Jean Tirole: Si la rynkowa i regulacje

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jean Tirole: Si la rynkowa i regulacje"

Transkrypt

1 Wp lyw teorii na praktyke Nagroda Nobla października 2014

2 Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Wp lyw teorii na praktyke

3 Si la rynkowa Wp lyw teorii na praktyke Co to jest si la rynkowa? Zdolność do na lożenia ceny wyższej od kosztów wytworzenia. Dlaczego firmy maja si l e rynkowa? Bariery wejścia Korzyści skali i zakresu Sieciowe efekty zewnetrzne Zachowania antykonkurencyjne Ograniczenia nak ladane przez regulatora, np. licencje, patenty Czy to dobrze, że ja maja? Strata z powodu monopolu Nadużywanie si ly rynkowej Z drugiej strony... korzyści skali, inwestycje w badania i rozwój

4 Wp lyw teorii na praktyke Polityka ochrony konkurencji a regulacje Polityka ochrony konkurencji daje ogólne wytyczne dla wszystkich ga l ezi Regulacje obowiazuj a w niektórych sektorach, skierowane bezpośrednio na ceny, zyski czy jakość Radio, TV Telekomunikacja Poczta Energia elektryczna, ciep lownictwo, woda+kanalizacja Zdrowie, edukacja Banki, ubezpieczenia, itd.

5 Powody regulacji Wp lyw teorii na praktyke Osiagni ecie efektywności ekonomicznej Osiagni ecie pożadanej redystrybucji (równości) Osiagni ecie sukcesu wyborczego Uleganie naciskom lobby

6 Wp lyw teorii na praktyke Problemy skutecznej regulacji Niepe lna informacja Koszty transakcyjne Korupcja i uleganie naciskom Ograniczenia polityczne Niekompetencja

7 Wp lyw teorii na praktyke Instrumenty regulatora Zawieranie kontraktu dotyczacego regulowanych zagadnień Transfer dla firm może być przekazywany bezpośrednio lub pośrednio Zamówienia publiczne Liniowy kontrakt motywujacy t(c) = a + (1 b)c Regulacja Liniowy kontrakt motywujacy p(c) = ˆp + (1 b)c

8 Si la motywacji Wp lyw teorii na praktyke Parametr b mierzy si l e motywacji firm do zmniejszania kosztów Transfer możliwy Brak transferu Wysoka motywacja Kontrakty o sta lej cenie Pu lapy cenowe Średnia motywacja Kontrakty motywacyjne Regulacje motywacyjne Niska motywacja Kontrakty koszt plus Regulacje kosztowe Regulacje i zamówienia Regulacje

9 Rodzaje regulacji Wp lyw teorii na praktyke Model kosztowy: cena dobra lub us lugi wyznaczana tak, aby pokryć koszty (może zawierać też koszt utraconych możliwości, oraz zwrot z kapita lu) Historycznie najcześciej stosowany Wymaga dużo informacji Model motywacyjny: oparty na podziale kosztów lub zysków, firma tylko cześciowo przejmuje zyski zwiazane ze zmniejszeniem kosztów Model pu lapowy: regulator ustala pu lap cenowy dla wszystkich dóbr lub ich koszyka Nie wymaga informacji o kosztach produkcji Pu lap ten trzeba co jakiś okres dostosowywać

10 Cele regulatora Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Efektywność alokacyjna: wymaga ceny na poziomie kosztu krańcowego Efektywność dystrybucyjna: zyski firm licza sie w funkcji dobrobytu, ale mniej niż nadwyżka konsumenta Efektywność produkcyjna: osiagni ecie przez firmy efektywnej kombinacji nak ladów i wyników

11 Oznaczenia: firma Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Rozważmy projekt publiczny o wartości S β miara efektywności firmy e miara wysi lku zarzadczego, e > 0 Funkcja kosztu: C = β e Użyteczność firmy: U = t Ψ(e), gdzie Ψ mierzy nieużyteczność wysi lku, Ψ > 0, Ψ > 0 Firma akceptuje kontrakt tylko wtedy, gdy U 0 (warunek indywidualnej racjonalności)

12 Wp lyw teorii na praktyke Oznaczenia: dobrobyt Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) λ cena cień funduszy publicznych Nadwyżka konsumenta netto: S (1 + λ)(t + β e) Dobrobyt ex post: S (1 + λ)(t + β e) + t Ψ(e) Z punktu widzenia regulatora, im mniejszy zysk firmy tym lepiej.

13 Rozwiazanie Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Regulator zna wartość β i e, oferuje kontrakt firmie, który ona może przyjać lub odrzucić Problem regulatora max {U,e} {S (1 + λ)[β e + Ψ(e)] λu} p. w. U 0 Rozwiazanie: Ψ (e) = 1, czyli e = e, U = 0, t = Ψ(e ) Istnienie ceny cień funduszy publicznych powoduje, że firma nie ma zysku Kontrakt o sta lej cenie, który pozwala osiagn ać rozwiazanie optymalne: t(c) = a (C C ), gdzie a Ψ(e ), C β e Daje firmie doskona l a motywacje do redukowania kosztu Wielkość a jest tak dobrana, żeby odebrać firmie wszystkie korzyści Regulator nie Ma lgorzata musi znać Knauff e! Wystarczy Jean Tirole: Si laznajomość rynkowa i regulacje β, bo

14 Wp lyw teorii na praktyke Niepe lna informacja Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Regulator nie obserwuje β (negatywna selekcja), ani e (pokusa nadużycia) Regulator wie, że β przyjmuje dwie wartości, β > β i zna prawdopodobieństwo v, że β = β Regulator obserwuje C i robi transfer t do firmy Kontrakt musi bazować na obserwowanych zmiennych

15 Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Indywidualna racjonalność i zgodność motywacji Warunki indywidualnej racjonalności: U 0 (1) Warunki zapewniajace zgodność motywacji U 0 (2) t Ψ(β C) t Ψ(β C) (3) Z tego wynika, że C C t Ψ(β C) t Ψ(β C) (4)

16 Problem regulatora Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) max {C,C,U,U} {vw (β) + (1 v)w (β)} przy warunkach zgodności i indywidualnej racjonalności Można je sprowadzić do U 0 U t Ψ(β C) U + Φ(e) gdzie Φ(e) Ψ(e) Ψ(e β)

17 Rozwiazanie Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Ψ (β C) = 1 czyli e = e Ψ (β C) = 1 λ v 1+λ 1 v Φ (β C), czyli e < e W tym kontrakcie bardziej efektywna firma wk lada wiecej wysi lku w obniżanie kosztów i uzyskuje dodatnie zyski mniej efektywna firma wk lada mniej wysi lku w obniżanie kosztów i ma zerowy zysk

18 Implementacja Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Firma, znajac β podaje oczekiwany koszt produkcji C a Faktyczny koszt produkcji C jest obserwowany przez regulatora Transfer t(c a, C) a(c a ) + b(c a ) (C C a ) Jest to menu kontraktów, firma podajac swoje oczekiwane koszty otrzymuje taki kontrakt, który odpowiada jej typowi

19 Menu kontraktów Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) b(c a ) = 0 dla β = β Najefektywniejsza firma otrzymuje kontrakt o sta lej cenie Ma wysoka motywacje do zmniejszenia kosztu Podejmuje optymalny wysi lek Zapewnienie takiej motywacji wszystkim typom efektywności by loby spo lecznie bardzo drogie Kontrakt o sta lej cenie, taki, żeby zaakceptowa ly go firmy o ma lej efektywności, by lby bardzo drogi Wtedy firmy o dużej efektywności wola lyby udawać ma l a efektywność (poprzez podanie wysokiego oczekiwanego kosztu C a ) Dlatego zapewnienie wysokiej motywacji ma lo efektywnym firmom wymaga renty informacyjnej dla firm bardziej efektywnych

20 Wp lyw teorii na praktyke Najważniejsze wnioski Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Asymetria informacyjna prowadzi do konieczności wymiany pomiedzy efektywnościa a wydobywaniem renty Negatywna selekcja powoduje konieczność poświecenia efektywności alokacyjnej aby oszczedzić spo leczeństwu dużych wydatków Pokusa nadużycia powoduje konieczność poświ ecenia efektywności produkcyjnej aby oszczedzić wydatków Optymalny statyczny mechanizm regulacji ma trzy cechy Firmy podaja prawdziwe oczekiwane koszty (przez co informuja o swojej efektywności) Każda firma z β > β wk lada w redukcj e kosztu mniejszy wysi lek niż optymalny w warunkach pe lnej informacji e Każda firma z β < β otrzymuje rente informacyjna, U > 0

21 Uogólnienia Wp lyw teorii na praktyke Model z pe ln a informacja Model z asymetria informacyjna (Laffont&Tirole, 1986, JPE) Firmy wytwarzajace wiele produktów Jakość Konkurencja na rynku produktu Ceny dostepu do sieci Dynamiczne kontrakty, wiarygodność i renegocjacje Różne cele regulatora

22 Wp lyw teorii na praktyke Problemy implementacji Znajomość rozk ladu prawdopodobieństwa typów efektywności Opinie ekspertów Oferowanie menu kontraktów Uproszczony model, z dwoma tylko kontraktami, b = 0 i b = 1 Zatwierdzanie taryf a negocjacje

23 Debata regulacyjna Wp lyw teorii na praktyke Lata 80: modele kosztowe regulacji zapewniaja niewystarczajac a motywacje do zmniejszania kosztów Odchodzono od modeli kosztowych na rzecz modeli pu lapowych Model Laffonta-Tirola Wysoka motywacja do zmieszania kosztów zapewnia duże renty informacyjne dla efektywniejszych firm, co jest spo lecznie kosztowne Menu kontraktów powoduje, że firmy wybiora taki poziom motywacji, jaki odpowiada ich efektywności Empiryczna weryfikacja (telekomunikacja): te firmy, które dzia la ly w warunkach regulacji pu lapowych mia ly średnio mniejsze ceny i uzyskiwa ly wieksze zyski niż te, które podlega ly regulacjom kosztowym

24 Wp lyw teorii na praktyke Ekonomia niedoskona lej konkurencji Strategiczne inwestycje i ich wp lyw na konkurencje Konkurencja w d lugim okresie: koncepcja równowagi Innowacje i rozprzestrzenianie sie nowych technologii Polityka ochrony konkurencji: porozumienia poziome i pionowe

25 Zastosowania Wp lyw teorii na praktyke Regulacje w telekomunikacji, pu lapy cenowe i ceny dost epu do sieci Regulacje w bankowości i na rynkach finansowych

26 Podsumowanie Wp lyw teorii na praktyke L aczny naukowy wk lad Jeana Tirola jest wiekszy niż suma poszczególnych jego osiagni eć Zbudowa l podwaliny pod ścis l a analize regulacji i innych zachowań strategicznych w sytuacji niepe lnej informacji Jego prace zachowuja realizm bez konieczności czynienia za lożeń ad hoc Uświadomi l, że nie ma jednej optymalnej regulacji, scharakteryzowa l optymalne regulacje w wielu poszczególnych sektorach

Negatywne skutki monopolu

Negatywne skutki monopolu Negatywne skutki monopolu Strata dobrobytu społecznego z tytułu: (1) mniejszej produkcji i wyższej ceny (2) kosztów poszukiwania renty, które ponoszą firmy w celu osiągnięcia monopolistycznej pozycji na

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS EKONOMIA TOM 1 WYD.2 Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA Rozdział 1. Podstawy ekonomii 1.1. Wprowadzenie Niedobór i efektywność: bliźniacze tematy ekonomii

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Technologia, Maksymalizacja zysku i Minimalizacja

Mikro II: Technologia, Maksymalizacja zysku i Minimalizacja Mikro II: Technologia, Maksymalizacja zysku i Minimalizacja kosztów Krzysztof Makarski 18 Technologia Wst ep Przypomnijmy: Teoria konsumenta w szczególności krzywa popytu Teraz krzywa podaży (analogicznie)

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w badania i rozwój

Inwestycje w badania i rozwój semestr zimowy 2013/2014 Intensywność nak ladów na B&R Ga l ezie można scharakteryzować ze wzgledu na stosunek nak ladów na B&R do wartości produkcji W Stanach Zjednoczonych najwi ecej wydaja na B&R:

Bardziej szczegółowo

Ekonomia kosztów transakcji Ronalda Coase a. Instytucje gospodarki rynkowej Blok 5

Ekonomia kosztów transakcji Ronalda Coase a. Instytucje gospodarki rynkowej Blok 5 Ekonomia kosztów transakcji Ronalda Coase a Instytucje gospodarki rynkowej Blok 5 Ekonomia neoklasyczna w konfrontacji z ekonomicznymi problemami współczesności Konsument nie jest istotą ludzką, lecz logicznym

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ.

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. Wykład 1 Wprowadzenie do ekonomii menedżerskiej 1 WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. PODEJMOWANIE OPTYMALNYCH DECYZJI NA PODSTAWIE ANALIZY MARGINALNEJ. 1. EKONOMIA MENEDŻERSKA ekonomia menedżerska

Bardziej szczegółowo

Modelowanie rynków finansowych

Modelowanie rynków finansowych Zaj ecia 2 8 października, 2012 Plan zaj eć 1 Czym nie b edziemy si e zajmować - finanse behawioralne 2 Autokorelacja mi edzy stopami zwrotu Efekt kalendarza Efekt wielkości firmy 3 Pu lapka reprezentatywności

Bardziej szczegółowo

RENTA POLITYCZNA I EKONOMICZNA A DOCHÓD PRODUCENTA ROLNEGO. Agnieszka Bezat-Jarzębowska Włodzimierz Rembisz

RENTA POLITYCZNA I EKONOMICZNA A DOCHÓD PRODUCENTA ROLNEGO. Agnieszka Bezat-Jarzębowska Włodzimierz Rembisz ENTA POLITYCZNA I EKONOMICZNA A DOCHÓD PODUCENTA OLNEGO Agnieszka Bezat-Jarzębowska Włodzimierz embisz Ciechocinek, grudzień 2012 Struktura Dochód jako funkcja celu producenta rolnego enta ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Wykład 8

Mikroekonomia. Wykład 8 Mikroekonomia Wykład 8 Efekty zewnętrzne Dotychczas zakładaliśmy, że wszystkie interakcje między konsumentami a producentami dokonywały się poprzez rynek: Zysk firmy zależy wyłącznie od zmiennych znajdujących

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC.

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. LEKCJA 8 KOSZTY WEJŚCIA NA RYNEK Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. Na wysokość barier wpływ mają: - korzyści skali produkcji,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Organizacja rynku dr Olga Kiuila LEKCJA 12

Uniwersytet Warszawski Organizacja rynku dr Olga Kiuila LEKCJA 12 LEKCJA 12 KOSZTY WEJŚCIA NA RYNEK Inwestując w kapitał trwały zwiększamy pojemność produkcyjną (czyli maksymalną wielkość produkcji) i tym samym możemy próbować wpływać na decyzje konkurencyjnych firm.

Bardziej szczegółowo

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym Spis treœci Przedmowa do wydania ósmego... 11 Przedmowa do wydania siódmego... 12 Przedmowa do wydania szóstego... 14 1. UWAGI WSTĘPNE... 17 1.1. Przedmiot i cel ekonomii... 17 1.2. Ekonomia pozytywna

Bardziej szczegółowo

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych Spis treœci Wstêp... 9 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych... 11 1.1. Merkantylizm... 11 1.2. Fizjokratyzm... 12 1.3. Klasyczna myœl ekonomiczna...

Bardziej szczegółowo

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku

Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Wpływ prawa ochrony konkurencji na liberalizację polskiego rynku Anna Fornalczyk Gdańsk 2010 Treść prezentacji System prawny ochrony konkurencji w Polsce Konkurencja i jej znaczenie w gospodarce Polityka

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 17 Konkurencja monopolistyczna P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Dr Adam Wasilewski Dr Marcin Gospodarowicz Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy.

Dr Adam Wasilewski Dr Marcin Gospodarowicz Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy. Dr Adam Wasilewski Dr Marcin Gospodarowicz Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy Józefów, 2014 Cel Podstawy teoretyczne i metodyka badań Wyniki badań Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA W POLSKIM SZKOLNICTWIE WYŻSZYM

KONKURENCJA W POLSKIM SZKOLNICTWIE WYŻSZYM KONKURENCJA W POLSKIM SZKOLNICTWIE WYŻSZYM KILKA REFLEKSJI DR ANDRZEJ ROZMUS R z e s z ó w, 2 0 k w i e t n i a 2 0 1 2 r o k u CONCURRENTIA (ŁAC. WSPÓŁZAWODNICTWO) Konkurencja doskonała Konkurencja niedoskonała

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA Wstęp Rozdział I. Wartość ekonomiczna a rachunkowość 1. Wartość ekonomiczna 1.1. Wartość ekonomiczna w aspekcie pomiaru 1.2. Różne postacie

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - opis przedmiotu

Mikroekonomia - opis przedmiotu Mikroekonomia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Mikroekonomia Kod przedmiotu 14.3-WZ-ZarzP-Mi-W-S14_pNadGenKQISD Wydział Kierunek Wydział Ekonomii i Zarządzania Zarządzanie Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

ep do matematyki aktuarialnej Micha l Jasiczak Wyk lad 1 Wprowadzajacy

ep do matematyki aktuarialnej Micha l Jasiczak Wyk lad 1 Wprowadzajacy Wst ep do matematyki aktuarialnej Micha l Jasiczak Wyk lad 1 Wprowadzajacy 1 Matematyka aktuarialna 1. matematyka w ubezpieczeniach, 2. dok ladniej, matematyka ubezpieczeń na życie, 3. czasami szerzej,

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 17.10.2009r. Mikroekonomia WNE UW 1 Co to jest monopol? Wybór monopolisty Dlaczego nie lubimy monopoli? Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Przyk ladowe Kolokwium II. Mikroekonomia II. 2. Na lożenie podatku na produkty produkowane przez monopol w wysokości 10 z l doprowadzi do

Przyk ladowe Kolokwium II. Mikroekonomia II. 2. Na lożenie podatku na produkty produkowane przez monopol w wysokości 10 z l doprowadzi do Przyk ladowe Kolokwium II Mikroekonomia II Imi e i nazwisko:...... nr albumu:... Instrukcje. Bez oszukiwania. Jeżeli masz pytanie podnieś r ek e. Cz eść I. Test wyboru. 1. W zmonopolizowanej branży cena

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się Organizacja Rynku?

Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Jest to dział Ekonomii, który bada zależno ności między strukturą rynku, zachowaniem firm i ich wynikami. To ujęcie (struktura( struktura-zachowanie-wyniki) zapoczątkowano

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Wymiana i Asymetria Informacji

Mikro II: Wymiana i Asymetria Informacji Mikro II: Wymiana i Asymetria Informacji Krzysztof Makarski 29 Wymiana Wst ep. Do tej pory zajmowaliśmy sie g lównie analiza pojedynczych rynków. Analiza w równowadze czastkowej - teoria jednego wyizolowanego

Bardziej szczegółowo

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski odaż firmy Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski Inne cele działalności firm: Maksymalizacja przychodów Maksymalizacja dywidendy Maksymalizacja zysków w krótkim okresie Maksymalizacja udziału w rynku

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 2

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 2 Wykład 2. Wolność gospodarcza ( Economic Freedom) Koncepcja instytucjonalnego definiowania pojęcia wolności gospodarczej została opracowana przez M. Friedmana, laureata nagrody Nobla w 1986 roku. Seria

Bardziej szczegółowo

Polityka handlowa i protekcjonizm w handlu zagranicznym

Polityka handlowa i protekcjonizm w handlu zagranicznym 215-6-9 Tematyka wykładu Polityka handlowa i protekcjonizm w handlu zagranicznym Handel Zagraniczny Wykłady Narzędzia polityki handlowej taryfowe i pozataryfowe. Ekonomiczne skutki polityki handlowej.

Bardziej szczegółowo

Stosunek prawa ochrony konkurencji do prawa własności intelektualnej Dawid Miąsik Wolters Kluwer Polska - LEX, Seria: MONOGRAFIE

Stosunek prawa ochrony konkurencji do prawa własności intelektualnej Dawid Miąsik Wolters Kluwer Polska - LEX, Seria: MONOGRAFIE Stosunek prawa ochrony konkurencji do prawa własności Dawid Miąsik Wolters Kluwer Polska - LEX, Seria: MONOGRAFIE.. Ksiazka jest pierwszym na polskim rynku wydawniczym kompleksowym opracowaniem zagadnien

Bardziej szczegółowo

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy.

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. VI konferencja Krakowska, Kraków 17-18.06.2013 r. Dlaczego trzeba szukać nowej nazwy

Bardziej szczegółowo

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników)

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rachunek kosztów jest ogółem czynności zmierzających do ustalenia i zinterpretowania wyrażonej w pieniądzu wysokości nakładów dokonanych

Bardziej szczegółowo

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego dr inż. Andrzej KIJ 1 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 q1 D2 q2 Q 2 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 +D2 D1 D2 q1

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM METODOLOGICZNE: BADANIA Z OBSZARU MIKROEKONOMII

SEMINARIUM METODOLOGICZNE: BADANIA Z OBSZARU MIKROEKONOMII SEMINARIUM METODOLOGICZNE: BADANIA Z OBSZARU MIKROEKONOMII Zarys 1. Cechy dobrego badania naukowego 2. Czy ekonomia jest nauką? 3. Przykłady badań mikroekonomicznych a. Model równowagi ogólnej b. Analiza

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2016/2017. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 11.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2016/2017. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 11. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Techniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2016/2017 Kierunek studiów: Informatyka Profil: Praktyczny

Bardziej szczegółowo

Natalia Wata Katarzyna Serafin

Natalia Wata Katarzyna Serafin Natalia Wata Katarzyna Serafin Ceny transferowe, inaczej wewnętrzne, występują w podmiotach powiązanych, bądź w podmiotach zdecentralizowanych, zawierających wewnętrzne jednostki organizacyjne generujące

Bardziej szczegółowo

Jednorazowa sk ladka netto w przypadku stochastycznej stopy procentowej. Ubezpieczenie na ca le życie z n-letnim okresem odroczenia.

Jednorazowa sk ladka netto w przypadku stochastycznej stopy procentowej. Ubezpieczenie na ca le życie z n-letnim okresem odroczenia. Jednorazowa sk ladka netto w przypadku stochastycznej stopy procentowej Ubezpieczenie na ca le życie z n-letnim okresem odroczenia Wartość obecna wyp laty Y = Zatem JSN = = Kx +1 0, K x = 0, 1,..., n 1,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2013 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2013 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzje: prof. dr hab. Stanisława Golinowska prof. dr hab. Jan Sobiech Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Magdalena Pluta Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright

Bardziej szczegółowo

7. Podatki Podstawowe pojęcia

7. Podatki Podstawowe pojęcia 7. Podatki - 7.1 Podstawowe pojęcia Podatki są poddzielone na dwie kategorie: 1. Bezpośrednie - nałożone bezpośrednio na dochód z pracy. 2. Pośrednie - nałożone na wydatki, np. na różne towary. 1 / 35

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Mikroekonomia Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GIP-1-103-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - opis przedmiotu

Mikroekonomia - opis przedmiotu Mikroekonomia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Mikroekonomia Kod przedmiotu 14.3-WK-MATP-Mi-W-S14_pNadGenQWOTK Wydział Kierunek Wydział Matematyki, Informatyki i Ekonometrii Matematyka

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Mikroekonomia zaawansowana Studia zaoczne dr Olga Kiuila LEKCJA 9

Uniwersytet Warszawski Mikroekonomia zaawansowana Studia zaoczne dr Olga Kiuila LEKCJA 9 LEKCJA 9 Oligopol równoczesnej konkurencji cenowej przy wyborze zdolności produkcyjnych (model Kreps a) Jeżeli zdolności produkcyjne co najmniej jednej z firm są ograniczone, to na rynku będziemy obserwować

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Plan wykładu Idea globalizacji Taktyka globalizacji Podejścia globalizacji Nowe wartości

Bardziej szczegółowo

Regulacja sektora ciepłowniczego. Bogusław Regulski

Regulacja sektora ciepłowniczego. Bogusław Regulski Regulacja sektora ciepłowniczego Bogusław Regulski Rynek ciepła w liczbach Zapotrzebowanie na ciepło w Polsce : ~900 PJ* Około 30% (280 PJ) stanowi zużycie ciepła w przemyśle. Pozostałe 70% (620 PJ) konsumuje

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

Regulacja na rynku telekomunikacyjnym. Zagadnienia podstawowe

Regulacja na rynku telekomunikacyjnym. Zagadnienia podstawowe Regulacja na rynku telekomunikacyjnym Zagadnienia podstawowe Pojęcie regulacji sektorowej (wg. J. Walulika) Regulacja sektorowa to funkcja państwa polegająca na ciągłym, interwencyjnym oddziaływania państwa

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Obowiązuje od 01.10.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie

Bardziej szczegółowo

Oligopol. Jest to rynek, na którym niewielka liczba firm zachowuje się w sposób b strategiczny i ają niezależnie od siebie, ale uwzględniaj

Oligopol. Jest to rynek, na którym niewielka liczba firm zachowuje się w sposób b strategiczny i ają niezależnie od siebie, ale uwzględniaj Oligopol Jest to rynek, na którym niewielka liczba firm zachowuje się w sposób b strategiczny i działaj ają niezależnie od siebie, ale uwzględniaj dniają istnienie pozostałych firm. Na decyzję firmy wpływaj

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA wykład VIII dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 CENA Cena to wyraŝona w pieniądzu wartość towaru lub usługi. cena oparta jest na kosztach produkcji (A. Smith,,

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras Historia ekonomii Mgr Robert Mróz Leon Walras 06.12.2016 Leon Walras (1834 1910) Jeden z dwóch ojców neoklasycznej mikroekonomii (drugim Marshall) Nie był tak dobrym matematykiem jak niektórzy inni ekonomiści

Bardziej szczegółowo

Modele płac motywacyjnych

Modele płac motywacyjnych Modele płac motywacyjnych Podejście klasyczne zakłada, że praca jest takim samym czynnikiem produkcji jak inne, np. kapitał Ale tylko pracownicy mogą wybierać, czy wkładać w pracę mniejszy czy większy

Bardziej szczegółowo

Nowa ekonomia instytucjonalna Ronald Coase

Nowa ekonomia instytucjonalna Ronald Coase Nowa ekonomia instytucjonalna Ronald Coase Nowa ekonomia instytucjonalna wywodzi się od artykułu Ronalda Coase a The Nature of the Firm, w którym wprowadzone zostało do analizy ekonomicznej pojęcie kosztów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

13. Teoriogrowe Modele Konkurencji Gospodarczej

13. Teoriogrowe Modele Konkurencji Gospodarczej 13. Teoriogrowe Modele Konkurencji Gospodarczej Najpierw, rozważamy model monopolu. Zakładamy że monopol wybiera ile ma produkować w danym okresie. Jednostkowy koszt produkcji wynosi k. Cena wynikająca

Bardziej szczegółowo

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence)

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence) Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Cena w marketingu dr Grzegorz Mazurek PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Wyk lad 7 Baza i wymiar przestrzeni liniowej

Wyk lad 7 Baza i wymiar przestrzeni liniowej Wyk lad 7 Baza i wymiar przestrzeni liniowej 1 Baza przestrzeni liniowej Niech V bedzie przestrzenia liniowa. Powiemy, że podzbiór X V jest maksymalnym zbiorem liniowo niezależnym, jeśli X jest zbiorem

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego ROLA DORADCY Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Agenda Wprowadzenie Doradca Techniczny Doradca Finansowo-Ekonomiczny Doradca Prawny Podsumowanie 3P Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 06.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 06. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Techniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/01 Kierunek studiów: Mechatronika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 06.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 06. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Techniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 201/2016 Kierunek studiów: Zarządzanie i inżynieria

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa

Spis treści. Przedmowa Spis treści Przedmowa Rozdział 1. Zakupy zaopatrzeniowe 1.1. Definicja zakupów zaopatrzeniowych 1.2. Nabywcy instytucjonalni 1.3. Zakupy zaopatrzeniowe a zyskowność i wartość dodana 1.4. Ewolucja funkcji

Bardziej szczegółowo

Damian Blachowski. Instrumenty pochodne w sprawozdaniach finansowych za 2008 r.

Damian Blachowski. Instrumenty pochodne w sprawozdaniach finansowych za 2008 r. Damian Blachowski Instrumenty pochodne w sprawozdaniach finansowych za 2008 r. Politechnika Łódzka, Wydział Organizacji i Zarządzania, Katedra Ekonomii, KN Cash Flow Toruń, 14.05.2009 r. 1. Wstęp Plan

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

Finanse przedsiêbiorstw Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka

Finanse przedsiêbiorstw Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka KARTA MODU U / KARTA PRZEDMIOTU Kod moduùu Nazwa moduùu MAKROEKONOMIA Nazwa moduùu w jêzyku angielskim Macroeconomics Obowi¹zuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODU U W SYSTEMIE STUDIÓW

Bardziej szczegółowo

Część I Kilka słów wstępu streszczanie tego, co znajdziesz w literaturze ekonomicznej.

Część I Kilka słów wstępu streszczanie tego, co znajdziesz w literaturze ekonomicznej. METODY WYLICZANIA CEN. /odcinek I / Część I Kilka słów wstępu streszczanie tego, co znajdziesz w literaturze ekonomicznej. Poprawnie wyznaczony poziom cen twojej produkcji lub usług, to podstawa sukcesu

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 5

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 5 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 5 Struktury rynkowe powtórzenie Niedoskonałości rynku Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Struktury rynkowe Eksperyment dobra publiczne Asymetria informacji Niedoskonałości

Bardziej szczegółowo

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne 6. Teoria Podaży - 6.1 Koszty stałe i zmienne Koszty poniesione przez firmę zwykle są podzielone na dwie kategorie. 1. Koszty stałe - są niezależne od poziomu produkcji, e.g. stałe koszty energetyczne

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ

DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ Monika Bak, Uniwersytet Gdański II Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23-25 maja 2012 r. Struktura prezentacji: Czy państwo

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ekonomia zachowań ludzkich Rok akademicki: 2014/2015 Kod: ZZP-1-210-n Punkty ECTS: 3 Wydział: Zarządzania Kierunek: Zarządzanie Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autorów Przedmowa do wydania trzeciego E. Kwiatkowski

Spis treści. Od autorów Przedmowa do wydania trzeciego E. Kwiatkowski Spis treści Od autorów Przedmowa do wydania trzeciego E. Kwiatkowski CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE DO EKONOMII Rozdział 1. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii S. Krajewski, R. Milewski 1.1. Czym się zajmuje

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. O autorach. Podziękowania. Część I Wprowadzenie

Spis treści. Wstęp. O autorach. Podziękowania. Część I Wprowadzenie Spis treści Wstęp O autorach Podziękowania Część I Wprowadzenie Rozdział 1. Dziesięć podstawowych zasad ekonomii 1.1. Co to jest ekonomia? 1.1.1. Problem ekonomiczny 1.1.2. Rzadkość zasobów i konieczność

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy kierunku ZARZĄDZANIE, I 0 licencjat Wiedza o zarządzaniu 1. Przegląd funkcji kierowniczych. 2. Teorie motywacyjne i przywódcze. 3. Współczesne koncepcje zarządzania.

Bardziej szczegółowo

Jeden przyk lad... czyli dlaczego warto wybrać MIESI.

Jeden przyk lad... czyli dlaczego warto wybrać MIESI. Jeden przyk lad... czyli dlaczego warto wybrać MIESI. Micha l Ramsza Szko la G lówna Handlowa Micha l Ramsza (Szko la G lówna Handlowa) Jeden przyk lad... czyli dlaczego warto wybrać MIESI. 1 / 13 Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Handel i Finanse, Centrum Europejskie

Handel i Finanse, Centrum Europejskie Handel i Finanse, Centrum Europejskie Jan J. Michalek Cel Cel: zapoznanie studentów z elementami nowej teorii handlu i współczesnej polityki handlowej. Zagadnienia związane z finansami są omówione w czasie

Bardziej szczegółowo

Jaka przyszłość regulacyjna dla sektora bankowości detalicznej? Kongres Bankowości Detalicznej

Jaka przyszłość regulacyjna dla sektora bankowości detalicznej? Kongres Bankowości Detalicznej Jaka przyszłość regulacyjna dla sektora bankowości detalicznej? Kongres Bankowości Detalicznej Adam Kołaczyk Partner, Dział Zarządzania Ryzykiem Deloitte Warszawa, 25 października 2012 r. Nadzór unijny

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i

Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i Ekonomia rozwoju wykład 7 Rola instytucji w rozwoju ekonomicznym. Prawa własności, ryzyka ekonomiczne, polityczne i prawne. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I http://www.e-sgh.pl/piotr_bialowolski/er

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność do oszczędzania.

4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność do oszczędzania. * Wykład nr 6 1. Składniki popytu globalnego. 2. Funkcja konsumpcji i krzywa skłonności do konsumpcji. 3. Funkcja oszczędności, a wydatki konsumpcyjne. 4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Zadanie

Mikroekonomia. Zadanie Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 18.11.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim wzorem

Bardziej szczegółowo

Forma i wymiar zajęć Forma kursu Wykład Ćwiczenia Seminarium Inne Ogólna liczba godzin Liczba godzin w tygodniu / liczba godzin

Forma i wymiar zajęć Forma kursu Wykład Ćwiczenia Seminarium Inne Ogólna liczba godzin Liczba godzin w tygodniu / liczba godzin Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr I/I i II Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII Przedmowa CZĘŚĆ I. WSTĘP Rozdział 1. Koncepcja strategii Rola strategii w sukcesie Główne ramy analizy strategicznej Krótka historia strategii biznesowej Zarządzanie strategiczne

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja cenowa

Dyskryminacja cenowa Dyskryminacja cenowa Ceny liniowe za każdą jednostkę dla każdego nabywcy w każdych warunkach ustala się jednakową cenę - jednolita stawka żądana jest za jednostkę produktu niezależnie od jakichkolwiek

Bardziej szczegółowo