Białostockie Hospicjum dla Dzieci. biuletyn nr 2 (4)/2012

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Białostockie Hospicjum dla Dzieci. biuletyn nr 2 (4)/2012"

Transkrypt

1 Białostockie Hospicjum dla Dzieci biuletyn nr 2 (4)/2012

2 Białostockie Hospicjum dla Dzieci biuletyn nr 2 (4)/2012 Wydawca: Fundacja Pomóż Im na Rzecz Dzieci z Chorobami Nowotworowymi i Hospicjum dla Dzieci ORGANIZACJA POŻYTKU PUBLICZNEGO Szanowni Państwo, oddajemy w Wasze ręce kolejny numer biuletynu. Miło nam, że poprzednie wydanie spotkało się z tak pozytywnym przyjęciem. Na szczęście mamy już za sobą bardzo stresujący okres, jaki zgotowali nam nasi parlamentarzyści. Przyjęta przez Sejm w 2011 r. ustawa o działalności leczniczej pozbawiała nas od 1 lipca 2012 r. podstaw prawnych do działania, a naszych podopiecznych niesionej ul. Gen. F. Kleeberga Białystok tel tel./fax przez nas profesjonalnej opieki medycznej. Wprowadzenie w ostatniej chwili stosownych NIP REGON KRS Leczenie, rehabilitacja, walka z bólem, polepszanie jakości życia nieuleczalnie chorych Konto bankowe: Bank Millennium nowelizacji zażegnało fatalny błąd naszego parlamentu. Tak więc narodziliśmy się powtórnie. Dzięki zaufaniu, którym po raz kolejny nas Państwo obdarzacie, wyrażonemu wpłatami z tytułu 1% podatku, jesteśmy w stanie robić więcej Kontakt z redakcją: dzieci to sedno naszych codziennych działań. Działań, w których bardzo ważną rolę pełni rodzina dziecka. I to właśnie ona staje się jednym z głównych priorytetów naszej działalności, tak zwanym pacjentem drugiego rzutu. Choroba bliskiej osoby to dla opiekunów traumatyczne przeżycie. Tymczasem to od rodziny chorego w ogromnym stopniu zależą efekty naszej pracy; to bliscy muszą zapewnić choremu wsparcie, bez którego cała nasza dobrze, by nie czuli się oni nieszczęśliwi. A z tym bywa naprawdę różnie. W naszej kulturze zakorzenione jest przekonanie, że sami powinniśmy zajmować się chorymi, dlatego niechętnie korzystamy z pomocy innych. Nie koncentrujmy się jednak na trudzie, poświęceniu i wysiłku. Pozwólmy sobie pomóc. Sposób jest prosty: wyjdźmy copyright by Fundacja Pomóż Im kasz się z dziadkiem. Uspokajała To jest zagadka (śmiech). Moje to dziecko, by nie bało się momentu pierwsze spotkanie z tym tema- przejścia. Ja z boku mogłem wspie- tem miało miejsce podczas aukcji rać tych ludzi modlitwą, ale kontakt na rzecz Fundacji Pomóż im pro- z dzieckiem przede wszystkim mia- wadzonej w Białymstoku przez ła matka. Uczyłem się towarzyszenia pana Cezarego Żaka. Tam usłysza- rodzinom, żeby się nie bały, bo to, łem o istnieniu hospicjum dla dzie- co ma się wydarzyć, wydarzy się. ci i tam poznałem doktora Darka. Na czym polega kontakt z chorymi Po kilku miesiącach, gdy przygoto- dziećmi? ks. Jerzy Kolnier To zależy od wieku dziecka i jago ny, też postanowiłem zorganizować świadomości. Mieliśmy w hospi- zbiórkę pieniędzy na hospicjum. cjum, zaledwie przez miesiąc, dwu- Udałem się wtedy do siedziby Fun- nastoletniego Adasia, który wyraź- do domu, nie rozumie tego języka. dacji, żeby omówić szczegóły i przy nie mówił o swoich marzeniach. Kiedy tutaj przyszedłem to wyda- okazji zapytałem, czy jest tam na sta- Jednego dnia pojechaliśmy z nim wało mi się, że kontakt z takimi łe jakiś ksiądz. I tak mniej więcej pół- na pielgrzymkę do Wilna, a inne- dziećmi jest w ogóle niemożliwy. tora roku temu zacząłem pracować go bawiliśmy się z psami. Można Ale są takie momenty, że zaczynam w hospicjum jako wolontariusz. Od- z nim było realizować różne potrze- się porozumiewać takim dziwnym, czytałem to jako misję, jako bardzo by począwszy od tych najbardziej niezrozumiałym językiem na przy- konkretne zadanie, które Pan Bóg duchowych, a skończywszy na ta- kład z półtorarocznym chorym dzie- ma dla mnie w tym czasie. Nie była kich zwykłych, zabawowych. Ale ckiem. Nie robiłem tego wcześniej. Spis treści to łatwa decyzja, ponieważ musiałem takich dzieci nie ma za wiele u nas Jest to coś, co człowieka w pewien Widzę więcej, niż kiedyś wywiad 1 Dawid wspomnienie 4 Wikunia 7 Pomoc socjalna 8 Wolontariusz Kamil wspomnienie 9 III Regionalny Zjazd Onkologiczny Onkoludki Turnus rehabilitacyjny Zakopane Nadzieja zamiast kwiatów 15 Konferencja 16 zrezygnować z pracy w szkole, żeby w hospicjum. Właściwie częst- sposób pociąga, bo to są nowe wy- być bardziej dyspozycyjnym tutaj. szy kontakt mam z rodzicami niż zwania. Każde takie spotkanie jest Szkoda mi było tamtej pracy, w którą z dziećmi, szczególnie jeśli chodzi wyzwaniem. angażowałem się przez 22 lata. o te, które mają ograniczony kon- Hospicjum to dla księdza głównie Jak wyglądały początki pracy w ho- takt ze światem. Rodzice świetnie wyzwanie? spicjum? z domu, choć na chwilę przestańmy być pielęgniarzami. Taką możliwość, już w tej chwili, daje Fundacja. Jesteśmy miejscem, w którym można skorzystać z pomocy grup wsparcia i wolontariuszy, zwrócić się o finansowe wsparcie, uzyskać informacje, jak ubiegać się Patrzymy uważnie i widzimy coraz więcej, a z Państwa pomocą będziemy mogli to wszystko zrealizować. Arnold Sobolewski wiceprezes Fundacji Pomóż Im Jak ksiądz trafił do hospicjum? wywałem parafialny festyn rodzin- o pomoc i gdzie jej szukać. Nakład: egz. Z ks. Jerzym Kolnierem, kapelanem Białostockiego Hospicjum dla Dzieci, rozmawia Magdalena Wieremiejuk dla naszych podopiecznych i ich rodzin. pomoc, wszelkie nasze działania medyczne nie przyniosą oczekiwanego rezultatu. Dlatego Zespół redakcyjny: Elżbieta Solarz Dariusz Kuć Magdalena Wieremiejuk Arnold Sobolewski Widzę więcej niż kiedyś się z nimi komunikują i są w stanie Właściwie szukam definicji pra- Pierwsze dziecko, jakie widzia- się porozumieć, natomiast ktoś z ze- cy w hospicjum. Ostatnio przyszło łem, właśnie odchodziło. Byłem wnątrz tego nie potrafi. Można to po- mi na myśl, że jest to praca misyjna. przy ostatnich chwilach życia czter- równać do kontaktu z noworodkami Stało się to po spotkaniu z siostrą za- nastoletniej Magdy. Mama mówiła matka doskonale wie, o co chodzi konną, która wróciła z misji i opo- do niej: Nie bój się, za chwilkę spot- jej dziecku, ale ktoś kto przychodzi wiadała o swojej pracy. Słuchając jej, o fundacji POMóŻ IM 1

3 2 zacząłem myśleć, że moja praca też zakres tego, co się robiło. Trzeba bo ktoś powie, że już się nie modli, już tak nie jest. Od kiedy znalazłem raz w błędzie. Nie, człowiek nie jest Kilkakrotnie próbowałem odejść, jest pracą misyjną. Dlaczego właś- było przeprowadzić lekcję według bo ma taki kryzys. Tyle ile jest ro- słowo misja, czy działanie misyjne, w błędzie, człowiek przeżywa okre- rzucić to, zdystansować się, zająć nie misyjną? Misjonarz wchodzi prostych i jasnych reguł, które obo- dzin, tyle jest problemów i pytań. to wiem, że mam najpierw rozpoznać ślony stan emocjonalny czy duchowy czymś innym, ale temat wracał, nie na teren nieznany, a wejście do ro- wiązują w nauczaniu, zadać pracę Mam też w tych spotkaniach taki teren i podjąć działanie, nie oczeku- i on w tym stanie się znajduje. Nie mogłem się już od niego uwolnić. dziny, w której choruje dziecko, też domową, a potem sprawdzić, czy moment sytuacyjnej katechezy dla jąc szybkich owoców. chodzi o to, żeby oceniać ten stan, Chciałem zrezygnować, bo nieraz jest terenem zupełnie nieznanym. została wykonana. Natomiast tutaj dorosłych. Kiedy umiera dziecko Czy religia pomaga w przechodze- że jest dobry lub zły, ale wątpiące- przeżywa się tutaj trudne chwile. Pierwsza rzecz to rozpoznanie te- nie ma takich reguł, przynajmniej i zjeżdża się najbliższa rodzina, niu choroby i śmierci dziecka? mu człowiekowi trzeba przeciwsta- Dziś, jeśli się zastanawiam, to właś- renu, rozpoznanie potrzeb, poznanie nie na tym etapie. Dlatego że każda bywa, że siadamy przy kuchennym Człowiek, który uważa się za wie- wić człowieka wierzącego i ukazać nie nad zdefiniowaniem swojej roli, właśnie tego obszaru misyjnego, sytuacja jest inna, każde dziecko stole i wtedy padają te najważniejsze rzącego, w momencie kiedy znajdu- świadectwo jego życia: Ja nie jestem rozpoznaniem potrzeb i ciągłą weryfi- gdzie ma być głoszony Pan Jezus. i każda rodzina jest inna. pytania. je się w obliczu cierpienia i choroby, w stanie ciebie przekonać, ale jestem kacją wszystkiego, co robię. Przez całe Może się okazać, że wcale nie naj- Czuje więc się ksiądz misjonarzem? Czy spotkał ksiądz rodzinę, któ- musi znaleźć odniesienie do swojej człowiekiem wierzącym, to jest moja kapłańskie życie pracowałem z dzieć- ważniejszą rzeczą jest głoszenie W pewnym sensie tak. To nie ra nie chciała wpuścić księdza religijności, musi określić swoje wiara, ja opieram się na pewnych mi w szkole, oprócz tego prowadziłem prawd katechizmowych. Może się chodzi o to, że ja gdzieś wyjeżdżam, do domu? oczekiwania względem Pana Boga. zasadach i one są niezmienne. Mogę zajęcia dodatkowe dla dzieci. Bardzo okazać, że podanie ręki, uśmiech, ale o to, że spotykam się z ludźmi, Do tej pory nie spotkałem, ale I to jest bardzo trudne, bo każdy ci powiedzieć, jak ja to rozumiem, je- dużo czasu im poświęcałem. I przy- czy porozmawianie o rzeczach pro- którzy potrzebują nieraz głoszenia myślę, że mogą być takie rodziny. chciałby mieć zdrowe dziecko. Kie- śli chcesz słuchać i mnie pytasz. Są szedł taki moment, że pomyślałem zaicznych jest bardziej potrzebne Chrystusa u podstaw, nieraz po- Spotkałem się za to z odepchnię- dy pojawia się choroba, to pojawia się czasem bardzo konkretne pytania sobie: Jeśli pracowałem ze zdrowymi niż mądrzenie się teologa. Nieko- trzebują też zweryfikowania swoich ciem ze strony rodzin, które próbują też czasem taki sygnał: Panie Boże adresowane do mnie jako księdza. dziećmi, to nie mogę przejść obojętnie niecznie te rodziny mają od razu poglądów, czy też swojej wiary. Prze- swoje żale do świata, do Pana Boga, spraw, żeby było inaczej. Ale kiedy Pewna mama zapytała mnie: Proszę obok tych chorych. Myślę, że bycie tu- potrzeby religijne na wysokim po- de wszystkim bardziej potrzebują do swojego życia przelać na przed- nie dzieje się inaczej, to pojawia się księdza, czy moje dziecko będzie tam taj jest czymś więcej niż potrzebą ser- ziomie. Nieraz przez dłuższy czas świadectwa życia, konkretnych po- stawiciela Kościoła, który akurat żal i wątpliwości: Czy Ty mnie nie szczęśliwe, bo ja mam je tutaj na zie- ca. To jest na takiej samej zasadzie, borykają się z problemami natury staw niż wygłaszanych konferencji, tutaj przyszedł. słuchasz? Czy Ty mnie nie kochasz, mi i ja się nim opiekuję. Kto się nim jak doświadczenie powołania. Otrzy- egzystencjalnej, nierzadko przeży- wykładów, uzasadnień, słuszności I jak się ksiądz wtedy czuje? bo nie dzieje się tak, jak ja chcę. zaopiekuje tam? Przecież to dziecko muję powołanie, ale to nie znaczy, że wając żal do Pana Boga. Często by- racji. Nie chcą dyskutować na te- To w moim przypadku przeszło A może wcale Ciebie nie ma? Nie mnie potrzebuje, to dziecko jest małe. się sprawdzę. Każdy z nas w momen- wają tam również niezaspokojone mat prawd wiary, bo to jest chwila, pewną ewolucję. Wcześniej była jest łatwo odpowiedzieć na te pyta- Ta matka przeżywała chwilę rozsta- cie święceń otrzymał misję Kościo- potrzeby natury psychicznej, takie, kiedy muszą się znaleźć we włas- świadomość porażki, to znaczy nia. Od kiedy tutaj jestem, widzę, że nia ze swoim dzieckiem i odczuwała ła, ale nie każdy jest bardzo dobrym że ktoś pragnie, aby drugi człowiek nej trudnej sytuacji. Do jednej ro- nie sprawdziłem się, coś źle zrobi- rodzina, która jest bardzo religijna, niepokój co będzie, jak ono bez niej księdzem. Są dobrzy, lepsi i tacy, go po prostu wysłuchał. Uczę się dziny trzeba po prostu przyjechać łem. Na początku wydawało mi się, jak to się mówi wierząca, prakty- sobie tam poradzi. którym nie udało się w życiu. Nieraz tego. Nie mam tutaj jakichś sche- i powiedzieć: ja, ksiądz, też jestem że mam do wykonania pewne zada- kująca, modląca się jest w stanie Jak towarzyszy ksiądz rodzinom ludzie pytają, dlaczego wybrałeś ta- matów działania, powiedzmy, utar- człowiekiem wierzącym, do drugiej nie, które ma przynieść określony o wiele łatwiej zaakceptować choro- w żałobie? kie straszne miejsce, takie okropne. tych szlaków. Wiele lat pracowałem trzeba przyjechać razem się pomod- skutek. Wykonałem, a skutek jest bę dziecka. Natomiast rodzina, która Od ponad roku raz w miesiącu spo- Tutaj przecież takie tragedie się dzie- w szkole, gdzie łatwiej było określić lić, gdzie indziej trzeba wysłuchać, taki, że nie wyszło. Jak to? A teraz nie ma konkretnego oparcia w wie- tykamy się z rodzinami przeżywają- ją. Ja wtedy mówię: A jeżeli zamknę rze, częściej i silniej przeżywa bunt cymi żałobę. Te spotkania odbywają oczy, zatkam uszy, nie będę patrzył, i załamanie. Dotyczy to też rodzin, się w parafii, gdzie pracuję, i przyjeż- nie będę słyszał, czy to znaczy, że nie w których można zaobserwować dżają na nie lekarze, pielęgniarki, będzie tych tragedii? Czy to znaczy, prymitywny i prosty katolicyzm, psycholog, czasem wolontariusze że jak odwrócę głowę w drugą stro- roszczeniową wiarę bez rozumienia z hospicjum. Przyjeżdżają do nas ro- nę, to nie będzie chorych dzieci? istoty religii i tego, co religia ze sobą dziny, które chcą. Zaproszenie jest, Czy mogę schować głowę w piasek, wnosi w nasze życie. Bo żadna reli- natomiast obowiązku nie ma. Naj- żeby tego nie widzieć, i już wtedy nie gia, jeśli chodzi o religię, a nie o ma- pierw jest Msza Święta i wszyscy się będzie niebezpieczeństwa? No chy- gię, nie gwarantuje nam szczęścia modlimy za nasze rodziny i dzieci, ba nie. My wszyscy, mam na myśli na ziemi. Raczej mówi o czymś in- które odeszły, a później na przykład hospicyjny zespół, jeżeli decyduje- nym: o powołaniu człowieka, o tym, ognisko, gdzie wszyscy cieszymy się my się na to, żeby być tutaj i pełnić co będzie później, o tym, że życie jest z tego, że jesteśmy razem. Dzieci, swoją posługę, to dlatego, że jest taka przejściowe. Wtedy, jeśli ktoś ma rze- jeśli uczestniczą, mają okazję sobie potrzeba. czywiście głęboką wiarę, jest mu ła- pobrykać. Przy okazji tych spotkań Czego się ksiądz nauczył w hospi- twiej. Naprawdę dużo, dużo łatwiej. często rozmawiamy o naszym życiu cjum? Czy da się pomóc komuś przekro- i trudnościach. Nie jest to jednak Chyba radości, takiego spokojnego czyć okres buntu? na zasadzie grupy terapeutycznej, i radosnego spoglądania na swoich POMóŻ IM wywiad To jest bardzo trudne, bo człowiek która ma za zadanie wyciąganie czy parafian, na problemy, z którymi się musi pomóc sobie sam. Każdy czło- odgrzebywanie pokładów bardzo spotykam. Czasem wykorzystuję wiek ma prawo do przeżywania nie drażliwych, bolących wspomnień. w homiliach rzeczy, które odkryłem tylko głębokiej religijności i wiary, Czy ksiądz czasem zastanawia się, w hospicjum. Bardzo mi to pomaga ale też zwątpienia. Przecież ja nie czy hospicjum to na pewno księdza też w pracy z ludźmi chorymi w pa- będę przekonywał kogoś, że jest te- miejsce? rafii. Widzę więcej niż kiedyś. wywiad POMóŻ IM 3

4 Nawet w obliczu śmierci przyjemna jest świadomość posiadania przyjaciela. Antoine de Saint Exupery Mały Książę Dawid wspomnienie Nie sposób zapomnieć tego uścisku dłoni, jakby chciał, by zostać przy nim jeszcze chwilę. Było tak za każdym razem, gdy odwiedzałem go w szpitalu. Dawid żył 15 lat, dwa miesiące i 18 dni. Jestem księdzem, a Dawid to mój cioteczny brat. Tak naprawdę poznaliśmy się, gdy zachorował i był w szpitalu. Wcześniej spotkałem Go zaledwie kilka razy, nawet dobrze nie pamiętałem, jak wygląda. To dlatego, że od kilku lat byłem poza domem. Dlatego też, gdy pierwszy raz jechałem do szpitala, nie wiedziałem, co powiem, gdy przy nim stanę. Wszedłem, spojrzałem na Dawida i poczułem, że jest mi tak bliski i kochany. Nie wiem, czy mnie pamiętasz? powiedziałem. To ja, Adam. Pamiętam odpowiedział kiedyś na cmentarzu podałeś mi rękę. Musiał mnie pamiętać, bo zanim Go odwiedziłem pierwszy raz, śniłem Mu się. W snach przychodziłem do Niego i przynosiłem jedzenie. Ksiądz i jedzenie to był znak, że potrzebuje Eucharystii. W chorobie przylgnął do Chrystusa. Spowiadał się u mnie, udzieliłem Mu sakramentu namaszczenia chorych. Przez cały czas przyjmował Komunię Świętą, a nawet chciał, by woda, którą pił, była poświęcona. Cierpiał i żył nadzieją. Wierzył, i wiem, że Anna Maria Jopek z wizytą u Dawida. ta wiara doprowadziła Go do nieba. Krótko trwała ta nasza znajomość, Ostatni spacer Dawida z ks. Adamem. 4 POMóŻ IM wspomnienia trzy i pół miesiąca. W tym czasie bialiśmy wcześniejsze lata. Mówił o Bo ja się za niego modlę. Modliła się stałem się dla Dawida bratem, ka- tym, co lubi, jakie ma marzenia, za- rodzina i moi parafianie. płanem i przyjacielem. Kiedyś puś- interesowania. Mówił o sprawach, To wielka łaska, że Dawid umarł cił do mnie sygnał. Oddzwoniłem. które leżą mu na sercu. Ja opowia- w czasie odmawiania koronki do Usłyszałem w słuchawce jego głos: dałem Mu o sobie. Mówiłem Mu, Bożego Miłosierdzia w obecności Adam, dziękuję za wszystko. Gdy jak wiele ludzi modli się za niego. rodziców, rodzeństwa, pielęgniarki wspominam ten czas, łzy same cisną W mojej parafii odprawiane były z hospicjum i kapłana. się do oczu. Gdy tylko czas pozwalał, Msze Święte, kilkakrotnie odmawia- Dawid to święty chłopiec tak jechałem do szpitala, by z Nim być. na była nowenna do bł. Stanisława powiedziała przy mnie nauczy- Odjeżdżałem i już myślałem o tym, Papczyńskiego. Klęczałem przed cielka, która odwiedzała Dawida by jak najszybciej znów się z nim zo- Najświętszym Sakramentem i mod- w szpitalu. Wierzę w to, bo tylko baczyć. Mogłem siedzieć przy nim liłem się o cud uzdrowienia. Ciągle święty potrafi znosić takie cierpie- godzinami. Potrzebowałem tego ktoś przychodził do zakrystii i py- nie i nie złorzeczyć. i wiem, że on też tego chciał. Nadra- tał: Proszę księdza, jak z Dawidem? Ks. Adam brat i przyjaciel wspomnienia POMóŻ IM 5

5 Dawida poznałam w upalną, czerwcową niedzielę. Był zmęczony i obolały po trudach podróży ze szpitala do domu. Nie rozmawiał, jedynie mówił pojedyncze słowa z powodu bólu gardła. Swoje potrzeby sygnalizował zwykle za pomocą gestów kiwnięciem głowy, mrugnięciem powiekami, wskazaniem dłonią. Wikunia W ciągu tego okresu Dawid zadał mi tylko jedno pytanie, a było to dopiero teraz to wiem na dwa dni przed śmiercią, w czasie kolejnego kryzysu: Czy to już koniec? Odpowiedziałam pytaniem: Dawid, boisz się? Nastolatek przecząco pokręcił głową. W mojej pamięci pozostaną zwłaszcza duże szaro niebieskie oczy, które wyrażały wszystko: nadzieję na widok leków, które przywieźliśmy, szczęście na myśl o przejażdżce na wieś do brata i dziadków, smutek, żal i ból gdy pogarszało się samopoczucie Dawida i pojawiały się kolejne symptomy postępującej choroby, spokój gdy przyglądał się odlatującym z jego dłoni gołębiom, lecącym w kierunku nieba. Pamiętam oczy, które chłopiec zamykał, gdy był w pobliżu lustra. Nastolatek bardzo pilnie śledził każdy ruch mamy, wnikliwie obserwował twarze domowników i przyglądał się każdemu szczegółowi mieszkania, jak gdyby chciał zapamiętać każdy drobiazg. W czasie tych obserwacji często spływały z kącików oczu wymowne łzy. Czas nam dany rzeczywiście był bardzo krótki, ale intensywny. Przez ten czas Dawid dał świadectwo swojej doj- Z miłości jesteśmy w stanie przenosić góry. Banał? Może jednak nie. To miłość do Wiki daje mi siłę, to dzięki Wikuni przeżyłam przepiękne dwa lata, poznałam wspaniałych ludzi. rzałości i ufności. Edyta Kapica, pielęgniarka Białostockiego Hospicjum dla Dzieci Mijają dwa lata, od kiedy Wikunia jest ze mną. Dwa W czerwcowy piątek otrzymałam telefoniczną informację od pani doktor prowadzącej, że w Klinice jest chłopiec, który bardzo pragnie być w domu choćby kilka dni. Ma rozpoznaną białaczkę, której od początku nie dawało się opanować. W praktyce klinicznej taka sytuacja zdarza się bardzo rzadko. się nigdy nie spełnić. Pomyślałam wtedy: nie wiem jak, lata trudne, ciężkie, przepełnione bólem, stresem, ale zabiorę Go ze szpitala. Głupio się do tego przyznać, zmęczeniem fizycznym i psychicznym na granicy ale sama miałam obawy, czy potrafimy, czy wystarczy wytrzymałości. Dwa lata walki o każdy dzień prze- czasu. Na tym etapie porażającego cierpienia najprościej żyty najlepiej jak można, o każdą złotówkę na reha- byłoby się wycofać, może uciec. bilitację. Ale także dwa lata najpiękniejsze w moim Spał? Dłoń miał złożoną w dużej dłoni swojego brata. Nie zachwyt Wikusi, gdy patrzyła na drzewa, dotykała Od rozpoczęcia terapii nigdy nie był w domu, nigdy nie włączył się do rozmowy. Krótko powiedziałam o hospi- kory, liści, mchu. Nasze wzajemne poznawanie swo- było takiej poprawy stanu zdrowia, by mógł swobodnie cjum i o tym, że jesteśmy w każdej chwili gotowi towa- ich światów. Wika wprowadzała mnie w swój tajem- poruszać się, jeść, oddychać, funkcjonować samodziel- rzyszyć im w domu. Czekałam na telefon z informacją ny świat, o którym miałam bardzo mgliste pojęcie. nie. Codziennie podawano mu preparaty krwiopochod- o podjętej decyzji. Ja pokazywałam Jej mój świat, słuchałyśmy muzyki, Pierwsze spotkanie było szczególne. Na sali leżał cicho życiu! Wszystko to, co bolesne, odeszło gdzieś w nie- chłopiec cierpiący człowiek z zamkniętymi oczami. pamięć. Pamiętam wszystkie radosne chwile. Pierw- szy uśmiech Wikuni, nasze długie spacery po lesie, ne oraz worki z żywieniem pozajelitowym, otrzymywał Już w niedzielę spotkaliśmy się w pokoju Dawida. opowiadałam o naszym życiu. Na ile mogłyśmy po- antybiotyki i terapię przeciwbólową, która w tym czasie Nie mówił z powodu silnego bólu gardła. Z trudem znać te nasze światy, tak naprawdę nie wiadomo. nie była jednak skuteczna. połykał ślinę. Cierpiał, miał dużo lęku. Zaczęliśmy Czy znam Wikunię, czy prawidłowo odczytuję Jej zmieniać terapię łagodzenia bólu, szukać innych leków sygnały? Czy Ona rozumie, gdy szepczę jej do usz- wspomagających. ka: wiesz, że kocham Cię najbardziej na świecie? Pamiętam wahanie w głosie pani doktor chodziło o to, czy w domu, pod opieką hospicjum, można będzie prowadzić taką terapię jak w szpitalu i czy Dawid będzie Dawidowi i całej rodzinie od początku choroby towa- Uśmiecha się wtedy tak pięknie, a ja chcę wierzyć, bezpieczny. Spytałam, co znaczy będzie bezpieczny, rzyszył brat, któremu Dawid bardzo ufał, przed którym że mnie rozumie. Chcę wierzyć, że wynagrodziłam Jej skoro wiadomo, że nie ma leczenia gwałtownie postępu- się otworzył. To z bratem udał się do cioci na wieś. Pa- te okropne osiem miesięcy spędzone w szpitalu wśród jącej choroby, która doprowadziła do takiego cierpienia. miętam wyprawę do ukochanego dziadka i spotkanie obcych ludzi, te chwile wypełnione bólem, strachem... Zrozumiałam, że pragnienie Dawida, by zobaczyć swój przy herbatce. Na brata czekał, układał z nim plany. 55 lat to nie jest wiek na dziecko zdrowe, tym bar- dom, nowy pokój, miejsca, w których bywał przed choro- Mieliśmy tylko dwanaście dni. Czy było warto? bą takie zwykłe, proste, normalne marzenie mogłoby dziej na chore, bardzo chore. Okazuje się jednak, że Dawid powierzył nam swoją rodzinę, a zwłaszcza tatę. można. Z miłości jesteśmy w stanie przenosić góry. dr Elżbieta Solarz, lekarz Banał? Może jednak nie. To miłość do Wiki daje Białostockiego Hospicjum dla Dzieci mi siłę, to dzięki Wikuni przeżyłam przepiękne dwa lata, poznałam wspaniałych ludzi. To wszystko dzięki Wikuni! Mam nadzieję, że przed nami jeszcze dużo Dawid odszedł 5 lipca 2012 r. Chorował na białaczkę. Pod opieką Białostockiego Hospicjum dla Dzieci był 12 dni. wspólnych chwil. Wikusiu, kocham Cię nad życie i dziękuję, że jesteś ze mną Mama babcia 6 POMóŻ IM wspomnienia nasi podopieczni POMóŻ IM 7

6 Pracownicy hospicjum starają się zająć rodziną śmiertelnie chorego dziecka w sposób kompleksowy od opieki lekarskiej i psychologicznej, po pomoc w zwykłym codziennym życiu. Tekst Magdalena Wieremiejuk Pomoc socjalna 8 Załatwienie sprawy w urzędzie, do- stara się pośredniczyć między ro- rodzenia i Wielkiej Nocy rozdawane płata do wózka inwalidzkiego czy dziną pacjenta a światem zewnętrz- są paczki żywnościowe, na począt- zakup przyborów szkolnych to tyl- nym, pomagając np. w załatwieniu ku roku szkolnego dzieci dostają ko niektóre formy pomocy nieme- formalności pogrzebowych czy rea- podręczniki i przybory szkolne. dycznej, jaką na rzecz swoich pod- lizacji zleceń na środki higieniczne Gwiazdka, Dzień Dziecka oraz uro- opiecznych świadczy Białostockie z Narodowego Funduszu Zdrowia. dziny to także okazja do spotkania Hospicjum dla Dzieci. Pracownicy Jak przekonuje Jolanta Janiel, hospicjum starają się bowiem zająć do każdego przypadku trzeba pod- i obdarowania podopiecznych i ich rodziną śmiertelnie chorego dziecka chodzić indywidualnie, ponieważ Prezenty gwiazdkowe przygoto- w sposób kompleksowy, począwszy każda rodzina jest inna. Są takie, wujemy na podstawie listów dzieci od opieki lekarskiej i psychologicz- które dobrze sobie radzą finansowo do Świętego Mikołaja. Część listów nej, na pomocy w zwykłym codzien- i w związku z tym nie potrzebują ma- przekazujemy chętnym pracowni- nym życiu skończywszy. terialnego wsparcia. Ale są też takie, kom zaprzyjaźnionych firm, którzy Stanowisko pracownika socjalne- które znajdują się w bardzo trudnej przygotowują paczki tłumaczy go zostało stworzone w hospicjum sytuacji. Mowa tu szczególnie o rodzi- Jolanta Janiel. Jedne dzieci pro- w kwietniu 2011 roku, w odpowiedzi nach wielodzietnych mieszkających szą o bardzo konkretne zabawki czy na potrzeby rodzin objętych opieką. w zagrzybionych domach bez kanali- przedmioty, np. lampkę w kształcie Kontaktuje się on z każdą nowo- zacji, czy cisnących się w bardzo ma- akwarium, inne o przedmioty co- przyjętą rodziną i przeprowadza łych mieszkaniach. Dlatego w kilku dziennego użytku, jak pościel czy wywiad socjalny, który jest podsta- skrajnych przypadkach zdecydowa- buty zimowe. wą do określenia obszarów wsparcia liśmy się na stałą pomoc w ich utrzy- Potrzeby rodzin są duże i ciągle materialnego, ale nie tylko. maniu poprzez comiesięczne dopłaty rosną. Ze względu na ograniczone rodzeństwa prezentami. Wolontariusz Kamil wspomnienie Nasz syn, Kamil Lewandowski, urodził się 9 stycznia 1991 r. i żył 21 lat. Bardzo trudno jest pisać o życiu swojego dziecka, gdy nie ma Go na tym świecie. Dla każdego rodzica jego dziecko jest wyjątkowe i nikomu nawet nie przemknie myśl o jego chorobie i śmierci. My dowiedzieliśmy się, że Kamil jest bardzo chory 22 maja 2008 r. (w święto Bożego Ciała). Moim głównym zadaniem jest do czynszu. Pomagamy również w od- fundusze nie jesteśmy w stanie im pomoc rodzinom w załatwianiu róż- powiednim wyposażeniu mieszkań sprostać. Pomoc socjalna finanso- nych codziennych spraw, na przy- i zakupie opału na zimę. Jeszcze inną wana jest bowiem z wpłat w ramach kład wypełnieniu wniosków o za- kategorię pomocy materialnej stano- 1% podatku. Z tej puli finansujemy siłek rodzinny i dostarczeniu ich wią dofinansowania do zakupu spe- również zakup środków farmaceu- do odpowiedniego urzędu mówi Jo- cjalistycznego sprzętu usprawniają- tycznych i artykułów medycznych, lanta Janiel, hospicyjny pracownik cego i ułatwiającego funkcjonowanie opiekę lekarską, pielęgniarską i re- Najpierw kilka dni złego samopoczucia i gorączki (ob- socjalny. Rodziny nie zawsze mają naszym podopiecznym i ich rodzi- habilitację, czyli to, co jest naszym jawy jak przy przeziębieniu). Antybiotyk i zero poprawy. możliwość zostawić z kimś dziecko, com. Na przykład dzięki zorganizowa- priorytetem. Pamiętajmy, że jedno- Następnie intuicyjnie szybkie badania laboratoryjne i żeby zrobić to samemu dodaje. nej na ten cel zbiórce udało się kupić razowa dopłata, np. do wózka inwa- fatalne wyniki. Potem szpital (Dziecięcy Szpital Klinicz- Pracownik socjalny jest w sta- i przekazać rodzinie Pauliny, chorej lidzkiego, to koszt kilku, a nawet ny w Białymstoku) i diagnoza ostra białaczka szpiko- łym kontakcie z ośrodkami pomocy na porażenie mózgowe, specjalny kilkunastu tysięcy złotych. Dlatego wa! Rozpoczyna się długie leczenie. Po czterech cyklach społecznej w gminach, w których podnośnik ułatwiający wyjmowanie cały czas liczymy się z koniecznoś- chemioterapii (procedura jak dla dzieci, bez przeszczepu, mieszkają pacjenci, dzięki czemu dziewczynki z łóżka czy jej kąpiel. cią zmniejszenia zakresu pomocy gdyż badania potwierdziły, że jest to białaczka standardo- na bieżąco monitoruje ich sprawy Prowadzone są również cykliczne materialnej, jeśli fundusze będą się wego ryzyka), radioterapii i operacji grzybicy płuc (Rab- i informuje o dodatkowych możli- akcje, w ramach których pacjenci kurczyć. Obecnie pod opieką Bia- ka Zdrój) oraz chemii podtrzymującej w DSK następuje wościach zdobycia wsparcia finan- i ich rodziny otrzymują specjalne łostockiego Hospicjum dla Dzieci okres dwóch lat całkowitej remisji. sowego. W zależności od potrzeby, paczki. Przed świętami Bożego Na- znajduje się prawie 30 rodzin. POMóŻ IM hospicjum Jednak choroba nie dała za wygraną i 28 października 2011 r. okresowe badania wykazały jej nawrót. Następuje drugi etap leczenia wraz z przeszczepem szpiku od brata Jakuba w Klinice Hematologii i Transplantologii w Katowicach. Niestety wirus, który zaistniał w czasie spadku odporności poprzeszczepowej i walka z nim, nie pozwoli- wspomnienia POMóŻ IM 9

7 ły na pełny wszczep. Na skutek ogólnoustrojowego zaka- cie oddaje się w ręce Pana. Pełne zaufanie i powierzenie wróciliśmy do domu w Księżynie, a na poczcie czekała żenia Kamil umiera w obecności rodziców i przyjaciółki życia Jemu manifestuje się w tym, że Kamil nie narzeka przesyłka Kamila. Była to płyta wykonawcy Frenchman Karoliny oraz lekarza w piątek 6 lipca 2012 r. o godz. 12 na chorobę, na trudy leczenia, na pobyty w pełnej izo- o tytule ŚWIADECTWO! Odebraliśmy ją 11 lipca (dzień w szpitalu w Katowicach. Te dziewięć miesięcy, od na- lacji i reżim żywieniowy. po pogrzebie), akurat w dzień św. Benedykta. W środku wrotu choroby do śmierci, były ze strony Kamila pełne Musimy wspomnieć jeszcze o jednym niezwykłym nadziei, wiary i wytrwałości, choć dla nas, rodziców, peł- wydarzeniu. Kamil lubił muzykę hip hop i do ostatniej Kamil płytę tę zamówił trzy dni przed swoim odej- ne bólu i ciągłego niepokoju. chwili życia zamawiał sobie przez internet płyty, które ściem. Tytułowy utwór mówi o nawróceniu i świade- Cztery lata życia ze świadomością tak ciężkiej choro- przysyłane były na adres babci Irenki w Sosnowcu (gdzie ctwie wiary. Płytę odbieramy też jako znak Świadectwa by i jednocześnie życia z ogromną miłością, radością mieszkał podczas przepustek w czasie leczenia w Kato- dla nas!!! świata, otwartością na drugiego człowieka wydaje się wicach). Dlatego bardzo zdziwiliśmy się, gdy po śmierci znaleźliśmy medalik z wizerunkiem tego świętego. Małgorzata i Krzysztof Lewandowscy z synem Jakubem niemożliwe. A jednak Kamilowi to się udaje. Każda chwila była maksymalnie wykorzystana, aby cieszyć się życiem. pełne przemiany duchowej. Kamil dużo czyta, kontak- W czasie walki z chorobą Kamil ma indywidualne na- tuje się przez internet ze znajomymi i rodziną. W okresie uczanie w domu, zdaje bardzo dobrze maturę, dostaje przed nawrotem choroby chodzi na spotkania wspólnot się na studia. W szpitalu poznaje wolontariuszy, którzy chrześcijańskich, wyjeżdża dwa razy do wspólnoty Taize wspierają chore dzieci i potem sam zostaje jednym z nich we Francji oraz na młodzieżowe spotkania noworoczne w Fundacji Pomóż Im. Służy pomocą w hospicjum, Taize w Brukseli. Jeszcze przed wznową, we wrześniu ma zawsze czas, by odwiedzać w szpitalu chore dziecia- 2011, wyjeżdża z wolontariuszami z Fundacji Pomóż ki. Prowadzi życie rodzinne, towarzyskie, studenckie, Im do Zakopanego i zdobywa szczyty Tatr. uprawia sport pływa, gra w piłkę, jeździ na rowerze. Z tych wyjazdów przywozi nowe znajomości i umoc- Wydaje się, że jego życie w okresie remisji jest normalne, nienie w wierze. Oczywiście swoją wiarą nie afiszu- jak każdego młodego człowieka. A jednak jest to życie je się, dopiero w ostatnich dniach, godzinach swojego życia, w pełni nam to uświadamia! Gdy dowiedział się od mamy w czwartek 5 lipca o godz. 18, że chyba nie da się Go uratować i będzie musiał odejść do Pana powiedział: JEZU, UFAM TOBIE. Jednocześnie w naszej obecności dodaje, że jest to tylko przejście, tutaj na Ziemi jesteśmy bardzo krótko, mówi żebyśmy się miłowali, byli dla siebie dobrzy i przede wszystkim długo się nie smucili. Mówi to w przytomności umysłu, choć ciężko mu jest oddychać (zakażenie zajmuje płuca). Przyjmuje ostatnie namaszczenie chorych. W jego wypowiedziach jest dużo miłości, spokoju, ciepła i obawy o nas, bliskich. Jednocześnie do końca ma nadzieję, że się uda i pyta lekarza: Jakie są rokowania pacjenta? Dzwoni do rodziny, przyjaciół i znajomych. Żegna się z bliskimi (zamieniając na osobności z każdym parę słów): z ciocią Joasią i wujkiem Michałem, którzy też bardzo Go wspierali, z bratem Kubą oraz z nami. Pomimo tego, że jego stan się pogarszał, czekał jesz- 10 POMóŻ IM wspomnienia Kamila spotkałam na oddziale onkologii dziecięcej, gdzie przebywał jako pacjent. Wyróżniał się wspaniałym poczuciem humoru, nigdy nie przeszedł obojętnie obok pielęgniarki czy innych pacjentów. cze z odejściem na swoją przyjaciółkę Karolinę, która Miał dużą łatwość nawiązywania kontaktów. Zawsze onkologii. W ankiecie wolontariusza, którą wypełnił 15 w piątek rano jechała do niego pociągiem z Białegostoku. pogodny, próbował nawet w trudnych chwilach nie tra- listopada 2010 r., pod hasłem Kilka słów o sobie napi- O jej decyzji przyjazdu wiedział od czwartku wieczorem. cić nadziei i patrzeć w przyszłość z optymizmem. sał, że interesują go: sport, muzyka, książki, komputer Karolina z kolegą Kamilem przyjechali do szpitala parę Po kilku latach pojawił się w Fundacji mówiąc, iż chce i podróże. Jako swoją najważniejszą umiejętność podał minut przed 12. Kamil już tracił przytomność i nie poroz- zostać wolontariuszem. Był bowiem w remisji swojej łatwe nawiązywanie kontaktów, a na pytanie Dlaczego mawiał z Karoliną, ale jedynie ścisnął jej dłoń i odszedł choroby i nie chciał tracić czasu, lecz wykorzystać go chcę zostać wolontariuszem?, odpowiedział Ponieważ o godz. 12. To jego czekanie było też znakiem dla nich. na pomaganie innym. Po dłuższych rozmowach poprosi- bardzo lubię dzieci, lubię pomagać, już dawno myślałem o wolontariacie. Była to chwila ogromnego bólu, silnego wzruszenia, liśmy go, by zastanowił się poważnie nad tą decyzją, sam wydawało się, że kończy się życie. Jednak świadectwo bowiem był obciążony chorobą onkologiczną, a stykanie Po kursie dla wolontariuszy Kamil działał jak mało ogromnej wiary Kamila pozwala nam wierzyć, że gdzieś się z nią na oddziale mogło wywoływać różne reakcje kto. Można go było zobaczyć niemal wszędzie, począwszy na szczycie Góry spotkamy się (Grubson). emocjonalne. On jednak jasno deklarował swoją chęć od kwest, koncertów, działań na onkologii, indywidual- Świadectwo ostatnich dziewięciu miesięcy jego życia pomagania, nie tylko w różnorodnych akcjach, ale prze- nych spotkań z pacjentami, na wspaniałej postaci Mikoła- mówi, jak ogromnej wiary w Boga był Kamil. Całkowi- de wszystkim poprzez spotkania z dziećmi na oddziale ja rozwożącego prezenty w okresie bożonarodzeniowym wspomnienia POMóŻ IM 11

8 skończywszy. Odpowiedzialny, sumienny, z uśmiechem nał do mobilizacji. Podczas pobytu w szpitalu odwiedzili i dużą otwartością na ludzi, gotów do zabaw z dziećmi go nasi wolontariusze i zawieźli mu pamiątkę wspólne na całego, bez oszczędzania siebie. Szalony, z dowcipem zdjęcia i słowa otuchy. Lecz tak naprawdę to on dawał (kochał to, co lubił) osiągnął najwyższe szczyty podczas nam wiele i obserwując jego zmaganie z chorobą, byliśmy wyjazdu integracyjnego w górach, chwaląc się, że jak pełni podziwu dla jego siły, hartu ducha, wiary i optymi- na człowieka bez kawałka płuca, to świetnie mu idzie. zmu. Nadal czujemy jego obecność. Chodząc w tym roku III Regionalny Zjazd Onkologiczny Onkoludki 2012 Gdy pewnego dnia świętowaliśmy urodziny Ani jed- po górach, mówiliśmy, że to Kamil nam zafundował tak nej z naszych wolontariuszek żegnając się z nami, prosił, wspaniałą pogodę. Trwa i będzie trwał w naszej pamięci byśmy trzymali za niego kciuki, gdyż następnego dnia i sercach. Dziękuję za spotkanie i za cudowne wspomnie- To już trzecia tak radosna niedziela! 24 czerwca 2012 r. w Centrum Edukacji Ekologicznej w Ełku odbył się III Regionalny Zjazd Onkoludków, czyli pacjentów po przebytej w dzieciństwie chorobie nowotworowej oraz ich rodzin. szedł na kontrolne badania. Jakiś niepokój mnie prze- nia. Do zobaczenia po lepszej stronie życia. Organizatorami zjazdu było ełckie Stowa szył, bo żegnał się z nami tak, jakby przeczuwał, że coś Ewa Sadowska, koordynator rzyszenie Onkoludki oraz białostocka Fun niedobrego dzieje się w jego ciele. Następnego dnia do- wolontariatu, pielęgniarka dacja Pomóż Im. Odwiedziły nas rodziny, wiedzieliśmy się, że ma wznowę. To był szok, ale też syg- Białostockiego Hospicjum dla Dzieci głównie z północno wschodniej Polski, bę dące pod opieką różnych klinik onkologicz nych w naszym kraju. Pomysł takich spotkań M: kiedy? teraz? zrodził się w naszych sercach przed trzema po raz drugi ujrzałam go podczas K: no ;) już nastawiam wodę :P laty, a właściwie jeszcze wcześniej tuż po pewnej akcji w Auchan Hetmańska. M: to ja poproszę herbatę zakończonym leczeniu, kiedy okazało się, że Każdego dnia uśmiechnięty, ser- Malowałam twarze. K: ale ja mam takie pyszne wafelki, przyjaźnie zrodzone na oddziale są czymś deczny. Pokazał nam wszystkim, jak Do stolika podeszło dwóch chłop- które koniecznie trzeba z kawą :P wyjątkowym. Tak naprawdę trzeba przeżyć walczyć, jak się nie poddawać, nie ców, takich młodych gniewnych zrobię Ci taką słabą, zresztą ona nie chorobę nowotworową własnego dziecka, Wielkim zainteresowaniem cieszyło się tracić nadziei. Chłopak, który mógł w wieku 6 8 lat. Nie chcieli, by im jest mocna rozpuszczalna creme :D żeby zrozumieć, że dotyka ona całą rodzinę. spotkanie z wicemistrzynią świata w fit być przykładem tego, jak z dumą coś namalować na twarzy, uważali M: OK, namówiłeś mnie :) Właśnie po to organizujemy nasze zjazdy. ness dr Joanną Zapolską i badanie apara iść przez życie, jak być wspaniałym się za twardzieli. Nagle Kamil za- Kamil był prawdziwym dżentel- Jest to okazja do integracji życia rodzinne tem do analizy składu ciała oraz porady, kolegą, wolontariuszem, a przede proponował im: a może chcecie mnie menem, który przepraszał za każde go, które podczas długotrwałego leczenia jak poprawić proporcje własnego ciała. wszystkim człowiekiem. Takiego pomalować? Wprawdzie malowidło słowo, mogące urazić kobiety. Ko- szpitalnego jest zdezorganizowane i pod Na wszystkich czekał gorący obiad, pyszne Kamila zawsze będę mieć w pamię- nie przypominało niczego, ale nigdy chał swoich rodziców i brata. Sta- porządkowane chorobie dziecka. Raz do ciasteczka i napoje, a po południu wspól ci i sercu. nie zapomnę tego uśmiechu na jego rał się chronić swoją mamę, by nie roku spotykamy się całymi rodzinami, aby ne pieczenie kiełbasek przy ognisku. Dopi pomalowanej twarzy. cierpiała tyle przez jego chorobę. utrwalić więzi przyjaźni, weselić się każdym Na uczelni cenił sobie uczciwość darowanym naszym dzieciom dniem, aby gantycznych piłkarzyków. Oprócz atrakcji i wzruszały wspomnienia z pobytu w klinice. Facebooka. i lubił być doceniany. Nie lubił lizu- być razem! sportowo rekreacyjnych były też wykłady Był również czas na rozmowy z eksperta Kamila poznałem około półtora roku temu. Był to zawsze uśmiechnięty, Dzień przed otrzymaniem wyników sów ani chytrusów. Nie lubił też się Swoją obecnością zaszczycili nas członko medyczne, w przystępny sposób omawiają mi lekarzami, psychologiem, pielęgniarką. mówiących o powrocie choroby, Ka- nad sobą użalać, za to zawsze chęt- wie personelu medycznego z ośrodków, któ ce zagrożenia, na które narażone są dzieci Możliwość rozmowy poza szpitalem o włas energiczny i bardzo towarzyski ko- mil był na onkologii w DSK. Widzia- nie słuchał o problemach innych re przez długi czas były dla nas drugim do po leczeniu choroby nowotworowej. Rodzi nych problemach, obawach, przyszłości, ale lega. Cieszył się każdym dniem oraz łam, że jest podenerwowany. Potem i ich pocieszał. Zawsze starał się być mem: psychologowie, opiekunowie duchowi ce i młodzież uczestniczyli w prelekcjach: również o radościach i zwycięstwach, jest każdą chwilą, czym emanował i za- przyszedł kolejny listopad i minął wsparciem. Kamil miewał szalone oraz wolontariusze. Do Ełku przybyło ponad Nowotwór u dziecka jak z tym żyć? oraz nieoceniona, zarówno dla pacjentów i ich rażał wszystkich dookoła. W mojej rok, odkąd byliśmy wolontariusza- pomysły i potrafił rozśmieszyć mnie dwieście osób związanych przez chorobę Zaburzenia aktywności fizycznej i zabu rodzin, jak i dla pracowników kliniki, stowa głowie na długo pozostanie wspo- mi i Kamil trafił do szpitala. Zaczę- do łez. Miewał też gorsze dni. Nie dziecka z Dziecięcym Szpitalem Klinicznym rzenia tkanki mięśniowej i tłuszczowej po rzyszenia, fundacji. mnienie naszej ostatniej rozmowy, liśmy korespondować ze sobą jeszcze wstydził się łez, choć zawsze starał w Białymstoku, Centrum Zdrowia Dziecka chorobie nowotworowej przygotowanych Spotkanie służyło wielu celom: zabawie, wspólne akcje i wyjazdy. Żal, że od- więcej. Dopiero po jego wyjeździe się być twardy. Gdy był odizolowa- w Warszawie czy szpitalem wojewódzkim przez lekarzy z białostockiej Kliniki Onkolo integracji, odnowieniu znajomości i przy szedłeś fizycznie, ale w mojej pamię- do szpitala miałam możliwość lepiej ny, bardzo brakowało mu kontaktu w Olsztynie. Podczas zjazdu mogliśmy zo gii i Hematologii Dziecięcej. jaźni. Chcemy też przełamać zakorzeniony w ci pozostaniesz na zawsze. go poznać. Kamil uwielbiał dobrą z ludźmi. baczyć swoich przyjaciół w trakcie zabawy: naszym społeczeństwie stereotyp głoszący, Kiedy go pierwszy raz zobaczyłam, bawił się z całą gromadką dzieci. Niemalże do niego lgnęły, a było tak zawsze. Kasia Siemion, wolontariuszka Białostockiego Hospicjum dla Dzieci Widywałam go jeszcze potem, ale Od maja 2011 r. zaczęliśmy kontaktować 12 dzieciakom się przez sała nam pogoda, zauroczyło nas miejsce Łukasz Kononiuk, wolontariusz muzykę, książki, filmy. Lubił rap, Miał wiele planów. Mówił, że radosnych, wesołych, rozbrykanych. A to zu że rak to wyrok. Dajemy świadectwo, że Białostockiego Hospicjum dla Dzieci czego nie dało się ukryć. Lubił ka- po powrocie ze szpitala musimy pełnie inne ONKOLUDKI, niż te ze sterylnych to nie prawda. To bardzo groźna choroba zania ks. Pawlukiewicza. Potrafił pójść gdzieś potańczyć i na zakupy, szpitalnych warunków: smutne, zmęczone, i bardzo trudne leczenie, ale trafiając Poznałam Kamila na pierwszym spotkaniu kursu na wolontariusza, chyba cieszyć się z małych rzeczy. Cieszyły bo musi kupić sobie koszulę. zniechęcone. Ledwie mogliśmy poznać te w porę do onkologa, można ją pokonać. go zakupy przez internet, które robił Martyna Sztabkowska, dzieciaki. Teraz są pełne życia i radości. Nasze dzieci zaś mogą żyć i bawić się jak w listopadzie 2010 r. Z tego kursu podczas pobytu w szpitalu, choć mó- wolontariuszka Białostockiego Tego dnia na naszych milusińskich czeka zdrowi rówieśnicy. pamiętam tylko Kamila i osobę, któ- wił, że woli w prawdziwym sklepie. Hospicjum dla Dzieci ło wiele atrakcji: zajęcia w parku linowym, Dziękujemy serdecznie wszystkim, którzy ra siedziała obok niego. Z całej sali Bywał szalony i chyba lubił kawę dmuchane zjeżdżalnie, pokazy brazylijskiej przyczynili się do tego spotkania. pełnej ludzi pamiętam właśnie jego. z wafelkami, bo raz mnie na taką za- sztuki walki, tory przeszkód, przejażdżki Może to dziwne, ale on miał w sobie prosił, kiedy był w Sosnowcu w izo- quadami i motorami oraz, jak przystało na Renata Maciorowska to coś. To coś, co rozpromieniało ra- latce, a ja w Białymstoku: okres mistrzostw Euro 2012, rozgrywki gi Stowarzyszenie Onkoludki, Ełk dością i pasją całą salę. K: to co napijemy się kawki? :D POMóŻ IM wspomnienia wydarzenia POMóŻ IM 13

9 Zamiast wydawać pieniądze na wiązanki, które i tak zwiędną, przekażcie je na rzecz podopiecznych Fundacji Pomóż Im. Jak co roku od wielu lat pojechaliśmy na turnus rehabilitacyjny w góry. Zawsze się zastanawiam, czy jest to właściwa nazwa dla naszych wyjazdów. Bo co to jest rehabilitacja? Turnus rehabilitacyjny Zakopane 2012 zamiast kwiatów... Nadzieja Tekst Patrycja Krajewska, koordynator ds. fundraisingu Nadzieja Zgodnie z definicją jest to kompleksowe i zespołowe działanie na rzecz osoby niepeł nosprawnej fizycznie lub psychicznie, które ma na celu przywrócenie tej osobie pełnej lub maksymalnej do osiągnięcia sprawności fizycznej lub psychicznej, a także zdolności do nauki, pracy oraz do brania czynnego udziału w życiu społecznym. Czyli nie tylko o przywrócenie naszym podopiecznym formy fizycznej tu chodzi. To próba pokazania zamiast kwiatów i nauczenia dzieci po przejściach, że otaczający świat jest piękny, że warto pokonywać bariery, również psychiczne, takie jak niepewność, lęk, strach przed nieznanym. Takie właśnie całościowe w założeniu są nasze coroczne wyjazdy w góry. W tym roku do Zakopanego pojechało 45 dzieci w wieku od 10 do 14 lat. Byli to w większości pacjenci z chorobą nowotworową, kilkoro w trakcie doustnej chemioterapii, większość już po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego. Drugą grupę stanowiło rodzeństwo podopiecznych Białostockiego Hospicjum dla Dzieci. Pierwsze dni pobytu to stopniowe pokonywanie coraz dłuższych i bardziej stromych pieszych tras górskich. Kilometry w górach liczą się inaczej, oprócz długości trasy trzeba wziąć pod uwagę przewyższenia, czyli różnicę poziomów, jaką trzeba pokonać. wyczyn. Ale warto było! Wspaniałe widoki, tuż Stąd dawkowanie skali trudności i stopniowa aklimatyzacja. Dla każdego z naszych obok Giewont, panorama Tatr i te niesamowi ww Goście Drodzy, Goście Mili! Radość wielką byście nam sprawili, Zamiast kwiatów, które zwiędną, Cieszyć oczy krótko będą, Niechaj każdy Gość jak może, Chorym dzieciom dopomoże! By nie pisać długich książek Wprost prosimy o pieniążek. My się wszystkim już zajmiemy Chorym dzieciom przekażemy, Które potrzeb mają wiele... Otwórzmy zatem serca i dajmy im nadzieję! zamiast kwiatów... Nadzieja Prosimy o przyniesienie zamiast kwiatów, pieniędzy, które przekażemy na rzecz podopiecznych Fundacji Pomóż Im prowadzącej Białostockie Hospicjum dla Dzieci Prosimy o podopieczn Zamiast wydawać pieniądze na wiązanki, które i tak ww Goście Drodzy, Goście Mili! o zbiórkę pieniężną, gdyż przekazane fundusze możemy Radość wielką byście nam sprawili, uczestników taki wyjazd stanowił inny rodzaj wyzwania. Większość musiała pokonać te słowa w ustach dzieci jak tu pięknie, warto zwiędną, przekażcie je na rzecz podopiecznych Fundacji fizyczne ograniczenia swego ciała, mocno nadwyrężonego chorobą, chemioterapią, było się zmęczyć! Popołudnia to wspólny czynny «Pomóż Im». To proste i nie wymaga żadnego wysiłku. długimi pobytami w szpitalu. Część walczyła z tęsknotą za rodzicami. Dla wielu wypoczynek gry i zabawy, konkursy, zawody Wystarczy, że poprosicie swoich gości, aby zamiast kwia- to pierwszy wyjazd z domu, na którym trzeba umieć być samodzielnym, pamiętać sportowe. To niesamowite, jak szybko dzieci tów przynieśli pieniądze przeznaczone na zakup wiązan- o myciu, odpowiednim ubraniu, zabraniu w trasę niezbędnego ekwipunku. Wyzwań potrafią nabierać sił i pokonywać zmęczenie. ki w kopercie z dopiskiem «bukiet». Możecie również i przeszkód do pokonania było więc bardzo wiele. Wspólnie z kadrą medyczno Naszych wolontariuszy, którzy zawsze towarzy zorganizować zbiórkę pieniędzy wśród gości do zaplom- pielęgniarską i z innymi współuczestnikami wyjazdu dzień po dniu nasi podopieczni szą nam bowanej puszki kwestarskiej, którą my przygotujemy lub pojedynczych osób, które przy okazji innych uro- stawiali sobie poprzeczkę coraz wyżej. Piesze zdobywanie i poznawanie Tatr (niestety w trakcie wyjazdów, czekała ciężka praca. Po tak na naszej stronie internetowej zachęcamy przyszłe czystości chcąprosimy wraz ze swoimi gośćmi o przyniesienie zamiast kwiatów, pieniędzy, które zebrać przekażemy na pieniądze rzecz trochę modyfikowane przez pogodę) było jak zwykle najważniejszym punktem progra mysły na popołudniowe wieczory wychodziły młode pary do wzięcia udziału w akcji Nadzieja zamiast i wesprzeć naszych podopiecznych. Bardzo się z tego mu turnusu. Łączyło w sobie kilka ważnych elementów: wysiłek fizyczny, wzmacnianie od dzieci, ale ich organizacja i uporządkowanie kwiatów. Można tam również pobrać do wydruku specjal- cieszymy. kondycji, pokonywanie własnych słabości (w tym również lenistwa), smak zwycięstwa. to już zadanie wolontariuszy i opiekunów. Za ne karnety służące do rozdania gościom weselnym wraz Dziennie maszerowaliśmy od 10 do 20 kilometrów. Pokonaliśmy m.in. Ścieżkę nad bawy te budziły wiele różnych emocji: radość z zaproszeniami. Reglami i zdobyliśmy Sarnią Skałę w czterdziestopięcioosobowej grupie to niezły z wygranej, gorycz przegranej, czy satysfakcję Niedawno zadzwonili do nas nowożeńcy, którzy ze- liczniejszym z roku na rok zbiórkom możemy jeszcze le- z własnych dokonań; zawsze jednak wyzwalały brane podczas swojego ślubu fundusze chcieli przekazać piej prowadzić hospicjum i pomagać chorym dzieciom. mnóstwo energii. Dzieci zwiedziły też wiele inte na najpilniejsze potrzeby naszych podopiecznych. Wole- resujących miejsc. Byliśmy w kopalni soli w Boch li sami zakupić niezbędne produkty, więc poprosiliśmy ni, w Muzeum Tatrzańskiego Parku Narodowego, ich, aby kupili stosunkowo drogie mleko, które może w Parku Etnograficznym, Muzeum Kolejnictwa. przyjmować siedmiomiesięczna Marysia z Sokółki. Ro- Mimo że trwał aż trzy tygodnie, turnus minął dzice dziewczynki, która jest pod naszą opieką od maja szybko i nagle okazało się, że jedziemy do domu. br., bardzo ucieszyli się z zapasu mleka. Wystarczy on Silniejsi fizycznie i psychicznie, bogatsi o nowe na dwa miesiące, podczas których może uda się wpro- przeżycia, niektórzy z katarem (pogoda nie wadzić alternatywne karmienie. Dla tej młodej pary był dawała się pokonać), ale wszyscy zadowoleni. to drobny wysiłek, a dla rodziców Marysi rozwiązanie Każdy z nas w jakimś sensie pokonał siebie jednego z licznych problemów związanych z opieką nad i podołał górskim wyzwaniom. Obiecaliśmy so chorym dzieckiem. bie kolejne spotkanie za rok Goście D Radość Zamias Cieszyć Niechaj Chorym By nie p Wprost My się w Chorym Które po Otwórzm Goście D Radość Zamias Cieszyć Niechaj Chorym By nie p Wprost My się w Chorym Które po Otwórzm Zamiast kwiatów, które zwiędną, wykorzystywać w różnorodny sposób, m.in. na dojazdy Cieszyć oczy krótko będą, Niechaj każdy Gość jak może, personelu medycznego do podopiecznych np. w Sokółce Chorym dzieciom dopomoże! By nie pisać długich książek czy Siemiatyczach, finansowanie rehabilitacji czy zakup Wprost prosimy o pieniążek. niezbędnego sprzętu medycznego My się wszystkim już zajmiemy dla dzieci. Chorym dzieciom przekażemy, Rozpoczynając tę akcję, myśleliśmy głównie o noktóre potrzeb mają wiele... Otwórzmy zatem serca i dajmy im nadzieję! wożeńcach. Zgłasza się jednak do nas coraz więcej par Prosimy o podopieczn podopiecznych Fundacji Pomóż Im prowadzącej Białostockie Hospicjum dla Dzieci Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli i w przyszłości wezmą udział w akcji Nadzieja zamiast kwiatów! Dzięki Jest to tylko jedna z historii kilkudziesięciu par, które dr hab. Katarzyna Muszyńska Rosłan pomogły naszym pacjentom. W przypadku Marysi wy- lekarz Białostockiego Hospicjum dla Dzieci starczyło kupić odpowiedni preparat. W akcji Nadzieja zamiast kwiatów prosimy jednak przede wszystkim 14 POMóŻ IM wydarzenia nasze akcje POMóŻ IM 15

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV Wolontariat Wolontariat ważna sprawa, nawet super to zabawa. Nabierz w koszyk groszy parę, będziesz miał ich całą chmarę. Z serca swego daj znienacka, będzie wnet Szlachetna Paczka. Komuś w trudzie dopomoże,

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Olinek - ośrodek naszych marzeń

Olinek - ośrodek naszych marzeń W ośrodku, który niebawem będzie obchodził swoje czwarte urodziny, prowadzona jest Oczekiwanie na narodziny upragnionego dziecka to jedna z najpiękniejszych chwil w życiu każdej rodziny. Cud narodzin i

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Materiały prasowe mogą być wykorzystane przez redakcję ze wskazaniem źródła: Fundacja Rosa / Rak. To się leczy! W naszym poradniku redagowanym przy

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r.

Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. Nowicjat: Rekolekcje dla Rodziców sióstr nowicjuszek Chełmno, 25 26 kwietnia 2015 r. W dniach 25 26 kwietnia odbyły się w naszym domu w Chełmnie rekolekcje dla rodziców sióstr nowicjuszek. Niektórzy rodzice

Bardziej szczegółowo

Wielkie Powroty. Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych.

Wielkie Powroty. Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych. Wielkie Powroty Wytrwać. Odnieść sukces. Być inspiracją dla innych. Wielkie Powroty Rolf Benirschke twórca programu Po operacji wyłonienia stomii, która odbyła się w 1979 r., Rolf wrócił do profesjonalnej

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

16. niedziela po Trójcy Świętej

16. niedziela po Trójcy Świętej Centrum Misji i Ewangelizacji/ www.cme.org.pl 16. niedziela po Trójcy Świętej Główna myśl: Pan Jezus pociesza Tekst: J 11,1,3,17-27 Wskrzeszenie Łazarza Wiersz: Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA Działamy przy Zespole szkół Miejskich Nr 1 W Mszanie Dolnej od 2009 roku. Zachęceni wezwaniem Jana Pawła II do gotowości niesienia pomocy potrzebującym, przystąpiliśmy do projektu,,mieć

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Dzielna dziewczyna życie Montse Grases

Dzielna dziewczyna życie Montse Grases Dzielna dziewczyna życie Montse Grases 1Czy wiesz, że na każdego z nas czeka w niebie wspaniały prezent? Montse Grases urodziła się 10 lipca 1941 roku w Barcelonie. Była wesołą i bardzo dobrą dziewczynką.

Bardziej szczegółowo

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania.

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. DOBRE MANIERY DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. GRZECZNOŚĆ: dobre maniery i taktowne zachowanie. Dobre maniery świadczą o szacunku

Bardziej szczegółowo

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością.

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością. Skrajne ubóstwo 2717 rodzin włączonych do projektu żyje w skrajnym ubóstwie. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą bądź niepełnosprawnością. tyle, co na papierosy 66% rodzin włączonych do Paczki w 2013

Bardziej szczegółowo

POŻEGNANIE Z BLISKIMI

POŻEGNANIE Z BLISKIMI POŻEGNANIE Z BLISKIMI SPIS TREŚCI: Wprowadzenie Rozdział 1 POGRZEB Rozdział INNE SPOSOBY POŻEGNANIA 3 1 POŻEGNANIE Z BLISKIMI Wprowadzenie Czasami będziesz smutny, zły, będziesz płakać czy bać się tego,

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette)

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette) MODLITWY BLOG MOTYWACYJNY www.leonette.pl Panie, Ty wiesz o najsłodszych mych wspomnieniach, Panie, Ty wiesz o największych mych marzeniach, Panie, Ty wiesz czego dzisiaj tak żałuję, Panie, Ty wiesz czego

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Hospicjum to też życie CZŁOWIEK JEST TYLE WART, ILE MOŻE POMÓC INNYM

Hospicjum to też życie CZŁOWIEK JEST TYLE WART, ILE MOŻE POMÓC INNYM Hospicjum to też życie CZŁOWIEK JEST TYLE WART, ILE MOŻE POMÓC INNYM LUBISZ POMAGAĆ? PRZYJDŹ DO HOSPICJUM Hospicjum jest przede wszystkim Domem, w którym czekamy na tych, którzy potrzebują opieki oraz

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Grzech psuje. Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12)

Grzech psuje. Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12) Spotkanie 2 Grzech psuje moją przyjaźń z Bogiem Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12) Dobra Nowina głosi, że Bóg

Bardziej szczegółowo

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup...

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup... Dlaczego dziecko nie chce iść do przedszkola? Zapytaliśmy Eksperta dlaczego maluchy nie chcą chodzić do przedszkola. Bez względu na to, czy Twój maluch buntuje się sporadycznie, czy nagminnie się awanturuje

Bardziej szczegółowo

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami.

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami. Współczesne przedszkola są otwarte na potrzeby rodziców i dzieci, dlatego też podejmują wiele inicjatyw i działań własnych, których celem jest podnoszenie jakości pracy placówki, a co za tym idzie podniesienie

Bardziej szczegółowo

Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu!

Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu! Siekierczyn, 12.11.2012r. Kochana Babciu! Na wstępie mojego listu serdecznie Cię pozdrawiam. Chcę Ci opowiedzieć, jak dbam o siebie. Zdrowo się odżywiam. Piję soki owocowe. Chodzę z mamą na spacery. Dużo

Bardziej szczegółowo

Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House

Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House Zajęcia grupowe w hospicjum Martin House Spis treści Wprowadzenie 3 Grupy dla rodziców 4 Dzień dla azjatyckich mam 5 Time4Us 6 Grupa rodziców w żałobie 8 Dzień Dziadków w Żałobie 9 Smartinies 10 Time4Us2

Bardziej szczegółowo

CZAS ZRANIEŃ. temat na czasie. Rok XXIV wrzesień-październik 2014 nr 5(132) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) dwumiesięcznik ę ik religijno-społeczny

CZAS ZRANIEŃ. temat na czasie. Rok XXIV wrzesień-październik 2014 nr 5(132) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) dwumiesięcznik ę ik religijno-społeczny Rok XXIV wrzesień-październik 2014 nr 5(132) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) czasser CA dwumiesięcznik religijno-społeczny dwumiesięcznik ę ik religijno-społeczny ijno ny temat na czasie CZAS ZRANIEŃ czas

Bardziej szczegółowo

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły.

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. SZKOŁA dla RODZICÓW Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. (...) Dzieci potrzebują tego, aby ich uczucia były akceptowane i doceniane. Kto pyta nie błądzi. Jak pomóc

Bardziej szczegółowo

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW Teksty biblijne: Dz. Ap. 6, 1 7 Tekst pamięciowy: Gal. 6, 10 ( ) dobrze czyńmy wszystkim ( ) Nikt nie jest za mały, aby pomagać innym! Zastosowanie: * Pan Bóg pragnie, abyśmy otoczyli

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ DRODZY PARAFIANIE! W dniach od 9 16 marca nasza Wspólnota przeżywać będzie Misje parafialne. Tak jak przed ponad dwoma tysiącami

Bardziej szczegółowo

NIE BLEDNIJ, KORALICZKU!

NIE BLEDNIJ, KORALICZKU! NIE BLEDNIJ, KORALICZKU! W ogrodzie pojawiła się mamusia Piotra i zabrała syna do domu. Chłopak szepnął Karolci, by nikomu nie mówiła o ich przygodzie. Dziewczynka też wracała do domu. Spotkała tatusia,

Bardziej szczegółowo

Moje dziecko chodzi do szkoły...

Moje dziecko chodzi do szkoły... Moje dziecko chodzi do szkoły... Jak mu pomóc rozwijać samodzielność? Opracowanie: Joanna Kiedrowicz psycholog Jak pomóc dziecku oswoić szkołę? Nie zmieniaj swoich decyzji. Nie wprowadzaj atmosfery pośpiechu,

Bardziej szczegółowo

Miłosierdzie Miłosierdzie

Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie SP Klasa IV, Temat 57 SP SP Klasa IV, IV, Temat 57 57 SP Klasa IV, Temat 57 Koronka do Miłosierdzia Bożego Na początku odmawia się: Ojcze nasz..., Zdrowaś Maryjo..., Wierzę

Bardziej szczegółowo

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle.

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle. Krótka historia o życiu z łosiem w tle. Kim jest Mariusz? Mariusz Kowalczyk - Mario Przystojny 34 letni brunet o niebieskoszarych oczach, pasjonat muzyki i życia W jego życiu liczą się trzy kobiety: żona

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ Poważna choroba w rodzinie Diagnoza poważnej choroby to trzęsienie ziemi dla całej rodziny. Poważna choroba bliskiej osoby zmienia radykalnie

Bardziej szczegółowo

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać!

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłosne Wierszyki Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłość jedyna jest Miłość nie zna końca Miłość cierpliwa jest zawsze ufająca

Bardziej szczegółowo

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku.

Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Nowy rok Nowy Rok Pomyślności i radości, Szczęścia w kartach i miłości, W dzień słoneczny i po zmroku Chcę Ci życzyć w Nowym Roku. Huczą petardy i gra muzyka, Stary rok mija, za las umyka, Cóż w tym dziwnego,

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein)

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein) Wiesław Ozga TreningAntystresowy.pl Afirmacje - modlitwa dziękczynna Powinniśmy wiedzieć czego chcemy, widzieć to, cieszyć się i z wielką wdzięcznością dziękować Bogu za to, że nasz doskonały plan staje

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA Drogi uczniu! Instrukcja dla użytkownika testu Najpierw przeczytaj uważnie tekst. Następnie rozwiązuj

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją.

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. mgr Irena Ewa Rozmanowska specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego fot. Vedran Vidovic shutterstock.com Depresja ma w psychiatrii pozycję podobną

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka Dzień dobry! O mnie Nazywam się Wojciech Zinka i jestem wariatem Na schizofrenię zachorowałem w roku 2004, w wieku 22 lat Opowiem jak szaleństwo zmieniło moje życie Motto Wszystko ma swoje przyczyny i

Bardziej szczegółowo

- akcyjny akcja 1% dystrybucja, roznoszenie ulotek o naszej organizacji na Ursynowie (styczeń kwiecień) kontakt: paulina.kasperska@fho.org.

- akcyjny akcja 1% dystrybucja, roznoszenie ulotek o naszej organizacji na Ursynowie (styczeń kwiecień) kontakt: paulina.kasperska@fho.org. Proponowany wolontariat: Hospicjum onkologiczne - na oddziale w bezpośrednim kontakcie z Pacjentem - akcyjny (spotkania z grupą Pacjentów) - koncerty, spotkania z poezją, - przedstawienia (oraz inne pomysły)

Bardziej szczegółowo

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 Poniedziałek był naszym pierwszym dniem w szkole partnerskiej (przylecieliśmy w niedzielę wieczorem). Uczniowie z pozostałych krajów jeszcze nie dojechali, więc był to bardzo

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

TOWARZYSZENIE W CHOROBIE

TOWARZYSZENIE W CHOROBIE Tylko życie poświęcone innym warte jest przeżycia - Albert Einstein PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY TOWARZYSZENIE W CHOROBIE program społeczny Fundacji Wspólna Droga United Way Polska Źródło: http://www.dziennikpolski24.pl/files/articles/lightbox/82efd59a59d7f866b44e1e

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU

SZKOLNE KOŁO WOLONTARIATU ZESPÓŁ SZKÓŁ PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO w KRAKOWIE TECHNIKUM PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO NR 22, TECHNIKUM UZUPEŁNIAJĄCE DLA DOROSŁYCH NR 19, ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 23 31-157 Kraków, Pl. Matejki 11, tel. 12

Bardziej szczegółowo

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony.

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony. 114 Lekcja 12 Tak ubrany wychodzi na ulicę. Rezultat jest taki, że Samir jest przeziębiony. Ma katar, kaszel i temperaturę. Musi teraz szybko iść do lekarza. Lekarz bada Samira, daje receptę i to, co Samir

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle JAN PAWEŁ II Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle pożądanym. Niektórzy zdają się nie interesować

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ

METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ Zaczynamy rekolekcje ignacjańskie, inaczej mówiąc Ćwiczenia Duchowne, wg metody św. Ignacego. Ćwiczenia duchowne, jak mówi św. Ignacy to: wszelki sposób odprawiania rachunku

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. reprezentuje klasę lub szkołę w parafii lub diecezji, np. poprzez udział w

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nasz Klub nazywa się Jeż

Dlaczego nasz Klub nazywa się Jeż Dlaczego nasz Klub nazywa się Jeż Zdecydowaliśmy się że Jeżyk został logo naszego klubu. Czy wiecie dlaczego? Dlatego że jeż symbolizuje walkę ze złem. Jest tez symbolem Olimpiad Specjalnych organizowanych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2012/2013 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2012/2013 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2012/2013 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologiczne aspekty opieki nad dzieckiem z chorobą nowotworową

Bardziej szczegółowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Andrzej Graca BEZ SPINY CZYLI NIE MA CZEGO SIĘ BAĆ Andrzej Graca: Bez spiny czyli nie ma czego się bać 3 Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2

Bardziej szczegółowo

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Dzieci 6-letnie Temat: RADOŚĆ I SMUTEK PRAWEM DZIECKA Cele ogólne: Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Cele szczegółowe: DZIECKO: poznaje prawo do radości i smutku potrafi

Bardziej szczegółowo

Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie

Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie Dnia 22 października 2014 roku przeprowadziliśmy wywiad z naczelnik poczty w Kleczewie, panią Kulpińską, która pracuje na tym stanowisku ponad 30 lat.

Bardziej szczegółowo

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Społeczne aspekty chorób rzadkich Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Narodowe Plany w EU - zabezpieczenie społeczne Koordynacja pomiędzy sektorem ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

Działanie nr 7 - druga wymiana.

Działanie nr 7 - druga wymiana. Realizacja projektu "MAM PRAWO! Transfer nowoczesnych programów i metod terapii i edukacji dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do Centrum dla dzieci niepełnosprawnych ORIONI w Zestafoni" Działanie nr 7

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

HOSPICJUM TO TEŻ ŻYCIE!

HOSPICJUM TO TEŻ ŻYCIE! HOSPICJUM TO TEŻ ŻYCIE! CO TO JEST HOSPICJUM? Hospicjum (z łac. hospitium) instytucja opieki paliatywnej funkcjonująca w ramach systemu opieki zdrowotnej. NARODZINY HOSPICJUM. Hospicja jako miejsca opieki

Bardziej szczegółowo