Katarzyna Kwapisz Osadnik PODSTAWOWE WIADOMOŚCI Z GRAMATYKI POLSKIEJ I WŁOSKIEJ SZKIC PORÓWNAWCZY Wydawnictwo Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

XXXIX OLIMPIADA ARTYSTYCZNA

XXXIX OLIMPIADA ARTYSTYCZNA XXXIX OLIMPIADA ARTYSTYCZNA Eliminacje okręgowe egzamin ustny Sekcja muzyki 1. W.A. Mozart Eine kleine Nachtmusik, cz. IV 2. K. Szymanowski I Koncert skrzypcowy Zestaw 1 1. W jakim okresie powstał utwór?

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM

PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM PREFERENCJE MUZYCZNE UCZNIÓW III KLAS GIMNAZJUM W wielu szkołach trwają obecnie dyskusje na temat muzyki słuchanej przez naszą młodzież. Częściej młodzi chodzą na koncerty zespołów, do dyskoteki, niż na

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@.edu.pl język system znaków słownych skoro system, to musi być w tym jakiś porządek;

Bardziej szczegółowo

30.10.2015, piątek, godz. 19:00 Medytacje na Górze Atos Narodowe Forum Muzyki Program 6.11.2015, piątek, godz. 19:00 150. urodziny Sibeliusa Program

30.10.2015, piątek, godz. 19:00 Medytacje na Górze Atos Narodowe Forum Muzyki Program 6.11.2015, piątek, godz. 19:00 150. urodziny Sibeliusa Program 30.10.2015, piątek, godz. 19:00 Medytacje na Górze Atos Tõnu Kaljuste dyrygent Chór NFM Agnieszka Franków-Żelazny kierownictwo artystyczne 6.11.2015, piątek, godz. 19:00 Narodowe Forum Muzyki Dyrektor

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK Gra muzyka! J. Oleszkiewicz Nowa Era. Przedmiot ma na celu zdobywanie wiedzy i umiejętności z zakresu sztuki muzycznej.

PODRĘCZNIK Gra muzyka! J. Oleszkiewicz Nowa Era. Przedmiot ma na celu zdobywanie wiedzy i umiejętności z zakresu sztuki muzycznej. PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZEDMIOTU MUZYKA PODRĘCZNIK Gra muzyka! J. Oleszkiewicz Nowa Era Przedmiot ma na celu zdobywanie wiedzy i umiejętności z zakresu sztuki muzycznej. Ocenie podlegają: 1.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie V

Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie V Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie V WYMAGANIA NA OCENĘ CELUJĄCĄ Jak na ocenę bardzo dobrą oraz: -uczeń bierze udział i osiąga sukcesy w konkursach szkolnych i międzyszkolnych, -posiada rozszerzone

Bardziej szczegółowo

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

klasach 4-5 będzie brać pod uwagę przede wszystkim jego aktywność, zaangażowanie i

klasach 4-5 będzie brać pod uwagę przede wszystkim jego aktywność, zaangażowanie i KRYTERIA OCENIANIA Z MUZYKI Ponieważ różnice w uzdolnieniach uczniów są bardzo duże, nauczyciel oceniając ucznia w klasach 4-5 będzie brać pod uwagę przede wszystkim jego aktywność, zaangażowanie i wkład

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZEJ PRACY PISEMNEJ OCENA CELUJACA

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZEJ PRACY PISEMNEJ OCENA CELUJACA SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZEJ PRACY PISEMNEJ OCENA CELUJACA orginalne, ciekawe i samodzielne ujęcie tematu materiał literacki wykracza poza treści programowe wnikliwa, pogłębiona interpretacja

Bardziej szczegółowo

Zasady sporządzania przypisów na podstawie norm PN-78 N-01222 oraz PN-ISO 690:2002. Opracowały: Ilona Dokładna Joanna Szada - Popławska

Zasady sporządzania przypisów na podstawie norm PN-78 N-01222 oraz PN-ISO 690:2002. Opracowały: Ilona Dokładna Joanna Szada - Popławska Zasady sporządzania przypisów na podstawie norm PN-78 N-01222 oraz PN-ISO 690:2002 Opracowały: Ilona Dokładna Joanna Szada - Popławska Przypis (notka) to zasadniczy element aparatu naukowego książki. Przypisy

Bardziej szczegółowo

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 2

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 2 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Program kształcenia, załącznik nr 1. nazwa kierunku FILOLOGIA ANGIELSKA. poziom kształcenia drugi. profil kształcenia ogólnoakademicki 4. forma prowadzenia stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej Michał Szczyszek Zakład Frazeologii i Kultury Języka Polskiego UAM Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej 1. Zjawiska globalizacji

Bardziej szczegółowo

MUZYKA KLASA IV WYMAGANIA EDUKACYJNE (semestr I)

MUZYKA KLASA IV WYMAGANIA EDUKACYJNE (semestr I) MUZYKA KLASA IV WYMAGANIA EDUKACYJNE (semestr I) Ocenie podlega: 1) umiejętność w zakresie: śpiewania; grania na instrumentach; tworzenia muzyki; ruchu przy muzyce; tworzenia wypowiedzi o muzyce, np. na

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 I. LITERATURA 1. Jaką postawę moralną musi prezentować twój autorytet? Odwołaj się do bohaterów 2.

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAŃ BĘDĄCE PODSTAWĄ PRZEPROWADZANIA EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK GRUPY ETNICZNEJ W ZAKRESIE WIEDZY O JĘZYKU

STANDARDY WYMAGAŃ BĘDĄCE PODSTAWĄ PRZEPROWADZANIA EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK GRUPY ETNICZNEJ W ZAKRESIE WIEDZY O JĘZYKU I. WIADOMOŚCI I ROZUMIENIE Zdający wie, zna i rozumie: * STANDARDY WYMAGAŃ BĘDĄCE PODSTAWĄ PRZEPROWADZANIA EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK GRUPY ETNICZNEJ Załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III w Szkole Podstawowej nr 2. im. Jana Pawła II w Twardogórze ZASADY OCENIANIA 1. Nauczyciele w pierwszym tygodniu każdego roku informują uczniów o wymaganiach edukacyjnych,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA otrzymuje uczeń, którego wiadomości i umiejętności znacznie wykraczają poza program języka polskiego

Bardziej szczegółowo

Egzamin Maturalny od 2015 roku

Egzamin Maturalny od 2015 roku Egzamin Maturalny od 2015 roku PRZEDMIOTY OBOWIĄZKOWE Każdy absolwent obowiązkowo przystępuje do następujących egzaminów na poziomie podstawowym: język polski (część pisemna i ustna), język obcy nowożytny

Bardziej szczegółowo

Kryteria Oceniania z Muzyki dla klasy IV Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który:

Kryteria Oceniania z Muzyki dla klasy IV Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: Kryteria Oceniania z Muzyki dla klasy IV Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: Śpiewa polski hymn narodowy (4 zwrotki) na pamięć, poprawnie pod względem melodycznym, rytmicznym, z zachowaniem jego charakteru,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Muzyki Dla klas IV, V, VI. Zgodny z programem nauczania Muzyka /Małgorzata Rykowska/

Przedmiotowy System Oceniania z Muzyki Dla klas IV, V, VI. Zgodny z programem nauczania Muzyka /Małgorzata Rykowska/ Przedmiotowy System Oceniania z Muzyki Dla klas IV, V, VI. Zgodny z programem nauczania Muzyka /Małgorzata Rykowska/ Nauczyciel - uczeń 1. Każdy uczeń jest oceniany indywidualnie za zaangażowanie i stosunek

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA Z PRZEDMIOTU -MUZYKA- NA POSZCZEGÓLNE OCENY Nauczyciel oceniając ucznia w klasach IV-VI bierze pod uwagę przede wszystkim jego aktywność, zaangażowanie i wkład pracy. Ocenianie aktywności,

Bardziej szczegółowo

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU

wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU wiedza I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU WIEDZA I UMIEJĘTNOŚCI DROGĄ DO SUKCESU Projekt realizowany przez Podlaską Fundację Wspierania Talentów mający na celu finansowe wsparcie szkół i placówek oświatowych,

Bardziej szczegółowo

OCENA PRAC PISEMNYCH I WYPOWIEDZI USTNYCH UCZNIÓW Z PODZIAŁEM NA POZIOMY WYMAGAŃ

OCENA PRAC PISEMNYCH I WYPOWIEDZI USTNYCH UCZNIÓW Z PODZIAŁEM NA POZIOMY WYMAGAŃ PRAC PISEMNYCH I WYPOWIEDZI USTNYCH UCZNIÓW Z PODZIAŁEM NA POZIOMY WYMAGAŃ PRACE PISEMNE Wymagania konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające wykraczające DOPUSZCZAJĄCA DOSTATECZNA DOBRA BARDZO DOBRA

Bardziej szczegółowo

Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: opanował większość wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym programie nauczania;

Ocenę dobrą (4) otrzymuje uczeń, który: opanował większość wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym programie nauczania; Ocenę celującą (6) otrzymuje uczeń, który: opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych w realizowanym zdobywa dodatkową wiedzę, korzystając z różnych źródeł informacji; na lekcjach jest

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2008/2009. Część 2

ROK SZKOLNY 2008/2009. Część 2 ROK SZKOLNY 2008/2009 Część 2 S T R E S I S P O S O B Y R A D Z E N I A S O B I E Z T R E M Ą TO WA R Z Y S Z Ą C Ą W Y S T Ę P O M E S T R A D O W Y M to tytuł zajęć, które z Pedagogami i Uczniami naszej

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny: O j cz y z n a t o b r z m i d u m n i e.

Projekt edukacyjny: O j cz y z n a t o b r z m i d u m n i e. Projekt edukacyjny: O j cz y z n a t o b r z m i d u m n i e. Opracowanie: Jolanta Łęcka Danuta Szymczak 1 Wstęp Patriotyzm słowo, temat, przedmiot szeregu opinii,komentarzy, jakże często nie wolnych od

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne. Śpiew solowy. Zadania techniczno-wykonawcze.

Wymagania edukacyjne. Śpiew solowy. Zadania techniczno-wykonawcze. Wymagania edukacyjne. Śpiew solowy. Zadania techniczno-wykonawcze. KLASA I 1. Rozpoznanie rodzaju głosu /skala, granica rejestrów, dźwięki przejściowe, barwa, wolumen/ 2. Elementarne wiadomości z zakresu

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 4 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów). Łączna liczba

Bardziej szczegółowo

OCENA OPISOWA ŚRÓDROCZNA/ SEMESTRALNA KLASA 1. Klasa.. Rok szkolny.. Data EDUKACJA SPOŁECZNA

OCENA OPISOWA ŚRÓDROCZNA/ SEMESTRALNA KLASA 1. Klasa.. Rok szkolny.. Data EDUKACJA SPOŁECZNA OCENA OPISOWA ŚRÓDROCZNA/ SEMESTRALNA KLASA 1 Imię i nazwisko ucznia Klasa.. Rok szkolny.. Data EDUKACJA SPOŁECZNA Współdziałanie z rówieśnikami i osobami dorosłymi. Potrafi odróżnić co jest dobre, a co

Bardziej szczegółowo

WSZECHNICA POLSKA. SZKOŁA WYŻSZA TWP w Warszawie WSTĘP DO JĘZYKOZNAWSTWA FILOLOGIA. 26 godzin wykładu

WSZECHNICA POLSKA. SZKOŁA WYŻSZA TWP w Warszawie WSTĘP DO JĘZYKOZNAWSTWA FILOLOGIA. 26 godzin wykładu WSZECHNICA POLSKA. SZKOŁA WYŻSZA TWP w Warszawie WSTĘP DO JĘZYKOZNAWSTWA FILOLOGIA Semestr zimowy, rok akad. 2013/ 2014 26 godzin wykładu Tryb zaliczenia: egzamin pisemny w sesji zimowej (luty 2014) Odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 1 gimnazjum Zgodnie z Podstawą Programową jako priorytetowe przyjmuje się na lekcjach plastyki w gimnazjum wymagania ogólne: 1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA MATURĘ USTNĄ Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013/2014 LITERATURA 1. Jednostka wobec nieustannych wyborów moralnych. Omów problem, analizując zachowanie wybranych bohaterów literackich 2. Obrazy

Bardziej szczegółowo

Tradycja kulturowa literatury - opis przedmiotu

Tradycja kulturowa literatury - opis przedmiotu Tradycja kulturowa literatury - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Tradycja kulturowa literatury Kod przedmiotu 09.2-WH-FiPlD-TRA-2-Ć-S14_pNadGenCYJ15 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom Profil Forma studiów Tytuł

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez bluesever Niedziela, 28 Czerwiec :18 - Zmieniony Niedziela, 28 Czerwiec :31

Wpisany przez bluesever Niedziela, 28 Czerwiec :18 - Zmieniony Niedziela, 28 Czerwiec :31 Józefa Haydna Koncert na Trąbkę Joseph Haydn napisał swój "Koncert na Trąbkę" w 1796 roku. Jest to trzyczęściowy utwór dedykowany swemu przyjacielowi Antonowi Weidingerowi, który rozwinął i udoskonalił

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO

SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO I. KONTROLI PODLEGAJĄ ZARÓWNO SPRA2WNOŚCI PRODUKTYWNE (MÓWIENIE I PISANIE), JAK I RECEPTYWNE (ROZUMIENIE I PISANIE TEKSTU CZYTANEGO I SŁUCHANEGO). 1a. Mówienie. Umiejętności

Bardziej szczegółowo

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z muzyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z muzyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-P8 KWIECIEŃ 2016 Zadanie 1. (0 1) 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje

Bardziej szczegółowo

ABONAMENT S KONCERTY SYMFONICZNE

ABONAMENT S KONCERTY SYMFONICZNE ABONAMENT S KONCERTY SYMFONICZNE I część: październik - grudzień 2.10.2015, piątek, godz. 19:00 Inauguracja sezonu symfonicznego Narodowe Forum Muzyki Dyrektor Andrzej Kosendiak Ul.Marszałka Józefa Piłsudskiego

Bardziej szczegółowo