Porównanie samooceny dolegliwoœci dysurycznych mierzonych przy u yciu skali IPSS i jakoœci ycia QoL z samoocen¹ ycia p³ciowego mierzonego skal¹ IIEF-5

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Porównanie samooceny dolegliwoœci dysurycznych mierzonych przy u yciu skali IPSS i jakoœci ycia QoL z samoocen¹ ycia p³ciowego mierzonego skal¹ IIEF-5"

Transkrypt

1 PRACE ORYGINALNE Wac³aw LIPCZYÑSKI Barbara DOBROWOLSKA-GLAZAR Zygmunt F. DOBROWOLSKI Porównanie samooceny dolegliwoœci dysurycznych mierzonych przy u yciu skali IPSS i jakoœci ycia QoL z samoocen¹ ycia p³ciowego mierzonego skal¹ IIEF- Comparison of self-estimation of disuric disorders gauged IPSS scale and qualities of lives QoL with self-estimation of sexual life gauged by IIEF- scale Katedra i Klinika Urologii Collegium Medicum UJ, Kraków Kierownik: Prof. dr hab. med. Zygmunt Dobrowolski Dodatkowe s³owa kluczowe: samoocena dolegliwoœci dysurycznych skala IPSS skala jakoœci ycia - QoL samoocena ycia p³ciowego - skala IIEF- Additional key words: self-estimation of disuric disorders - IPSS scale qualities of lives - QoL scale self-estimation of sexual life - IIEF- scale Adres do korespondencji: Prof. dr hab. med. Zygmunt Dobrowolski Katedra i Klinika Urologii CM UJ Kraków, Ul. Grzegórzecka 18 tel.: , Wstêp: Ocena badanych mê czyzn przy pomocy skali punktowej jest metod¹ prost¹ w wykonaniu, któr¹ mo - na zastosowaæ praktycznie zarówno w podstawowej opiece zdrowotnej jak i w ambulatoryjnym leczeniu specjalistycznym. Pomimo tego jej zastosowanie nie jest w pe³ni upowszechnione. W Polsce funkcjonuje miêdzynarodowy system punktowej oceny dolegliwoœci ze strony stercza IPSS. Odpowiedzi na pytania kwestionariusza IPSS stanowi¹ podstawê skali. Uzupe³nieniem skali IPSS jest formularz oceny jakoœci ycia (QoL) okreœlaj¹cy punktowo subiektywn¹ ocenê samopoczucia chorego w przypadku utrzymywania siê objawów ze strony dolnych dróg moczowych na takim poziomie jak w chwili badania. Celem oceny ycia p³ciowego mê czyzn od 1999 roku jest stosowany w Polsce punktowy formularz kwestionariusza do oceny ycia IIEF-. Cel pracy: Celem pracy jest próba porównania samooceny dolegliwoœci dysurycznych mierzonych przy u yciu miêdzynarodowego systemu punktowej oceny dolegliwoœci ze strony stercza (International Prostate Symptom Score), oraz skali oceny jakoœci ycia (Quality of Life) z samoocen¹ ycia p³ciowego mê czyzn IIEF- (International Index of Erectile Function-) w grupie wybranych losowo mê czyzn w przedziale wieku pomiêdzy 0 a 70 rokiem ycia. Materia³ i metody: Badanie obejmowa³o 1746 wybranych losowo mieszkañców dzielnicy Kraków - Œródmieœcie w przedziale wieku pomiêdzy 0 a 70 rokiem ycia. W badanej populacji by³o prowadzone szczegó³owe badanie podmiotowe (w tym wywiad dotycz¹cy dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych (IPSS), oceny jakoœci ycia (QoL) i zaburzeñ ycia p³ciowego (IIEF- ); badanie fizykalne, a w jego ramach badanie fizykalne stercza (DRE); badanie poziomu PSA frakcji ca³kowitej i wolnej, w uzasadnionych przypadkach Evaluation of men with a point scale is a simple method that can be used both in primary care and specialist in-patient treatment. Although its use is not widespread. International scoring system for evaluation of symptoms of the prostate is common in Poland (IPSS). Responses to the questionnaire are the basis of IPSS scale. Quality of life form (QoL) is in addition to the scale of IPSS. It defines subjective assessment of patient well-being in case of symptoms of lower urinary tract at the same level as at the time of the study. -point questionnaire IIEF- has been used in Poland since 1999 to assess men's sexual life. The aim of the study is to compare the assessment of disuric disorders measured using the International Prostate System Score (IPSS) and Quality of Life scale versus scale of men's sexual self-esteem IIEF- in men at the age of The study included 1746 randomly selected residents of the district Cracow-Downtown, at the age of Medical interview was carried out (including complaints of lower urinary tract symptoms (IPSS), quality of life (QoL) and sexual dysfunction (IIEF-); physical examination with assessment of individual systems with particular emphasis on genitourinary system, physical examination of the prostate (DRE), PSA level in total and free fractions, a biopsy of the prostate under ultrasound control if necessary. For the analysis qualified 1746 men. The men were divided into groups called groups of disease: a suspicion of prostate cancer, can not rule out prostate cancer, prostate cancer confirmed, probable benign prostatic hyperplasia (BPH), no lesions. The largest was the group with probable benign prostatic hyperplasia 64.89% of the total respondents, followed by a group of men without lesions, 26.29%, a group of probable prostate cancer was 6.41% of the respondents, a group with whom Przegl¹d Lekarski 2012 / 69 / 8 247

2 biopsja stercza pod kontrol¹ przezodbytniczego ultrasonograficznego badania stercza. Do analizy zakwalifikowano 1746 mê czyzn, których podzielono na nastêpuj¹ce grupy nazywane dalej grupami chorobowymi: podejrzenie raka stercza, nie mo na wykluczyæ raka stercza, potwierdzony rak stercza, prawdopodobny ³agodny rozrost stercza ( RS), brak zmian chorobowych. Najwiêksz¹ by³a grupa z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza, 64,89% ca³oœci badanych; nastêpnie grupa mê czyzn bez zmian chorobowych, 26,29%; grupa z prawdopodobnym rakiem stercza stanowi³a 6,41% badanych; grupa, u której nie mo na wykluczyæ raka stercza 1,89%; najmniejsz¹ stanowi³a grupa z potwierdzonym rakiem stercza, 0,2% wszystkich badanych mê czyzn. Uwzglêdniaj¹c podzia³ na podgrupy wiekowe, 498 badanych by³o w wieku 0-4 lat, 391 w wieku -9 lat, 397 w wieku 60-64, a 460 w wieku 6-70 lat. Œrednia wieku wynosi³a 9,24 lat. Uzyskane dane przetworzono i analizowano statystycznie przy pomocy pakietu statystycznego STATA -,0. Ró nice miêdzy badanymi grupami w odpowiedziach na pytania skali IPSS, QoL oraz kwestionariusza IIEF analizowano z zastosowaniem testów: Manna- Whitneya, Kruskala-Wallisa, Scheffego oraz chi2. Zgodnoœæ pojedynczych pytañ z ca³¹ skal¹ sprawdzano za pomoc¹ korelacji i regresji liniowej. Wyniki: W oparciu o analizê ca³kowitego wyniku punktacji skali IPSS oraz skali jakoœci ycia QoL i kwestionariusza IIEF- wykazano, e w procesie starzenia siê w badanej populacji czêœciej u starszych, ni u m³odszych mê czyzn wystêpuj¹ dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych, pogarsza siê samoocena jakoœci ycia, oraz samoocena jakoœci ycia p³ciowego. Po analizie wyniku skal: IPSS, QoL i IIEF- w grupach chorobowych stwierdzono, e ca³kowity wynik skali IPSS ró nicuje mê czyzn w grupie z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza, od grupy mê czyzn bez zmian chorobowych jak i mê czyzn z podejrzeniem raka stercza. Stwierdzono znamienne statystycznie obni enie jakoœci ycia w grupie z potwierdzonym rakiem stercza i w grupie z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza w porównaniu z mê - czyznami bez zmian chorobowych. Najwy sz¹ samoocenê ycia p³ciowego stwierdzono w grupie mê czyzn bez zmian chorobowych a najni sz¹ w grupie ze stwierdzonym rakiem stercza. Skala QoL by³a istotnie statystycznie dodatnio skorelowana z wynikami skali IPSS, a tak e z poszczególnymi jej pytaniami. Pogarszanie siê jakoœci ycia wystêpowa³o wraz z narastaniem dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych. Wraz ze wzrostem czêstoœci i nasilenia poszczególnych objawów w skali IPSS stwierdzono pogorszenie siê samooceny badanych przy pomocy skali IIEF-. U badanych mê czyzn wraz z pogorszeniem siê jakoœci ycia mierzonej skal¹ QoL, pogarsza siê równie ich samoocena ycia p³ciowego w skali IIEF-. Wnioski: W procesie starzenia siê narastaj¹ dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych, pogarsza siê samoocena jakoœci ycia, w tym równie ycia p³ciowego. Skala oceny jakoœci ycia (QoL) jest istotnie statystycznie dodatnio skorelowana z wynikami skali IPSS. Wraz ze wzrostem czêstoœci i nasileniem dolegliwoœci w skali IPSS stwierdzono pogorszenie samooceny badanych przy pomocy skali IIEF-. Pogorszenie jakoœci ycia mierzone skal¹ QoL wi¹za³o siê z pogorszeniem samooceny ycia p³ciowego w skali IIEF-. you can not rule out prostate cancer was 1.89%, the smallest was the group with confirmed prostate cancer, 0.2% of all male respondents. The age groups were: 498 respondents aged 0-4 years and 391 aged -9, 397 aged and 460 aged Mean age was 9.24 years. Ppicked up data were processed and analized by STATA-,0. Differences between groups relative to answers for the questions of scales: IPSS, QoL and IIEEF questionnaire were analized by Mann- Whitney, Kruskal- Wallis, Scheffe's and chi2 tests. Homogeneity of the IPSS were analised by a Cronbach coefficient test. Accordance of each questions of the scale to whole scale were analised by correlation and line regression tests. Based on the analysis of the total scale score by IPSS and QoL scale and quality of life questionnaire IIEF- showed that in the process of aging in the population more frequently in older than in younger men, there are complaints from the urinary tract and deteriorating quality of life of self-esteem and quality of life of sexual self-esteem. After analyzing the result of scale: IPSS, QoL, and IIEF- in the disease groups, it was found that the total score of IPSS differentiates men in the group with probable benign prostatic hyperplasia, from a group of men without lesions and men with suspected prostate cancer. Statistically significant reduction in quality of life (QoL) in patients with confirmed prostate cancer and in the group with probable benign prostatic hyperplasia compared with men without lesions. The highest self-esteem sex life (IIEF- ) was found in men without lesions and the lowest in the group with known prostate cancer. The scale of quality of life (QoL) was significantly positively correlated with the results of IPSS scale, as well as with each of its questions. Deterioration in the quality of life occurred as a crescendo pain of lower respiratory tract. With the increase in the incidence and severity of each symptom on a scale IPSS worsening of self-esteem was examined using a scale IIEF-. U of men with the deterioration of the quality of life measured by the scale of QoL, worsening their sexual self-esteem scale IIEF-. In the process of aging are growing complaints from the lower urinary tract, self-esteem deteriorates the quality of life, including sexual life, which is especially marked in men with enlarged prostate. The scale of quality of life (QoL) is significantly positively correlated with the results of IPSS scale. With the increase in the incidence and severity of symptoms on a scale IPSS had decreased self-test using the IIEF- scale. The deterioration of quality of life measured with QoL was associated with decreased sexual self-esteem scale IIEF-. Wstêp Ocena badanych mê czyzn z dolegliwoœciami ze strony dolnych dróg moczowych przy pomocy skali punktowej jest metod¹ prost¹ w wykonaniu, któr¹ mo na zastosowaæ praktycznie zarówno w podstawowej opiece zdrowotnej jak i w ambulatoryjnym leczeniu specjalistycznym. Pomimo tego jej zastosowanie nie jest w pe³ni upowszechnione. Podobnie jak w ca³ej Europie w Polsce funkcjonuje miêdzynarodowy system punktowej oceny dolegliwoœci ze strony stercza IPSS (International Prostate Symptom Score). Jest to kwestionariusz zalecany do stosowania w praktyce przez Miêdzynarodowy Komitet Uzgadniaj¹cy od 1998r., opracowany na podstawie systemu punktowej oceny dolegliwoœci mikcyjnych), Amerykañskiego Towarzystwa Urologicznego [4,], wype³niany samodzielnie przez badanego, obiektywizuj¹cy subiektywne dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych oraz stopieñ ich nasilenia, oceniane w skali punktowej 248 Przegl¹d Lekarski 2012 / 69 / 8 W. Lipczyñski i wsp.

3 [14,10]. Odpowiedzi na pytania kwestionariusza IPSS stanowi¹ podstawê skali. Kwestionariusz sk³ada siê z 7 pytañ dotycz¹cych sposobu oddawania moczu przez badanego, w których ka dy objaw w poszczególnym pytaniu jest punktowany. W zale noœci od stopnia nasilenia dolegliwoœci badany ma do wyboru jedn¹ z 6 odpowiedzi w skali od 0 do punktów. Poszczególne pytania skali dotycz¹ wystêpowania objawów wskazuj¹cych na istnienie przeszkody podpêcherzowej w odp³ywie moczu - faza opró niania pêcherza (pytania: 1, 3,, 6), oraz objawów wskazuj¹cych na podra nienie pêcherza moczowego- faza nape³niania pêcherza (pytania: 2, 4, 7) bêd¹cych wynikiem niestabilnoœci miêœnia wypieracza pêcherza moczowego. Mo liwa do uzyskania iloœæ punktów jest zawarta w przedziale od 0 do 3 punktów. Objawy s¹ okreœlane jako ³agodne (o niewielkim nasileniu), gdy suma punktów skali mieœci siê w zakresie od 0 do 7, jako umiarkowane w przedziale od 8 do 19 i ciê kie (znaczne nasilenie objawów) pomiêdzy 20 a 3 punktami [10]. Uzupe³nieniem skali IPSS jest formularz oceny jakoœci ycia (QoL) okreœlaj¹cy punktowo subiektywn¹ ocenê samopoczucia chorego w przypadku utrzymywania siê objawów ze strony dolnych dróg moczowych na takim poziomie jak w chwili badania [2]. Bior¹c po uwagê to, e u wielu mê czyzn, u których inne schorzenia somatyczne, w tym choroby gruczo³u krokowego, negatywnie wp³ywaj¹ na jakoœæ ycia, wspó³istnienie zaburzeñ wzwodu mo e pog³êbiaæ t¹ niekorzystn¹ sytuacjê. Celem oceny ycia p³ciowego mê czyzn od 1999 roku jest stosowany w Polsce punktowy formularz kwestionariusza do oceny ycia p³ciowego mê czyzn (IIEF-) bêd¹cy skrócon¹ form¹ 1 punktowej ankiety opracowanej w USA [17,22]. Suma punktów od 0-21 mo e œwiadczyæ o objawach zaburzenia wzwodu pr¹cia. Cel pracy Celem pracy jest próba porównania samooceny dolegliwoœci dysurycznych mierzonych przy u yciu miêdzynarodowego systemu punktowej oceny dolegliwoœci ze strony stercza (International Prostate Symptom Score), oraz skali oceny jakoœci ycia (Quality of Life) z samoocen¹ ycia p³ciowego mê czyzn IIEF- (International Index of Erectile Function-) w grupie wybranych losowo mê czyzn w przedziale wieku pomiêdzy 0 a 70 rokiem ycia. Materia³ i metody Badanie obejmowa³o 1746 wybranych losowo mieszkañców dzielnicy Kraków - Œródmieœcie w przedziale wieku pomiêdzy 0 a 70 rokiem ycia. W badanej populacji by³o prowadzone szczegó³owe badanie podmiotowe (w tym IPSS, QoL i IIEF-); badanie fizykalne z ocen¹ poszczególnych uk³adów ze szczególnym uwzglêdnieniem uk³adu moczop³ciowego, badanie poziomu PSA frakcji ca³kowitej i wolnej, w uzasadnionych przypadkach biopsja stercza pod kontrol¹ przezodbytniczego ultrasonograficznego badania stercza. Do analizy zakwalifikowano 1746 mê czyzn, których podzielono na nastêpuj¹ce grupy nazywane dalej grupami chorobowymi: 1.podejrzenie raka stercza, 2.nie mo na wykluczyæ raka stercza, 3.potwierdzony rak stercza, 4.prawdopodobny ³agodny rozrost stercza ( RS),.brak zmian chorobowych. Wy ej wymienione badania zosta³y udokumentowane w postaci przygotowanej ankiety, kwestionariuszy IPSS, QoL, IIEF- oraz ewidencjonowane w bazie danych opracowanej w programie Microsoft Excel 2000 wersja 9,0. Uzyskane dane przetworzono i analizowano statystycznie przy pomocy pakietu statystycznego STA- TA -,0. Ró nice miêdzy badanymi grupami w odpowiedziach na pytania skali IPSS, QoL oraz kwestionariusza IIEF analizowano przy pomocy testów nieparametrycznych: testu Manna-Whitneya do porównania dwóch grup, testu Kruskala-Wallisa do porównania trzech lub wiêcej grup oraz testów niezaplanowanych, w tym przypadku testu Scheffego. W pojedynczych przypadkach dla okreœlenia zale noœci miêdzy zmiennymi skategoryzowanymi u ywano testu chi2. Zgodnoœæ pojedynczych pytañ z ca³¹ skal¹ sprawdzano za pomoc¹ korelacji i regresji liniowej. Wyniki W badanej grupie 1746 mê czyzn, których podzielono na cztery podgrupy wiekowe, 98 by³o w wieku 0-4 lat, 391 w wieku -9 lat, 397 w wieku 60-64, a 460 w wieku 6-70 lat. Œrednia wieku wynosi³a 9,24 lat. Bior¹c pod uwagê podzia³ na grupy chorobowe odsetek mê czyzn w podgrupach wiekowych przedstawia siê jak w tabeli I. Najwiêksz¹, by³a grupa z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza, 64,89% Tabela I Odsetek badanej populacji z podzia³em na grupy wiekowe i chorobowe. Percentage of study population by age group and illness. ca³oœci badanych; nastêpnie grupa mê - czyzn bez zmian chorobowych, 26,29%; grupa z prawdopodobnym rakiem stercza stanowi³a 6,41% badanych; grupa, u której nie mo na wykluczyæ raka stercza 1,89%; najmniejsz¹ stanowi³a grupa z potwierdzonym rakiem stercza, 0,2% wszystkich badanych mê czyzn. Kwalifikacja do poszczególnych grup chorobowych by³a istotnie statystycznie zwi¹zana z wiekiem badanych mê czyzn. W analizie wyniku ca³kowitego IPSS przy pomocy testu Kruskal-Wallis'a wykazano istotnie statystyczne ró nice pomiêdzy grupami wiekowymi (p=0,0001). Œrednia i mediana wyniku ca³kowitego IPSS wzrasta wraz z wiekiem badanych. Wynika z tego, e im starsza grupa wiekowa tym czêœciej podawane s¹ objawy dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych. W analizie wyników samooceny badanych przy pomocy skali jakoœci ycia (QoL) stwierdzono, e œrednia punktacji wzrasta wraz z wiekiem (p=0,0001), oraz e grupa 0-4 lata ró ni siê istotnie od ka dej z pozosta³ych grup wiekowych: 0-4 / -9 (p =0,016); 0-4 / (p=0,007); 0-4/6-70 (p=0,0001). Wraz z procesem starzenia Wiek Grupa 1 Grupa 2 Grupa 3 Grupa 4 Grupa Razem 0-4 2,41 0,60 0, 0 61,04 3,94-9,37 1,02 0, 0 68,03 2, ,32 3,02 1,26 62,97 23, ,13 3,04 0,87 68,04 18,91 % ca³ej grupy 6,41 1,89 0,2 64,89 26,29 Liczebnoœæ n=112 n=33 n= 9 n=1133 n=49 n=1746 Tabela II Stopieñ korelacji oraz regresja pytañ skali IPSS ze skal¹ QoL w grupach chorobowych. The degree of correlation and regression questions IPSS scale and QoL scale in groups of disease. SKALA QoL grupa 1 grupa 2 grupa 3 grupa 4 grupa Nr r2 Pyt.1. Pyt.2. Pyt.3. Pyt.4. Pyt.. Pyt.6. Pyt.7. dla ca³oœci pytania 0,199 0,41 0,304 0,46 0,24 0,34 0,260 0,1 0,206 0,0 0,249 0,1 0,301 0,2 0,19 0,33 0,110 0,2 0,239 0,49 0,329 0,62 0,268 0,3 p< 0,146 0,36 0,217 0,44 0,299 0,4 0,223 0,0 0,23 0,67 0,233 0,4 p<0,006 0,233 0,47 0,244 0,4 0,29 0,30 0,284 0,3 0,310 0,63 0,291 0,6 0,136 0,30 0,246 0,36 0,183 0,2 0,23 0,41 0,224 0,46 0,23 0,42 0,166 0,0 0,276 0,47 0,376 0,60 0,202 0,3 0,266 0,69 0,217 0,7 p<0,002 0,249 0,2 0,21 0,61 0,408 0,44 0,190 0,46 0,20 0,47 0,204 0,48 Dla ca³oœci skali IPSS b 0,462 0,14 Przegl¹d Lekarski 2012 / 69 / 8 249

4 Tabela III Stopieñ korelacji oraz regresja pytañ skali IPSS i kwestionariusza IIEF-. The degree of correlation and regression questions IPSS scale and IIEF- questionnaire kwestionariusz IIEF- grupa 1 grupa 2 grupa 3 grupa 4 grupa Nr r2 Pyt.1. Pyt.2. Pyt.3. Pyt.4. Pyt.. Pyt.6. Pyt.7. pogarsza siê jakoœæ ycia mê czyzn. Grupa 0-4 lata podaje istotnie lepsz¹ jakoœæ ycia od ka dej z pozosta³ych grup wiekowych. Porównuj¹c wyniki kwestionariusza do oceny jakoœci ycia p³ciowego mê czyzny (IIEF-) w grupach wiekowych stwierdzono, e œrednia i mediana punktacji statystycznie istotnie maleje wraz z wiekiem (p= 0,0001). Wraz z procesem starzenia pogarsza siê samoocena jakoœci ycia p³ciowego badanych mê czyzn. Porównanie wartoœci œrednich i wartoœci median ca³kowitego IPSS w grupach chorobowych wykaza³o najni sze wyniki w grupach osób bez zmian chorobowych oraz z podejrzeniem raka stercza. Najwy sz¹ œredni¹ maj¹ osoby z potwierdzonym rakiem stercza. W analizie przy pomocy testu Kruskal- Wallis'a wykazano ró nice w wyniku wartoœci œredniej i wartoœci mediany ca³kowitego wyniku odpowiedzi na pytania skali IPSS pomiêdzy grupami od 1 do (p = 0,0001) a przy pomocy testu Scheffe'go stwierdzono istotne ró nice pomiêdzy grupami 4 i (p < 0,0001) oraz 1 i 4 (p=0,047). Nie stwierdzono aby grupa mê czyzn, u których nie mo na wykluczyæ raka stercza (grupa 2) ró ni³a siê istotnie od pozosta³ych grup. Mê czyÿni z prawdopodobnym dla ca³oœci pytania -0,31 0,020-0,32 0,332 2,01 0,090-0,63 0,04-1,66 0,016-0,86-0,12 0,032 1,14 0,031 0,73 0,013-0,76 0,040-1,42 0,017-0,87 0,17 0,049-1,7 0,002 0,21 0,016-0,90 0,041-1,7-1,06-0,16 1,00 0,00-0,24 0,010-0,68 0,030-1,29 0,013-0,77 0,000 0,23 0,000 0,01 0,029-0,2 0,022-0,82 0,049-1,39 0,02-0,90-0,43 0,03-1,7 0,2 3,6 0,009-0,74 0,068-2,27 0,018-1,08 p=0,03 0,003-0,44 0,020 1,34 0,01-0,41 0,013-0,80-0,98 0,014-0,82 Dla ca³oœci skali IPSS Tabela IV Stopieñ korelacji i regresja pomiêdzy skal¹ QoL a IIEF- The degree of correlation and regression between QoL scale and IIEF- kwestionariusz IIEF- grupa 1 grupa 2 grupa 3 grupa 4 grupa Nr r2 QoL RS podaj¹ istotnie czêœciej objawy dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych w porównaniu z mê czyznami bez zmian chorobowych jak i z podejrzeniem raka stercza. Grupa z potwierdzonym rakiem stercza ma zdecydowanie wy szy wynik ca³kowitej punktacji IPSS ni pozosta³e grupy. W analizie jakoœci ycia QoL najwiêkszy odsetek badanych ocenia³ j¹ na poziomie dobrym zarówno w ca³oœci badanych osób jak i w grupach 2, 4,, a w grupie 3 na poziomie œrednim. W grupie 1 taki sam odsetek badanych okreœla³ jakoœæ ycia zarówno na poziomie dobrym jak i œrednim. Testem Kruskal-Wallis'a wykazano ró - nice w odpowiedziach na pytanie o jakoœæ ycia pomiêdzy grupami od 1 do (p= 0,0001) a przy pomocy testu Scheffe'go stwierdzono istotne ró nice pomiêdzy grupami 3 i (p=0,022), 4 i (p<0,0001) W analizie kwestionariusza do oceny ycia p³ciowego mê czyzn IIEF- wziêto pod uwagê wartoœci œrednie i mediany w poszczególnych grupach chorobowych. W analizie przy pomocy testu Kruskal-Wallis'a wykazano ró nice w ca³kowitym wyniku punktacji kwestionariusza do oceny ycia p³ciowego mê czyzn IIEF- pomiêdzy grupami od 1 do (p = 0,0001) a przy pomocy testu Scheffe'go stwierdzono istotne ró nice pomiêdzy grupami 1 i (p=0,018), 3 i 4 b 0,034-0,2 dla ca³oœci pytania 0,032-0,27-0,19 0,211 0,97 0,028-0,02 0,061-0,38 0,039-0,03 b (p=0,038), 3 i (p=0,013). Najwy ej ocenili swoje ycie seksualne mê czyÿni w grupie bez zmian chorobowych a najni ej w grupie ze stwierdzonym rakiem stercza. Œrednia samooceny w grupach chorobowych by³a zbli ona i waha³a siê od 12,7 do 1,97. Jedynie w grupie mê czyzn z potwierdzonym rakiem stercza by³a znamiennie mniejsza i wynosi³a 4,26. Z uwagi na to, e prawdopodobieñstwo wystêpowania zmian chorobowych jest zwi¹zane z wiekiem, oraz to, e ca³kowita punktacja skali IPSS jest tak e zale na od wieku zbadano zale noœæ wyników punktacji skali IPSS, skali QoL i kwestionariusza IIEF- w grupach chorobowych (1-) dla poszczególnych grup wiekowych. Podczas analizy wyników ca³kowitej punktacji skali IPSS stwierdzono, e nasilenie objawów by³o czêstsze u mê czyzn w grupie z RS w porównaniu z badanymi bez zmian chorobowych, co by³o specjalnie zaznaczone w przedziale wieku: 0-9 lat. Z powy szej analizy wynika, e mê czyÿni zakwalifikowani do grupy z ³agodnym rozrostem stercza podawali czêœciej i w wiêkszym nasileniu objawy dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych w stosunku do mê czyzn bez objawów chorobowych w przedziale wieku 0-9 lat. W analizie jakoœci ycia stwierdzono istotnoœæ statystyczn¹ ró nic w wyniku punktacji dla grup wiekowych: 0-4, -9 i 6-70 lat przy czym w grupie 0-4 i -9 lat zauwa ono, e wp³yw na powy szy wynik maj¹ ró nice w odpowiedziach na powy - sze pytanie pomiêdzy grupami 4 (prawdopodobny ³agodny rozrost stercza) i (bez zmian chorobowych). W przedziale wieku lata nie stwierdzono istotnych ró nic pomiêdzy grupami chorobowymi. Porównuj¹c wartoœci œrednich wyników punktacji oceny skali QoL w grupach chorobowych (1-) stwierdzono pogorszenie jakoœci ycia wraz z procesem starzenia siê badanych. Samoocena jakoœci ycia mê czyzn w grupie z podejrzeniem ³agodnego rozrostu stercza ró ni siê istotnie od samooceny mê - czyzn bez objawów chorobowych co jest najbardziej widoczne u m³odszych mê - czyzn (w przedziale wieku 0-9 lat). W analizie punktacji kwestionariusza IIEF- nie stwierdzono ró nic statystycznych pomiêdzy grupami chorobowymi w podgrupach wiekowych, natomiast stwierdzono istotnoœæ statystyczn¹ dla ca³oœci badanych. W grupach chorobowych punktacja samooceny ycia p³ciowego mala³a wraz z wiekiem. Okreœlono tak e stopieñ korelacji oraz regresjê pomiêdzy odpowiedziami na poszczególne pytania skali IPSS a skal¹ oceny jakoœci ycia QoL (tabela II). Skala QoL by³a istotnie statystycznie dodatnio skorelowana z wynikami skali IPSS, a tak e z poszczególnymi jej pytaniami. Pojawianie siê i nasilanie poszczególnych objawów ocenianych skal¹ IPSS pogarsza³o ocenê jakoœci ycia. Poszczególne pytania skali IPSS wyjaœnia³y od 20 do 30% zmiennoœci skali jakoœci ycia, a ca- ³oœæ skali IPSS - 46% tej zmiennoœci w ca- ³ej populacji. Œwiadczy to o bardzo silnym powi¹zaniu obu zmiennych. Nasilenie poszczególnych objawów skali IPSS pogarsza 20 Przegl¹d Lekarski 2012 / 69 / 8 W. Lipczyñski i wsp.

5 jakoœæ ycia badanych mê czyzn. Okreœlono tak e stopieñ korelacji oraz regresjê pomiêdzy odpowiedziami na poszczególne pytania skali IPSS a kwestionariuszem IIEF- (tabela III). W ca³oœci badanej grupy stwierdzono istotnoœæ statystyczn¹ ujemnej korelacji miêdzy skal¹ IPSS i zawartych w niej pytañ a kwestionariuszem IIEF-. Wspó³czynnik r2 dla ca³ej skali IPSS wynosi³ 3%, a dla poszczególnych pytañ waha³ siê od 1,3 do 2,%. Wraz ze wzrostem czêstoœci i nasilenia poszczególnych objawów w skali IPSS stwierdzono pogorszenie siê samooceny badanych przy pomocy skali IIEF-, co by³o najbardziej zaznaczone w grupie mê czyzn z podejrzeniem ³agodnego rozrostu stercza w porównaniu do mê czyzn bez zmian chorobowych. Porównano tak e stopieñ korelacji i regresjê pomiêdzy skal¹ QoL a kwestionariuszem IIEF- [Tab.4.] W ca³oœci badanej grupy stwierdzono istotnoœæ statystyczn¹ korelacji miêdzy skal¹ QoL a kwestionariuszem IIEF-. Analiza zale noœci pomiêdzy powy szymi w grupach chorobowych wykaza³a, e wraz z pogorszeniem siê jakoœci ycia, pogarsza siê samoocena ycia p³ciowego mê czyzn co by³o najbardziej zaznaczone w grupie mê czyzn z podejrzeniem ³agodnego rozrostu stercza i u mê czyzn bez zmian chorobowych. Dyskusja Przeprowadzone badanie wykaza³o, e kwalifikacja do poszczególnych grup chorobowych by³a istotnie zwi¹zana z wiekiem badanych mê czyzn. W starszych grupach wiekowych zmniejsza³a siê liczba osób bez zmian chorobowych, co by³o istotne statystycznie (). W grupie wiekowej - 9 lat oraz lat odsetek osób z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza by³ podobny. W analizie ca³kowitego wyniku punktacji skali IPSS oraz skali QoL i kwestionariusza IIEF- w zale noœci od wieku wykazano, e wraz ze wzrostem wieku badanych mê czyzn czêœciej wystêpuj¹ dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych, pogarsza siê samoocena jakoœci ycia, oraz samoocena jakoœci ycia p³ciowego. W pracach Bosch'a [7], œrednia wraz z wiekiem nie wzrasta³a a u Vela-Navarette [29] œrednia skali IPSS wzrasta³a wraz z wiekiem badanych. W badaniach Boscha utrzymywanie siê ca³kowitego œredniego wyniku punktacji na jednakowym poziomie mo e wynikaæ z faktu, e badani znajdowali siê w nieco innych przedzia³ach wiekowych. W pracy Vela-Navarette wszyscy badani mieli stwierdzone dolegliwoœci ze strony dróg moczowych, tak wiêc œrednia punktacja w grupach wiekowych jest znacznie wy sza w porównaniu do punktacji w badaniach Boscha i badaniach w³asnej populacji. Samoocena jakoœci ycia w badanej populacji pogarsza³a siê wraz z wiekiem badanych, podobnie jak w pracy Vela-Navarrete [29]. Ocena ycia p³ciowego badanych mê - czyzn pogarsza³a siê wraz z procesem starzenia siê zarówno w badanej populacji w³asnej jak te w badaniach Leliefelda, który stwierdzi³ wzrost odsetka zaburzeñ funkcji p³ciowych mê czyzn z 7-17% w wieku 0 lat do 60-7% w wieku 80 lat [19]. W wyniku oceny ca³kowitej punktacji skali IPSS w grupach chorobowych stwierdzono, e mê czyÿni z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza podaj¹ istotnie czêœciej objawy dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych w porównaniu z mê czyznami bez zmian chorobowych jak i mê czyznami z podejrzeniem raka stercza. Uwzglêdniaj¹c podzia³ na grupy wiekowe powy sze objawy czêœciej wystêpowa³y u badanych z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza ni u mê czyzn bez zmian chorobowych. Podobne wyniki uzyskano te w badaniach Badia, Boscha, Lee [1,7,18]. Stwierdzono znamienne statystycznie obni enie jakoœci ycia zwi¹zane ze starzeniem siê, przy czym proces ten by³ najbardziej zaznaczony w grupie z potwierdzonym rakiem stercza i w grupie z prawdopodobnym ³agodnym rozrostem stercza w porównaniu z mê czyznami bez zmian chorobowych. Obni enie jakoœci ycia wraz z procesem starzenia siê stwierdzono te w pracach: Girman [13], Vela-Navarrete [29]. Samoocena ycia p³ciowego badanych mê czyzn pogarsza³a siê wraz z procesem starzenia siê zarówno w badanej populacji w³asnej jak te we wczeœniej przedstawianych badaniach Brauna [8], Leliefelda [19], a tak e Ichikawa [1], który przeprowadzi³ badania przy u yciu formularza SFI (Sexual Function Inventory). Najwy sz¹ samoocenê w badanej populacji stwierdzono w grupie mê czyzn bez zmian chorobowych a najni - sz¹ w grupie ze stwierdzonym rakiem stercza. W badaniach przesiewowych innych autorów nie oceniano tego aspektu ycia. Stopieñ korelacji oraz regresja pomiêdzy wynikami odpowiedzi na poszczególne pytania skali IPSS a skalami: QoL i IIEF- wykaza³, e wraz ze wzrostem czêstoœci i nasilenia poszczególnych objawów w skali IPSS pogarsza siê jakoœæ ycia [QoL) oraz samoocena dotycz¹ca ycia p³ciowego (IIEF-) u badanych mê czyzn, co by³o najbardziej widoczne w grupie badanych z podejrzeniem ³agodnego rozrostu stercza i bez zmian chorobowych. W materiale Lee [18] oraz Bosch [7], van Venrooij [28], Badia [2], stwierdzono wysok¹ korelacjê pomiêdzy skal¹ IPSS i QoL. W pracy Chicharro [9] zaobserwowano pogorszenie jakoœci ycia wraz z narastaniem objawów mierzonych skal¹ IPSS. Podobn¹ korelacjê stwierdzi³ równie Shinotoh [26] oraz Vela-Navarrete [29] i Tan [27]. Wspó³czynnik korelacji pomiêdzy skal¹ IPSS i QoL w badaniach w³asnej populacji by³ ni szy ni w badaniach Bosch'a [7], a dwukrotnie wy szy ni w pracy Vela-Navarrete [29]. U pracach Baniel oraz Blankier [3,6] zawarte s¹ sugestie, e istnieje zwi¹zek pomiêdzy objawami dysfunkcji dolnych dróg moczowych a zaburzeniami funkcji seksualnych podobnie jak w pracy Frankel [11], Braun [8], Gacci [12], Junga [16] i Aslana [1], a w pracy Namasivayam nie znaleziono takich powi¹zañ [21]. W doniesieniach Ichikawa wykazano znacz¹c¹ korelacjê pomiêdzy ca³kowitym IPSS a skal¹ sprawnoœci seksualnej (p<0,0) i stwierdzono zaburzenia erekcji u 46,2% badanych mê czyzn [1]. Porównuj¹c wp³yw skali oceny jakoœci ycia na samoocenê ycia p³ciowego badanych mê czyzn stwierdzono, e wraz z pogorszeniem siê jakoœci ycia, pogarsza siê równie samoocena ycia p³ciowego mê czyzn, co znajduje potwierdzenie w pracy Girman [13], Yung [16]. W pracy Lukacs, O'Leary, Rosen stwierdzono pogorszenie jakoœci ycia i jakoœci ycia p³ciowego u badanych z ³agodnym rozrostem stercza [20,23,24]. Badania przeprowadzone w niniejszej pracy s¹ zgodne w zakresie oceny badanych dotycz¹cej procesu starzenia siê i zwi¹zanych z nim dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych, samooceny jakoœci ycia, w tym funkcji seksualnych, z wiêkszoœci¹ autorów [1,8,13,18,19,20,23,24]. Zaobserwowane rozbie noœci dotycz¹ce oceny punktacji skali IPSS w procesie starzenia siê, korelacji pomiêdzy skal¹ IPSS oraz QoL, a powiêkszeniem stercza oraz stopniem nasilenia dolegliwoœci i ocen¹ jakoœci ycia p³ciowego [7,21,28,29], by³y wynikiem oceny badanych w nieco innych przedzia³ach wiekowych, doboru mê czyzn wy³¹cznie ze stwierdzonymi objawami ze strony dolnych dróg moczowych, niedoszacowania lub przeszacowania punktacji skal przez samych badanych. Wnioski W procesie starzenia siê narastaj¹ dolegliwoœci ze strony dolnych dróg moczowych, pogarsza siê samoocena jakoœci ycia, w tym równie ycia p³ciowego. Skala oceny jakoœci ycia (QoL) jest istotnie statystycznie dodatnio skorelowana z wynikami skali IPSS. Wraz ze wzrostem czêstoœci i nasileniem dolegliwoœci w skali IPSS stwierdzono pogorszenie samooceny badanych przy pomocy skali IIEF-. Pogorszenie jakoœci ycia mierzone skal¹ QoL wi¹za³o siê z pogorszeniem samooceny ycia p³ciowego w skali IIEF- Piœmiennictwo 1. Aslan G., Cavus E., Karas H. et al.: Association between lower urinary tract symptoms and erectile dysfunction. Arch. Androl. 2006, 2,1. 2. Badia X., Garcia-Losa M., Dal-Re R. et al.: Validation of a harmonized Spanish version of the IPSS: evidence of equivalence with the original American scale. International Prostate Symptom Score. Urology. 1998, 2, Baniel J., Israilov S., Shimueli J.: Sexual function in 131 patients with benign prostatic hyperplasia before prostatectomy. Eur. Urol. 2000, 38, Barry M.J., Fowler F.J.Jr., O'Leary M.P.: The American Urological Association symptom index for benign prostatic hyperplasia. J. Urol. 1992, 148, Barry M.J., Fowler F.J.Jr., O'Leary M.P. et al.: Correlation of the American Urological Association symptom index with self-administered versions of the Madsen-Iversen, Boyarsky, and Maine Medical Assessment Program symptom indexes. J. Urol. 1992, 148, Blankier M.H., Rohnen A.M., Groeneveld F.P.: Correlates for erictile and ejaculatory dysfunction in older Dutch men: a community- based study. J. Am. Geriatr. Soc. 2001, 49, Bosch J.L., Hop W.C., Kirkels W.J. et al.: The International Prostate Symptom Score in a community-based sample of men between and 74 years of age: prevalence and correlation of symptoms with age, prostate volume, flow rate and residual urine volume. Br. J. Urol. 199, 7, Braun.: Epidemiology of erectile dysfunction: results of the "Cologne Male Survey". Int. J. Impot. Res. Przegl¹d Lekarski 2012 / 69 / 8 21

6 2000, 12, Chicharro-Molero J.A., Burgos-Rodriguez R., Sanchez-Cruz J.J.: Prevalence of benign prostatic hyperplasia in Spanish men 40 years old and older. J. Urol. 1998, 19, Cockett A.T., Aso Y., Denis L. et al.: World Health Organization Consensus Committee recommendations concerning the diagnosis of BPH. Prog. Urol. 1991, 1, Frankel S.J., Donovan J.L., Peters T.I. et al.: Sexual dysfunction in men with lower urinary tract symptoms. J. Clin. Epidemiol. 1998, 1, Gacci M., Eardley I., Giuliano F. et al.: Critical analysis of the relationship between sexual dysfunctions and lower urinary tract symptoms due to benign prostatic hyperplasia. Eur. Urol. 2011, 60, Girman C.J., Jacobsen S.J., Tsukamoto T.: Healtrelated quality of life associated with lower urinary tract symptoms in four countries. Urology 1998, 1, Hansen B.J., Mortensen S., Mensink H.J. et al.: Comparison of the Danish Prostatic Symptom Score with the International Prostatic Symptom Score, the Madsen-Iversen and Boyarsky symptom indexes. AL- FECH Study Group. Br. J. Urol. 1998, 81, Ichikawa T., Takao A., Nakayama Y. et al.: Sexual function in men with lower urinary tract symptoms. Nippon Hinyokika Gakkai Zasshi- Japanese. J. Urol. 2001, 92, Jung J.H., Jae S.U., Kam S.C. et al.: Correlation between Lower Urinary Tract Symptoms (LUTS) and sexual function in benign prostatic hyperplasia: impact of treatment of LUTS on sexual function. J. Sex. Med. 2009, 6, Kirby R.: Erectile dysfunction. Oxford Lee E., Yoo K.Y., Shin Y.: Prevalence of lower urinary tract symptoms in Korean men in a community based study. Eur. Urol. 1998, 33, Leliefeld H.H., Stoevelaar H.J., McDonnell J.: Sexual function before and after various treatments for symptomatic benign prostatic hyperplasia. Br. J. Urol. Int. 2002, 89, Lukacs B., Comet D., Grange J.C.: Construction and validation of a short- form benign prostatic hypertrophy health- related quality of life questionnaire. BPH Group in General Practice. Br. J. Urol. 1997, 80, Namasivayam S., Minhas S., Brooke J.: The evaluation of sexual function in men presenting with benign prostatic hyperplasia. Br. J. Urol. 1998, 82, O'Leary M.P., Fowler F.J., Lenderking W.R.: Brief male sexual function inventory for urology. Urology. 199, 46, O'Leary M.P.: LUTS, ED, QoL: Alphabet soup or real concerns to aging men? Urology 2000, 6, Rosen R.C., Wei J.T., Althof S.E. et al.: BPH Registry and Patient Survey Steering Committee Association of sexual dysfunction with lower urinary tract symptoms of BPH and BPH medical therapies: results from the BPH Registry. Urology 2009, 73, Sagnier P.P., MacFarlane G., Teilac P.: Impact of symptom of prostatism on level of bother and quality of life of men in the French community. J. Urol. 199, 13, Shinotoh K., Takigawa H.: Voiding condition in elderly males examined prostate cancer screening in total health check and the effect of subjective urinary symptoms on quality of life. Nippon Hinyokika Gakkai Zasshi- Japanese J. Urol. 1999, 90, Tan H.Y., Choo W.C., Archibald C.: A community based study of prostatic symptoms in Singapore. J. Urol. 1997, 17, Van Venrooij G.E., Boon T.A.: The value of symptom score, quality of life score, maximal urinary flow rate, residual volume and prostate size for the diagnosis of obstructive benign prostatic hyperplasia: a urodynamic analysis. J. Urol. 1996, 1, Vela-Navarrete R., Alfaro V., Bediella L.: Age- stratified analysis of I-PSS and QoL values in spanish patients with symptoms potentially related to BPH. Eur. Urol. 2000, 38, Przegl¹d Lekarski 2012 / 69 / 8 W. Lipczyñski i wsp.

3.2 Warunki meteorologiczne

3.2 Warunki meteorologiczne Fundacja ARMAAG Raport 1999 3.2 Warunki meteorologiczne Pomiary podstawowych elementów meteorologicznych prowadzono we wszystkich stacjach lokalnych sieci ARMAAG, równolegle z pomiarami stê eñ substancji

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski.

Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski. Przegląd epidemiologiczny metod diagnostyki i leczenia łagodnego rozrostu stercza na terenie Polski. Program MOTO-BIP /PM_L_0257/ Ocena wyników programu epidemiologicznego. Dr n. med. Bartosz Małkiewicz

Bardziej szczegółowo

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010)

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) prof. dr hab. med. Zbigniew Lew-Starowicz Streszczenie Z badania 608 kobiet i m czyzn

Bardziej szczegółowo

Jolanta Sitarska-Gołębiowska, Andrzej Zieliński KRZTUSIEC W 2001 ROKU

Jolanta Sitarska-Gołębiowska, Andrzej Zieliński KRZTUSIEC W 2001 ROKU PRZEGL EPIDEMIOL 2003;57:27-32 Jolanta Sitarska-Gołębiowska, Andrzej Zieliński KRZTUSIEC W 2001 ROKU Słowa kluczowe: krztusiec, epidemiologia, Polska, rok 2001 Key words: pertussis, epidemiolog, Poland,

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

STOŚCI ZABURZEŃ FUNKCJI SEKSUALNYCH U MĘŻCZYZN Z ŁAGODNYM ROZROSTEM STERCZA (BPH)

STOŚCI ZABURZEŃ FUNKCJI SEKSUALNYCH U MĘŻCZYZN Z ŁAGODNYM ROZROSTEM STERCZA (BPH) OCENA CZĘSTO STOŚCI ZABURZEŃ FUNKCJI SEKSUALNYCH U MĘŻCZYZN Z ŁAGODNYM ROZROSTEM STERCZA (BPH) / PM_L_0203 - SeFAl / Ocena wyników w programu epidemiologicznego chorych poddawanych leczeniu farmakologicznemu

Bardziej szczegółowo

PLACE AND ROLE OF PHYSICAL ACTIVITY IN THE LIVES OF THE ELDERLY AND DISABLED PEOPLE. Barbara Bergier

PLACE AND ROLE OF PHYSICAL ACTIVITY IN THE LIVES OF THE ELDERLY AND DISABLED PEOPLE. Barbara Bergier PLACE AND ROLE OF PHYSICAL ACTIVITY IN THE LIVES OF THE ELDERLY AND DISABLED PEOPLE Barbara Bergier Place and role of physical activity in the lives of the elderly and disabled people. Summary: Key words:

Bardziej szczegółowo

Sławomir Dutkiewicz i wsp., Ocena funkcji seksualnych oraz zaburzeń erekcji u chorych na łagodny rozrost stercza

Sławomir Dutkiewicz i wsp., Ocena funkcji seksualnych oraz zaburzeń erekcji u chorych na łagodny rozrost stercza Seksuologia Polska 2010, 8, 2, 55 59 Copyright 2010 Via Medica, ISSN 1731 6677 P R A C A O R Y G I N A L N A Sławomir Dutkiewicz i wsp., Ocena funkcji seksualnych oraz zaburzeń erekcji u chorych na łagodny

Bardziej szczegółowo

Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów.

Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów. Znaczenie obecności schorzeń towarzyszących łagodnemu rozrostowi stercza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych przez polskich urologów. Program DAL-SAFE /ALFUS_L_01798/ Ocena wyników programu epidemiologicznego.

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU. Lek. med. Ali Akbar Hedayati

UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU. Lek. med. Ali Akbar Hedayati UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU Lek. med. Ali Akbar Hedayati starszy asystent Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej Szpitala Wojewódzkiego w Zielonej Górze Analiza wyników operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości życia oraz występowania objawów lękowych i depresyjnych u pacjentek z zespołem policystycznych jajników STRESZCZENIE

Ocena jakości życia oraz występowania objawów lękowych i depresyjnych u pacjentek z zespołem policystycznych jajników STRESZCZENIE Ocena jakości życia oraz występowania objawów lękowych i depresyjnych u pacjentek z zespołem policystycznych jajników STRESZCZENIE Zespół policystycznych jajników występuje u 5-10% kobiet w wieku rozrodczym.

Bardziej szczegółowo

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE ZABIEGI FIZYKALNE U PACJENTÓW Z DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ODCINKA L-S KRĘGOSŁUPA WRAZ Z OCENĄ ICH SKUTECZNOŚCI W DZIAŁANIU PRZECIWBÓLOWYM THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA ( 4 (wykład Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Regresja prosta liniowa Regresja prosta jest

Bardziej szczegółowo

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze.

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze. Mgr Urszula Borawska-Kowalczyk Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze Streszczenie Wprowadzenie Mukowiscydoza

Bardziej szczegółowo

Geriatryczna Skala Oceny Depresji a sytuacja materialna i rodzinna osób starszych. Wstępne wyniki projektu PolSenior

Geriatryczna Skala Oceny Depresji a sytuacja materialna i rodzinna osób starszych. Wstępne wyniki projektu PolSenior Aleksandra Szybalska Katarzyna Broczek Warszawski Uniwersytet Medyczny Malwina Wawrzyniak Warszawski Uniwersytet Medyczny Małgorzata Mossakowska Geriatryczna Skala Oceny Depresji a sytuacja materialna

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Ocena wiarygodności badania z randomizacją Każda grupa Wspólnie omawia odpowiedź na zadane pytanie Wybiera przedstawiciela, który w imieniu grupy przedstawia

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego

Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego Tomasz Borkowski Department of Urology Medical University of Warsaw Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego VII Pomorskie spotkanie Uroonkologiczne Rak pęcherza moczowego Henry Gray (1825

Bardziej szczegółowo

Sugerowany profil testów

Sugerowany profil testów ZWIERZĘTA FUTERKOWE Alergologia Molekularna Rozwiąż niejasne przypadki alergii na zwierzęta futerkowe Użyj komponentów alergenowych w celu wyjaśnienia problemu wielopozytywności wyników testów na ekstrakty

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości życia u chorych po wycięciu miąższu płuca

Ocena jakości życia u chorych po wycięciu miąższu płuca Uniwersytet Medyczny w Gdańsku Agnieszka Kruk Ocena jakości życia u chorych po wycięciu miąższu płuca Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Promotor: Prof. dr hab. n. med. Witold Rzyman Kierownik

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane demograficzne województwa mazowieckiego w latach 2001-2014

Wybrane dane demograficzne województwa mazowieckiego w latach 2001-2014 Wybrane dane demograficzne województwa mazowieckiego w latach 21-214 Warszawa 215 Opracowanie: Oddział Statystyki Medycznej i Programów Zdrowotnych Mazowiecki Urząd Wojewódzki Wydział Zdrowia Dane źródłowe:

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

Twierdzenie Bayesa. Indukowane Reguły Decyzyjne Jakub Kuliński Nr albumu: 53623

Twierdzenie Bayesa. Indukowane Reguły Decyzyjne Jakub Kuliński Nr albumu: 53623 Twierdzenie Bayesa Indukowane Reguły Decyzyjne Jakub Kuliński Nr albumu: 53623 Niniejszy skrypt ma na celu usystematyzowanie i uporządkowanie podstawowej wiedzy na temat twierdzenia Bayesa i jego zastosowaniu

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr Projekt z dnia UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową,

Bardziej szczegółowo

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Wiek populacji (lata) Występowanie OAB będzie stale rosnąć

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE Beata Brajer-Luftmann Katedra i Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej UM w Poznaniu TPT 30.11.2013r. Najczęstszy nowotwór na świecie (ok. 1,2 mln zachorowań i ok. 1,1ml zgonów)

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem Analiza I Potrzebujesz pomocy? Wypełnij formularz Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem różnicującym oglądalność w TV meczów piłkarskich. W tym celu zastosujemy test

Bardziej szczegółowo

POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA

POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA mgr Magdalena Hendożko Praca doktorska Promotor: dr hab. med. Wacław Kochman prof. nadzw. Gdańsk 2015 STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Radosław Boniecki I Klinika Urologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. WAM w Łodzi, Centralny Szpital Weteranów, Łódź

Radosław Boniecki I Klinika Urologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. WAM w Łodzi, Centralny Szpital Weteranów, Łódź 12 G E R I A T R I A 2013; 7: 12-18 Akademia Medycyny ARTYKUŁ ORYGINALNY/ORIGINAL PAPER Otrzymano/Submitted: 13.02.2013 Zaakceptowano/Accepted: 20.03.2013 Program edukacyjny dla pacjentów z BPH Prostata

Bardziej szczegółowo

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE 1. GOSPODARSTWA DOMOWE I RODZINY W województwie łódzkim w maju 2002 r. w skład gospodarstw domowych wchodziło 2587,9 tys. osób. Stanowiły one 99,0%

Bardziej szczegółowo

Generator units. Инфо. Покупатель. Изменение версии Contract award. Описание. Версия 4. Дата публикации 02.08.2013 5:19

Generator units. Инфо. Покупатель. Изменение версии Contract award. Описание. Версия 4. Дата публикации 02.08.2013 5:19 Generator units Инфо Версия 4 URL http://dk.mercell.com/permalink/38309058.aspx Внешний ID тендера 259925-2013 Тип закупки Оповещение о результатах Тип документа Contract award Процедура приобретения Open

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli Jednostka przeprowadzająca kontrolę P/13/151 Zapewnienie prawa do jednakowego wynagradzania

Bardziej szczegółowo

WPŁYW AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ NA STAN FUNKCJONALNY KOBIET PO 65 ROKU ŻYCIA Z OSTEOPOROZĄ

WPŁYW AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ NA STAN FUNKCJONALNY KOBIET PO 65 ROKU ŻYCIA Z OSTEOPOROZĄ WPŁYW AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ NA STAN FUNKCJONALNY KOBIET PO 65 ROKU ŻYCIA Z OSTEOPOROZĄ Streszczenie: Wstęp: Proces starzenia się w naturalny sposób wpływa na ograniczenie sprawności, nawet w sytuacji zachowania

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

Informator dla Pacjentów

Informator dla Pacjentów U R O L O G I A Informator dla Pacjentów Informator został opracowany przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik www.zdrowydialog.pl PRZED WIZYTĄ U UROLOGA COŚ JEST NA

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE POBRANIA AZOTYNU POTASU (E 249) ORAZ AZOTYNU SODU (E 250) Z DIETĄ W POLSKIEJ POPULACJI

OSZACOWANIE POBRANIA AZOTYNU POTASU (E 249) ORAZ AZOTYNU SODU (E 250) Z DIETĄ W POLSKIEJ POPULACJI BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLII, 2009, 3, str. 593 597 Iwona Traczyk, Alicja Walkiewicz, Maciej Ołtarzewski OSZACOWANIE POBRANIA AZOTYNU POTASU (E 249) ORAZ AZOTYNU SODU (E 250) Z DIETĄ W POLSKIEJ POPULACJI

Bardziej szczegółowo

Liczba stron: 3. Prosimy o niezwłoczne potwierdzenie faktu otrzymania niniejszego pisma.

Liczba stron: 3. Prosimy o niezwłoczne potwierdzenie faktu otrzymania niniejszego pisma. Dotyczy: Zamówienia publicznego nr PN/4/2014, którego przedmiotem jest Zakup energii elektrycznej dla obiektów Ośrodka Sportu i Rekreacji m. st. Warszawy w Dzielnicy Ursus. Liczba stron: 3 Prosimy o niezwłoczne

Bardziej szczegółowo

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości.

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości. STRESZCZENIE Zmiany w funkcjonowaniu osobowości w wyniku psychoterapii grupowej z elementami psychoterapii indywidualnej u osób z zaburzeniami nerwicowymi i zaburzeniami osobowości. Przegląd badań nad

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. o stanie i strukturze bezrobocia. rejestrowanego

INFORMACJA. o stanie i strukturze bezrobocia. rejestrowanego POWIATOWY URZĄD 1 PRACY 16-300 Augustów, ul. Mickiewicza 2, tel. (0-87) 6446890, 6447708, 6435802; fax. 6435803 e-mail: biau@praca.gov.pl; www.pup.augustow.pl INFORMACJA o stanie i strukturze bezrobocia

Bardziej szczegółowo

Badania skuteczności działania filtrów piaskowych o przepływie pionowym z dodatkiem węgla aktywowanego w przydomowych oczyszczalniach ścieków

Badania skuteczności działania filtrów piaskowych o przepływie pionowym z dodatkiem węgla aktywowanego w przydomowych oczyszczalniach ścieków Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołł łłątaja w Krakowie, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Inżynierii Sanitarnej i Gospodarki Wodnej K r z y s z t o f C h m i e l o w s k i Badania skuteczności

Bardziej szczegółowo

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym Z PRAC INSTYTUTÓW Jadwiga Zarębska Warszawa, CODN Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym 2000 2001 Ö I. Powszechność nauczania języków obcych w różnych typach szkół Dane przedstawione w

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

8. Streszczenie/Abstract

8. Streszczenie/Abstract 8. Streszczenie/Abstract Streszczenie Wstęp Wykorzystywanie badań nad jakością życia, służy rozwojowi nowej wiedzy, przedstawiającej nowatorskie podejście do pacjenta chorego. To stanowić może jedną ze

Bardziej szczegółowo

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY EVALUATION OF LIFE SATISFACTION AND PSYCHOLOGICAL WELL-BEING OF PATIENTS BEFORE SURGERY AORTIC ANEURYSM Emilia

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Marta Uzdrowska. PRACA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH Promotor: Dr hab. n. med. prof. UM Anna Broniarczyk-Loba

Marta Uzdrowska. PRACA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH Promotor: Dr hab. n. med. prof. UM Anna Broniarczyk-Loba Marta Uzdrowska Ocena wad refrakcji i przyczyn niedowidzenia u osób z niepełnosprawnością intelektualną z wykorzystaniem zdalnego autorefraktometru Plusoptix PRACA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH Promotor:

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

Urszula Coupland. Zaburzenia neurologiczne u dzieci wertykalnie zakażonych HIV. Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych

Urszula Coupland. Zaburzenia neurologiczne u dzieci wertykalnie zakażonych HIV. Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Urszula Coupland Zaburzenia neurologiczne u dzieci wertykalnie zakażonych HIV Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Bardziej szczegółowo

Klasówka po gimnazjum historia Opracowano w Gdañskiej Fundacji Rozwoju im. A. Mysiora Do programu zg³osi³y siê 53 szko³y. Wys³ano testy dla 521 uczniów. Raport obejmuje czêœæ z nich, gdy nie wszystkie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Questionnaire 1. Results *

Questionnaire 1. Results * Questionnaire 1. Results * Niedorzeczne/Absurdalne decyzje urzędników zawsze szkodzą gospodarce. EXPECTED RESULT: a higher evaluation for absurdalny than for niedorzeczny. niedorzeczne 80 absurdalne 80

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Promotor: Prof. dr hab. n. med. Wiesław Janusz Kruszewski. Zakład Propedeutyki Onkologii. Gdański Uniwersytet Medyczny

Promotor: Prof. dr hab. n. med. Wiesław Janusz Kruszewski. Zakład Propedeutyki Onkologii. Gdański Uniwersytet Medyczny LEK. MED. BEATA SZUTOWICZ-WYDRA Promotor: Prof. dr hab. n. med. Wiesław Janusz Kruszewski Zakład Propedeutyki Onkologii Gdański Uniwersytet Medyczny Gdańsk 2015 1. STRESZCZENIE Rak piersi jest w Polsce

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 486 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 24 2007 KATARZYNA KOTARSKA ALICJA DROHOMIRECKA CHARAKTERYSTYKA RODOWISKA RODZINNEGO DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDA DZENNE e LAORATORUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNKOWYH LPP 2 Ćwiczenie nr 10 1. el ćwiczenia Przełączanie tranzystora bipolarnego elem

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki 46 ROCZNIKI NAUK ROLNICZYCH, T. ROKICKI SERIA G, T. 94, z. 1, 2007 WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC Tomasz Rokicki Katedra Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C Raport TNS Polska Warszawa, luty 2015 Spis treści 1 Informacje o badaniu Struktura badanej próby 2 Kluczowe wyniki Podsumowanie 3 Szczegółowe wyniki badania

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Chemiczny LABORATORIUM PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Ludwik Synoradzki Jerzy Wisialski EKONOMIKA Zasada opłacalności Na początku każdego

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Regresja logistyczna

Szkolenie Regresja logistyczna Szkolenie Regresja logistyczna program i cennik Łukasz Deryło Analizy statystyczne, szkolenia www.statystyka.c0.pl Szkolenie Regresja logistyczna Co to jest regresja logistyczna? Regresja logistyczna pozwala

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. 5. Osoby do kontaktu w sprawie ogłoszenia: Bożena Książek, bksiazek@mcp.malopolska.pl; tel.: 12 376 91 43, faks: 12 376 91 20.

ZAPYTANIE OFERTOWE. 5. Osoby do kontaktu w sprawie ogłoszenia: Bożena Książek, bksiazek@mcp.malopolska.pl; tel.: 12 376 91 43, faks: 12 376 91 20. ZAPYTANIE OFERTOWE Kraków, 20.05.2016 r. DO.142-1/16 /Znak sprawy/ 1. Nazwa, adres, dane kontaktowe zamawiającego: Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości ul. Jasnogórska 11, 31-358 Kraków, woj. małopolskie

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 284 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 284 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 284 SECTIO D 2005 *Zakład Pielęgniarstwa Ogólnego, Akademia Medyczna w Białymstoku *Department of General Nursing, Medical

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 Katedra Pielęgniarstwa Klinicznego Wydziału Zdrowia Publicznego AM we Wrocławiu MARTA ARENDARCZYK, EWA

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.kuratorium.opole.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.kuratorium.opole.pl/index.php? Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.kuratorium.opole.pl/index.php?id=232 Opole: Zorganizowanie oraz przeprowadzenie kursów doskonalących

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Anna BŁACH Centre of Geometry and Engineering Graphics Silesian University of Technology in Gliwice EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Introduction Computer techniques

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIASTA KONINA. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego.

UCHWAŁA Nr RADY MIASTA KONINA. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. DRUK NR 911 projekt UCHWAŁA Nr RADY MIASTA KONINA z dnia 2014 roku w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Na podstawie art.18 ust. 2 pkt 8 oraz art. 40 ust.1, art.41 ust. 1 i art.

Bardziej szczegółowo

Poddziałanie 6.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie poziomu

Poddziałanie 6.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie poziomu ZAWODOWY START Poddziałanie 6.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie poziomu aktywności zawodowej osób bezrobotnych Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

ARTYKUŁ ORYGINALNY/ORIGINAL PAPER

ARTYKUŁ ORYGINALNY/ORIGINAL PAPER ARTYKUŁ ORYGINALNY/ORIGINAL PAPER Otrzymano/Submitted: 22.06.2010 Poprawiono/Corrected: 24.06.2010 Zaakceptowano/Accepted: 24.06.2010 Akademia Medycyny Ocena skuteczności leczenia łagodnego rozrostu stercza

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA dr inż.. ALEKSANDRA ŁUCZAK Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Finansów w i Rachunkowości ci Zakład Metod Ilościowych Collegium Maximum,, pokój j 617 Tel. (61) 8466091 luczak@up.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Co do zasady, obliczenie wykazywanej

Co do zasady, obliczenie wykazywanej Korekta deklaracji podatkowej: można uniknąć sankcji i odzyskać ulgi Piotr Podolski Do 30 kwietnia podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych byli zobowiązani złożyć zeznanie określające wysokość

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY PRACY W GOSPODARSTWACH ROLNYCH O RÓŻNEJ WIELKOŚCI EKONOMICZNEJ

NAKŁADY PRACY W GOSPODARSTWACH ROLNYCH O RÓŻNEJ WIELKOŚCI EKONOMICZNEJ Inżynieria Rolnicza 1(126)/2011 NAKŁADY PRACY W GOSPODARSTWACH ROLNYCH O RÓŻNEJ WIELKOŚCI EKONOMICZNEJ Jarosław Figurski, Edmund Lorencowicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. file://d:\rckik-przetargi\103\ogłoszenie o zamówieniu - etykiety.htm

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. file://d:\rckik-przetargi\103\ogłoszenie o zamówieniu - etykiety.htm Page 1 of 5 Lublin: Zadanie I. Dostawa etykiet samoprzylepnych (w rolkach) na pojemniki z wytwarzanymi składnikami krwi oraz na próbki pilotujące wraz z taśmą barwiącą - do drukarek termotransferowych

Bardziej szczegółowo

Jakość życia pacjentów dializowanych i po przeszczepie nerek

Jakość życia pacjentów dializowanych i po przeszczepie nerek PRACA ORYGINALNA Jakość życia pacjentów dializowanych i po przeszczepie nerek Quality of life of patients on dialysis and after renal transplantation Monika Gętek 1, Ewa Nowakowska-Zajdel 2, Natalia Czech

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. PP nr 13/021/11/2016 w sprawie: ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. WPROWADZENIA: - PROCEDURY PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA,

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Płaziak Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 1.6 Temat zajęć: Moje kompetencje przedsiębiorcze 1. Cele lekcji: Uczeń: zna pozytywne i negatywne cechy własnej osobowości, zna cechy osoby przedsiębiorczej

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 3 Sposoby podwyższania sprawności elektrowni 2 Zwiększenie sprawności Metody zwiększenia sprawności elektrowni: 1. podnoszenie temperatury i ciśnienia

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 MIŁOSZ STĘPIŃSKI JUSTYNA DĘBICKA PORÓWNANIE CZASU REAKCJI KOŃCZYNĄ DOLNĄ I GÓRNĄ PIŁKARZY NOŻNYCH I OSÓB

Bardziej szczegółowo

YXWR NSYN[LNW]bUJ "'" YX`b NS"

YXWR NSYN[LNW]bUJ ' YX`b NS Kolarzyk Probl Hig E Epidemiol i wsp. Ocena 2007, wskaÿników 88(3): 343-347 wagowo-wzrostowych m³odzie y krakowskiej w wieku 15-18 lat 343 Ocena wskaÿników wagowo-wzrostowych m³odzie y krakowskiej w wieku

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO:

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Wrocław: Sukcesywna dostawa odczynników chemicznych Numer ogłoszenia: 52649-2012; data zamieszczenia: 06.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo