Stosowana Psychologia Motywacji Wykład II., r. a. 2012/2013 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Stosowana Psychologia Motywacji Wykład II., r. a. 2012/2013 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE"

Transkrypt

1 Dr hab. Aleksandra Tokarz, prof. UJ Dr Diana Malinowska Stosowana Psychologia Motywacji Wykład II., r. a. 2012/2013 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE Repetytorium z problematyki motywacji. Podstawowe mechanizmy motywacyjne i prawidłowości rządzące motywacją.

2 Podstawowe mechanizmy motywacyjne i prawidłowości rządzące motywacją 1. Prawo efektu, zasada hedonistyczna, algohedonizm 2. Prawo Yerkesa-Dodsona 3. Psychoewolucyjne determinanty zachowania i działania 4. Poziom regulacji instynktowej i popędowej [homeostatyczne modele motywacji] 5. Poznawcze mechanizmy regulujące motywacją 6. Mechanizmy sprawcze: Sprawstwo, kontrola, bezradność 7. Podmiotowe źródła motywacji 8. Osobowe mechanizmy motywacyjne 1. Osobowościowe uwarunkowania skutecznego działania 2. Osobowościowe uwarunkowania nieskutecznego działania 3. Związki procesów emocjonalnych i motywacyjnych - prawa emocji

3 Podstawowe mechanizmy motywacyjne w ujęciu rozwojowym, za: Kocowski, 1989 ZAKRES CZASOWY ORGANIZACJI CZYNNOŚCI Krótki Działania Reaktywne Krótki Działania reaktywne Średni Działania aktywne Długi Działania Planowe MECHANIZM Instynkt Mechanizmy konsumacyjne Homeostaza Mechanizmy popędowe i emocjonalne Mechanizmy apetencyjne Mechanizmy dążeniowe Mechanizmy racjonalno wolicjonalne SYGNAŁY MOTYWACYJNE Deprywacja Zagrożenie Okazja Doznania świadome i Nieświadome Spostrzeżenie Wyobrażenie (antycypacja) Pojęcia Postanowienia Wartości

4 Ewolucja podstawowych mechanizmów, za: Kocowski, 1992 RODZAJ SYGNAŁU NAZWA MOTYWU RODZAJ PROCESÓW MOTYWACYJNYCH Deprywacja Popęd Proces popędowy Szkoda Spełnienie Okazja Podnieta Emocja Zagrożenie Antycypacja: Pragnienie Proces dążeniowy Deprywacji Szkody Spełnienia Okazji Zagrożenia Sformułowanie Pojęciowe Celu Postanowienie Proces wolicjonalny

5 1. Prawo efektu, zasada hedonistyczna, algohedonizm zachowanie, które w danej sytuacji wywołuje odczucie zadowolenia (safistaction), zostanie skojarzone z tą sytuacją i jeśli w przyszłości sytuacja się powtórzy, to wzrasta prawdopodobieństwo, iż zostanie powtórzone to zachowanie. Jeżeli natomiast w danej sytuacji zachowanie wywoła odczucie dyskomfortu (discomfort), to spada prawdopodobieństwo powtórzenia się tego zachowania w podobnych warunkach w przyszłości (Ostaszewski, 2000, s.104) Zasada hedonizmu głosi, że człowiek dąży stanów przyjemności, preferuje takie stany Zasada algohedonizmu głosi, że człowiek dąży do stanów i celów korzystnych dla siebie (Zawadzki, za: Kocowski, 1991)

6 2. Prawo Yerkesa-Dodsona w ujęciu podręcznikowym Jedna z najstarszych propozycji dotyczących związku między wielkością pobudzenia a poziomem zadaniowego funkcjonowania organizmu zawarta jest w prawie Yerkesa-Dodsona. Składa się no z dwóch twierdzeń: 1. W miarę wzrostu intensywności pobudzenia czynność jest wykonywana do określonego poziomu krytycznego coraz lepiej, po czym zaczyna pogarszać się aż do całkowitej dezorganizacji 2. Wspomniany poziom krytyczny jest niższy dla zadań trudnych niż dla łatwych (Łukaszewski, Doliński, 2000, s. 443)

7 Prawo Yerkesa - Dodsona

8 Zasadność praw Yerkesa-Dodsona Znajduje liczne potwierdzenia empiryczne (Alexander, Epstein, 1978; Kahmenam, 1973) Istnieją wyniki całkowicie z nim niezgodne (Näätänen,1973; Neiss,1988) Niespójność wyników może objaśnić teoria psychologicznej zmiany ukierunkowania (reversal theory) Aptera

9 Teoria psychologicznej zmiany ukierunkowania (reversal theory) Aptera Zakłada, że istnieją dwa poziomy pobudzenia optymalne z perspektywy efektywności funkcjonowania Ich uruchomienie zależy od przyjętej przez podmiot orientacji, czyli stanów meta-motywacyjnych 1. Stan teliczny wiąże się z sytuacją, kiedy człowiek jest ukierunkowany na realizację określonego celu 2. Stan parateliczny wiąże się z nastawieniem na sama aktywność, a nie na jej instrumentalny wobec celu charakter

10 Kierunki badań i wyjaśnień Uwarunkowania sytuacyjne (stymulacja, rodzaj zadania) Determinanty osobowościowe (rodzaj zadania, temperament) Hipotetyczne mechanizmy neuronalne zabezpieczające przed nadmiernym pobudzeniem mechanizmy afektywne leżące u podstaw motywacji dalece wykraczają poza samo to zjawisko (s.444) Mechanizmy fizjologiczne związane z wysiłkiem fizycznym lub/i psychicznym oraz zmęczeniem (Łukaszewski, Doliński, 2000)

11 Teigena (1994) analiza historii kształtowanie się praw/prawa Yerkesa-Dodsona w sformułowaniu oryginalnym [1908] prawo miało opisywać relację między siłą bodźca a kształtowaniem nawyku dla zadań o odmiennym poziomie trudności różnicowania Po 1908 badacze interpretowali ową zależność jako wpływ: Kary, nagrody, motywacji, popędu, wzbudzenia, lęku, napięcia lub stresu NA: Uczenie się, wykonanie zadań [złożonych, trudnych, nowych], rozwiązywanie problemów, radzenie sobie lub pamięć Na przykład: (Teigen, 1994, s, 525)

12 Oryginalna krzywa Yerkesa i Dodsona. Ilość prób wykonanych przez myszy w celu spełnienia kryterium wyuczenia się reakcji, w relacji do trudności sytuacji bodźcowej

13 Uproszczone krzywe Yerkesa - Dodsona: pobudzenie a symptomy depresji i kompulsji, jakość pamięci świadków w zależności od stresu

14 Teigena (1994) analiza historii kształtowanie się praw/prawa Yerkesa-Dodsona W wielu sformułowaniach jest taka rozmaitość nazywania zmiennych i ich teoretycznego odniesienia, że powtarza się tylko jedno zależność jest krzywoliniowa Różne sformułowania tego prawa odbijają historię sporów w zakresie koncepcji i pojęć typowych w danym czasie dla problematyki emocji i motywacji Omawiana zależność empiryczna był kojarzona z modelami teoretycznymi o podobnym zakresie lub wyrażanych podobną krzywą

15 Fuzja praw Yerkesa Dodsona i modelu Hebba (1955), który dotyczył związku pomiędzy aktywacyjną a informacyjną funkcją bodźca

16 Wnioski Teigena z analizy historii kształtowanie się praw/prawa Yerkesa-Dodsona Zmienne pochodzące z różnych sformułowań tego prawa są rzeczywiście powiązane Prawa Y-D nie zostało sformułowane przez Yerkesa i Dodsona Prawo to ukonstytuowało się w syntezach i przeróbkach podręcznikowych Prawa Y-D są przydatne dydaktycznie i heurystycznie ALE nie są aż tak dobrze uzasadnione empirycznie, by je nazywać prawami Powoływanie się na te prawa jest BEZZASADNE

17 3. Psychoewolucyjne determinanty zachowania i działania Założenia FUNKCJA, ADAPTACJA, ZMIENNOŚĆ OSOBNICZA czyli Różnice INDYWIDUALNE jako warunek sine qua non ewolucji Motorem zmian ewolucyjnych jest rozprzestrzenianie się genotypu (E. Wilson, 1975) Stwierdzenia Cechy specyficznie ludzkie: mowa, śmiech, myślenie abstrakcyjne, transgresja Prymat mechanizmów adaptacyjnych : ewolucyjne rozwiązanie konkretnych problemów, przyczyniające się bezpośrednio lub pośrednio do sukcesu reprodukcyjnego [Buss, 2001, s.37]. N. p. preferencje doboru partnera lub siedliska, [hipoteza sawanny,, inwestycji rodzicielskich ] Dostosowanie łączne wg Hamiltona : dobór naturalny faworyzuje cechy, dzięki którym geny organizmu są przekazywane następnym pokoleniom niezależnie od tego, czy dany organizm bezpośrednio płodzi potomstwo Buss,[2001, s.35]

18 3. Psychoewolucyjne determinanty zachowania i działania Osobowość jako najwyżej zorganizowany system przystosowania. Lista adaptacyjnych atrybutów osobowości Przewidywanie Wyobraźnia Autorefleksja Posługiwanie się językiem i symbolami Permanentne uczenie się Plastyczność i giętkość motywacji Przekraczanie uwarunkowań [Buss, 1999, Solomon i Pyszczynski, 1991, Wilson, 2000, za: Oleś, Drat-Ruszczak, 2008, tab.8.16, s. 720]

19 4. Poziom regulacji instynktowej i popędowej [homeostatyczne modele motywacji] Zasada podwójnej kwantyfikacji Konrada Lorenza: siła pobudzenia jest sumą pobudzenia wewnętrznego (popędu) oraz pobudzenia będącego efektem stymulacji zewnętrznej. Im wyższe pobudzenie ośrodków popędowych, tym niższe natężenie bodźców wystarcza do wywołania reakcji. Zarówno wzrost nasilenia motywacji. Jak i siły stymulacji zewnętrznej powoduje zwiększenie intensywności zachowań instynktowych (Pisula, 2000, s.187/188). Trafnie ilustruje proces wyzwalania zachowania popędowego Nie ujmuje procesu hamowania ośrodka popędowego

20 4. Poziom regulacji instynktowej i popędowej [homeostatyczne modele motywacji] Wyjaśnienie zachowań złożonych pojęcie instynktu wg klasycznej propozycji Tinbergena [ ] hierarchicznie zorganizowany mechanizm nerwowy, podatny na przyjęcie określonych bodźców wewnętrznych i zewnętrznych przygotowujących jego akcję, wyzwalających i kierujących nią, mechanizm reagujący na nie skoordynowanymi ruchami przyczyniającymi się do podtrzymania życia osobnika i gatunku (wrodzony ) mechanizm wyzwalający Bodźce kluczowe Bodźce ponadnormalne [n.p. schemat dziecięcości] Relatywnie plastyczne Sztywne wzorce ruchowe Modalne wzorce ruchowe Relatywnie sztywne Hydrauliczny model popędu Lorenza Zachowania apetencyjne i konsumacyjne Zachowania przeniesione i przerzutowe (Pisula, 2000, s.185)

21 5. Poznawcze mechanizmy regulujące motywacją - dysonans poznawczy dysonans, czyli istnienie relacji niezgodności między danymi poznawczymi, jest sam w sobie czynnikiem motywującym.(...) Dysonans poznawczy może być rozumiany jako warunek poprzedzający, prowadzący do działania zorientowanego na redukcję dysonansu, tak jak głód prowadzi do działania zorientowane na zredukowanie go. (FESTINGER, za: Madsen, 1980, s.232) Przykładowe twierdzenie empiryczne z teorii Festingera Dysonans powstały po podjęciu decyzji można zredukować przez zwiększenie atrakcyjności wybranej alternatywy, zmniejszenie atrakcyjności alternatywy odrzuconej lub też przez jedno i drugie (Za: Madsen, 1980, s.332)

22 5. Poznawcze mechanizmy regulujące motywacją - atrybucja Przykład: koncepcja B. Weinera (1986, 1991) 1. Źródła podstawowych motywów zachowania: hedonizm, potrzeba rozumienia rzeczywistości 2. Atrybucja kauzalna jako istota motywacji: Spostrzeganie przyczynowości [kauzalności] jest instrumentalne względem dążenia do celu i dopomaga w uzyskaniu mistrzostwa poznawczego Ważne stwierdzenia : Atrybucje wywołują wydarzenia nieoczekiwane, nagłe, związane z silnym afektem : sukces, porażka, niespójność w zachowaniu Atrybucje wywołują raczej stany nie osiągania niż osiągania celu, raczej negatywne niż pozytywne [JESTESMY ZAPROGRAMOWANI NA MISTRZOSTWO I EFEKTYWNOŚĆ R.S. White, 1959]

23 Atrybucja Jednostka poszukuje atrybucji i łatwo ją podtrzymuje, na różnych etapach działania motywowanego W pamięci dostępna jest nieograniczona lista przyczyn potencjalnych atrybucji Przypisane przyczynowa są różne, zależnie od dziedzin aktywności i rodzaju motywu, ale są podobne wewnątrz motywu Obowiązuje zasada generalizacji bodźca: podobne aktywności maja zbliżone atrybucje Myślenie atrybucyjne cechuje prostota i ekonomia Trzy podstawowe dymensje spostrzeganej przyczynowości; 1.Umiejscowienie (locus of causality) 2. Stabilność (stability of causality) 3. Stopień sprawowania kontroli (controlability) Są w określony sposób powiązane z emocjami Są potwierdzone empirycznie i statystycznie Atrybucjami rządzi prosta zasada: przyczyna-efekt

24 6. Mechanizmy sprawcze: sprawstwo, kontrola, bezradność (Kofta, 2001) Pragnienie bycia przyczyną zdarzeń jako naturalna motywacja porównywalna do potrzeb biologicznych 1.Dążenie do wolności i wyboru ludzie wolą wybór niż jego brak, doświadczenie wolności jest przyjemne, ludzie aktywnie bronią wolności 2.Podmiotowa kontrola kontrola w sytuacjach krytycznych zmniejsza stres (S. Miller), preferencja kontroli wiąże się z odpowiedzialnością, iluzja kontroli( - u depresyjnych), egotyzm atrybucyjny, racjonalizacja zdarzeń negatywnych, myślenie życzeniowe przy planowaniu działania (i jego atrybucji- AT) 3.Poznawcza bezradność w ujęciu Sędka i Kofty: nie polega na nieskuteczności emitowanych działań, ale (JUŻ AT)na niemożności wykreowania jakiegokolwiek sensownego programu działania (Sędek, 2001, s.241). Bezradność wynika z niemożności zintegrowania informacji w spójny pomysł rozwiązania/działania

25 7. Podmiotowe źródła motywacji Samoukierunkowanie koncepcja Ryana i Deciego (1975,1985, 2000) ZAŁOŻENIA Człowiek ma trzy psychologiczne potrzeby: Samoukierunkowanie Kompetencja Związki interpersonalne Koncepcja motywacji jest z założenia organicystyczna WG Deciego i Ryana istnieją 4 typy motywacji kontinuum samoukierunkowania, [WG STOPNIA INTERIORYZACJI] REGULACJA ZEWNĘTRZNA [external] REGULACJA OPARTA NA INTROJEKCJI [introjected] REGULACJA OPARTA NA IDENTYFIKACJI [identified] REGULACJAI OPARTA NA INTEGRACJI [integrated]

26 7. Podmiotowe źródła motywacji Teza empiryczna koncepcji samoukierunkowania nagrody zewnętrzne osłabiają motywację wewnętrzną Brak trafności ekologicznej eksperymentów Badanie dzieci i studentów Zależność jest odmienna dla motywacji o różnej intensywności Gdy motywacja jest bardzo słaba stymulacja motywacji wewnętrznej nie jest możliwa Przy motywacji słabej skuteczne są nagrody zewnętrzne Skuteczne jest stymulowanie motywacji wewnętrznej przy co najmniej średnim natężeniu motywacji [za: Światnicki, 2000]

27 7. Podmiotowe źródła motywacji Nicolls, 1984, Skaalivik, 1997, za: Tokarz, Kaleńska, 2011 Orientacja na zadanie Podmiot czynności ma uwagę skupioną raczej na zadaniu niż na nagrodzie zewnętrznej. Uczenie się, rozwiązywanie problemów i nabywanie nowych umiejętności związane jest z zadaniem. Uczenie się jest samo w sobie wartościowe, znaczące, satysfakcjonujące. Większa ilość wysiłku traktowana jest jako środek prowadzący do większego mistrzostwa. Zadania wymagające większego wysiłku dają większą szansę wykazania zdolności. Wybierane są zadania związane z własnymi kompetencjami. Osoby są zorientowane na cele. Spostrzegają porażkę w kategoriach doskonalenia się, a nie zagrożenia. Orientacja a na JA /EGO Podmiot skupia na tym, by uzyskać ocenę zdolny Wykonywanie zadań ma na celu udowodnienie, że robi się coś lepiej niż inni. Osoba wybiera różne zadania i różne cele. Potwierdzenie zdolności zależne jest od normatywnej grupy odniesienia. Wybór zadań ma na celu potwierdzenie własnych zdolności. Wybierane są zadania powyżej średniego poziomu zdolności osoby, co jest jednak zapośredniczone przez samoocenę. Osoby są zorientowane na określony poziom wykonania. Przekonanie, że większy wysiłek odzwierciedla brak zdolności. Kompetentny oznacza zdolny, nie staranny.

28 7. Podmiotowe źródła motywacji - motywacja hubrystyczna (Kozielecki, 1984, Tokarz, 1998, 2006) Kozielecki(1984) o potrzebie hubrystycznej Termin hubris lub hybris pochodzi z filozofii i z religii greckiej; oznaczał on pychę i wygórowane pojęcie o sobie, które wywoływało gniew bogów. [ ] jego treść została znacznie zmodyfikowana i rozszerzona. Stracił on swój pejoratywny charakter (1984, s. 324). Kozielecki pisze: Intencją tego artykułu jest przedstawienie jednej z najważniejszych potrzeb człowieka potrzeby hubrystycznej. Dzięki niej człowiek dąży do potwierdzenia i wzrostu ważności własnego ja (podkr. A.T.) Postaram się udowodnić tezę, ze potrzeba ta jest główną siłą motywacyjną, uruchamiającą działania transgresyjne (transgresje). Celem ich jest intencjonalne wyjście poza to, czym człowiek jest i co posiada. Rozszerzenie kontaktów z otoczeniem, zwiększenie kontroli nad ludźmi, czy odkrycia naukowe to przykłady przekraczania granic przez człowieka (1984, s. 322). Występowanie odpowiednich emocji, odczuć i motywacji potwierdzone empirycznie (Tokarz, 1998)

29 8. Osobowe mechanizmy motywacyjne SAMOAKTUALIZACJA I SAMOREALIZACJA Maslowa hipoteza potrzeb rozwoju w odróżnieniu od potrzeb niedoboru. Maslowa hipoteza samorealizacji Samorealizacja, wg Maslowa, jest dążeniem do uzyskania pełnej, możliwej dla danej osoby kompetencji psychicznej, rozwinięcia wszystkich, potencjalnych możliwości. Człowiek m u s i być tym, kim m o ż e być. Musi być wierny własnej naturze. Potrzebę tę możemy nazwać samourzeczywistnieniem.(...)odnosi się (...) do ludzkiego pragnienia samospełnienia:, a mianowicie do zrealizowania swoich możliwości.. Tendencję tę można nazwać pragnieniem stawania się coraz bardziej tym, czym człowiek na swój własny sposób jest i czym potrafi się stać "(A. Maslow, l990,s, 86). Kiedy wszystkie niższe w hierarchii potrzeby zastana zaspokojone, wówczas zachowanie jednostki determinują całkowicie najwyższe potrzeby rozwoju, czyli potrzeby samorealizacji (za: Madsen, s.442) INDYWIDUACJA

30 9. Osobowościowe uwarunkowania skutecznego działania (Oleś, Drat-Ruszczak, 2008, tab. 8.10, s.715) Niskie przekonanie o własnej skuteczności Unikają trudnych zadań Trudne zadanie to zagrożenie, unikać Niskie aspiracje, unikanie wyzwań Obawy, że zabraknie zdolności i wytrwałości Trudności: koncentracja na przeszkodzie, porażce i własnych brakach Porażka dowodem braku zdolności Powolne odbudowywanie pewności siebie po porażce Wysokie przekonanie o własnej skuteczności Stawiają sobie motywujące cele Trudne zadanie to wyzwanie Wysokie aspiracje, poszukiwanie wyzwań Oczekiwanie, że wysiłek doprowadzi do skutku Trudności: skupienie na przezwyciężeniu przeszkody, na skuteczności, podwojenie wysiłku Porażka dowodem braku wiedzy, umiejętności lub wysiłku Szybkie odbudowanie pewności siebie po porażce

31 9. Osobowościowe uwarunkowania skutecznego działania (Oleś, Drat-Ruszczak, 2008, tab.8.12, s.741): SAMOOCENA PRAWDA Wysoka samoocena wiąże się z klarowną, spójną, pewną samowiedzą i dobrym samopoczuciem CZĘŚCIOWO PRAWDZIWE WS jest korzystna i sprzyja adaptacji Sprzyja większej aktywności, przedsiębiorczości i wytrwałości WS powoduje korzystny odbiór społeczny i udane interakcje WS sprzyja funkcjonowaniu w grupie i jest bazą uzdolnień przywódczych NIE JEST PEWNE WS sprzyja osiągnięciom szkolnym Sukces zawodowy ma związek z wysoką samooceną NIEPRAWDZIWE WS jest podstawą motywacji prospołecznej WS chroni przed zachowaniami szkodzącymi zdrowiu

32 10. Osobowościowe uwarunkowania nieskutecznego działania Dokonano analizy językowej (haseł słownikowych), jak również przeprowadzono badanie eksploracyjne w poszukiwaniu wskazówek behawioralnych i emocjonalnych, w wyniku czego wyróżniono następujące trzy typy lenistwa (Dzida, 2009): Lenistwo Zasłużone (LZ) jest to odpoczywanie, regeneracja po wysiłku. Nie wykonywane są żadne czynności i odczuwa się emocje pozytywne, takie jak przyjemność, radość, spokój. Odpowiada to leniuchowaniu. Lenistwo Maskowane (LM) polega na zajmowaniu się innymi czynnościami niż tymi, które wynikają z obowiązku. Wykonywanym czynnościom towarzyszą negatywne emocje, odczuwa się dyskomfort psychiczny, napięcie oraz narastające poczucie winy i wyrzuty sumienia. Lenistwo Właściwe (LW) nicnierobienie. Nie wykonuje się żadnych czynności, ale towarzyszą temu emocje negatywne: nuda, apatia, zniechęcenie, brak chęci do podjęcia jakiegokolwiek działania. Odpowiada to lenieniu się. Badane jako prokrastynacja

33 Związki lenistwa z temperamentem [za: Dzida, 2009; Dzida Tokarz, 2011 Lenistwo Podskale Lenistwo Zasłużone Zachowanie Lenistwo Zasłużone Emocje Lenistwo Maskowane Zachowanie Lenistwo Maskowane Emocje Lenistwo Właściwe Zachowanie Lenistwo Właściwe Emocje Wymiary temperamentu Żwawość Persewera tywność Wrażliwość sensoryczna Reakt. Emocjonalna Wytrzymałość 0,00-0,02 0,15-0,10 0,11 0,06 0,05-0,01 0,06 0,09-0,14 0,03-0,43 0,15-0,06 0,07-0,01-0,17-0,21 0,08 0,11-0,01 0,01 0,18-0,27 0,33 0,03 0,17-0,13 0,01-0,18 0,16 0,11-0,07 0,14 0,10 Aktywność

34 11. Związki procesów emocjonalnych i motywacyjnych Ważne rozróżnienia związane z emocjami [N. Frijda, za: Natura emocji) Dyspozycje emocjonalne (n. p. lękliwość), czyli zwiększona wrażliwość na bodźce emocjonalne określonego typu Nastrój odczucie pozytywne lub negatywne, pozbawione wyraźnie określonego obiektu Sentymenty czyli postawy emocjonalne: odczucie emocjonalne, zachowanie, procesy poznawcze (wiedza) związane z jakimś obiektem Stymulatory emocji: typowe bodźce wywołujące dana emocję (n. p. bliskie spełnienie zamiarów wywołuje radość)

35 11. Związki procesów emocjonalnych i motywacyjnych - PRAWA EMOCJI WEDŁUG NICO FRIJDY PRAWO ZNACZENIA SYTUACYJNEGO Emocje powstają jako odpowiedzi na znaczenia danych sytuacji; różne emocje powstają w odpowiedzi na różne struktury znaczeniowe. Np. zagrożenie wywołuje lęk, nowość reakcję ciekawości PRAWO ZAANGAŻOWANIA Emocje powstają w odpowiedzi na zdarzenia, które są ważne z uwagi na: cele, motywy, rzeczy i sprawy ważne dla danej osoby. PRAWO BEZPOŚREDNIO SPOSTRZEGANEJ RZECZYWISTOŚCI Emocje są wywoływane przez zdarzenia uważane za rzeczywiste, a ich intensywność odpowiada temu, do jakiego stopnia są za takie uważane. PRAWO ZMIANY I ODCZUWANIA PORÓWNAWCZEGO Emocje powstają zarówno wskutek oceniania czegoś jako korzystnego bądź niekorzystnego, jak i wskutek aktualnych lub oczekiwanych zmian w korzystnych lub niekorzystnych warunkach.

36 12. Związki procesów emocjonalnych i motywacyjnych PRAWA EMOCJI WEDŁUG NICO FRIJDY PRAWO HEDONISTYCZNEJ ASYMETRII Przyjemność jest zawsze zależna od zmiany i zanika wraz z ciągłością zaspokojenia. Przykrość może utrzymywać się stale, w stale trwających, złych warunkach. PRAWO ZACHOWANIA EMOCJONALNEGO MOMENTU Zdarzenia emocjonalne zachowują swoją siłę wywoływania emocji na czas nieokreślony, chyba, że spotykają się z oddziaływaniami, które mogą spowodować wygaszenie urazu lub przyzwyczajenie się do przykrości. PRAWO ZAMKNIĘCIA SIĘ W SOBIE Emocje wykazują skłonność do zamykania się przed sądami o względności bodźca, który je spowodował i przed wymaganiami celów innych niż ich własny. PRAWO ZWAŻANIA NA KONSEKWENCJE Każdy emocjonalny impuls powoduje impuls wtórny, który zmierza do zmodyfikowania pierwotnego impulsu, czyli podjęcia czynności samokontroli PRAWO MINIMALNEGO OBCIĄŻENIA I MAKSYMALNEGO ZYSKU Ilekroć można ocenić sytuację na więcej niż jeden sposobów, pojawia się skłonność do takiej interpretacji, która minimalizuje negatywne obciążenie emocjonalne.

37 Podstawowe mechanizmy motywacyjne w ujęciu rozwojowym, za: Kocowski, 1989 ZAKRES CZASOWY ORGANIZACJI CZYNNOŚCI Krótki Działania Reaktywne Krótki Działania reaktywne Średni Działania aktywne Długi Działania Planowe MECHANIZM Instynkt Mechanizmy konsumacyjne Homeostaza Mechanizmy popędowe i emocjonalne Mechanizmy apetencyjne Mechanizmy dążeniowe Mechanizmy racjonalno wolicjonalne SYGNAŁY MOTYWACYJNE Deprywacja Zagrożenie Okazja Doznania świadome i Nieświadome Spostrzeżenie Wyobrażenie (antycypacja) Pojęcia Postanowienia Wartości

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Psychologia zwierząt implikacje dla etyki badań

Psychologia zwierząt implikacje dla etyki badań Psychologia zwierząt implikacje dla etyki badań Wojciech Pisula Katedra Psychologii Porównawczej i Ewolucyjnej Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej w Warszawie oraz Krajowa Komisja Etyczna ds Doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

Instrumenty motywowania pracowników w praktyce działania podmiotów ekonomii społecznej

Instrumenty motywowania pracowników w praktyce działania podmiotów ekonomii społecznej Instrumenty motywowania pracowników w praktyce działania podmiotów ekonomii społecznej Agata Austen i Izabela Marzec Katedra Zarządzania Publicznego i Nauk Społecznych Cele warsztatów Jak zatrzymać pracownika

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

1 Stres wróg czy przyjaciel? Zbigniew Karapuda

1 Stres wróg czy przyjaciel? Zbigniew Karapuda 1 2 Spis treści O Autorze...... 5 Wstęp: Nie strzelać do posłańca! Stres wróg czy przyjaciel?...... 7 Stres...... 9 Co to jest stres?...... 9 Kiedy występuje stres?...... 12 Co powoduje stres?...... 14

Bardziej szczegółowo

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami dr Bogusława Lewandowska DSWE TWP 28-29.04.2005, Wrocław Zagadnienie ogólne; cel Tematyka prezentacji: Zagadnienie:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Motywowanie pracowników do wykonywania pracy

Motywowanie pracowników do wykonywania pracy Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Motywowanie pracowników do wykonywania pracy Wykład XII Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Mgr Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 2 października 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 14 grudnia 2014 Metodologia i metoda badawcza Metodologia Zadania metodologii Metodologia nauka

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży

Wykład 4. Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Metody sprzedaży Wykład 4 Osobowościowe predyktory skutecznej sprzedaży Uwarunkowania psychologiczne Postawy Osobowość i koncepcja JA Uczenie się KONSUMENT Potrzeby i motywacja Stosunek do ryzyka Spostrzeganie

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Opracował zespół wychowawców klas IV-VI 1. Idea i założenia teoretyczne programu Sytuacja

Bardziej szczegółowo

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Psychoterapia poznawczobehawioralna. chorobami somatycznymi. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Psychoterapia poznawczobehawioralna pacjentów z chorobami somatycznymi Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Chory somatycznie i jego sytuacja Poczucie zagrożenia Utrata kontroli Wyłączenie z ról społecznych

Bardziej szczegółowo

Zachowania organizacyjne

Zachowania organizacyjne Zachowania organizacyjne Sprawy organizacyjne Mail: weronika.wegielnik@wsl.com.pl Literatura: S. P. Robbins Zasady zachowania w organizacjach S. P. Robbins Zachowania w organizacji B. Kożusznik Zachowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów Wykaz skrótów................................................. 11 Wstęp.......................................................... 13 CZĘŚĆ PIERWSZA Elementy psychologii ogólnej dla sędziów i prokuratorów

Bardziej szczegółowo

Kariera i przedsiębiorczość

Kariera i przedsiębiorczość Kariera i przedsiębiorczość Przedsiębiorczość to zdolność do kreowania i zaspokajania swoich i cudzych potrzeb. Siłą napędową przedsiębiorczości są niezaspokojone potrzeby człowieka. Psychologiczne i socjologiczne

Bardziej szczegółowo

Marek Angowski. Motywowanie

Marek Angowski. Motywowanie Marek Angowski Motywowanie Definicja Motywacja jest to stan gotowości człowieka do podjęcia jakiegoś działania. W warunkach organizacyjnych jest to działanie przybliżające do realizacji celów organizacji.

Bardziej szczegółowo

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r.

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Kompetencje kluczowe Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka Współdziałanie pedagogów szkolnych, nauczycieli i wychowawców oraz rodziców w przeciwdziałaniu powstawania czynników depresjogennych w szkole, otoczeniu szkoły, domach rodzinnych I Poziomy profilaktyki

Bardziej szczegółowo

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn PSYCHOTERAPIA Wywodzi się z greckich określeń: psyche (dusza)

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Anna Skuzińska Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Elblągu Plan wystąpienia Charakterystyka psychologiczna sytuacji bez

Bardziej szczegółowo

Stosowana Psychologia Motywacji Wykład I., r. a. 2012/2013

Stosowana Psychologia Motywacji Wykład I., r. a. 2012/2013 Dr hab. Aleksandra Tokarz, prof.uj Dr Diana Malinowska Stosowana Psychologia Motywacji Wykład I., r. a. 2012/2013 CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE Podstawowe pojęcia psychologii motywacji. Podmiotowość jako kategoria

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do psychologii

Wprowadzenie do psychologii Wprowadzenie do psychologii wychowania Psychologia wychowawcza - pedagogiczna Literatura podstawowa: Brzezińska A. (2000). Psychologia wychowania. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki,

Bardziej szczegółowo

rozmowa doradcza Scenariusz nr 5

rozmowa doradcza Scenariusz nr 5 rozmowa doradcza Scenariusz nr 5 (na podstawie koncepcji Carla Rogersa) 1. Założenia scenariusza rozmowy 1.1. Wymagania dotyczące doradcy zawodowego pracującego według koncepcji Carla Rogersa Doradca:

Bardziej szczegółowo

MOTYWACJA I MOTYWOWANIE

MOTYWACJA I MOTYWOWANIE PODSTAWY ZARZĄDZANIA dr Mariusz Maciejczak MOTYWACJA I MOTYWOWANIE www.maciejczak.pl BIZNES A LUDZIE Najistotniejszym zasobem jakim dysponuje każda organizacja jest człowiek. Dlatego też prawidłowe rozwiązywanie

Bardziej szczegółowo

Pieniądz jest to towar, który w wyniku ogólnej zgody został uznany jako środek wymiany gospodarczej.

Pieniądz jest to towar, który w wyniku ogólnej zgody został uznany jako środek wymiany gospodarczej. Pieniądz jest to towar, który w wyniku ogólnej zgody został uznany jako środek wymiany gospodarczej. łatwość przenoszenia z miejsca na miejsce, trwałość ( odporność na zniszczenie), rozpoznawalność, jednorodność,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami ludzkimi Wprowadzenie

Zarządzanie zasobami ludzkimi Wprowadzenie Marek Angowski Zarządzanie zasobami ludzkimi Wprowadzenie Definicje ZZL Zarządzanie zasobami ludzkimi jest to skoordynowany zbiór działań związanych z ludźmi, prowadzący do osiągania założonych celów organizacji

Bardziej szczegółowo

Psychometria. Testy Psychologiczne. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny (wg APA) Test Psychologiczny. Test Psychologiczny

Psychometria. Testy Psychologiczne. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny. Test Psychologiczny (wg APA) Test Psychologiczny. Test Psychologiczny Psychometria Testy Psychologiczne W 2 Nie wiemy czy mierzone cechy, stany czy postawy istnieją w rzeczywistości, bo nie mamy do nich bezpośredniego dostępu. Dlatego nazywane są też zmiennymi lub konstruktami,

Bardziej szczegółowo

MOTYWOWANIE PRACOWNIKÓW I UDZIELANIE INFORMACJI ZWROTNEJ. Ewa Markowska - Goszyk

MOTYWOWANIE PRACOWNIKÓW I UDZIELANIE INFORMACJI ZWROTNEJ. Ewa Markowska - Goszyk MOTYWOWANIE PRACOWNIKÓW I UDZIELANIE INFORMACJI ZWROTNEJ Ewa Markowska - Goszyk Zagadnienia dzisiejszego szkolenia 2 1. Czym jest motywacja i od czego jest uzależniona? A co nie jest motywacją? 2. Warunki

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Z-ETI-1010-T1I2 Psychologia ogólna. stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) dr Małgorzata Kaleta-Witusiak

Z-ETI-1010-T1I2 Psychologia ogólna. stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) dr Małgorzata Kaleta-Witusiak Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego Z-ETI-1010-T1I2

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska KRYZYS stan dezorganizacji, w którym ludzie doświadczają frustracji ważnych celów życiowych lub naruszenia cyklów życiowych, a także zawodności metod

Bardziej szczegółowo

Specyficzne wymagania diagnozy dzieci wielojęzycznych i odmiennych kulturowo

Specyficzne wymagania diagnozy dzieci wielojęzycznych i odmiennych kulturowo Specyficzne wymagania diagnozy dzieci wielojęzycznych i odmiennych kulturowo Diana Fecenec Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego Ośrodek Rozwoju Edukacji Warszawa, 22-23.05.2013

Bardziej szczegółowo

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe)

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe) Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Demografia Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 4 listopada 2008 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Badania eksploracyjne

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu Umiejętności interpersonalne w biznesie PROFIL UCZESTNIKA Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu do zespołu oraz jego zadań chcą zwiększyć efektywność pracy współpracowników

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów bezpieczeństwo wewnętrzne należy do

Bardziej szczegółowo

Kontekst: DĄŻENIA ZAWODOWE - CZYM SĄ? JAK JE BADAĆ? 2012-09-11 DECYZJE ZAWODOWE DECYZJE I WYBORY ZAWODOWE

Kontekst: DĄŻENIA ZAWODOWE - CZYM SĄ? JAK JE BADAĆ? 2012-09-11 DECYZJE ZAWODOWE DECYZJE I WYBORY ZAWODOWE DĄŻENIA ZAWODOWE - CZYM SĄ? JAK JE BADAĆ? dr Henryk Jarosiewicz Uniwersytet Wrocławski N arodowe Forum Doradztwa Kariery Kontekst: DECYZJE I WYBORY ZAWODOWE DECYZJE ZAWODOWE Są to decyzje ryzykowne, do

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną.

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną. Gdy dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły, zarówno ono, jak i rodzice bardzo przeżywają ten moment. Wszyscy są pełni nadziei, ale także obaw. Aby nieco ostudzić emocje, dowiedz się czy Twoje dziecko

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 11 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 11 1. CHARAKTERYSTYCZNE CECHY NAUKI... 13 1.1. Pojęcie nauki...13 1.2. Zasady poznawania naukowego...15 1.3. Cele nauki...15 1.4. Funkcje nauki...16 1.5. Zadania nauki...17

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa yższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: Psychologia twórczości. Kod przedmiotu: 4.4 3. Okres ważności karty: ażna od roku akademickiego 05/06 4. Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Pedagogiczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Matematyka Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Syllabus Podstawy edukacji / psychologia

Syllabus Podstawy edukacji / psychologia Syllabus Podstawy edukacji / psychologia Lp. Elementy składowe sylabusu Opis 1. Nazwa przedmiotu Podstawy edukacji / Psychologia 2. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Studium Pedagogiczne UJ 3. Kod

Bardziej szczegółowo

Czy architektura umysłu to tylko taka sobie bajeczka? Marcin Miłkowski

Czy architektura umysłu to tylko taka sobie bajeczka? Marcin Miłkowski Czy architektura umysłu to tylko taka sobie bajeczka? Marcin Miłkowski Architektura umysłu Pojęcie używane przez prawie wszystkie współczesne ujęcia kognitywistyki Umysł Przetwornik informacji 2 Architektura

Bardziej szczegółowo

Materiały wykładowe (fragmenty)

Materiały wykładowe (fragmenty) Materiały wykładowe (fragmenty) 1 Robert Susmaga Instytut Informatyki ul. Piotrowo 2 Poznań kontakt mail owy Robert.Susmaga@CS.PUT.Poznan.PL kontakt osobisty Centrum Wykładowe, blok informatyki, pok. 7

Bardziej szczegółowo

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych W tej jednostce dydaktycznej poznasz najbardziej powszechne problemy osób z nabytą niepełnosprawnością i ich rodzin. Nie znajdziesz tutaj rozwiązań,

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna Spis treści Wprowadzenie (Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski)....... 11 Część I. Teoria 1. Inteligencja emocjonalna:

Bardziej szczegółowo

Prezentacja, którą czytacie jest jedynie zbiorem sugestii. Nie zawiera odpowiedzi na pytania wprost. Jeżeli nie wiedzielibyście jak odpowiedzieć na

Prezentacja, którą czytacie jest jedynie zbiorem sugestii. Nie zawiera odpowiedzi na pytania wprost. Jeżeli nie wiedzielibyście jak odpowiedzieć na Prezentacja, którą czytacie jest jedynie zbiorem sugestii. Nie zawiera odpowiedzi na pytania wprost. Jeżeli nie wiedzielibyście jak odpowiedzieć na któreś z pytań, to poniżej macie kierunek w jakim podążać

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI. Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI. Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA SYLABUS Nazwa przedmiotu Psychologia Kod przedmiotu TiR

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Nagrody i upomnienia w przedszkolu

Nagrody i upomnienia w przedszkolu Nagrody i upomnienia w przedszkolu Rozpatrując problem upomnień i nagród w przedszkolu trzeba na wstępie podkreślić, iż największą wartością w wychowaniu dziecka mają oddziaływania pozytywne, takie jak

Bardziej szczegółowo

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji ze swoim otoczeniem i poczucia spełnienia się w życiu.

Bardziej szczegółowo

MOTYWOWANIE UCZNIÓW DO NAUKI. mgr Elżbieta Pałczyńska-Prus

MOTYWOWANIE UCZNIÓW DO NAUKI. mgr Elżbieta Pałczyńska-Prus MOTYWOWANIE UCZNIÓW DO NAUKI mgr Elżbieta Pałczyńska-Prus Motywacja pochodzi od łacińskiego słowa movere i oznacza ruszać się, tak więc, motywacja to wszystko, co porusza, pobudza człowieka do działania.

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6.

Bardziej szczegółowo

SGGW PSYCHOLOGIA FINANSOWA

SGGW PSYCHOLOGIA FINANSOWA SGGW PSYCHOLOGIA FINANSOWA Agenda Dobrostan (jakość życia, szczęście) Zjawisko wielowymiarowe zależne od wielu czynników psychologicznych, ekonomicznych i społecznych obiektywny lub subiektywny Psychologiczny

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy & Treningi SZOK KULTUROWY I STRATEGIE AKULTURYZACJI

Prawo pracy & Treningi SZOK KULTUROWY I STRATEGIE AKULTURYZACJI Prawo pracy & Treningi SZOK KULTUROWY I STRATEGIE AKULTURYZACJI Zmieniaj opinie, bądź jednak wierny swoim zasadom; zmieniaj liście, ale swoje korzenie pozostaw nienaruszone. Victor Hugo Kulturajakogóralodowa

Bardziej szczegółowo

Wychowuj do zdrowia rola koordynatora ds. promocji zdrowia w szkole. Paweł F. Nowak

Wychowuj do zdrowia rola koordynatora ds. promocji zdrowia w szkole. Paweł F. Nowak Wychowuj do zdrowia rola koordynatora ds. promocji zdrowia w szkole Paweł F. Nowak Zdrowy styl życia determinantem społecznie pożądanych wartości potencjał zdrowia zdrowy styl życia aktywność (fizyczna,

Bardziej szczegółowo

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ekologia wyk. 1 wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ochrona środowiska Ekologia jako dziedzina nauki jest nauką o zależnościach decydujących

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA

PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA PRZEDMIOT: PSYCHOLOGIA KLINICZNA I PSYCHOTERAPIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia.

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia. Jakość życia w chorobie nowotworowej Krzysztof G. Jeziorski Warszawa Definicja jakości życia WHO (1993) Poczucie jednostki co do jej pozycji życiowej w ujęciu kulturowym oraz systemu wartości, w którym

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Wprowadzenie do psychologii i historii myśli psychologicznej 1100-Ps1WPHM-NJ

OPIS PRZEDMIOTU. Wprowadzenie do psychologii i historii myśli psychologicznej 1100-Ps1WPHM-NJ OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Wydział Instytut/Katedra Kierunek Specjalność/specjalizacja Poziom kształcenia: Profil: Forma studiów Rok/semestr Wprowadzenie do psychologii i historii

Bardziej szczegółowo

Instytut Psychologii Uniwersytet Wrocławski

Instytut Psychologii Uniwersytet Wrocławski Instytut Psychologii Uniwersytet Wrocławski ROK AKADEMICKI 2011/2012 Tryb studiów Studia niestacjonarne Kod 2.3/3 Nazwa Status Autor programu Rok PSYCHOLOGIA OGÓLNA EMOCJE I MOTYWACJA Przedmiot kierunkowy

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Warszawa

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Warszawa Warszawa 2015 Recenzje: prof. dr hab. Anna Matczak prof. dr hab. Bogdan Zawadzki Opracowanie naukowo-techniczne: Martyna Mikulska Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Magdalena Pluta Korekta:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest zapoznanie lekarzy i personelu medycznego

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednio po zgłoszeniu / w ramach konsultacji lub innym ustalonym terminie

Bezpośrednio po zgłoszeniu / w ramach konsultacji lub innym ustalonym terminie Porady indywidualne bez badań dla dzieci i młodzieży Poradnictwo dla rodziców (opiekunów prawnych) dzieci i młodzieży Konsultacje dla rodziców, nauczycieli, wychowawców, pedagogów szkolnych, dyrektorów

Bardziej szczegółowo

Ryszard Poprawa Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego

Ryszard Poprawa Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego Potencjały zdrowia i szczęścia człowieka cz.iii Ryszard Poprawa Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego Co nam odbiera szczęście i zdrowie? Właściwości osobowości które nie sprzyjają zdrowiu i

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE WZAJEMNE RELACJE MIĘDZY JA, TOŻSAMOŚCIĄ, SAMOOCENĄ

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE WZAJEMNE RELACJE MIĘDZY JA, TOŻSAMOŚCIĄ, SAMOOCENĄ SPIS TREŚCI WPROWADZENIE WZAJEMNE RELACJE MIĘDZY JA, TOŻSAMOŚCIĄ, SAMOOCENĄ I SAMOREGULACJĄ............................................ 11 Ja, poczucie tożsamości i samoocena.............................

Bardziej szczegółowo

Metody psychoregulacji

Metody psychoregulacji Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Psychologii Zdrowia Metody psychoregulacji Osoby prowadzące przedmiot: 1. Krokosz Daniel, magister, daniel.krokosz@awfis.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001. Wyuczona bezradność

Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001. Wyuczona bezradność Opracowała: mgr Elżbieta Rutkowska Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001 Wyuczona bezradność Każdy człowiek często znajduje się w sytuacji, kiedy wydarzenia

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowość zjawiska twórczości - jednostki genialne nie mogą zostać zaliczone do grona ludzi zwykłych. Geniusz ociera się o szaleństwo

Wyjątkowość zjawiska twórczości - jednostki genialne nie mogą zostać zaliczone do grona ludzi zwykłych. Geniusz ociera się o szaleństwo Wyjątkowość zjawiska twórczości - jednostki genialne nie mogą zostać zaliczone do grona ludzi zwykłych Geniusz ociera się o szaleństwo Geniusz i obłąkanie - koncepcja Cesare Lombroso Teorie twórczości

Bardziej szczegółowo

Co to jest motywacja?

Co to jest motywacja? Motywowanie BLOK I Katarzyna Urban WyŜsza Szkoła Biznesu, Zarządzanie Zasobami Ludzkimi 2011/2012 Gorzów Wlkp. Co to jest motywacja? KaŜda siła wzmacniająca i sterująca zachowaniem pracownika, powodująca

Bardziej szczegółowo

Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym

Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym Ewa Pohorecka 08.06.2015 Kraków Rozwój emocjonalny dziecka kładzie podwaliny pod rozwój każdej innej zdolności umysłowej Na długo przed

Bardziej szczegółowo

1 Agresja Katarzyna Wilkos

1 Agresja Katarzyna Wilkos 1 2 Spis treści Wstęp 6 Rozdział I: Ujęcie wiktymologiczne przestępstw z użyciem przemocy 9 1. Rodzaje przestępstw z użyciem przemocy 9 Podział według J. Bafii 12 2. Psychospołeczne funkcjonowanie ofiar

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia osobowości

Zaburzenia osobowości Zaburzenia osobowości U dzieci i młodzieży nie rozpoznajemy zaburzeń osobowości, a jedynie nieprawidłowy rozwój osobowości. Zaburzenia osobowości: Zaburzenia osobowości definiujemy jako głęboko utrwalone

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo