Spis treści 1. WSTĘP Cel i założenia Planu Podstawowe definicje związane ze zwalczaniem zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści 1. WSTĘP...3 1.1 Cel i założenia Planu...3 1.2 Podstawowe definicje związane ze zwalczaniem zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi...3 1."

Transkrypt

1

2 Spis treści 1. WSTĘP Cel i założenia Planu Podstawowe definicje związane ze zwalczaniem zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Objaśnienia skrótów Adresaci Planu oraz sposoby udostępniania dokumentu Zasady aktualizacji Planu CHARAKTERYSTYKA ZAGROŻEŃ EPIDEMICZNYCH NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Z ELEMENTAMI ANALIZY RYZYKA Sytuacja epidemiologiczna wybranych chorób zakaźnych Zatrucia i zakażenia pokarmowe Wirusowe zapalenie wątroby Choroby zakaźne wieku dziecięcego Grypa Choroby odzwierzęce Zakażenia szpitalne Gruźlica HIV/AIDS Choroby szczególnie niebezpieczne Źródła zagrożeń Infrastruktura komunalna Obrót środkami spożywczymi Środowisko pracy Zagrożenia powodziowe Bioterroryzm WYKAZ MIEJSC, KTÓRE MOGĄ ZOSTAĆ PRZEZNACZONE DO LECZENIA, IZOLOWANIA LUB PODDAWANIA KWARANTANNIE Zakłady opieki zdrowotnej z oddziałem zakaźnym lub obserwacyjno zakaźnym Liczba łóżek szpitalnych do hospitalizacji w przypadku zwiększonej ilości zachorowań Obiekty użyteczności publicznej ORGANIZACJA REAGOWANIA Kompetencje organów administracji publicznej w zakresie walki z epidemią Wojewoda Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny Wojewódzki Sztab Wojskowy w Łodzi Procedura zwolnienia rezerw strategicznych z ARM Postępowanie z osobami chorymi na chorobę zakaźną Postępowanie z materiałem zakaźnym Wykaz jednostek współpracujących na wypadek wystąpienia epidemii Dane teleadresowe administracji zespolonej i niezespolonej Dane teleadresowe podmiotów leczniczych z terenu województwa łódzkiego Wykaz podmiotów leczniczych na terenie województwa łódzkiego wyposażonych w komory dezynfekcyjne Dane teleadresowe oddziałów Powiatowych Stacji Sanitarno Epidemiologicznych z województwa łódzkiego Wykaz laboratoriów w woj. łódzkim badających czynniki biologiczne IMIENNE LISTY OSÓB, KTÓRE MOGĄ ZOSTAĆ SKIEROWANE DO DZIAŁAŃ SŁUŻĄCYCH OCHRONIE ZDROWIA PUBLICZNEGO PRZED ZAKAŻENIAMI I CHOROBAMI ZAKAŹNYMI WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW

3 1. WSTĘP 1.1 Cel i założenia Planu Wojewódzki Plan działania na wypadek wystąpienia epidemii służy Wojewodzie Łódzkiemu oraz Wojewódzkiemu Zespołowi Zarządzania Kryzysowego w procesie podejmowania decyzji, w sytuacji wystąpienia na terenie województwa łódzkiego przypadków zachorowań ludzi na choroby szczególnie niebezpieczne1. Podstawą prawną opracowania Planu jest: 1. art. 44 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz ze zm.): W celu zapewnienia skuteczności działań służących ochronie zdrowia publicznego przed zakażeniami i chorobami zakaźnymi wojewoda sporządza wojewódzki plan działania na wypadek wystąpienia epidemii. 2. art. 22 pkt. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2008 r. Nr 31, poz. 206 ze zm.): Wojewoda (...) zapewnia współdziałanie wszystkich organów administracji rządowej i samorządowej działających w województwie i kieruje ich działalnością w zakresie zapobiegania zagrożeniom życia, zdrowia lub mienia oraz zagrożeniom środowiska, bezpieczeństwa i utrzymania porządku publicznego, ochrony praw obywatelskich, a także zapobiegania klęskom żywiołowym i innym nadzwyczajnym zagrożeniom oraz zwalczania i usuwania ich skutków, na zasadach określonych w odrębnych ustawach, 3. art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 590 ze zm.): Do zadań wojewody w sprawach zarządzania kryzysowego należy: kierowanie działaniami związanymi z monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem skutków zagrożeń na terenie województwa. 1.2 Podstawowe definicje związane ze zwalczaniem zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi2 CHOROBY ZAKAŹNE choroby, które zostały wywołane przez biologiczne czynniki chorobotwórcze, które ze względu na charakter i sposób szerzenia się stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego. EPIDEMIA wystąpienie na danym obszarze zakażeń lub zachorowań na chorobę zakaźną w liczbie wyraźnie większej niż we wcześniejszym okresie albo wystąpienie zakażeń lub chorób zakaźnych dotychczas niewystępujących. 1 2 Szczegółowy wykaz zakażeń i chorób zakaźnych zawiera załącznik do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ( Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz ze zm.) Zob. art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ( Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz ze zm.). 3

4 PANDEMIA epidemia danej choroby zakaźnej, występująca w tym samym czasie w różnych krajach i różnych kontynentach. STAN EPIDEMII sytuacja prawna wprowadzona na danym obszarze w związku z wystąpieniem epidemii w celu podjęcia określonych w ustawie działań, przeciwepidemicznych i zapobiegawczych dla zminimalizowania skutków epidemii. STAN ZAGROŻENIA EPIDEMICZNEGO sytuacja prawna wprowadzona na danym obszarze w związku z ryzykiem wystąpienia epidemii, w celu podjęcia określonych w ustawie działań zapobiegawczych. IZOLACJA odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby. KWARANTANNA odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. ZAKAŻENIE SZPITALNE zakażenie, które wystąpiło w związku z udzieleniem świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy choroba: a) nie pozostawała w momencie udzielania świadczeń zdrowotnych w okresie wylęgania albo b) wystąpiła po udzieleniu świadczeń zdrowotnych, w okresie nie dłuższym niż najdłuższy okres jej wylęgania; 1.3 Objaśnienia skrótów Plan Wojewódzki Plan działania na wypadek wystąpienia epidemii; ŁUW Łódzki Urząd Wojewódzki w Łodzi; WZZK Wojewódzki Zespół Zarządzania Kryzysowego; WCZK Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego; LKRM Lekarz Koordynator Ratownictwa Medycznego; WBiZK Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego ŁUW w Łodzi; KWP Komenda Wojewódzka Policji w Łodzi; KW PSP Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi; JST Jednostka Samorządu Terytorialnego; PWIS Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi; SP ZOZ Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej; GIS Główny Inspektor Sanitarny; WSSE Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna; PSSE Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna; 4

5 1.4 Adresaci Planu oraz sposoby udostępniania dokumentu Wojewódzki Plan działania na wypadek wystąpienia epidemii adresowany jest do wszystkich podmiotów administracji publicznej w województwie łódzkim, które zajmują się zapobieganiem wystąpieniu chorób zakaźnych u ludzi, planowaniem działań na wypadek epidemii, reagowaniem, gdy epidemia wystąpi oraz niwelowaniem jej skutków. Dokument zostaje podany do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie na stronie internetowej Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi: oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, z wyjątkiem danych podlegających ochronie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). 1.5 Zasady aktualizacji Planu Wojewoda sporządza Wojewódzki plan działania na wypadek wystąpienia epidemii na okres trzech lat, z możliwością jego aktualizacji. W przypadku informacji pozyskanych od jednostek samorządu terytorialnego, zakładów opieki zdrowotnej i innych dysponentów obiektów użyteczności publicznej, podmioty te, są zobowiązane do niezwłocznego powiadomienia wojewody o zmianie danych oraz przedstawienia aktualnych informacji3. 2. CHARAKTERYSTYKA OBSZARZE ZAGROŻEŃ WOJEWÓDZTWA EPIDEMICZNYCH ŁÓDZKIEGO Z NA ELEMENTAMI ANALIZY RYZYKA 2.1 Sytuacja epidemiologiczna wybranych chorób zakaźnych Sytuacja epidemiczna chorób zakaźnych zarówno w skali wojewódzkiej, jak i krajowej jest stabilna. Zgony z powodu chorób zakaźnych stanowią około 1% wszystkich zgonów. Od kilku lat obserwowany jest spadek zapadalności wielu chorób zakaźnych w Polsce. Coraz częstsze i szybsze przemieszczanie się ludzi w celach turystycznych, jak i biznesowych stanowi zagrożenie przywleczenia różnych chorób zakaźnych. Dotyczy to chorób, które w Polsce uległy eliminacji w wyniku wykonywanych obowiązkowych szczepień ochronnych (poliomyelitis, błonica), chorób o niskiej zapadalności (WZW A, czerwonka bakteryjna), czy też chorób, które dotychczas u nas nie występowały (gorączki krwotoczne). Przyczyną pojawiania się nowych czynników zakaźnych 3 Zob. art. 44, ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2008 r. Nr 234, poz ze zm.). 5

6 mogą być ruchy migracyjne ludności oraz globalny charakter transportu i handlu żywnością. Jednym z najistotniejszych zagrożeń była epidemia grypy w sezonach 2008/2009 i 2009/2010, która dotknęła w obu tych sezonach ponad 100 tysięcy ludności w skali województwa i przeszło 1 milion w skali kraju. Pomimo obawy przed nowym szczepem wirusa grypy A(H1N1) odsetek osób zakażonych tą odmianą w województwie łódzkim okazał się znikomy. Niemniej istotnym zagrożeniem była powódź w 2010 roku, która niosła ze sobą ryzyko epidemii chorób takich jak dur brzuszny, tężec, zatrucia i zakażenia pokarmowe. Podjęte wówczas działania pozwoliły zapobiec występowaniu i rozprzestrzenianiu się tych zagrożeń. Wśród chorób, których liczba zarejestrowanych przypadków, z mniejszymi bądź większymi wahaniami jest wysoka lub stanowi istotne zagrożenie są zatrucia i zakażenia pokarmowe, wirusowe zapalenia wątroby, choroby zakaźne wieku dziecięcego, choroby odzwierzęce, zakażenia szpitalne, gruźlica oraz HIV/AIDS Zatrucia i zakażenia pokarmowe W ostatnich latach w województwie łódzkim w przypadku zatruć pokarmowych obserwowane są korzystne zmiany, liczba zarejestrowanych osób systematycznie spada. Najczęstszą przyczyną są niezmiennie pałeczki Salmonella, tj. 92%. Wyraźną tendencję spadkową obserwuje się w przypadku zatruć pokarmowych wywołanych przez inne bakterie oraz bakteryjne nieokreślone (z 47 w 2009 r. do 20 przypadków w 2010 r.), co prawdopodobnie jest związane ze skuteczniejszym rozpoznawaniem czynnika etiologicznego. W 2009 roku nastąpił wzrost zakażeń gronkowcami (18 przypadków), jednak w kolejnym roku nastąpił 3-krotny spadek tej liczby. Przypadki zatruć pokarmowych w województwie łódzkim Zatrucia ogółem Inne określone 2009 Salmonelozy Inne nieokreślone 2010 Gronkowce W przypadku zakażeń jelitowych bakteryjnych również wyraźnie maleje liczba zarejestrowanych osób. Spośród wszystkich odnotowanych zakażeń jelitowych bakteryjnych 26,4% stanowiły zakażenia wywołane przez Escherichia coli. 6

7 Wśród zarejestrowanych przypadków zakażeń jelitowych wirusowych 75,8% to rotawirusowe zakażenia jelitowe. Liczba tych zakażeń utrzymuje się od lat na podobnym poziomie. Wirusowe zakażenia jelitowe były w 53,2% rozpoznawane u dzieci do lat 2, natomiast bakteryjne zakażenia jelitowe w 42,2%. Dzieci stanowią najliczniejszą grupę chorych, dlatego zwiększeniu powinna ulec uwaga rodziców, służb sanitarno-epidemiologicznych, a także zespołów ds. zakażeń szpitalnych. Istotne jest również kształtowanie zachowań prozdrowotnych, mających na celu zwiększenie higieny osobistej i higieny przygotowania posiłków. Zapadalność na zakażenia jelitowe wirusowe w 2010 roku była 3-krotnie większa w porównaniu z zapadalnością na zakażenia jelitowe bakteryjne i zatrucia pokarmowe. Przypadki zakażeń jelitowych w województwie łódzkim E. Coli biegunkotwórcza Yersinia enterocolitica lub pseudotuberculosis Zakażenia bakteryjne ogółem 2010 Inna E. Coli lub BNO Inne określone i nieokreślone Wirusowe zakażenia jelitowe W 2011 r. opracowano 20 ognisk zatruć zakażeń pokarmowych, podczas gdy w roku wcześniejszym 17. Większość ognisk zarejestrowanych w 2011r. było wywołanych przez bakterie Salmonella lub norowirusy i rotawirusy. W 5 ogniskach nie ustalono czynnika etiologicznego. W 2011 r. wystąpiły 4 ogniska w szpitalach, po 2 ogniska w domach pomocy społecznej i ośrodkach wypoczynkowych, zaś pojedyncze w domu weselnym, stołówce zakładowej i hotelu. Największe ognisko odnotowano w stołówce pracowniczej. W ognisku tym zachorowało 55 osób. Czynnikiem etiologicznym, który spowodował zachorowania były zarówno rotawirusy, jak i norowirusy. Główną przyczyną wystąpienia ognisk były zaniedbania higieniczne w produkcji potraw i ich przechowywaniu oraz używanie do potraw jaj kurzych poddanych niewystarczającej obróbce cieplnej. 7

8 Liczba ognisk zatruć i zakażeń pokarmowych w województwie łódzkim Ogółem Mieszkania pryw atne: Pozostałe Wirusowe zapalenie wątroby Wirusowe zapalenia wątroby są grupą chorób stanowiących ważny problem zdrowia publicznego. Istnieją trzy typy zapalenia wątroby typu A, B i C (HAV, HBV, HVC). Różne są drogi zakażenia tymi wirusami. W województwie łódzkim w porównaniu z poprzednimi latami zmalała liczba zarejestrowanych przypadków wystąpienia wszystkich typów wirusowego zapalenia wątroby, jednak jest ona nadal wysoka, dlatego stale należy podejmować działania profilaktyczne i monitorować sytuację epidemiologiczną w tym zakresie. Przypadki zakażeń WZW typu A, B i C w województwie łódzkim WZW A WZW C 2009 WZW B ostre WZW B+C 2010 WZW B przewlekłe WZW inne i nieokreślone Wirusowe zapalenie wątroby typu A Polska przestała być krajem o wysokiej endemiczności występowania WZW A, jednak nadal istnieje zagrożenie wybuchem epidemii wyrównawczej z uwagi na fakt powszechnej i wzrastającej 8

9 wrażliwości populacji na zakażenie tym wirusem. Przeniesienie wirusa HAV następuje drogą pokarmową lub przez brudne ręce, najczęściej pomiędzy osobami pozostającymi ze sobą w bliskim kontakcie. Wirus może znajdować się na produktach pokarmowych. Ryzyko zakażenia ogranicza szczepionka, ale ważne jest również przestrzeganie zasad higieny osobistej. W województwie łódzkim najwięcej zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A zarejestrowano w 2009 roku, tj. 77, liczba ta zmalała do 3 w 2010 roku. Były to głównie zachorowania młodych mężczyzn uczęszczających do tych samych klubów dla osób homoseksualnych. Prawdopodobną drogą zakażenia były kontakty seksualne oraz droga pokarmowa. Należy pamiętać, że mała ilość źródeł zakażenia zwiększa populację ludzi wrażliwych na tą chorobę, szczególnie narażone są dzieci i młodzież do 15 roku życia. Cały czas istnieje ryzyko wystąpienia epidemii wyrównawczych spowodowanych importowaniem WZW A przez osoby z krajów o wysokiej zapadalności na tą chorobę. Wirusowe zapalenie wątroby typu C i B W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu C również odnotowano spadek zarejestrowanych osób, jednak nadal ta liczba jest wysoka i niepokojący jest fakt, że zakażenia wirusem HCV ujawniają się w fazie przewlekłego zapalenia wątroby, ma to znaczenie terapeutyczne, ekonomiczne i społeczne. Ograniczenie ryzyka zakażenia polega na unikaniu zachowań ryzykownych, zwłaszcza ostrożność przy zabiegach związanych z naruszeniem ciągłości tkanek. W 2010 roku zarejestrowano w województwie łódzkim 134 przypadki WZW typu C, jest to najniższa liczba w ciągu ostatnich czterech lat. W latach zapadalność na WZW typu C w województwie łódzkim przewyższała zapadalność na WZW typu B, a w 2010 roku ta relacja uległa odwróceniu. Należy stale monitorować poziom zachorowalności na wirusowe zapalenie wątroby typu C, gdyż w tym przypadku nadal nie można zastosować działań profilaktycznych w postaci szczepień ochronnych. Większość zarejestrowanych przypadków zachorowań na WZW typu B i typu C dotyczy przewlekłego WZW B i C, oznacza to że do zakażenia doszło we wcześniejszych latach. Liczba zarejestrowanych przypadków zachorowań na ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B również uległa zmniejszeniu, jest to efekt prowadzonych od 1989 roku obowiązkowych szczepień ochronnych i uodpornieniu większej części populacji. Zakażenie wirusowym zapaleniem wątroby typu B może doprowadzić do odległych skutków zdrowotnych, jakimi są przewlekłe zapalenie wątroby, marskość wątroby oraz pierwotny rak wątroby. 9

10 2.1.3 Choroby zakaźne wieku dziecięcego Ze względu na szeroko prowadzoną realizację programu szczepień ochronnych część chorób zakaźnych wieku dziecięcego została znacznie ograniczona, jednak aby całkowicie wyeliminować te choroby trzeba utrzymać wysoki stopień odporności w populacji. Do chorób zakaźnych wieku dziecięcego o szczególnym znaczeniu należą krztusiec, odra, ospa wietrzna, różyczka, świnka oraz ostre porażenia wiotkie u dzieci w wieku 0-14 lat. Większość z tych chorób przebiega w obecnym czasie łagodniej bądź zostały one znacznie ograniczone w wyniku prowadzonych szczepień ochronnych. Choroby wieku dziecięcego zazwyczaj przebiegają z gorączką i wysypkami w sposób łagodny, jednak w niektórych przypadkach mogą prowadzić do poważnych powikłań. Najbardziej skutecznym sposobem zapobiegania chorobom zakaźnym wieku dziecięcego są szczepienia ochronne. W Polsce rutynowo szczepi się przeciwko krztuścowi, odrze, śwince i różyczce. W województwie łódzkim najwięcej zarejestrowanych przypadków chorób zakaźnych wieku dziecięcego dotyczyło ospy wietrznej, taka sytuacja epidemiologiczna występuje od kilku lat. Korzystna sytuacja przedstawia się w zapadalności na różyczkę (ponad dwukrotny spadek), krztusiec oraz świnkę. Różyczka ulega wahaniom epidemicznym, mimo że prowadzone są obowiązkowe szczepienia ochronne. Epidemia wyrównawcza różyczki nastąpiła w 2008 roku, w następnych latach liczba zarejestrowanych przypadków znacznie zmniejszyła się. Zachorowalność na krztusiec cechuje się dużą zmiennością, od 2003 roku prowadzone są szczepienia przypominające, które mają na celu znacznie ograniczyć zachorowalność na tą chorobę. Przypadki zachorowań na choroby dziecięce w województwie łódzkim Krztusiec 2009 Różyczka Ospa wietrzna 2010 Świnka Nadzór nad przypadkami ostrych porażeń wiotkich u dzieci do lat 14 prowadzony jest w ramach programu eliminacji poliomyelitis. Do stacji sanitarnych na terenie województwa łódzkiego zostały zgłoszone 4 przypadki ostrego porażenia wiotkiego u dzieci w wieku 0-14 lat (1,12 na 100 tys.). Istotne są zachorowania na odrę, w 2010 roku nie zarejestrowano żadnego zachorowania, 10

11 natomiast w roku poprzednim 7 przypadków. W nieszczepionych populacjach choroba w postaci epidemii szerzy się przede wszystkim wśród małych dzieci. Odra może przebiegać bardzo ciężko i prowadzić do wyniszczenia organizmu, często występują ciężko przebiegające wtórne zakażenia bakteryjne Grypa Grypa jest ostrą, bardzo zaraźliwą chorobą układu oddechowego ludzi, jak i zwierząt. Występuje w postaci ognisk miejscowych, epidemii, pandemii, najczęściej w okresach jesiennozimowych, jest niebezpieczna tak samo dla dzieci, jak i dla osób starszych. Epidemie grypy powodują znaczne koszty społeczne. Przyczyną grypy są różne szczepy wirusa: A, B i C, dwa pierwsze są przyczyną ciężkich zachorowań, które mogą powodować epidemie. Typ C prowadzi do zachorowań o lżejszym przebiegu i nie wywołuje epidemii. Wirusy grypy bytujące u ptaków rzadko są dla ludzi zaraźliwe w swej pierwotnej formie. Wirus A(H5N1) jest szczególnie niebezpieczny dla drobiu, a zachorowania ludzi dotychczas zarejestrowane na świecie dotyczyły osób, które kontaktowały się bezpośrednio z chorym ptactwem. Wirus A(H5N1) nie przenosi się z człowieka na człowieka. Istnieje jednak niebezpieczeństwo mutacji tego wirusa i powstania nowego zjadliwego dla ludzi szczepu pandemicznego. Wirus A(H1N1)2009 spowodował pandemię grypy, zapoczątkowaną w Meksyku wiosną 2009 r. Pod względem genetycznym był kombinacją genów wirusów świń, ptasiego i ludzkiego. Grypa A(H1N1)2009 miała przebieg niewiele odbiegający pod względem ciężkości od grypy sezonowej. Większość przypadków śmiertelnych dotyczyła osób z chorobami przewlekłymi, lecz zdarzały się takie przypadki wśród dzieci i młodych osób dorosłych bez współistniejących chorób oraz u kobiet w ciąży. Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła fazę 5 alarmu pandemicznego w dniu r. Decyzja o jej ustanowieniu wskazuje państwom członkowskim WHO na potrzebę uruchomienia planów reagowania kryzysowego. Krajowy Komitet ds. Pandemii Grypy opracował Krajowy plan działań dla Polski na wypadek wystąpienia kolejnej pandemii grypy. Główny Inspektor Sanitarny zatwierdził Plan działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej na wypadek wystąpienia epidemii lub pandemii grypy. Zakończenie pandemii grypy A(H1N1)2009 zostało ogłoszone przez WHO w dniu r. Wirusy grypy mają dużą zdolność mutacji. Wysoki potencjał pandemiczny mają zwłaszcza wirusy grypy typu A. Co kilkanaście kilkadziesiąt lat występują epidemie grypy o zasięgu światowym wywołane nowo pojawiającymi się podtypami wirusa, gdyż wrażliwość populacji 11

12 ludzkiej na nowy szczep jest powszechna. Państwowa Inspekcja Sanitarna od kilku lat prowadzi nadzór epidemiologiczny i wirusologiczny nad grypą w systemie Sentinel w okresach sezonowych zwyżek zachorowań (wrzesień kwiecień następnego roku), w ramach którego monitoruje się wirusy grypy krążące w populacji. W sezonie epidemicznym 2009/2010 zarejestrowano zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę, ponad 39,33% zachorowań dotyczyło dzieci do 14 lat. Od lipca 2009 roku badania na grypę wywołaną nowym wirusem A(H1N1) wykonywane są w WSSE w Łodzi. W 2009 roku rozpoznano grypę wywołaną tym wirusem u 340 mieszkańców województwa łódzkiego, w tym u 68 dzieci do 14 roku życia. W roku 2010 było tylko 7 przypadków zachorowań na grypę wywołaną wirusem A(H1N1), w tym u 2 dzieci do lat 14. W ostatnich kilku sezonach zachorowania wywołane wirusem grypy znacznie wzrastają. Przypadki zachorowań na grypę w województwie łódzkim / / / / Choroby odzwierzęce W Polsce nadzór nad chorobami odzwierzęcymi i odzwierzęcymi czynnikami chorobotwórczymi oraz ich odpornością na środki przeciwdrobnoustrojowe sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna we współpracy z Inspekcją Weterynaryjną. Nadzór ten oparty jest na zaleceniach organizacji międzynarodowych, takich jak WHO, FAO, OIE oraz instytucji europejskich (ECDC, EFSA). Choroby odzwierzęce spowodowane są prze drobnoustroje i pasożyty bytujące nie tylko na chorych zwierzętach, ale także w ich narządach wewnętrznych i wydzielinach, ponadto mogą znajdować się w produktach pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, w glebie, kompoście, wodzie i powietrzu. Nie wszystkie zarazki wywołują objawy chorobowe u zwierząt, dlatego mogą one być nosicielami bakterii, wirusów, grzybów czy pasożytów, które wywołują poważne schorzenia u ludzi 12

13 oraz zwierząt innego gatunku. Przed chorobami odzwierzęcymi można się uchronić poprzez stosowanie zaleceń higieniczno-sanitarnych, do których należy utrzymywanie właściwych warunków higienicznych otoczenia, dbanie o higienę osobistą, ostrożność w kontaktach ze zwierzętami, zarówno domowymi jak i dzikimi. Po powrocie z lasu powinno się obejrzeć dokładnie swoje ciało, gdyż mogą znajdować się na nim kleszcze, które są nosicielami wielu groźnych chorób. Należy także spożywać mięso i produkty mięsne tylko od zwierząt wiadomego pochodzenia, zbadane przez lekarza weterynarii, a w przypadku skaleczeń przedmiotami zanieczyszczonymi ziemią, pogryzienia przez zwierzę i zauważenia nietypowych objawów ze strony własnego organizmu, należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza. Ponadto niezbędne są szczepienia ochronne. Sytuacja epidemiologiczna niektórych chorób odzwierzęcych jest niepokojąca i może być narastającym problemem w najbliższych latach. Do najczęściej występujących chorób odzwierzęcych należą między innymi salmonelozy odzwierzęce, wścieklizna, borelioza, tasiemczyce, tężec i bruceloza. Najczęściej rejestrowaną chorobą odzwierzęcą w województwie łódzkim jest borelioza. Liczba przypadków rejestrowanych wzrastała rokrocznie, jest to związane z powszechniejszym wykonywaniem badań w tym kierunku oraz rozpoznawaniem i zgłaszaniem tej choroby przez lekarzy. Przypadki zachorowań na boreliozę Obserwowana 2008 jest tendencja 2009 spadkowa liczby 2010 pokąsań ludzi przez zwierzęta w województwie łódzkim przy jednoczesnym wzroście liczby osób szczepionych przeciwko wściekliźnie, taka tendencja utrzymuje się od kilku lat. W okresie 3 ostatnich lat, na terenie województwa łódzkiego zarejestrowano kilka przypadków listeriozy, tężca, bąblowicy oraz choroby Creutzfeldta-Jakoba. 13

14 2.1.6 Zakażenia szpitalne Zakażenia szpitalne są zespołem różnych chorób powiązanych ze środowiskiem szpitalnym, oznacza to że są to zakażenia występujące godziny od przyjęcia lub wypisania ze szpitala, dla zakażeń o długim okresie wylęgania (HBV, HCV, HIV, gruźlica) przyjmuje się okres od dwóch tygodni do wielu lat. Występują one na całym świecie, we wszystkich, nawet najlepszych szpitalach, jednak prowadzony w nich monitoring zakażeń umożliwia bieżącą ocenę sytuacji epidemiologicznej w placówce, szybką identyfikację zagrożenia i zminimalizowanie jego skutków. Dotyczą nie tylko pacjenta, ale również personelu, mogą wystąpić w szpitalu, jak i innej placówce opieki zdrowotnej. Przyczyn powstawania zakażeń szpitalnych jest wiele, ale przede wszystkim pojawiły się w wyniku rozwoju inwazyjnych technik diagnostycznych i terapeutycznych, pojawieniu się nowych chorób, stosowaniu antybiotyków bez kontroli, a także nieprzestrzeganiu zasad higieny szpitalnej. Jednym z bezpośrednich czynników ryzyka jest schorzenie podstawowe, które jest powodem przyjęcia pacjenta do szpitala, gdyż decyduje na jakim oddziale będzie hospitalizowany, a także jakie będzie miał wykonane procedury i jak długo będzie leżał. Znaczenie ma również standard oddziału. Dążenie do zmniejszenia występowania zakażeń szpitalnych powinno być podstawowym z obowiązków kierownictwa i całego personelu zatrudnionego w każdej jednostce ochrony zdrowia. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz ze zm.) nałożyła na kierowników zakładów opieki zdrowotnej obowiązek powołania zespołów i komitetów do spraw zakażeń szpitalnych i wprowadzenia zakładowego systemu badań, identyfikacji i rejestracji szczepów bakteryjnych. W 2009 roku na zlecenie Głównego Inspektora Sanitarnego Państwowa Inspekcja Sanitarna przeprowadziła kontrolę szpitali w zakresie systemu zakażeń szpitalnych 4. Na terenie województwa łódzkiego zostały skontrolowane 23 szpitale. W rezultacie kontroli stwierdzono, że we wszystkich szpitalach powołane są zespoły i komitety ds. kontroli zakażeń zakładowych, każda placówka monitoruje i zgłasza zakażenie szpitalne zgodnie z opracowanymi procedurami, ponadto szpitale mają wdrożone karty zakażenia szpitalnego i karty drobnoustroju alarmowego, dodatkowo niektóre placówki posiadają formularz oceny ryzyka przy przyjęciu do szpitala, we wszystkich placówkach przeprowadzane są szkolenia wewnętrzne personelu, a w niektórych także zewnętrzne. Należy pamiętać, że zadaniem Zespołu Kontroli Zakażeń jest nie tylko kontrola, ale koncentracja na współpracy w zwalczaniu zakażeń i tworzeniu procedur zapobiegawczych. 4 Wyniki kontroli szpitali w województwie łódzkim w zakresie systemu kontroli zakażeń szpitalnych przeprowadzonych w dniach roku w ramach ogólnopolskiej kontroli szpitali w tym zakresie 14

15 W 2011 r. ukazały się rozporządzenia wykonawcze do ww. ustawy, które określiły sposób dokumentowania realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, zakres, sposób i częstotliwość prowadzenia kontroli wewnętrznych w obszarze tych działań oraz kwalifikacje członków zespołu kontroli zakażeń szpitalnych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie listy czynników alarmowych, rejestrów zakażeń szpitalnych i czynników alarmowych oraz raportów o bieżącej sytuacji epidemiologicznej szpitala (Dz. U. z 2011 r. Nr 294 poz ze zm.) określiło czynniki alarmowe, które muszą być monitorowane oraz sposób prowadzenia rejestrów zakażeń szpitalnych i tych czynników. Na listę czynników alarmowych wpisane zostały biologiczne czynniki chorobotwórcze o szczególnej zjadliwości lub oporności na antybiotyki. W województwie łódzkim oddziałami najwyższego ryzyka wystąpienia zakażeń są oddziały intensywnej opieki medycznej oraz te związane z koniecznością wykonywania inwazyjnej diagnostyki medycznej. Ponadto częstość występowania zakażeń pozostaje w ścisłej relacji z rodzajem wykonanych u pacjentów zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych. O niskim poziomie sanitarno-epidemiologicznym placówki ochrony zdrowia świadczy wskaźnik występowania infekcji poniżej 5-10%. Zakażenia szpitalne są problemem niedocenianym w Polsce, wynika to z braku rzetelnego i fachowego przygotowania wszystkich pracowników medycznych na każdym szczeblu. Zagrożeniem dla funkcjonowania systemu w Polsce jest brak środków finansowych. W celu zmniejszenia kosztów utrzymania placówek medycznych podejmowane są przez ich kierownictwo decyzje o likwidacji szpitalnych laboratoriów mikrobiologicznych. Korzystanie z usług laboratoriów poza szpitalnych stwarza zagrożenie zmniejszenia ilości wykonywanych badań i nie gwarantuje odpowiedniego poziomu usług. Brak rzetelnych analiz czynników etiologicznych zakażeń i właściwej oceny aktualnego stanu oporności na leki nie pozwala na odpowiednie postępowanie profilaktyczno-terapeutyczne. W efekcie doprowadza do wzrostu liczby zakażeń szpitalnych, a tym samym do zwiększenia kosztów leczenia, przedłużenia czasu hospitalizacji i procesów odszkodowawczych Gruźlica Gruźlica należy do chorób zakaźnych układu oddechowego, wywołanych prątkiem gruźlicy. Choroba może obejmować nie tylko płuca, ale również inne narządy takie jak nerki, mózg czy kości. Najbardziej narażone na gruźlicę są osoby źle odżywiające się, prowadzące niehigieniczny tryb życia oraz przeżywające silny stres psychiczny. Gruźlica jest niebezpieczna, gdyż jest bardzo zaraźliwa. Najczęstszym jest zakażenie drogą powietrzną. Jeden nieleczony chory prątkujący może zarazić w ciągu roku około 15 osób. Zakażenie przebiega zazwyczaj bezobjawowo. Prątki gruźlicy 15

16 są bardzo odporne i mogą przez dłuższy czas nie atakować organizmu, ryzyko zachorowania rośnie, gdy spada odporność. W 2009 roku zgłaszanie zachorowań na gruźlicę i prowadzenie rejestru w województwie łódzkim zostały przejęte przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Kontrole wykazały uchybienia w realizacji ustawowego obowiązku zgłaszania zachorowań na gruźlicę i brak nadzoru nad osobami z kontaktu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny opracował Procedury postępowania w zakresie zwalczania i zapobiegania gruźlicy na terenie woj. łódzkiego w 2009 roku. Sytuacja epidemiologiczna zachorowań na gruźlicę w Polsce jak i w województwie łódzkim jest niepokojąca. W ostatnich 4 latach obserwowany jest wzrost zachorowalności na gruźlicę w województwie łódzkim, wskaźnik zapadalności ogółem wynosił 31,9/ 100 tys. ludności (2010 r.) i był on wyższy od średniej Polski (19,7/100 tys.). W województwie łódzkim jest najwyższa liczba zarejestrowanych przypadków gruźlicy w Polsce. Przypadki zachorowań na gruźlicę w województwie łódzkim Aby zmniejszyć liczbę zachorowań na gruźlicę prowadzone są programy profilaktyczne skierowane do osób dorosłych nieposiadających w dotychczasowym wywiadzie rozpoznanej gruźlicy HIV/AIDS Zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) wywołany jest przez ludzkiego wirusa upośledzenia odporności (HIV). Dotychczas poznano dwa typy wirusa HIV-1 i HIV-2. HIV obecnie jest najlepiej poznanym wirusem, ale charakteryzuje się dużą zmiennością, która może mieć miejsce nawet u jednego pacjenta. Liczba zakażeń HIV ulega małym wahaniom w poszczególnych latach, jednak utrzymuje się na podobnym poziomie. Do największej liczby zakażeń dochodzi w wyniku ryzykownych 16

17 zachowań seksualnych i liczba ta wzrasta od kilku lat. Przypadki zakażeń HIV w województwie łódzkim Narkomani Dziecko nosicielki HIV Ryzykow ne zachow ania seksualne Brak informacji/inne 2010 Biorcy krw i i tkanek Razem W 2010 roku wzrosła liczba zarejestrowanych przypadków zachorowań na AIDS. Wśród chorych do zakażenia w większości dochodziło poprzez stosowanie dożylnych narkotyków, tj. 56,3% oraz drogą ryzykownych kontaktów seksualnych. W każdym przypadku zachorowań podstawą rozpoznania była co najmniej jedna choroba wskaźnikowa Choroby szczególnie niebezpieczne Według Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz ze zm.) choroby szczególnie niebezpieczne i wysoce zakaźne to takie, które łatwo rozprzestrzeniają się, o wysokiej śmiertelności, powodujące szczególne zagrożenie dla zdrowia publicznego i wymagające specjalnych metod zwalczania. Należą do nich między innymi cholera, dżuma, ospa prawdziwa, wirusowe gorączki krwotoczne. Pojawiły się także nowe choroby szczególnie niebezpieczne, na które warto zwrócić uwagę. Gorączka krwotoczna EBOLA jest jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych dla człowieka, charakteryzuje się wysoką śmiertelnością (60-90%). Wirus Ebola pojawił się w Afryce. Znane są cztery biotypy Eboli, nazwy biorą się od miejsca ich wykrycia, jest to Ebola Zair, Ebola Reston, Ebola Sudan, Ebola Tai lub Ivory Coast, do tej rodziny zaliczany jest również wirus Marburg (Niemcy). Zakażenie następuje drogą kropelkową, podczas pośredniego i bezpośredniego kontaktu. Rezerwuarem są chorzy ludzie, prawdopodobnie gryzonie i niektóre gatunki małp. Zakażenia wśród służb medycznych kończą się najpoważniej, gdyż następują wskutek kontaktu z płynami ustrojowymi i kałem. Większość przypadków kończy się śmiercią z wykrwawienia. 17

18 Występuje powszechna wrażliwość populacji na wirus Ebola. Trwają prace nad szczepionką. SARS (ang. Severe Acute Respiratory Syndrome) jest to zespół ostrej ciężkiej niewydolności oddechowej, przyczyną jest niewystępujący do tej pory u ludzi wirus z rodziny Coronaviridae, nazwany wirusem SARS. Po raz pierwszy pojawił się w końcu 2002 roku w prowincji Guandong, na południu Chin. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, jednak nie da się także wykluczyć, że może też rozprzestrzeniać się poprzez kontakt z wydzielinami i przedmiotami z otoczenia pacjenta. Do chwili obecnej śmiertelność w przypadku zachorowania na SARS jest oceniana na około 7%. Objawy na początku przypominają grypę, następnie pojawiają się duszności. W około 10-20% przypadków konieczne jest podłączenie chorego do respiratora. Zgodnie z zaleceniami WHO pacjenci powinni być izolowani, najlepiej w pokojach z podciśnieniem, z zachowaniem rygorystycznych barier epidemicznych. Choroba Creutzfeldta-Jakoba spowodowana jest prawdopodobnie przez priony, jest to choroba neurologiczna z grupy pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE), występuje u ludzi w czterech postaciach. Klasyczna postać choroby prowadzi do śmierci chorego w przeciągu pierwszego roku z powodu postępujących zmian neurologicznych oraz otępienia. Około 5% przypadków charakteryzuje się długim, przewlekłym przebiegiem. Częstość pojawiania się tej choroby na świecie wynosi 1 przypadek na milion ludzi w ciągu roku, około 15% przypadków spowodowane jest dziedzicznymi mutacjami genu, pozostałe to najprawdopodobniej nabyte drogą pokarmową (nowy wariant choroby nvcjd, jest skutkiem przeniesienia encefalopatii gąbczastej bydła (BSE) na człowieka) lub krwionośną (spowodowana zabiegami lekarskimi). Do tej pory na nowy wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba zmarło co najmniej 200 osób, w tym 167 w Wielkiej Brytanii. Ale okres inkubacji choroby to nawet 30 lat, więc nosicielami utajonego BSE może być kilkaset tysięcy Europejczyków. 18

19 2.2 Źródła zagrożeń Infrastruktura komunalna Czynniki występujące w środowisku i mogące powodować zagrożenie dla ludności są następujące: I. W zakresie nadzoru nad jakością wody przeznaczonej do spożycia i kąpieli: 1. Wskaźniki fizyczne: - mętność, barwa, zapach, smak, odczyn, przewodność elektryczna. 2. Wskaźniki chemiczne: - jon amonowy, utlenialność, azotany, azotyny, chlorki, fluorki, siarczany, sód, glin, bor, mangan, żelazo, metale ciężkie (arsen, antymon, ołów, miedź, cynk, kadm, chrom, rtęć, nikiel, selen), benzen, benzo-a-piren, Σ WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), 1,2-dichloroetan, Σ trichloroetenu i tetrachloroetenu, THM-y, cyjanki, pestycydy, chlorany i chloryny. 3. Wskaźniki bakteriologiczne: - ogólna liczba mikroorganizmów w 22ºC po 72 h, bakterie grupy coli, Escherichia coli, paciorkowce kałowe, Clostridium perfringens, gronkowce, bakterie z rodzaju Pseudomonas, Legionella sp. Wodociągi Na terenie województwa łódzkiego PPIS prowadzą badania pod względem bakteriologicznym i badania parametrów fizykochemicznych wody w wodociągach. Najczęstszą przyczyną warunkowego dopuszczenia do użytkowania sieci jest przekroczona zawartość żelaza i manganu. Woda dopuszczona warunkowo do spożycia nie zagraża zdrowiu konsumentów, a decyzje wydane przez PPIS nakazują doprowadzenie jej jakości do wymogów zgodnych z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2010 r. Nr 72 poz. 466 ze zm.). Kąpieliska i baseny kąpielowe Duże zanieczyszczenia fizykochemiczne i mikrobiologiczne wody, zarówno basenowej, jak i w kąpieliskach, z uwagi na dużą liczbę osób, które korzystają z tego typu rekreacji mogą być przyczyną zagrożeń skutkujących chorobami przewodu pokarmowego, dermatoz i stanów zapalnych skóry. W sezonie letnim PPIS czuwają nad tym, aby woda w kąpieliskach i miejscach 5 Na podstawie materiałów udostępnionych przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi dotyczących stanu zagrożeń epidemicznych na obszarze województwa łódzkiego w 2011 r. 19

20 zwyczajowo przyjętych do kąpieli z województwa łódzkiego odpowiadała obowiązującym wymaganiom. Ponadto prowadzone są także badania stanu jakości wody w pływalniach (całorocznych i sezonowych -odkrytych), głównie pod względem bakteriologicznym z uwzględnieniem gronkowców oraz zawartości chloru wolnego. II. Ocena warunków higieniczno zdrowotnych w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi i obiektach użyteczności publicznej. W miarę potrzeb prowadzone są pomiary substancji szkodliwych dla zdrowia środowiska mieszkalnego i w obiektach użyteczności publicznej. Badania prowadzi się w zakresie oznaczania w powietrzu zawartości substancji wydzielanych przez materiały budowlane, elementy wyposażenia i urządzenia w budynku: fenol, formaldehyd, benzen, toluen, ksylen, etylobenzen, octanu etylu, octanu butylu, cykloheksanon, ftalan dibutylu, ftalan dioktylu, styren. Ww. oznaczenia mogą stanowić wskaźniki zagrożenia. III. Badania gleby Gleba badana jest tylko awaryjnie w przypadku podejrzenia określonych zanieczyszczeń. Państwowa Inspekcja Sanitarna woj. łódzkiego prowadzi badania jedynie w kierunku skażeń metalami ciężkimi (nie posiadamy specjalistycznego laboratorium badania gleby np. ropopochodne i inne czynniki skażenia gleby). W zakresie badań parazytologicznych możliwe jest wykrywanie: Toxocaris canis, Ascaris Lumbricoides, lamblie i inne Obrót środkami spożywczymi W zakresie bezpieczeństwa żywności wyróżnia się zagrożenia biologiczne, chemiczne oraz fizyczne, które mogą spowodować negatywne skutki dla zdrowia człowieka. Zagrożenia mikrobiologiczne np. obecność bakterii chorobotwórczych, tj.: Salmonella, Listeria monocytogenes, Campylobacter jejuni, Bacillus cereus, Yersinia enterocolitica, Escherichia coli 0157 Zagrożenia chemiczne np. przekroczenie dopuszczalnego poziomu pozostałości środków ochrony roślin, ponadnormatywne zanieczyszczenie mikotoksynami, metalami szkodliwymi dla zdrowia (ołów, kadm, arsen, rtęć), azotanami, przekroczenie dopuszczalnego poziomu histaminy, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych benzo(a)pirenu), 3-MCPD, dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli Zagrożenia fizyczne - wszystkie obce substancje i materiały, które mogą spowodować fizyczne uszkodzenie jamy ustnej, przełyku np. obecność kawałków szkła, metalu, tworzywa sztucznego itp. 20

21 Ponadto zagrożenie zdrowotne stanowi niewłaściwa jakość materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością m.in. z uwagi na przekroczenie limitu migracji globalnej i specyficznej formaldehydu, pierwszorzędowych amin aromatycznych, bisfenolu A z materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, przekroczenie dopuszczalnej ilości uwalnianego ołowiu i kadmu z wyrobów ceramicznych. W 2011 r. pod względem parametrów mikrobiologicznych zbadano 2823 próbki środków spożywczych pobranych w ramach urzędowej kontroli i monitoringu, z czego zakwestionowano 71 próbek, co stanowi 2,5 % ogółem zbadanych. Najczęściej wykrywanymi zagrożeniami były: obecność pałeczek Salmonella Enteritidis, Salmonella Bardo z grupy CO, Campylobacter coli (w drobiu i produktach drobiarskich), obecność pałeczek Salmonella z grupy C1, Salmonella Typhimurium, Yersinia enterocolitica (w mięsie, podrobach), obecność Listeria monocytogenes, nadmierna liczba Bacillus cereus (w wyrobach cukierniczych i ciastkarskich). Ponadto przyczyną zakwestionowania próbek była: ponadnormatywna liczba bakterii z grupy Escherichia coli, nadmierne zanieczyszczenie bakteriami z rodziny Enterobacteriaceae (w mleku i przetworach mlecznych), nadmierna liczba pleśni (w przetworach owocowych). W 2011 r. pod względem parametrów chemicznych zbadano 1295 próbek środków spożywczych pobranych w ramach urzędowej kontroli i monitoringu, z czego zakwestionowano 19 próbek, co stanowi 1,5 % ogółem zbadanych. Przyczyną zakwestionowania było: przekroczenie najwyższego dopuszczalnego limitu aflatoksyny B1 i sumy aflatoksyn (w orzechach laskowych, figach suszonych), zawyżona zawartość ochratoksyny A (w mące), wysoka zawartość rtęci (w grzybach suszonych), wysoka zawartość kadmu (w herbatce ziołowej), zawyżona zawartość substancji konserwujących- SO2 (w pieczarkach marynowanych, morelach suszonych), obecność sorbinianu potasu (w wyrobach garmażeryjnych), zawyżona zawartość kwasu benzoesowego, sorbowego (w warzywach i ich przetworach), przekroczenie kryteriów czystości pod względem zawartości ołowiu i arsenu (w bentonicie). W 2011 roku przebadano laboratoryjnie 89 próbek materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, z których zakwestionowano 9 z uwagi na: migrację składników powodujących wyraźne pogorszenie cech organoleptycznych 21

22 zagotowanej wody (czajniki elektryczne z tworzywa sztucznego), przekroczenie dopuszczalnej ilości uwalnianego ołowiu (talerz głęboki ceramiczny), przekroczenie dopuszczalnej ilości uwalnianego ołowiu i kadmu z obszaru obrzeża wyrobów szklanych (szklanka dekorowana w obszarze obrzeża). Zagrożenia zdrowotne wynikające z nieprzestrzegania zasad dobrej praktyki higienicznej i produkcyjnej w zakładach produkcji i obrotu środkami spożywczymi Najczęściej występujące nieprawidłowości mogące stwarzać zagrożenie dla zdrowia człowieka w obiektach obrotu środkami spożywczymi, poddanych kontroli przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej to: przechowywanie żywności nietrwałej mikrobiologicznie poza urządzeniami chłodniczymi, wprowadzanie do obrotu środków spożywczych po upływie terminu przydatności do spożycia lub o zmienionych cechach organoleptycznych, brak segregacji środków spożywczych przeznaczonych do spożycia po obróbce i artykułów do bezpośredniego spożycia, brak podłączenia obiektu do sieci wodno-kanalizacyjnej, brak warunków do mycia i dezynfekcji rąk, drobnego sprzętu i wyposażenia, brak czystości i porządku w pomieszczeniach, obecność szkodników i śladów gryzoni, nieprzestrzeganie zasad higieny przez personel zakładu, brak prowadzonej dokumentacji umożliwiającej zidentyfikowanie dostawcy żywności, zły stan techniczny pomieszczeń, urządzeń i sprzętu, brak orzeczeń lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych osób zatrudnionych w kontakcie z żywnością, rozpoczęcie działalności bez uzyskania decyzji o zatwierdzeniu zakładu lub prowadzenie działalności w zakresie niezgodnym z decyzją o zatwierdzeniu zakładu. Najczęściej występujące nieprawidłowości mogące stwarzać zagrożenie dla zdrowia człowieka w zakładach produkcji żywności i zakładach żywienia zbiorowego to: stosowanie do produkcji surowców po upływie terminu przydatności do spożycia, używanie do produkcji jaj nie poddanych dezynfekcji, brak zachowania ciągłości łańcucha chłodniczego żywności nietrwałej mikrobiologicznie, nieprawidłowe warunki do mycia i osuszania sprzętu produkcyjnego i pojemników transportowych, niedokładne mycie sprzętu produkcyjnego, niewłaściwe prowadzenie procesów technologicznych (np. dokonywanie w pomieszczeniach kuchni), 22 obróbki wstępnej surowców

23 brak czystości i porządku w pomieszczeniach produkcyjnych i magazynowych, obecność szkodników i śladów gryzoni, brak prowadzonej dokumentacji umożliwiającej zidentyfikowanie dostawcy żywności, nieprawidłowy stan sanitarno-techniczny podłóg, ścian i sufitów pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych, wyposażenia i sprzętu produkcyjnego, nieprzestrzeganie zasad higieny przez personel zakładu, brak orzeczeń lekarskich do celów sanitarno- epidemiologicznych osób zatrudnionych w kontakcie z żywnością, rozpoczęcie działalności bez uzyskania decyzji o zatwierdzeniu zakładu lub prowadzenie działalności w zakresie niezgodnym z decyzją o zatwierdzeniu zakładu. W wyniku działań kontrolnych przeprowadzonych w 2011 r. w 9 zakładach produkcji żywności (co stanowi 0,7% obiektów skontrolowanych) stwierdzono uchybienia stanowiące zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, które były przyczyną unieruchomienia zakładów, w tym: 6 ciastkarni - kontrole wykazały m.in. antysanitarny stan pomieszczeń, urządzeń i sprzętu produkcyjnego, brak ciepłej wody bieżącej, obecność żywych mrówek w pomieszczeniu magazynowym, prowadzenie produkcji podczas wykonywania prac remontowych, wprowadzanie do obrotu wyrobów szkodliwych dla zdrowia. W jednym zakładzie przerwana została produkcja ciast deserowych z uwagi na zakwestionowanie próbki ciastka (obecność Listeria monocytogenes w 25 g), 2 piekarnie - zostały unieruchomione z uwagi na stwierdzenie antysanitarnego stanu pomieszczeń i sprzętu, obecności żywych szkodników i oprzędów, brak bieżącej wody w pomieszczeniu do mycia pojemników transportowych, 1 wytwórnia cukiernicza - została unieruchomienia ze względu na antysanitarny stan pomieszczeń, sprzętu produkcyjnego, obecność śladów gryzoni, brak umywalki do mycia rąk i stanowiska do mycia sprzętu produkcyjnego. Ponadto w 1 zakładzie zbożowo-młynarskim w wyniku badań próbki mąki żytniej typ 720 stwierdzono przekroczenie zawartości ochratoksyny A. W 6 wytwórniach lodów stwierdzono m.in. nieprzestrzeganie zasad GHP podczas produkcji lodów (próbki lodów zostały zakwestionowane z uwagi na nadmierne zanieczyszczenie bakteriami z rodziny Enterobacteriaceae), niewłaściwy stan czystości i porządku pomieszczeń i wyposażenia, nieprawidłowe warunki przechowywania i sprzedaży lodów. W 17 obiektach obrotu żywnością (co stanowi 0,2% obiektów skontrolowanych) stwierdzono uchybienia stanowiące zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, które były przyczyną 23

24 unieruchomienia zakładów, tj. niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny obiektu, przechowywanie żywności nietrwałej mikrobiologicznie poza urządzeniami chłodniczymi, brak warunków do mycia i dezynfekcji rąk, drobnego sprzętu i wyposażenia, brak podłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej, obecność śladów gryzoni. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, iż w 3 zakładach żywienia zbiorowego działalność prowadzona była niezgodnie z decyzją zatwierdzającą (brak warunków do prowadzenia produkcji potraw na bazie surowców), co było przyczyną wydania decyzji zakazujących prowadzenia działalności w rozszerzonym zakresie. W 1 zakładzie produkcja potraw odbywała się w antysanitarnych warunkach, bez uzyskania decyzji o zatwierdzeniu wydanej przez organ PIS, co było przyczyną unieruchomienia. W związku z pojawieniem się przypadków zafałszowania produktów spożywczych na terenie Polski polegających na użyciu do celów spożywczych soli przemysłowej powinna być zwiększona uwaga podczas kontroli obrotu środkami spożywczymi, by nie dopuścić do zagrożenia życia i zdrowia konsumentów. Nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w produkcji sprawuje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w związku z ustawą kompetencyjną tj. ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolnospożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz ze zm.) Środowisko pracy W środowisku pracy pracowników zatrudnionych w zakładach województwa łódzkiego występują różnorodne zagrożenia zdrowia. Dotyczą one występujących na stanowiskach pracy szkodliwych czynników chemicznych, fizycznych i biologicznych: mikro-i makroorganizmów, które mogą być przyczyną różnorodnych chorób w tym chorób zakaźnych. Zagrożenia zdrowia występują zarówno w dużych zakładach jak i w powstałych w ostatnich latach małych zakładach produkcyjnych, w których praca zorganizowana jest zbyt pośpiesznie, bez odpowiednich zabezpieczeń (systemy wentylacji, środki ochrony indywidualnej, hermetyzacja procesów) lub stosowane dotychczas zabezpieczenia są niewystarczające, co w konsekwencji prowadzi do przekroczenia obowiązujących normatywów higienicznych i zatruć pracowników. Istotne zagrożenie pracowników stanowią czynniki rakotwórcze i mutagenne, wśród których znajdują się związki chemiczne lub grupy związków, czynniki fizyczne (np.: promieniowanie jonizujące), czynniki biologiczne (wirusy zapalenia wątroby typu B i C) oraz całe procesy technologiczne np.: prace związane z narażeniem na pył drewna twardego (dąb i buk) oraz azbest. 24

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie lipiec 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie listopad 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i źródła zagrożeń epidemiologicznych podczas powodzi, sposoby doraźnego zabezpieczenia

Przyczyny i źródła zagrożeń epidemiologicznych podczas powodzi, sposoby doraźnego zabezpieczenia Przyczyny i źródła zagrożeń epidemiologicznych podczas powodzi, sposoby doraźnego zabezpieczenia Andrzej Sumlet Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie Zadania stacji sanitarnoepidemiologicznych

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. .. Pieczęć Fundacji Familijny Poznań PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHOROBĄ ZAKAŹNĄ. OBOWIĄZUJĄCA w PUNKTACH PRZEDSZKOLNYCH o/ FAMILIJNA ŁÓDŹ w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Na terenie województwa lubelskiego nadzór sanitarny nad zakładami żywieniowożywnościowymi sprawuje w poszczególnych powiatach 20 Powiatowych

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIA EPIDEMII NA TERENIE WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO ORAZ ZASADY

WYSTĄPIENIA EPIDEMII NA TERENIE WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO ORAZ ZASADY 2 Spis treści 1. PODSTAWY PRAWNE OPRACOWANIA WOJEWÓDZKIEGO PLANU DZIAŁANIA NA WYPADEK WYSTĄPIENIA EPIDEMII NA TERENIE WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO ORAZ ZASADY AKTUALIZACJI... 5 1.1 Adresaci Planu oraz sposób

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W KATOWICACH. OKRESOWA OCENA JAKOŚCI WODY DLA MIASTA MYSŁOWICE za rok 2014

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W KATOWICACH. OKRESOWA OCENA JAKOŚCI WODY DLA MIASTA MYSŁOWICE za rok 2014 PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W KATOWICACH UL. BARBARY 17, 40-053 KATOWICE http://www.psse.katowice.pl/ NS/HKiŚ/4564/U/2015 e-mail: psse.katowice@pis.gov.pl Katowice, dnia 04.02.2015r. Sekretariat

Bardziej szczegółowo

Ocena obszarowa jakości wody na terenie miasta Mszana Dolna za rok 2015.

Ocena obszarowa jakości wody na terenie miasta Mszana Dolna za rok 2015. PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY w LIMANOWEJ 34-600 Limanowa, ul. M.B.Bolesnej 16 B TEL: 18 33-72-101, FAX: 18 33-72-438 e-mail: limanowa@psse.malopolska.pl NHK-071-5/16 Limanowa, dnia Burmistrz

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZARZĄDZENIA NR.../2014 SZEFA OBRONY CYWILNEJ WOJEWÓDZTWA WOJEWODY ŁÓDZKIEGO

PROJEKT ZARZĄDZENIA NR.../2014 SZEFA OBRONY CYWILNEJ WOJEWÓDZTWA WOJEWODY ŁÓDZKIEGO PROJEKT ZARZĄDZENIA NR.../2014 SZEFA OBRONY CYWILNEJ WOJEWÓDZTWA WOJEWODY ŁÓDZKIEGO z dnia 2014 r. w sprawie organizacji, funkcjonowania i rozwijania Wojewódzkiego Ośrodka Analiz Laboratoryjnych oraz formacji

Bardziej szczegółowo

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Drobnoustroje z rodzaju Salmonella są pierwotnymi patogenami wielu zwierząt, tj. ssaków i ptaków zarówno domowych, jak i hodowlanych oraz wolno żyjących. JAKIE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728. Rozporządzenie. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728. Rozporządzenie. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA

VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA VIII PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie i 20 Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych w 2012 r. sprawowała

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu

Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu Małgorzata Czerniawska Ankiersztejn 18 20 września 2012 r. Zakażenia szpitalne są jedną z przyczyn

Bardziej szczegółowo

Ocena obszarowa jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Sopot 2014

Ocena obszarowa jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Sopot 2014 Sopot, 19 stycznia 2015r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sopocie, działając na podstawie art.4 pkt.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212 poz.1263

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Zaopatrzenie ludności w wodę W 2010 roku Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Olecku objęła nadzorem 17 urządzeń służących do zaopatrzenia

Bardziej szczegółowo

22 marca Światowy Dzień Wody

22 marca Światowy Dzień Wody 22 marca Światowy Dzień Wody Czysta woda to zdrowa woda i jest najważniejszym elementem dla zdrowia i życia człowieka. Podobnie jak krew w organizmach ludzi spełnia bardzo ważne funkcje. Jakość wody ma

Bardziej szczegółowo

Szpitalne ogniska epidemiczne w Polsce w 2014 roku

Szpitalne ogniska epidemiczne w Polsce w 2014 roku Szpitalne ogniska epidemiczne w Polsce w 2014 roku Izabela Kucharska Alicja Rychlewska Departamentu Zapobiegania oraz Zwalczania Zakażeń i Chorób Zakaźnych u Ludzi Główny Inspektorat Sanitarny Warszawa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) projekt z dnia. w sprawie wykazu chorób mogących stanowić podstawę odmowy wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz sposobu postępowania z cudzoziemcem

Bardziej szczegółowo

Ocena obszarowa jakości wody na terenie gminy Jodłownik za rok 2014.

Ocena obszarowa jakości wody na terenie gminy Jodłownik za rok 2014. PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY w LIMANOWEJ dla powiatu limanowskiego 34-600 Limanowa, ul. M.B.Bolesnej 16 B TEL: (0-18) 33-72-101, FAX: (0-18) 33-72-438 e-mail: tsse@poczta.fm NHK-071-7/15 Limanowa,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W KATOWICACH. OKRESOWA OCENA JAKOŚCI WODY DLA MIASTA KATOWICE za rok 2014

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W KATOWICACH. OKRESOWA OCENA JAKOŚCI WODY DLA MIASTA KATOWICE za rok 2014 PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W KATOWICACH UL. BARBARY 17, 40-053 KATOWICE http://www.psse.katowice.pl/ NS/HKiŚ/4564/U/2015 e-mail: psse.katowice@pis.gov.pl Katowice, dnia 10.02.2015r. Sekretariat

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Choroby cywilizacyjne i społeczne 20. 19. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego:

TEMAT: Choroby cywilizacyjne i społeczne 20. 19. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego: TEMAT: Choroby cywilizacyjne i społeczne 20. 19. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego: choroby układu krążenia; choroby nowotworowe; narkomania; choroba Alzheimera; alergie; zaburzenia zdrowia psychicznego;

Bardziej szczegółowo

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie bezpieczeństwa żywności W roku 2013 objętych nadzorem było 33188 obiektów w tym: - 1695 obiektów produkcji żywności, - 19458 obiektów obrotu żywnością,

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie

Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie Praktyczne aspekty funkcjonowania Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej wm. st.warszawie Warszawa, 2012 r. Starszy Asystent Oddział Higieny Pracy Iwona Gralewicz AKTY PRAWNE REGULUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Umowa Nr (wzór ) REGON..., NIP..., zwanym dalej Wykonawcą, reprezentowanym przez: 1..., 2...,

Umowa Nr (wzór ) REGON..., NIP..., zwanym dalej Wykonawcą, reprezentowanym przez: 1..., 2..., Załącznik nr 2 do SIWZ Umowa Nr (wzór ) zawarta w dniu w Węgrowie pomiędzy: Związkiem Midzygminnym Wodociągów i Kanalizacji Wiejskich, 07-100 Węgrów, ul Gdańska 118, REGON: 710240111 NIP: 824-000-26-81

Bardziej szczegółowo

Zima 2013. Ocena warunków sanitarno-higienicznych zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży prowadzona przez Państwowa Inspekcję Sanitarną (PIS)

Zima 2013. Ocena warunków sanitarno-higienicznych zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży prowadzona przez Państwowa Inspekcję Sanitarną (PIS) Zima 2013 Ocena warunków sanitarno-higienicznych zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży prowadzona przez Państwowa Inspekcję Sanitarną (PIS) Informacje ogólne W czasie ferii zimowych w 2013 roku pracownicy

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku Państwowa Inspekcja Sanitarna Wrocław, 18 19 września 2014 roku Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 2 Kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawa z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej

Bardziej szczegółowo

RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA

RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA RYZYKO ZAWODOWE ZWIĄZANE EKSPOZYCJĄ NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA Katarzyna Zielińska-Jankiewicz Anna Kozajda Irena Szadkowska-Stańczyk NARAŻENIE NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA GRUPY

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 5 1 0 2 ia w o I r C d Ś Z O ń zie WN Y D Ż y O ow t W a T i S w Ń Ś E Z C E I BEZP Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 7 kwietnia 2015 r. Światowy Dzień Zdrowia hasło tegorocznej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ NA WYPADEK WYSTĄPIENIA EPIDEMII (LUB PANDEMII) GRYPY

DZIAŁANIA PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ NA WYPADEK WYSTĄPIENIA EPIDEMII (LUB PANDEMII) GRYPY GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY ZATWIERDZAM ANDRZEJ TRYBUSZ GŁÓWNY INSPEKTOR SANITARNY DZIAŁANIA PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ NA WYPADEK WYSTĄPIENIA EPIDEMII (LUB PANDEMII) GRYPY DYREKTOR DEPARTAMENTU

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki plan działań na wypadek wystąpienia epidemii

Wojewódzki plan działań na wypadek wystąpienia epidemii Wojewódzki plan działań na wypadek wystąpienia epidemii Zarazy są w istocie sprawą zwyczajną, ale z trudem się w nie wierzy, kiedy się na nas walą. Na świecie było tyle dżum, co wojen. Mimo to dżumy i

Bardziej szczegółowo

Ocena obszarowa jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Sopot 2015

Ocena obszarowa jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Sopot 2015 Sopot, 19 stycznia 2016r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sopocie, działając na podstawie art.4 pkt.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212 poz.1263

Bardziej szczegółowo

Ocena obszarowa jakości wody na terenie gminy Limanowa za rok 2014.

Ocena obszarowa jakości wody na terenie gminy Limanowa za rok 2014. PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY w LIMANOWEJ dla powiatu limanowskiego 34-600 Limanowa, ul. M.B.Bolesnej 16 B TEL: (18) 33-72-101, FAX: (18) 33-72-438 e-mail: tsse@poczta.fm NHK-071-3/15 Limanowa,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 25 maja 2015 r. Poz. 2874 ROZPORZĄDZENIE NR 00/2015 WOJEWODY ŚLĄSKIEGO z dnia 25 maja 2015 r. w sprawie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego

Bardziej szczegółowo

ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH

ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH NARAŻENIE NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W ŚRODOWISKU PRACY LEGISLACJA CHOROBY ZAWODOWE

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia. Kierownicy Podmiotów Leczniczych woj. małopolskiego - wszyscy

Kraków, dnia. Kierownicy Podmiotów Leczniczych woj. małopolskiego - wszyscy MAŁOPOLSKI PAŃSTWOWY WOJEWÓDZKI INSPEKTOR SANITARNY NE.967.27.9.2014 Kraków, dnia Kierownicy Podmiotów Leczniczych woj. małopolskiego - wszyscy Dotyczy: Informacja w sprawie postępowania w przypadku podejrzenia

Bardziej szczegółowo

Porozumienie ramowe z dnia 21 wrze nia 2007 r. zawarte pomi

Porozumienie ramowe z dnia 21 wrze nia 2007 r. zawarte pomi Porozumienie ramowe z dnia 21 września 2007 r. zawarte pomiędzy Głównym Inspektorem Sanitarnym i Głównym Lekarzem Weterynarii o współdziałaniu i współpracy organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i organów

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zranienia i zakłucia przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne o grypie

Informacje ogólne o grypie ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ZACHOROWANIA NA PTASIĄ GRYPĘ Jako światowy lider w opracowywaniu rozwiązań zapewniających właściwe warunki sanitarne, Ecolab przyjął aktywną postawę mającą na celu ochronę naszych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia... o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia... o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Rozdział 1 Przepisy ogólne USTAWA z dnia... o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi projekt Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 sierpnia 2013 r. Poz. 947 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 19 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 21 sierpnia 2013 r. Poz. 947 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 19 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 sierpnia 2013 r. Poz. 947 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 19 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Hcv HCV to wirus zapalenia wątroby typu C EPIDEMIOLOGIA Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie nowosolskim w I półroczu 2014 roku

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie nowosolskim w I półroczu 2014 roku Sytuacja epidemiologiczna w powiecie nowosolskim w I półroczu 2014 roku W Polsce od wielu lat obserwuje się spadkową tendencję występowania wielu chorób zakaźnych jako skutek m.in. realizacji obowiązkowych

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY dla gminy TCZEW za 2009 r

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY dla gminy TCZEW za 2009 r dla gminy TCZEW za 2009 r Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie na podstawie art.4 Ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r Nr 122, poz.851 z późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2 Dz. U.97.60.369 USTAWA z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej. (Dz. U z dnia 14 czerwca 1997 r.) Rozdział 1

Bardziej szczegółowo

ONS/HK/4566-9/2012 OCENA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI NA TERENIE GMINY RACIBÓRZ W 2011 ROKU. ul.batorego 8, 47-400 Racibórz

ONS/HK/4566-9/2012 OCENA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI NA TERENIE GMINY RACIBÓRZ W 2011 ROKU. ul.batorego 8, 47-400 Racibórz PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY POWIATOWA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA w RACIBORZU ul.batorego 8, 47-400 Racibórz Sekretariat 032-459-41-32 NIP: 639-13-65-386, REGON: 000302014 centrala tel.:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY dla gminy Morzeszczyn za 2009 r.

OCENA OBSZAROWA JAKOŚCI WODY dla gminy Morzeszczyn za 2009 r. dla gminy Morzeszczyn za 009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie na podstawie art.4 Ustawy z dnia 4 marca 985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 006 r Nr, poz.85 z późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

Lublin, dnia 04.03.2015r. DNS- HK. 904.5.2015

Lublin, dnia 04.03.2015r. DNS- HK. 904.5.2015 LUBELSKI PAŃSTWOWY WOJEWÓDZKI INSPEKTOR SANITARNY W LUBLINIE Lublin, dnia 04.03.2015r. 20-708 Lublin, ul. Pielęgniarek 6 tel. (0-81) 743-42-72/73, fax. (0-81) 743-46-86 wsse.lublin@pis.gov.pl, http://wsselublin.pis.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 146/02 Wojewody Pomorskiego Szefa Obrony Cywilnej Województwa z dnia 26 września 2002 r.

Zarządzenie Nr 146/02 Wojewody Pomorskiego Szefa Obrony Cywilnej Województwa z dnia 26 września 2002 r. Zarządzenie Nr 146/02 Wojewody Pomorskiego Szefa Obrony Cywilnej Województwa z dnia 26 września 2002 r. w sprawie postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia czynnikami wysoko zakaźnymi Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Informacja na stronę internetową PSSE we Wrocławiu Wrocław, dnia 25 lutego 2013 r.

Informacja na stronę internetową PSSE we Wrocławiu Wrocław, dnia 25 lutego 2013 r. Informacja na stronę internetową PSSE we Wrocławiu Wrocław, dnia 25 lutego 2013 r. Informacja dotycząca jakości wody dostarczonej w II półroczu 2012 r. mieszkańcom miasta Wrocławia z wodociągu sieciowego

Bardziej szczegółowo

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom".

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom. PROJEKTUCHWALY Uchwala nr. Rady Miasta Katowice z dnia. BIURO RADY MIASTA KATOWICE Wpl. 2012-09-., 2 BRM...... w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom". przeciwko pneumokokom

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 grudnia 2002 r. Dz.U.02.237.2018 04-04-14 zm. Dz.U.2004.51.513 1 05-05-11 zm. Dz.U.2005.69.624 1 06-03-17 zm. Dz.U.2006.36.254 1 07-05-30 zm. Dz.U.2007.95.633 1 08-10-01 zm. Dz.U.2008.122.795 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

Opracował: A. Podgórski

Opracował: A. Podgórski Stan zdrowia i choroby Opracował: A. Podgórski Definicja zdrowia i choroby Zdrowie (WHO) określiła zdrowie jako stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko jako

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r.

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie 30.01.2015r. Zakaźna i zaraźliwa, wirusowa choroba ptaków, zarówno drobiu, jak i ptaków dzikich i ozdobnych; Wrażliwe są ptaki w każdym wieku, śmiertelność

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Najważniejsze zagrożenia epidemiczne w oddziałach dziecięcych w Polsce Dr med. Paweł Grzesiowski STOWARZYSZENIE HIGIENY LECZNICTWA SZPITAL SPECJALISTYCZNY ŚW. ZOFII W WARSZAWIE FUNDACJA INSTYTUT PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Włodawa, dnia 20 stycznia 2011 r. ONS HK. 721/6/11. Ocena jakości wody do spożycia pochodzącej z wodociągów na obszarze powiatu włodawskiego za 2010r.

Włodawa, dnia 20 stycznia 2011 r. ONS HK. 721/6/11. Ocena jakości wody do spożycia pochodzącej z wodociągów na obszarze powiatu włodawskiego za 2010r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny 22-200 Włodawa, Al. J. Piłsudskiego 66 skr. poczt. 63 tel. (82) 57-21-405; fax. (82) 546-15-20 e-mail: psse.wlodawa@pis.gov.pl, http://pssewlodawa.pis.gov.pl Włodawa,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 561 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 24 października 2014 r. Nazwa i adres AB

Bardziej szczegółowo

WODOCIĄG SIECIOWY KWIDZYN OCENA OBSZAROWA O JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA ZA ROK 2014 NR 16/HK/2015

WODOCIĄG SIECIOWY KWIDZYN OCENA OBSZAROWA O JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA ZA ROK 2014 NR 16/HK/2015 PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY w KWIDZYNIE WODOCIĄG SIECIOWY KWIDZYN OCENA OBSZAROWA O JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA ZA ROK 2014 NR 16/HK/2015 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Warszawie

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Warszawie NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Warszawie Warszawa, dnia sierpnia 2010 r. Pan Paweł Jakubczak Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii LWA-4101-09-04/2010/2010 P/10/147 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na

Bardziej szczegółowo

WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY)

WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY) WYBRANE CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2011 R. (BIULETYN ROCZNY) Gdańsk, 2012 r. Spis treści strona 1. Dur brzuszny (A01.0) 7 2. Dury rzekome A,B,C (A01.1-3) 7 3. Salmonelozy (A02)

Bardziej szczegółowo

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU Wysoce zjadliwa grypa ptaków (Highly pathogenic avian influenza, HPAI) jest wirusową chorobą układu oddechowego i pokarmowego ptaków. Objawy mogą także dotyczyć

Bardziej szczegółowo

Grypa, grypa ptasia i pandemia grypy Ważne informacje dla Ciebie i Twojej rodziny

Grypa, grypa ptasia i pandemia grypy Ważne informacje dla Ciebie i Twojej rodziny Grypa, grypa ptasia i pandemia grypy Ważne informacje dla Ciebie i Twojej rodziny Opracowali m.in. na podstawie zaleceń National Health Service (Wielka Brytania), Centers for Disease Control and Prevention

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015 ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015 7 kwietnia, w rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) obchodzony jest Światowego Dnia Zdrowia. Każdego roku WHO wybiera priorytetowy obszar ważny z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE

CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE CHOROBY ZAKAŹNE, CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ, SZCZEPIENIA OCHRONNE ZACHOROWANIA NA NIEKTÓRE CHOROBY ZAKAŹNE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM LICZBY BEZWZGLĘDNE Wyszczególnienie ICD - 10 2010 2013 2014 Bakteryj

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

REGULACJE PRAWNE W ZAKRESIE ZWALCZANIA CHORÓB ZAKAŹNYCH

REGULACJE PRAWNE W ZAKRESIE ZWALCZANIA CHORÓB ZAKAŹNYCH REGULACJE PRAWNE W ZAKRESIE ZWALCZANIA CHORÓB ZAKAŹNYCH I ZAPOBIEGANIA IM Katarzyna Ożóg Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Streszczenie Choroby zakaźne określane są jako choroby wywołane

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 lipca 2013 r. Poz. 848 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r.

Warszawa, dnia 26 lipca 2013 r. Poz. 848 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 lipca 2013 r. Poz. 848 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby

Bardziej szczegółowo

21.04.2016 r., OZiPZ PSSE Opole Lubelskie

21.04.2016 r., OZiPZ PSSE Opole Lubelskie 24-30 kwietnia 2016 r. ph DOMKNIJMY LUKĘ W SZCZEPIENIACH! Główny cel inicjatywy: zwiększenie liczby osób zaszczepionych poprzez podniesienie wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat znaczenia szczepień

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 93/2012. Dyrektora Szpitala Miejskiego Nr 4 z Przychodnią SPZOZ w Gliwicach z dnia 11.12.2012r.

ZARZĄDZENIE NR 93/2012. Dyrektora Szpitala Miejskiego Nr 4 z Przychodnią SPZOZ w Gliwicach z dnia 11.12.2012r. Gliwice, dnia 11.12.2012r. WYCIĄG ZARZĄDZENIE NR 93/2012 Dyrektora Szpitala Miejskiego Nr 4 z Przychodnią SPZOZ w Gliwicach z dnia 11.12.2012r. Pkt.1 Sprawy mające wpływ na organizację i zakres działania

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2009 ROKU - UAKTUALNIENIE Infectious diseases and poisonings in Poland in 2009 - Update

CHOROBY ZAKAŹNE I ZATRUCIA W POLSCE W 2009 ROKU - UAKTUALNIENIE Infectious diseases and poisonings in Poland in 2009 - Update CHOROBY ZAKAŹNE ZATRUCA W POLSCE W 00 ROKU UAKTUALNENE nfectious diseases and poisonings in Poland in 00 Update Zmiany zgłoszone do Zakładu Epidemiologii NZPPZH w okresie od października 00 r. do grudnia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie Stacjonarne J. polski SYLABUS CHOROBY ZAKAŹNE Rodzaj

Bardziej szczegółowo

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC - tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC Ognisko zachorowań wywołanych przez bakterie Escherichia coli wytwarzających toksynę Shiga (STEC) na terenie Niemiec 25 maja 2011 r.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/47 USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi 1) Opracowano na podstawie Dz.U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570. Rozdział 1 Przepisy

Bardziej szczegółowo

1. wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, a. oznaczanie antygenu HB s b. oznaczanie przeciwciał anty-hb s c. oznaczanie przeciwciał anty-hcv

1. wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, a. oznaczanie antygenu HB s b. oznaczanie przeciwciał anty-hb s c. oznaczanie przeciwciał anty-hcv Oddział Laboratoryjny Oferta badań laboratoryjnych Kierownik Tadeusz Pałka tel. (48) 345-15-89 wew.45 SEKCJA LABORATORYJNA EPIDEMIOLOGII Kierownik - Grażyna Chmielińska tel. 48/ 345-15-89 wew.50 Badania

Bardziej szczegółowo

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku identyfikacji w zakładach opieki zdrowotnej szczepów bakteryjnych Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC * * KPC - ang: Klebsiella pneumoniae

Bardziej szczegółowo

Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie.

Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie. PLW-9111/25/2012 Wąbrzeźno, dnia 02.05.2012 r. Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie. Sprawozdanie o stanie bezpieczeństwa sanitarno weterynaryjnego na terenie powiatu wąbrzeskiego za rok 2011. Zadaniem

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim

DOBRA PRAKTYKA HIGIENICZNA. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Powiecie Warszawskim Zachodnim !!!! 1. Palenie papierosów zakaz! 2. Higiena rąk 3. Higiena odzieży 4. Higiena opakowań Podstawy prawne Ustawa o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2008 Nr 234 poz. 1570. USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Dz.U. 2008 Nr 234 poz. 1570. USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Kancelaria Sejmu s. 1/47 Dz.U. 2008 Nr 234 poz. 1570 USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. Opracowano na podstawie t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 947, z 2014 r. poz. 619, 1138. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń

Bardziej szczegółowo

PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r.

PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r. PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r. Działania Inspekcji Weterynaryjnej w Powiecie Brzeskim w 2013 r. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzi oraz ograniczania strat gospodarczych I W 2013

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie o stanie bezpieczeństwa sanitarnego Miasta Lublin w roku 2013

INFORMACJA Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie o stanie bezpieczeństwa sanitarnego Miasta Lublin w roku 2013 INFORMACJA Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie o stanie bezpieczeństwa sanitarnego Miasta Lublin w roku 2013 Lublin, luty 2014 r. 1 SPIS TREŚCI Strona I. Wprowadzenie 3 II. Sytuacja

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/45 USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi 1) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) zasady i tryb zapobiegania

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Plan działania. na wypadek wystąpienia epidemii

Wojewódzki Plan działania. na wypadek wystąpienia epidemii Wojewódzki Plan działania na wypadek wystąpienia epidemii Opracował Wydział Centrum Zdrowia Publicznego Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach Kielce 205 roku Wojewódzki plan działania na wypadek

Bardziej szczegółowo

Informacja na stronę internetową PSSE we Wrocławiu Wrocław, dnia 26 lutego 2014 r.

Informacja na stronę internetową PSSE we Wrocławiu Wrocław, dnia 26 lutego 2014 r. Informacja na stronę internetową PSSE we Wrocławiu Wrocław, dnia 26 lutego 2014 r. Informacja dotycząca jakości wody dostarczonej w II półroczu 2013 r. mieszkańcom miasta Wrocławia z wodociągu sieciowego

Bardziej szczegółowo

ROCZNA OCENA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOśYCIA PRZEZ LUDZI NA TERENIE MIASTA SIEMIANOWICE ŚLĄSKIE

ROCZNA OCENA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOśYCIA PRZEZ LUDZI NA TERENIE MIASTA SIEMIANOWICE ŚLĄSKIE PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W KATOWICACH ul. Barbary 17, 40-053 Katowice ROCZNA OCENA JAKOŚCI WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOśYCIA PRZEZ LUDZI NA TERENIE MIASTA SIEMIANOWICE ŚLĄSKIE Publikacja wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Raport Jakość wody i ścieków w 2011 roku

Raport Jakość wody i ścieków w 2011 roku Raport Jakość wody i ścieków w 2011 roku Opracowanie: Magdalena Kubiak Technolog wody i ścieków Zatwierdził: Piotr Trojanowski Prezes zarządu Warta, 2012 1. Wstęp Zakład Wodociągów Gminy i Miasta Warta

Bardziej szczegółowo