Indywidualizacja terapii zaka eñ wirusami hepatotropowymi rola biologii molekularnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Indywidualizacja terapii zaka eñ wirusami hepatotropowymi rola biologii molekularnej"

Transkrypt

1 MONOGRAFIE Indywidualizacja terapii zaka eñ wirusami hepatotropowymi rola biologii molekularnej Waldemar Halota Katedra Chorób ZakaŸnych i Hepatologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Miko³aja Kopernika, Bydgoszcz Personalized therapy of hepatotropic viruses infection the role of molecular biology Summary Adres do korespondencji Waldemar Halota, Katedra Chorób ZakaŸnych i Hepatologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Miko³aja Kopernika, ul. Floriana 12, Bydgoszcz; 5 (2009) Molecular techniques have become regular in clinical practice, becoming the basic tool in diagnosing infections, analyzing their natural histories, as well as it has become a significant marker in choosing therapeutical procedures. Correlation was shown between HBV-DNA viral load and dynamics of clinical progression of HBV infection. The appearance of HBV-DNA in patients successfully treated, precedes other markers of the loss of therapeutical control. As a result, only routine, systematic viraemia monitoring in course of therapy and analysis of mutatating HBV appearance optimize therapeutic procedures. Results of the RNA quantitative examinations and genotypes in HCV infected are the basis for the length of therapy. They are routinely performed during the period of treatment to predict its efficiency (RVR, cevr, pevr, EOT and SVR). Key words: HBV, HCV, individualized management, molecular techniques. 1. Wstêp Obraz kliniczny choroby zakaÿnej jest efektem konfrontacji wra liwoœci osobniczej z chorobotwórczoœci¹ patogenu. Od znajomoœci patomechanizmu choroby oraz w³aœciwoœci biologicznych zarazka, zale y skutecznoœæ prognozowania naturalnego

2 Waldemar Halota zajœcia choroby, a te indywidualizowanie procesu terapeutycznego. Najbardziej spektakularnym przyk³adem postêpu w tym zakresie s¹ przewlek³e zaka enia wirusami HBV i HCV. Prze³omem okaza³o siê wprowadzenie metod biologii molekularnej do praktyki klinicznej. Trudno sobie obecnie wyobraziæ diagnozowanie i leczenie zaka eñ wirusami hepatotropowymi bez mo liwoœci oznaczania wiremii, genotypów i mutacji wirusów zaka aj¹cych. W konsekwencji techniki molekularne, zw³aszcza metoda polimerazowej reakcji ³añcuchowej (PCR) sta³y siê podstawowym narzêdziem lekarskim w wyznaczaniu metod postêpowania, równie w zakresie indywidualizacji kryteriów terapeutycznych i leczenia (leczenie a la carte, tailoring). Wczeœniej decyzje lekarskie podejmowane by³y na podstawie wyników badañ biochemicznych, serologicznych i morfologicznych w¹troby, co nie pozwala³o na ich personalizowanie. Badanie bioptatu w¹troby, którego wynik w istocie stanowi³ podstawowe kryterium diagnostyczno-terapeutyczne, straci³o rangê z³otego standardu. Jeœli wczytamy siê w polskie zalecenia dotycz¹ce leczenia chorób wywo- ³ywanych przez HBV czy HCV, to nie ma w¹tpliwoœci, e wyniki badañ molekularnych posiadaj¹ decyduj¹ce znaczenie. Sta³y siê one podstaw¹ rozpoznania, terapii, a te prognozowania czy to historii naturalnej, co ma miejsce w zaka eniach HBV, czy przewidywania efektów terapeutycznych w obu omawianych zaka eniach. 2. Zaka enia HBV Oznaczenia HBV DNA w surowicy krwi, znakomicie pomagaj¹ w ocenie stanu chorobowego, aczkolwiek nie maj¹ zasadniczej wartoœci w rozpoznawaniu tego zaka enia, gdy znany od ponad 40. lat antygen HBs wyczerpuje te potrzeby. Minireplikacja HBV u osób seronegatywnych w kierunku HBsAg to wa ny problem kliniczny, który bez technik PCR by³by nadal nieznany. Metody te zrewolucjonizowa³y prognozowanie historii naturalnej oraz kryteria terapeutyczne (1,2). Na wykresach 1 i 2 przedstawiono korelacjê miêdzy wielkoœci¹ wiremii a histori¹ naturaln¹ wirusowego zapalenia w¹troby typu B. Okaza³o siê, e czêstoœæ niekorzystnych nastêpstw zaka enia HBV jest skorelowana z wielkoœci¹ wiremii, która stanowi bezwzglêdne kryterium terapeutyczne (3). Znajduje to odzwierciedlenie w polskich standardach terapii (4). Leczymy chorych z HBV DNA powy ej IU/mL, HBeAg seropozytywnych oraz HBV DNA powy ej 2000 IU/mL, HBeAg ujemnych, którzy wykazuj¹ zmiany histopatologiczne w w¹trobie, niezale nie od aktywnoœci AlAT. Badania morfologiczne w¹troby s¹ zbêdne, gdy aktywnoœæ ta przekracza wartoœci prawid³owe. Systematyczne monitorowanie HBV DNA jest rutynowym postêpowaniem w przebiegu leczenia, o którego skutecznoœci przes¹dza niewykrywanie wiremii. Najwczeœniejszym wyk³adnikiem pojawienia siê lekoopornoœci jest wykrycie HBV DNA u osoby wczeœniej skutecznie leczonej. Wykrycie HBV DNA w przebiegu skutecznej tera- 28 PRACE PRZEGL DOWE

3 Indywidualizacja terapii zaka eñ wirusami hepatotropowymi rola biologii molekularnej Rys. 1. Marskoœæ w¹troby. Rys. 2. Rak w¹trobowokomórkowy. pii wyprzedza tak zwany prze³om biochemiczny i kliniczny, podobnie jak pojawienie siê kwasów nukleinowych wirusa HBV po zakoñczeniu leczenia jest pierwszym wyk³adnikiem nawrotu choroby (5,6). W przypadku lekoopornoœci dalsze decyzje terapeutyczne bez diagnozowania rodzaju mutacji mog¹ byæ nietrafne. BIOTECHNOLOGIA MONOGRAFIE 5 (2009) 29

4 Waldemar Halota 3. Zaka enia HCV Techniki molekularne odegra³y podstawow¹ rolê w odkryciu czynnika etiologicznego choroby nazywanej wczeœniej wirusowym zapaleniem w¹troby typu nie-a, nie-b. Zidentyfikowanie HCV oraz wprowadzenie testów diagnostycznych do praktyki laboratoryjnej ujawni³o rangê kliniczn¹ tego patogenu. Wprowadzenie tych badañ do rutynowej praktyki klinicznej pozwoli³o ponadto na stworzenie pojêcia epidemiologii molekularnej zaka eñ HCV oraz opracowanie kryteriów leczenia i prognozowania jego efektywnoœci. Sta³y siê one te podstawow¹ metod¹ oceny nieskutecznoœci terapeutycznej, precyzyjnie ilustruj¹c zjawisko pierwotnej lekoopornoœci, prze³omu czy nawrotu (rys. 3) (7). Wykazano jednoznaczne korelacje miêdzy skutecznoœci¹ terapii, a kinetyk¹ wiremii w pocz¹tkowym okresie leczenia. Na podstawie wyników monitorowanych badañ wirusologicznych mo na by³o odejœæ od standardowych, arbitralnie przyjêtych metod terapii, ró ni¹cych siê wczeœniej wy³¹cznie w zale noœci od zaka aj¹cych genotypów HCV (8,9). Indywidualizowanie czasu leczenia oparte na wynikach tych badañ pozwoli³o na wy³onienie chorych wymagaj¹cych krótszego lub d³u szego okresu terapii (10-12). Na rysunku 4 przedstawiono przes³anki wirusologiczne proponowanych zmian. Chorzy szybko odpowiadaj¹cy (RVR, ang. Rapid Viral Response) niezale nie od genotypu s¹ kandydatami do krótszych terapii (13,14). Przy niskiej wyjœciowej wartoœci wiremii (poni ej IU/mL) leczenie zaka- onych genotypem 1/4 HCV mo e byæ skrócone do 24. tygodni, natomiast w przypadku genotypu 2/3 do 16. tygodni. RVR sta³ siê najlepszym kryterium prognozowania sukcesu terapeutycznego, czyli trwa³ej odpowiedzi wirusologicznej (SVR, ang. sustained viral response) (15-17). Wczesna odpowiedÿ wirusologiczna (EVR, ang. Early Viral Response) to niewykrywanie wiremii w 12. tygodniu terapii lub jej obni enie siê o 2 logarytmy w stosunku Rys. 3. Modele nieskutecznej terapii. 30 PRACE PRZEGL DOWE

5 Indywidualizacja terapii zaka eñ wirusami hepatotropowymi rola biologii molekularnej Rys. 4. Modele kinetyki wiremii w przebiegu leczenia u zaka onych genotypem 1 HCV. do wyjœciowej wartoœci. Wykazano, e kontynuowanie leczenia przy braku EVR koñczy siê sukcesem terapeutycznym tylko u 2% pacjentów. Mimo e definicja ta jest znana od lat, okaza³o siê, i jej dwucz³onowoœæ stanowi istotn¹ ró nicê w prognozowaniu skutecznoœci terapeutycznej przy standardowym czasie leczenia zaka eñ genotypem 1 HCV. Pe³na wczesna odpowiedÿ wirusologiczna (cevr, ang. Complete EVR) jest lepszym predyktorem odpowiedzi terapeutycznej ni czêœciowa (pevr, ang. Partial EVR) w ci¹gu 48-tygodniowego leczenia. Wykazano, e chorzy z pevr, którzy obni aj¹ wiremiê do poziomów niewykrywalnych w 24. tygodniu leczenia uzyskuj¹ podobne odsetki SVR jak ci z cevr, pod warunkiem wyd³u enia terapii do 72. tygodni (18-20). Mimo e kombinacje leków, pegylowanego interferonu z rybawiryn¹ wyraÿnie poprawi³y skutecznoœæ leczenia przewlek³ych zapaleñ w¹troby typu C (oko³o 50% w zaka eniach genotypem 1/4 HCV i niespe³na 90% u zaka onych genotypem 2/3 HCV), systematycznie wzrasta grupa chorych leczonych nieskutecznie. Coraz czêœciej wskazuje siê, e niektórzy z nich powinni byæ leczeni powtórnie. Problem ten nie budzi kontrowersji w przypadkach, gdy nie byli oni wczeœniej leczeni interferonem pegylowanym, lub gdy w œwietle obecnej wiedzy byli leczeni zbyt krótko, tj. 48 zamiast 72 tygodni. Wykazano jednak e, e powtórzenie terapii równie u pozosta³ych mo e przynieœæ korzyœci. W badaniu REPEAT sukces terapeutyczny osi¹gnê³o 57% pacjentów, którzy mieli niewykrywalny HCV RNA w 12. tygodniu reterapii (21). W tych przypadkach dobre efekty terapeutyczne uzyskuje siê zw³aszcza u chorych zaka onych genotypem 2/3 HCV oraz z niskimi stê eniami wiremii, a te gdy nawrót przes¹dzi³ o nieskutecznoœci terapii (22). Reasumuj¹c, wprowadzenie technik molekularnych do rutynowej praktyki klinicznej znacznie usprawni³o diagnozowanie i leczenie przewlek³ych wirusowych za- BIOTECHNOLOGIA MONOGRAFIE 5 (2009) 31

6 Waldemar Halota paleñ w¹troby. W przebiegu zaka eñ HBV wyniki tych badañ sta³y siê istotnym kryterium prognozowania, wykrywania opornoœci na leki, a te przes³ank¹ do leczenia, równie w przypadkach pojawienia siê mutacji. Podobne znaczenie odgrywaj¹ badania molekularne w rozpoznawaniu i leczeniu zaka eñ HCV. Bez oznaczeñ wyjœciowych stê eñ wiremii oraz genotypu zaka aj¹cego wirusa nie jest mo liwe wyznaczenie standardowego czasu terapii. Analiza kinetyki wiremii w pierwszym okresie leczenia dostarcza dodatkowych danych na ten temat, prowadz¹c do skracania lub wyd³u ania czasu terapii w celu uzyskania jak najwy szego odsetka trwa³ych odpowiedzi wirusologicznych. Badania wirusologiczne u chorych leczonych nieskutecznie s¹ istotnym narzêdziem ich kwalifikacji do reterapii i prognozowania jej skutecznoœci. Niezale nie od typu wirusowego zapalenia w¹troby podstawowym warunkiem uzyskania sukcesu terapeutycznego jest obni enie wiremii poni ej progu wykrywalnoœci. Literatura 1. Inada M., Yokosuka O., (2008), Hepatology Research, 38, Zoulim F., Perrillo R., (2008), J. Hepatol., 48, S2-S Liaw Y. F., (2009), Liver International, 29(s1), Juszczyk J., Boroñ-Kaczmarska A., Cianciara J., et al., (2008), Zaka enia, 8(2), Zoulim D., Durantel D., Deny P., (2009), Liver International, 29(s1), Zoulim F., Buti M., Lok A. S., (2007), J. Viral. Hepatol., 14(suppl.1), Chevaliez S., Pawlotsky J. M., (2009), Liver International, 29(s1), Fried M. W., Shiffman M. I., Reddy K. R., et al., (2002), N. Engl. J. Med., 347, Farnik H., Mim U., Zeuzen S., (2009), Liver International, 29(s1), Hadziyannis S. J., Sette H. Jr, Morgan T. R., et al., (2004), Ann. Intern. Med., 140, Tarantino G., Craxi A., (2009), Liver International, 29(s1), Halota W., Juszczyk J., (2009), Przegl. Epidemiol., 63, Jensen D. M., Morgan T. R., Marcelin P., et al., (2006), Hepatology, 43, von Wagner M., Huber M., Berg T., et al., (2005), Gastroenterology, 129, Zeuzem S., Pawlotsky J. M., Lukasiewicz E., et al., (2005), J. Hepatol., 43, Ferenci P., Laferl H., Scherzem T. M., et al., (2008), Gastroenterology, 135, Ferenci P., Brunner H., for the Austrian Hepatitis Study Group, et al., (2008), Hepatology, 47, Berg T., von Wagner M., Nasser S., et al., (2006), Gastroenterology, 130, Pearlman B. L., Ehleben C., Saifee S., (2007), Hepatology, 46, Sanchez-Tapias J. M., Diago M., Escartin P., et al., (2006), Gastroenterology, 131, Jensen D. M., et al., (2007), Hepatology, suppl.1, 291-2A. 22. Heathcote J., (2009), Liver International, 29(s1), PRACE PRZEGL DOWE

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 1. Leczeniem powinni być objęci chorzy z ostrym, przewlekłym zapaleniem wątroby oraz wyrównaną

Bardziej szczegółowo

EFFICACY OF TRIPLE THERAPY IN PATIENTS WITH CHRONIC HEPATITIS C NOT TREATED AND PATIENTS PREVIOUSLY TREATED INEFFECTIVELY

EFFICACY OF TRIPLE THERAPY IN PATIENTS WITH CHRONIC HEPATITIS C NOT TREATED AND PATIENTS PREVIOUSLY TREATED INEFFECTIVELY ZEGL EPIDEMIOL 2012; 66: 49-54 Problemy zakażeń Dorota Kozielewicz, Waldemar Halota, Dorota Dybowska SKUTECZNOŚĆ TERAPII TRÓJLEKOWEJ U CHORYCH ZEWLEKLE ZAKAŻONYCH HCV, NIELECZONYCH I Z NIESKUTECZNĄ WCZEŚNIEJSZĄ

Bardziej szczegółowo

Miejsce terapii trójlekowej w leczeniu zakażeń HCV

Miejsce terapii trójlekowej w leczeniu zakażeń HCV Miejsce terapii trójlekowej w leczeniu zakażeń HCV Robert Flisiak Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Warszawa, 10 luty 2012 Przeciwciała anty-hcv i genotypy HCV

Bardziej szczegółowo

TERAPIA ZAKAŻENIA HCV: ZINDYWIDUALIZOWANE PODEJŚCIE DO LECZENIA THERAPY OF HEPATITIS C: INDIVIDUALIZED APPROACH TO TREATMENT

TERAPIA ZAKAŻENIA HCV: ZINDYWIDUALIZOWANE PODEJŚCIE DO LECZENIA THERAPY OF HEPATITIS C: INDIVIDUALIZED APPROACH TO TREATMENT PRZEGL EPIDEMIOL 2011; 65: 21-25 Problemy zakażeń Krzysztof Simon, Monika Pazgan-Simon TERAPIA ZAKAŻENIA HCV: ZINDYWIDUALIZOWANE PODEJŚCIE DO LECZENIA THERAPY OF HEPATITIS C: INDIVIDUALIZED APPROACH TO

Bardziej szczegółowo

Efekty leczenia lamiwudyną przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby typu B na podstawie materiału własnego.

Efekty leczenia lamiwudyną przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby typu B na podstawie materiału własnego. Efekty leczenia lamiwudyną przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby typu B na podstawie materiału własnego. Hanna Berak Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie Wskazania do leczenia lamiwudyną nieskuteczna

Bardziej szczegółowo

Działalność Polskiej Grupy Ekspertów HBV

Działalność Polskiej Grupy Ekspertów HBV Działalność Polskiej Grupy Ekspertów HBV Prof. Jacek Juszczyk [Przewodniczący], Prof. Anna Boroń-Kaczmarska, Prof. Janusz Cianciara, Prof. Robert Flisiak, Prof. Andrzej Gładysz, Prof. Waldemar Halota,

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV 2011

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV 2011 Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV 2011 Waldemar Halota [przewodniczący], Robert Flisiak, Anna Boroń-Kaczmarska, Jacek Juszczyk, Janusz Cianciara,

Bardziej szczegółowo

Programy terapeutyczne/lekowe w chorobach zakaźnych - dostęp do innowacyjnych leków. Andrzej Horban

Programy terapeutyczne/lekowe w chorobach zakaźnych - dostęp do innowacyjnych leków. Andrzej Horban Programy terapeutyczne/lekowe w chorobach zakaźnych - dostęp do innowacyjnych leków Andrzej Horban Programy terapeutyczne/lekowe w chorobach zakaźnych - dostęp do innowacyjnych leków Przyczyny tworzenia

Bardziej szczegółowo

Polska Grupa Ekspertów HCV

Polska Grupa Ekspertów HCV PRZEGL EPIDEMIOL 2012; 66: 83-88 Problemy zakażeń Waldemar Halota [przewodniczący], Robert Flisiak, Anna Boroń-Kaczmarska, Jacek Juszczyk, Janusz Cianciara, Małgorzata Pawłowska, Krzysztof Simon, Piotr

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

HCV co nowego? Alicja Wiercińska- Drapało Klinika Chorób Zakaźnych, Tropikalnych i Hepatologii Warszawski Uniwersytet Medyczny

HCV co nowego? Alicja Wiercińska- Drapało Klinika Chorób Zakaźnych, Tropikalnych i Hepatologii Warszawski Uniwersytet Medyczny HCV co nowego? Alicja Wiercińska- Drapało Klinika Chorób Zakaźnych, Tropikalnych i Hepatologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Całkowita, szacunkowa liczba zakażonych HCV 115 mln (92-149) anty- HCV występuje

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 52 3291 Poz. 270 270 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011 r. 21. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU B (ICD-10 B 18.

Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011 r. 21. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU B (ICD-10 B 18. ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria Kwalifikacji 1.1. Do programu są kwalifikowani świadczeniobiorcy w wieku powyżej 3 lat, chorzy na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, charakteryzujący się obecnością

Bardziej szczegółowo

21. Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (ICD-10 B 18.1)

21. Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (ICD-10 B 18.1) Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 października 2011 r. 21. Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (ICD-10 B 18.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji 1.1.

Bardziej szczegółowo

Zakażenia HCV w Polsce skala problemu, rozpowszechnienie, możliwości terapii

Zakażenia HCV w Polsce skala problemu, rozpowszechnienie, możliwości terapii Zakażenia HCV w Polsce skala problemu, rozpowszechnienie, możliwości terapii Robert Flisiak Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Warszawa, 11 październik 2012 6000

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B18.2) Załącznik B.2. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji 1.1. Do programu kwalifikowani są świadczeniobiorcy w wieku powyżej 3

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.2. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji 1.1. Do programu kwalifikowani są świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.2. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji 1.1. Do programu kwalifikowani są świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.2. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji 1.1. Do programu kwalifikowani są świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.2. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji 1.1. Do programu kwalifikowani są świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.2. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (ICD-10 B 18.2) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji 1.1. Do programu kwalifikowani są świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

PEGINTERFERONY ALFA-2A I ALFA-2B

PEGINTERFERONY ALFA-2A I ALFA-2B 2(4)/08 CZERWIEC WIRUS B W POTRZASKU W POSZUKIWANIU LEPSZYCH METOD LECZENIA ZAKAŻEŃ HCV PEGINTERFERONY ALFA-2A I ALFA-2B W LECZENIU PRZEWLEKŁEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C SPIS TREŚCI 3 WYTYCZAMY NOWE KIERUNKI

Bardziej szczegółowo

Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C rozważania terapeutyczne

Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C rozważania terapeutyczne ; 14: 7 12 DOI: 10.5114/hepatologia..42878 PRACA POGLĄDOWA Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C rozważania terapeutyczne Hepatitis C virus infection therapeutic considerations Dorota Kozielewicz

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B W OPORNOŚCI NA LAMIWUDYNĘ ICD - 10 B 18.1 - przewlekłe zapalenie wątroby typu B

Nazwa programu: LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B W OPORNOŚCI NA LAMIWUDYNĘ ICD - 10 B 18.1 - przewlekłe zapalenie wątroby typu B załącznik nr 25 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B W OPORNOŚCI NA LAMIWUDYNĘ ICD - 10 B 18.1 - przewlekłe zapalenie wątroby

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2014

Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2014 Polska Grupa Ekspertów HCV: Waldemar Halota, Robert Flisiak, Anna Boroń-Kaczmarska, Jacek Juszczyk, Małgorzata Pawłowska, Krzysztof Simon, Krzysztof Tomasiewicz, Piotr Małkowski Rekomendacje leczenia wirusowych

Bardziej szczegółowo

GENOTYPY HCV U POLSKICH DAWCÓW KRWI W OKRESIE 1995-2007 1

GENOTYPY HCV U POLSKICH DAWCÓW KRWI W OKRESIE 1995-2007 1 PRZEGL EPIDEMIOL 2008; 62: 163-169 Ewa Brojer, Piotr Grabarczyk, Aneta Kopacz, Anna Potępa, Joanna Medyńska, Justyna Smolarczyk-Wodzyńska, Magdalena Łętowska GENOTYPY HCV U POLSKICH DAWCÓW KRWI W OKRESIE

Bardziej szczegółowo

Wyniki najnowszych badań klinicznych i perspektywy ich wykorzystania

Wyniki najnowszych badań klinicznych i perspektywy ich wykorzystania Wyniki najnowszych badań klinicznych i perspektywy ich wykorzystania Dr hab. med. Jerzy Jaroszewicz Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Kierownik: prof. Robert Flisiak

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU. Lek. med. Ali Akbar Hedayati

UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU. Lek. med. Ali Akbar Hedayati UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. PIASTÓW ŚLĄSKICH WE WROCŁAWIU Lek. med. Ali Akbar Hedayati starszy asystent Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej Szpitala Wojewódzkiego w Zielonej Górze Analiza wyników operacyjnego

Bardziej szczegółowo

VI.2 Streszczenie planu zarządzania ryzykiem do publicznej wiadomości

VI.2 Streszczenie planu zarządzania ryzykiem do publicznej wiadomości VI.2 Streszczenie planu zarządzania ryzykiem do publicznej wiadomości VI.2.1 Epidemiologia Celovir jest lekiem zawierającym substancję czynną dizoproksyl tenofowiru w dawce 245 mg. Tenofowir w skojarzeniu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 22 września 2015 r.

Warszawa, 22 września 2015 r. WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C ANALIZA KOSZTÓW EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Małgorzata Gałązka-Sobotka, Jerzy Gryglewicz, Jakub Gierczyński Warszawa, 22 września 2015 r. http://instytuty.lazarski.pl/izwoz/

Bardziej szczegółowo

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

Ilościowa ocena HBsAg jako istotny parametr w monitorowaniu przebiegu naturalnego i terapii PZW B

Ilościowa ocena HBsAg jako istotny parametr w monitorowaniu przebiegu naturalnego i terapii PZW B Postępy Nauk Medycznych, t. XXVII, nr 11, 2014 Borgis Marta Strycharz-Żak, *Anna Piekarska Ilościowa ocena HBsAg jako istotny parametr w monitorowaniu przebiegu naturalnego i terapii PZW B Quantitative

Bardziej szczegółowo

Historia naturalna zaka enia HIV

Historia naturalna zaka enia HIV Ma³gorzata Paw³owska, Waldemar Halota Historia naturalna zaka enia HIV Rozdzia³ IV Wykładniki kliniczne zakażenia HIV (fazy zakażenia) to: pierwotne zakażenie HIV, ostra choroba retrowirusowa występuje

Bardziej szczegółowo

Zespół Gilberta u chorego z rozpoznaniem przewlekłego wzw B, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i HFE-hemochromatozy

Zespół Gilberta u chorego z rozpoznaniem przewlekłego wzw B, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i HFE-hemochromatozy Zespół Gilberta u chorego z rozpoznaniem przewlekłego wzw B, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i HFE-hemochromatozy Katarzyna Sikorska Gdański Uniwersytet Medyczny ABC Hepatologii dziecięcej 16.10-17.10.2015,

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014-2015

Sylabus na rok 2014-2015 Sylabus na rok 014-015 (1) Nazwa przedmiotu Podstawy onkologii () Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Incivo (telaprewir) w leczeniu przewlekłego WZW typu C

Incivo (telaprewir) w leczeniu przewlekłego WZW typu C 1 Wykonawca: ''''''''''''''''' '''''' '''''''''''' ''''''''''''''' ''''''''''' ''''''''''''' ''''' ''''''''''''''''''''' '''''''''' ''''''''''''' ''''''''''''' '''''''''''''''' '''''''''''''' ''''' '''''

Bardziej szczegółowo

POSTÊPY W CHIRURGII G OWY I SZYI 1/2008 19

POSTÊPY W CHIRURGII G OWY I SZYI 1/2008 19 Zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne w zakresie rynologii Klasyfikacja zapaleñ zatok przynosowych i zalecenia Europejskiego Towarzystwa Rynologicznego Na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Otorynolaryngologów

Bardziej szczegółowo

Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana.

Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana. Nowy program terapeutyczny w RZS i MIZS na czym polega zmiana. Brygida Kwiatkowska Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher Programy lekowe dla

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia weterynaryjna

Epidemiologia weterynaryjna Jarosław Kaba Epidemiologia weterynaryjna Testy diagnostyczne I i II i III Zadania 04, 05, 06 Warszawa 2009 Testy diagnostyczne Wzory Parametry testów diagnostycznych Rzeczywisty stan zdrowia chore zdrowe

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie przewlekłego WZW typu B lub C

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie przewlekłego WZW typu B lub C Nazwa programu: LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B lub C ICD - 10 B 18.1 - przewlekłe zapalenie wątroby typu B B 18.2 - przewlekłe zapalenie wątroby typu C Dziedzina medycyny: Choroby zakaźne załącznik nr

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

BADANIA WIRUSÓW PRZENOSZONYCH PRZEZ KREW U DAWCÓW KRWI W POLSCE

BADANIA WIRUSÓW PRZENOSZONYCH PRZEZ KREW U DAWCÓW KRWI W POLSCE PRZEGL EPIDEMIOL 2015; 69: 591-595 Problemy zakażeń Piotr Grabarczyk, Aneta Kopacz, Ewa Sulkowska, Dorota Kubicka-Russel, Maria Mikulska, Ewa Brojer, Magdalena Łętowska BADANIA WIRUSÓW PRZENOSZONYCH PRZEZ

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Akademia Wiedzy Synevo Polska i Roche Diagnostics Polska. zapraszają na szkolenie online

Akademia Wiedzy Synevo Polska i Roche Diagnostics Polska. zapraszają na szkolenie online Akademia Wiedzy Synevo Polska i Roche Diagnostics Polska zapraszają na szkolenie online 1 Diagnostyka laboratoryjna zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu C dr hab. P.Grabarczyk prof IHiT Zakład Wirusologii

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Konferencja Biotechnologia nowe kierunki w medycynie XXI w.

Konferencja Biotechnologia nowe kierunki w medycynie XXI w. SPRAWOZDANIA Konferencja Biotechnologia nowe kierunki w medycynie XXI w. Adres do korespondencji Agnieszka Brzeziñska, Roche Polska Sp. z o.o., ul. Domaniewska 39 B, 02-672 Warszawa 3 (86) 207 208 2009

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 2 października 201 r. Poz. 118 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 października 201 r. w sprawie wymagań zdrowotnych dla kandydata na dawcę

Bardziej szczegółowo

Beata Bolewska, Arkadiusz Czajka, Jerzy Moczko, Jacek Juszczyk

Beata Bolewska, Arkadiusz Czajka, Jerzy Moczko, Jacek Juszczyk PRZEGL EPIDEMIOL 2007; 61: 755-763 Beata Bolewska, Arkadiusz Czajka, Jerzy Moczko, Jacek Juszczyk INTERFERONY ALFA, GAMMA I OMEGA PRZED ORAZ W TRAKCIE LECZENIA PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY

Bardziej szczegółowo

WĄTROBOWOKOMÓRKOWY. Prof. Jacek Juszczyk

WĄTROBOWOKOMÓRKOWY. Prof. Jacek Juszczyk ZAKAŻENIE HBV A RAK WĄTROBOWOKOMÓRKOWY Prof. Jacek Juszczyk Przewodniczący Polskiej lk Grupy Ekspertów HBV Historia naturalna zakażenia HBV Historia naturalna przewlekłego zapalenia wątroby typu B jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA CHORÓB ZAKA NYCH DLA V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO

PROGRAM NAUCZANIA CHORÓB ZAKA NYCH DLA V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO PROGRAM NAUCZANIA CHORÓB ZAKA NYCH DLA V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO Zajêcia odbywaj¹ siê w Katedrze i Klinice Chorób ZakaŸnych PAM, w formie seminariów i æwiczeñ. Cele kszta³cenia 1. Nauczanie przeddyplomowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 269 15693 Poz. 1598 1598 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI Załącznik nr 14 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI NEREK ICD-10 N 18 przewlekła niewydolność

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W LECZENIU RAKA NERKI- OCENA DOSTĘPNOŚCI W POLSCE. Prof. Cezary Szczylik Lek. Przemysław Langiewicz CSK WIM

INNOWACJE W LECZENIU RAKA NERKI- OCENA DOSTĘPNOŚCI W POLSCE. Prof. Cezary Szczylik Lek. Przemysław Langiewicz CSK WIM INNOWACJE W LECZENIU RAKA NERKI- OCENA DOSTĘPNOŚCI W POLSCE Prof. Cezary Szczylik Lek. Przemysław Langiewicz CSK WIM I/II linia leczenia rozsianego raka nerki Pazopanib - Produkt Votrient jest wskazany

Bardziej szczegółowo

Związek genotypu wirusa typu C zapalenia wątroby z przebiegiem wirusowego zapalenia wątroby oraz skutecznością jego leczenia u dzieci i młodzieŝy.

Związek genotypu wirusa typu C zapalenia wątroby z przebiegiem wirusowego zapalenia wątroby oraz skutecznością jego leczenia u dzieci i młodzieŝy. Związek genotypu wirusa typu C zapalenia wątroby z przebiegiem wirusowego zapalenia wątroby oraz skutecznością jego leczenia u dzieci i młodzieŝy. Relation between genotype of hepatitis C virus with the

Bardziej szczegółowo

Odkrywanie wiedzy z danych przy użyciu zbiorów przybliżonych. Wykład 3

Odkrywanie wiedzy z danych przy użyciu zbiorów przybliżonych. Wykład 3 Odkrywanie wiedzy z danych przy użyciu zbiorów przybliżonych Wykład 3 Tablice decyzyjne Spójnośd tablicy decyzyjnej Niespójna tablica decyzyjna Spójnośd tablicy decyzyjnej - formalnie Spójnośd TD a uogólniony

Bardziej szczegółowo

Laboratorium analityczne ZAPRASZA. do skorzystania

Laboratorium analityczne ZAPRASZA. do skorzystania Laboratorium analityczne ZAPRASZA do skorzystania z promocyjnych PAKIETÓW BADAŃ LABORATORYJNYCH Pakiet I Pakiet II Pakiet III Pakiet IV Pakiet V Pakiet VI Pakiet VII Pakiet VIII Pakiet IX Pakiet X "CUKRZYCA"

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Od Autora... 15. Rozdzia³ 1

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Od Autora... 15. Rozdzia³ 1 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 13 Od Autora........................................... 15 Rozdzia³ 1 ROLA I ZNACZENIE FARMAKOEKONOMIKI

Bardziej szczegółowo

Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy

Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy Prof. Andrzej Hellmann Katedra i Klinika Hematologii i Transplantologii Gdański Uniwersytet Medyczny Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy Seminarium Edukacyjne Innowacje

Bardziej szczegółowo

WIRUSOWE ZAPALENIA WĄTROBY Marta Wróblewska Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej, Warszawski Uniwersytet Medyczny

WIRUSOWE ZAPALENIA WĄTROBY Marta Wróblewska Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej, Warszawski Uniwersytet Medyczny WIRUSOWE ZAPALENIA WĄTROBY Marta Wróblewska Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej, Warszawski Uniwersytet Medyczny WIRUSY ZAPALENIA WĄTROBY Pierwotnie hepatotropowe: HAV, HBV, HCV, HDV, HEV, HGV Inne

Bardziej szczegółowo

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

Waldemar Halota HCV. RAPORT W BUDOWIE Instytut Ochrony Zdrowia

Waldemar Halota HCV. RAPORT W BUDOWIE Instytut Ochrony Zdrowia Waldemar Halota HCV RAPORT W BUDOWIE Instytut Ochrony Zdrowia Instytut Ochrony Zdrowia Członkowie Rady Konsultacyjnej Waldemar Halota, Robert Flisiak, Małgorzata Pawłowska, Krzysztof Tomasiewicz, Mirosław

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 13 Rozdzia³ 1 NADCIŒNIENIE TÊTNICZE JAKO PROBLEM ZDROWOTNY prof. dr hab. n. farm. S³awomir Lipski,

Bardziej szczegółowo

Pilotazowy Program Profilaktyki Zakazen HCV. Zakazenia i zachorowania etiologii HCV - klinika, diagnostyka, leczenie

Pilotazowy Program Profilaktyki Zakazen HCV. Zakazenia i zachorowania etiologii HCV - klinika, diagnostyka, leczenie Pilotazowy Program Profilaktyki Zakazen HCV Zakazenia i zachorowania etiologii HCV - klinika, diagnostyka, leczenie HCV zidentyfikowany w 1989 roku nalezy do rodziny Flaviviridae zawiera jednoniciowy RNA

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz - wizyta wstępna

Kwestionariusz - wizyta wstępna Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - PZH 00-791 Warszawa, ul. Chocimska 24 Tel: (22) 542-13-72, E-mail: beki@pzh.gov.pl Badanie Epidemiologii Krztuśca Kwestionariusz - wizyta wstępna 1.1. Data wizyty

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu 1. Adres jednostki: Adres: Szpital im. Fr. Raszei, ul. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/201 Kierunek studiów: Ratownictwo medyczne Profil:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce

Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce Warszawa, 27.01.2016 Seminarium naukowe: Terapie przełomowe w onkologii i hematoonkologii a dostępność do leczenia w Polsce na tle Europy Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce Dr n.

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja obejmuje następujące części:

Dokumentacja obejmuje następujące części: Załącznik nr 6 WYMAGANIA, JAKIM POWINNA ODPOWIADAĆ DOKUMENTACJA NIEZBĘDNA DO OCENY SUBSTANCJI CZYNNEJ JAKĄ SĄ MIKROORGANIZMY, W TYM TAKŻE WIRUSY I GRZYBY, ZAWARTE W PRODUKCIE BIOBÓJCZYM Wymagania ogólne.

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

(ICD-10 M 05, M 06, M 08)

(ICD-10 M 05, M 06, M 08) B.33. (ICD10 M 05, M 06, M 08) I. LEKI BIOLOGICZNE A. Kryteria kwalifikacji IADCZENIOBIORCY 1. Dawkowanie W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU 1. Badania przy kwalifikacji (leczenie

Bardziej szczegółowo

Nr indeksu 349062 ISSN 0137-8686 Wydanie specjalne marzec 2011 PROMOCJA PRENUMERATY rocznej rabat 20%, cena: 247,50 z³ cena promocyjna 198 z³ pó³rocznej rabat 10%, cena: 123,30 z³ cena promocyjna 111 z³

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia zakażeń HCV w Polsce

Epidemiologia zakażeń HCV w Polsce Epidemiologia zakażeń HCV w Polsce Krzysztof Tomasiewicz Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych Uniwersytet Medyczny w Lublinie Warszawa 09.01.2015 Historia HCV 1989 Odkrycie wirusa zapalenia wątroby typu

Bardziej szczegółowo

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Sekwencyjność występowania zaburzeń molekularnych w niedrobnokomórkowym raku płuca

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa Tekst: dr n. med. Mikołaj Dąbrowski, Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii, Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi Uniwersytetu Medycznego im. Karola

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2015

Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2015 Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2015 Polska Grupa Ekspertów HCV: Waldemar Halota, Robert Flisiak, Anna Boroń-Kaczmarska, Jacek Juszczyk, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej

Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej Nie można być mistrzem we wszystkich dyscyplinach. Czas na biogospodarkę Jerzy Samochowiec Centrum Geriatrii, Medycyny Medycyny Regeneracyjnej i Profilaktycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2014

Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2014 Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 2014 Polska Grupa Ekspertów HCV: Waldemar Halota, Robert Flisiak, Anna Boroń-Kaczmarska, Jacek Juszczyk, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

PRACA ORYGINALNA. Elżbieta Ćwikowska, Izabela Michalczak, Karolina Stasik-Pierechod, Danuta Pruszkowska, Barbara Wyrwińska, Małgorzata Szafran

PRACA ORYGINALNA. Elżbieta Ćwikowska, Izabela Michalczak, Karolina Stasik-Pierechod, Danuta Pruszkowska, Barbara Wyrwińska, Małgorzata Szafran PRACA ORYGINALNA Journal of Transfusion Medicine 2010, tom 3, nr 2, 55 61 Copyright 2010 Via Medica ISSN 1689 6017 Badania technikami biologii molekularnej wirusów zapalenia wątroby typu B i typu C oraz

Bardziej szczegółowo

Copyright by Krajowe Centrum ds. AIDS Warszawa 2008 Wydanie pierwsze

Copyright by Krajowe Centrum ds. AIDS Warszawa 2008 Wydanie pierwsze HIV, CD4, WIREMIA Materiały informacyjne dla osób żyjących z HIV Elżbieta Bąkowska, Dorota Rogowska-Szadkowska Copyright by Krajowe Centrum ds. AIDS Warszawa 2008 Wydanie pierwsze HIV, CD4, WIREMIA to

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Formularz nr 1 Nr sprawy RCKiK/18-I/9/2015 (pieczęć Oferenta) OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA A. A.1. Przedmiotem zamówienia jest zakup i dostawa odczynników do badań RNA HCV, RNA HIV i DNA HBV oraz do badań

Bardziej szczegółowo

Kifoplastyka i wertebroplastyka

Kifoplastyka i wertebroplastyka Opracowanie zawiera opis przebiegu operacji wraz ze zdjęciami śródoperacyjnymi. Zawarte obrazy mogą być źle tolerowane przez osoby wrażliwe. Jeśli nie jesteście Państwo pewni swojej reakcji, proszę nie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. Elementami programu finansowanymi przez Ministerstwo Zdrowia są koszty zakupu:

OGŁOSZENIE. Elementami programu finansowanymi przez Ministerstwo Zdrowia są koszty zakupu: Warszawa, 08 luty 2012 r. OGŁOSZENIE Na podstawie art. 48 ust. 4 i w związku z ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE WYNIKI I OCENA POWIKŁAŃ LECZENIA ZAKAŻENIA WIRUSEM ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (HCV) U PACJENTÓW PO TRANSPLANTACJI WĄTROBY

WSTĘPNE WYNIKI I OCENA POWIKŁAŃ LECZENIA ZAKAŻENIA WIRUSEM ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (HCV) U PACJENTÓW PO TRANSPLANTACJI WĄTROBY PRZEGL EPIDEMIOL 2006; 60: 677 683 Joanna Pawłowska, Mikołaj Teisseyre, Irena Jankowska, Piotr Kaliciński 1, Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat 2, Przemysław Kluge 3, Joanna Teisseyre 1, Jerzy Socha, Marek

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30%

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30% Duma Przedsiębiorcy 1/5 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 27 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych. Biuro Obsługi Rady Konsultacyjnej

Agencja Oceny Technologii Medycznych. Biuro Obsługi Rady Konsultacyjnej Agencja Oceny Technologii Medycznych Biuro Obsługi Rady Konsultacyjnej Wniosek o objęcie refundacją leku Victrelis (boceprewir) we wskazaniu: leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C wywołanego

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE Opis świadczenia KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE 1. Charakterystyka świadczenia 1.1 nazwa świadczenia Kwalifikacja i weryfikacja leczenia doustnego stanów

Bardziej szczegółowo

HTA (Health Technology Assessment)

HTA (Health Technology Assessment) Krzysztof Łanda 1 z 5 HTA (Health Technology Assessment) Ocena leków stosowanych w okre lonych wskazaniach podlega tym samym generalnym regu om, co inne technologie terapeutyczne, jednak specyfika interwencji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU - NOWA JA

REGULAMIN PROGRAMU - NOWA JA REGULAMIN PROGRAMU - NOWA JA 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Organizatorem Programu Nowa Ja, zwany dalej Programem, jest Klub Sportowy Centrum Sp. z o.o. al. Róż 5, 41-300 Dąbrowa Górnicza NIP: 629-241- 26-51

Bardziej szczegółowo

ACYTRETYNA W DERMATOLOGII PEDIATRYCZNEJ: CZY MA UGRUNTOWANE MIEJSCE? Danuta ROSIŃSKA - BORKOWSKA

ACYTRETYNA W DERMATOLOGII PEDIATRYCZNEJ: CZY MA UGRUNTOWANE MIEJSCE? Danuta ROSIŃSKA - BORKOWSKA ACYTRETYNA W DERMATOLOGII PEDIATRYCZNEJ: CZY MA UGRUNTOWANE MIEJSCE? Danuta ROSIŃSKA - BORKOWSKA Doustne retinoidy stały się przełomem w latach 80 ych w leczeniu : - zaburzeń rogowacenia - ciężkich postaci

Bardziej szczegółowo