Informator dla przyszłych mam

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Informator dla przyszłych mam"

Transkrypt

1 Informator dla przyszłych mam Ciąża, poród, połóg

2 Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne Suplementacje Świadczenia profilaktyczne i działania z zakresu promocji zdrowia Pozycja Badania, suplementacje, świadczenia, działania TYDZIEŃ CIĄŻY > Grupa krwi i Rh X X X X X X X X X 2 Przeciwciała odpornościowe X X X X X X X X X 3 Morfologia krwi X X X X X X X X X 4 Badanie ogólne moczu X X X X X X X X X 5 Badania cytologiczne X X X X X X X X X 6 Badanie czystości pochwy X X X X X X X X X 7 Badanie stężenia glukozy we krwi na czczo X X X X X X X X X 8 VDRL badanie w kierunku kiły X X X X X X X X X 9 Badanie stomatologiczne X X X X X X X X X 10 HIV i HCV (wirus zapalenia wątroby typu C) X X X X X X X X X 11 Toksoplazmoza i różyczka X X X X X X X X X 12 TSH badanie hormonalnej funkcji tarczycy X X X X X 13 Badanie ultrasonograficzne 14 Stężenie glukozy (po podaniu) 15 Przeciwciała anty-rh u kobiet z Rh minus 16 Globulina anty-d 17 Antygen HBS 18 Paciorkowce B-hemoglobulinowe 19 VDRL + HCV 20 KTG 1 Kwas foliowy X X X X X X X X X 2 Jod X X X X X X X X X 1 Wywiad i badania ogólne X X X X X X X X X 2 Badanie ginekologiczne X X X X X X X X X 3 Pomiar ciśnienia tętniczego krwi X X X X X X X X X 4 Badanie gruczołów sutkowych X X X X X X X X X 5 Pomiar masy ciała X X X X X X X X X 6 Ocena ryzyka ciążowego X X X X X X X X X 7 Propagowanie zdrowego stylu życia i zdrowia jamy ustnej X X X X X X X X X 8 Informacja o możliwości wykonania badań dotyczących wad genetycznych X X X X X X X X X 9 Kontrola stanu zdrowia jamy ustnej 10 Skierowanie do położnej środowiskowej 11 Ocena czynności serca płodu 12 Badanie położnicze 13 Ocena wymiarów miednicy 14 Ocena aktywności płodu 15 Ocena ruchów płodu OKRES CIĄŻY > I

3 X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X II III IV V VI VII VIII

4 Zasady dobrej praktyki bezpiecznej ciąży i porodu 1 Podczas pierwszej wizyty osoba sprawująca opiekę nad kobietą w ciąży (lekarz lub położna) przekazuje ciężarnej podopiecznej Informator dla przyszłych mam, zawierający m.in. prawa rodzącej. 2 Lekarz lub położna, gdy zbliża się termin rozwiązania, ustala z pacjentką plan porodu, w którym zawarte są także ich dane do ewentualnego kontaktu. 3 W szpitalu, w którym nastąpi poród, personel odpowiedzialny (lekarz bloku porodowego i położna) omawiają z pacjentką plan porodu. W zależności od sytuacji klinicznej modyfikują go w trakcie porodu za aprobatą rodzącej. Rozmowa akcentuje prawa rodzącej. Pacjentce przekazywana jest również ulotka z zapisem tych praw. 4 Osoba prowadząca ciążę, jeśli uzna za celowe, lub na życzenie rodzącej, może skorzystać z kontaktu z osobą sprawującą opiekę medyczną w czasie porodu (lekarz, położna) w celu dodatkowego wyjaśnienia planu porodu. 5 W trakcie porodu, jeżeli pojawią się nieprawidłowości, personel sali porodowej, a przede wszystkim lekarz prowadzący na bieżąco informuje rodzącą i ustala z nią sposób dalszego postępowania. 6 Po zakończeniu porodu położna prowadząca i lekarz przekazują pacjentce informację oceniającą przebieg porodu. O stanie dziecka informuje lekarz neonatolog, obecny przy każdym porodzie.

5 Spis treści n Wstęp n Zanim zajdziesz w ciążę n Ciąża n Zanim urodzi się n Ciąża bliźniacza n Plan porodu n Poród n Cesarskie cięcie n Prawa rodzącej n Połóg

6 Wstęp Ryszard Wilczyński dr n. med. Wojciech Guzikowski 6 Informator ma podpowiedzieć kobietom i ich bliskim, jak się przygotować do porodu i połogu. Wojewódzki Konsultant ds. Ginekologii i Położnictwa

7 Drogie Panie, chciałbym, żeby ta publikacja była skromnym wkładem w uczynienie macierzyństwa doświadczeniem jak najbardziej pozytywnym. Doświadczeniem spokojnego oczekiwania na dziecko i jego bezpiecznego przyjścia na świat. Opolszczyzna, jak żaden inny region w Polsce, dotknięta jest problemami demograficznymi. Prognozy są dramatyczne. Należy uczynić wszystko, by urodzenie dziecka było dla kobiety wydarzeniem wspominanym jako to, które chce się powtórzyć. Zatem każde działanie, które sprzyja rodzicielstwu, ma ogromne znaczenie. Istnieją liczne foldery i poradniki dotyczące różnych zagadnień związanych z ciążą i macierzyństwem, takich jak odżywianie, tryb życia, dbanie o formę czy zdrowie, karmienie piersią czy opieka nad dzieckiem. Mało jest natomiast przystępnych, ale fachowych informacji o jednym z najważniejszych dla matek momentów, jakim jest poród. Opracowanie, które trzymają Państwo w dłoni, wypełnia tę lukę. Ma podpowiedzieć kobietom i ich bliskim, jak się przygotować teoretycznie i praktycznie do tego szczególnego wydarzenia. Co powinna wiedzieć ciężarna i rodząca? Jakie badania wykonać na etapie planowania dziecka? Jakie są zalecane w trakcie ciąży i kiedy je zrobić w ramach publicznej opieki medycznej? Prawo do jakich świadczeń profilaktycznych przysługuje przyszłym matkom? Wreszcie jakie są prawa matki związane z porodem, połogiem i opieką nad noworodkiem? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdują się w niniejszej broszurce. Ma ona sprawić, że świadome będzie nie tylko macierzyństwo, ale również okres je poprzedzający. 7

8 Zanim zajdziesz w ciążę... skorzystaj z porady lekarza lub położnej. Na przebieg ciąży, rozwój płodu i stan dziecka wpływa zdrowie jego rodziców, jeszcze zanim zostanie ono poczęte.

9 1. Pamiętaj o suplementacji. Przyjmuj kwas foliowy i jod. Kwas foliowy warto zacząć brać co najmniej miesiąc przed zajściem w ciążę i dawkować go do końca I trymestru (12 tygodni). Niweluje on prawdopodobieństwo wystąpienia wad cewy nerwowej u płodu, do których należą wady wrodzone mózgu i rdzenia kręgowego. Kwas powinien być przyjmowany w dawce 0,4 mg. Można go kupić w aptekach bez recepty. Jod to pierwiastek niezbędny do prawidłowego rozwoju płodu. Jego niedobór może doprowadzić do niedorozwoju mózgu dziecka. Przyjmowanie wskazane jest od początku ciąży aż do czasu karmienia piersią. Szczegóły dawkowania poda lekarz prowadzący. 2. Zrób badania. Sprawdź, czy przechodziłaś różyczkę i toksoplazmozę (pasożytniczą chorobę odzwierzęcą). Zrób też badania hormonu TSH (tyreotropiny), aby móc przeciwdziałać ewentualnym następstwom nadczynności lub niedoczynności tarczycy w ciąży. Badanie TSH trzeba wykonać między 4. a 8. tygodniem ciąży. 3. Zadbaj o to, by mieć złożoną deklarację wyboru położnej POZ (podstawowej opieki zdrowotnej). Położne POZ: Gdy zajdziesz w ciążę, skontaktuj się z nią, by ustalić plan spotkań edukacyjnych po 21. tygodniu ciąży, ustalić zasady współpracy, sposób kontaktowania się zarówno przed porodem, jak i po porodzie. To ważne także dlatego, że przed wypisaniem ze szpitala już po porodzie musisz wskazać położną, która będzie opiekowała się Tobą i dzieckiem po wyjściu z placówki przez dwa miesiące. Trzeba też wskazać lekarza POZ, który będzie sprawował opiekę nad dzieckiem, i do którego zostanie przekazana karta uodpornienia (tzw. karta szczepień). PAMIĘTAJ! Jeśli jesteś w trudnej sytuacji życiowej, a wiadomość o rozwijającym się w Twoim łonie dziecku Cię zaskoczyła, możesz skorzystać ze wsparcia. Nie ma sytuacji bez wyjścia! Istnieje wiele instytucji przygotowanych do udzielenia pomocy materialnej, socjalnej, psychologicznej, prawnej czy medycznej, itd. Zapytaj o nie położną, najbliższy ośrodek pomocy społecznej, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie czy Diecezjalną Fundację Ochrony Życia. 9

10 Ciąża Pierwszych 12 tygodni życia łonowego dziecka ma fundamentalne znaczenie dla jego rozwoju i życia w przyszłości.

11 To wtedy tworzą się wszystkie narządy, które później się rozwijają i dojrzewają do samodzielnego funkcjonowania. Pamiętaj, że w czasie wewnątrzłonowego życia Twojego rozwijającego dziecka jesteś jego całym światem. Dlatego ogromne znaczenie ma Twój tryb życia, sposób odżywiania się, dbanie o zdrowie, ochrona przed czynnikami szkodliwymi chemicznymi, fizycznymi, chorobami, a także alkoholem, papierosami, narkotykami czy lekami. Badaj się więc i korzystaj z przysługujących Ci w ramach ubezpieczenia zdrowotnego świadczeń profilaktycznych w czasie ciąży! Jeśli pojawią się jakiekolwiek nieprawidłowości, a zostaną wykryte wcześnie, ciążę można doprowadzić do szczęśliwego finału. Zakres badań diagnostycznych i konsultacji medycznych wykonywanych u kobiet w ciąży oraz zalecanych świadczeń profilaktycznych i działań z zakresu promocji zdrowia określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 września 2012 r. ws. standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem (Dz.U. z 4 października 2012 r.). PAMIĘTAJ! potwierdzenie objęcia opieką medyczną do 10. tygodnia ciąży warunkuje wypłatę zasiłku po urodzeniu dziecka (tzw. becikowego). Na kolejnych stronach znajduje się wskazany w rozporządzeniu wykaz badań i świadczeń wraz z okresami, w których powinny być wykonane. 11

12 Termin badania Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne Do 10 tygodnia ciąży badanie ogólne podmiotowe (*czyli wywiad) i przedmiotowe (*badanie ogólne) badanie we wzierniku i zestawione (*ginekologiczne) pomiar ciśnienia tętniczego krwi badanie gruczołów sutkowych określenie wzrostu i masy ciała ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej przekazanie informacji o możliwości wykonania badań w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie w przypadku opieki sprawowanej przez położną obowiązkowa konsultacja lekarza specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii badanie grupy krwi i Rh przeciwciała odpornościowe (mają na celu sprawdzenie, czy nie ma tzw. konfliktu serologicznego czyli komplikacji wynikających z różnicy grup krwi rodziców a w związku z tym zagrożenia np. anemią płodu) morfologia krwi badanie ogólne moczu badanie cytologiczne (wymaz z szyjki macicy, profilaktyka i wykrywanie zmian nowotworowych na szyjce macicy) badanie czystości pochwy badanie stężenia glukozy we krwi na czczo VDRL (* badanie w kierunku kiły) badanie stomatologiczne, uwzględniające ocenę stanu zdrowia jamy ustnej, określenie potrzeb profilaktyczno- -leczniczych i ustalenie planu leczenia badanie HIV i HCV (*HIV wirus zespołu nabytego braku odporności; HCV infekcja wirusowego zapalenia wątroby typu C) badanie w kierunku toksoplazmozy (IgG, IgM) i różyczki TSH (* badanie hormonalnej funkcji tarczycy) 12 (* dopiski wyjaśniające dr. n. med. W. Guzikowskiego)

13 13

14 Termin badania Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne tydzień ciąży wywiad i badanie ogólne badanie ginekologiczne pomiar ciśnienia tętniczego krwi pomiar masy ciała ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej kontrola stanu zdrowia jamy ustnej badanie ultrasonograficzne (USG) badanie ogólne moczu badanie cytologiczne (jeśli nie było wykonane we wcześniejszym okresie ciąży) tydzień ciąży wywiad i badanie ogólne badanie ginekologiczne pomiar ciśnienia tętniczego krwi pomiar masy ciała ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej morfologia krwi badanie ogólne moczu badanie cytologiczne (jeśli nie było wykonane we wcześniejszym okresie ciąży) badanie czystości pochwy 14 (* dopiski wyjaśniające dr. n. med. W. Guzikowskiego)

15 Termin badania Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne tydzień ciąży wywiad i badanie ogólne badanie ginekologiczne ocena czynności serca płodu pomiar ciśnienia tętniczego krwi pomiar masy ciała ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej kontrola stanu zdrowia jamy ustnej praktyczne i teoretyczne przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa w formie indywidualnej lub grupowej (skierowanie do położnej POZ w tygodniu ciąży)* badanie ogólne moczu badanie cytologiczne (jeśli nie było wykonane we wcześniejszym w okresie ciąży) badanie stężenia glukozy we krwi po doustnym podaniu 75 g glukozy (Uwaga! w tygodniu ciąży) dwukrotne oznaczenie stężenia glukozy: przed podaniem glukozy (na czczo) oraz po 2 godz. od podania glukozy badanie ultrasonograficzne przeciwciała anty-rh u kobiet z Rh (minus) badanie w kierunku toksoplazmozy (u kobiet z ujemnym wynikiem w I trymestrze) (* dopiski wyjaśniające dr. n. med. W. Guzikowskiego) 15

16 Termin badania Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne tydzień ciąży wywiad i badanie ogólne badanie ginekologiczne ocena czynności serca płodu pomiar ciśnienia tętniczego krwi pomiar masy ciała ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej szkoła rodzenia morfologia krwi badanie ogólne moczu badanie cytologiczne (jeśli nie było wykonane we wcześniejszym okresie) przeciwciała odpornościowe badanie ultrasonograficzne tydzień ciąży: podanie globuliny anty-d (w przypadku występowania wskazań) Szczegóły zasad obowiązujących od 1 kwietnia 2013 r. na stronach i 16 (* dopiski wyjaśniające dr. n. med. W. Guzikowskiego)

17 17

18 Termin badania Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne tydzień ciąży wywiad i badanie badanie położnicze ocena wymiarów miednicy badanie ginekologiczne ocena czynności serca płodu pomiar ciśnienia tętniczego krwi ocena aktywności płodu badanie gruczołów sutkowych pomiar masy ciała kontrola stanu zdrowia jamy ustnej ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej szkoła rodzenia w przypadku opieki sprawowanej przez położną obowiązkowa konsultacja lekarza specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii morfologia krwi badanie ogólne moczu badanie cytologiczne (jeśli nie było wykonane we wcześniejszym okresie ciąży) badanie czystości pochwy antygen HBs (nosicielstwo wirusa zapalenia wątroby typu B)* badanie w kierunku HIV posiew z przedsionka pochwy i okolic odbytu w kierunku paciorkowców β-hemolizujących VDRL, HCV (w grupie kobiet ze zwiększonym ryzykiem populacyjnym lub indywidualnym ryzykiem zakażenia) 18 (* dopiski wyjaśniające dr. n. med. W. Guzikowskiego)

19 Termin badania Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne tydzień ciąży wywiad i badanie ogólne badanie położnicze ocena czynności serca płodu ocena aktywności płodu pomiar ciśnienia tętniczego krwi pomiar masy ciała ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej szkoła rodzenia w przypadku opieki sprawowanej przez położną obowiązkowa konsultacja lekarza specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii morfologia krwi badanie ogólne moczu (* dopiski wyjaśniające dr. n. med. W. Guzikowskiego) 19

20 Termin badania Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne UWAGA! po 40 tygodniu ciąży badanie co 2-3 dni wywiad i badanie ogólne badanie położnicze badanie ginekologiczne według wskazań medycznych ocena ruchów płodu ocena czynności serca płodu pomiar ciśnienia tętniczego krwi pomiar masy ciała ocena ryzyka ciążowego propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej szkoła rodzenia Po 41 tygodniu ciąży skierowanie do szpitala badanie ultrasonograficzne (jednorazowo) badanie KTG (* kardiotokografia, czyli monitorowanie akcji serca płodu wraz z zapisem czynności skurczowej macicy) 20 (* dopiski wyjaśniające dr. n. med. W. Guzikowskiego)

21 21

22 Zanim urodzi się Od 21. do 31. tygodnia ciąży korzystaj ze spotkań edukacyjnych raz w tygodniu. Po 32. tygodniu ciąży aż do porodu dwa razy w tygodniu.

23 Szkoły rodzenia związane są często z oddziałami ginekologiczno-położniczymi, a formy indywidualnej lub grupowej edukacji prowadzą położne podstawowej opieki zdrowotnej (tzw. położne środowiskowe). Od 21. do 31. tygodnia ciąży możesz korzystać raz w tygodniu ze spotkań edukacyjnych fi nan so wa nych przez NFZ. Po 32. ty go dniu cią ży aż do samego po ro du dwa ra zy w tygodniu. Pod czas tych spo tkań: obniżysz poziom lęku i zbudujesz wiarę w siebie poznasz prawa kobiety ciężarnej, rodzącej i matki małego dziecka zapoznasz się z zasadami opieki medycznej nad matką, dzieckiem i rodziną uzyskasz wsparcie w przygotowaniu planu porodu i planu opieki okołoporodowej do wiesz się, jak Twoje ciało dostosowuje się do zmian zachodzących podczas ciąży, porodu i połogu nauczysz się zapobiegać lub minimalizować czy likwidować objawy dolegliwości związanych z ciążą, porodem i połogiem dostaniesz informacje o odmiennościach okresu noworodkowego, dzięki czemu łatwiej Ci będzie zrozumieć i zaspokoić potrzeby Twojego dziecka. 23

24 Ciąża bliźniacza W przypadku ciąży mnogiej częstsze są powikłania w przebiegu porodu. Dlatego też wymaga on odrębnego i indywidualnego postępowania.

25 Dla położnika ciąża bliźniacza zawsze oznacza ciążę zagrożoną i zwiększonego ryzyka, taką, w której mogą się zdarzyć powikłania dla ciężarnej i jej płodów. W ciążach wielopłodowych zachorowalność i umieralność okołoporodowa jest wysoka, 7 10-krotnie wyższa, niż w ciążach z jednym płodem. Wynika to z faktu, że 50 proc. dzieci rodzi się w takich przypadkach przedwcześnie. Częstsze są też powikłania w przebiegu porodu. Dlatego poród w ciąży mnogiej wymaga odrębnego i indywidualnego postępowania. Przyjmuje się, że poród naturalny przy ciąży bliźniaczej w sytuacji położeń główkowych obu płodów jest możliwy jeśli przebiega bez powikłań i jest ściśle monitorowany. Jednakże zagrożenie niedotlenieniem któregokolwiek z płodów lub inne powikłania są wskazaniem do rozwiązania poprzez cięcie cesarskie. Każda sytuacja nieprawidłowego położenia jednego z płodów jest wskazaniem do rozwiązania cesarskim cięciem. 25

26 Plan porodu Plan opieki przedporodowej oraz plan porodu ustalają wraz z ciężarną lekarz lub położna jeszcze w trakcie opieki przedporodowej.

27 Plan opieki przedporodowej (zawierający np. zamieszczoną w tym informatorze listę badań diagnostycznych wraz z harmonogramem) oraz plan porodu ustalają wraz z ciężarną lekarz lub położna jeszcze w trakcie opieki przedporodowej. Są one istotną częścią dokumentacji medycznej. Mogą być modyfikowane w zależności do stanu zdrowia ciężarnej. Plan porodu obejmuje wszystkie elementy postępowania medycznego podczas porodu. Musi w nim być zawarta lista czynników ryzyka oraz powikłań przedporodowych i śródporodowych. Jest ich w sumie kilkadziesiąt, wszystkie zostały określone w rozporządzeniu ministra zdrowia dotyczącego świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej. Są wśród nich np.: zakażenie wirusem HIV i HCV choroby ciężarnej cukrzyca, choroby krążenia, nerek, wątroby itd. zakażenie różyczką konflikt serologiczny (głównie w zakresie czynnika Rh) ciąża wielopłodowa. Wzory planu porodu można znaleźć w internecie. W planie porodu powinny być zapisane preferencje rodzącej dotyczące m.in. miejsca porodu, porodu rodzinnego, obecności osób trzecich (np. studentów czy stażystów) czy możliwości korzystania z takich elementów wyposażenia jak np. wanna, piłki czy drabinki. W dokumencie tym kobieta powinna też zaznaczyć swoje oczekiwania dotyczące np. rodzaju znieczulenia, które ma być zastosowane w trakcie porodu (wybierając oddział, warto zapoznać się z rodzajami stosowanych w nim znieczuleń); wyboru pozycji w trakcie rodzenia; podawania leków stymulujących skurcze; możliwości wykonania lewatywy; ochrony krocza czy prowadzenia parcia sterowanego czyli kierowanego i wspieranego przez położną. W planie porodu powinny się znaleźć także oczekiwania z zakresu opieki po porodzie, np. dotyczące karmienia piersią czy stałej obecności dziecka przy matce. Ciężarnej należy umożliwić wybór miejsca porodu i przekazać wyczerpującą informację dotyczącą tego miejsca, obejmującą wskazania i przeciwwskazania. Należy ją poinformować, że zaleca się poród w szpitalu, z zagwarantowanym dostępem do wydzielonej sali cięć cesarskich, gdzie na wypadek powikłań u matki, płodu lub noworodka możliwe będzie natychmiastowe podjęcie interwencji medycznej. 27

28 Poród Podstawą bezpiecznego, zakończonego sukcesem porodu jest współpraca rodzącej z położną i lekarzem położnikiem.

29 Dzięki temu poród przebiega bez przeszkód i strachu, a noworodek przychodzi na świat w dobrym stanie. Należy jednak pamiętać, że to rodząca odgrywa główną rolę w trakcie porodu. Poród dzieli się na 4 okresy. OKRES I zaczyna się od regularnych skurczów macicy, skracania i rozwierania się szyjki macicy aż do zupełnego rozwarcia (średnica 10 cm). Ten etap trwa od kilku do kilkunastu godzin (u kobiet rodzących po raz pierwszy, tzw. pierworódek do 12 godz.; u wieloródek do 7 godz.). W tym czasie mogą odpłynąć wody płodowe. Ich zielonkawy lub zielony kolor może świadczyć o krótkotrwałym niedotlenieniu. W takim przypadku monitorowanie prawidłowej akcji serca płodu za pomocą zapisu KTG (kardiotokografia zapis monitorowania akcji serca płodu wraz z zapisem czynności skurczowej macicy) pozwala na dalsze prowadzenie porodu. Sytuację, ryzyko i stan zagrożenia płodu oraz stopień zaawansowania porodu ocenia położnik i to on, m.in. na podstawie zapisu KTG, przy stwierdzeniu trwającego niedotlenienia lub np. okręcenia pępowiny wokół części płodu (rozpoznawanego badaniem USG) decyduje o formie zakończeniu porodu. Warto wiedzieć, że w trakcie porodu istnieje możliwość pełnej weryfikacji zapisu KTG. Stan płodu można ocenić bardzo precyzyjnie, badając ph tzw. krwi włośniczkowej płodu. By wykonać to badanie, z główki płodu musi być pobrana niewielka kropelka krwi. Wynik otrzymywany jest natychmiast. Warunkiem wykonania tego badania jest zgoda rodzącej. Można je wykonać tylko wtedy, gdy pęcherz płodowy nie jest zachowany. Badanie to nie zagraża dziecku. OKRES II porodu to czas wychodzenia na zewnątrz dziecka, najpierw części przodującej, którą najczęściej jest główka. Rodząca odczuwa wtedy skurcze jako parcie. Powinna je wykonywać, kierując się przede wszystkim własną potrzebą. Parcie samoistne oraz pozycja wertykalna (pionowa, nie leżąca), czyli np. klęcząca lub stojąca, minimalizują napięcie mięśni dna miednicy, a umiejętność rozluźniania ich poprzez spokojne oddychanie ma wpływ na ochronę krocza np. przed pęknięciem lub potrzebą nacięcia. Parcie sterowane (wspomagane przez położną) wymaga ścisłej współpracy z położną. To ona informuje w takiej sytuacji rodzącą, jak świadomie przeć w czasie skurczu. II okres porodu trwa u pierworódki do 2 godzin, a u wieloródki do 1 godziny. Przedłużanie się II okresu powyżej godziny powinno być sygnałem do wnikliwej oceny sytuacji przez personel medyczny. OKRES III porodu to etap wydalania łożyska. Trwa zazwyczaj do 30 minut. Jeżeli nie ma mocnego krwawienia, 29

30 można czekać do godziny na samoistne urodzenie się łożyska. Przystawienie noworodka do piersi matki bezpośrednio po urodzeniu przyczynia się do znacznego przyspieszenia odklejania się i rodzenia łożyska. Powoduje bowiem wydzielanie oksytocyny hormonu, który wywołuje skurcze macicy. OKRES IV porodu to 2-godzinna obserwacja w sali porodowej. WARTO WIEDZIEĆ, ŻE... Przed porodem 2 3 tygodnie przed porodem ciężarna może zacząć odczuwać ulgę w oddychaniu czy potrzebę częstszego oddawania moczu. Mogą się też pojawić zaparcia i napięcia macicy, odczuwane jako bolesne skurcze, zwane przepowiadającymi. Są one jednak krótkie i nieregularne, często samoistnie ustępują po 2 3 godzinach. Za początek porodu uważa się regularną czynność skurczową, występującą przynajmniej co 10 minut, ze stopniowo nasilającymi się skurczami macicy. Dochodzi do zmian w szyjce macicy; ulega ona skracaniu i rozwieraniu. Gdy odpływa płyn owodniowy, należy pilnie zgłosić się do szpitala! W trakcie porodu Na wstępie personel sprawujący opiekę nad rodzącą powinien omówić z nią przygotowany wcześniej plan porodu. Musi być uszanowana prywatność i poczucie intymności rodzącej. Podczas porodu na sali mogą być obecne tylko osoby bezpośrednio udzielające pomocy medycznej oraz osoba bliska rodzącej małżonek, krewny, ojciec dziecka lub osoba wskazana przez pacjentkę (np. lekarz prowadzący ciążę). Uczestnictwo dodatkowych osób wymaga zgody pacjentki i lekarza lub położnej nadzorującej poród. Osoby sprawujące opiekę oraz uczestniczące w porodzie są obowiązane do przestrzegania zasad higieny ogólnej, aseptyki i antyseptyki. Rodzącą traktuje się z szacunkiem i umożliwia jej podejmowanie świadomych decyzji związanych z porodem. Należy m.in. pytać o jej potrzeby i oczekiwania. Personel medyczny powinien omawiać z rodzącą sposoby radzenia sobie z bólem i każdorazowo uzyskać jej zgodę na wykonanie wszelkich zabiegów i badań. Wsparcie medyczne powinno polegać m.in. na: zapewnieniu ciągłości opieki, dostosowaniu opieki do potrzeb rodzącej (z uwzględnieniem możliwości organizacyjnych placówki), zachęcaniu do korzystania ze wsparcia osoby bliskiej, zachęcaniu do aktywności fizycznej, pomaganiu 30

31 w znajdowaniu optymalnych pozycji porodu i zapewnieniu możliwości przyjmowania przejrzystych płynów, także podczas aktywnej fazy porodu. Należy pamiętać o odpowiednim, trenowanym w szkole rodzenia oddechu! W czasie skurczów macicy do dziecka dociera mniejsza ilość tlenu. Oddechy rodzącej mają być długie i spokojne, wykonywane tzw. brzusznym torem oddychania (przeponowym). Poprawiają one dotlenienie płodu i łagodzą odczuwany ból. W czasie porodu mogą być zastosowane leki: kroplówka naskurczowa z oksytocyną (hormon powodujący skurcze macicy), leki rozkurczowe i przeciwbólowe, środki uspokajające, znieczulenie podtlenkiem azotu (czyli popularny gaz rozweselający) czy znieczulenie zewnątrzoponowe (znieczula miejscowo dolną partię ciała, wprowadzane jest cieniutkim cewnikiem w dolną partię kręgosłupa). Ich podanie następuje po wnikliwej analizie położniczej i anestezjologicznej. Rodząca musi wyrazić na to zgodę. Może się zdarzyć, że poród musi być zakończony przez położnika cięciem cesarskim albo zabiegiem kleszczowym lub próżniociągiem (narzędzia położnicze stosowane w porodzie zabiegowym w II okresie porodu rodzenie się główki płodu). Wykonuje się je przy braku postępu porodu, zagrażającym niedotlenieniu lub jako formę skrócenia II okresu porodu np. ze wskazań okulistycznych czy kardiologicznych. Zabiegi te wykonywane są pod pewnymi warunkami: gdy główka dziecka znajduje się odpowiednio nisko w kanale rodnym oraz gdy zabieg przebiegnie bezpiecznie dla płodu (nie będzie urazowy) i wykona go doświadczony położnik. Cięcia cesarskie mogą być planowe albo pilne i natychmiastowe wynikające z zaistniałej sytuacji, bo w czasie porodu występują czasem zagrożenia, których wcześniej nie dało się przewidzieć. Niepokój, strach przed zabiegiem i poczucie zagrożenia są w takiej sytuacji zrozumiałe. We współczesnym położnictwie przeważa pogląd, że porody miednicowe (gdy płód ułożony jest w czasie akcji porodowej nie główką, ale bioderkami w dół) powinny być rozwiązywane drogą cięcia cesarskiego. Na bezpieczny poród duży wpływ ma masa płodu. W polskich rekomendacjach z 2007 r. wskazaniem do cięcia cesarskiego jest masa powyżej 4500 g (makrosomia), a przy stwierdzonej cukrzycy ciężarnych powyżej 4250 g. Rekomendacje z 2011 r. mówią, że makrosomię płodu rozpoznaje się przy bezwzględnej masie płodu powyżej 4200 g. Masę płodu ocenia się w badaniu USG wykonanym przed porodem, jednakże przypuszczalna masa płodu nie zawsze może być precyzyjna, w trakcie porodu precyzja tego badania jest jeszcze mniejsza. Pierwsze badanie lekarskie dziecka może być wykonane w pierwszych 24 godzinach po urodzeniu się noworodka. 31

32 Cięcie cesarskie Wyłącznie lekarz może podjąć decyzję o przeprowadzeniu cięcia cesarskiego. Wynika to z ustawy o zawodzie lekarza.

33 Decyzję podejmuje doświadczony położnik (ordynator, kierownik dyżuru ewentualnie w ramach konsylium lekarskiego) z wyczerpującym uzasadnieniem i odwołaniem do wskazań medycznych. Każda pacjentka musi mieć świadomość, że cięcie cesarskie jest poważnym zabiegiem operacyjnym. W porównaniu z porodem siłami natury znacznie wzrasta odsetek powikłań, w tym także śmiertelność. Zwiększa się np. ryzyko powikłań śródoperacyjnych i pooperacyjnych, takich jak uszkodzenie pęcherza moczowego, zapalenia otrzewnej, niedrożności jelit, ropienie rany. Powoduje to, że dłuższy jest pobyt w szpitalu, a dolegliwości bólowe obniżają sprawność w pielęgnacji noworodka. Ponadto w przypadku następnej ciąży może wystąpić groźne powikłanie w postaci usadowienia się łożyska w bliźnie po cięciu cesarskim. Niebezpiecznym powikłaniem jest również śródporodowe rozejście się blizny. Biorąc pod uwagę stanowisko Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne nie rekomenduje wykonywania cięć cesarskich na życzenie, bez wskazań medycznych. Według Ustawy o zawodzie lekarza narzucenie przez pacjentkę takiego sposobu rozwiązania porodu nie zwalnia lekarza od odpowiedzialności za jego wykonanie. W razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych lekarz z własnej inicjatywy bądź na wniosek pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, jeżeli uzna to za uzasadnione, w świetle wymagań wiedzy medycznej powinien zasięgnąć opinii właściwego lekarza specjalisty lub zorganizować konsylium lekarskie. Dotyczy to również zasadności przeprowadzenia cięcia cesarskiego na żądanie. 33

34 Prawa rodzącej... Respektowanie praw pacjenta podczas porodu polega przede wszystkim na respektowaniu praw kobiety rodzącej m.in. do świadomego udziału w podejmowaniu decyzji związanych z porodem.

35 Dotyczy to zarówno działań, stosowanych procedur medycznych, jak i możliwości wyboru osoby sprawującej nad pacjentką opiekę z uwzględnieniem zasad organizacyjnych obowiązujących w miejscu udzielania świadczenia. 1. Rodząca ma prawo do życzliwej i serdecznej opieki oraz do szacunku ze strony personelu. 2. Rodzinie oczekującej narodzin dziecka należy zapewnić specjalistyczną opiekę medyczną i psychologiczną oraz prawo wyboru dowolnego szpitala. 3. Poród jest wydarzeniem intymnym. Rodząca ma prawo się domagać, by badania i zabiegi odbywały się w miejscu odosobnionym. Może się nie zgodzić na obecność osób postronnych. 4. Przy prawidłowym przebiegu ciąży rodząca ma prawo do bezpiecznego porodu z udziałem wykwalifikowanego personelu, z uwzględnieniem jej życzeń dotyczących procedur położniczych (jeśli nie ma przeciwwskazań). 5. Przy ciąży patologicznej kobieta ma prawo do porodu w placówce o odpowiednim stopniu referencyjności, zapewniającym matce i dziecku niezbędne procedury diagnostyczne i lecznicze, w tym w zakresie intensywnej opieki medycznej. Najwyżej wyspecjalizowane na Opolszczyźnie są placówki o drugim (Kędzierzyn-Koźle i Nysa) i trzecim poziomie referencyjności (Opole). 6. Kobieta ma prawo do pełnej i zrozumiałej dla siebie informacji o postępach porodu, podawanych środkach, zagrożeniach, spodziewanym ryzyku i stanie płodu, zabiegach i ich skutkach. 7. Rodząca ma prawo, by towarzyszył jej ktoś bliski lub wybrany. Może to być ojciec dziecka, członek rodziny, położna, lekarz prowadzący ciążę czy doula (niemedyczna opiekunka na czas porodu). 8. Kobieta ma prawo do swobodnego poruszania się w pierwszej fazie porodu. To nie szpital, lecz kobieta decyduje, jak urodzi swoje dziecko. 9. Kobieta może się nie zgodzić na rutynowe zabiegi stosowane przez szpital: lewatywę, golenie wzgórka łonowego, indukowanie porodu (próba wywołania kroplówką naskurczową skurczów macicy), przebicie pęcherza płodowego, nacięcie krocza czy znieczulenie. 10. Elektroniczne monitorowanie porodu KTG (kardiotokografię, czyli monitorowanie akcji serca płodu wraz z zapisem czynności skurczowej macicy) powinno się wykonywać w wyselekcjonowanych przypadkach, przy wysokim prawdopodobieństwie wystąpienia 35

36 powikłań, porodach wywoływanych. Stałe monitorowanie KTG wymagane jest przy porodzie po przebytym cięciu cesarskim, jeśli rodząca podejmie świadomą decyzję o próbie takiej formy porodu. Zapis KTG jest zawsze istotnym dowodem odpowiedniego monitorowania stanu płodu i oceny czynności skurczowej macicy. Badanie jest bezpieczne dla dziecka, rodząca słyszy efekty dźwiękowe pracy serca płodu. 11. Rutynowe nacinanie krocza jest nieuzasadnione. Rodzącą trzeba poinformować o takiej potrzebie w uzasadnionych przypadkach, np. przy porodzie zabiegowym (czyli takim, który wymaga interwencji użycia kleszczy czy próżniociągu, pomocy ręcznej w porodzie miednicowym oraz przy większej masie płodu). Zabieg nacięcia wykonuje się po wykorzystaniu innych możliwych technik pozycji rodzącej czy technik relaksacyjnych minimalizujących napięcie mięśni. W uzasadnionych przypadkach nacięcie oznacza mniejszą urazowość dla dziecka. 12. Rodząca ma prawo wglądu do wszystkich wyników badań i do tzw. historii choroby. 13. Każda kobieta podczas porodu powinna być traktowana indywidualnie, a zabiegi winny być wykonywane tylko wtedy, gdy są wskazania medyczne. 14. Od pierwszych chwil po porodzie zdrowy noworodek powinien przebywać z matką. Duże znaczenie przypisuje się trwającemu nieprzerwanie przez minimum dwie godziny kontaktowi skóra do skóry między matką a dzieckiem bezpośrednio po porodzie. Jeżeli stan dziecka i matki na to pozwala, pierwsza ocena stanu zdrowia dziecka może mieć miejsce na brzuchu mamy. 15. Dziecko ma prawo do najbardziej wartościowego pokarmu, czyli mleka matki. Karmienie piersią należy rozpocząć natychmiast po porodzie. 16. W oddziale położniczym matka powinna mieć możliwość przebywania z dzieckiem bez ograniczeń. Personel powinien uczyć matkę karmienia piersią i wspierać. 17. Szpital nie powinien bez uzasadnionego powodu zabraniać lub utrudniać matce i dziecku kontaktu z rodziną. Chyba, że są istotne wskazania medyczne lub epidemiologiczne. 18. Postępowanie medyczne związane z porodem zgodne z aktualną wiedzą medyczną, standardami i rekomendacjami powinno być zawsze poparte życzliwością i empatią. 36

37 Połóg... Położnicy, czyli świeżo upieczonej mamie i jej dziecku należy zapewnić ciągłą i profesjonalną opiekę, w szczególności ocenę stanu ogólnego, stanu położniczego. Świeżo upieczonej mamie i jej dziecku należy zapewnić ciągłą i profesjonalną opiekę. W sytuacji niepowodzeń położniczych należy zapewnić kobiecie pomoc psychologiczną. Szpital sprawujący opiekę nad matką w czasie porodu w dniu wypisu przekazuje zgłoszenie o porodzie położnej rodzinnej dokładny adres, pod którym matka wraz z dzieckiem będą przebywać w okresie połogu. Położna gwarantuje nie mniej niż cztery wizyty, z których pierwsza odbywa się nie później niż w ciągu 48 godzin od otrzymania przez położną zgłoszenia o urodzeniu dziecka. Położna informuje też matkę o potrzebie odbycia wizyty u lekarza specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii w szóstym tygodniu połogu. Kontroluje również stan ogólny i położniczy matki, rozwój psychomotoryczny dziecka, wspiera matkę i rodzinę w rozwiązywaniu problemów związanych z pełnieniem funkcji opiekuńczych w najwcześniejszym etapie rozwojowym dziecka. 37

38 Opracowanie Informatora dla przyszłych mam dr n. med. Wojciech Guzikowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Ginekologii i Położnictwa dla województwa opolskiego we współpracy z mgr Ewą Janiuk przewodniczącą Oddziału Opolskiego Polskiego Towarzystwa Położnych Do przygotowania Informatora wykorzystano: 1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem (DzU z 4 października 2012 r.) 2. Rekomendację Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego Ginekologia Polska, pod red. Marka Spaczyńskiego, Poznań Książkę Witolda Malinowskiego i Anety Poręby-Cieślukowskiej Ciąża wielopłodowa, PTG Doświadczenia własne. Wydawca: Opolski Urząd Wojewódzki Redakcja, skład, druk: Loyal Group Sp. z o.o. Opole 2014

Informator dla przyszłych mam

Informator dla przyszłych mam Informator dla przyszłych mam Ciąża, poród, połóg Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne Suplementacje Świadczenia profilaktyczne i działania z zakresu promocji zdrowia Pozycja Badania, suplementacje,

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA PRZYSZŁEJ MATKI. Co powinna wiedzieć kobieta w ciąży. i jakie są jej prawa związane z porodem. (projekt)

INFORMATOR DLA PRZYSZŁEJ MATKI. Co powinna wiedzieć kobieta w ciąży. i jakie są jej prawa związane z porodem. (projekt) INFORMATOR DLA PRZYSZŁEJ MATKI Co powinna wiedzieć kobieta w ciąży i jakie są jej prawa związane z porodem (projekt) Istnieją liczne foldery, poradniki dotyczące różnych zagadnień związanych z ciążą, głównie

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 wersja robocza Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 Pomysłodawcy: Komisja Zdrowia, Opieki Społecznej i Profilaktyki Rady Gminy Izabelin Autor: Anita Mamczur 1 I. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BIAŁYMSTOKU

PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BIAŁYMSTOKU PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BIAŁYMSTOKU PS-III.9612.41.2013.MD PROTOKÓŁ KONTROLI PLANOWEJ PODMIOTU LECZNICZEGO AKOMED BARBARA OMACHEL MOH D AL-HAMERI WIESŁAW KRUPOWICZ SPÓŁKA JAWNA PROWADZĄCEGO PRZEDSIĘBIORSTWO

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU)

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Do Personelu Medycznego, Dokument ten został stworzony by wskazać, jakie są nasze oczekiwania związane z opieką okołoporodową. Mamy nadzieje, że weźmiecie je pod

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie ciąży. Halszka Kołaczkowska

Prowadzenie ciąży. Halszka Kołaczkowska Prowadzenie ciąży Halszka Kołaczkowska Opieka prekoncepcyjna WYWIADY: internistyczny ginekologiczny: wady rozwojowe, mięśniaki, zmiany w przydatkach, antykoncepcja, przebyte zakażenia i leczenie niepłodności

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej

Plan Opieki Okołoporodowej Plan Opieki Okołoporodowej Do Personelu Medycznego, Wiem, że ten dokument powinien stać się częścią dokumentacji medycznej, w myśl obowiązującego od 8 kwietnia 2011 r. standardu opieki okołoporodowej (Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI Plan porodu jest to rodzaj dokumentu, w którym kobieta opisuje swoje oczekiwania wobec porodu. Taki plan ciężarna powinna opracować wspólnie ze swoim lekarzem prowadzącym ciążę czy położną (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź.

Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź. Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź. Dziewiąty odcinek programu ŁOW NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta poświęcony opiece

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną

Bardziej szczegółowo

PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BIAŁYMSTOKU

PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BIAŁYMSTOKU PODLASKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BIAŁYMSTOKU PS-III.9612.42.2013.MD PROTOKÓŁ KONTROLI PLANOWEJ PODMIOTU LECZNICZEGO SAMODZIELNY PUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ W SOKÓŁCE, 16-100 SOKÓŁKA, UL. GEN. WŁADYSŁAWA

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Informator. Ciąża i poród

Informator. Ciąża i poród Informator Ciąża i poród Warszawa 2014 Szanowna Pani, celem tego opracowania jest przybliżenie w przystępnych, ale fachowych słowach kilku ważnych zagadnień związanych z porodem. Chcielibyśmy, żeby ta

Bardziej szczegółowo

UMOWA PORÓD W CENTRUM NARODZIN MAMMA

UMOWA PORÓD W CENTRUM NARODZIN MAMMA W dniu roku, w Szczecinie pomiędzy: Panią zamieszkałą w legitymującą się numer PESEL, zwaną w dalszej części Umowy Pacjentką, a Centrum Narodzin MAMMA Sp. z o.o., z siedzibą w Szczecinie, ul. Sowia 38,

Bardziej szczegółowo

Standardy prowadzenia ciąży

Standardy prowadzenia ciąży Standardy prowadzenia ciąży Gdańsk 2015 Redaktor prowadzący: Olga Strzelec Redakcja: Joanna Fiuk, Olga Strzelec Korekta: Joanna Fiuk, Olga Strzelec Projekt okładki: Andrzej Owsiany Skład: Iwona Łytkowska

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Załącznik nr 2 ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Termin badania (wiek) Badania (testy) przesiewowe oraz świadczenia

Bardziej szczegółowo

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c.

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c. Pieczęć oddziału/kliniki Miejscowość, dnia... adres, tel./fax Analiza zgonu kobiety w okresie ciąŝy, porodu i połogu I. DANE OGÓLNE: 1. Imię i nazwisko matki :... 2. Data urodzenia:... Wiek:... 3. Miejsce

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 27 stycznia 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.9612.3.7.2015 Pan Mirosław Wielgoś Uniwersyteckie Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawski Uniwersytet Medyczny Sp. z o.o. ul. Starynkiewicza

Bardziej szczegółowo

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO

MAMY PRAWO. Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO MAMY PRAWO Realizacja standardów opieki okołoporodowej w szpitalach i oddziałach położniczych w województwie małopolskim RAPORT Z AUDYTU SPOŁECZNEGO Tuchów Centrum Zdrowia Tuchów Sp. z o.o. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Położnictwo i ginekologia

Położnictwo i ginekologia CRASH COURSE Redaktor serii Daniel Horton-Szar Położnictwo i ginekologia Nick Panay, Ruma Dutta, Audrey Ryan, J. A. Mark Broadbent Wydanie pierwsze polskie pod redakcją Jerzego Florjańskiego Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących Krwotoki okołoporodowe Dotyczą 5 do15%rodzących Najczęstsze przyczyny Urazy Nieprawidłowe oddzielanie i wydalanie łożyska Niedowład macicy - atonia Zaburzenia krzepliwości krwi Urazy okołoporodowe W trzonie

Bardziej szczegółowo

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy mgr Barbara Gardyjas 1 Wzorcowa reguła postępowania w danej dziedziny Obowiązująca procedura postępowania w danym zakresie mgr

Bardziej szczegółowo

Pion ginekologiczno - położniczy

Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno- położniczy w rybnickim szpitalu usytuowany jest na 4 piętrze i składa się z 4 pododdziałów: - ginekologia operacyjna i zachowawcza - patologia ciąży

Bardziej szczegółowo

Regulamin sprzedaży PAKIET PROWADZENIA CIĄŻY:

Regulamin sprzedaży PAKIET PROWADZENIA CIĄŻY: Regulamin sprzedaży PAKIET PROWADZENIA CIĄŻY: Indywidualna Opieka w Ciąży 3 miesiące; Indywidualna Opieka w Ciąży 6 miesięcy; Indywidualna Opieka w Ciąży 9 miesięcy; w Programie Strefa Mamy Od 07 08 2015r.

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 4 lutego 2015 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-R.9612.3.3.2014 Pan Tomasz Skura Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Nowym Mieście nad Pilicą ul. Tomaszowska 43 26-420 Nowe

Bardziej szczegółowo

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie Zajęcia w Szkole Rodzenia odbywają się w cyklu 8 spotkań. Zapraszamy Panie pomiędzy 20 34 tygodniem ciąży do udziału w spotkaniach: - indywidualnie kurs dla kobiet wtorki godz. 18.00 20.00 - kurs dla kobiet

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 listopada 2015 r. Poz. 1997 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie standardów postępowania medycznego w łagodzeniu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Zdrowie i płodność kobiety. Cele operacyjne rozdziału Celina Łepecka-Klusek... 45

Spis treści. Zdrowie i płodność kobiety. Cele operacyjne rozdziału Celina Łepecka-Klusek... 45 Rozdział I Zdrowie i płodność kobiety Cele operacyjne rozdziału Celina Łepecka-Klusek... 1 1. Okresy życia kobiety Michał Bokiniec... 2 1.1. Okres dojrzewania, pokwitania... 2 1.2. Okres dojrzałości płciowej...

Bardziej szczegółowo

Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą

Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą Diagnostyka laboratoryjna u kobiet ciężarnych wykonywana jest w celu wykrycia stanów potencjalnie patologicznych w fizjologicznej badania profilaktyczne, oraz w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu

Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu Program Promocji Zdrowia i Przeciwdziałania Wybranym Chorobom Społecznym dla Gminy Miasta Gdańsk Program zdrowotny przygotowujący ciężarną i ojca dziecka do aktywnego porodu Okres realizacji programu 2014

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Okres realizacji programu: lata 2014 2020 Opinia Agencji Technologii Medycznych: - pozytywna I). Typ programu: edukacyjny II) Uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje grupy ekspertów powołanych przez PTG w zakresie perinatalnej transmisji HIV

Rekomendacje grupy ekspertów powołanych przez PTG w zakresie perinatalnej transmisji HIV Rekomendacje grupy ekspertów powołanych przez PTG w zakresie perinatalnej transmisji HIV Przewodniczacy: dr hab. prof. UZ Tomasz Niemiec Czlonkowie: Prof. Jan Kotarski Prof. Sanislaw Radowicki Dr hab.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 4 października 2012 r. Poz. 1100 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r.

Warszawa, dnia 4 października 2012 r. Poz. 1100 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 października 2012 r. Poz. 1100 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy

Bardziej szczegółowo

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8)

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8) Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8) Paulina Dumnicka 10. BADANIA LABORATORYJNE W CIĄŻY Czas trwania ciąży liczony jest od pierwszego dnia ostatniej miesiączki (OM).

Bardziej szczegółowo

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox)

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) 1. Przedwczesne pęknięcie błon płodowych (PPBP) przerwanie ciągłości pęcherza płodowego przed rozpoczęciem akcji porodowej Czasowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r. Dz.U.2012.1100 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r. Dz.U.2012.1100 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej

Bardziej szczegółowo

PAKIET PROWADZENIA CIĄŻY: 3 6 9 11 04 2016R.

PAKIET PROWADZENIA CIĄŻY: 3 6 9 11 04 2016R. Regulamin sprzedaży PAKIET PROWADZENIA CIĄŻY: Indywidualna Opieka w Ciąży 3 miesiące; Indywidualna Opieka w Ciąży 6 miesięcy; Indywidualna Opieka w Ciąży 9 miesięcy; w Programie Strefa Mamy od 11 04 2016R.

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r.

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Nowy Szpital w Kostrzynie nad Odrą Spółka z ograniczoną

Bardziej szczegółowo

3.Zaliczenie zajęć praktycznych - Odbywa się po zakończeniu zajęć z Położnictwa, Ginekologii i pielęgniarstwa położniczoginekologicznego

3.Zaliczenie zajęć praktycznych - Odbywa się po zakończeniu zajęć z Położnictwa, Ginekologii i pielęgniarstwa położniczoginekologicznego REGULAMIN PRZEDMIOTU POŁOŻNICTWO I GINEKOLOGIA I PIELĘGNIARSTWA POŁOŻNICZO- GINEKOLOGICZNEGO DLA STUDENTÓW III ROKU STUDIÓW STACJONARNYCH PIERWSZEGO STOPNIA, KIERUNEK-PIELĘGNIARSTWO ROK AKADEMICKI 2015-2016

Bardziej szczegółowo

Oddział Ginekologiczno-Położniczy

Oddział Ginekologiczno-Położniczy Oddział Ginekologiczno-Położniczy Oddział Ginekologiczno-Położniczy istnieje od 1960r. Zajmuje się leczeniem w zakresie ginekologii, patologii ciąży i położnictwa i przyjmuje ponad 3500 pacjentek rocznie.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych Program badań prenatalnych 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU BADAŃ PRENATALNYCH, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego W ostatnich latach wzrasta systematycznie średni wiek

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Z medycznego punktu widzenia poród to szereg procesów, dzięki którym płód zostaje wydalony z ciężarnej macicy na zewnątrz.

Z medycznego punktu widzenia poród to szereg procesów, dzięki którym płód zostaje wydalony z ciężarnej macicy na zewnątrz. Poród Z medycznego punktu widzenia poród to szereg procesów, dzięki którym płód zostaje wydalony z ciężarnej macicy na zewnątrz. Z psychopedagogicznego punktu widzenia poród, to jedno z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia KONKURS OFERT na realizację zadania wynikającego z Programu Profilaktyki i Promocji Zdrowia w Katowicach w 2014 roku pn.: Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia I. PRZEDMIOT KONKURSU:

Bardziej szczegółowo

Regulamin. świadczenia usług medycznych z zakresu badań diagnostycznych w pakietach: Zdrowa kobieta oraz Zdrowy mężczyzna

Regulamin. świadczenia usług medycznych z zakresu badań diagnostycznych w pakietach: Zdrowa kobieta oraz Zdrowy mężczyzna Regulamin świadczenia usług medycznych z zakresu badań diagnostycznych w pakietach: Zdrowa kobieta oraz Zdrowy mężczyzna 1. Postanowienia ogólne. 1. Regulamin określa zasady sprzedaży we własnym imieniu

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PACJENTA. Przepisy ogólne

KARTA PRAW PACJENTA. Przepisy ogólne KARTA PRAW PACJENTA Podstawowe unormowania prawne określone w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. 2009 nr.52 poz.417). Przepisy ogólne 1. Przestrzeganie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA RODZENIA. PRZY ODDZIALE GINEKOLOGICZNO - POŁOŻNICZYM SZPITALA im. JANA PAWŁA II ul. ŻEROMSKIEGO 28 29-100 WŁOSZCZOWA tel.

SZKOŁA RODZENIA. PRZY ODDZIALE GINEKOLOGICZNO - POŁOŻNICZYM SZPITALA im. JANA PAWŁA II ul. ŻEROMSKIEGO 28 29-100 WŁOSZCZOWA tel. SZKOŁA RODZENIA PRZY ODDZIALE GINEKOLOGICZNO - POŁOŻNICZYM SZPITALA im. JANA PAWŁA II ul. ŻEROMSKIEGO 28 29-100 WŁOSZCZOWA tel. 041-38-83-748 INFORMATOR Wraz ze zbliżającym się terminem porodu Twoje myśli

Bardziej szczegółowo

Masaż szyjki macicy i wywoływanie porodu

Masaż szyjki macicy i wywoływanie porodu Polish Membrane sweeping and induction of labour Masaż szyjki macicy i wywoływanie porodu 01935 384 350 yeovilhospital.nhs.uk Wywoływanie porodu jest zazwyczaj ustalane 13 dni po planowanym terminie porodu.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r. Dz.U.2010.187.1259 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu POŁOŻNICTWO I GINEKOLOGIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 21 stycznia 1980 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 21 stycznia 1980 r. DYREKTYWA RADY z dnia 21 stycznia 1980 r. dotycząca koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i wykonywania działalności przez położne (80/155/EWG)

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNY SZPITAL GINEKOLOGICZNO POŁOŻNICZY im. E. BIERNACKIEGO 58-301 Wałbrzych ul. Paderewskiego 10

SPECJALISTYCZNY SZPITAL GINEKOLOGICZNO POŁOŻNICZY im. E. BIERNACKIEGO 58-301 Wałbrzych ul. Paderewskiego 10 SPECJALISTYCZNY SZPITAL GINEKOLOGICZNO POŁOŻNICZY im. E. BIERNACKIEGO 58-301 Wałbrzych ul. Paderewskiego 10 tel. (0-74) 887-71-83 tel/fax (0-74) 887-71-03 e-mail: sekretariat@szpital.walbrzych.pl www:szpital.walbrzych.pl

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Oznaczenie sprawy: WSz II1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Lp Nazwa/rodzaj dokumentu medycznego Data Wydanie Zakres obowiązywania

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTY. Cena jedn. netto za 100 szt (VI+VIII) (III*V) I II III IV V VI VII VIII IX. 20 100 szt. 5 100 szt. 1 100 szt. 1 100 szt.

FORMULARZ OFERTY. Cena jedn. netto za 100 szt (VI+VIII) (III*V) I II III IV V VI VII VIII IX. 20 100 szt. 5 100 szt. 1 100 szt. 1 100 szt. Załącznik nr 1 FORMULARZ OFERTY dnia (adres oferenta lub pieczątka firmowa oferenta) FAX lub e-mail: I. Nawiązując do ogłoszonego przetargu na dostawę druków dla SP ZOZ w Obornikach oferuję sprzedaż za

Bardziej szczegółowo

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka.

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka. Agnieszka Brześcińska położna z wyższym wykształceniem, specjalizacja położnicza, pedagog. Pracuje od 1998 roku w Klinice Położnictwa i Patologii Ciąży Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 187 14053 Poz. 1259 1259 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

POŁOŻNICTWO I OPIEKA POŁOŻNICZA dla studentów II ROKU Kierunek: Położnictwo - studia I stopnia licencjackie. semestr IV, rok akad.

POŁOŻNICTWO I OPIEKA POŁOŻNICZA dla studentów II ROKU Kierunek: Położnictwo - studia I stopnia licencjackie. semestr IV, rok akad. POŁOŻNICTWO I OPIEKA POŁOŻNICZA dla studentów II ROKU Kierunek: Położnictwo - studia I stopnia licencjackie semestr IV, rok akad. 2014-2015 Lp. 1. 2. WYKŁADY Pielęgnowanie położnicy w połogu powikłanym.

Bardziej szczegółowo

InviMed Poznań. In vitro. II wizyta (wizyta kwalifikująca do procedury) Kontrola stymulacji (wizyty lekarskie w trakcie monitoringu cyklu)

InviMed Poznań. In vitro. II wizyta (wizyta kwalifikująca do procedury) Kontrola stymulacji (wizyty lekarskie w trakcie monitoringu cyklu) InviMed Poznań In vitro Pakiet IVF ICSI 6.700 PLN II wizyta (wizyta kwalifikująca do procedury) Kontrola stymulacji (wizyty lekarskie w trakcie monitoringu cyklu) Punkcja jajników (ze znieczuleniem) Zapłodnienie

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia (poz. ) STANDARDY POSTĘPOWANIA MEDYCZNEGO PRZY UDZIELANIU ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH Z ZAKRESU OPIEKI OKOŁOPORODOWEJ SPRAWOWANEJ NAD KOBIETĄ W OKRESIE FIZJOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Grupy krwi i przeciwciała na czerwone krwinki w czasie ciąży

Grupy krwi i przeciwciała na czerwone krwinki w czasie ciąży Grupy krwi i przeciwciała na czerwone krwinki w czasie ciąży Podczas ciąży przeprowadzane są badania mające na celu rozpoznanie grupy krwi oraz wykrycie istnienia przeciwciał na czerwone krwinki. Badania

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwa usługi Ilość usług 1 Konsultacja ginekologiczna 3 2 Badanie cytologiczne 1 3 Badanie czystości pochwy 1

Lp. Nazwa usługi Ilość usług 1 Konsultacja ginekologiczna 3 2 Badanie cytologiczne 1 3 Badanie czystości pochwy 1 REGULAMIN SPRZEDAŻY PAKIETÓW NA PROWADZENIE CIĄŻY W PRZYCHODNI BABKA MEDICA (dalej jako Regulamin ) 1 Słownik pojęć Realizator usług Babka Medica Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

5) ciąża fizjologiczna ciążę przebiegającą w sposób prawidłowy;

5) ciąża fizjologiczna ciążę przebiegającą w sposób prawidłowy; STANDARDY POSTĘPOWANIA MEDYCZNEGO PRZY UDZIELANIU ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH Z ZAKRESU OPIEKI OKOŁOPORODOWEJ SPRAWOWANEJ NAD KOBIETĄ W OKRESIE FIZJOLOGICZNEJ CIĄŻY, FIZJOLOGICZNEGO PORODU, POŁOGU ORAZ OPIEKI

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 187 14053 Poz. 1259 1259 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 września 2010 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

Dziecko w systemie opieki zdrowotnej finansowanej przez

Dziecko w systemie opieki zdrowotnej finansowanej przez Dziecko w systemie opieki zdrowotnej finansowanej przez Narodowego Funduszu Zdrowia Małgorzata Koszur, Rzecznik Prasowy ZOW NFZ w Szczecinie Konferencja wojewódzka Szkoła Promująca Zdrowie Bezpieczna Szkoła

Bardziej szczegółowo

Powody zaprzestania karmienia... 12

Powody zaprzestania karmienia... 12 RAPORT Z BADANIA Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia Spis treści Założenia ogólne...

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Sylabus na rok 2014/2015

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Sylabus na rok 2014/2015 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Sylabus na rok 014/015 (1) Nazwa przedmiotu Techniki położnicze i prowadzenie porodu () Nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia

ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia ANKIETA dla kobiet uczestniczących w zajęciach Szkoły Rodzenia 1. Wiek: (podkreśl właściwą odpowiedź ) a) 16 19 lat b) 20 25 lat c) 26 30 lat d) 31 35 lat e) powyżej 35 lat 2. Miejsce zamieszkania: (proszę

Bardziej szczegółowo

Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 września 2010 r.

Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 września 2010 r. Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 września 2010 r. Standardy postępowania oraz procedury medyczne przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH ZAKŁAD PIELĘGNIARSTWA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE KATEDRY ZDROWIA KOBIETY Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 8 00-15 30 PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Z PRZEDMIOTU PIELĘGNIARSTWO POŁOŻNICZO-GINEKOLOGICZNE

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ POSTĘPOWANIA KLINICZNEGO NR VII w oparciu o

PROTOKÓŁ POSTĘPOWANIA KLINICZNEGO NR VII w oparciu o PROTOKÓŁ POSTĘPOWANIA KLINICZNEGO NR VII w oparciu o Rekomendacje grupy ekspertów powołanych przez PTG w zakresie zapobiegania perinatalnej transmisji HIV. Przewodniczący: Prof. dr. hab. Tomasz Niemiec

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI 1 Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Część I. 1. Świadczenia gwarantowane położnej podstawowej opieki zdrowotnej obejmują:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA NARODZINY Narodziny dziecka są najważniejszym wydarzeniem w życiu rodziny. Ważne jest, żeby adaptacja do życia pozamacicznego przebiegała w sposób najbardziej naturalny. Dlatego tak istotny jest pierwszy

Bardziej szczegółowo

z dnia. 2015 r. w sprawie standardu postępowania medycznego w łagodzeniu bólu porodowego

z dnia. 2015 r. w sprawie standardu postępowania medycznego w łagodzeniu bólu porodowego R O Z P O R Z Ą D Z E N I E Projekt z dnia 12-10-2015 r. M I N I S T R A Z D R O W I A 1) z dnia. 2015 r. w sprawie standardu postępowania medycznego w łagodzeniu bólu porodowego Na podstawie art. 22 ust.

Bardziej szczegółowo

BUDYNEK CENTRUM DYDAKTYCZNEGO SALA 103 HOL I KORYTARZ

BUDYNEK CENTRUM DYDAKTYCZNEGO SALA 103 HOL I KORYTARZ od 9.00 do 18.00 Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach Wydział Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego Urząd Miasta Katowice PRZED

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia

Opis modułu kształcenia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Opis modułu kształcenia Nazwa modułu (przedmiotu) Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Forma studiów Semestr studiów Położnictwo,

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 27 lutego 1998 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu anestezjologii i

Bardziej szczegółowo

Indukcja (wywoływanie) porodu Informacje dla kobiet w ciąży, ich partnerów i rodzin

Indukcja (wywoływanie) porodu Informacje dla kobiet w ciąży, ich partnerów i rodzin Polish translation of Induction of labour - Information for pregnant women, their partners and families Indukcja (wywoływanie) porodu Informacje dla kobiet w ciąży, ich partnerów i rodzin Niniejsza broszura:

Bardziej szczegółowo

SYLABUS na rok 2013/2014

SYLABUS na rok 2013/2014 SYLABUS na rok 2013/2014 (1) Nazwa przedmiotu Techniki położnicze i prowadzenie porodu (2) Nazwa jednostki Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego prowadzącej przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

Dystocj. cja a barkowa. Agnieszka Herzig 1

Dystocj. cja a barkowa. Agnieszka Herzig 1 Nagłe przypadki na sali porodowej Dystocj cja a barkowa Agnieszka Herzig 1 Dystocja barkowa definicje (nie istnieje żadna jednolita definicja) sticky shoulder - uwięzinięte barki stan w którym urodzenie

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwa usługi Ilość usług 1 Konsultacja ginekologiczna 2 2 Badanie cytologiczne 1 3 Badanie czystości pochwy 1 4 Badanie glukozy we krwi na czczo 1

Lp. Nazwa usługi Ilość usług 1 Konsultacja ginekologiczna 2 2 Badanie cytologiczne 1 3 Badanie czystości pochwy 1 4 Badanie glukozy we krwi na czczo 1 REGULAMIN SPRZEDAŻY PAKIETÓW NA PROWADZENIE CIĄŻY W PRZYCHODNI BABKA MEDICA (dalej jako Regulamin ) 1 Słownik pojęć Realizator usług Babka Medica Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa

Bardziej szczegółowo

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.

LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 701 Poz. 9 Załącznik B.64. LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.9)

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

4 Forma studiów stacjonarne niestacjonarne. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela

4 Forma studiów stacjonarne niestacjonarne. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela Lp. Element Opis 1 Nazwa Położnictwo, ginekologia i pielęgniarstwo położniczo-ginekologiczne modułu/przedmiotu 2 Instytut Pielęgniarstwa 3 Kierunek, poziom, Pielęgniarstwo, studia stopnia pierwszego, profil

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......6 Część I: Ciąża...... 9 Świadome przygotowanie się do ciąży.... 10 Pierwsze oznaki ciąży.... 12 Pokonać ciążowe nudności.... 14 Rozwój płodowy dziecka....

Bardziej szczegółowo

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych.

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych. Zakres zadań pielęgniarki i położnej POZ 1. Pielęgniarka i położna podstawowej opieki zdrowotnej wybrana przez świadczeniobiorcę planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską i pielęgnacyjną opiekę

Bardziej szczegółowo