w teorii i w praktyce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "w teorii i w praktyce"

Transkrypt

1 Gospodarka lokalna w teorii i w praktyce Materiały z konferencji zorganizowanej przez Katedrę Gospodarki Regionalnej jeleniogórskiego Wydziału Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu Karpacz, czerwca 1996 Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu Wrocław 1997

2 Pracę wydrukowano na podstawie materiałów dostarczonych przez Autorów w formie gotowej do reprodukcji Publikacja sfmansowana ze środków własnych Katedry Gospodarki Regionalnej jeleniogórskiego Wydziału Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu Copyright by Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wrocław 1997 PL ISSN Druk i oprawa: Zakład Graficzny AE we Wrocławiu. Zam. 172/97

3 SPIS TREŚCI Słowo wstępne Alojzy Zalewski, Marek Ziółkowski: Strategie rozwoju lokalnego w Połsce - teoria i praktyka Ryszard Broszkiewicz: Bariery ograniczające rozwój gospodarki lokalnej Grzegorz Gorzełak, Bohdan Jałowiecki: Koniunktura gospodarcza i mobilizacja społeczna w gminach Marek Obrębalski: Marketing przestrzeni w skali lokalnej Andrzej Sztando: Strategia rozwoju gospodarczego gminy jako element lokalnego otoczenia przedsiębiorstwa Ja na Bra u weiler: Umweltorientierte Unternehmensfiihrung in Polen und Tschechien - Umweltschutzpotentiale in kleinen und mittleren Unternehmen der Euroregion Neil3e Franciszek Adamczuk: Eksport dóbr i usług na rynek niemiecki - wybrane problemy teoretyczne i praktyczne Eugeniusz Wojciechowski: Problem działalności gospodarczej gminy 82 Elżbieta Tyszkiewicz: Mienie komunalne podstawą samodzielności gospodarczej gminy Dariusz Głuszczuk : Koncepcja funduszu gwarancyjnego - szansa na rozwój lokalnej przedsiębiorczości Maria Dobrodziej: Zamówienia publiczne w gminie Jerzy Za part: Dodatki mieszkaniowe w województwie jeleniogórskim - po roku doświadczeń Lucjan Kowalczyk: Zarządzanie usługami społecznymi w skali lokalnej Uako przedmiot badań i kształcenia) Piotr Bury: Kształcenie kadr dla samorządu terytorialnego Beata Wenerska: Udział władz gminy w kreowaniu rozwoju lokalnego. 153 Ryszard Broi, M arian M aciejuk: Rola i zadania organów samorządu i administracji w procesie realizacji strategii rozwoju turystyki A n dr z ej W i t e k: Niektóre przesłanki do opracowania strategicznego programu rozwoju gminy - doświadczenia miasta Starachowice Mieczysław Morawski: Umiejętności społeczne przewodniczącego, czyli jak skutecznie prowadzić zebranie Piotr Roman: Z prac Sejmiku Samorządowego II kadencji E d w ar d Szczerb i e ń: Z wiązek Gmin K WISA - doświadczenia i perspektywy rozwoju

4 PRACE NAUKOWE AKADEMII EKONOMICZNEJ WE WROCŁAWIU Nr Gospodarka lokalna w teorii i praktyce Andrzej Sztando Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu STRATEGIA ROZWOJU GOSPODARCZEGO GMINY JAKO ELEMENT LOKALNEGO OTOCZENIA PRZEDSIĘBIORSTW A Pierwotnym działaniem służącym do wykreowania strategii konkurencji każdego przedsiębiorstwa, postrzeganej w tzw. ujęciu klasycznym jako wiązka celów, do których przedsiębiorstwo dąży oraz metod i narzędzi służących do ich osiągania, jest analiza otoczenia przedsiębiorstwa. Tradycyjnie za kluczowy, sektorowy element tego otoczenia uważa się pięć najważniejszych sił konkurencyjnych, do których zalicza się: rywalizację pomiędzy istniejącymi firmami, siłę przetargową dostawców, siłę przetargową odbiorców, potencjalnych nowych konkurentów oraz groźbę pojawienia się substytucyjnych wyrobów lub usług. W niektórych ośrodkach lokalnych pojawia się jednak dodatkowy element, który może posiadać silny wpływ na działalność przedsiębiorstwa. Jest nim sformułowana świadomie 1 (zwykle sformalizowana) lokalna strategia rozwoju gospodarczego gminy. Jest ona zbiorem celów harmonijnego rozwoju gminy oraz skoordynowaną sekwencją działań służących ich realizacji. Może być ona pojmowana również w charakterze czynnościowym jako wiązka przedsięwzięć podejmowanych przez Radę, Zarząd i poszczególne komórki organizacyjne Urzędu Gminy, Agencję Rozwoju Lokalnego, inkubatory przedsiębiorczości, stowarzyszenia, fundacje i inne organizacje, zgodnie z harmonogramem wspólnego sformalizowanego w postaci dokumentu planu strategicznego. Materializuje się zatem nowy zbiór istotnych sił wpływających na przedsiębiorstwo a pochodzących spoza branżowo 2 rozumianego sektora jego działał- ności 2 1 W przeciwieństwie do tzw. strategii wynikowej, będącej wynikiem nieskoordynowanej d z iałal poszczególnych obszarów funkcjonalnych gminy. Pojęcie branżowego sektora d ziałalności wynika z zastosowania kryterium podobieństwa produktowego przy określaniu kategońi sektora działalności przedsiębiorstwa.

5 63 ności. Ich oddziaływanie posiada zarówno charakter bezpośredni jak i pośredni. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z sytuacją polegającą na podejmowaniu decyzji przez w/w podmioty lokalne w stosunku do przedsiębiorstwa, w drugim natomiast z ich działaniami ukierunkowanymi na, wyodrębnione na wstępie, składniki sektorowego otoczenia. Interakcje pomiędzy strategią rozwoju gminy a podmiotami gospodarczymi funkcjonującymi na jej terenie nie mają przy tym charakteru jednostronnego. Wyodrębnić można bowiem sytuacje gdy następuje oddziaływanie przedsiębiorstw na strukturę strategii gminy. Dzieje się tak przede wszystkim w okresie konceptualizacji strategii, kiedy to najważniejsi aktorzy życia społeczno-gospodarczego gminy współuczestniczą tym procesie, a także (chociaż rzadziej) w trakcie jej realizacji. Całość tych procesów ilustruje zamieszczony poniżej rys. l. Grotbil nowych wejśt - STRATEGIA SKOOR DYNOWANEGO ROZ WOJUGMINY Wzajemne oddziaływania przedsiębiorstwa z elementami otoczenia. ----~ ----::00....!> Oddziaływanie strategu rozwoju gminy na przedsiębiorstwo. Oddziaływanie przedsiębiorstwa na strategię rozwoju gminy. Oddziaływanie strategu rozwoju gminy na elementy otoczenia przedsiębiorstwa (możliwe pośrednie oddziaływanie na przedsiębicrstwo ). Oddziaływanie elementów otoczenia przedsiębiorstwa na strategię rozwoju gminy. Rys. l. Aktorzy konkurencji wewnątrz sektora z uwzględnieniem wielowymiarowego wpływu strategii rozwoju gminy Źródło: Opracowanie własne na podstawie: M.E. Porter: Strategia konkurencji - metody analizy sektorów i konkurentów. Warszawa 1994.

6 64 Poniżej kolejno zostaną omówione przejawy oddziaływania omawianej strategii na przedsiębiorstwo (oraz składniki jego otoczenia), które zostały zgrupowane w dwunastu agregatach tematycznych. - Infrastruktura techniczna - Niemalże każdy lokalny plan strategiczny odnosi się do zagadnień infrastrukturalnych. Upatruje się bowiem w infrastrukturze komunikacyjnej, paliwowej, energetycznej, komunalnej i łącznościowej niebagatelnych czynników aktywizacji gospodarczej środowisk biznesu. Realizacja inwestycji infrastrukturalnych, zazwyczaj przygotowywana przez Urząd Miasta i Gminy a wykonywana przez inny podmiot, staje się w ten sposób istotnym czynnikiem stymulującym decyzje inwestycyjne przedsiębiorczości lokalnej jak i ościennej. Korzystniejsze stają się także warunki funkcjonowania podmiotów już istniejących. Skutki zabiegów infrastrukturalnych nie zawsze muszą być dla danego przedsiębiorstwa pozytywne. Wzmocnienie atrakcyjności regionu może prowadzić do pojawienia się w nim nowego czynnika konkurencyjnego w postaci podmiotu wykonującego substytucyjne świadczenia w stosunku do otoczenia. - Gospodarka przestrzenna - W ramach realizacji strategii, zgodnie z założeniami polityki przestrzennej, wyodrębniane i przygotowywane są obszary terytorialne przeznaczone na działalność gospodarczą. Ich lokalizacja nie jest pod żadnym względem przypadkowa i opiera się o szczegółowe analizy logistyczne, ekologiczne, infrastrukturalne i rynkowe. Znalezienie swojego miejsca przez przedsiębiorcę w tak określonej strukturze przestrzennej gminy może stać się czynnikiem rozwojowym jego firmy, zwłaszcza jeśli związane są z tym dodatkowe korzyści ekonomiczne oferowane przez lokalne władze. Podobnie jak w ramach zagadnień infrastrukturalnych istnieje tu zagrożenie pojawienia się nowych (rozrostu dotychczasowych) konkurentów. - Polityka fiskalna oraz polityka opłat - Mimo, iż lokalne obciążenia podatkowe oraz opłaty lokalne zwykłe nie stanowią najpoważniejszego składnika wszystkich obciążeń firmy to jednak oferowane w ramach strategii gminy ulgi, umorzenia i zwolnienia mogą stać się elementem wartym uwagi. Oczywiście wiąże się to z koniecznością spełnienia odpowiednich, ustalonych przez władze lokalne warunków. Zwykle dotyczą one zatrudniania bezrobotnych mieszkańców gminy (także z uwzględnieniem struktury wieku lub/i płci), kreowania na wsi nie związanych z rolnictwem miejsc pracy, zagospodarowywania nieużytkowanego majątku trwałego, wykorzystywaniem lokalnych zasobów naturalnych itp. Uzyskanie tych przywilejów przez konkurencję podnosi jej siłę przetargową i może stać się jednym z czynników przyszłej przewagi. - Ekorozwój lokalny - Działania mieszczące się w tej grupie odnoszą si ę do przedsiębiorstw, których działalność wywiera istotny negatywny wpływ na środowisko naturalne. Nie muszą mieć one przy tym restrykcyjnego charakteru. Możliwe są tu wspólne przedsięwzięcia (często o charakterze inwestycyjnym) podmiotów gospodarczych i gmin na rzecz zmniejszenia zagrożeni a środowiska

7 naturalnego oraz wspólne poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania, a także inne działania o charakterze proekologicznym. Szczególnym elementem tej współpracy może być współpraca w zagospodarowaniu środków Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska poprzez połączenie wysiłku finansowego i organizacyjnego gminy z profesjonalną wiedzą oraz know-how przedsiębiorstwa. Każda firma borykająca się z problematyką zanieczyszczeń nie może pozwolić sobie na rezygnację z szansy uporania się z nią na drodze współpracy z gminą. Droga ta jest bowiem korzystniejsza dla firmy chociażby ze względu na współudział finansowy, organizacyjny i merytoryczny gminy w realizacji niezbędnych inwestycji. - Kreowanie zrównoważonej struktury przemysłu -Jednym z podstawowych bodźców do poszukiwania spójnych, sformalizowanych strategii rozwoju przez władze lokalne jest występowanie negatywnych skutków monokultury przemysłowej gminy. Są nimi przede wszystkim: potransformacyjny spadek produkcji, zwolnienia grupowe a także wyczerpywanie się zasobów naturalnych. Tą negatywną sytuację kompensować mają działania kreujące alternatywne formy przedsiębiorczości. Istotne jest zatem aby w firmie prowadzony był monitoring szans i udogodnień oferowanych w ramach tych działań. Podejmowane są także w ramach omawianej strategii współdziałania pomiędzy przedsiębiorstwem determinującym monoprodukcyjny charakter regionu a jej kreatorami i wykonawcami, których celem jest restrukturyzacja i kompensacja redukcji zatrudnienia. W ten sposób skoordynowana sekwencja działań na rzecz harmonijnego rozwoju gminy staje się siłą wspomagającą funkcjonowanie firmy. - Gospodarowanie nieruchomościami - Możliwość dysponowania nieruchomościami będącymi własnością komunalną stanowi istotny sposób wpływania władz lokalnych na przedsiębiorczość lokalną. Podstawowymi, wykonawczymi instrumentami wpływu strategii na biznes są tu: sprzedaż, najem, dzierżawa, polityka opłat i czynszów. Gmina występuje tu w stosunku do danego przedsiębiorstwa zarówno jako partner rynkowy jak i stymulator rozwoju wybranych dziedzin przedsiębiorczości. - Restrukturyzacja lokalnego rynku pracy - Zaplecze kadrowe firmy to czynnik postrzegany przez niektórych ekonomistów jako główny wyznacznik sukcesu. Zatem wszelkie działania gminy prowadzące do dostosowania struktury kwalifikacyjnej na rynku pracy polegające na braniu udziału w rozszerzaniu i przekształcaniu zaplecza edukacyjnego, przekwalifikowywaniu oraz doskonaleniu zawodowym mogą mieć istotny wpływ na przyszłe losy lokalnej przedsiębiorczości. - Działania promocyjne - Promocja gminy, która może być realizowana na różne sposoby i w różnorodnych celach, zawsze prowadzi do zwiększenia informacji otoczenia o podmiotach mikroregionu. Do potencjalnych partnerów handlowych docierają za jej pomocą informacje o dynamice rozwoju gospodarczego głównych przedsiębiorstw, zaletach infrastrukturalnych, logistycznych. 65

8 66 Promocja zawiera również informacje dotyczące możliwości inwestowania na terenie gminy i potencjalnych korzyści, na jakie mogą liczyć przyszli inwestorzy. Dla celów promocji powołane mogą zostać specjalne instytucje np.: Centrum Informacji Promocji i Obsługi Biznesu. Promocja nie prowadzi wyłącznie do konstrukcji niematerialnych bo informacyjnych składników otoczenia przedsiębiorstwa. W jej ramach dąży się również do stworzenia wymiernych, materialnych czynników rozwoju powołując instytucje administracji centralnej (urząd skarbowy, sąd, prokuratura). Ich obecność może ułatwiać bieżące funkcjonowanie lokalnej przedsiębiorczości. - Powoływanie podmiotów specjalnego przeznaczenia - Realizacja konkretnych zadań strategicznych gminy może pociągać za sobą konieczność powołania specjalnych podmiotów gospodarczych (w formie spółek prawa handlowego) prowadzących obsługę techniczną i komunalną w stosunku do przedsiębiorstw wchodzących w proces realizacji strategii gminy. Z woli gminy powstają w ten sposób firmy stające się partnerami lokalnych przedsiębiorstw a tym samym kolejnymi siłami napędowymi konkurencji wewnątrz sektora. - Restrukturyzacja wsi - Działalność wielu przedsiębiorstw jest nierozerwalnie związana z funkcjonowaniem wiejskich gospodarstw rolnych. Porlejmowanie przez gminę dążeń do wykreowania farmerskiego (wyspecjalizowanego i komercyjnego) typu gospodarstw czy też edukacja rolniczo-ekonomiczna mieszkańców wsi odbija się pośrednio na wspomnianej grupie przedsiębiorstw. Te z nich, które wykorzystają wspomniane zjawiska odniosą wymierne korzyści materialne. - Bezpośredni, wykonawczy udział przedsiębiorstwa w realizacji przedsięwzięć gminy - Strategia skoordynowanego rozwoju gminy, w ujęciu czynnościowym, wymaga często rozbudowanych działań inwestycyjnych i usługowych. Są one zazwyczaj zlecane lokalnym przedsiębiorstwom stanowiąc dla nich istotny bodziec rozwojowy. - Umocnienie pozycji gospodarczej gminy - Decyzje podejmowane w ramach realizacji rozważanej tu strategii w stosunku do innych działów gospodarki mają zawsze jakiś wpływ na przedsiębiorczość. Rozumowanie takie wynika ze świadomości wielowymiarowych powiązań, efektów synergicznych i mnożnikowych. Tak więc rozwój innych obszarów funkcjonalnych zawsze odbija się na sferze przedsiębiorczości Sposób oddziaływania strategii rozwoju gospodarczego na przedsiębiorstwo oraz podstawowe elementy jego otoczenia konkurencyjnego prezentuje macierz (tab. 1). Nagłówki wierszy prezentują kolejno wszystkie omówione tu płaszczyzny wpływu strategii na szeroko rozumianą przedsiębiorczość. Nagłówki kolumn natomiast, przedstawiają przedsiębiorstwo oraz składniki (aktorów) jego otoczenia konkurencyjnego. W wyniku tak przeprowadzonego zabiegu otrzymano macierz, której pola zawierają zjawiska i reakcje wywołane pośrednio lub

9 Zachowania przedsiębiorstwa podmiotów otoczenia przedsiębiorstwa w sytuacji zaistnienia strategii rozwoju lokalnego Tablica l Przedsiębiorstwo l!infrastruktura techni j szanse rozwojowe czna 2 l Gospodarka strzenna 3 l Prorozwojowa tyka fiskalna prze- l szanse rozwojowe poli-l szanse rozwojowe l Bezpośredni konkurenci 1 Potengalni wchodzący Nabywcy Dostawcy Substytuty lokalni nielokalni wzrost zagrożenia wzrost zagrożenia wzrost zagrożenia 4 l Ochrona środowiska szansa współpracy relatywny spadek za. z gminą grożenia zagrożenie wywołane wzrost zagrożenia obostrzeniem warun- w wypadku prockoloków funk<;ionowania gicznej współpracy 5 l Kreowanie zrówna-~ uzyskiwanie wsparcia ważonej struktury w: przedsiębiorr..-zości redukcji zatrudnienia kreowaniu alternatywnych miejsc pracy 6 l Gospodarowanie nieruchomośdarni z gminą relatywny wzrost zagrożenia w wypadku podjęcia współpracy z gminą w tym zakre sic restrukturyzacji przedsiębiorstwa szansa rozwojowa wzrost zagrożenia w wypadku korzysta w wypadku korzystania z atrakcyjnych nia z atrakcyjnych ofert gminy ofert gminy potencjalny rclatyw-~ wzrost zagrożenia po- wzrost zainteresowania wzrost zainteresowa-1 spadek zagrożenia ny spadek zagrożenia przez wzrost atrakcyj współpracą nia współpracą oości gminy potencjalny rclatyw-~ wzrost zagrożenia po- wzrost zainteresowania wzrost zaintercsowa-1 spadek zagrożenia ny spadek zagrożenia przez wzrost atrakcyj- współpracą nia Wlipółpracą ności gminy wzrost zainteresowania współpracą potencjalny rclatyw l wzrost zagrożenia pony wzrost zainteresowania spadek zagrożenia przez wzrost atrakcyj ności gminy współpracą oczekiwanic rcdukt..ji cenowych oczekiwanic potencjalny rclalyw ny spadek zagrożenia potencjalny rclalyw ny wzrost zagrożenia ilościowego \\'Zrostu zamówień spadek zagrożenia ze wzrost zainteresowania możliwe niczadowa-l spadek zagrożenia względu na utratę pole współpracą ze względu lenie z ewentualnego ncjalnej przewagi ek.olo- na: proekologicznego gicznej i ograniczenie redukcje cenowe wzrostu wymagań pola wyboru działalno wzrost jakości w stosunku do dosla ści wzrost produktywnośc..-i w potencjalny relalyw wzrost zagrożenia. po- l wzrost zainteresowania zmiany ofert i form l spadek zagrożenia ny spadek zagrożenia przez wzrost atrakcyj współpracą ze względu współpracy na chara ności jeśli nowa działal- na: klerystyczne dla kan ność mieści się w pol u wzrost prawdopodorestrukturyzacyjnym taktów średnio i dłu hicństwa dalszego ist gookrcsowych spadek zagrozema oicnia przedsiębiorstwa w przypadku odwrot- możliwość redukcji cenyrn nowych potencjalny rclatyw-~ wzrost zagrożenia ze wzrost zainteresowania wzrost zainteresowania spadek zagrożenia ny spadek zagrożenia względu na atrakcyjność ze względu na wzrost współpracą ze nicruchomośd dostępności przedsię względu na wzrost biorstwa orazjego potem.. jału ekonomicznego potencjału ekonomi 7 l Restrukturyzacja lo-~ szansa rozwojowa l wzrost zagrożenia l potencjalny relatyw-~ wzrost zagrożenia ze kainego rynku pracy poprzez rozbudowl' w wypadku korzysta- ny spadek zagrożenia względu na atrakcyjzaplecza kadrowego nia z powstającego ność lokalnego rynku zaplc<.:za kadrowego pracy wzrost zaintercsowan:ia współpracą wywołany progresją jakości zapłc cza kadrowego {naukowego) przedsiębiorstwa cznego przedsiębiorstwa brak wpływu spadek zagrożerua ~

10 ="' 00 8 l Działania promocyjną szansa rozwojowa wzrost zagrożenia potencjalny reiatyw-l wzrost zagrożenia na poprzez zidentyfiko- w wypadku zidentyfiwanie ny spadek zagrożenia dzięki zwiększeniu atranie i wykorzysta- kowania i wykorzyskcyjności gmjny działań promocyj- tania działań promonych gmjny oraz na- cyjnych gminy wiązanie kooperacji 9 l Powoływanie pod-~ szansa rozwojowa na wzrost zagrożenia miotów spct.jalnego drodze współtworze- w wypadku współprzeznaczenia nia lub/i korzystania tworzenia lub/i korzystania lo l Restrukturyzacja wsi szansa rozwojowa wzrost zagroi.t:nia w wypadku wykorzystania dz.iałań prowadzonych w tym obszarze w wypadku wykorzystania dz.iałań w tym obsz.arzc li l Bezpośredni, wykonawczy udział przedsiębiorstwu w realiza Lji przed:iięwzięć gminy 12 l Umacnianic pozycji gospodarczej gminy potencjalny relatywny spadek zagrożenia wzrost zainteresowania l wzrost zaintercsowa-1 spadek zagrożenia wywołany strumieniem nia wywołany oczekiinformacyjnym płyną- waniem wzrostu zacym z obszaru lokaliza- mówień cyjnego przed:iiębiorstwa potencjalny reiatyw-l wzrost zagrożenia l brak wpływu ny spadek zagrożenia w wypadku wzrostu atrakcyjności gmjny dzięki zaistnieniu podmiotu wzrost zaintcresowa- spadek zagrożenia jenia jeśli współpraca( śli współpracafwspółfwspółudział w pod- udział w podmiocie miolie zwiększa pote- zwiększa potenc;jał fi- specjalnego przeznacze- ogai firmy rmy nia wzrost zagrożenia poprzez wzrost atrakcyjności gminy w obsza- rach wiejskich ~zansa rozwojowa l wzrost zagrożenia ~tcncjalny relatywny! intensyfikacja atrakcyj poprzez przyjędc złe- w wypadku przyjęcia padck zagrożenia ności (i zagrożenia) wycenia zleceni«wołana wzrostem prawdopodobieństwa przyj~da zlecenia szansa rozwoju poprzez wielowymiarowe interakcje z rozwijającym si~ otoczcnit.11l Źródło: Opracowanie własne. wzrost zagrożenia poprzez wielowymiarowe interakcje z rozwijającym się otoczeniem potencjalny relalyw-~ wzrost alrakcyjnośd (i l brak wpływu ny spadek zagrożenia zagrożenia) poprzez możliwość zdyskontowania wielowymiarowych interakcji z otoczeniem wzrost zainteresowania wzrost zalnteresowawywołany spadek zagrożenia rozwojem nia wywołany rozwo w wypadku dyskon p r z c d s i ę b i o r s t w a jem przedsiębiorstwa towania gminnych (współpraca z rolnika- (współpraca z rolnimi, działań w obrębie relywnych kreowanie a.lterna- karni, k.reowarrie ahestrukturyzac...ji wsi miejsc pracy) rnatywnych miejsc pracy) wzrost zainteresowania wzrost zaintcresowa-~ spadek Zligrożcnia prze dsiębiorstwem wy~ nia nawiązaniem/ poprzez wzrost polc-l grywającym przetargi (kontynuacją współ., ncjału firmy Gakość, cena. terminy pracy z prudsiębiąrsitp.) lwem przyjmującym zleoonia wzrost zainlcresowa- ~spadek zagrożeniu rua rozwijającym si~ JX>przez wzrost potcprzedsiębiorstwem ncjału firmy

11 bezpośrednio przez strategię rozwoju lokalnego w przedsiębiorstwie i u aktorów jego otoczenia. Jeśli chodzi o zjawiska i reakcje dotyczące tych ostatnich to wybrano spośród nich tylko te, które dotyczą bezpośrednio przedsiębiorstwa. Komórki zawierające zachowania sprzyjające przedsiębiorstwu wyeksponowano kolorem białym, komórki zawierające zachowania niesprzyjające przedsiębiorstwu kolorem ciemnym. W przyp;tdku gdy zachowania charakteryzują się niejednoznacznością kierunku oddziaływania komórkom nadano kolor szary. Cechą charakterystyczną macierzy jest fakt jednoczesnego ujmowania wszystkich przejawów oddziaływania strategii rozwoju lokalnego u pełnego spektrum podmiotów konkurencji. Należy zatem pamiętać, iż pojawienie się w praktyce życia gospodarczego danego zachowania lub zjawiska jest uzależnione od zaistnienia instrumentalnego oddziaływania strategii w danym Uednym z dwunastu) obszarze funkcjonalnym i przyjęcia tego oddziaływania przez przedsiębiorstwo. Wszystkie bowiem zachowania (przedstawione w kolejnych wierszach) pozostałych podmiotów są uwarunkowane wejściem przedsiębiorstwa w interakcje z polem funkcjonalnym strategii. Przy budowie macierzy poczyniono dodatkowo następujące założenia i zabiegi o charakterze technicznym: l) Bezpośredni konkurenci lokalni to przedsiębiorstwa wytwarzające wyroby (usługi) tego samego rodzaju jak przedsiębiorstwo i znajdujące się obszarze oddziaływania instrumentów strategii. Są to przedsiębiorstwa konkurujące zarówno na rynku lokalnym jak i pozalokalnym lecz ich siedziba mieści się na terenie gminy. 2) Bezpośredni konkurenci nielokalni to przedsiębiorstwa wytwarzające wyroby (usługi) tego samego rodzaju jak przedsiębiorstwo lecz nie znajdujące się w obszarze oddziaływania instrumentów strategii. Mogą one konkurować z przedsiębiorstwem na rynkach lokalnych lub]i pozalokalnych. 3) Komórki w których zlokalizowano zjawiska i zachowania dotyczące samego przedsiębiorstwa otoczono zbiorczo pogrubioną czarną linią Utylitarność macierzy wyraża się na dwa sposoby. Pierwszy z nich dotyczy walorów dydaktycznych oraz poznawczych. W prosty sposób bowiem można zidentyfikować wszelkie konsekwencje płynące ze strategii rozwoju gminy dla przedsiębiorstwa. Ich zbiorcza lokalizacja na płaszczyźnie macierzy pozwala na dokonywanie porównań zarówno w układzie instrumentalnym (wierszowym) jak i podmiotowym (kolumnowym). Drugi przejaw utylitarności wynika w prostej linii z pierwszego i odnosi się do wniosków jakie można wyciągnąć przeprowadzając w/w porównań. Sprowadzają się one do możliwości postawienia kilku niżej zaprezentowanych tez. l) Strategia rozwoju lokalnego gminy niemalże w większości przypadków sprzyja pojawianiu się szans rozwojowych przedsiębiorstwa. Wyjątek stanowią tu możliwe do zaistnienia przypadki ograniczenia poła wyboru podejmowania i prowadzenia działalności poprzez ustalenia proekologiczne strategii. 69

12 70 2) Oddziaływanie instrumentów strategii na bezpośrednich konkurentów lokalnych w większości przypadków prowadzi do wzrostu ich potencjału ekonomicznego przez co strategia ta staje się pośrednim zagrożeniem dla przedsiębiorstwa Niefrasobliwa rezygnacja z uczestnictwa w kreowaniu i korzystaniu z instrumentów strategii przez przedsiębiorstwo potęguje zagrożenie ze strony konkurencji aktywnie w tych procesach uczestniczącej. 3) Strategia rozwoju lokalnego stanowi czynnik zdecydowanie podnoszący zagrożenie pojawienia się nowego konkurencyjnego przedsiębiorstwa czego przyczyną jest wzrost atrakcyjności obszarów lokalnych wywołany strategią. 4) Zarówno w obszarze kontaktów z dostawcami jak i odbiorcami przedsiębiorstwa strategia rozwoju lokalnego posiada w przeważającej mierze pozytywny wpływ opierający się na wielowymiarowych impulsach stymulacyjnych. 5) Bazując na teorii substytucji opierającej się głownie na kategorii ceny i jakości strategia rozwoju lokalnego zmniejsza zagrożenie przedsiębiorstwa ze strony substytutów pozwalając zmniejszyć koszty i stymulując jakość wyrobów. Wielowątkowe oddziaływanie strategii rozwoju lokalnego na przedsiębiorstwa prowadzi do pojawienia się w tych ostatnich działań zmierzających do wpływania na jej kształt koncepcyjny i sposoby realizacji. Naturalnym powodem tego zjawiska jest pragnienie zidentyfikowania i wykorzystania potencjalnych szans rozwojowych płynących ze strategii, wykrycia oraz zabezpieczenia się przed zagrożeniami a także uzyskanie przewagi nad konkurencją co jest zbieżne z tezami przedstawionymi w punktach 1-6. Wpływ przedsiębiorstw gminy na kształt i sposób realizacji strategii posiada dwojaki charakter. Po pierwsze każde z przedsiębiorstw w mniejszym lub większym stopniu implikuje profil diagnozy prospektywnej stanowiącej wstępny etap budowy strategii. Wpływ ten można opatrzyć mianem wpływu pasywnego, którego charakter nie może być w krótkim okresie czasu zmieniony 3 Najważniejszymi jego przejawami jest zaistnienie w istotny sposób w częściach diagnozy poświęconych lokalnemu rynkowi pracy (np.: Demograficzne aspekty rozwoju gminy) oraz specyfice struktury gospodarczej gminy. Zaistnienie w zbiorze innych (ogólnie dostępnych - statystycznych) poświęconych specyfice gospodarczej gminy jest uwarunkowane strukturotwórczym charakterem przedsiębiorstwa zarówno pod względem sektorowym 4 jak i własnościowym oraz udziału w produkcji gminy. Ocenia się tu również strukturotwórczy wpływ efektywności, związków z otoczeniem, rozwojowości i nowoczesności 3 Stan przedsiębiorstwa enumeratywnie lub zbiorczo (wspólnie z innymi przedsiębiorstwami) zidentyfikowany w diagnozie prospektywnej jest stanem na dany okres jego funkcjonowania nawet jeśli zawiera informacje o charakterze prognostycznym. Dotyczy zatem tzw. krótkiego okresu czasu (w sensie ekonomicznym), a więc nie może zostać w jego trakcie istotnie zmieniony. 4 Sektor rozumiany jest tu jako fragment ogółu podmiotów wyodrębniony ze względu na branżowe lub/i terytorialne podobieństwo.

13 podmiotu a także jego efektów synergicznych i mnożnikowych w stosunku do innych działów gospodarki narodowej. Całość tych zagadnień jest zwykle przedmiotem części zatytułowanej: "Struktura gospodarki lokalnej". Zagadnienia identyfikacyjne diagnozy uzupełniane są miejscem podmiotu w rozpoznaniu sfery ekologicznej. Analiza tak skonstruowanego obrazu struktury pozwala ocenić czy dane przedsiębiorstwo samodzielnie lub w grupie innych przedsiębiorstw Gako integralny składnik tej grupy) jest dla strategii szansą, zagrożeniem, silną lub słabą stroną co jest jednocześnie jednym z fundamentalnych ustaleń strategicznych i wynikiem takiego a nie innego pasywnego usytuowania przedsiębiorstwa w diagnozie. Przejawów wpływu, który możnaby nazwać aktywnym z powodu umiejscowienia inicjatywy w przedsiębiorstwie, można upatrywać w przekazywaniu przez przedsiębiorstwo szczegółowych, specyficznych danych do diagnozy prospektywnej Porlobnie jeśli chodzi o przekazywanie informacji o firmie w ramach ankiet podmiotów gospodarczych gdzie przekazywane są dane co do własnych zmierzeń, bolączek, pragnień, wizji przyszłości i rozwoju lokalnego. Z pewnością jednak na miano aktywnego wpływu na formułowanie i wykonanie strategii zasługują działania takie jak: - Nacisk przedsiębiorstwa w formie oświadczeń, uwag i argumentów dotyczących strategii rozwoju lokalnego. - Udział przedstawiciela przedsiębiorstwa w grupie liderów lokalnych biorących aktywny udział w formułowaniu i realizacji strategii w całym okresie jej istnienia. - Wpływ na rozszerzanie, modernizację, relokalizację i dostępność elementów walorów użytkowych gminy. - Oficjalne opiniowanie przedstawianych przez zespół tworzący strategię propozycji głównych kierunków rozwoju. - Aktywny udział w opracowywaniu i realizacji proekologicznych programów strategii rozwoju gminy. - Aktywowanie uczestnictwa w realizacji strategii poprzez przekazywanie propozycji prorozwojowych z stosunku do przedsiębiorczości małej i średniej lokalnej opierających się na narzędziach stymulujących (podatki, ulgi, opłaty, stawki dzierżaw) itp. - Finansowe partycypowanie w korzystnych dla przedsiębiorstwa działaniach zawartych w strategii a przez to możliwość współdecydowania o ich kształcie. - Wpływ na strategię poprzez uzasadnione ekonomicznie i gospodarczo propozycje modyfikacji działań wykonawczych w sytuacji gdy przedsiębiorstwo jest wykonawcą lub współwykonawcą przedsięwzięć podejmowanych w ramach strategii. (np.: o charakterze inwestycyjnym) - Udział w lokalnych lobby oraz grupach nieformalnego, politycznego nacisku. 71

14 72 Zawsze jednak powinien im towarzyszyć negocjacyjny a nie konfrontacyjny charakter wymiany poglądów gdyż tylko dzięki obopólnej współpracy istnieje możliwość wykreowania korzystnych kluczowych założeń. Oba rodzaje oddziaływań to znaczy strategii na przedsiębiorstwo oraz przedsiębiorstwa na strategię muszą przeto wynikać z negocjacji i świadomości, iż zasadniczym celem strategii jest intensyfikacja rozwoju społeczno-gospodarczego gminy. Podsumowując należy stwierdzić, iż spójna i sformalizowana strategia rozwoju gminy może być postrzegana jako pełnoprawny i silny fragment otoczenia przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo bowiem może wchodzić z nią w wielowymiarowe i brzemienne dla niego w skutkach interakcje podobnie jak ma to miejsce w przypadku interakcji z konkurentami, dostawcami i odbiorcami. Strategia może stać się dala niego drogą rozwoju i]lub restrukturyzacji, może być również dla niego przyczyną zjawisk niepożądanych Od działań konkretnego podmiotu wyłącznie zależy czy omawianą strategię gminy zidentyfikuje jako istotny element swojego otoczenia (wykorzystując szanse z niej płynące lub przygotowując się na zagrożenia), czy też zignoruje pozbawiając się w ten sposób infonnacji o istotnych zjawiskach zachodzących w otoczeniu i tracąc możliwość wpływania na nie. LITERATURA [l] Lokalna strategia rozwoju gospodarczego gminy Polkowice. Ośrodek Badań Naukowych i Usług "Economicus": Jelenia Góra [2] Porter M.E.: Strategia konkurencji - metody analizy sektorów i konkurentów. Warszawa [3] Strategia rozwoju lokalnego gminy Nowogrodziec. Ośrodek Badań Naukowych i Usług "Economi cus": Jelenia Góra [4] Sztando A.: Strategia rozwoju Starachowicjako ośrodka przemysłowego (fragment strategii rozwoju lokalnego Starachowic). Jelenia Góra- Wrocław [5] Zarys strategii rozwoju lokalnego gminy Rudna. Ośrodek Badań Naukowych i Usług "Economicus": Jelenia Góra 1996.

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia (licencjackie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp Podręcznik oddawany do rąk Czytelników jest rezultatem wyników badań Zespołu Katedry Samorządu Terytorialnego i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Lider Projektu Powiat Chojnicki

Lider Projektu Powiat Chojnicki Lider Projektu Powiat Chojnicki Starostwo Powiatowe w Chojnicach ul. 31 Stycznia 56 89-600 Chojnice tel. 52 396 65 00 e-mail: starostwo@powiat.chojnice.pl Partnerzy Projektu Gmina Brusy Gmina Chojnice

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 80 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

Założenia programu Eko - Polska

Założenia programu Eko - Polska Założenia programu Eko - Polska dr Jarosław Klimczak Warszawa 17 Kwiecień 2013r. Cele programu Promocja Polski jako kraju który wykorzystał szanse pakietu klimatycznego Pokazanie Polski jako lidera w ekologii

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Perspektywy inwestycyjne. Co przyciąga inwestorów zagranicznych i polskich? prognozy i trendy Ocena działań gmin w celu przyciągnięcia

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: kierunek należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych. 2. Profil kształcenia: ogólnoakademicki.

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu czynników miko i makroekonomicznych na rynek nieruchomości.

Analiza wpływu czynników miko i makroekonomicznych na rynek nieruchomości. TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH studia stacjonarne pierwszego stopnia ROK AKADEMICKI REALIZACJI PRACY 2015/2016 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego Doradztwo na rynku Promotor

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy marketingu terytorialnego a rozwój gospodarczy miast Polski

Wybrane elementy marketingu terytorialnego a rozwój gospodarczy miast Polski Zakład Zagospodarowania Przestrzennego Instytut Geografii i Rozwoju regionalnego Wydział Nauk o Ziemi i Kształtowania środowiska Wybrane elementy marketingu terytorialnego a rozwój gospodarczy miast Polski

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PROBLEM LOKOWANIA INWESTYCJI PLANOWANIE PRZESTRZENNE A LOKALIZACJA INWESTYCJI Koherencja lokalizacyjna każdej działalności właściwe miejsce (poszukiwanie

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 18 POLITYKA DOCHODOWA GMINY JAKO NARZĘDZIE INTERWENCJONIZMU SAMORZĄDOWEGO

ROZDZIAŁ 18 POLITYKA DOCHODOWA GMINY JAKO NARZĘDZIE INTERWENCJONIZMU SAMORZĄDOWEGO Marcin Brol ROZDZIAŁ 18 POLITYKA DOCHODOWA GMINY JAKO NARZĘDZIE INTERWENCJONIZMU SAMORZĄDOWEGO Transformacja systemowa rozpoczęta w Polsce w 1989 roku wymusiła utworzenie podmiotów zdolnych do wykreowania

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH

Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH Sprawozdanie z działalności fundacji INSTYTUT INICJATYW POZARZĄDOWYCH w roku 2010 1) Nazwa fundacji: siedziba: adres: Instytut Inicjatyw Pozarządowych Warszawa ul. Przybyszewskiego 32/34, 01-824 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Płock, grudzień 2009 Działy opracowania: I. Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

Strategia Marki Rzeszów na lata 2009-2013 - aktualizacja Miejsce dla zmiany życia

Strategia Marki Rzeszów na lata 2009-2013 - aktualizacja Miejsce dla zmiany życia Załącznik nr 5 Analiza zgodności endogenicznych dokumentów strategicznych ze Strategią Marki Rzeszów. Wizja Cele strategiczne Rdzeń i Submarki Strategia Marki Rzeszów na lata 2009-2013 - aktualizacja Miejsce

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA UZYSKANIA ZALICZENIA

KRYTERIA UZYSKANIA ZALICZENIA KRYTERIA UZYSKANIA ZALICZENIA Elementy obowiązkowe Esej naukowy indywidualny na dowolnie wybrany temat z zakresu przedmiotu, 3-5 stron standaryzowanego maszynopisu, przesłany do 09.01.2009 na adres e-mail:

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MOCNYCH I SŁABYCH STRON OBSZARU OBJĘTEGO LSR ORAZ ZIDENTYFIKOWANYCH DLA NIEGO SZANS I ZAGROŻEŃ

ANALIZA MOCNYCH I SŁABYCH STRON OBSZARU OBJĘTEGO LSR ORAZ ZIDENTYFIKOWANYCH DLA NIEGO SZANS I ZAGROŻEŃ SPOTKANIE KONSULTACYJNE W CELU OPRACOWANIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU NA LATA 2014-2020 Grudziądz, 30 listopada 2015 roku ANALIZA MOCNYCH I SŁABYCH STRON OBSZARU OBJĘTEGO LSR ORAZ ZIDENTYFIKOWANYCH DLA

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania przedsiębiorców wobec władz lokalnych. Tadeusz Donocik Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach Katowice, 12 listopada 2007r.

Oczekiwania przedsiębiorców wobec władz lokalnych. Tadeusz Donocik Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach Katowice, 12 listopada 2007r. Oczekiwania przedsiębiorców wobec władz lokalnych Tadeusz Donocik Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach Katowice, 12 listopada 2007r. Współpraca władz lokalnych z przedsiębiorcami poprzez instytucje

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 PODSTAWY PRAWNE PROGRAMU

Rozdział 1 PODSTAWY PRAWNE PROGRAMU PROJEKT ROCZNY PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY JANÓW PODLASKI Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK Rozdział 1 PODSTAWY PRAWNE PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020)

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) Samorządowa jednostka organizacyjna Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) ZAŁOŻENIA INSTYTUT ROZWOJU TERYTORIALNEGO

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Zwycięskie strategie przedsiębiorstw dr Grzegorz Głód Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 23 marca 2015 r. Być konkurencyjnym??? Najlepszym sposobem przewidywania przyszłości

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Ocena aktualnego stanu rozwoju punktów węzłowych Szlaku Jana III Sobieskiego

Ocena aktualnego stanu rozwoju punktów węzłowych Szlaku Jana III Sobieskiego Ocena aktualnego stanu rozwoju punktów węzłowych Szlaku Jana III Sobieskiego Raport z badania 1. Metoda i technika badania Badanie zostało metodą CAWI (za pomocą elektronicznego formularza ankiety) oraz

Bardziej szczegółowo

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich Mariusz Wójcik Prezentacja Wybrane dotychczasowe działania FNEZ Program rozwoju morskiej

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Załącznik do Uchwały Nr X/71/2003 Rady Powiatu Polickiego z dnia 28 sierpnia 2003 roku POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU ORAZ AKTYWIZACJI LOKALNEGO RYNKU PRACY Police Czerwiec 2003 Podstawa

Bardziej szczegółowo

- w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru funkcjonalnego

- w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru funkcjonalnego Opracowanie dokumentów planistycznych o charakterze strategicznym i operacyjnym oraz dokumentów wdrożeniowych dla podkrakowskiego obszaru funkcjonalnego Blisko Krakowa - w ramach projektu Razem Blisko

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13 Spis treści Słowo wstępne (Marek Matejun).................................................. 11 Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami.................................

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia 1. Informacje ogólne Przedmiotem zamówienia jest opracowanie kompletu 4 ekspertyz sektorowych w postaci dokumentów: 1) Ekspertyza usług publicznych

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Klaster szansą dla

Bardziej szczegółowo

Strategia informatyzacji RP e-polska i NPR a fundusze strukturalne

Strategia informatyzacji RP e-polska i NPR a fundusze strukturalne Społeczeństwo informacyjne powszechny dostęp do Internetu II KONFERENCJA Budowa lokalnej infrastruktury telekomunikacyjnej z wykorzystaniem funduszy strukturalnych UE Instytut Łączności, Warszawa 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Adam Hamryszczak Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego 16 grudnia 2014 r. 1 ZIT a STRATEGIA ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Gminy Zator 2014-2022

Gminy Zator 2014-2022 Strategia Rozwoju Gminy Zator na lata 2014-2022 Strategia Rozwoju Gminy Zator 2014-2022 Zator, wrzesień 2014 r. Strategia Rozwoju Gminy Zator na lata 2014 2022 Zarys Strategii broszura informacyjna Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego

jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego jako źródło danych do planowania strategicznego i przestrzennego 1 ok. 80% danych to dane przestrzenne - ORSiP jest źródłem takich danych, każde wiarygodne i aktualne źródło danych przestrzennych jest

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z PRZEPROWADZONYCH ANKIET BADAJĄCYCH LOKALNE WARUNKI DO ROZWOJU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

RAPORT Z PRZEPROWADZONYCH ANKIET BADAJĄCYCH LOKALNE WARUNKI DO ROZWOJU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Brąchnówko, 09.11.2015 RAPORT Z PRZEPROWADZONYCH ANKIET BADAJĄCYCH LOKALNE WARUNKI DO ROZWOJU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W kwietniu 2015 roku na stronie internetowej ( www.lgd.ziemiagotyku.com) Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Część IV. System realizacji Strategii.

Część IV. System realizacji Strategii. Część IV. System realizacji Strategii. Strategia jest dokumentem ponadkadencyjnym, określającym cele, kierunki i priorytety działań na kilka lat oraz wymagającym ciągłej pracy nad wprowadzaniem zmian i

Bardziej szczegółowo

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Struktura Katedry Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Szeroko rozumiana poprawa jakości życia na wsi, zaspokajanie potrzeb społeczno-kulturalnych mieszkańców a także zidentyfikowanie i promowanie

Bardziej szczegółowo

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru?

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Gmina:.. Sektor: Turystyka obiekty, obszary funkcjonowania ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Jakie są

Bardziej szczegółowo

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak Wójt Gminy Gronowo Elbląskie STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY CZEMU SŁUŻY STUDIUM? jest wyrazem poglądów ipostanowień związanych z rozwojem gminy, w tym poglądów władz

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne

Zarządzanie strategiczne 1 Zarządzanie strategiczne Metody i narzędzia BCG rafal.trzaska@ue.wroc.pl www.ksimz.ue.wroc.pl www.rafaltrzaska.pl BCG metoda portfelowa powstała 1969 model nazywany niekiedy Growth-ShareMatrix skonstruowana

Bardziej szczegółowo

KORZYSTNE POŁOśENIE PODAś SIŁY ROBOCZEJ POŁĄCZENIA KOMUNIKACYJNE SIŁA NABYWCZA LUDNOŚCI WYSOKA ŁĄCZNOŚĆ, TELEKOMUNIKACJA OBIEKTY PRODUKCYJNE, BIUROWE

KORZYSTNE POŁOśENIE PODAś SIŁY ROBOCZEJ POŁĄCZENIA KOMUNIKACYJNE SIŁA NABYWCZA LUDNOŚCI WYSOKA ŁĄCZNOŚĆ, TELEKOMUNIKACJA OBIEKTY PRODUKCYJNE, BIUROWE Rola samorządu w kreowaniu lokalnej polityki gospodarczej subregionu - doświadczenia Ostrowa Wielkopolskiego Zadania własne gminy z zakresu infrastruktury technicznej gminy, infrastruktury społecznej,

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Wprowadzenie

Rozdział I Wprowadzenie Rozdział I Wprowadzenie Przedmiotem Strategii Nowe szanse, nowe możliwości wspierania przedsiębiorczości MMSP na terenie powiatu bełchatowskiego, 2005-2013 jest pokazanie możliwości współfinansowania zadań

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA LATA

WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA LATA Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 21/15 Wójta Gminy Adamów z dnia 18 marca 2015 r. P R O J E K T WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW BADAŃ REGIONALNYCH

MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW BADAŃ REGIONALNYCH Konferencja Ogólnopolska Statystyka publiczna w służbie samorządu terytorialnego Wrocław, dn. 7-8 marca 2011 r. MODEL I FUNKCJE WOJEWÓDZKICH OŚRODKÓW Dominika Rogalińska Departament Badań Regionalnych

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek: Zarządzanie Zarządzanie przedsiębiorstwem Absolwenci specjalności zarządzanie przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS

WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS 36 WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS Opracowuje strategię rozwoju powiatu i koordynuje działania związane z jej realizacją, zajmuje się problematyką związaną z promowaniem powiatu

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY KLASTER Jolanta Maria Kozak Prezes TML Prezes Klastra Designu Innowacji i Mody INICJATORZY KLASTRA: INICJATORZY KLASTRA INSTYTUCJA OKOŁOBIZNESOWA, W ramach tworzonego klastra odpowiada za pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego

Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego Strategia Rozwoju Ostródzko-Iławskiego Obszaru Funkcjonalnego OBSZARY OBJĘTE WSPÓŁPRACĄ W RAMACH OIOF Ochrona zdrowia, bezpieczeństwo publiczne, pomoc społeczna Plan spotkania 2 Prezentacja: Omówienie

Bardziej szczegółowo