OCENA STANU BEZPIECZEŃ STWA I HIGIENY PRACY. w 2000 roku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA STANU BEZPIECZEŃ STWA I HIGIENY PRACY. w 2000 roku"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁ ECZNEJ OCENA STANU BEZPIECZEŃ STWA I HIGIENY PRACY w 2000 roku WARSZAWA, czerwiec 2001 r.

2 2

3 3 SPIS TREŚ CI 1. Ocena stanu bezpieczeństwa i higieny pracy Wypadki przy pracy Ocena narażenia zawodowego Choroby zawodowe Ocena wypełniania obowią zkó w w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawcó w 1.5. Ocena stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w rolnictwie indywidualnym 2. Wypełnianie obowią zkó w w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przez organy administracji rzą dowej 3. Nadzó r i kontrola nad warunkami pracy w zakładach pracy 4. Podsumowanie - wnioski ZAŁ ĄCZNIKI: 1. Tabele: nr 1. Poszkodowani w wypadkach przy pracy w latach wg sekcji gospodarki narodowej nr 2. Choroby zawodowe w Polsce w latach wg jednostek chorobowych nr 3. Dominują ce choroby zawodowe stwierdzone w 2000 roku w wybranych działach przemysłu wg EKD 2. Załą cznik : Informacja o realizacji zadań w 2000 r. wynikają cych z programu wieloletniego pn. Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia człowieka w środowisku pracy

4 4 3. Rysunki: nr 1. Wypadki przy pracy w latach nr 2. Wydarzenia powodują ce wypadki przy pracy w 2000 roku nr 3. Wypadki ciężkie przy pracy w latach nr 4. Wypadki śmiertelne przy pracy w latach nr 5. Poszkodowani w wypadkach przy pracy w 2000 roku wg PKD nr 6. Poszkodowani w wypadkach przy pracy w 2000 roku w przeliczeniu na 1000 pracują cych wg PKD nr 7. Poszkodowani w ciężkich wypadkach przy pracy w 2000 roku w przeliczeniu na 1000 pracują cych wg PKD nr 8. Poszkodowani w śmiertelnych wypadkach przy pracy w 2000 roku w przeliczeniu na 1000 pracują cych wg PKD nr 9. Poszkodowani w wypadkach przy pracy w 2000 roku według stażu pracy na zajmowanym stanowisku nr 10. Poszkodowani w wypadkach przy pracy w 2000 roku według wieku nr 11. Poszkodowani w wypadkach przy pracy w 2000 roku w wojewó dztwach w przeliczeniu na 1000 pracują cych nr 12. Przyczyny wypadkó w przy pracy w 2000 roku nr 13. Pracownicy zatrudnieni w warunkach zagrożenia czynnikami zwią zanymi ze środowiskiem pracy nr 14. Choroby zawodowe w Polsce w latach nr 15. Choroby zawodowe w Polsce w latach (liczba choró b na 100 tys. zatrudnionych) nr 16. Choroby zawodowe w Polsce w 2000 r. (wg jednostek chorobowych) nr 17. Choroby zawodowe w Polsce w 2000 r. wg EKD nr 18. Koszty świadczeń z tytułu wypadkó w przy pracy i choró b zawodowych w latach nr 19. Ś wiadczenia z tytułu pracy w warunkach szkodliwych i ucią żliwych w 2000 roku nr 20. Ś wiadczenia rentowe - powypadkowe w latach nr 21. Renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami wypadkó w przy pracy, choró b zawodowych oraz wypadkó w w drodze do pracy i z pracy przyznane w latach nr 22. Renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami wypadkó w przy pracy i choró b zawodowych przyznane w 2000 roku

5 5 1. Ocena stanu bezpieczeństwa i higieny pracy Ocena stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w 2000 roku wraz z wnioskami opracowana została do rozpatrzenia przez Radę Ministró w w realizacji zadań nałożonych na Ministra Pracy i Polityki Społecznej przepisami ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rzą dowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 82, poz. 928 ze zm.). Zgodnie z art. 34 i 21 tej ustawy - Minister Pracy i Polityki Społecznej ma między innymi inicjować i prowadzić politykę Rzą du, w tym wykonywać zadania w zakresie warunkó w pracy w ramach działu praca. Podczas sporzą dzania tej Oceny... korzystano z informacji przekazanych Ministerstwu Pracy i Polityki Społecznej przez: ministró w, wojewodó w, Głó wny Urzą d Statystyczny, Instytut Medycyny Pracy w Ł odzi, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Państwową Inspekcję Pracy, Inspekcję Sanitarną, Wyższy Urzą d Gó rniczy, Państwową Agencję Atomistyki oraz Urzą d Dozoru Technicznego. Dokument ten, w formie syntetycznej, przedstawia stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach oraz realizację obowią zkó w w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawcó w oraz organy administracji rzą dowej, któ rych działalność wywiera wpływ na kształtowanie warunkó w pracy w zakładach. Materiał ten zawiera ró wnież wnioski, któ rych realizacja powinna warunkować poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach Wypadki przy pracy Według wstępnych danych Głó wnego Urzędu Statystycznego w 2000 r. zgłoszono osób (w 1999 r ) poszkodowanych w wypadkach przy pracy (bez rolnictwa indywidualnego) co stanowi spadek liczby poszkodowanych o 3,9 % w stosunku do roku poprzedniego (rysunek nr 1). Wypadki przy pracy spowodowały ś mierć 604 osób (w 1999 r. 528), tj. o 14,4 % wię cej niż w 1999 r. (rysunek nr 4), a osób uległo wypadkom cię żkim (w 1999 r ), tj. o 3,6 % wię cej niż w roku poprzednim (rysunek nr 3). Jedną z konsekwencji wypadkó w jest niezdolność do pracy osó b poszkodowanych. Zgłoszone wypadki przy pracy spowodowały w 2000 roku dni niezdolnoś ci do pracy (nie są

6 6 to dane ostateczne, gdyżrzeczywiste skutki mogą być określone dopiero po okresie niezbędnym np. na leczenie i rehabilitację osoby poszkodowanej i są rejestrowane po upływie 6 miesięcy od zaistnienia wypadku). Dane liczbowe dotyczą ce poszkodowanych w wypadkach przy pracy zgłoszonych w latach przedstawiono (wg sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności) w tabeli nr 1, a w 2000 roku na rysunku nr 5. Największą liczbę osó b, któ re uległy wypadkom przy pracy odnotowano w 2000 r. w następują cych sekcjach (wg Polskiej Klasyfikacji Działalności): - przetwó rstwo przemysłowe _ 40,3 % - budownictwo _ 11,9 % - ochrona zdrowia i opieka socjalna _ 9,1 % - handel i naprawy _ 8,8 % - transport, gospodarka magazynowa i łą czność _ 6,8 % - obsługa nieruchomości i firm; nauka _ 4,5 % - gó rnictwo i kopalnictwo _ 4,2 % W 2000 r. wskaźnik czę stotliwoś ci wypadków przy pracy (mierzony liczbą poszkodowanych na pracują cych) wynosił8,30 (w 1999 r. 8,37), przy czym największą częstotliwość odnotowano w sekcjach: górnictwa i kopalnictwa (17,08), przetwó rstwa przemysłowego (13,62), budownictwa (12,80), rolnictwa, łowiectwa i leśnictwa (11,47), ochrony zdrowia i opieki socjalnej (9,42), wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz, wodę (8,60) oraz rybołó wstwa i rybactwa (8,32). Dane dotyczą ce poszkodowanych ogó łem w wypadkach przy pracy w 2000 r. w przeliczeniu na pracują cych zobrazowano na rysunku nr 6, w wypadkach ciężkich na rysunku nr 7, a w wypadkach śmiertelnych na rysunku nr 8. Najwyższe wskaź niki częstotliwości wypadkó w przy pracy ogó łem (bez pracownikó w cywilnych jednostek budżetowych prowadzą cych działalność w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego) zanotowano w następują cych wojewó dztwach: warmińsko-mazurskim (11,32), dolnoś ląskim (11,01), opolskim (10,81), kujawsko-pomorskim (9,78), lubuskim (9,71) oraz ś ląskim (9,37) i wielkopolskim (9,19). Najniższe wskaź niki zanotowano w wojewó dztwach: mazowieckim (6,05), małopolskim (6,20) i podkarpackim (6,74). Dane dotyczą ce wskaź nikó w częstotliwości wypadkó w przy pracy w 2000 roku w poszczegó lnych

7 7 wojewó dztwach w przeliczeniu na 1000 pracują cych przedstawiono na rysunku nr 11. Niepokoją co wysoki wskaź nik częstotliwości wypadkó w przy pracy w wojewó dztwie warmińsko-mazurskim obserwuje się od 1999 roku. W dniu 11 maja 2000 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej wystą pił (pismem znak: DWP.III /IL/2000) do Głó wnego Inspektora Pracy z prośbą o dokonanie wnikliwej analizy przyczyn tego zjawiska. Jak wynikało z udzielonej odpowiedzi (pismo znak:g/gnw/77/463-1/2000 z dnia 13 czerwca 2000 r.) - podstawowymi czynnikami wpływają cymi na wysoki wskaź nik częstotliwości wypadkó w przy pracy w tym wojewó dztwie było nieprzestrzeganie przepisó w bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawcó w. Dotyczyło to głó wnie małych zakładó w pracy (zatrudniają cych do 20 pracownikó w) prowadzą cych działalność przede wszystkim w budownictwie, transporcie, produkcji drewna i wyrobó w z drewna oraz ochronie zdrowia. Pomimo wzmożonych działań Okręgowego Inspektoratu Pracy w Olsztynie stan ten nie ulega jednak poprawie. Z informacji GUS wynika, że w 2000 r. w zakładach pracy sektora publicznego osób uległo wypadkom przy pracy, z tego 185 osób poniosło ś mierć wskutek tych wypadków, a 352 osoby uległo cię żkim wypadkom przy pracy (w 1999 r. odpowiednio ; 153 i 415). Poszkodowani w wypadkach przy pracy w sektorze publicznym stanowili w 2000 r. około 39,5 % ogó łu poszkodowanych w wypadkach przy pracy, a ich udział w śmiertelnych wypadkach przy pracy wynosił 30,6 % oraz w ciężkich wypadkach przy pracy - 25,7 % (w 1999 r. odpowiednio 42,2 %; 29,0 % i 31,4 %). Dane o poszkodowanych w wypadkach przy pracy w sektorze publicznym wg rodzajó w własności ujęto w poniższej tabeli. Rodzaj własności Ogó łem Poszkodowani w wypadkach przy pracy w tym: śmiertelnych ciężkich - państwowa komunalna mieszana

8 8 Natomiast w zakładach pracy sektora prywatnego wypadkom przy pracy uległo osób, z tego 419 ś miertelnym, a cię żkim (w 1999 r. odpowiednio ; 375 i 908). Poszkodowani w wypadkach przy pracy w sektorze prywatnym stanowili w 2000 r. około 60,5 % ogó łu poszkodowanych w wypadkach przy pracy, a ich udział w śmiertelnych wypadkach przy pracy wynosił 69,4 % oraz w ciężkich wypadkach przy pracy 74,3 % (w 1999 r. odpowiednio 57,8 %; 71,0 % i 68,6 %). Dane o poszkodowanych w wypadkach przy pracy w sektorze prywatnym wg rodzajó w własności ujęto w poniższej tabeli: Rodzaj własności Ogó łem Poszkodowani w wypadkach przy pracy w tym: śmiertelnych ciężkich - prywatna krajowa zagraniczna mieszana Według informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2000 r. przyznano rent z tytułu niezdolnoś ci do pracy spowodowanej skutkami wypadków przy pracy, tj. o 19,4 % mniej niżw 1999 r. (3.472). W 94 przypadkach orzeczono renty z tytułu całkowitej niezdolnoś ci do pracy i samodzielnej egzystencji (w 1999 r. 102) i w 590 przypadkach - renty z tytułu całkowitej niezdolnoś ci do pracy (w 1999 r. 749). Na rysunku nr 21 zobrazowano kształtowanie się liczby nowo przyznanych w latach rent z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami wypadkó w przy pracy i choró b zawodowych. Jak wynika z informacji GUS, podobnie jak w latach poprzednich głó wnymi wydarzeniami powodują cymi wypadki przy pracy w 2000 r. były: uderzenia (w tym: przygniecenie przez czynniki materialne przemieszczane, maszyny, urzą dzenia, narzędzia i inne oraz spadają ce czynniki materialne, jak ró wnież uderzenie o nieruchome czynniki materialne) 36,4 % ogó łu wydarzeń; upadek osó b - 29,2 %; zderzenie się z ostrymi czynnikami materialnymi - 8,9 % oraz działanie szkodliwych substancji chemicznych i innych czynnikó w materialnych - 7,8 %. Wydarzenia powodują ce wypadki przy pracy w 2000 r. przedstawiono na rysunku nr 2.

9 9 Dominują cą przyczyną wypadkó w przy pracy w 2000 roku, tak jak w latach ubiegłych było nieprawidłowe zachowanie się pracownika (50,4 % ogó lnej liczby przyczyn). Drugą pod względem liczebności przyczyną była niewłaściwa organizacja (14,2 %), z tego niewłaściwa organizacja pracy (7,6 %) oraz stanowiska pracy (6,6 %). Kolejną pod względem liczebności przyczyną wypadkó w przy pracy był niewłaściwy stan czynnika materialnego (12,4 %), a następnie brak lub niewłaściwe posługiwanie się czynnikiem materialnym (9,5 %). Przyczyny wypadkó w przy pracy w 2000 roku przedstawiono na rysunku nr 12. Wśró d osó b poszkodowanych w wypadkach przy pracy w 2000 r. kobiety stanowiły 25,0 %, a młodociani 0,8 % ogó łu poszkodowanych. Analizują c stażpracy na zajmowanym stanowisku przez osoby, któ re uległy wypadkom stwierdzono, że prawie połowa (48,2 %) spośró d nich to osoby ze stażem do 3 lat, a bez mała jedna trzecia (31,7 %) to osoby o stażu nie przekraczają cym 1 roku (rysunek nr 9). Należy jednak zauważyć, że następną najliczniejszą grupą osó b poszkodowanych są pracownicy doświadczeni, o stażu pracy przekraczają cym 16 lat na danym stanowisku (16,5 %). Największą liczbę poszkodowanych w 2000 r. odnotowano wśród osó b w przedziale wiekowym lat. Osoby te stanowią aż 83,6 % wszystkich poszkodowanych, z tego 30,3 % wszystkich poszkodowanych zarejestrowano w grupie wiekowej lat, 26,7 % - dotyczyło grupy w wieku lat oraz 26,6 % - w wieku lat. Liczbę poszkodowanych w wypadkach przy pracy w 2000 r. wg wieku przedstawiono na rysunku nr 10. Największą liczbę osó b poszkodowanych w wypadkach w 2000 r. stwierdzono w grupach zawodowych takich jak: kowale, ślusarze i pokrewni (7,9 % ogó łu poszkodowanych); robotnicy budowlani robó t stanu surowego i pokrewni (5,6 %); kierowcy pojazdó w silnikowych (5,2 %); formierze odlewniczy, spawacze, blacharze, monterzy konstrukcji metalowych i pokrewni (4,6 %); robotnicy obró bki drewna, stolarze meblowi i pokrewni (4,4 %); pomoce domowe, sprzą taczki i praczki (3,7 %); mechanicy maszyn i urzą dzeń (3,6 %); elektromonterzy sprzętu elektrycznego i elektronicznego (3,3 %); robotnicy w przetwó rstwie spożywczym (3,1 %); pielęgniarki i położne (2,7 %) oraz górnicy i robotnicy obró bki kamienia (2,5 %). Jak wynika z informacji zawartych w opracowanym przez Wyższy Urzą d Gó rniczy dokumencie pt. Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w gó rnictwie w 2000

10 10 roku w ubiegłym roku w zakładach górniczych objętych nadzorem i kontrolą urzędó w gó rniczych, odnotowano ogółem wypadków przy pracy (w 1999 r ), co stanowi spadek o 27,5 %, w tym wydarzyło się 37 wypadków ś miertelnych (w 1999 r. 27) oraz 22 wypadki cię żkie (w 1999 r. 46). Większość wypadkó w przy pracy miała nadal miejsce w kopalniach węgla kamiennego. Zarejestrowano tam ogó łem wypadkó w przy pracy (w 1999 r ), co stanowi spadek o 30,8 %, z tego 28 osó b poniosło śmierć (w 1999 r. 20) oraz 17 osó b uległo wypadkom ciężkim (w 1999 r. 36). W kopalniach rud miedzi zanotowano ogó łem 637 wypadkó w, w tym 4 wypadki śmiertelne i 2 wypadki ciężkie (w 1999 r. odpowiednio 697; 5; 4). W kopalniach węgla brunatnego zaistniało ogó łem 52 wypadki przy pracy (w 1999 r. 42), wśród któ rych nie było wypadkó w śmiertelnych i ciężkich (w 1999 r. 1 wypadek ciężki). W pozostałych zakładach górniczych (podziemnych, odkrywkowych i otworowych) zanotowano w 2000 r. 5 wypadkó w śmiertelnych i 3 wypadki ciężkie, w poró wnaniu do 2 wypadkó w śmiertelnych i 5 wypadkó w ciężkich w roku Ogó łem w pozostałych zakładach górniczych w 2000 r. zaistniało 193 wypadki, wobec 279 w roku poprzednim. Zasadniczymi przyczynami zaistniałych wypadkó w śmiertelnych i ciężkich było między innymi: - nieprzygotowanie bezpiecznych miejsc pracy, niewłaściwe ich wyposażenie oraz nieumiejętna organizacja pracy na różnych etapach realizacji zadań produkcyjnych, - nieprzestrzeganie przez pracownikó w ustalonych rygoró w technologicznych, organizacyjnych oraz zasad techniki gó rniczej, wynikają ce z braku skutecznego ich egzekwowania przez osoby kierownictwa i dozoru ruchu, - irracjonalne działania samych pracownikó w spowodowane między innymi stresem wynikają cym z likwidacji miejsc pracy, - odchodzenie z górnictwa doświadczonych pracownikó w, przy równoczesnym ograniczonym naborze nowej kadry, - niewłaściwa ocena ryzyka występują cych zagrożeń na stanowiskach pracy. Do wydarzeń powodują cych wypadki przy pracy śmiertelne i ciężkie zaliczono:

11 11 - kontakt z maszynami lub urzą dzeniami 12 wypadkó w śmiertelnych i 6 wypadkó w ciężkich, - uderzenia, przygniecenia lub potrą cenia górnikó w bryłami węgla i kamienia ze stropu i ociosó w w ścianach eksploatacyjnych 8 wypadkó w śmiertelnych i 3 ciężkie, - porażenie prą dem elektrycznym 3 wypadki śmiertelne i 1 ciężki, - najechanie maszynami urabiają cymi lub transportują cymi urobek 4 wypadki śmiertelne i 2 ciężkie, - zawał skał stropowych 1 wypadek zbiorowy, w któ rym śmierć poniosły 3 osoby, - tą pnięcia - 2 wypadki śmiertelne, - pożar 1 wypadek śmiertelny, - kontakt z transportowanym przedmiotem 3 wypadki ciężkie, - oberwanie się skał z ociosu i stropu wyrobiska 2 wypadki ciężkie, - przebywanie w środku transportu, któ ry uległ zderzeniu - 2 wypadki ciężkie, - jazda na przenośniku nie przystosowanym do przewozu ludzi 1 wypadek ciężki, - inne wydarzenia - 4 wypadki śmiertelne (pośliź nięcie w ścianie; zawalenie ściany przy rozbió rce budynku) i 2 ciężkie (potknięcie i upadek na schodach oraz w czasie wsiadania do samochodu). Analizują c wypadkowość w górnictwie w okresie dziesięciolecia można stwierdzić, że: - wypadkowość ogó lna w polskim gó rnictwie od 1992 r. ma tendencję spadkową, podobnie jak wypadkowość w kategorii wypadkó w ciężkich, - wypadkowość w kategorii wypadkó w śmiertelnych, ma także tendencję maleją cą, z okresowymi wzrostami ich liczby np. w latach 1993, 1995, 1998, 2000, - w ostatnich latach nie zaistniały wypadki zbiorowe spowodowane zdarzeniami wynikają cymi z zagrożeń naturalnych. Fakt ten jest tym bardziej godny podkreślenia, że na skutek corocznego przyrostu o ok. 8 m średniej głębokości wydobycia (obecnie wynosi ona ok. 590 m), zwiększają się zagrożenia tą paniami, metanem, wybuchem pyłu węglowego, wdarciem wody lub kurzawki czy wyrzutem gazó w i skał. Osią gnięto to dzięki stosowaniu monitoringu zagrożeń naturalnych i odpowiednim działaniom profilaktycznym oraz bieżą cej kontroli skuteczności podjętych działań. Nadal jednak, pomimo nie kwestionowanych osią gnięć nauki, nie jest dostatecznie opanowane zagrożenie tą paniami.

12 12 Jak wynika z bieżą cych informacji Wyższego Urzędu Gó rniczego w okresie pierwszego kwartału 2001 r. w zakładach górniczych odnotowano ogó łem 828 wypadkó w, w tym 7 wypadkó w śmiertelnych i 3 wypadki ciężkie (w analogicznym okresie 2000 r. odpowiednio 1.046; 9 i 4) Ocena naraż enia zawodowego Podstawę do oceny narażenia zawodowego pracownikó w gospodarki narodowej stanowią informacje Głó wnego Urzędu Statystycznego uzyskane na podstawie sprawozdania o warunkach pracy. Sprawozdanie to sporzą dzają podmioty zatrudniają ce powyżej 9 pracują cych, w któ rych występowały zagrożenia czynnikami szkodliwymi dla zdrowia lub uciążliwymi oraz realizowane były świadczenia z tytułu pracy w tych warunkach, prowadzą ce te same rodzaje działalności co w latach poprzednich. W 2000 r. badanie to obję ło 60,8 tys. zakładów pracy, w tym 52 tys. zakładów prywatnych i 8,8 tys. sektora publicznego (w 1999 r. odpowiednio - 65,7 tys. zakładó w, 56,3 tys. prywatnych, 9,4 tys. publicznych). Z danych tych wynika, że w końcu roku 2000 na 5.250,7 tys. osób obję tych tą sprawozdawczoś cią ok. 14% osób zatrudnionych było w warunkach zagroż enia czynnikami związanymi ze ś rodowiskiem pracy, z uciąż liwością pracy i czynnikami mechanicznymi związanymi z maszynami szczególnie niebezpiecznymi (w 1999 r. odpowiednio ,5 tys. osó b i 14,3%). Łącznie w tych warunkach w sektorze publicznym i prywatnym pracowało 734,5 tys. osób, w tym 149 tys. kobiet (w 1999 r. 820,3 tys. osó b, w tym 165,7 tys. kobiet). W poró wnaniu do roku poprzedniego, o ok. 10,5% zmniejszyła się łą czna liczba osób pracujących w warunkach zagroż enia, a kobiet pracowało w tych warunkach mniej o 10%. Liczba osób zatrudnionych w warunkach zagroż enia czynnikami związanymi ze ś rodowiskiem pracy, tj. w warunkach przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynnikó w szkodliwych dla zdrowia, zmniejszyła się z 508,6 tys. osób w 1999 r. do 454,5 tys. osób w 2000 r., w tym kobiet odpowiednio ze 107,5 tys. do 94,2 tys. osó b. Spośró d tych zatrudnionych 113,9 tys. osó b, w tym 12,2 tys. kobiet, narażonych było na dwie lub więcej grup ww. czynnikó w (w 1999 r. odpowiednio: 140,2 tys. osó b, w tym 17,3 tys. kobiet). W ocenie aktualnego stanu warunkó w pracy istotnym elementem, informują cym o kierunku zmian dokonują cych się w zakresie warunkó w pracy, jest

13 13 proces likwidacji bądź ograniczenia zagrożeń na stanowisku pracy, któ ry miał miejsce w cią gu roku oraz ujawnienie zagrożeń istnieją cych lub nowo powstałych. W 2000 r. zlikwidowano lub ograniczono 220,4 tys. osobozagroż eń (liczba osó b liczonych tyle razy na ile czynnikó w szkodliwych są narażone) zwią zanych z czynnikami środowiska pracy (w 1999 r. 246,1 tys. osobozagrożeń), jednak równocześ nie stwierdzono 102,5 tys. nowo powstałych lub nowo ujawnionych osobozagroż eń (w 1999 r. 105,9 tys.) Zagrożenia czynnikami zwią zanymi ze środowiskiem pracy, wyrażone w osobozagrożeniach, wynosiły wg stanu w dniu r. 582,0 tys. (w 1999 r. 655,4 tys.) i najczęściej dotyczyły: hałasu 241,6 tys., tj. 41,5% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 266,2 tys., tj. 40,6%), przemysłowych pyłów zwłókniających 80,8 tys., tj. 13,9% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 93,6 tys., tj. 14,3%), w tym rakotwórczych 15,0 tys., tj. 2,6% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 16,8 tys., tj. 2,6%), niedostatecznego oś wietlenia stanowisk pracy 52,4 tys., tj. 9,0% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 60,4 tys., tj. 9,2%), substancji chemicznych 41,1 tys., tj. 7,1% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 47,5 tys., tj. 7,2%), w tym rakotwórczych 12,2 tys., tj. 2,1% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 11,2 tys., tj. 1,7%), - innych pyłów przemysłowych (nie wymienionych wcześniej) 39,3 tys., tj. 6,8% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 44,7 tys., tj. 6,8%),

14 14 mikroklimatu gorącego 24,0 tys., tj. 4,1% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 27,8 tys., tj. 4,2%), mikroklimatu zimnego 22,7 tys., tj. 3,9% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 27,5 tys., tj. 4,2%), wibracji (drgań) 20,1 tys., tj. 3,4% osobozagrożeń zwią zanych ze środowiskiem pracy (w 1999 r. 23,8 tys., tj. 3,6%), Kształtowanie się zatrudnienia w warunkach zagrożenia czynnikami zwią zanymi ze środowiskiem pracy wg stanu na dzień 31 grudnia 2000 r. obrazuje rysunek nr 13. Liczba osó b zatrudnionych w warunkach zagrożenia zwią zanego z uciążliwością pracy zmniejszyła się z 233,7 tys. osób w 1999 r. do 211,2 tys. osób w 2000 r. Zmniejszyła się również liczba kobiet zatrudnionych w tych warunkach z 52,9 tys. w 1999 r. do 50,1 tys., tj. o 5,3%. Spośró d zatrudnionych w warunkach zagrożeń zwią zanych z uciążliwością pracy 34,4 tys. osó b, w tym około 4,3 tys. kobiet, narażonych było na dwie lub więcej grup tych zagrożeń (w 1999 r. odpowiednio: 42,5 tys. osó b, w tym około 5,0 tys. kobiet). W 2000 r. zlikwidowano lub ograniczono 46,1 tys. osobozagroż eń zwią zanych z uciążliwością pracy (w 1999 r. 51,0 tys.), jednak równocześ nie stwierdzono 36,3 tys. osobozagroż eń nowo powstałych lub nowo ujawnionych (w 1999 r. 40,3 tys.). Natomiast liczba osó b zatrudnionych w warunkach zagrożenia czynnikami mechanicznymi zwią zanymi z maszynami szczegó lnie niebezpiecznymi, zmniejszyła się z 78,1 tys. w 1999 r. do 68,8 tys. osób w roku ubiegłym, w tym liczba kobiet zatrudnionych w tych warunkach zmniejszyła się z 5,3 tys. do 4,7 tys. Liczba osó b zatrudnionych w warunkach narażenia na dwie lub więcej grup czynnikó w mechanicznych wynosiła w 2000 r. 14,2 tys. osó b, w tym 695 kobiet (w 1999 r. odpowiednio: 20,7 tys. osó b, w tym 922 kobiety). W 2000 r. zlikwidowano lub ograniczono 22,6 tys. osobozagroż eń związanych z czynnikami mechanicznymi

15 15 (w 1999 r. 22,5 tys.), jednak równocześ nie stwierdzono 12,6 tys. osobozagroż eń nowo powstałych lub nowo ujawnionych (w 1999 r. 13,3 tys.). Pracownicy zatrudnieni w warunkach szkodliwych dla zdrowia i uciążliwych korzystali ze skró conego czasu pracy, płatnych urlopó w dodatkowych, posiłkó w profilaktycznych i regeneracyjnych wzmacniają cych. W zbadanej w 2000 roku zbiorowości zatrudnionych ze skróconego czasu pracy (wg stanu w połowie grudnia) korzystało 65,7 tys. osób (w 1999 r. 82,4 tys. osó b), a z dodatkowych płatnych urlopów korzystało 215,4 tys. osób (w 1999 r. 268,2 tys. osó b). Na stanowiskach pracy uprawniających do obniż enia wieku emerytalnego (z tytułu wykonywania pracy w szczegó lnych warunkach lub w szczegó lnym charakterze) było zatrudnionych 834,9 tys. osób, a w roku poprzednim 761,1 tys. osób. Bezpłatne posiłki profilaktyczne oraz odpłatne posiłki regeneracyjne wzmacniające otrzymywało 799,3 tys. osób (w 1999 r. 948,2 tys. osó b), a napoje 1.511,2 tys. osób (w 1999 r ,7 tys. osó b). Liczba osób korzystających, wg stanu w połowie grudnia 2000 r., z dodatków pienię żnych przyznawanych ze względu na pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych wynosiła 1.011,3 tys. osób (w 1999 r ,3 tys. osó b). Ś wiadczenia te były wypłacane pracownikom na podstawie układó w zbiorowych pracy lub aktó w prawnych dotyczą cych zasad wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń zwią zanych z pracą dla pracownikó w zatrudnionych w państwowych jednostkach sfery budżetowej. Wypłacanie świadczeń z tytułu niewłaściwych warunkó w pracy należy uznać za działanie hamują ce poprawę tych warunkó w, bowiem wpływa ono na brak zainteresowania pracownikó w, pobierają cych dodatkowe wynagrodzenie, poprawą bezpieczeństwa i higieny pracy. Ró wnieżniektó rzy pracodawcy niejednokrotnie wolą płacić niewielkie dodatki pieniężne zamiast podejmować działania w kierunku likwidacji zagrożeń i inwestować w trwałą poprawę warunkó w pracy. Poró wnują c dane z ostatnich trzech lat dotyczą ce świadczeń wypłacanych pracownikom z tytułu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych daje się zauważyć spadek liczby osó b korzystają cych z tych świadczeń. Koszty świadczeń poniesionych w latach z tytułu wypadkó w przy pracy i choró b zawodowych oraz strukturę świadczeń i liczbę osó b korzystają cych ze świadczeń w 2000 r. z tytułu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia i uciążliwych zobrazowano na rysunkach nr 18 i 19.

16 Choroby zawodowe Według Analizy struktury i zapadalności na choroby zawodowe pracownikó w gospodarki narodowej w Polsce w 2000 roku opracowanej przez Instytut Medycyny Pracy w Ł odzi w 2000 r. (bez uwzględnienia rolnictwa indywidualnego) stwierdzono przypadków chorób zawodowych. W stosunku do roku 1999 (9.982 przypadki) stanowi to spadek o przypadki, tj. o 26,5 %. Roczny współczynnik zachorowalnoś ci wyniósł 73,9 przypadków na 100 tys. zatrudnionych, co stanowi znaczne obniż enie wskaźnika w stosunku do roku poprzedniego (w 1999 r. 98,0). Kształtowanie się liczby choró b zawodowych oraz wspó łczynnika zachorowalności w latach obrazują rysunki nr 14 i 15. Według informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2000 r. przyznano renty z tytułu niezdolnoś ci do pracy spowodowanej skutkami chorób zawodowych, tj. o 28,4 % mniej niżw roku poprzednim (w 1999 r ), w tym w 53 przypadkach orzeczono renty z tytułu całkowitej niezdolnoś ci do pracy i samodzielnej egzystencji (w 1999 r. 32), a w 154 renty z tytułu całkowitej niezdolnoś ci do pracy (w 1999 r. 252). Kształtowanie się liczby nowo przyznanych rent z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobami zawodowymi w 2000 r. zobrazowano na rysunku nr 22, a w latach na rysunku nr 21. Natomiast na rysunku nr 20 przedstawiono kwoty wypłaconych ogó łem rent z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej skutkami wypadkó w przy pracy, choró b zawodowych i rent rodzinnych w latach Liczbę choró b zawodowych w Polsce w latach (wg jednostek chorobowych) przedstawiono w tabeli nr 2, a ich strukturę występowania w 2000 roku zobrazowano na rysunku nr 16. Strukturę występowania tych choró b w 2000 roku wg EKD zilustrowano na rysunku nr 17. Najwyższe wspó łczynniki zachorowalności na choroby zawodowe w Polsce w 2000 roku według rodzaju choroby zestawiono w poniższej tabeli: Wspó łczynnik na 100 tys. zatrudnionych Lp. Rodzaj choroby Ogó łem Mężczyź ni Kobiety Przewlekłe choroby narzą du głosu 24,9 6,8 44,4 2. Zawodowe uszkodzenie słuchu 16,1 29,7 1,4

17 17 3. Pylice płuc 7,5 14,0 0,6 4. Choroby zakaź ne i inwazyjne 6,9 5,0 9,0 5. Choroby skó ry 5,1 4,5 5,7 6. Przewlekłe zapalenie oskrzeli 2,8 3,5 2,0 7. Zespó ł wibracyjny 2,0 3,4 0,5 Wymienione w tabeli grupy choró b obejmowały przypadkó w, co stanowi 88,4 % wszystkich stwierdzonych w 2000 r. choró b zawodowych. Najliczniejszą grupę, pod względem poziomu zapadalności, tworzyły w 2000 r. przewlekłe choroby narzą du głosu, wywołane nadmiernym wysiłkiem głosowym przypadków, tj. 33,8 % wszystkich choró b zawodowych. Dominowały tu niedowłady strun głosowych przypadki (50,5 %) i zmiany przerostowe przypadki (43,7 %). Drugą grupę stanowiły zawodowe uszkodzenia słuchu przypadków, tj. 21,8 % ogó łu choró b zawodowych. Na trzecim miejscu znalazły się pylice płuc przypadków, tj. 10,2 % stwierdzonych choró b zawodowych. Najliczniejsze były pylice gó rnikó w kopalń węgla 480 przypadkó w (64,2 %) i pylica krzemowa przypadkó w (20,7 %). Pylicę azbestową stwierdzono u 67 osó b. Kolejną grupę stanowiły choroby zakaź ne i inwazyjne przypadkó w, tj. 9,4 % ogó łu choró b zawodowych. Wśród nich przeważały zachorowania na wirusowe zapalenie wą troby 330 przypadkó w (47,8 %), w tym przypadki wzw typu B i 148 przypadkó w wzw typu C. Ponadto stwierdzono krętkowicę kleszczową (165 przypadkó w), gruź licę (131 przypadkó w) oraz brucelozę (28 przypadkó w). Wśró d choró b skó ry (504 przypadki, tj. 6,9 % wszystkich choró b zawodowych) dominowały zmiany o charakterze wyprysku uczuleniowego, któ re stwierdzono u 468 osó b. W grupie przewlekłych choró b oskrzeli (275 przypadkó w, tj. 3,7 % ogó łu choró b zawodowych) przeważała zdecydowanie dychawica oskrzelowa przypadkó w. Wśró d chorych na zespó ł wibracyjny (198 osó b, tj. 2,7 % stwierdzonych choró b zawodowych) dominowały zmiany chorobowe wywołane działaniem wibracji miejscowej: zaburzenia naczyniowo-nerwowe, zmiany kostno-stawowe oraz zmiany o charakterze mieszanym (odpowiednio 125, 45 oraz 15 osó b). Wibracja ogó lna była

18 18 przyczyną 5 przypadkó w zachorowań, a w 8 przypadkach brak było danych o rodzaju występują cej patologii. Do charakterystyki najczęściej występują cych choró b zawodowych w Polsce w 2000 r. warto jeszcze dodać kilka informacji o zatruciach ostrych i przewlekłych substancjami chemicznymi oraz następstwach tych zatruć przypadkó w, tj. 1,8 % wszystkich choró b zawodowych. Zatrucia ostre (tzn. zatrucia, któ rych objawy występują w cią gu 1 zmiany roboczej) stanowiły 30,4 % ogó łu zatruć. Najczęściej występują cymi czynnikami przyczynowymi były: dwusiarczek węgla (49 przypadkó w), tlenek węgla (25 przypadkó w) oraz ołó w i jego zwią zki nieorganiczne (12 przypadkó w). Wymienione czynniki były przyczyną 63,7 % wszystkich zatruć. W 2000 r. spadek zapadalności dotyczył wszystkich grup choró b zawodowych. W poró wnaniu do roku poprzedniego największy spadek liczby choró b zawodowych stwierdzono w następują cych grupach choró b: - przewlekłe choroby narzą du głosu o przypadki, tj. o 29,6 %, - uszkodzenia słuchu o 503 przypadki, tj. o 24,0 %, - choroby skó ry o 193 przypadki, tj. o 27,7 %, - choroby zakaź ne i inwazyjne o 187 przypadkó w, tj. o 21,3 %, - pylice płuc o 187 przypadkó w, tj. o 20,0 %, - zatrucia ostre i przewlekłe o 109 przypadkó w, tj. o 44,7 %. Odnotować ró wnież należy zmniejszenie liczby przypadkó w zespołu wibracyjnego o 77 przypadkó w (o 28,0 %), przewlekłych choró b oskrzeli o 77 przypadkó w (o 21,9 %), przewlekłych nieżytó w błon śluzowych gó rnych dró g oddechowych o 74 przypadki (o 30,6 %), przewlekłych choró b narzą du ruchu o 67 przypadkó w (o 28,0 %), przewlekłych zapaleń oskrzeli ze stwierdzoną niewydolnością narzą du oddechowego o 52 przypadki (o 34,7 %) oraz nowotworó w złośliwych o 45 przypadkó w (o 35,2 %). W strukturze choró b zawodowych w 2000 r. wg płci udział mężczyzn wynosił 54,0 %, a kobiet 46,0 % wszystkich przypadkó w choró b zawodowych, a więc utrzymuje się stała przewaga mężczyzn (w 1999 r. odpowiednio 53,1 % i 46,9 %). Przewagę mężczyzn w zapadalności na choroby zawodowe zanotowano w: pylicach płuc (96,4 %), zawodowym uszkodzeniu słuchu (95,9 %), przewlekłych zapaleniach oskrzeli ze stwierdzoną niewydolnością narzą du oddechowego (93,9 %), nowotworach złośliwych (88,0 %), zespole wibracyjnym (87,4 %), zatruciach (81,5 %)

19 19 oraz przewlekłych chorobach oskrzeli (65,1 %). Przewaga udziału kobiet w stosunku do mężczyzn utrzymywała się w takich chorobach jak: choroby narzą du głosu (85,8 %), przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego (72,6 %), choroby zakaź ne i inwazyjne (62,6 %), przewlekłe choroby narzą du ruchu (62,2 %) oraz choroby skó ry (54,4 %). Podobnie jak w latach poprzednich, większość stwierdzonych w Polsce w 2000 r. choró b zawodowych powstała w wyniku wieloletniej ekspozycji na czynniki szkodliwe i uciążliwe. Po wyłą czeniu z analizy choró b zakaź nych i inwazyjnych oraz choró b o podłożu alergicznym, dla któ rych okres narażenia na czynnik etiologiczny nie odgrywa istotnej roli w ich powstawaniu okazało się, że 93,7 % stwierdzonych przypadków powstało po co najmniej 10 letnim okresie pracy w kontakcie z czynnikiem, który byłprzyczyną zachorowania. Fakt ten znalazł ró wnieżodbicie w strukturze choró b zawodowych wg wieku. Około 90 % wszystkich przypadkó w dotyczy osó b powyżej 40 roku życia, a najwięcej zachorowań wystą piło u osó b w grupach wieku lat i lat, odpowiednio 26,7 % i 48,0 % ogó łu przypadkó w. Terytorialne zró żnicowanie zapadalności na klasyczne choroby zawodowe takie jak pylice płuc, uszkodzenie słuchu, przewlekłe zatrucia jest odzwierciedleniem rozmieszczenia szczegó lnie szkodliwych przemysłó w w poszczegó lnych wojewó dztwach. W chwili obecnej dominują jednakże dwie grupy schorzeń nie zwią zane z przemysłem, tj. przewlekłe choroby narzą du głosu powodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, dotyczą ce w zdecydowanej większości nauczycieli oraz choroby zakaź ne i infekcyjne występują ce głó wnie wśró d pracownikó w służby zdrowia. W 2000 r. najwyż sze współczynniki zapadalnoś ci na choroby zawodowe na 100 tys. zatrudnionych odnotowano w wojewó dztwach: małopolskim (135,8), ś ląskim (134,0), podlaskim (106,3), lubelskim (106,2), ś wię tokrzyskim (93,3), dolnoś ląskim (92,5) i lubuskim (78,4). W wojewó dztwach tych, z wyją tkiem ślą skiego i podlaskiego, decydują cy wpływ na wielkość wspó łczynnikó w mają przewlekłe choroby narzą du głosu zwią zane z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W wojewó dztwie lubelskim stanowią one 55,0 % ogó łu rozpoznanych choró b zawodowych, małopolskim 51,9 %, lubuskim 51,3 %, dolnoślą skim 39,6 % i świętokrzyskim 29,7 %. W wojewó dztwie ślą skim schorzenia narzą du głosu stanowią 13,6 %, a o wielkości współczynnika decyduje zapadalność na zawodowe

20 20 uszkodzenie słuchu stanowią ce 38,9 % oraz pylice płuc stanowią ce 23,9 % ogó łu stwierdzonych choró b zawodowych. Najniż sze współczynniki zapadalnoś ci na choroby zawodowe na 100 tys. zatrudnionych w 2000 r. odnotowano w wojewó dztwach: mazowieckim (18,8), opolskim (39,5) i kujawsko-pomorskim (41,4). Zachorowalność na choroby zawodowe w Polsce w 2000 r. w poszczegó lnych rodzajach działalności społeczno-gospodarczej zakładó w pracy (wg EKD), podobnie jak w latach ubiegłych, charakteryzowała się znacznym zró żnicowaniem. Wynikało to ze specyfiki przedsiębiorstw różnią cych się między sobą rodzajem lub poziomem ekspozycji na czynniki szkodliwe i uciążliwe, jak i liczebnością załó g wykonują cych prace w określonych warunkach higienicznych. Największą zachorowalność na choroby zawodowe, jak wynika z analiz przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł odzi, odnotowano w: - edukacji. Liczba choró b zawodowych stwierdzonych w placó wkach zajmują cych się szkolnictwem wyniosła (255,3 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych). W poró wnaniu z 1999 r. nastą pił spadek zachorowań o 947 przypadkó w. Wśró d stwierdzonych schorzeń dominowały przewlekłe choroby narzą du głosu wywołane nadmiernym wysiłkiem głosowym, któ re stanowiły 98,3 % ogó łu przypadkó w; - ochronie zdrowia i opiece socjalnej. Wśró d pracownikó w zajmują cych się tą działalnością stwierdzono 972 choroby zawodowe (104,5 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych), w tym było 448 (46,1 %) choró b zakaź nych i inwazyjnych, 168 (17,3 %) choró b narzą du głosu, 137 (14,1 %) choró b skó ry oraz 89 (9,2 %) przewlekłych choró b narzą du ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy lub nadmiernym przeciążeniem. W poró wnaniu z poprzednim rokiem nastą pił spadek liczby zachorowań o 414 przypadkó w. W celu pogłębienia informacji o chorobach zawodowych występują cych w tej sekcji, IMP w Ł odzi dokonał szczegó łowej analizy danych w poszczegó lnych grupach choró b. Najwięcej choró b zawodowych stwierdzono w zakładach zajmują cych się ochroną zdrowia ludzkiego 779 przypadkó w, tj. 80,1 % ogó łu schorzeń występują cych w sekcji. Dominują ce były choroby zakaź ne i inwazyjne 428 przypadkó w, w tym 307 wirusowych zapaleń wą troby i 116 zachorowań na gruź licę. Z pozostałych należy wymienić dość liczne choroby skó ry (131 przypadkó w) i narzą du ruchu (89 przypadkó w). Według zawodó w najwięcej zachorowań obserwuje się wśród

21 21 pielęgniarek 289 przypadkó w (37,1 %) oraz innych pracownikó w (bez lekarzy i stomatologó w) 255 przypadkó w (32,7 %). Według miejsc pracy najwięcej choró b powstało na oddziałach szpitalnych 400 schorzeń, tj. 51,3 % ogó łu choró b stwierdzonych wśró d wszystkich pracownikó w ochrony zdrowia ludzkiego; - przemyś le. W 2000 r. w przemyśle (w EKD obejmują cym sekcje: górnictwa i kopalnictwa, działalności produkcyjnej oraz zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i wodę) stwierdzono choroby zawodowe (90,17 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych). W stosunku do poprzedniego roku liczba choró b zawodowych zmniejszyła się o przypadkó w. Wśród stwierdzonych choró b dominowały uszkodzenia słuchu (1.230 przypadkó w), pylice płuc (672 przypadki), choroby skó ry (180 przypadkó w), nieżyty górnych dró g oddechowych (119 przypadkó w), zatrucia (109 przypadkó w), zespó ł wibracyjny (90 przypadkó w). Choroby układu oddechowego (łą cznie 3 i 4 grupa listy choró b zawodowych) rozpoznano u 231 osó b, w tym u 150 osó b stwierdzono przewlekłe zapalenia oskrzeli. W poszczegó lnych działach przemysłu, ze względu na specyfikę produkcji i zwią zane z nią narażenie zawodowe, struktura choró b zawodowych oraz poziomy zapadalności były różne. Niektó re dane na ten temat przedstawiono w tabeli nr 3; - rolnictwie, łowiectwie, leś nictwie. W 2000 r. stwierdzono 383 choroby zawodowe (188,33 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych), a wśród nich 165 przypadkó w choró b zakaź nych i inwazyjnych, 74 przypadki przewlekłych choró b oskrzeli wywołanych działaniem substancji powodują cych napadowe stany spastyczne i choró b płuc przebiegają cych z odczynami zapalno-wytwó rczymi w płucach, 30 przypadkó w zespołu wibracyjnego, 34 przypadki uszkodzenia słuchu i 49 przypadkó w choró b skó ry; - budownictwie. Ogó łem w 2000 r. stwierdzono w przedsiębiorstwach zajmują cych się działalnością budowlaną 333 choroby zawodowe (45,23 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych). Najwięcej zachorowań dotyczyło uszkodzeń słuchu (121 przypadkó w), pylic (66 przypadkó w), choró b skó ry (64 przypadki) i zespołu wibracyjnego (37 przypadkó w). Instytut Medycyny Pracy jak corocznie dokonał analizy w przedsiębiorstwach, w któ rych w 2000 r. stwierdzono 15 i więcej przypadkó w choró b zawodowych. W wykazie sporzą dzonym wg tego kryterium znalazło się 29

22 22 przedsiębiorstw, głó wnie kopalnie węgla kamiennego oraz huty, stocznie, zakłady naprawcze taboru kolejowego i inne. Liczba tych zakładó w systematycznie zmniejsza się. Ogó łem w przedsiębiorstwach analizowanych stwierdzono przypadkó w choró b zawodowych, co stanowi 15,2 % wszystkich zachorowań odnotowanych w tym czasie w Polsce. W odniesieniu do ogó łu zachorowań w poszczegó lnych grupach schorzeń, w zakładach tych odnotowano: 57,6 % pylic płuc, 40,0 % zatruć, 29,7 % uszkodzeń słuchu, 24,5 % przewlekłych zapaleń oskrzeli, 17,2 % przypadkó w zespołu wibracyjnego i 16,1 % choró b błon śluzowych gó rnych dró g oddechowych. W ciągu ostatnich dwóch lat ( ) odnotowano zmniejszanie się liczby przypadków i współczynników we wszystkich grupach chorób zawodowych. Dzięki temu trendowi można odnotować następują ce zjawiska: - zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz ich następstwa osią gnęły w 2000 r. najniższy w okresie powojennym poziom wspó łczynnika zachorowalności 1,4 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych, - liczba i wspó łczynniki zapadalności na choroby zakaź ne i inwazyjne (z dominują cym udziałem wirusowego zapalenia wątroby wśród pracownikó w służby zdrowia) od 1990 r. systematycznie się zmniejszają. W tej grupie choró b osią gnięto w 2000 r. najniższy od 25 lat poziom wspó łczynnika zapadalności 6,9 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych, - zmniejszanie się liczby przypadkó w zespołu wibracyjnego i wspó łczynnikó w zapadalności od 1997 r., do poziomu 2,0 przypadkó w na 100 tys. zatrudnionych w roku 2000, - liczba zachorowań na przewlekłe zapalenie oskrzeli ze stwierdzoną niewydolnością narzą du oddechowego ulega od 1994 r. systematycznemu zmniejszaniu się, do poziomu 1,0 przypadek na 100 tys. zatrudnionych w 2000 roku, - choroby narzą du ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, nadmiernym przeciążeniem od 1997 r. wykazują stopniowe zmniejszanie się liczby przypadkó w, osią gają c w 2000 r. wartość wspó łczynnika zapadalności 1,7. Zachorowalność na choroby zawodowe w Polsce w 2000 r. kształtowały podobnie jak w roku ubiegłym: przewlekłe choroby narzą du głosu, uszkodzenia słuchu, pylice płuc, choroby zakaź ne i inwazyjne, choroby skó ry, przewlekłe choroby oskrzeli i zespó ł wibracyjny. Natomiast największym spadkiem, jeśli idzie o ilość przypadkó w, charakteryzowały się przewlekłe choroby narzą du głosu zwią zane

23 23 z nadmiernym wysiłkiem głosowym i uszkodzenia słuchu wywołane hałasem. Najwyższą zapadalnością na choroby zawodowe na 100 tys. zatrudnionych (wg EKD) odznaczają się: górnictwo i kopalnictwo (403,03), leśnictwo i pozyskiwanie drewna (376,83), produkcja metali (273,44) oraz edukacja (255,33). Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 13 paź dziernika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) prowadzi prewencję rentową. W ramach tej działalności ZUS między innymi w 2000 r. zamó wił wykonanie przez Centralny Instytut Ochrony Pracy prac naukowobadawczych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy pt.: Właściwy dobó r i stosowanie środkó w ochrony indywidualnej jako czynniki ograniczają ce przyczyny niezdolności do pracy oraz Rola czynnikó w organizacyjnych i kulturowych w profilaktyce niezdolności do pracy zwią zanej z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi. Prace te mają istotne znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy. Zostały one przekazane Państwowej Inspekcji Pracy do wykorzystania, zgodnie z porozumieniem z dnia 24 listopada 1995 r. pomiędzy Głó wnym Inspektorem Pracy a Prezesem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wspó łdziałania organó w Państwowej Inspekcji Pracy i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Ocena wypełniania obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawców Obowią zki pracodawcó w w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy są określone w Kodeksie pracy, tj. przede wszystkim w dziale dziesią tym Kodeksu Bezpieczeństwo i higiena pracy oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Podstawowe obowią zki zostały zawarte w art. 207 Kodeksu pracy. Zgodnie z 1 tego artykułu pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy 2 tego artykułu zobowią zują pracodawcę do ochrony zdrowia i życia pracownikó w poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunkó w pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osią gnięć nauki i techniki. Do szczegó łowych obowią zkó w pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy m. innymi należy: informowanie pracownikó w o ryzyku zawodowym, któ re wiąże się z wykonywaną pracą (art. 226 Kp),

24 24 przeprowadzanie, na koszt pracodawcy, badań i pomiaró w czynnikó w szkodliwych dla zdrowia, rejestrowanie i przechowywanie wynikó w tych badań i pomiaró w oraz udostępnianie ich pracownikom (art Kp), poddawanie badaniom lekarskim wstępnym, okresowym i kontrolnym odpowiednio osó b przyjmowanych do pracy i pracownikó w (art Kp) oraz przestrzeganie zakazu dopuszczenia do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzają cego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (art Kp), zapewnienie pracownikom zatrudnionym w warunkach szczegó lnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednich posiłkó w i napojó w, jeżeli jest to niezbędne ze względó w profilaktycznych (art. 232 Kp), systematyczne analizowanie przyczyn wypadkó w przy pracy, choró b zawodowych i innych choró b zwią zanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie wynikó w tych analiz stosowanie właściwych środkó w zapobiegawczych (art. 236 Kp), zapewnienie przeszkolenia pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenia okresowych szkoleń w tym zakresie (art Kp), dostarczanie pracownikom, nieodpłatnie, środkó w ochrony indywidualnej, zabezpieczają cych przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynnikó w występują cych w środowisku pracy oraz informowanie ich o sposobach posługiwania się tymi środkami (art Kp), dostarczanie pracownikom nieodpłatnie odzieży i obuwia roboczego, spełniają cych wymagania określone w Polskich Normach: jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy (art Kp), w przypadku zatrudnienia więcej niż10 pracownikó w utworzenie służby bhp, pełnią cej funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (art Kp),

25 25 w przypadku zatrudnienia więcej niż 50 pracownikó w powołanie komisji bezpieczeństwa i higieny pracy, jako organu doradczego i opiniodawczego pracodawcy (art i Kp), przestrzeganie zakazu zatrudniania kobiet przy pracach szczegó lnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia (art. 176 Kp) oraz zakazu zatrudniania młodocianych przy pracach im wzbronionych (art Kp) Wypełnianie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawców, nad którymi sprawują nadzór ministrowie i wojewodowie Według informacji przekazanych przez wojewodó w, ministró w oraz organy nadzoru i kontroli nad warunkami pracy stan bezpieczeństwa i higieny pracy w 2000 r. w zakładach pracy sektora publicznego był zró żnicowany i zależny w głó wnej mierze od kondycji ekonomicznej przedsiębiorstw. Z materiałó w otrzymanych od wojewodó w wynika, że kontynuowany jest proces przekształceń własnościowych, likwidacji bądź upadłości wielu przedsiębiorstw państwowych, w wyniku któ rego z jednej strony systematycznie zmniejsza się liczba podmiotó w gospodarczych, dla któ rych wojewodowie pozostają organem założycielskim, a z drugiej strony maleje liczba przedsiębiorstw znajdują cych się w skrajnie niekorzystnej sytuacji finansowej. Tym niemniej liczba przedsiębiorstw znajdują cych się w dobrej sytuacji ekonomicznej, któ ra pozwalałaby na działalność inwestycyjną ukierunkowaną na odtwarzanie, modernizację bądź rozwó j środkó w produkcji, jest nadal niewielka. Z tego powodu stan materialnego środowiska pracy w większości zakładó w pracy sektora publicznego, podobnie jak w latach ubiegłych, można ocenić jako niezadowalają cy. Zakres podejmowanych przez przedsiębiorstwa działań na rzecz sukcesywnego eliminowania zagrożeń zawodowych oraz poprawy stanu bhp jest w dalszym cią gu niewspó łmierny do potrzeb. Pracodawcy są świadomi faktu, że zakres regulacji prawnych zwią zanych z profilaktyczną ochroną zdrowia pracownikó w obliguje ich do podejmowania wielokierunkowych działań w celu rozpoznania i zapobiegania negatywnym wpływom warunkó w pracy. Jednakże sytuacja finansowa większości państwowych zakładó w ogranicza realizację kosztownych przedsięwzięć inwestycyjnych o charakterze modernizacyjnym i rozwojowym, dotyczą cych wdrażania nowoczesnych procesó w technologicznych, wymiany przestarzałego

26 26 parku maszynowego oraz innych działań istotnie przyczyniają cych się do eliminacji podstawowych ź ró deł zagrożeń i uciążliwości w środowisku pracy. Zadania te przedsiębiorstwa wykonują stopniowo, a ich realizację siłą rzeczy rozkładają na kilka lat. W działalności bieżą cej dominują przedsięwzięcia doraź ne, nie wymagają ce ponoszenia znaczą cych nakładó w finansowych. Wiele z nich ma jednak bezpośredni wpływ na poprawę warunkó w pracy, w tym obniżenie ryzyka zawodowego i wypadkowości. Niezależnie od powyższego w wielu przedsiębiorstwach zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunkó w pracy nie ograniczało się tylko do bieżącej konserwacji i napraw urzą dzeń oraz bieżących remontó w pomieszczeń i urzą dzeń higienicznosanitarnych. Realizowane były również w wielu zakładach określone zadania remontowe, modernizacyjne i organizacyjne na rzecz poprawy materialnego stanu środowiska pracy. Na podstawie materiałó w przekazanych przez wojewodó w, najistotniejsze przedsięwzięcia z tego zakresu przedstawiają się następują co: Wojewoda Lubelski poinformował m. innymi o następują cych przedsięwzięciach: w Przedsiębiorstwach Państwowej Komunikacji Samochodowej w Biłgoraju i Radzyniu Podlaskim wykonano wycią g spalin w hali napraw silnikó w autobusowych, zakupiono nowy osprzęt do wymiany i naprawy ogumienia, w Przedsiębiorstwie Drogowo-Mostowym w Międzyrzecu Podlaskim uruchomiono otoczarkę produkują cą masę mineralno bitumiczną, w któ rej zastosowano komputerowy system sterowania oraz nowoczesne urzą dzenie odpylają ce, w Przedsiębiorstwie Państwowej Komunikacji Samochodowej w Chełmie zorganizowano nowe stanowisko mechanicznego montażu i demontażu kół, a tym samym zlikwidowano jedno z najczęściej występują cych ź ró deł zagrożeń wypadkowych przy ręcznym wykonywaniu tych prac, w Rejonowym Przedsiębiorstwie Melioracyjnym w Opolu Lubelskim przebudowano instalację elektryczną w sposó b umożliwiają cy zastosowanie ogrzewania elektrycznego pomieszczeń i zlikwidowanie kotłowni węglowokoksowej, w któ rej notowano przekroczenia NDS czynnikó w szkodliwych; Wojewoda Łódzki poinformował m. innymi o następują cych pracach: w Okręgowym Przedsiębiorstwie Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego PZZ w Ł odzi, z siedzibą w Pabianicach dokonano kompleksowej modernizacji

http://bydgoszcz.stat.gov.pl

http://bydgoszcz.stat.gov.pl Szeroko rozumiane pojęcie warunków pracy obejmuje m. in.: charakterystykę warunków pracy, wypadki przy pracy, czas pracy i strajki. W niniejszym opracowaniu zawarto dane dotyczące warunków pracy i wypadków

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R.

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Kontakt: tel. (71) 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: http://wroclaw.stat.gov.pl/ Wrocław, sierpień 2015 r. WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Szeroko rozumiane pojęcie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU Warszawa 2005 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku.

Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku. liczba wypadków Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku. Wypadki przy pracy rolniczej Zgłoszenia wypadków W I półroczu 2014 roku do placówek terenowych i

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE wzmozony ony nadzór r w zakladach adach bezpieczeństwo pracy w leśnictwie bhp w transporcie materiałów niebezpiecznych Tendencje w wypadkowości obserwowane

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU Warszawa 2009 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2011 ROKU Warszawa 2012 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2010 ROKU Warszawa 2011 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Z 2007, Nr 89, 3 13.04.2007 poz. 589ze zmianami)

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Z 2007, Nr 89, 3 13.04.2007 poz. 589ze zmianami) WYKAZ PRZEPISÓW Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTAWA I HIGIENY PRACY ORAZ BEZPIECZEŃSTWA PPOŻ DLA URZĘDU MIASTA PŁOCKA L.p. Nazwa aktu prawnego Z dnia: Uwagi 1 Ustawa Kodeks pracy (tekst jednolity - Dz. U. z 1998,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU Warszawa 2010 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r.

Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 04.12.2015 Opracowanie sygnalne M O N I T O R I N G R Y N K U P R A C Y Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r. W okresie I III kwartał 2015 r. liczba poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY Materiały na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W III KWARTALE 2012 ROKU PODSTAWOWE WYNIKI BADANIA III kwartał

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU Uwagi ogólne Od 2007 roku badanie popytu na pracę ma charakter reprezentacyjny

Bardziej szczegółowo

Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia

Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia Wykłady z przedmiotu Bezpieczeństwo Pracy i Ergonomia Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Katedra Górnictwa Podziemnego Pracownia Bezpieczeństwa Pracy i Ergonomii w Górnictwie Kraków 2015 Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2013 ROKU Warszawa 2014 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych Załącznik nr 5 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych w Urzędzie Miejskim

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autorów... 9

Spis treści. Od Autorów... 9 Spis treści Od Autorów... 9 1. Historia bezpieczeństwa i higieny pracy... 11 1.1. Pojęcia podstawowe... 11 1.2. Przyczyny stosowania profilaktyki BHP... 13 1.3. Organizacja profilaktyki... 15 1.4. Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2012 ROKU Warszawa 2013 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zranienia i zakłucia przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego W 2004 r. inspektorzy pracy zbadali 913 wypadków przy pracy, w których źródłami czynników niebezpiecznych, powodujących urazy, były maszyny, aparatura, narzędzia

Bardziej szczegółowo

Wypadki w budownictwie zbadane przez inspektorów pracy PIP w okresie I - III kwartału 2007 r.

Wypadki w budownictwie zbadane przez inspektorów pracy PIP w okresie I - III kwartału 2007 r. Wypadki w budownictwie zbadane przez inspektorów pracy PIP w okresie I - III kwartału 2007 r. I. Ogólna skala problemu W okresie I-III kwartału bieżącego roku inspektorzy dokonali analizy okoliczności

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia szczegółowych programów szkoleń wstępnych i okresowych w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA STRATEGIA OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ ZAWODOWYCH NA LATA 2013 2020 Gospodarni, solidni, bezpieczni w pracy.

WIELKOPOLSKA STRATEGIA OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ ZAWODOWYCH NA LATA 2013 2020 Gospodarni, solidni, bezpieczni w pracy. WIELKOPOLSKA STRATEGIA OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ ZAWODOWYCH NA LATA 2013 2020 Gospodarni, solidni, bezpieczni w pracy. Każdego roku w Unii Europejskiej ponad 5,5 tys. osób traci życie w wyniku wypadków w miejscu

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie.

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie identyfikacji obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzegania w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Na posiedzeniu 26 sierpnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracodawców i innych osób kierujących pracownikami w Urzędzie Miejskim w Zagórowie.

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracodawców i innych osób kierujących pracownikami w Urzędzie Miejskim w Zagórowie. Załącznik nr 6 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracodawców i innych osób kierujących pracownikami w Urzędzie Miejskim w

Bardziej szczegółowo

13. Profilaktyczne badania lekarskie

13. Profilaktyczne badania lekarskie 13. Profilaktyczne badania lekarskie 13.1. Informacje ogólne 13.2. Zakres i częstotliwość badań profilaktycznych 13.3. Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej 13.4. Upoważnienie do badań profilaktycznych

Bardziej szczegółowo

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15 OFERTA WSPÓŁPRACY Pragniemy przedstawić Państwu ofertę współpracy. Posiadamy duże doświadczenie z dziedziny BHP i P.POŻ. zakładów produkcyjnych, budownictwa ogólnego, przemysłowego sektora chemicznego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r... 9

SPIS TREŚCI. Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r... 9 SPIS TREŚCI 1. KODEKS PRACY Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r.... 9 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 listopada 2009 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia KOSZTY PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ W 2008 ROKU Źródłem przedstawionych danych jest

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Zachodniopomorskie Podlaskie Kujawsko-Pomorskie Lubuskie Wielkopolskie Mazowieckie Łódzkie Lubelskie Dolnośląskie Opolskie Świętokrzyskie

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 II. SKUTKI EKONOMICZNE NIEWŁAŚCIWYCH WARUNKÓW PRACY. ŚWIADCZENIA Z TYTUŁU WYPADKÓW

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 Spis treści Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 I. Regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy 1. Międzynarodowe źródła prawa 13 Dyrektywy UE 14

Bardziej szczegółowo

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza.

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza. ROZDZIAŁ VIII BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY 61 1. Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego zapewnia pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Koszty wypadków przy pracy

Koszty wypadków przy pracy Koszty wypadków przy pracy dr Jan Rzepecki e-mail: jarze@ciop.pl Konferencja pn. BHP- mądry wybór, Katowice, 26.10.2012 r. Koszty bezpieczeństwa i higieny pracy wg normy PN- N-18004:2001 Systemy zarządzania

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

Lista kontrolna dokumentacja prowadzona w zakładzie pracy dotycząca bhp DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA. L.p. Dokument jest nie ma nie dotyczy Uwagi

Lista kontrolna dokumentacja prowadzona w zakładzie pracy dotycząca bhp DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA. L.p. Dokument jest nie ma nie dotyczy Uwagi Lista kontrolna dokumentacja prowadzona w zakładzie pracy dotycząca bhp DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 1. Zgłoszenia działalności do PIP 2. Zgłoszenia działalności do PIS 3. Książka kontroli 4. Szkolenie BHP

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy Wykaz skrótów 11 Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy Rozdział I Odpowiedzialność i podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy 19 1. Odpowiedzialność pracodawcy

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10

URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 ` tel.: 17 85 35 210, 17 85 35 219; faks: 17 85 35 157 http://rzeszow.stat.gov.pl; e-mail: SekretariatUSrze@stat.gov.pl Opracowania

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRACODAWCY- podstawa prawna

PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRACODAWCY- podstawa prawna PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRACODAWCY- podstawa prawna I. ZGŁOSZENIA PRACODAWCY ZAWIADOMIENIE NA PIŚMIE PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI PRACY O MIEJSCU, RODZAJU I ZAKRESIE PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI Podstawa prawna: art.209

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 3 maja 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 213 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: kwiecień 2014 Kontakt: e mail: sekretariatuspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy i choroby zawodowe w transporcie - ich długotrwałe skutki w liczbach

Wypadki przy pracy i choroby zawodowe w transporcie - ich długotrwałe skutki w liczbach Wypadki przy pracy i choroby zawodowe w transporcie - ich długotrwałe skutki w liczbach Poznań, 09 kwietnia 2014 r. Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie art. 237 3-237 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY. Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY. Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy Przepisy ogólne dot. służby medycyny pracy KODEKS PRACY DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej REGON

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2009 r. Projekt z dnia 5 lutego2009 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU Warszawa 2006 Opracowali: Akceptowała: Małgorzata Łabęcka Andrzej Kania

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. 2. Pracodawca

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH Lp. 1. Temat szkolenia Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy: a) aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian),

Bardziej szczegółowo

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r.

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. Warszawa 2015 Opracowanie: Ewa

Bardziej szczegółowo

OCENA i ANALIZA STANU BHP

OCENA i ANALIZA STANU BHP OCENA i ANALIZA STANU BHP (W14) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Podstawy prawne przeprowadzania ocen stanu BHP Obowiązek przeprowadzania oceny stanu BHP jest konsekwencją postanowień

Bardziej szczegółowo

KATASTROFY BUDOWLANE W 2014 ROKU

KATASTROFY BUDOWLANE W 2014 ROKU GŁÓWNY URZĄD NADZORU BUDOWLANEGO KATASTROFY BUDOWLANE W 2014 ROKU Warszawa, czerwiec 2015 r. 0 1. WPROWADZENIE Katastrofą budowlaną, zgodnie z art. 73 ustawy Prawo budowlane, jest niezamierzone, gwałtowne

Bardziej szczegółowo

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy 1 UWAGI METODYCZNE Badanie popytu na pracę, realizowane na formularzu Z 05, prowadzone jest w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obejmuje ono podmioty gospodarki narodowej o liczbie

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe BHP i podstawy ergonomii Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadek przy pracy - definicja Wypadek przy pracy - definicja Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego Podstawowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla użytkowników urządzeń wytwarzających pole i promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie częstotliwości 0-300 GHz. Podstawy prawne krajowe uregulowania

Bardziej szczegółowo

Aspekt techniczny (narażenie) i formalny (procedura) stwierdzenia choroby zawodowej. Michał Langer WSSE Poznań

Aspekt techniczny (narażenie) i formalny (procedura) stwierdzenia choroby zawodowej. Michał Langer WSSE Poznań Aspekt techniczny (narażenie) i formalny (procedura) stwierdzenia choroby zawodowej. Michał Langer WSSE Poznań Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku

Bardziej szczegółowo

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej Załącznik nr 1 Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej (źródło: Ministerstwo Gospodarki www.mg.gov.pl) Ustawy dotyczące problematyki azbestowej (stan na wrzesień 2011 r.) 1. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art.

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. Załącznik nr 1 do Regulaminu Pracy REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. 237 2 kp,) Rozdział I Zarządzanie sprawami

Bardziej szczegółowo

AKTY PRAWNE W MEDYCYNIE PRACY

AKTY PRAWNE W MEDYCYNIE PRACY AKTY PRAWNE W MEDYCYNIE PRACY aktualizacja 17 wrzesień 2015 str. 1 AKTY PRAWNE OBOWIĄZUJĄCE W MEDYCYNIE PRACY aktualizacja: 17 wrzesień 2015 Lp. ROZPORZĄDZENIA: NR AKT: 1996 r. 1. Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R-5/2006 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2006 r.

Zarządzenie Nr R-5/2006 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2006 r. Zarządzenie Nr R-5/2006 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie zasad przyznawania dodatków za pracę wykonywaną w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych 1. Założenia organizacyjno-programowe a) Forma nauczania Kurs z oderwaniem od pracy. b) Cel szkolenia Celem szkolenia jest

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym 1. Podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy zna podstawowe pojęcia związane z

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie Załącznik nr 2 Do zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A T O R. dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.

I N F O R M A T O R. dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. I N F O R M A T O R dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Służba medycyny pracy Służby Więziennej podejmuje wszelkie działania, by funkcjonariusz lub pracownik, przyjęty w struktury Służby

Bardziej szczegółowo

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R.

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Opracowania sygnalne PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032 779

Bardziej szczegółowo

Przykładowa dokumentacja prowadzona w zakładzie pracy dotycząca bhp

Przykładowa dokumentacja prowadzona w zakładzie pracy dotycząca bhp Przykładowa dokumentacja prowadzona w zakładzie pracy dotycząca bhp Przykładowe rejestry, wykazy, wyniki przeglądów i pomiarów : Rejestr wypadków przy pracy Art. 234. 3 Ustawa z dnia 26.06.1974r.- Kodeks

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU Warszawa 2010 Opracowali: Andrzej Kania Małgorzata Łabęcka Akceptowała:

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R.

INWESTYCJE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - kwiecień 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku Państwowa Inspekcja Sanitarna Wrocław, 18 19 września 2014 roku Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 2 Kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawa z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) Dz.U.2011.33.166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) (Dz. U. z dnia 16 lutego 2011 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników OBOWIĄZKI PRACODAWCY Powiadomienie PIP oraz PIS o rozpoczęciu (zmianie) działalności Art. 209. 1. Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności,

Bardziej szczegółowo

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Warszawa, 2014.12.12 Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Liczba jednostek, biorących udział w rocznym badaniu przedsiębiorstw o liczbie pracujących 10 i więcej

Bardziej szczegółowo

Inwestuj. w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP. Ireneusz Pawlik

Inwestuj. w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP. Ireneusz Pawlik Inwestuj w bezpieczeństwo. SŁUŻBA BHP Ireneusz Pawlik USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy art. 237 11 WYMAGANIA PRAWNE Pracodawca zatrudniający więcej niż

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego Pracowników administracyjno-biurowych

Szczegółowy program szkolenia okresowego Pracowników administracyjno-biurowych EKOL-BHP Firma Usługowo Doradcza Siedziba: ul. Sielecka 63, 42-500 Będzin Tel.: 32 724 08 07; kom.: 506 127 827 e-mail: biuro@ekol-bhp.pl www.ekol-bhp.pl Szczegółowy program szkolenia okresowego Pracowników

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. 1 Według kryteriów GUS zawartych w publikacji: Pracujący w gospodarce narodowej w 2007 r., GUS,

WPROWADZENIE. 1 Według kryteriów GUS zawartych w publikacji: Pracujący w gospodarce narodowej w 2007 r., GUS, WPROWADZENIE Statystyka chorób zawodowych w Polsce prowadzona jest w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi (IMP) systematycznie od 1971 r. Powstaje w ten sposób bank danych zawierający

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 161

POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 161 POSTĘPOWANIE POWYPADKOWE Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 161 Definicja wypadku przy pracy Za wypadek przy pracy uważa się zdarzenie: nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2012 Kontakt: e mail: uspoz@stat.gov.pl tel.: 61 2798320; 61 2798325 http://www.stat.gov.pl/poznan PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

III. badanie OKOLICZNOŚCI I PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY

III. badanie OKOLICZNOŚCI I PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY III. badanie OKOLICZNOŚCI I PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY III. BADANIE OKOLICZNOŚCI I PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY Inspektorzy pracy zbadali okoliczności i przyczyny 1 826 wypadków przy pracy zaistniałych

Bardziej szczegółowo

USTAWA KODEKS PRACY stan prawny na dzień 18 stycznia 2009 r. 60 DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki

USTAWA KODEKS PRACY stan prawny na dzień 18 stycznia 2009 r. 60 DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki USTAWA KODEKS PRACY stan prawny na dzień 18 stycznia 2009 r. 60 DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. 1. (174) Pracodawca ponosi odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy.

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) to zespół warunków oraz czynników (organizacyjnych, technicznych,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR Warszawa 2012 Opracował: Akceptowała: Andrzej Kania Specjalista Izabela

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI I POŁOWA 2015 R. Łódź grudzień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza SPIS TREŚCI do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami Autor Marek Gałusza Wstęp... 9 Literatura... 9 Wykaz najważniejszych skrótów użytych w tekście... 10 I. PRAWO

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy PODSTAWY ERGONOMII i BHP - Obowiązki pracodawców w zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy Proces pracy moŝe wiązać się z zagroŝeniem dla stanu psychofizycznego pracowników, ich zdrowia, a

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY. Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY. Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI

MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI MATERIAŁY SZKOLENIOWE Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY DLA PRACOWNIKÓW Zgodne z rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo