Już w 2012 roku Rosja może zakręcić kurek

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Już w 2012 roku Rosja może zakręcić kurek"

Transkrypt

1 Strategia bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej, dz. cyt., Zob.: Collective Security Treaty Organization, int/csto.htm [12 maja 2009 r.]. 8. A. Eberhardt, A. Guryn, Wspólna Przestrzeń Gospodarcza (Rosja, Ukraina, Białoruś, Kazachstan), Biuletyn PISM 2003, nr A. Eberhart, Białoruś w polityce Rosji po 2000 roku, Biuletyn PISM 2004, nr 9, s W. Bartuzi, K. Pełczyńska-Nałęcz, K. Strachota, Abchazja, Osetia Południowa, Górski Karabach: rozmrożone konflikty pomiędzy Rosją a Zachodem, Raport Specjalny OSW, 9 lipca 2008 r., s N. Popescu, Outsourcing de facto Statehood: Russia and the Secessionist Entities in Georgia and Moldova, CEPS Policy Brief 2006, nr 109, s Zob. tekst tej ustawy w niniejszej tece Pressji. 13. W. Rodkiewicz, Kryzys powyborczy w Mołdawii, Tydzień na Wschodzie 2009, nr 14, s B. Cichocki, Międzynarodowe implikacje wyborów w Mołdawii, Biuletyn PISM 2009, nr PAP, Rosja zerwie stosunki z Estonią za zdemontowanie pomnika?, Gazeta.pl Świat, 27 kwietnia 2007 r., [12 maja 2009 r.]. Co dalej? Przeczytaj tekst Włodzimierza Marciniaka o odradzaniu się imperium rosyjskiego w XV tece Pressji i artykuł RamūnasaTrimakasa i Veslavasa Kuranovičiusa o polityce historycznej Rosji w tece XVIII. Archiwalnych tek szukaj na KONIEC PRZYJAŹNI 1 Już w 2012 roku Rosja może zakręcić kurek z ropą naftową płynącą ze Wschodu do Polski rurociągiem Przyjaźń. Alternatywą dla Przyjaźni są dostawy kaspijskiej ropy za pośrednictwem Gruzji planowanym rurociągiem Odessa-Brody-Płock- -Gdańsk. Agresja Rosji na Gruzję dowodzi, że Rosja, realizując swoją strategię w wymiarze energetycznym, jest w stanie nie tylko wstrzymać dostawy surowców energetycznych, lecz także zaatakować sąsiednie państwo. Sytuacja obecna przypomina jednocześnie, jak ważne jest posiadanie możliwości dostaw surowców energetycznych bez pośrednictwa Rosji. Aktualne jest zatem pytanie, czy Polska przygotowana jest na wypadek całkowitego zaprzestania tłoczenia rosyjskiej ropy rurociągiem Przyjaźń do rafinerii w Płocku i w Gdańsku. Na czym stoimy? 12 lipca 2008 roku Rosja na kilkanaście dni ograniczyła dostawy ropy naftowej systemem rurociągów Przyjaźń do czeskich rafinerii. W styczniu 2007 roku na kilka dni zostały wstrzymane dostawy ropy naftowej do Polski i Niemiec. Latem 2006 roku Rosja wyłączyła na trwałe z eksploatacji rurociąg birżański dostarczający surowiec do litewskiej rafinerii w Możejkach. Analizę działań na wypadek wstrzymania przesyłu ropy do polskich rafinerii drogą lądową warto rozpocząć od odpowiedzi na pytanie o zapotrzebowanie naszej J a n u s z K o w a l s k i gospodarki na rosyjski surowiec. Z danych wynika, że aż 94% przerabianej w polskich rafineriach ropy importowane jest z Rosji 2. Wolumen rosyjskiego importu wynosi niemal 20 mln ton surowca rocznie. Dla przykładu, Brak zdywersyfikowanego koszyka dostawców, czyni zagrożenie ewentualnego wstrzymania dostaw surowca istotnym problemem dla całej polskiej gospodarki. w 2007 roku PKN Orlen SA przerobił 13,82 mln ton ropy, a Grupa Lotos SA 6,19 mln ton 3. Polskie rafinerie importują tzw. ropę REBCO 4, ponieważ surowiec ten, uwzględniając koszty logistyki, pozwala na uzyskanie stosunkowo wysokich marż rafineryjnych przez krajowych producentów paliw 5. Atrakcyjność cenowa importowanej drogą lądową rosyjskiej ropy sprawia, że Orlen i Lotos nie sprowadzają dużej ilości surowca z innych kierunków niż rosyjski 6. Ponadto polskie koncerny w zasadzie nie posiadają własnych istotnych złóż ropy 7. Brak zdywersyfikowanego koszyka dostawców, a co się z tym wiąże, uzależnienie Orlenu i Lotosu od jednego kierunku przesyłu ropy naftowej, czyni zagrożenie ewentualnego wstrzymania dostaw surowca istotnym problemem dla całej polskiej gospodarki. Ropa naftowa może być dostarczana do polskich rafinerii rurociągiem lądowym ze 205

2 206 Nie należy pytać, czy istnieje zagrożenie przerwania dostaw ropy rurociągiem Przyjaźń. Należy raczej zastanawiać się, czy Polska jest przygotowana na taki scenariusz. strony Białorusi albo przez morski terminal naftowy w Porcie Gdańskim, na który składają się Przedsiębiorstwo Przeładunku Paliw Płynnych Naftoport sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwo Przeładunkowo-Składowe Port Północny sp. z o.o. Właścicielem polskiego systemu przesyłu ropy naftowej jest spółka Skarbu Państwa Przedsiębiorstwo Eksploatacji Rurociągów Naftowych Przyjaźń SA (PERN) 8. Polski odcinek wchodzi w skład tzw. nitki północnej ropociągu Przyjaźń, która biegnie z Rosji przez Białoruś, Polskę do Niemiec. Nitka południowa prowadzi z Rosji przez Ukrainę do Słowacji i Czech. PERN kontroluje ponadto większość udziałów w terminalu naftowym Naftoport 9 umożliwiającym przeładunek 23 mln ton surowca rocznie. Bezpośrednio przy stanowiskach przeładunkowych Naftoportu zlokalizowane są stanowiska o zdolności przeładunkowej około 11 mln ton dzierżawione w przeszłości przez Port Północny, które od listopada 2008 roku kontroluje belgijska spółka Sea Invest. Tym samym w Porcie Gdańskim można przeładowywać blisko 34 mln ton ropy surowca w obu kierunkach 10. Obecnie zdolności przeładunkowe Portu Gdańskiego wykorzystywane są prawie w całości do tranzytu rosyjskiej ropy naftowej na zewnętrzne rynki oraz do eksportu paliw wyprodukowanych w rafinerii w Gdańsku. Rurociągiem Przyjaźń tłoczony jest natomiast surowiec nie tylko na potrzeby polskich rafinerii, ale także do dwóch rafinerii niemieckich: PCK Raffinerie GmbH Schwedt oraz TO- TAL Rafinerie Mitteldeutschland w Spergau 11. Niemieckie rafinerie są istotnie uzależnione od polskiej infrastruktury przesyłu i przeładunku ropy naftowej. Zatem, rocznie przez system rurociągów surowcowych PERN tłoczone jest około 50 mln ton rosyjskiej ropy naftowej do polskich i niemieckich rafinerii, a także do Gdańska na tranzyt. Nie należy pytać, czy istnieje zagrożenie przerwania dostaw ropy rurociągiem Przyjaźń. Należy raczej zastanawiać się, czy Polska jest przygotowana na taki scenariusz. Zapewnienia części polskich ekspertów, którzy dowodzą, że Rosja nigdy nie zdecyduje się na taki ruch, należy uznać za nieodpowiedzialne. Budowa fundamentów strategii bezpieczeństwa energetycznego polskiego sektora naftowego na przesłankach wiarygodności i zaufania świadczyłaby o zwykłej nieodpowiedzialności, naiwności oraz nieprzygotowaniu suwerennego państwa, jakim jest Polska, do zbudowania realnego mechanizmu antykryzysowego, uwzględniającego każdy scenariusz, w szczególności ten najbardziej skrajny i niekorzystny dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Generalnie najskuteczniejszą ochroną polskich rafinerii przed przerwą w dostawach surowca rurociągiem Przyjaźń jest dywersyfikacja własnych szlaków przesyłu. Realizacji tego celu ma służyć budowa połączenia rurociągowego z Ukrainą, którym mogłaby być transportowana ropa naftowa z regionu Morza Kaspijskiego (projekt Odessa-Brody-Płock- Gdańsk). W tym kontekście o zagrożeniu dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, jakim jest przerwanie dostaw surowca do polskich rafinerii w chwili dogodnej dla rosyjskich interesów ekonomicznych i politycznych, przypominają nie tylko wydarzenia ze stycznia 2007 roku 12, ale przede wszystkim wydarzenia w Gruzji. Rosyjska inwazja militarna na Gruzję z sierpnia 2008 roku niezbicie dowodzi, że Rosja nie zawaha się nawet użyć sił zbrojnych przeciwko niepodległemu państwu w celu realizacji swojej strategii geopolitycznej i ekono- Nie sposób nie zauważyć, że zakręcenie kurka Przyjaźni jest nieporównanie łatwiejsze niż agresja zbrojna na Gruzję. micznej, której głównym celem jest uniemożliwienie transportu surowców energetycznych z obszaru postsowieckiego na rynki zewnętrzne bez pośrednictwa Rosji 13. W tym kontekście nie sposób nie zauważyć, że zakręcenie kurka Przyjaźni jest nieporównanie łatwiejsze niż agresja zbrojna na Gruzję. Niepokojące projekty Rosjan O tym, że scenariusz całkowitego wyłączenia z eksploatacji Przyjaźni powinien być brany pod uwagę, świadczy chociażby to, że Rosja aktualnie dywersyfikuje szlaki przesyłowe ropy, aby do eksportu surowca z własnych złóż w jak największym stopniu wykorzystywać infrastrukturę techniczną zlokalizowaną na własnym terytorium, bez pośrednictwa państw trzecich. Obecnie rosyjska ropa naftowa transportowana jest do odbiorców trzema głównymi szlakami: przez terminale nad Morzem Bałtyckim 14, rurociągiem Przyjaźń oraz przez porty nad Morzem Czarnym 15. Plany rosyjskie przewidują jednak zmianę strategicznych szlaków eksportu rosyjskiej ropy naftowej do 2020 roku. Głównymi szlakami eksportu stać się mają: Bałtycki System Rurociągowy, terminal naftowy w Noworosyjsku, projektowany rurociąg Chariaga-Indyga (przesyłający surowiec przez północną Rosję) oraz ropociąg Wschodnia Syberia-Ocean Spokojny 16. W grudniu 2009 roku premier Władimir Putin uroczyście otworzył kluczowy element dla tego ostatniego projektu nowy terminal naftowy niedaleko portu Nachodka nad brzegiem Oceanu Spokojnego. Tym samym rurociąg Przyjaźń traci swoje strategiczne znaczenie jako szlak do transportu rosyjskiej ropy, co w wariancie najbardziej pesymistycznym dla krajów tranzytowych oznacza po prostu wyłączenie go z eksploatacji. Realizacja rosyjskich planów dywersyfikacji szlaków eksportowych w pierwszej kolejności doprowadzi do ograniczenia roli Gdańska jako portu tranzytowego, przez który rocznie eksportowane jest na rynki światowe kilka milionów ton surowca. Ten scenariusz jest już zresztą realizowany 17. W dalszej kolejności należy spodziewać się poważnego ograniczenia, a nawet zupełnego zaprzestania tłoczenia ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń przez terytorium Białorusi, Polski i Niemiec do białoruskich, polskich i niemieckich rafinerii, aby zmusić polskich i niemieckich odbiorców do zakupu surowca za pośrednictwem rosyjskich terminali przeładunkowych. Realizacja takiego scenariusza zwiększy koszty zakupu surowca przez polskie rafinerie, co wiązać się będzie ze zmniejszeniem ich konkurencyjności. Najgroźniejszym dla Polski elementem rosyjskiego planu dywersyfikacji szlaków przesyłowych jest projekt Bałtyckiego Systemu Rurociągowego-2 (BTS-2) 18 polegający na budowie przez spółkę Transnieft 19 ropociągu na odcinku Unecza-Ust-Ługa. Takie działania umożliwią eksport surowca z pominięciem krajów tranzytowych, czyli Białorusi i Polski. 26 listopada 2008 roku premier Putin podpisał rozporządzenie o budowie ropociągu BTS Jego uruchomienie planowane jest na 2012 rok. Rosjanie rozważają ponadto budowę nowego terminalu naftowego nad Morzem Bałtyckim. Drugim przedsięwzięciem jest rosyjsko-bułgarsko-grecki projekt budowy ropociągu Burgas-Aleksandroupolis (tzw. rurociąg prawosławny) 21. Rozbudowa własnych ropociągów oraz terminali naftowych wraz z flotą tankowców-lodołamaczy, umożliwiających w okresie zimowym transport surowca z zamarzniętych portów nad Morzem Bałtyckim, dodatkowo potwierdza, 207

3 208 że zagrożenie przerwania przesyłu lądem ropy naftowej z Rosji do polskich i niemieckich rafinerii jest realne 22. Celem Rosjan jest doprowadzenie do sytuacji, w której polskie i niemieckie rafinerie będą Rurociąg Przyjaźń traci swoje strategiczne znaczenie jako szlak do transportu rosyjskiej ropy, co w wariancie najbardziej pesymistycznym oznacza po prostu wyłączenie go z eksploatacji. zaopatrywane w ropę naftową przez tankowce płynące z Primorska do Gdańska z całkowitym wyłączeniem Przyjaźni 23. W tym wypadku Polska straciłaby znaczenie również jako kraj tranzytowy rosyjskiej ropy na rynki zewnętrzne. Nowy prezes Transnieftu Nikołaj Tokariew zapowiedział, że rezygnacja z transportu rosyjskiej ropy przez Gdańsk i Odessę umożliwi zapełnienie BTS-2 25 mln ton surowca 24. Gdy zakręcą kurek... Jakie więc będą bezpośrednie konsekwencje wstrzymania przesyłu ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń z kierunku białoruskiego? Czy PERN posiada wystarczającą infrastrukturę techniczną, umożliwiającą zapewnienie dostaw surowca do swoich obecnych klientów? Przy obecnej przepustowości stanowisk w Porcie Gdańskim, których zdolności przeładunkowe wynoszą 34 mln ton rocznie, w wypadku zaprzestania tłoczenia ropy rurociągiem Przyjaźń terminal naftowy jest w stanie zapewnić surowiec dla polskich rafinerii transportowany tankowcami. Należy jednak zastrzec, że aktualnym problemem logistycznym jest przeładunek i magazynowanie ropy różnych gatunków, ponieważ brak wystarczającej bazy zbiorników na surowiec w bezpośrednim sąsiedztwie terminalu 25. O ile zapewnienie dostaw do polskich rafinerii jest wykonalne, zagrożona jest realizacja ciągłości dostaw według pełnych potrzeb dla niemieckich rafinerii. Taki stan rzeczy spowodowałby utratę istotnych źródeł przychodów dla PERN i terminalu naftowego, a przede wszystkim oznaczałby osłabienie pozycji Polski jako kraju tranzytowego surowca na rynek zewnętrzny i wiarygodności jako gwaranta bezpieczeństwa dostaw dla niemieckich klientów. Należy pamiętać, że rafineria TRM w Spergau jest całkowicie uzależniona od dostaw surowca realizowanych przez polskie spółki. W wypadku zaprzestania tłoczenia ropy rurociągiem Przyjaźń jedyną alternatywą dla tej rafinerii jest dostawa ropy naftowej tankowcami do Gdańska realizowana przez Naftoport i PERN. W sytuacji ograniczenia dostaw drogą lądową, terminal naftowy w Gdańsku będzie pełnił funkcję gwaranta dostaw ropy naftowej do rafinerii w Spergau 26. Dla drugiej niemieckiej rafinerii PCK Schwedt częściową alternatywą na wypadek przerwania tłoczenia ropy rurociągiem Przyjaźń jest rurociąg surowcowy o przepustowości 6 mln ton do terminalu w Rostocku. Aby jednak rafineria w Schwedt mogła pracować zgodnie ze swoimi możliwościami technicznymi, konieczna jest albo rozbudowa terminalu w Rostocku 27 albo zagwarantowanie odbioru i przesyłu ropy naftowej z Naftoportu w ilości 3,5-4,5 mln ton. Tym samym, w wypadku całkowitego zaprzestania tłoczenia ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń niemieckie rafinerie zmuszone będą do odbioru nawet 16 mln ton surowca z Gdańska. Wypełnienie takiego zapotrzebowania, uwzględniając wolumen surowca potrzebny dla polskich rafinerii, już teraz jest niemożliwe, ponieważ maksymalna przepustowość terminalu w Porcie Gdańskim jest o co najmniej 5 mln ton za mała. Analizując techniczne możliwości zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonowania krajowych koncernów naftowych przez terminal naftowy w Gdańsku, warto pamiętać o tym, że terminal przeładowuje również produkty ropopochodne. Usługę tę świadczyć może wyłącznie dla rafinerii gdańskiej 28. Ponadto Lotos realizuje obecnie program rozbudowy rafinerii pod nazwą 10+ i już od końca tego roku będzie przerabiał nie 6,2 mln, a 10,5 mln ton ropy 29. Produkty ropochodne mają trafić również na rynki zewnętrzne. Tym samym Celem Rosjan jest doprowadzenie do sytuacji, w której polskie i niemieckie rafinerie będą zaopatrywane w ropę naftową przez tankowce z całkowitym wyłączeniem Przyjaźni. infrastrukturalne możliwości stanowisk przeładunkowych w Porcie Gdańskim na wypadek kryzysu w dostawach surowca z Rosji już dziś wykluczają realizowanie pełnych dostaw do niemieckich rafinerii i obsługę eksportową Lotosu czy sprowadzanie dużych wolumenów surowca różnych gatunków na potrzeby chociażby gdańskiej rafinerii. Aktualnym wyzwaniem logistycznym dla terminalu naftowego staje się samo sprostanie zapotrzebowaniu gdańskiej rafinerii, która w ciągu najbliższych 3 lat zwiększy przerób surowca o prawie 70%. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że przerwanie dostaw ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń stanowi poważne zagrożenie dla projektu dywersyfikacji szlaków transportu ropy naftowej Odessa-Brody-Płock-Gdańsk, w którym Polska aktywnie uczestniczy dzięki konsekwentnej polityce, prowadzonej od 2005 roku przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego. W razie konieczności odbioru całości przerabianego surowca przez PKN Orlen i Lotos tankowcami z Primorska, wąskim gardłem ciągu logistycznego eksportu kaspijskiej ropy naftowej na rynek światowy będzie gdański terminal. Ograniczone możliwości przeładunkowe terminalu uniemożliwiają obecnie dostarczanie ropy naftowej do polskich rafinerii przy równoczesnym przeładunku na eksport kaspijskiego surowca. Utworzenie korytarza transportu surowca z regionu Morza Kaspijskiego przez terminale na Morzu Czarnym do Odessy, a stamtąd do Adamowa, Płocka i Gdańska umożliwi bowiem przesył tą drogą mln ton ropy naftowej 30. Polska już dziś powinna podjąć działania na rzecz zagwarantowania możliwości eksportu kaspijskiej ropy z projektu Odessa-Brody-Płock-Gdańsk na rynek światowy przez terminal w Gdańsku. Co robić? Z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego kraju oczywiste jest, że Polska powinna być zainteresowana nie tylko zachowaniem dotychczasowej pozycji państwa tranzytowego w przesyle ropy naftowej, ale przede wszystkim zwiększaniem atrakcyjności polskiej infrastruktury przesyłowo-przeładunkowej, aby jej pozycja uległa wzmocnieniu. Konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań dotyczących rozbudowy zdolności przeładunkowej terminalu w Gdańsku z obecnych 34 mln ton do mln ton. Takie zdolności przeładunkowe terminalu gwarantują techniczną możliwość dostarczania całości surowca polskim rafineriom oraz większej części ropy naftowej dla niemieckich producentów przy równoczesnej realizacji zleceń eksportowych rafinerii Lotosu. Ponadto konieczne jest podjęcie przez PERN działań, które umożliwią zwiększenie przepustowości Rurociągu Pomorskiego na odcinku Płock-Gdańsk z obecnych 22 mln ton do 30 mln ton 31, co umożliwi eksportowanie ropy naftowej z regionu kaspijskiego przez Gdańsk. Docelowo wskazane jest wybudowanie drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego. Polska infrastruktura logistyki paliwowej przy terminalu naftowym w Gdańsku powinna równolegle być uzupełniona o dwie bardzo 209

4 210 ważne inwestycje. Po pierwsze, w najbliższym otoczeniu gdańskiego terminalu należy wybudować bazę magazynowo-przeładunkową, w której będzie można gromadzić ropę różnych gatunków oraz całą paletę produktów ropopochodnych. Budowa takiej bazy, z bardzo dziś brakującym połączeniem kolejowym, wobec możliwości zaopatrywania polskich rafinerii z morza i ambicji eksportowania kaspijskiej ropy naftowej, staje się palącą koniecznością. W okolicach Gdańska, ze względu na doskonałe właściwości geologiczne, spółki Skarbu Państwa powinny pilnie zrealizować projekt budowy podziemnych magazynów na ropę naftową i paliwa. Idealnym miejscem pod tę inwestycję jest przylegający do Naftoportu teren będącej pod kontrolą państwa spółki akcyjnej Siarkopol Gdańsk. Poza tym, w okolicach Gdańska, ze względu na doskonałe właściwości geologiczne, spółki Skarbu Państwa powinny pilnie zrealizować projekt budowy podziemnych magazynów na ropę naftową i paliwa (tzw. kawerny), w których możliwe byłoby magazynowanie strategicznych rezerw surowca na potrzeby polskich rafinerii oraz na potrzeby eksportowe ropy kaspijskiej. Powyższe przedsięwzięcia stanowią program minimum na rzecz działań dla bezpieczeństwa energetycznego w polskim sektorze naftowym. Dzięki nim możliwe stanie się zagwarantowanie wolumenu eksportowego i dla rafinerii Lotosu, i dla producentów z regionu Morza Kaspijskiego, przy jednoczesnym podtrzymaniu gwarancji dostaw do niemieckich rafinerii i pełnym zaopatrywaniu w surowiec rafinerii w Płocku i w Gdańsku. Należy podkreślić, że przerwanie dostaw ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń spowoduje osłabienie pozycji Polski jako państwa tranzytowego surowców energetycznych. Stan polskiej infrastruktury naftowej umożliwia dziś zapewnienie pełnych dostaw polskim rafineriom z morza i częściowych dostaw, uzależnionym w ogromnym stopniu od polskiego systemu przesyłu ropy naftowej, do niemieckich rafinerii. Mając jednak na uwadze realizowane obecnie plany rozbudowy rafinerii w Gdańsku oraz urzeczywistnienie projektu Odessa-Brody-Płock-Gdańsk, konieczne jest pilne podjęcie kilku ważnych decyzji inwestycyjnych dotyczących rozbudowy zdolności przeładunkowych gdańskiego terminalu, systemu przesyłowego oraz bazy magazynowej na surowiec i paliwa. Bez realizacji tych działań Polska znajdzie się w bardzo trudnej sytuacji w razie nagłego wyłączenia rurociągu Przyjaźń z eksploatacji. Wydarzenia z Polski, Litwy i Czech, których konsekwencją były ograniczenia albo zaprzestanie tłoczenia rosyjskiej ropy naftowej do odbiorców z tych państw oraz analiza rosyjskich planów rozbudowy infrastruktury naftowej dowodzą, jak ważne jest przygotowanie się na najczarniejszy scenariusz. Przypisy 1. Skrócona wersja tego tekstu ukazała się w Gazecie Polskiej 7 stycznia 2009 roku. 2. Źródło danych statystycznych: Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego. 3. Do tych liczb należy doliczyć również importowany surowiec z przeznaczeniem na zapasy obowiązkowe ropy tworzone przez polskie koncerny na wypadek sytuacji kryzysowej. 4. Russian Export Blend Crude Oil jest średniozasiarczoną rosyjską mieszanką różnych rodzajów ropy Urals. 5. Związane jest to z dobrą ogólną wiązką produktów, jakie można uzyskać z REBCO. Z rosyjskiej mieszanki można uzyskać więcej średnich destylatów (olej napędowy i lekki olej opałowy) a mniej lekkich (benzyny silnikowe i lotnicze). Rosyjska ropa naftowa jest dla Orlenu i Lotosu najtańszym dostępnym surowcem umożliwiającym zarabianie na tzw. dyferencjale, który stanowi różnicę pomiędzy ceną ropy REBCO a ropy naftowej typu Brent uznawanej na rynku europejskim za jakościowy odnośnik do innych gatunków surowca. 6. W 2007 roku import z kierunków nierosyjskich wyniósł jedynie 0,9 mln ton do polskich rafinerii (np. dostawy z Wielkiej Brytanii i Norwegii). 7. Lotos posiada blisko 69% akcji w Przedsiębiorstwie Poszukiwań i Eksploatacji Złóż Ropy i Gazu Petrobaltic SA, które wydobywa rocznie ponad 0,3 mln ton surowca na potrzeby rafinerii w Gdańsku z własnych złóż zlokalizowanych na dnie Morza Bałtyckiego. 8. W jego skład wchodzi polski odcinek rurociągu Przyjaźń składający się z Odcinka Wschodniego (Adamowo-Płock) i Zachodniego (Płock-granica polsko-niemiecka) oraz Rurociąg Pomorski łączący Płock z Gdańskiem. Przepustowość Odcinka Wschodniego Przyjaźni wynosi obecnie około 50 mln ton rocznie. Przepustowość Odcinka Zachodniego Przyjaźni 27 mln ton rocznie. Przepustowość Rurociągu Pomorskiego, który nie jest częścią systemu rurociągów Przyjaźń, na odcinku Gdańsk-Płock wynosi około 30 mln ton, w przeciwnym kierunku około 22 mln ton. 9. PERN posiada 66,67% udziałów w spółce. 10. W Porcie Gdańskim istnieje możliwość budowy nowego terminalu naftowego. Taką inwestycją zainteresowany był m.in. rosyjski koncern paliwowy Lukoil. Ze względu na bezpieczeństwo energetyczne kraju istotnym zadaniem państwa jest pełna kontrola infrastruktury przeładunkowo-przesyłowej surowców energetycznych. 11. PERN dostarcza rocznie około mln ton ropy naftowej do rafinerii PCK Schwedt oraz 11,5 mln ton surowca do rafinerii TRM w Spergau. 12. W nocy z 7 na 8 stycznia 2007 roku wstrzymano dostawy ropy zarówno północną, jak i południową nitką rurociągu Przyjaźń. Bezpośrednią tego przyczyną był rosyjsko-białoruski spór o cła tranzytowe wprowadzone przez stronę białoruską. Faktyczne wznowienie dostaw na terytorium Polski nastąpiło 10 stycznia 2007 roku. 13. Gruzja jest krajem tranzytowym dla transportu kaspijskiej ropy naftowej i gazu ziemnego na rynek europejski i światowy z pominięciem obszaru Federacji Rosyjskiej i rosyjskiej infrastruktury. 14. Obecnie Rosjanie wykorzystują terminal własny w Primorsku oraz polski w Gdańsku. Eksport surowca możliwy jest również poprzez terminale Ventspils, Butynga i Rostock. 15. Terminale w Noworosyjsku, Odessie, Jużnyj oraz Tuapse. 16 Źródło: 17 W pierwszym kwartale 2008 roku Transnieft przewiduje tranzyt przez Gdańsk 1,03 mln ton ropy. Jest to prawie dwa razy mniej niż w ostatnim kwartale 2007 roku, kiedy polski terminal wyeksportował rekordowe 2,1 mln ton surowca podała agencja Reuters. Prawie 85% ropy, która na początku przyszłego roku popłynie przez Naftoport, dostarczy Kazachstan. Spadek tranzytu dotyczy więc ropy z Rosji. Źródło: 18. Projekt ten sprowadza się do budowy rurociągu surowcowego o długości 1016 km i o przepustowości 50 mln ton rocznie z Uneczy (rozgałęzienie rurociągu Przyjaźń przy granicy rosyjsko-białoruskiej) do terminalu naftowego Ust-Ługa w Zatoce Fińskiej. Terminal zlokalizowany jest około 110 km na południowy zachód od Petersburga. Koszt inwestycji szacuje się na 4 mld USD. Według planów rosyjskich, nowym szlakiem będzie transportowane 38 mln ton ropy naf- 211

5 212 towej bezpośrednio na eksport drogą morską, pozostałe 12 mln ton surowca będzie przerabiane w rafinerii w Kiriszi. Gotowe produkty ropopochodne będą przesyłane rurociągiem paliwowym do terminalu w Ust-Łudze. Obecnie działa rurociąg Bałtyckiego Systemu Rurociągowego również z Uneczy, ale do terminalu Primorsk w Zatoce Fińskiej. Rocznie tym szlakiem tłoczone jest 75 mln ton ropy naftowej, a z Primorska tankowcami surowiec trafia na rynek światowy. Plany rosyjskie zakładają również rozbudowę zdolności przeładunkowych terminalu w Primorsku z obecnych 75 mln ton rocznie do 120 mln. 19. Państwowa spółka zarządzająca rurociągami naftowymi na terytorium Federacji Rosyjskiej. 20. Władze białoruskie szybko zareagowały na wiadomość o rozpoczęciu realizacji BTS-2, ogłaszając latem 2008 roku, że spółka Gomeltransneft, właściciel białoruskiego odcinka rurociągu Przyjaźń, zostanie sprywatyzowana. Wyłączenie Przyjaźni jako szlaku tranzytowego dla rosyjskiej ropy naftowej oznacza bowiem utratę podstawowego źródła przychodów białoruskiej spółki. Źródło: kilometrowym rurociągiem Burgas-Aleksandroupolis transportowane ma być mln ton ropy naftowej rocznie z ominięciem tureckich cieśnin Bosfor i Dardanele. Założeniem jest to, że pod kontrolą rosyjskich spółek pozostanie minimum 51% udziałów w konsorcjum realizującym projekt. 22. Realizacja BTS-2 oznacza zwiększenie przepustowości przesyłu ropy na tym kierunku z obecnych 75 mln ton do mln. 23. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy tranzyt ropy naftowej do niemieckich rafinerii nie był stabilny. Choć podłożem takiego stanu rzeczy był najprawdopodobniej konflikt dotyczący pośredników w dostawach ropy naftowej do niemieckich odbiorców, to sytuacja ta udowodniła, jak bardzo rafinerie PCK Schwedt i TRM w Spergau uzależnione są od polskiego systemu transportu ropy naftowej. 24. Źródło: Czarne chmury Przyjaźń. Warto również pamiętać, że poprzedni prezes rosyjskiego monopolisty Transnieftu Siemon Wajnsztok twierdził otwarcie, że po zakończeniu realizacji projektu BTS-2 spółka wycofa się całkowicie z przesyłu surowca przez Białoruś, Polskę i Niemcy. Źródło: nafta.wnp.pl/latem-moze-ruszyc-budowa-rurociagu-bts-2,51013_1_0_0.html. 25. Oznacza to, że możliwe jest stałe zaopatrywanie rafinerii w Płocku i w Gdańsku tankowcami z ropą naftową jednego gatunku (np. rosyjską mieszanką transportowaną z Primorska). Przy dywersyfikacji dostawców i różnych gatunków surowca konieczne są inwestycje PERN w odpowiednią bazę magazynową na polskim wybrzeżu, która wykorzystana byłaby do magazynowania odbieranych tankowcami dostaw ropy naftowej różnych gatunków, których nie można ze sobą mieszać. 26. Naftoport jest zobowiązany umową do utrzymywania zdolności przeładunkowej dla niemieckiej rafinerii. Polskie rafinerie nie posiadają długoterminowych gwarancji umownych, co stanowi poważne zagrożenie dla ciągłości ich funkcjonowania na wypadek przerwy w dostawach surowca drogą lądową. Warto więc, by Orlen i Lotos, które jako udziałowcy Naftoportu korzystają z pierwszeństwa dostępu do infrastruktury przeładunkowej, uregulowały umowami warunki pozostawania w gotowości przez terminal. Związane z tym opłaty na rzecz Naftoportu mogłyby być przeznaczone na rozbudowę zdolności przeładunkowych spółki. 27. Obecne techniczne możliwości przeładunkowe terminalu w Rostocku uniemożliwiają zapewnienie całości dostaw surowca do rafinerii w Schwedt. 28. Terminal naftowy jest bezpośrednio połączony tzw. produktowym rurociągiem paliwowym z rafinerią w Gdańsku. Jest to jedyny rurociąg produktowy dochodzący do terminalu. W obszarze logistyki paliwowej wyraźnie brakuje połączenia infrastrukturalnego rurociągiem produktowym Gdańska z Płockiem, skąd rozchodzą się rurociągi produktowe do aglomeracji warszawskiej, śląskiej, łódzkiej, poznańskiej i wrocławskiej, umożliwiające najtańszy transport produktów bezpośrednio do dystrybutorów paliw. 29. Lotos zakłada w swojej strategii, że do 2012 roku blisko 40% przerabianej ropy naftowej w rafinerii gdańskiej będzie pochodziło ze źródeł innych niż rosyjskie, w tym nawet 1 mln ton surowca wydobywane będzie z własnych złóż na Morzu Bałtyckim. 30. Podane wolumeny na dziś mają wartość jedynie informacyjno-spekulacyjną. O tym, czy projekt Odessa-Brody-Płock-Gdańsk w ogóle będzie realizowany i jaka będzie docelowa przepustowość rurociągu z Brodów do Adamowa, zadecydują udziałowcy Międzynarodowego Przedsiębiorstwa Rurociągowego Sarmatia sp. z o.o., które do jesieni 2008 roku miało przygotować studium wykonalności projektu budowy korytarza transportu ropy naftowej z regionu Morza Kaspijskiego do Gdańska. 31. Taką zdolność, o czym była mowa wcześniej, ma Rurociąg Pomorski na odcinku Gdańsk-Płock. Co dalej? W XV tece Pressji Zbigniew Dura pisał o stosunkach energetycznych Polski i Rosji, a w tece XIII Marcin Kędzierski o Gazociągu Północnym. Szukaj na 213

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Logistyka - nauka. Dywersyfikacja dostaw ropy naftowej do Polski transportem morskim i przesyłowym

Logistyka - nauka. Dywersyfikacja dostaw ropy naftowej do Polski transportem morskim i przesyłowym dr inż. Ludmiła Filina-Dawidowicz Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie mgr inż. Alina Kozłowska Dywersyfikacja dostaw ropy naftowej do Polski transportem morskim i przesyłowym Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Surowcowe nerwy kraju. ( Energia Gigawat nr 6/2014)

Surowcowe nerwy kraju. ( Energia Gigawat nr 6/2014) Surowcowe nerwy kraju ( Energia Gigawat nr 6/2014) Polska gospodarka skonsumowała w 2012 roku 25,1 mln ton ropy naftowej, 16,3 mld m sześc. gazu ziemnego i 58,8 mln ton węgla przeliczonego na ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego PROJEKT 25.07.2007 r. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

DOSSIER. Janusz Kowalski, Jakub Kozera A. DEFINICJA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO

DOSSIER. Janusz Kowalski, Jakub Kozera A. DEFINICJA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO DOSSIER Mapa zagrożeń bezpieczeństwa energetycznego RP w sektorach ropy naftowej i gazu ziemnego Janusz Kowalski, Jakub Kozera A. DEFINICJA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO Bezpieczeństwo energetyczne jest

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Informacja o stanie i perspektywach realizacji projektu budowy rurociągu naftowego Brody Płock

Informacja o stanie i perspektywach realizacji projektu budowy rurociągu naftowego Brody Płock Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 15 marca 2011 Informacja o stanie i perspektywach realizacji projektu budowy rurociągu naftowego Brody Płock Projekt budowy rurociągu

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA ROZWOJU FUNKCJI GDAŃSKA JAKO OGNIWA ŁAŃCUCHA DOSTAW ROPY NAFTOWEJ DO POLSKI

UWARUNKOWANIA ROZWOJU FUNKCJI GDAŃSKA JAKO OGNIWA ŁAŃCUCHA DOSTAW ROPY NAFTOWEJ DO POLSKI Adam Mytlewski Uniwersytet Gdański UWARUNKOWANIA ROZWOJU FUNKCJI GDAŃSKA JAKO OGNIWA ŁAŃCUCHA DOSTAW ROPY NAFTOWEJ DO POLSKI Wprowadzenie Współczesna gospodarka kształtowana jest przez procesy nieustannych

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Perspektywy transportu ropy na Bałtyku

Perspektywy transportu ropy na Bałtyku Perspektywy transportu ropy na Bałtyku W ciągu ostatniego dziesięciolecia wzrost gospodarczy Rosji spowodowany był głównie zwiększonym eksportem surowców energetycznych. Od czasu zakończenia kryzysu ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

POPRAWA POZIOMU BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO PAŃSTWA WYNIKAJĄCA Z NOWEJ KONCEPCJI GOSPODAROWANIA ROPĄ NAFTOWĄ W POLSCE

POPRAWA POZIOMU BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO PAŃSTWA WYNIKAJĄCA Z NOWEJ KONCEPCJI GOSPODAROWANIA ROPĄ NAFTOWĄ W POLSCE Zeszyty Naukowe AON nr 2(91) 2(59) 2005 2013 ISSN 0867 2245 MACIEJ KAŹMIERCZAK płk dr Maciej KAŹMIERCZAK Akademia Obrony Narodowej POPRAWA POZIOMU BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO PAŃSTWA WYNIKAJĄCA Z NOWEJ

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Maj 2013. Rozwój terminali magazynowo przeładunkowych. ropy naftowej i produktów ropopochodnych

Maj 2013. Rozwój terminali magazynowo przeładunkowych. ropy naftowej i produktów ropopochodnych Maj 2013 Rozwój terminali magazynowo przeładunkowych ropy naftowej i produktów ropopochodnych Spis treści 1 Wprowadzenie 2 Nowe terminale naftowe 3 Terminal Naftowy w Gdańsku 4 Informację o nakładach na

Bardziej szczegółowo

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05 dr Adam Salomon : TENDENCJE NA RYNKU ŁADUNKÓW MASOWYCH CIEKŁYCH dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki AM w Gdyni 2 Wolumen ładunków masowych

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Piotr Bujalski Zastępca Dyrektora Krajowej Dyspozycji Gazu GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 7 marca 2013 GAZ-SYSTEM S.A.

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne Kilka slajdów z wykładu Andrzej Szczęśniak ekspert rynku energii i bezpieczeństwa www.szczesniak.pl Agenda wykładu 1. Fundamenty 2. Globalne wyzwania i USA 3. Europa i Rosja

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A.

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. Co oznaczają dla rozwoju infrastruktury przesyłu gazu? S Y S T E M, K T Ó R Y Ł Ą C Z Y Kim jesteśmy? GAZ-SYSTEM S.A. jest jednoosobową

Bardziej szczegółowo

Analiza sytuacji na polskim rynku paliwowym

Analiza sytuacji na polskim rynku paliwowym www.mdi.com.pl Analiza sytuacji na polskim rynku paliwowym Bezpieczeństwo energetyczne, infrastruktura magazynowo-przesyłowa oraz dywersyfikacja dostaw ropy naftowej ze źródeł nierosyjskich Biopaliwa szanse

Bardziej szczegółowo

Musimy budować wspólny rynek gazu w ramach Grupy Wyszehradzkiej

Musimy budować wspólny rynek gazu w ramach Grupy Wyszehradzkiej Musimy budować wspólny rynek gazu w ramach Grupy Wyszehradzkiej Zacieśnianie współpracy w ramach V4 nabiera coraz większego tempa. Najprężniej rozwijająca się współpraca energetyczna to szczególna okazja

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Analiza sytuacji na polskim rynku ropy naftowej.

Analiza sytuacji na polskim rynku ropy naftowej. Analiza sytuacji na polskim rynku ropy naftowej. Bezpieczeństwo energetyczne oraz dywersyfikacja dostaw ze źródeł nie-rosyjskich. Warszawa. Grudzień 2005 1. Polski rynek ropy naftowej. 1.1. Wartość i wielkość

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Grzegorz Łapa MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Autorzy: Grzegorz Łapa, Andrzej Kiełbik WARSZAWA, październik 2011r. PLAN PREZENTACJI 1. Zmiany w przepisach dotyczących

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

WallStreet 18 Karpacz 2014

WallStreet 18 Karpacz 2014 WallStreet 18 Karpacz 2014 Agenda Kim jesteśmy Kluczowe fakty Charakterystyka rynku Gaz płynny Olej napędowy i biopaliwa Gaz ziemny Wyniki finansowe Prognozy finansowe Cele biznesowe Kim jesteśmy? UNIMOT

Bardziej szczegółowo

ANALIZA. Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii?

ANALIZA. Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii? Kolejne sukcesy South Stream. Nabucco przechodzi do historii? Jesteśmy świadkami rosnącej rosyjskiej aktywności na rzecz uruchomienia Gazociągu Południowego. Dotyczy to zarówno aspektu zapewnienia źródeł

Bardziej szczegółowo

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie . omasz Stępniewskr ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG ^, w pozimnowojennym świecie Wstęp 11 Geopolityka jako przedmiot badań - wprowadzenie 23 CZĘŚĆ 1 (Geo)polityka państw nadbrzeżnych regionu Morza

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI OCENA SKUTKÓW REGULACJI 1. Wpływ na budżet państwa Wprowadzone przez projekt zmiany nie wpłyną na wydatki budżetu państwa. Zadanie tworzenia zapasów państwowych ropy naftowej i produktów naftowych będzie

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON RAF-2 Agencja Rynku Energii S.A. 00-950 Warszawa, skr. poczt.

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Rosji

Polityka energetyczna Rosji Agnieszka Czerwonka UMCS Lublin Polityka energetyczna Rosji Za rządów Władimira Putina Rosja podźwignęła się z kryzysu gospodarczego i politycznego wywołanego upadkiem ZSRR. Oligarchom o poglądach prozachodnich

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PORTY MORSKIE W 2007 PODSUMOWANIE I PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ

POLSKIE PORTY MORSKIE W 2007 PODSUMOWANIE I PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ POLSKIE PORTY MORSKIE W 2007 PODSUMOWANIE I PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ 1. Wyniki działalności polskich portów morskich w 2007 roku 1.1. Całkowite obroty przeładunkowe (2000 2007) W 2007 roku polskie porty

Bardziej szczegółowo

niezawodność pracy systemów, dostosowanie źródeł zasilania do nierównomierności

niezawodność pracy systemów, dostosowanie źródeł zasilania do nierównomierności BEZPIECZEŃSTWO SYSTEMU PRZESYŁU I DYSRYBUCJI GAZU W POLSCE Ewelina Kochanek Energetyka jest głównym elementem systemu gospodarczo obronnego kraju. Jej podstawowym zadaniem jest wytwarzanie i przesyłanie

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

Ropa naftowa kierunki dostaw i struktura zużycia w Polsce w latach 1999 2011

Ropa naftowa kierunki dostaw i struktura zużycia w Polsce w latach 1999 2011 NAFTA-GAZ styczeń 2013 ROK LXIX Piotr Janusz AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Ropa naftowa kierunki dostaw i struktura zużycia w Polsce w latach 1999 2011 Bilans paliwowo-energetyczny kraju Krajowy

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja na polskim rynku paliw i jej konsekwencje dla branŝy

Aktualna sytuacja na polskim rynku paliw i jej konsekwencje dla branŝy Aktualna sytuacja na polskim rynku paliw i jej konsekwencje dla branŝy Jacek Wroblewski Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego III Kongres What s going on in the automotive Industry?! Warszawa,

Bardziej szczegółowo

KRYZYS NA UKRAINIE A BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU DO POLSKI

KRYZYS NA UKRAINIE A BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU DO POLSKI KRYZYS NA UKRAINIE A BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU DO POLSKI Maciej Tomecki Magdalena Wasyłeczko Bartosz Zagórowicz Październik 2014 2 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP... 3 2 ANALIZA... 5 3 KONKLUZJE... 13 4 AUTORZY...

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż paliw. Idealne rozwiązanie dla przedsiębiorców. Dostawy paliwa do zbiorników na doskonałych warunkach: gwarancja jakości.

Sprzedaż paliw. Idealne rozwiązanie dla przedsiębiorców. Dostawy paliwa do zbiorników na doskonałych warunkach: gwarancja jakości. Sprzedaż paliw Idealne rozwiązanie dla przedsiębiorców. Dostawy paliwa do zbiorników na doskonałych warunkach: gwarancja jakości próbka rozjemcza najniższa cena terminowe dostawy dostawa do 24 h dostawy

Bardziej szczegółowo

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Jan Chadam Prezes Zarządu Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej 29 Październik 2014 GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r.

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Terminal LNG Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne jest pojęciem

Bezpieczeństwo energetyczne jest pojęciem Bezpieczeństwo energetyczne Polski Ogromna większość importowanej ropy naftowej i gazu ziemnego, głównych surowców energetycznych, pochodzi z Rosji. Mieliśmy już możność przekonać się, gdy na pewien czas

Bardziej szczegółowo

Rurociąg (Odessa) Brody Płock (Gdańsk)

Rurociąg (Odessa) Brody Płock (Gdańsk) Rurociąg (Odessa) Brody Płock (Gdańsk) Romuald Lubbe, Katarzyna Deptuła ILF Consulting Engineers Polska sp. z o.o. Rurociąg Brody Płock ma wpłynąć na wzrost bezpieczeństwa energetycznego Polski i innych

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZEOSW NUMER 81 20.06.2012 OŚRODEK STUDIÓW WSCHODNICH IM. MARKA KARPIA

KOMENTARZEOSW NUMER 81 20.06.2012 OŚRODEK STUDIÓW WSCHODNICH IM. MARKA KARPIA NUMER 81 20.06.2012 OŚRODEK STUDIÓW WSCHODNICH IM. MARKA KARPIA Niewyczerpane źródło dochodów? Znaczenie i perspektywy białoruskich rafinerii Wojciech Konończuk, Kamil Kłysiński W ciągu pierwszych czterech

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

14.MODEL ZINTEGROWANEGO SYSTEMU PRZEWOZÓW MULTIMODALNYCH ŁADUNKÓW ZJEDNOSTKOWANYCH

14.MODEL ZINTEGROWANEGO SYSTEMU PRZEWOZÓW MULTIMODALNYCH ŁADUNKÓW ZJEDNOSTKOWANYCH SŁOWO WSTĘPNE WSTĘP 1.PROCESY ZMIAN W LOKALIZACJI CENTRÓW GOSPODARCZYCH, KIERUNKÓW WYMIANY TOWAROWEJ I PRZEWOZÓW NA ŚWIECIE 1.1.Przewidywane kierunki zmian centrów gospodarki światowej 1.2.Kierunki i tendencje

Bardziej szczegółowo

PKP CARGO kupuje ORLEN KolTrans i ZCP Euronaft Trzebinia. Copyright PKP CARGO S.A.

PKP CARGO kupuje ORLEN KolTrans i ZCP Euronaft Trzebinia. Copyright PKP CARGO S.A. PKP CARGO kupuje ORLEN KolTrans i ZCP Euronaft Trzebinia AGENDA Podsumowanie transakcji Rynek paliw płynnych Logistyka produktów rafineryjnych Dane finansowe oraz operacyjne Powrót PKP CARGO na atrakcyjny

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r.

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 2006 r. Wyniki finansowe PGNiG S.A. 1 kwartał 26 r. Podstawowe wyniki finansowe Przychody ze sprzedaży Zysk brutto Zysk netto EBITDA (leasing) * 18 PLNm GK PGNiG S.A. w mln, MSSF Wyniki GK PGNiG S.A. 1437 1171

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-931093-0-2

ISBN 978-83-931093-0-2 B E Z P I E C Z E Ń S T W O E N E R G E T Y C Z N E P O L S K I 2 0 1 0 R A P O R T O T WA R C I A ISBN 978-83-931093-0-2 Instytut Kościuszki jest niezależnym, pozarządowym instytutem naukowobadawczym

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza RAF-2

Objaśnienia do formularza RAF-2 Objaśnienia do formularza RAF-2 Sprawozdanie sporządzają producenci i dystrybutorzy produktów naftowych (rafinerie, mieszalnie oraz jednostki prowadzące obrót produktami przerobu ropy naftowej) oraz właściciele

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM

KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM KIERUNKI WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ ZE WSCHODEM Mikołaj Waszczenko Spośród państw, które przystąpiły w 2004 r. do UE Polska posiada najdłuższą granicę z państwami nieunijnymi. Wynosi ona 1 185 km: 232- z

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

ROLA SEKTORA PRYWATNEGO W BUDOWIE KRAJOWYCH REZERW STRATEGICZNYCH ROPY NAFTOWEJ I PRODUKTÓW ROPOPOCHODNYCH

ROLA SEKTORA PRYWATNEGO W BUDOWIE KRAJOWYCH REZERW STRATEGICZNYCH ROPY NAFTOWEJ I PRODUKTÓW ROPOPOCHODNYCH ROLA SEKTORA PRYWATNEGO W BUDOWIE KRAJOWYCH REZERW STRATEGICZNYCH ROPY NAFTOWEJ I PRODUKTÓW ROPOPOCHODNYCH Warszawa Grudzień 2006 2 Spis treści 1. Rezerwy strategiczne ropy naftowej i produktów ropopochodnych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

Grupa LOTOS S.A. GRUPA LOTOS. Październik 2011. Kajetan Szelesny (Kierownik Biura Relacji Inwestorskich) 1/26

Grupa LOTOS S.A. GRUPA LOTOS. Październik 2011. Kajetan Szelesny (Kierownik Biura Relacji Inwestorskich) 1/26 GRUPA LOTOS Październik 2011 Kajetan Szelesny (Kierownik Biura Relacji Inwestorskich) 1/26 1 O Spółce 2 Segment wydobywczy 3 Segment produkcji i handlu 4 Wyniki finansowe Kajetan Szelesny (Kierownik Biura

Bardziej szczegółowo

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 2 W 2015 roku Polska może wyeksportować żywność o wartości nawet 25 mld euro - mówił w maju 2015 minister rolnictwa Marek Sawicki. W 2014 r. eksport produktów

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi. w jednostkach naturalnych tony 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

RAF-2. Sprawozdanie o produkcji i obrocie produktami naftowymi. w jednostkach naturalnych tony 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON RAF-2 Agencja Rynku Energii S.A. 00-950

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o rezerwach państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw

USTAWA z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o rezerwach państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 6 września 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 129, poz. 1442; o zmianie ustawy o rezerwach państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw Art. l. W

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza RAF-2 na rok 2012

Objaśnienia do formularza RAF-2 na rok 2012 Objaśnienia do formularza RAF-2 na rok 2012 Sprawozdanie sporządzają producenci i dystrybutorzy produktów naftowych (rafinerie, mieszalnie oraz jednostki prowadzące obrót produktami przerobu ropy naftowej)

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura przesyłowa niezbędna dla rozwoju farm wiatrowych w polskich obszarach morskich

Infrastruktura przesyłowa niezbędna dla rozwoju farm wiatrowych w polskich obszarach morskich Polskie Sieci Morskie PSM Infrastruktura przesyłowa niezbędna dla rozwoju farm wiatrowych w polskich obszarach morskich Bogdan Gutkowski AOS Sp. z o.o., Konsorcjum Polskie Sieci Morskie Polskie Sieci Morskie

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do EURO 2012 w zakresie lotnictwa cywilnego

Przygotowania do EURO 2012 w zakresie lotnictwa cywilnego Przygotowania do EURO 2012 w zakresie lotnictwa cywilnego Główne obszary działań w zakresie EURO 2012 Organizacja przez Polskę turnieju finałowego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 spowoduje

Bardziej szczegółowo

Rynek surowców energetycznych w Rosji cz. II: ropa naftowa i gaz ziemny

Rynek surowców energetycznych w Rosji cz. II: ropa naftowa i gaz ziemny 32 UKD: 620.9:622.333(470+571):339.13:338.516.22:622.324(470+571):339.564(470+571) Rynek surowców energetycznych w Rosji cz. II: ropa naftowa i gaz ziemny Dr inż. Katarzyna Stala-Szlugaj* ) Dr inż. Urszula

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe za IV kwartał 2013 roku oraz strategia na lata 2014-2016 Prezentacja Grupy Kapitałowej Aplisens

Wyniki finansowe za IV kwartał 2013 roku oraz strategia na lata 2014-2016 Prezentacja Grupy Kapitałowej Aplisens Wyniki finansowe za IV kwartał 2013 roku oraz strategia na lata 2014-2016 Prezentacja Grupy Kapitałowej Aplisens 05 03 2014, Warszawa 2 Skład akcjonariatu na dzień 05.03.2014r. 3 Sezonowość przychodów

Bardziej szczegółowo

SEKTOR ELEKTROENERGETYCZNY

SEKTOR ELEKTROENERGETYCZNY Do projektów strategicznych MSP należą działania nadzorowanych przez Ministra Skarbu Państwa spółek sektora elektroenergetycznego, które realizują kluczowe inwestycje dla bezpieczeństwa energetycznego

Bardziej szczegółowo

PORT GDAŃSKI EKSPLOATACJA SPÓŁKA AKCYJNA

PORT GDAŃSKI EKSPLOATACJA SPÓŁKA AKCYJNA TEASER INWESTYCYJNY PORT GDAŃSKI EKSPLOATACJA SPÓŁKA AKCYJNA Przygotowany przez Zarząd Morskiego Portu Gdańsk Spółka Akcyjna GDAŃSK - MARZEC 2014 1 Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA będący właścicielem

Bardziej szczegółowo

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP ROZDZIAŁ I. RELACJA ZALEŻNOŚCI W NAUCE O STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH 1.Pojęcie zależności 2. Historyczne i współczesne formy zależności 2.1. Okres przedwestfalski 2.2.

Bardziej szczegółowo

Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzynarodowe na obszarze postsowieckim

Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzynarodowe na obszarze postsowieckim Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzynarodowe na obszarze postsowieckim pod red. Ernesta Wyciszkiewicza, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2008, s. 186. Książka

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczny ANWIL Program Opieka nad Produktem

Program Bezpieczny ANWIL Program Opieka nad Produktem Program Bezpieczny ANWIL Program Opieka nad Produktem Witold Chmielewski Specjalista ds. Technicznych Bezpieczeństwo Instalacji Przemysłowych 27-28 listopad Warszawa 1 PKN ORLEN - wiodący koncern rafineryjno-petrochemiczny

Bardziej szczegółowo

Program EFRA. Zawarcie umów finansowania Programu oraz kontraktu na projektowanie techniczne, dostawy i budowę głównych instalacji

Program EFRA. Zawarcie umów finansowania Programu oraz kontraktu na projektowanie techniczne, dostawy i budowę głównych instalacji Program EFRA Zawarcie umów finansowania Programu oraz kontraktu na projektowanie techniczne, dostawy i budowę głównych instalacji Charakterystyka programu EFRA ZAKRES Budowa instalacji opóźnionego koksowania

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-422/8/2005/PŁ Warszawa, 30 czerwca 2005 r. D E CY Z J A Nr DOK - 67/05 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY : Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2014 BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE Polska w UE - modernizacja infrastruktury PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

Bardziej szczegółowo

Polska jako istotne ogniwo korytarza transportowego północ południe

Polska jako istotne ogniwo korytarza transportowego północ południe Polska jako istotne ogniwo korytarza transportowego północ południe Ekonomiczne perspektywy rozwoju Czechy i Niemcy od lat należą do strategicznych partnerów gospodarczych Polski. Na te kraje przypada

Bardziej szczegółowo

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii

SPÓŁKA AKCYJNA. źródło ekologicznej energii SPÓŁKA AKCYJNA źródło ekologicznej energii Spis treści Informacje o Spółce Rynek LPG w Polsce Działalność Spółki Rozlewnia gazu Najwyższa jakość obsługi Debiut giełdowy Struktura akcjonariatu Status Spółki

Bardziej szczegółowo

Karty paliwowe a Fleet Manager

Karty paliwowe a Fleet Manager Karty paliwowe a Fleet Manager Konferencja: Współpraca fleet managera z firmami zewnętrznymi Tychy 23 maja 2013 r. Andrzej Szczęśniak niezależny ekspert rynku paliw i gazu Agenda Karta z perspektywy branży

Bardziej szczegółowo

W strefie szantażu energetycznego

W strefie szantażu energetycznego W strefie szantażu energetycznego Rozmowa z Artiomem Malginem, politologiem z Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych (MGIMO) przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych Rosji. ( Nowy

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA MORSKA POLSKI 2013

GOSPODARKA MORSKA POLSKI 2013 dr Elżbieta Marszałek Wiceprezes Ligii Morskiej i Rzecznej Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu Wydz. Ekonomiczny w Szczecinie GOSPODARKA MORSKA POLSKI 2013 Artykuł oparty jest o materiały statystyczne, opracowane

Bardziej szczegółowo

Dokąd zmierzamy? Rynek kolejowy w Polsce z perspektywy przewoźnika. DB Mobility Logistics AG

Dokąd zmierzamy? Rynek kolejowy w Polsce z perspektywy przewoźnika. DB Mobility Logistics AG Dokąd zmierzamy? Rynek kolejowy w Polsce z perspektywy przewoźnika DB Mobility Logistics AG DB Schenker Rail Polska S. A. Christian Schreyer Strategy Prezes Zarządu Transportation and Logistics (GSL) Gdańsk,

Bardziej szczegółowo

Gazy rafineryjne w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN SA w Płocku gospodarka gazami rafineryjnymi

Gazy rafineryjne w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN SA w Płocku gospodarka gazami rafineryjnymi Gazy rafineryjne w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN SA w Płocku gospodarka gazami rafineryjnymi Wrzesień 2012 1 PKN ORLEN SA informacje ogólne PKN ORLEN Jesteśmy jedną z największych korporacji przemysłu

Bardziej szczegółowo

Relacje polityczne i gospodarcze między Polską i Rosją. Łukasz Kaczorek

Relacje polityczne i gospodarcze między Polską i Rosją. Łukasz Kaczorek Relacje polityczne i gospodarcze między Polską i Rosją Łukasz Kaczorek Punkt Wyjścia Punkt Wyjścia Punkt Wyjścia Dwie cywilizacje Łacińska i Turańska Próba zrozumienia fenomenu konfliktu polsko-rosyjskiego.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Polski

Bezpieczeństwo energetyczne Polski P r a c e Ko m i s j i Ge o g r a f i i Pr z e m y s ł u Nr 10 wa r s z a w a Kr a k ó w 2008 PROCESY TRANSFORMACJI WYBRANYCH PRZEMYSŁÓW W POLSCE I NA ŚWIECIE Andrzej Wieloński, Janusz Machowski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo