NOWE TECHNOLOGIE. portal organizacji pozarządowych BOGNA ŚWIĄTKOWSKA: BĘDZIE DODRZE! CO SŁYCHAĆ NA DNIE SZAFY?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NOWE TECHNOLOGIE. www.ngo.pl portal organizacji pozarządowych BOGNA ŚWIĄTKOWSKA: BĘDZIE DODRZE! CO SŁYCHAĆ NA DNIE SZAFY?"

Transkrypt

1 o1(37)2oo7 miesięcznik organizacji pozarządowych issn TEMAT NUMERU NOWE TECHNOLOGIE LUDZIE SEKTORA BOGNA ŚWIĄTKOWSKA: BĘDZIE DODRZE! WOLONTARIAT I FILANTROPIA. CO SŁYCHAĆ NA DNIE SZAFY? FUNDUSZE FUNDACJA KRONENBERGA portal organizacji pozarządowych

2 o1(37)2oo7 WOLONTARIAT I FILANTROPIA. FUNDUSZE miesięcznik organizacji pozarządowych issn portal organizacji pozarządowych TEMAT NUMERU NOWE TECHNOLOGIE LUDZIE SEKTORA BOGNA ŚWIĄTKOWSKA: BĘDZIE DODRZE! CO SŁYCHAĆ NA DNIE SZAFY? FUNDACJA KRONENBERGA 01(37)2oo6 Spis treści str. 1 3 str. 4 5 str str LUDZIE SEKTORA» Będzie dodrze! mówi Bogna Świątkowska, która w swojej fundacji przeżywa wielką przygodę W SKRÓCIE» Zapowiedzi oraz relacje z najważniejszych wydarzeń z minionego miesiąca TEMAT NUMERU: NOWE TECHNOLOGIE» Nowy czy używany? Ewa Albińska radzi, jak wybrać komputer odpowiedni dla organizacji» Bez kabla Michał Toczyński o zaletach sieci bezprzewodowej» Wolne, otwarte i... darmowe co to jest open source i jak to się je wyjaśnia Marcin Wojtalik» Dobra baza to podstawa Wojciech Makowski o pożytkach z dobrej bazy kontaktów WOLONTARIAT I FILANTROPIA» Co słychać na dnie szafy? najnowsze wyniki badań na temat wolontariatu i filantropii w Polsce opisuje Marta Gumkowska str FUNDUSZE STRUKTURALNE» Pierwsze koty za płoty? Małgorzata Borowska o problemach organizacji z funduszami unijnymi i nowych perspektywach str. 16 str. 17 EKONOMIA SPOŁECZNA» Więźniarki szyją dla La Scali mediolańskie studio krawieckie też może być spółdzielnią socjalną KOLEKCJA CIEKAWYCH INICJATYW» Hot-dog dla babci o tym, jak przy komputerze i cieście drożdżowym w Bielsku Podlaskim łączą się pokolenia str PORADNIK» Ile to kosztuje? 5. odcinek cyklu o tym, jak dobrze napisać projekt i dostać pieniądze na jego realizację» Jak zorganizować manifestację? praktyczne wskazówki co zrobić, aby zgodnie z prawem zorganizować manifestację» Podatek od dobrego serca Anna Mazgal o możliwościach zmiany przepisów o podatku VAT od darowizn rzeczowych» Aktualności prawne str. 24 FUNDUSZE» Dotacje Fundacji Kronenberga tutaj można dostać dodatkowe pieniądze na projekt edukacyjny

3 LUDZIE SEKTORA gazeta.ngo.pl 01.2oo7 1 BĘDZIE DODRZE! Fundacja to dla niej wielka przygoda, czasami hardcorowa, ale nie narzeka, bo jak mówi sama umieściła się w tej sytuacji. Bogna Świątkowska, człowiek mediów, założycielka Fundacji Nowej Kultury Bęc Zmiana. MAGDA DOBRANOWSKA-WITTELS

4 2 LUDZIE SEKTORA gazeta.ngo.pl 01.2oo7 bęc zmiana Różowe, świecące jelenie. To jeden ze znaków firmowych Fundacji Nowej Kultury Bęc Zmiana. Plastikowe czworonogi zyskały sympatię mieszkańców Warszawy. Robią także karierę poza stolicą, a nawet poza Polską. Na razie stoją samotnie na odzyskanych nadwiślańskich bulwarach. Park to jedyny w swoim rodzaju. Nie uświadczysz tam ławki. Bęc! Zmiana! Bęc! Zmiana! Bęc! Zmiana! Bęc! Zmiana śpiewa Pidżama Porno w piosence Gloria. Dlaczego Bęc Zmiana? Bo w tym jest dynamizm, ruch, aktywność tłumaczy Bogna Świątkowska, założycielka i siła napędzająca Fundacji. Kobieta, która pewnego razu postanowiła dowiedzieć się, jak wygląda polska młoda sztuka i pokazać ją innym. Jak postanowiła, tak zrobiła. Bo u Bogny liczy się działanie. Moja filozofia to robota mówi. Lubię szybkość. Mój temperament nie znosi odkładania na przyszłość. Jest pomysł zróbmy to teraz! Jest intensywna we wszystkim co robi. Czasami wpada do biura jak huragan, ale z tego zawsze coś fajnego wynika dodaje, pracująca w Fundacji, Małgorzata Fudala. Bęc! Zmiana! W przepastnych czeluściach stołecznych urzędów już niemal od roku zalega podanie Fundacji o pozwolenie na wystawę ławek na terenie nadwiślańskich bulwarów. Różnorakich, prostych i wymyślnych, a na pewno niecodziennych. Ich autorami są młodzi artyści, którzy wzięli udział w konkursie Fundacji. Bęc Zmiana postawiła sobie bowiem zadanie nie lada wyprowadzić sztukę na ulicę. Życie nieco skorygowało dalekosiężne plany. Nie można być brudasem, założyć sobie kokardę i udawać, że jest fajnie mówi Bogna Świątkowska. Jej zdaniem polska przestrzeń publiczna potrzebuje większej czułości na estetykę. Musi dużo czasu upłynąć, aby osoby podejmujące decyzje zrozumiały, że przestrzeń miasta jest polem działania bardzo wielu środowisk. Bęc! Zmiana! Urodziła się w Olsztynie. Z zawodu jest dziennikarką, chociaż imała się wielu zajęć: pracowała jako kelnerka, sprzątaczka, bibliotekarka (książki czyta od trzeciego roku życia). Jeden dzień w fabryce śrubek sortowała śruby. Pasła gęsi, była gońcem w olsztyńskiej popołudniówce, podróżowała. Dziennikarskie szlify zdobywała m.in. w Życiu Warszawy, gdzie pisała o przestępczości i służbach specjalnych. Bardziej jednak znana jest jej działalność radiowa, szczególnie autorska audycja Kolorszok w warszawskim Radiu Kolor, poświęcona czarnej amerykańskiej kulturze ulicy. Przez długi czas była to jedyna audycja prezentująca muzykę hip hop w Polsce. Debiutowała w niej większość dzisiejszych gwiazd polskiej sceny hiphopowej. Z tamtych czasów pochodzi nieoficjalny tytuł, jaki nadano Bognie Matka chrzestna polskiego hip hopu. Była także związana z magazynem popkulturalnym Machina, najpierw jako szefowa działu literatura i sztuka, a potem jako naczelna pisma. Teraz współpracuje m.in. z kwartalnikiem 2+3D, jednak głównie jej życie zawodowe kręci się obecnie wokół Fundacji. Bęc! Zmiana! Jak wiele środowisk i jak nieoczekiwanie wpływa na przestrzeń miejską, przekonała się sama Bogna całkiem niedawno. Oto kolejny znak firmowy Fundacji ławka pętelka ciesząca oko w parku Świętokrzyskim przy Pałacu Kultury i Nauki znienacka, przy jesiennych porządkach służb odpowiedzialnych za miejską zieleń, utraciła swą uroczą pętelkę. Po czymś takim każdy by się chyba załamał i powiedział, że nic więcej dla tego miasta nie zrobi. Ja na pewno bym się obraził na jakiś czas, ale nie ona mówi Marcin Drążkiewicz, ujawniając kolejną cechę Bogny nieprzebrane pokłady optymizmu. Bognę rzadko co jest w stanie zniechęcić do działania. W tym tkwi jej urok. Zawsze dąży do celu, jest konsekwentna, a w biurze, nad drzwiami wisi napis Będzie dodrze! dodaje Małgorzata Fudala. Co sama Bogna mówi o znikniętej pętelce? Ta przemiana też jest interesująca, bo pokazuje, jak działa miasto. Nie urząd, ale miasto jako organizm przekonuje nasza niestrudzona bohaterka.

5 gazeta.ngo.pl 01.2oo7 LUDZIE SEKTORA 3 Do urzędów ma zresztą stosunek iście stoicki, chociaż jak to określa następuje tutaj kompletna antyfaza. Moje kontakty z urzędnikami są poprawne. Rozumiem, że działają według swoich trybów. Ich frustracja jest prawdopodobnie podobna do mojej, gdy stają wobec fundacji, która chce od nich dziwnych rzeczy. Nigdy nie potraktowano nas źle, a większość problemów wynika z typowej, urzędniczej niemocy: bo pismo zaginęło, bo się tak nie robi. Staram się ich rozumieć, ale to zupełnie nie mój świat przyznaje. chcę mieć do czynienia ze sztuką, bo jest mi to potrzebne do życia mówi Bogna. Czy udało się tę potrzebę zaspokoić? W nadmiarze. Mam duże problemy z tego powodu, że doba ma tylko 24 godziny. Pod tym względem: pełen sukces przyznaje ze śmiechem. Na szczęście potrafi swoim entuzjazmem i energią zarażać innych, którzy pomagają jej w pracy. Tak było z Małgosią Fudalą. Gdy wychodzi się ze spotkania z Bogną, to człowiek jest tak naładowany pozytywną energią, że chciałby przestawić cały świat mówi niegdyś wolontariuszka fundacji, a dzisiaj członkini zarządu. Okazało się, że jesteśmy pokrewnymi Bogna ma permanentnie mnóstwo energii. Mówi się o niej czasami Pani Rozpędek, bo ma milion pomysłów na minutę. O tym, że świat Bogny Świątowskiej kieruje się innymi zasadami niż świat urzędników, świadczy historia opowiadana przez Marcina. Bogna jest chyba jedyną znaną mi osobą, która potrafi o szóstej wieczorem w piątek zadzwonić na przykład do dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i zapytać, jaka jest procedura ustawienia ławki w parku. Bęc! Zmiana! Ze świata mediów trafiła do pozarządówki, jako osoba niemal całkiem zielona. Przyszła do mnie i powiedziała, że chciałaby zająć się sztuką młodych polskich artystów. O organizacjach wiedziała mniej więcej tyle, co przeciętny człowiek: że są wspomina Marcin Drążkiewicz, który wówczas prowadził program Inkubator w Centrum organizacji pozarządowych SZPITALNA w Warszawie. Marcin pomógł w przygotowaniu podstaw ideologicznych fundacji i wprowadzał Bognę w tajniki działania organizacji pozarządowych. Nie miała z tym zbyt wielu problemów. Teraz, po 4 latach działania, mówi, że czuje się częścią trzeciego sektora. Fundacja wzięła się z jej osobistej potrzeby. Nie jestem krytykiem sztuki ani nie jestem zawodowo związana ze światem sztuki. Jestem publicznością, odbiorcą, duszami. Rozumiemy się bez słów. Nie zawsze jednak jest tak idealnie. Są osoby, które nie potrafią współpracować z Bogną mówi Marcin. Ludzie dzielą się na dawców i biorców. Bogna jest dawcą produkuje pomysły, idee. Jeśli ma współpracować z kimś, kto jest absolutnym dawcą to się nie udaje. Ona wymaga samodzielności. Nie ma czasu, aby nad kimś stać i go pilnować lub mu pomagać. Bęc! Zmiana! Bogna osobiście największym sentymentem darzy jeszcze inny projekt Fundacji notes.na.6. tygodni, w skrócie nn6t. Głównie dlatego, że dzięki bezinteresownemu zaangażowaniu wielu ludzi to początkowo skromne przedsięwzięcie nabrało wielkiego rozmachu. Zaczynaliśmy od 24 stron i 1 tys. egzemplarzy nakładu opowiada. Obecnie notes ma 100 stron i około 3 tys. nakładu. Rozpowszechniany jest przez wolontarystyczną sieć dystrybucji w 20 polskich miastach, w 60 punktach. Każdy numer notesu projektowany jest przez innego grafika. To bardzo ważna część tego projektu, który ma nie tylko prezentować prace wschodzących twórców, ale także prezentować wrażliwość grafika projektującego medium, dzięki któremu możemy zdobywać o nim informacje wyjaśnia Bogna. Wpisuje się to w filozofię działania Bęc Zmiany, która polega m.in. na tym, aby dać przemówić samym artystom. Przedstawiamy ich nie w sposób odległy, poprzez interpretację, ale bardziej bezpośrednio. Tak, aby ich przesłanie dotarło do osób zainteresowanych sztuką, ale niebędących ekspertami. Dlaczego notes.na.6.tygodni jest na 6 tygodni? Bo nie jest miesięcznikiem przewrotnie odpowiada Bogna. Prawdę powiedziawszy notes jest nieregularnikiem. Całą gębą. Nie ma w nim miejsca na rutynę. Za każdym razem układ treści jest inny. Nawet papier nie jest taki sam. Jest to zarazem jego niepowtarzalną zaletą, ale też i wadą trudno zdobyć fundusze na wydawanie. Rzadko który donator zgadza się zainwestować w tak nieprzewidywalny projekt, więc czasami muszę to finansować sama przyznaje Bogna Świątkowska. Bęc! Zmiana! Fundacja jest na pierwszym miejscu w jej życiu zawodowym. To dla mnie wielka przygoda, czasami hardcorowa, czasami męcząca, ale nie narzekam. Sama umieściłam się w tej sytuacji mówi. Umieściła się, bo lata pracy w mediach uświadomiły jej, że obraz przez nie kształtowany odbiega od rzeczywistości. Wolała sama i bardziej konkretnie zacząć wpływać na tę rzeczywistość. Dzisiaj z satysfakcją przyznaje, że praca w fundacji daje jej poczucie sensu, którego nie miała, udzielając się w koncernach medialnych. Czy czuje się matką chrzestną młodych polskich twórców? Absolutnie nie. W polskiej młodej kulturze dzieje się ogromnie dużo rzeczy, jest w to zaangażowana cała masa ludzi. Nie wydaje mi się, aby rola fundacji była aż tak wielka. Fundacja nie ma ambicji dublowania działań instytucji kultury, które zajmują się zawodowo sztuką. My mamy raczej zadania popularyzatorskie. Jesteśmy jedną z wielu organizacji, może niekonwencjonalną, ale tylko jedną z wielu.

6 4 W SKRÓCIE gazeta.ngo.pl 01.2oo7 ZAPOWIEDZI WYDARZEŃ UCZENIE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE Od 1 stycznia 2007 do końca roku 2013 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji będzie prowadziła nowy program edukacyjny Unii Europejskiej Life Long Learning, czyli Uczenie się przez całe życie. Program ten wspiera mobilność, aktywne obywatelstwo europejskie i dialog międzykulturowy. Promuje też naukę języków obcych i integrację europejską. Jest skierowany do osób w każdym wieku, bez względu na sytuację materialną czy zdrowotną. Pomaga w samorealizacji, rozwija ducha przedsiębiorczości. MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU Młodzież w Działaniu to program Unii Europejskiej skierowany do młodych ludzi w wieku od 13 do 30 lat oraz do pracowników młodzieżowych, wspierający uczestnictwo w kształceniu pozaszkolnym, czyli edukacji nieformalnej. Umożliwia nawiązywanie kontaktów międzynarodowych i wymianę doświadczeń. Zachęca do podejmowania różnorakich działań na rzecz społeczności lokalnej, służących również indywidualnemu rozwojowi. Promuje ideę zjednoczonej Europy. Program Młodzież w Działaniu rozpocznie się w 2007 i potrwa do 2013 roku. PIENIĄDZE NA KULTURĘ 4 grudnia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przedstawił programy operacyjne Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rok Wyznaczają one podstawowe zasady ubiegania się o środki finansowe na projekty kulturalne realizowane m.in. przez organizacje pozarządowe. Terminy naboru wniosków mijają 10 stycznia, 10 kwietnia i 10 września Całkowity budżet 12 programów operacyjnych MKiDN w przyszłym roku wyniesie ponad 300 mln złotych. W styczniu 2007 roku MKiDN otworzy drugi nabór wniosków do Norweskiego Mechanizmu Finansowego i Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W ramach tych funduszy dostępne będzie ponad 160 mln złotych. RELACJE EOG DLA ORGANIZACJI. SĄ JUŻ OPERATORZY W Ministerstwie Rozwoju Regionalnego zakończyła się procedura wyboru operatorów funduszu wydzielonego specjalnie dla organizacji pozarządowych ze środków Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Zostali nimi: Fundacja Fundusz Współpracy oraz konsorcjum firmy konsultingowej Ecorys. Z udziału w procedurze zrezygnowało wcześniej konsorcjum fundacji: im. Stefana Batorego, Rozwoju Demokracji Lokalnej i Partnerstwo dla Środowiska. ŚWIĘTO WOLONTARIUSZY 5 grudnia obchodzony był Międzynarodowy Dzień Wolontariatu. W Polce ok. 6,6 miliona osób poświęciło w ubiegłym roku swój czas na bezpłatną pracę na rzecz innych. Z okazji święta w wielu miastach (m.in. Łodzi, Poznaniu, Katowicach, Olsztynie) odbywały się uroczystości, przyznawano tytuły wolontariusza roku. W Warszawie niemal tydzień trwał Festiwal Wolontariatu, na który złożyły się targi, konferencje, warsztaty, spotkania i seminaria. Natomiast planowana jako kulminacyjny punkt Festiwalu Gala Wolontariatu została odwołana ze względu na tragiczne wydarzenia w kopalni węgla kamiennego Halemba w Rudzie Śląskiej. Prawdopodobnie odbędzie się na przełomie stycznia i lutego TON ŻYWNOŚCI Od 1 do 3 grudnia ponad 30 tys. wolontariuszy zbierało produkty żywnościowe w ponad 2 tys. placówek handlowych w całym kraju. Zbiórkę prowadziły 34 Banki Żywności. Produkty jeszcze przez świętami trafiły do najbardziej potrzebujących, poprzez organizacje charytatywne zajmujące się dożywianiem. W całej Polsce Banki Żywności na co dzień współpracują z prawie 3 tys. takich organizacji. Są to zarówno dobrze znane ogólnopolskie organizacje, jak i mniejsze, lokalne stowarzyszenia, działające na rzecz osób ubogich, dzieci, rodzin wielodzietnych, osób bezdomnych i chorych. WYSYŁALI WOLNOŚĆ Prawie 20 tys. listów w obronie więźniów sumienia napisali uczestnicy tegorocznego 24-godzinnego Maratonu Pisania Listów Amnesty International. To o 7 tys. więcej niż rok temu. Przez całą dobę, w 40 krajach na wszystkich kontynentach pisano listy w obronie konkretnych osób na całym świecie, więzionych za wyznawane poglądy. Pomysł maratonu zrodził się w 2001 roku w Polsce. WIELKA GALA INTEGRACJI grudnia Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji zorganizowało spotkanie z okazji Międzynarodowego Dnia Osób Niepełnosprawnych. Wielka Gala Integracji odbyła się w Sali Kongresowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Podczas uroczystości nagrodami w konkursie Warszawa Bez Barier wyróżniono firmę Budimex, Urząd Dzielnicy Praga Północ, Dom Pomocy Społecznej Budowlani oraz Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Po raz 6. w konkursie Oczy otwarte nagrodzono dziennikarzy piszących o problematyce osób niepełnosprawnych. Wręczono również prestiżowe medale Przyjaciela Integracji. Zostali nimi odznaczeni: Ergo Hestia SA Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń, Hanna Gałązka dyrektorka szkoły integracyjnej w Łomży i Bogdan Smolarek, instruktor ZHP. Galę zwieńczył występ Kayah. APEL O POMOC DLA PUSZCZY BIAŁOWIESKIEJ WWF chce zebrać 100 tys. podpisów pod apelem w sprawie powiększenia parku narodowego na obszar całej polskiej części Puszczy Białowieskiej. Tylko 17% obsza-

7 gazeta.ngo.pl 01.2oo7 RELACJE W SKRÓCIE XXX ZAPOWIEDZI WYDARZEŃ 5 ru polskiej części puszczy chronione jest w formie parku narodowego. Na pozostałym obszarze trwają wyręby, w tym również w bardzo cennych drzewostanach. W lipcu 2006 Prezydent RP powołał zespół do opracowania projektu ustawy, regulującej status dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego puszczy. Decyzje tego zespołu mogą przesądzić o jej losie. ERRSW 2007 Przy Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej powstał Komitet Doradczy, zrzeszający przedstawicielki i przedstawicieli organizacji pozarządowych, instytucji naukowo-badawczych i mediów, który doradza Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej we wdrażaniu Europejskiego Roku Równych Szans dla Wszystkich (ERRSW): konsultuje strategię działań, uczestniczy w ocenie wniosków o dofinansowanie, rekomenduje MPiPS możliwe działania. W pracach Komitetu uczestniczy ponad 30 organizacji pozarządowych. NAGRODA BĄCZKOWSKIEGO DLA DYMNEJ I WUJCA Anna Dymna i Henryk Wujec to ludzie, którzy czynią dobro, nie oczekując zaszczytów, uznania i rozgłosu uznała Kapituła Nagrody im. Andrzeja Bączkowskiego i uhonorowała ich tą nagrodą. SIEĆ SPLOT ŚWIĘTOWAŁA 10 URODZINY Dyskusja o przedsiębiorczości społecznej, udziale organizacji w rozwoju regionalnym kraju oraz wyzwaniach etycznych stojących przed sektorem pozarządowym towarzyszyła obchodom 10-lecia istnienia Sieci Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT. Założona w 1996 roku sieć organizacji wspierających, składająca się dziś z 12 ośrodków, wypracowała wspólne standardy działań, zarejestrowała się jako związek stowarzyszeń, stała dużą i poważaną przez partnerów organizacją. POWSTAŁA SIEĆ LIDERÓW Strona internetowa forum internetowe, materiał filmowy dokumentujący proces powstawania projektu, prezentacja multimedialna oraz kronika przedstawiająca przebieg szkolenia wszystko to jest efektem trwającej od 23 listopada do 3 grudnia Szkoły Liderów Organizacji Pozarządowych dla polskich i ukraińskich działaczy społecznych. Projekt, który powstał w czasie szkolenia zorganizowanego przez Stowarzyszenie Szkoła Liderów, nosi nazwę Otwarta Sieć Liderów Polskich i Ukraińskich Organizacji Pozarządowych LIDER. DOBRE EUROPEJSKIE PROJEKTY NAGRODZONE W środę, 13 grudnia 2006, 8 organizacji i ich partnerów odebrało nagrody za najlepszy pozarządowy projekt, zrealizowany z unijnych funduszy. Sieć Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT i Stowarzyszenie Klon/Jawor, realizujący projekt Dobre praktyki po polsku, czyli praktycznie o EFS, poszukiwały projektów innowacyjnych, ale możliwych do powtórzenia w innych warunkach, zakorzenionych w środowiskach lokalnych, w nieszablonowy sposób angażujących partnerów. Nagrodzone zostały maratony rowerowe; warsztaty teatralne dla bezrobotnych; warsztaty psychologiczne dla niepełnosprawnych, wprowadzanie aktywnych metod pracy w ośrodkach pomocy społecznej; hipoterapia dla dzieci z domów dziecka, opieka mentorska nad młodymi-zniechęconymi oraz opracowywanie strategii rozwoju gmin nad Słupią. Za najlepszy projekt partnerski uznano szkolenia Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości, która uczyła kobiety zakładania własnej firmy. Jej partner regionalny ośrodek TVP wyemitował 20 odcinków programu Kobieta Przedsiębiorcza, pokazujących lokalne kobiety sukcesu. PRAWNIK PRO BONO IV EDYCJA Fundacja Uniwersyteckich Poradni Prawnych i dziennik Rzeczpospolita ogłosiły czwartą edycję Konkursu Prawnik Pro Bono, organizowanego pod patronatem Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Krajowej Rady Radców Prawnych. Do konkursu można zgłaszać osoby posiadające wyższe wykształcenie prawnicze, mieszkające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które świadczą nieodpłatnie i charytatywnie usługi prawne na rzecz innych osób, organizacji społecznych bądź instytucji. Zgłoszenia można nadsyłać do 31 stycznia PROGRAMY EDUKACYJNE HUMANITY IN ACTION Międzynarodowa organizacja Humanity in Action przyjmuje zgłoszenia do udziału w Polskim Programie Letnim 2007 oraz Amerykańskim Programie Letnim 2007 dla studentów zainteresowanych zagadnieniami związanymi z prawami człowieka i mniejszości, posiadających doświadczenie w obronie i wspieraniu przestrzegania tych praw oraz gotowych dzielić się swą wiedzą i obserwacjami. Termin przesyłania zgłoszeń mija 9 lutego FUNDUSZ KAPITAŁU POCZĄTKOWEGO EOG 15 grudnia 2006 ruszył Fundusz Kapitału Początkowego w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Fundusz ma za zadanie dostarczyć łatwo osiągalne granty dla wnioskodawców, chcących przygotować projekty na przyszłe nabory MF EOG i NMF w Polsce. Funduszu ma wspierać pomysły partnerskich projektów, rozwijanych wspólnie przez instytucje z Polski i partnerów pochodzących z państw- -darczyńców: Islandii, Liechtensteinu lub Norwegii. Wysokość dotacji w ramach FKP wynosi od 5 tys. do 20 tys. euro, przy czym granty na przygotowanie projektów, które będą składane do Funduszu dla Organizacji Pozarządowych wynoszą od 5 tys. do 10 tys. euro. Wnioski są przyjmowane do 15 lutego 2007 lub do wyczerpania środków.

8 6 TEMAT NUMERU: NOWE TECHNOLOGIE gazeta.ngo.pl 01.2oo7 NOWY CZY UŻYWANY? Komputer, nawet używany, to wciąż dla wielu organizacji szczyt marzeń. Ale marzyć też trzeba mądrze. EWA ALBIŃSKA Po pierwsze, komputer komputerowi nierówny. Po drugie, komputer może mieć wiele zastosowań i w zależności od tego, do czego ma nam służyć powinniśmy zastanowić się, jak go zdobyć: kupując czy próbując dostać za darmo. Wybierając drugą opcję, musimy liczyć się z tym, że będzie to komputer kilkuletni: słabszy niż każdy obecnie dostępny w sklepie. Stowarzyszenie Bank Drugiej Ręki [BDR] od 6 lat zajmuje się przekazywaniem używanych komputerów organizacjom. Problemy z wyborem komputera opiszę na przykładach z życia BDR. To się nie nadaje Przekazywaliśmy zestawy komputerowe do wiejskich świetlic. Jedna świetlica sama zwróciła się do nas z prośbą o przekazanie komputerów. Jej szefowa zapewniała nas, że wie o tym, iż są to komputery używane. Została też poinformowana, że będą one miały tylko system operacyjny Windows Włączyliśmy świetlicę do naszego projektu. Zawieźliśmy im komputery na nasz koszt. Po tygodniu otrzymaliśmy oficjalne pismo z tamtejszego urzędu z opinią informatyka, że sprzęt nie nadaje się na potrzeby świetlicy, nie ma oprogramowania i świetlica z nich rezygnuje. Inny przykład. Przekazujemy organizacji używany sprzęt. Po pewnym czasie przy okazji naszej wizyty kontrolnej lub ich kolejnej prośby okazuje się, że komputerów nie ma. Dlaczego? Ponieważ dla organizacji komputer był za słaby i przekazała go swojemu podopiecznemu. Organizacje często pytają nas także, czy mogą otrzymany od nas sprzęt dla nich za słaby przekazać na nagrody.... Albo mówią nieważne, niech będzie jakikolwiek, bo to dla dzieciaków, do grania. Takie sytuacje po pierwsze, stawiają pod znakiem zapytania intencje organizacji, a po drugie, wskazują na nieznajomość komputerowych realiów: do gier potrzebny jest znacznie lepszy sprzęt niż ten, z reguły, używany w biurze. Do czego komputer? Sprzęt (minimalne wymagania) Skąd wziąć? do biura (proste programy biurowe: pakiet office, bez oprogramowania księgowego) do biura i programów graficznych do pracowni internetowej z programami multimedialnymi, np. edukacyjnymi płyta główna z procesorem Pentium II 400 MHz ze zintegrowaną kartą sieciową i dźwiękową 128 MB RAM karta graficzna PCI wyposażona w 8MB pamięci dysk twardy o pojemności 6 GB napęd optyczny CD-ROM stacja dyskietek monitor 15 cali płyta główna z procesorem Pentium III 1100 MHz ze zintegrowaną kartą dźwiękową i kartą sieciową 256 MB pamięci RAM lub więcej karta graficzna AGP wyposażona w 32MB pamięci dysk twardy o pojemności 15 GB monitor 17 cali płyta główna z procesorem Pentium III prędkość powyżej 1 GHz karta dźwiękowa i sieciowa najlepiej 512 MB pamięci RAM karta graficzna AGP wyposażona w minimum 64 MB pamięci dysk twardy o pojemności minimum 20 GB monitor 17 cali (najlepiej LCD) pozyskanie za darmo lub zakup bardzo taniego na wtórnym rynku zdobycie używanego za darmo jest trudniejsze, proponujemy zakup na wtórnym rynku raczej zakup nowego, pozyskanie za darmo jest bardzo trudne Do czego potrzebujemy komputer? Każda organizacja, która chce zdobyć komputer, najpierw musi zastanowić się do czego jest on jej potrzebny, jak będzie używany, kto będzie z niego korzystał. Takie informacje pozwalają doradzić, jaki sprzęt będzie odpowiedni. Aby poradzić sobie z wyborem komputera, nie trzeba być informatykiem. Wystarczy wiedzieć, że jest kilka elementów, które decydują o możliwościach komputera. Są to m.in.: procesor, zegar oraz pojemność dysku. W wyborze może pomóc nasze zestawienie [patrz: tabela]. EWA ALBIŃSKA jest dyrektorką Stowarzyszenia Bank Drugiej Ręki. TECHNOLOGIE NON-PROFIT Oprogramowanie i sprzęt sieciowy dla organizacji pozarządowych Od września 2006 Stowarzyszenie Bank Drugiej Ręki [BDR] prowadzi program Technologie non-profit. Jego celem jest upowszechnianie nowych technologii w organizacjach pozarządowych oraz zwiększanie potencjału organizacji poprzez wykorzystanie nowoczesnych narzędzi i sprzętu komputerowego. Specjalne oferty na oprogramowanie i sprzęt mają ułatwić organizacjom korzystanie z technologii niedostępnych dla nich po cenach rynkowych. BDR współpracuje z amerykańską organizacją Compumentor oraz producentami oprogramowania i sprzętu komputerowego, którzy gotowi są zaoferować specjalne warunki dla organizacji pozarządowych. Uruchomione programy: Cisco dla non-profit (sprzęt sieciowy), Lefthand dla NGO (oprogramowanie księgowe i CRM), Microsoft dla non-profit (oprogramowanie), Microsoft Authorized Refurbisher (MAR), MKS dla NGO (oprogramowanie antywirusowe), Ubuntu Linux (wolne oprogramowanie Linux). Szczegóły na

9 gazeta.ngo.pl 01.2oo7 TEMAT NUMERU: NOWE TECHNOLOGIE 7 BEZ KABLA Gdy organizacja ma już komputery, może pomyśleć o połączeniu ich w sieć. Może bezprzewodową? MICHAŁ TOCZYŃSKI Sieć komputerowa to 2 lub więcej połączonych ze sobą komputerów. Umożliwia wymianę plików między komputerami bez użycia poczty elektronicznej, udostępnianie plików na danym komputerze innym użytkownikom (np. wspólna baza danych), korzystanie ze wspólnych urządzeń (np. drukarek), a przede wszystkim dzielenie łącza internetowego. Dla organizacji sieć komputerowa jest szansą na lepszą organizację pracy i ułatwienie komunikacji w zespole, a także na zaoszczędzenie pieniędzy. Sieci komputerowe można i warto tworzyć już od 2 komputerów, ale ich opłacalność zwiększa się z każdym dodatkowym stanowiskiem. Komputery można połączyć za pomocą odpowiednich urządzeń (m.in. karty sieciowej, routera, switcha) oraz kabli. Obecnie jednak, dzięki coraz niższym cenom urządzeń i kosztów montażu w porównaniu do sieci kablowych, popularność zdobywa WiFi, czyli sieć bezprzewodowa. W miastach pojawia się coraz więcej tzw. hot spot-ów, czyli miejsc, gdzie oferowany jest bezprzewodowy dostęp do internetu. Wiele firm decyduje się na montaż takich urządzeń w biurach. Często oferują one szybki dostęp do internetu nie tylko pracownikom, ale również gościom i klientom. Sieci bezprzewodowe są także dobrym rozwiązaniem dla organizacji pozarządowych. Na uwagę w szczególności zasługuje łatwość montażu i konfiguracji, a także pełna mobilność, która umożliwia przeniesienie całego sprzętu i sieci w przypadku zmiany siedziby. Czym jest sieć bezprzewodowa? Wireless LAN to lokalna sieć bezprzewodowa. Podobnie jak klasyczna sieć kablowa, może obejmować zasięgiem teren biura, budynku bądź kilku budynków i obsługiwać dowolną ilość komputerów (przy odpowiedniej konfiguracji i sprzęcie). Jedyną różnicą jest brak kabli oraz ograniczony zasięg fal radiowych, ale użytkownicy mogą korzystać jednocześnie z internetu, drukować na wspólnej drukarce, wymieniać między sobą pliki itd. Dlaczego sieć bezprzewodowa? Rozważając stworzenie sieci bezprzewodowej, warto zwrócić uwagę na 4 cechy, które stanowią o jej przewadze nad siecią kablową: ekonomia stworzenie prostej sieci bezprzewodowej jest porównywalne cenowo do założenia sieci kablowej, a im większa liczba komputerów, tym WiFi staje się korzystniejsze; wygoda decydując się na sieć bezprzewodową unikamy remontu związanego z kładzeniem kabli, nie ma też ryzyka zniszczenia lub uszkodzenia kabli; mobilność możemy dowolnie przestawiać komputery i zmieniać ich układ w zależności od potrzeb, nie narażając się na zmiany w okablowani; można przejść do innego pomieszczenia, a nawet poza budynek (w zależności od zasięgu sieci) nie tracąc dostępu do internetu; prostota większość urządzeń do sieci biurowych działa na zasadzie autokonfiguracji i nie wymaga specjalistycznej wiedzy informatycznej; korzystając CO JEST POTRZEBNE DO SIECI BEZPRZEWODOWEJ?» access point (punkt dostępu) urządzenie działające podobnie jak klasyczny switch kablowy rozgałęzia dostarczany po kablu sygnał sieciowy (np. z modemu kablowego lub innego urządzenia) na wiele komputerów;» router bezprzewodowy urządzenie łączące funkcje access point-u z klasycznym routerem (umożliwia podział pojedynczego sygnału na inne komputery, np. Neostrada);» router bezprzewodowy ADSL - 3w1, czyli urządzenie, które ma wbudowany modem; umożliwia podział łącza (np. Neostrada) i stworzenie w pełni funkcjonalnej sieci za pomocą jednego tylko urządzenia;» bezprzewodowa karta sieciowa umożliwia odbiór sygnału z access point-u i połączenie z siecią. Występuje w wersji PCI (do komputerów stacjonarnych), PCMCIA (do komputerów przenośnych) oraz USB (do wszystkich komputerów wyposażonych w port USB). UWAGA! Większość nowych komputerów przenośnych jest standardowo wyposażona w łączność bezprzewodową. z instrukcji, nawet osoba niemająca dużego doświadczenia z sieciami może uruchomić sieć bezprzewodową i nią administrować. MICHAŁ TOCZYŃSKI jest od stycznia 2006 roku związany ze Stowarzyszeniem Bank Drugiej Ręki w Warszawie, koordynator Programu Technologie non-profit.

10 8 TEMAT NUMERU: NOWE TECHNOLOGIE gazeta.ngo.pl 01.2oo7 WOLNE, OTWARTE I... DARMOWE Programy komputerowe mają pozwolić organizacji na sprawne działanie. Bywają jednak źródłem dodatkowych kosztów i nieprzewidzianych ograniczeń. Korzystanie z otwartego oprogramowania może okazać się strzałem w dziesiątkę. MARCIN WOJTALIK przykład Apache najpopularniejszy na świecie serwer internetowy umożliwia wyświetlanie stron WWW wielu organizacji pozarządowych. Kolejna cecha: praktycznie niemożliwe jest, aby otwarte oprogramowanie zwierało funkcje, zagrażające naszej prywatności. Każdy programista może przeczytać kod i w razie potrzeby zaalarmować społeczność użytkowników. Dla wielu, korzystających z wolnego oprogramowania, jest to równie ważne, jak inne cechy open source. Wreszcie zwolennicy wolnego oprogramowania wskazują na aspekt etyczny. Po pierwsze, wybierając open source zazwyczaj rezygnujemy z produktów firm, mających zagorzałych przeciwników na przykład z powodu praktyk monopolistycznych i wykluczania konkurencji. Poprzez wybór konsumencki pokazujemy żółtą kartkę firmom, które podejrzewamy o nieetyczne zachowania. Po drugie, za wolnym oprogramowaniem stoi wysiłek wielu wolontariuszy; czasem są to setki ochotników, a w przypadku największych projektów nawet tysiące. Chodzi nie tylko o programistów, lecz również grafików Otwarte oprogramowanie to, w skrócie, programy komputerowe, których autorzy zezwalają użytkownikom na swobodne ich studiowanie, rozpowszechnianie i modyfikację. W praktyce oznacza to, że można wykorzystywać takie programy bezpłatnie i całkowicie legalnie. Wolne oprogramowanie i oprogramowanie oparte na otwartym źródle (ang. open source) to 2 różne pojęcia, lecz łączy je podobny etos: współpracy, dzielenia się i otwartości. Wartości te są bliskie również organizacjom pozarządowym. Mimo to otwarte oprogramowanie nie zyskało jeszcze masowej popularności w trzecim sektorze. Dlaczego warto wypróbować? Najbardziej oczywistym atutem otwartego oprogramowania jest jego bezpłatność. Każdy może samodzielnie pobrać dany program z internetu, zainstalować go i korzystać z darmowych aktualizacji. Jest to całkowicie legalne, a za potwierdzenie może służyć licencja, obowiązkowo dołączana do każdego takiego programu. Gdyby nie możliwość natych- miastowej instalacji i wypróbowania, zapewne mniejszy byłby sukces przeglądarki Firefox, z której korzysta obecnie już 26% polskich internautów (źródło: Gemius SA, gemiustraffic, 28 października 4 grudnia 2006). Otwarte programy nie są obarczone ograniczeniami prawnymi i technicznymi, które w przypadku zamkniętego oprogramowania służą ochronie własności intelektualnej producenta, a w praktyce utrudniają życie zwykłym użytkownikom. Większość otwartego oprogramowania powstaje w wąskim gronie programistów-entuzjastów i nigdy nie dociera do masowego użytkownika. Przedsięwzięcia nietrafione lub niemające wystarczającej liczby wolontariuszy upadają, zanim dowiedzą się o nich potencjalni użytkownicy. Jednak, gdy program już dotarł do szerszego grona, możemy z dużym prawdopodobieństwem założyć, że jest to produkt godny zaufania, działający stabilnie i solidnie sprawdzony. Czasem nawet nie wiemy, że używamy otwartego oprogramowania. Na JAK ZACZĄĆ PRZYGODĘ Z WOL- NYM OPROGRAMOWANIEM? Można pobrać program z internetu i samodzielnie go sprawdzić:» Firefox przeglądarka internetowa,» Gimp i program graficzny,» OpenOffice.org pakiet biurowy. Inne popularne otwarte oprogramowania:» Linux system operacyjny» Apache serwer internetowy GDZIE SZUKAĆ POMOCY? Osoby używające i testujące programy open source stanowią dość otwartą i życzliwą społeczność internetową. Można ich szukać na forach, poświęconych poszczególnym programom. Wystarczy odpowiednią nazwę wpisać do internetowej wyszukiwarki.

11 TEMAT NUMERU: NOWE TECHNOLOGIE gazeta.ngo.pl 01.2oo7 9 OKOLICE OPEN SOURCE» Wikipedia (http://pl.wikipedia.org) darmowa encyklopedia tworzona przez internautów;» Wikimedia Commons (http://commons.wikimedia.org/wiki/strona_ główna) zbiór darmowych plików (zdjęcia, nagrania itp.), który każdy może rozwijać;» Creative Commons (http://creativecommons.pl) udostępnianie twórczości na przyjaznych zasadach. czy zwykłych ludzi, angażujących się w tworzenie otwartego oprogramowania. Może to być istotny argument dla organizacji, które same działają dzięki zaangażowaniu wolontariuszy. Typowe trudności i jak je pokonać Pierwsza bariera w przejściu organizacji na wolne oprogramowanie to opór przed zmianą. Aby go pokonać, potrzebna jest informacja (wiemy, że jest taki program, który by się przydał w naszej organizacji), umiejętność wdrożenia (kto nam go zainstaluje?) i obsługi (kto nas przeszkoli?), a także wsparcie (kto nam pomoże w razie trudności?). Ci, którzy zdobyli się na tę zmianę, wiedzą, że faktyczne trudności są mniejsze niż obawy. Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że jak każda innowacja również przejście na otwarte oprogramowanie jest obarczone ryzykiem. Warto zatem odpowiedzieć sobie na 2 pytania: czy w krótkiej perspektywie stać nas na taką inwestycję (i na ryzyko z nią związane)? Czy w dłuższej perspektywie stać nas na niezrobienie takiej inwestycji? Na trudności możemy natrafić już przy instalacji i konfiguracji. Można szybko zniechęcić się do nowego oprogramowania, gdy na samym początku działa ono niezgodnie z naszymi oczekiwaniami lub w ogóle nie daje się opanować. Można przyjąć 2 strategie. Pierwsza to sięgnięcie po podręcznik danego programu i żmudna nauka. Bardziej efektywna może być inna droga: poprosić kogoś biegłego o zainstalowanie programu i dostrojenie do naszych potrzeb. O wiele chętniej uczymy się nowego programu, korzystając z niego przy realizacji prawdziwych zadań, niż wtedy, gdy musimy spędzić cenny czas, aby w ogóle go uruchomić. W 2007 roku instalacja systemu Linux jest już całkiem prosta, lecz autor niniejszego tekstu zapewne jeszcze nie korzystałby na co dzień z Linuksa, gdyby kilka lat temu ktoś (oczywiście wolontariusz!) nie zainstalował mu kompletnego i gotowego do pracy systemu. Barierą bywają też wcześniejsze przyzwyczajenia. Wolne oprogramowanie może wydawać się trudne do nauczenia wcale nie dlatego, że faktycznie jest trudne w obsłudze, ale po prostu dlatego, że wcześniej korzystaliśmy z innego programu, mamy już pewne nawyki i oczekiwania. Przykładem może tu być Gimp rewelacyjny program graficzny, który wymaga przestawienia się od wszystkich, którzy używali innych programów, zaś tym, dla których jest pierwszym narzędziem graficznym, sprawia o wiele mniej trudności. Wreszcie, częstym problemem jest dominacja innych programów i oczekiwanie naszych współpracowników, że będziemy używać tego samego oprogramowania. Czasem trudno korzystać z Linuksa, gdy większość osób pracuje na innym systemie, bo pojawiają się problemy czysto praktyczne. Na przykład, jeśli w domu korzystam z pakietu OpenOffice.org i zapomnę zapisać dokument w formacie zrozumiałym dla Worda, to mogę się nie dostać do tekstu na komputerze w biurze. Czy nam się opłaca? Decyzja o przejściu na otwarte oprogramowanie nie jest oczywista. Każda organizacja powinna rozważyć zalety i wady w zależności od swoich możliwości i potrzeby. Warto wziąć pod uwagę fakt, że coraz więcej firm, produkujących oprogramowanie zamknięte tworzy atrakcyjną cenowo ofertę dla organizacji pozarządowych. Może się okazać, że po uwzględnieniu zniżki dla organizacji, bardziej korzystne będzie posługiwanie się tradycyjnym oprogramowaniem. Z drugiej strony, zmianę oprogramowania można traktować jako inwestycję. Przejście na open source to dla organizacji duża operacja, wymagająca kosztów jeśli nie pieniędzy, to przynajmniej czasu pracowników i wolontariuszy potrzebnego na wdrożenie się. W krótkim rozrachunku koszty bywają większe niż oszczędności. Jednak w dłuższej perspektywie organizacja może zyskać zarówno na obniżeniu kosztów na przykład oszczędność na aktualizacjach, ale również niezależność od oprogramowania zamkniętego, co może sprzyjać elastyczności i większym możliwościom organizacji w przyszłości. MARCIN WOJTALIK autor działa w organizacjach pozarządowych od 1995 roku. W tym samym roku zaczął też korzystać z internetu, a od paru lat większość czynności komputerowych wykonuje przy użyciu systemu Linux i innego otwartego oprogramowania. Serwis prowadzony jest przez Stowarzyszenie Bank Drugiej Ręki w ramach Programu Technologie non-profit. technologie.ngo.pl po co organizacjom pozarządowym komputer? do czego może służyć sprzęt, który już mamy? jak pozyskać komputer dla organizacji? co zrobić, aby nasz komputer działał sprawnie i bezpiecznie? jak uchronić się przed wirusami i utratą danych? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań, dotyczących wykorzystania komputerów i nowoczesnych technologii w organizacjach pozarządowych znajdziesz w serwisie:

12 10 TEMAT NUMERU: NOWE TECHNOLOGIE gazeta.ngo.pl 01.2oo7 DOBRA BAZA TO PODSTAWA Czy już czas wdrożyć biznesowe formy zarządzania kontaktami także w organizacjach pozarządowych? WOJCIECH MAKOWSKI Pewnego dnia w Amnesty postanowiliśmy wysłać . Nie byłoby w tym niczego szczególnego, gdyby nie to, że miał on być skierowany do wszystkich, którzy mogliby być zainteresowani naszą zbliżającą się, dużą akcją. Okazało się jednak, że: a) newslettera w HTML-u (do którego mamy statystyki) możemy wysłać tylko do tych, którzy zapisali się przez stronę do jego subskrypcji nie wiemy, ile osób z tej listy jest naszymi członkami, b) mamy listę informacyjną, na którą teoretycznie zapisani są wszyscy członkowie, ale część adresów nie działa i nie ma żadnego automatycznego mechanizmu ich uaktualniania, c) do niektórych osób nie mamy i, bo są naszymi członkami od wielu lat i mamy tylko ich adresy pocztowe, d) niektóre nasze grupy lokalne (jest ich 18) mają własne listy owe, na których są nie tylko członkowie, ale też wolontariusze niebędący członkami nie mamy do tych list dostępu z biura, e) mamy numery komórek do niektórych z naszych członków i donorów, więc teoretycznie moglibyśmy im wysłać sms-y ale nie mamy żadnego mechanizmu, który umożliwiałby szybkie wysłanie ich na wszystkie te numery, f) lista grup lokalnych prowadzona jest w Wordzie i zawiera tylko dane koordynatorów w bazie członkowskiej nie ma informacji czy ktoś jest członkiem grupy lokalnej, czy nie, g) lista grup szkolnych (55) jest prowadzona w Excelu przez koordynatorkę programu czasem zawiera tylko adres pocztowy i telefon stacjonarny do szkoły. Co zrobiliśmy? Udało się dodać adresy z niektórych list do listy i, na które rozsyłany jest newsletter. Dzięki temu przynajmniej wiemy, ilu adresatów go przeczytało. Trwało to 2 dni. Cały czas jednak nie jesteśmy w stanie wysłać szybko informacji choćby do tych, którzy są naszymi członkami. Jak to się robi w Ameryce? W Ameryce organizacja dotorganize.net zrobiła o tym badania. Sprawdzili, jak organizacje dążące do zmiany społecznej korzystają z nowych technologii, aby utrzymywać stały kontakt ze swoimi członkami, sponsorami, aktywistami i subskrybentami (czyli tzw. interesariuszami). Raport Online Technology for Social Change: From Struggle to Strategy, napisany na podstawie odpowiedzi 400 organizacji z USA i Kanady, można podsumować: jest kiepsko. Wiele organizacji nie wykorzystuje podstawowych internetowych narzędzi: 42% nie oferuje newslettera, 52% nie akceptuje dotacji on-line, 62% nie oferuje żadnych materiałów do pobrania. Tylko 3% organizacji oferuje podcasty (czyli materiały dźwiękowe), 4% strony wiki (takie, które może zmienić edytować każdy użytkownik), a 9% sms-y i serwisy społecznościowe, umożliwiające integrację osób zaangażowanych w organizację i przejście od listy interesariuszy do ich wspólnoty. Również większość organizacji nie umożliwia subskrypcji nowości przez RSS (kanał RSS pozwala przesyłać nagłówki wiadomości, które automatycznie pojawiają się w naszej przeglądarce internetowej, poczcie lub specjalnym programie). Co organizacje robią w internecie? Działania on-line Wykorzystuje Chce wykorzystywać Aktualizowanie informacji 80% 19% na www Newsletter owy 58% 39% Lista dyskusyjna 50% 22% Dotacje on-line 48% 47% Materiały do pobrania 38% 43% Rekrutacja wolontariuszy 37% 51% Zbieranie informacji zwrotnych od interesariuszy 25% 61% Forum 25% 46% Czego organizacje nie robią w internecie? Działania on-line Nie chce Nie rozumie Zarządzanie lokalnymi grupami 63% 2% SMS-y 55% 10% Sieci społecznościowe 46% 17% Podcasty 43% 21% Strony wiki 32% 45% Kanały RSS 21% 38%

13 gazeta.ngo.pl 01.2oo7 TEMAT NUMERU: NOWE TECHNOLOGIE 11 Według autorów raportu, wyniki obrazują przywiązanie do starych technologii i brak świadomości potencjału nowych. Aż 46% organizacji chce zakładać fora internetowe, choć jest to rzecz nr 1, której ludzie chcą, a kiedy im dać, to nie używają. Tyle samo organizacji nie jest zainteresowanych sieciami społeczościowymi, choć te wydają się najefektywniej wspomagać nawiązywanie kontaktów. Rozproszenie danych przepis na porażkę Większość przedstawicieli amerykańskiego trzeciego sektora odczuwa frustrację z powodu niepowodzeń związanych z nowymi technologiami (58% badanych). Ponad połowa uważa, że nie mają narzędzi potrzebnych do codziennego efektywnego działania. Aż 61% narzeka na trudności w wykorzystywaniu i przepływie danych z jednej aplikacji do drugiej. Według dotorganize.net, złe zarządzanie danymi to jak budowanie domu bez fundamentów albo miasta bez skrzyżowań. Najtrudniejsze okazuje się zarządzanie kontaktami z członkami, donorami, wolontariuszami i subskrybentami czyli wszystkimi związanymi z organizacją w ten czy inny sposób (z tym, że sposoby te na ogół są zmienne, a grupy przenikają się nawzajem). Ponad połowa organizacji przyznała się do używania narzędzi takich jak osobista książka kontaktów w Microsoft Outlook, arkusze Excela, a nawet kartki papieru do zarządzania kontaktami. Również ponad połowa organizacji przechowuje kontakty w więcej niż 4 miejscach. Kiedy organizacje zapytano, ile czasu zajęłoby stworzenie aktualnej listy kontaktów do osób, które ją na różny sposób wspierają, tylko w 34% organizacji można to zrobić w godzinę. 65% organizacji zajęłoby to 5 lub więcej godzin. Nieuporządkowane bazy danych prowadzą do straty czasu, zaprzepaszczenia okazji na zaangażowanie ludzi i podejmowania decyzji opartych na niedokładnych informacjach. Co zaskakujące, jakość zarządzania danymi nie zależy od wielkości budżetu najszybciej radzą sobie z integracją danych organizacje z budżetami od 1 do 2 mln dolarów, a najwolniej do 2 do 4 mln. Poziom kompetencji i satysfakcji rośnie natomiast, jeśli organizacja ma w swoim zespole osobę zajmującą się technologiami i nie polega wyłącznie na zewnętrznych usługodawcach i szkoleniowcach. Odpowiedź: CRM Firmy komercyjne radzą sobie z utrzymywaniem relacji z klientami, inwestując w Customer Relations Management bazy danych pozwalające utrzymywać stałe kontakty z konsumentami, dokumentujące ich zakupy i analizujące upodobania. Organizacje pozarządowe nie mają konsumentów, tak więc ten sam skrót CRM rozwija się w ich przypadku do Constituent Relations Management, co przetłumaczyć można jako zarządzania relacjami z interesariuszami. CRM-y są drogie, szczególnie, jeżeli mają być zbudowane dla konkretnej organizacji a według autorów raportu organizacje pozarządowe to sektor, gdzie oprogramowanie, mające spełnić wszystkie potrzeby wszystkich, okazuje się nieodpowiednie. Pozwalają jednak na budowanie trwałych, spersonalizowanych relacji z otoczeniem, co zarówno w organizacjach charytatywnych, jak i dążących do zmiany społecznej, jest niebagatelną zaletą. Eksperci z dotorganize.net uważają, że dla trzeciego sektora najbardziej odpowiednie są ekosystemy współpracujących ze sobą aplikacji, które można dokupywać w miarę, jak rosną nasze potrzeby. Szansą na darmowe CRM-y wysokiej klasy jest program Fundacji Salesforce. com, rozdającej licencje organizacjom z całego świata, które spełniają pewne kryteria (takie jak apolityczność oraz koszty fundraisingu poniżej 25% rocznego budżetu). Do tej pory Salesforce. com funkcjonuje w ponad tysiącu organizacji. A w Polsce? Budowanie stałych relacji on-line, to coś, czego polskie organizacje muszą się nauczyć od początku. Obecnie tylko niektóre oferują newslettery jednakowe dla wszystkich. Wiele dużych organizacji, jak Polska Akcja Humanitarna czy Fundacja Helsińska, nie oferują nawet tego i opierają się na promowaniu swojego przesłania poprzez media lub liczą, że internauci sami wyrobią sobie nawyk regularnych wizyt na ich stronach. Oczywiście, procent populacji korzystającej z internetu jest w Polsce (38%, wrzesień 2006, SMG/KRC) o wiele niższy niż w USA (73%, kwiecień 2006, Pew) czyli wciąż mamy jakieś 5 lat zapóźnienia. Dlatego koncentracja działań na internecie byłaby w Polsce strategią o wiele bardziej niedemokratyczną niż w Ameryce. Pytanie jednak, czy stać nas na niewykorzystywanie narzędzi, które już istnieją. Chętnie przeczytałbym jakąś krajową dobrą praktykę na ten temat. 63% polskich organizacji deklaruje, że w swojej pracy używa komputera lub komputerów: 33% używa jednego, 18,4% od 2 do 5, zaś 3% powyżej % organizacji, które korzystają z komputera, ma też w swojej siedzibie dostęp do internetu (to więcej niż w 2004 roku, kiedy dostęp do internetu deklarowało 75% z nich). Z internetu (w siedzibie lub poza nią) korzysta ponad 80% organizacji, o 6% więcej niż w 2004 roku. Niemal 40% organizacji korzysta z internetu codziennie, 20% kilka razy w tygodniu, tylko 8% organizacji wchodzi do sieci rzadziej niż kilka razy w miesiącu. Podstawowe fakty o organizacjach pozarządowych. Raport z badań 2006 Stowarzyszenie Klon/Jawor WIĘCEJ INFORMACJI: raport Online Technology for Social Change: From Struggle to Strategy linki do narzędzi sieciowych przydatnych organizacjom z opisami i ocenami WOJCIECH MAKOWSKI był prezesem, jest koordynatorem kampanii w polskiej sekcji Amnesty International.

14 12 WOLONTARIAT I FILANTROPIA gazeta.ngo.pl 01.2oo7 CO SŁYCHAĆ NA DNIE SZAFY? W 2005 roku odnotowaliśmy dynamiczny rozwój wolontariatu i zwłaszcza filantropii w Polsce. Pisałam wtedy o modzie na filantropię. Niestety wykrakałam. Z modą bowiem jest tak, że w jednym sezonie nosi się czerwone paski, a w drugim czarne kropki. Filantropia, wraz z garderobą w czerwone paski, powędrowała na dno szafy. Tak wynika z najnowszych badań. MARTA GUMKOWSKA W 2006 roku, po raz pierwszy od 5 lat, nie odnotowaliśmy w badaniach wzrostu wolontariatu. Nie można na razie wprawdzie mówić o spadku zaangażowania Polaków w pracę społeczną (różnica w stosunku do zeszłego roku jest w granicy błędu statystycznego), jednak zatrzymanie rozwoju jest zjawiskiem niepokojącym. Wszystko wskazuje na to, że zmniejszyła się też liczba godzin, jaką wolontariusze poświęcają na nieodpłatną pracę dla organizacji pozarządowych. Tylko co dziesiąty wolontariusz przepracował społecznie w ostatnim roku więcej niż 6 dni roboczych (50 godzin) w 2005 roku wolontariuszy deklarujących takie zaangażowanie było ponad 2 razy więcej. Choć jednocześnie trzeba zaznaczyć, że nie zmienił się znacząco odsetek tych, którzy przepracowali społecznie w ostatnim roku mniej niż 50 godzin. Komu i jak pomagają wolontariusze? Dzięki pracy organizacji pozarządowych, a także większemu zaangażowaniu mediów w promowanie wolontariatu, jest on coraz lepiej znany i rozpoznawalny przez opinię publiczną. Cały czas jednak zdarzają się problemy w rozumieniu jego istoty. Nie zawsze np. oczywista jest różnica między wolontariatem a filantropią. W 2006 roku pierwszy raz zapytaliśmy Polaków, na czym polegała ich praca wolontariacka. Okazuje się, że ok. 3% Polaków, którzy deklarują poświęcenie czasu dla organizacji pozarządowych, wsparło je raczej w formie finansowej lub rzeczowej. Trudno bowiem uznać za wolontariat wysłanie sms-a na chore dzieci czy przekazanie ubrań dla biednych. Obydwie te czynności wymagają co prawda czasu (robienie porządków w szafie nawet dłuższego), jednak ich istotą jest przekazanie wsparcia w formie finansowej (sms) lub rzeczowej (ubrania) i dlatego zaliczyć je należy do filantropii. Pytanie o typy i rodzaje podejmowanej pracy społecznej służyło jednak nie tylko sprawdzeniu, co Polacy przez to pojęcie rozumieją, ale przede wszystkim określeniu, na czym w praktyce ona polega. Okazuje się, że najczęściej Polacy angażują się w działania, które trochę szumnie nazwać można fundraisingiem (przede wszystkim chodzenie z puszką ), a także prace porządkowe (w tym bardzo często sprzątanie kościoła ). Częstą formą pracy społecznej jest też ratownictwo (działalność w OSP, GOPR) i opieka nad dziećmi (w placówkach takich jak domy dziecka czy na obozach lub koloniach). Wobec zatrzymania rozwoju wolontariatu zastanawiać się można, czy praca oferowana wolontariuszom nie jest zbyt monotonna lub za mało satysfakcjonująca. Analiza powodów zaangażowania w wolontariat (których hierarchia nie zmieniła się znacząco w stosunku do 2005 roku) pokazuje spadek znaczenia takiej motywacji jak przyjemność z możliwości bycia między ludźmi, nawiązywania kontaktów. Być może warto zastanowić się, czy zamiast zapewnienia kontaktu z miotłą i puszką, nie należy częściej dać wolontariuszom możliwość kontaktu z ludźmi. Co z tą filantropią? W 2006 roku 31,5% dorosłych Polaków przekazało pieniądze lub dary rzeczowe dla organizacji pozarządowych, ruchów społecznych lub religijnych. Oznacza to znaczący spadek w stosunku do roku 2005, kiedy wsparcie takie zadeklarowało 41,8% Polaków. Skąd ta zmiana? Trudno dać jednoznaczną odpowiedź. Szukając przyczyn takiego stanu rzeczy, warto zastanowić się nad cechami polskiej filantropii. Z danych mówiących o sposobie przekazywania pieniędzy, wielkości przekazywanych sum, a także motywacjach do tego rodzaju działania wynika, że filantropia jest zjawiskiem mało ugruntowanym w zwyczajach Polaków, a decyzje związane z przekazaniem

15 gazeta.ngo.pl 01.2oo7 WOLONTARIAT I FILANTROPIA 13 środków na cele dobroczynne są zazwyczaj spontaniczne, podejmowane pod wpływem chwili i nie cechuje ich systematyczność. W konsekwencji skala zaangażowania w filantropię jest w dużej mierze uzależniona od czynników zewnętrznych, takich jak np. kampanie w środkach masowego przekazu (najczęściej wymieniany przez Polaków powód, który skłonił ich do przekazania pomocy). W 2005 roku w mediach mówiło się dużo o tsunami, które nawiedziło Azję południowo- -wschodnią. Polacy zaangażowali się w pomoc jego ofiarom sama Polska Akcja Humanitarna zebrała od darczyńców indywidualnych blisko 3 mln zł. Ten wysiłek filantropijny odnotowany został w badaniu z 2005 roku, kiedy to wsparcie organizacji zajmujących się pomocą humanitarną, a także pomocą ofiarom klęsk żywiołowych w kraju i za granicą zadeklarowało 10,7% obywateli. W 2006 roku, kiedy media nie poświęciły tak wiele uwagi żadnej tragedii, pomoc dla tego typu organizacji zmniejszyła się o połowę. Aby upewnić się, czy tegoroczny spadek zaangażowania w filantropię jest tylko wypadkiem przy pracy, czy też zjawiskiem stałym, należy poczekać do kolejnych badań, które planujemy pod koniec 2007 roku. Jednak wydobycie filantropii z dna szafy i sprawienie by znów stała się modna, z pewnością wymaga dużej pracy sektora pozarządowego, a także wsparcia mediów i wszystkich środowisk opiniotwórczych. Dane pochodzą z badania przygotowanego przez Stowarzyszenie Klon/Jawor i Stowarzyszenie Centrum Wolontariatu, zrealizowanego przez firmę SMG/ KRC A Millward Brown Company. Badanie wykonano w dniach listopada 2005 na losowej, reprezentatywnej próbie 1007 dorosłych Polaków. Zostało ono zrealizowane w ramach Programu Trzeci Sektor finansowanego przez Trust for Civil Society in Central & Eastern Europe i Fundację im. Stefana Batorego. MARTA GUMKOWSKA jest koordynatorką programu Badania w Stowarzyszeniu Klon/Jawor. OD CZYTELNIKÓW NIE W LICZEBNOŚCI SIŁA W nawale codziennych zajęć umknął naszej uwadze krótki, lecz niezwykle naszym zdaniem ważny i pożyteczny, artykuł w numerze 7 8 gazeta.ngo.pl pt.: Rekomendacje: Co robić, żebyśmy byli bardzo obywatelscy?. Brawo, za tak dużo pożyteczniej treści w tak skąpej formie! Naszą uwagę przyciągnęły dwie kwestie. Pierwsza to informacja: Wolontariat jest w Polsce z roku na rok coraz powszechniejszy. W bezinteresowną pomoc na rzecz innych zaangażowało się w ubiegłym roku prawie 8 mln obywateli. To jednak nadal niski wskaźnik. Nie wiemy, jaki wskaźnik zadowoliłby autora publikacji. Przecież 8 mln Polaków to rzesza ogromna: prawie 21% ogółu populacji naszego kraju i 25% ludności w wieku ponad 15 lat. Czy lepiej byłoby gdyby wolontariuszy było 10 mln, 15 mln? Uważamy, że nie! Nie w liczbie wolontariuszy leży siła wolontariatu! Podobnie, jak nie w liczbie członków tkwi siła jakiejkolwiek organizacji pozarządowej. Rzeczywista moc i znaczenie zawiera się w społecznej aktywności i realnej pracy na rzecz organizacji, społeczności lokalnej i wreszcie ogółu społeczeństwa. Naszym zdaniem, liczba 8 mln wolontariuszy to aż za dużo. Należałoby zadać pytanie, ilu z nich rzeczywiście się udziela, ilu świadczy usługi woluntarystyczne, codzienne, raz w tygodniu, raz w miesiącu, okazjonalnie? Podejrzewamy, że naprawdę niewielu! W naszym Rudzkim Stowarzyszeniu Pomocy Ofiarom Przestępstw nigdy nie liczyliśmy na masowość. Nie zależało nam na pozyskiwaniu ludzi tylko dla poprawy wskaźnika uczłonkowienia dla statystyki, dla formalnej przynależności, aczkolwiek w każdej organizacji statyści też spełniają swoją ważną rolę. Nic bowiem tak nie deprymuje ludzi, którzy zgłaszają akces przynależności lub wykonywania prac wolontarystycznych dla jakiejś organizacji, niż brak dla nich konkretnego zajęcia. Obecnie mamy 16 członków i 5 wolontariuszy i oni stanowczo radzą sobie z udzielaniem przez 5 dni w tygodniu bezpłatnych, bezinteresownych porad i pomocy prawnej oraz psychologicznej dla każdego, kto tego potrzebuje. A że potrzebuje wielu, świadczy liczba około 550 interesantów, którzy powierzyli nam swe sprawy do listopada 2006 r. Dwa lata temu zgłosiło się do nas 9 wolontariuszy. Z żalem stwierdzamy, że niektórzy zrezygnowali, gdyż nie potrafiliśmy ich wykorzystać. Nudzili się na dyżurach w punkcie przyjęć interesantów, gdyż interesantów było nierzadko mniej niż dyżurujących. Wracając zatem do początku naszych rozważań. Wcale nie powinno nam zależeć na powiększaniu armii wolontariuszy, tylko na tym, aby mądrze i skutecznie wykorzystać ich potencjał: zapał, wiedzę i umiejętności. Druga sprawą ważną podkreślenia, jest wezwanie z omawianego artykułu, by walczyć z deficytem demokracji i zachęcać ludzi do angażowania się. Niestety, codzienne doświadczenia każą nam sceptycznie reagować na wezwania do tworzenia tzw. społeczeństwa obywatelskiego. Piszemy tak zwanego, bowiem w ustach polityków to jak na razie puste frazesy. W kontaktach władze (nawet samorządowe) a NGO, decydujący głos ma biurokracja. Także regulacje prawne nie sprzyjają organizacjom. Weźmy sprawę ubiegania się o status pożytku publicznego. Opieszałość sądów powoduje, że miesiącami w konkretnej sprawie nic się nie dzieje, chociaż przecież wydanie decyzji wymaga tylko przejrzenia akt, nie wymaga udziału strony, przesłuchań, itp. Dotychczas nie wierzyliśmy, teraz zaczynami wierzyć, pogłoskom, że sądy obowiązuje w tym względzie jakaś odgórna, poufna dyrektywa, aby utrudniać organizacjom uzyskiwanie statusu PP. Bo im więcej odpisów podatkowych dla organizacji, tym mniej pieniędzy także tych na zmarnowanie dla państwa i jego urzędników. Barbara i Adam Podgórscy, Rudzkie Stowarzyszenie Pomocy Ofiarom Przestępstw i Rudzkie Towarzystwo Przyjaciół Drzew

16 14 FUNDUSZE UE gazeta.ngo.pl 01.2oo7 PIERWSZE KOTY ZA PŁOTY? Organizacje prawie w ogóle nie korzystają z unijnych funduszy. Zapowiadane przez rząd zmiany być może sprawią, że sięganie po europejskiej pieniądze będzie dla nich łatwiejsze. MAŁGORZATA BOROWSKA Z raportu Stowarzyszenia Klon/Jawor wynika, że do funduszy strukturalnych w ciągu ostatnich 2 lat aplikowało 9% organizacji, chociaż apetyty były większe ponad połowa zapowiadała, że będzie się o nie ubiegać. Społecznicy chcieli najczęściej zajmować się edukacją (56%), wsparciem młodzieży i wolontariatu na rynku pracy (25%), wykluczeniem i marginalizacją społeczną (20%), niepełnosprawnością (18%). Znaczenie funduszy strukturalnych dla całego sektora pozarządowego jest, jak dotąd, niewielkie. W ciągu 2 lat dofinansowanie dostało tylko ok. 3% wszystkich organizacji to zaledwie jedna trzecia spośród tych, które się o nie ubiegały. Nieprzyjazny system Pytane co utrudnia korzystanie ze środków UE, organizacje najczęściej wskazywały kwestie związane z finansami: 72% deklarowało brak wymaganych środków na wkład własny. Znaczna część nie jest w stanie przedstawić żądanych gwarancji finansowych, ani kredytować swoich działań do momentu, w którym spłynie dotacja. Wypłacono nam pierwszą transzę 58 dni po podpisaniu umowy mówi Stanisław Myjak z Fundacji na rzecz Dzieci ze Środowisk Zagrożonych PLUS w Krakowie. Zespół najzwyczajniej w świecie kilka miesięcy czekał na wypłaty. Podobne problemy były z opłacaniem lokalu. Jak mieliśmy rozmawiać z najemcą? Nie zapłacimy wam teraz, zapłacimy za 2 miesiące? pyta Maciej Skoczołek z Krakowskiego Stowarzyszenia Ocalić szansę, realizującego ten sam projekt. Słabe organizacje Z symulacji Stowarzyszenia na rzecz FIP wynika, że jedynie 25 % wszystkich organizacji jest w stanie ubiegać się o pieniądze z Unii. Mają zbyt mały potencjał i niewielkie doświadczenie w przygotowywaniu tego typu projektów. Jeśli połowa organizacji nie zatrudnia personelu, a wniosek przygotowuje wolontariusz, który na co dzień robi coś zupełnie innego i pisze go po nocach, to trudno, żeby wniosek był bezbłędny mówi Anna Kozieł ze Stowarzyszenia na rzecz FIP, które monitoruje, jak organizacje korzystają z funduszy. Wymogów formalnych jest bardzo dużo. Trzeba zebrać i pamiętać o tysiącu załącznikach, dopełnić formalności to jest w sumie ogrom nowej dla organizacji wiedzy oraz pracy. Co tracimy? Choć organizacje słabo sobie radzą z pisaniem wniosków i samą realizacją, to ich projekty są często dojrzałe i innowacyjne. Angażują się w nie wolontariusze, a pracownicy wkładają wiele dodatkowej pracy. Dla przykładu, na Pomorzu są realizowane 2 projekty skierowane do rolników. Jeden polega wyłącznie na szkoleniu uczestników w Gdańsku, drugi realizowany przez Fundację Kaszubski Uniwersytet Ludowy na wspieraniu całych rolniczych rodzin. Zajęcia na uniwersytecie odbywają się zimą i wczesną wiosną kiedy nie ma pracy w polu, w zajęciach uczestniczą niejednokrotnie wszyscy domownicy, a Fundacja ma z nimi stały, również nieformalny kontakt. Unijne dotacje będą łatwiejsze? Istnieją spore szanse, że w latach korzystanie z unijnych funduszy będzie dla organizacji łatwiejsze. W wy-

17 gazeta.ngo.pl 01.2oo7 FUNDUSZE UE 15 niku konsultacji społecznych, Program Operacyjny Kapitał Ludzki zmienił się dla nich na korzyść. Zmian możemy być pewni, bo pod koniec listopada 2006 zaakceptował je rząd. Ale tego, jak będą wyglądały konkursy nie zapisano w PO Kapitał Ludzki, bo to dokument ogólniejszy strategiczny. Te ważne szczegóły będą dopiero ustalane. I tu niezwykle optymistyczne wiadomości płyną z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego [MRR]. Jacek Ostrowski z Departamentu Zarządzania EFS MRR przedstawił sposób zarządzania, który gdyby wszedł w życie zasadniczo zmieni i uprości ubieganie się o dotację. Prostota i więcej zaufania MRR chce, żeby etap oceny merytorycznej poprzedzał formalną. To oznaczałoby, że składamy jedynie wniosek, a administracja nie sprawdza koloru długopisu, parafek na każdej stronie i liczby załączników. Tych po prostu nie byłoby na tym etapie. Byłyby proste wymogi rejestracyjne mówił Jacek Ostrowski na konferencji z organizacjami. Ocena czy wniosek jest po polsku, czy jest złożony na formularzu i podpisany. Dopiero po zakwalifikowaniu projektu do realizacji, projektodawca składałby dokumenty, potwierdzające, to co oświadczył we wniosku. Czyli np. że faktycznie jest organizacją pozarządową Z FORUM INTERNETOWEGO NGO.PL Aneta: Większość organizacji jest po prostu słaba organizacyjnie. W funduszach europejskich częściej chodzi o dobrą (nawet wręcz zbiurokratyzowaną) organizację niż o super odkrywczy projekt. Poza tym, np. wiele organizacji socjalnych jest nastawiona na bieżącą, materialną pomoc dla swoich podopiecznych. W projektach z UE na taką czystą działalność pomocową, charytatywną jest mało miejsca. Wreszcie trzeba dobrych zespołów do zrobienia dobrego projektu, a organizacje często kręcą się wokół jednego lidera, a mają mało stałych pracowników. Niby kto ma te projekty realizować? i nie zalega z podatkami. Oznaczałoby to, że projektodawcy są na wstępie obdarzani zaufaniem, a ich wniosek zostanie przeczytany i nie odpadnie z powodu braku pieczątki. Zgodnie z inną propozycją w projektach możliwy byłby tzw. crossfinansing czyli finansowanie niedozwolonych do tej pory wydatków infrastrukturalnych, np. na zakup sprzętu lub odnowienie budynku. Jeśli zatem zakładamy prowadzenie świetlicy socjoterapeutycznej, ale aby ruszyła musimy wyremontować zdewastowane pomieszczenia, to można byłoby to umieścić w budżecie projektu. Środki na tę pozycję pochodziłyby wtedy z Europejskiego Programu Rozwoju Regionalnego, nie z EFS, jak pozostała część naszych działań. Przekonać regiony Wszystkie te zmiany to jednak na razie jedynie propozycje. Głównie dla urzędów marszałkowskich w województwach, które będą odpowiedzialne za wydawanie ponad połowy pieniędzy z PO KL. Regiony mogą, ale nie muszą zgodzić się na ministerialne propozycje. To one będą w większości decydowały, jakie ogłosić konkursy, na jakie projekty i jaką kwotę. W gestii województw pozostają także Regionalne Programy Operacyjne, gdzie trafi ponad 15 mld euro. Kasia L: Działamy aktywnie od 2002 roku. Korzystaliśmy wcześniej z funduszy krajowych. W 2004 roku wystąpiliśmy o środki unijne z EFS i dostaliśmy. Aktualnie realizujemy już drugi projekt z tych środków. Moglibyśmy realizować jeszcze kilka, ale nie stać nas na wspomniane w artykule wykładanie środków. Zasady wypłat transz są tak skonstruowane, że nie ma możliwości realizacji programu bez wykładania co jakiś czas własnych środków. Większości organizacji nie stać też na obsługę kredytów albo nie mają zdolności kredytowej. Jeżeli się to nie zmieni, to nie wiele więcej organizacji będzie korzystać z tych środków. A szkoda, bo można by pomóc wielu osobom. Ministerstwo spotykało się z przedstawicielami województw jeszcze w grudniu. Ostateczne ustalenia będziemy jednak znali być może w połowie roku A pierwsze konkursy wedle optymistycznych założeń mogą zostać ogłoszone pod koniec roku. Wsparcie dla aplikujących Polski trzeci sektor może się pochwalić unikalnym w Europie sposobem wspierania organizacji w ubieganiu się o europejskie środki. Pomoc taką świadczą specjaliści EURO-NGO ponad 200 konsultantów w całym kraju doradzało organizacjom jak konstruować projekty i składać wnioski. Łączna wartość wszystkich uzyskanych dzięki temu dotacji wyniosła ponad 70 mln zł. Specjaliści EURO-NGO pomagali tworzyć m.in. projekty nagrodzone w projekcie Dobre praktyki po polsku, czyli praktycznie o EFS oraz jeden z największych w trzecim sektorze unijnych projektów na rozbudowę sieci wiejskich przedszkoli, przyznaną Fundacji na rzecz Dzieci im. Komeńskiego. W 2007 roku ruszy program EURO- -NGO +. Specjaliści będą pomagali organizacjom, szczególnie w małych miejscowościach, tworzyć projekty partnerskie. Dzięki temu szansę na dofinansowanie będą miały te organizacje, które nie byłyby w stanie ubiegać się o nie samodzielnie mówił Piotr Masłowski, koordynator programu. W projektach partnerskich będzie można przezwyciężyć to, co jest barierą dla organizacji: konieczność zabezpieczeń, brak własnego majątku, małą płynność finansową czy konieczność kredytowania działań. Więcej o programie EURO-NGO na stronie W artykule wykorzystano dane z badania Podstawowe fakty o organizacjach pozarządowych 2006, Stowarzyszenie Klon/Jawor (dostępne w serwisie oraz relację z konferencji podsumowującej projekt Dobre praktyki po polsku, czyli praktycznie o EFS, która odbyła się 13 grudnia 2006 w Warszawie.

18 16 EKONOMIA SPOŁ ECZNA gazeta.ngo.pl 01.2oo7 WIĘŹNIARKI SZYJĄ DLA LA SCALI Więźniarki z mediolańskiego zakładu San Stefano korzystają na tym, że Mediolan to stolica mody. Prowadzą nieźle prosperujący zakład krawiecki. MAŁGORZATA BOROWSKA W księgarniach w Mediolanie można kupić podkoszulki z prążkowanymi kotami i napisem San Stefano Szyją je więźniarki mediolańskiego zakładu karnego San Stefano pracowniczki założonej tam 12 lat temu spółdzielni socjalnej Alice. Praca w zakładzie krawieckim jest sposobem na rehabilitację społeczną i powrót na rynek pracy. Spółdzielnia zarabia na siebie w 70 %, pozostałe 30% stanowi publiczna dotacja. Na tak dobre wyniki złożyło się zdaniem spółdzielców kilka rzeczy. Po pierwsze, spółdzielczynie nie szyją zwykłych ścierek, bo nie podołałyby konkurencji z tanimi ciuchami z Azji. Największym kosztem zakładu są szkolenia i przygotowanie pracownic do zawodu idzie na to całość publicznej dotacji, ale dzięki temu umiejętności krawieckie pracowniczek są ponadprzeciętne. Zakład kilka razy współpracował z najsłynniejszą europejską sceną operową mediolańską La Scalą. Pracowniczki szyły tiurniury, angażanty i inne niełatwe elementy kobiecego stroju. W zeszłym roku kolekcję ubrań zamówił Pirelli. Studio krawieckie zagospodarowuje więc dość ekskluzywną niszę. Po drugie, zakład korzysta na tym, że jest jednym z niewielu mieszczących się nie na prowincji, ale w samym Mediolanie. Po trzecie, żeby efektywnie wykorzystać umiejętności raz nabyte przez pracownice, spółdzielnia przyjmuje tylko zbiorowe zamówienia. W ten sposób pracowniczki mogą nauczyć się i szyć przez dłuższy czas jeden model. W zarządzie spółdzielni znajdują się spółdzielczynie byłe więźniarki, przede wszystkim jednak są tam pracownicy resocjalizacji, którzy dbają o marketing i pozyskiwanie kontraktów. Klientów zdobywają głównie przez osobiste kontakty i rekomendacje dotychczasowych nabywców. Spółdzielnia daje stabilne miejsce zatrudnienia, choć bez widoków na wysokie zarobki lub podwyżkę pensji. Pracownice są jednak rekomendowane znajomym zakładom krawieckim, żeby w studio znajdowało się miejsce dla nowych. Do dziś spółdzielnia przygotowała do zawodu, okresowo zatrudniała i wypuściła na rynek pracy ponad 60 osób. Artykuł powstał w ramach projektu W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej. We Włoszech istnieje ponad 7500 spółdzielni socjalnych. Włoskie prawo definiuje je jako instytucje, których celem jest ochrona interesów społeczności lokalnych i integracja społeczna poprzez: a. świadczenie usług społecznych w dziedzinie zdrowia, edukacji, b. przywracania na rynek pracy osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Spółdzielnie, które świadczą usługi społeczne, np. prowadzą przedszkola lub ośrodki zdrowia to spółdzielnie typu A. Głównym źródłem dochodu są dla nich kontrakty zawierane z władzami regionu. Polityka społeczna jest we Włoszech zdecentralizowana prowadzą ją samorządy, które zlecają świadczenie usług społecznych na zewnątrz. Spółdzielnie, które zatrudniają osoby zagrożone wykluczeniem, np. niepełnosprawnych, imigrantów, byłych więźniów itp. to spółdzielnie typu B. Są one podobne do polskich spółdzielni, tworzonych na mocy ustawy o spółdzielniach socjalnych

19 gazeta.ngo.pl 01.2oo7 KOLEKCJA CIEKAWYCH INICJATYW 17 HOT-DOG DLA BABCI Świat dzieci i świat dziadków odległe, ale przy odrobinie chęci można jednak znaleźć wiele wspólnych tematów. Przekonali się o tym uczestnicy zajęć organizowanych przez Stowarzyszenie Dziedzictwo Podlasia w Bielsku Podlaskim. MAGDA DOBRANOWSKA-WITTELS Pan Zygmunt był pod wrażeniem, że tak łatwo i szybko można zapłacić rachunek telefoniczny, przelać pieniądze na konto czy zrobić zakupy nie wychodząc z domu. Niestety, nie mam jeszcze rachunku w banku i nie mogłam mu tego dokładnie wytłumaczyć tak Julita z Zespołu Szkół nr 3 im. Wł. St. Reymonta z Bielska Podlaskiego wspominała niezwykłe zajęcia, podczas których wystąpiła w roli nauczycielki informatyki. Pilnym uczniem był pan Zygmunt, uczestnik bielskiego Klubu Seniora. Innym razem on i jego znajomi z Klubu odwdzięczali się młodym nauczycielom opowiadaniami o tym, jak za ich czasów niewygodne były szkolne ławki, jak się spało się na sienniku ze słomy, albo bawiło szmacianymi lalkami. Młodzi słuchali z wielkim zainteresowaniem. Szczególnie dużo radości wszystkim sprawiło spotkanie poświęcone zwyczajom kulinarnym. Dzieciaki przyrządziły hot-dogi i hamburgery. I chociaż starsi uczestnicy biesiady mieli pewne kłopoty z wyciekającymi z jednej strony ketchupem, a z drugiej musztardą młodzieżowe specjały im smakowały. Młodzi z kolei zajadali się ciastem drożdżowym i racuchami z jabłkami. Pokoleniowy eksperyment Na pomysł takich spotkań wpadłyśmy razem z koleżanką, Katarzyną Sołub mówi Alina Dębowska ze Stowarzyszenia Dziedzictwo Podlasia z siedzibą w Puchłach. Jesteśmy etnografami i historykami, pracujemy w muzeum, ale mamy także dużo kontaktu z młodzieżą szkolną. Zauważyłyśmy, że coraz częściej zanikają tradycyjne więzi rodzinne, dzieci nie wiedzą, jak dawniej się żyło, bo nie mają obok siebie dziadków, którzy im o tym opowiedzą. Panie postanowiły więc doprowadzić do pokoleniowego eksperymentu. Do udziału w nim zaprosiły dzieci z dwóch bielskich szkół oraz członków Klubu Seniora. Chciałyśmy, żeby obie strony zobaczyły, że nie tylko seniorzy mają coś do przekazania młodzieży, ale też dzieci mają wiedzę i umiejętności, które mogą być ciekawe dla ludzi starszych opowiada pani Alina. Seniorom od razu się spodobało, dzieci początkowo podchodziły do tego z pewnym dystansem, ale po pierwszych wspólnych zajęciach, lody zostały przełamane. Wspólnymi siłami Zajęcia odbywały się przez dwa miesiące. Uczestnikom gościny użyczały szkoły i Muzeum w Bielsku Podlaskim. Organizatorki podkreślają bardzo życzliwe przyjęcie, z jakim spotkał się ich pomysł. W małym mieście łatwo się dogadać śmieje się pani Alina. Szkoła udostępniała sale lekcyjne, umożliwiała korzystanie z komputerów i internetu. Muzeum wspierało pomocą merytoryczną i fachowcami, którzy młodym i starszym objaśniali dawne tradycje i ich pochodzenie. W spotkaniach w sumie wzięło udział 50 osób. Mogę powiedzieć, że nasi uczestnicy się zaprzyjaźnili. Gdy spotykają się na ulicy kłaniają się sobie, zamienią kilka słów. Pomysł spotkań tak się spodobał, że teraz organizujemy już drugą edycję. Tym razem tematem przewodnim jest sztuka, która też łączy pokolenia mówi Alina Dębowska. Projekt Ich świat naszym światem, czyli spotkania pokoleń był pierwszym, na który panie Alina i Katarzyna samodzielnie napisały wniosek i otrzymały dofinansowanie. Znaczą część dostały z Akademii Rozwoju Filantropii, ale potrzebnych było jeszcze około 5 tys. zł. Brakujące pieniądze uzyskały od Fundacji Kronenberga. Informacje o możliwości dofinansowania znalazłyśmy w internecie. Wniosek napisałyśmy same. Nie było trudno, wystarczyło postępować tak, jak wymagał tego formularz mówi pani Alina. Projekt: Ich świat naszym światem, czyli spotkania pokoleń Organizacja: Stowarzyszenie Dziedzictwo Podlasia, Puchły 62, gm. Narew, www. podlasie.org Dofinansowanie: zł Akademia Rozwoju Filantropii z programu Łączymy pokolenia ; zł dotacja Fundacji Kronenberga (na honoraria dla prowadzących zajęcia oraz na koszty obsługi programu). O tym, jak ubiegać się o dotacje z Fundacji Kronenberga piszemy na str. 24 W grudniowym numerze gazeta.ngo. pl błędnie podaliśmy nazwiska Marii Czernieckiej z Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości oraz Stanisława Lamberta ze Stowarzyszenia Pomocna Dłoń. Za niedopatrzenie oboje Państwa i czytelników przepraszamy.

20 18 PORADNIK: JAK NAPISAĆ PROJEKT gazeta.ngo.pl 01.2oo7 ILE TO KOSZTUJE? Przechodzimy do części finansowej projektu. Nauczymy się katalogować i wyceniać koszty naszych działań czyli tworzyć kosztorys projektu. MARCIN DADEL Kosztorys albo budżet projektu to jeden z najważniejszych elementów oceny efektywności finansowej projektu. Dobrze zatem, aby był wykonany w sposób rzetelny, a wszystkie koszty poprawnie wyliczone. Kosztorys powinien być: spójny z projektem wszystkie koszty przewidziane w budżecie powinny odzwierciedlać działania, jakie przewidzieliśmy w projekcie. Oznacza to, że po pierwsze, wycenione powinny być wszystkie działania, jakie zaplanowaliśmy, a po drugie, nie powinny pojawiać się koszty, które nie są wprost przypisane do żadnego działania. Nie możemy zatem dopisać w budżecie wydatków na konferencję, czy szkolenie, jeżeli wprost nie znalazły się one w opisie działań projektu. Gdyby projekt porównać do bajki to budżet powinien opowiadać tę samą bajkę, tyle, że z punktu widzenia kosztów; adekwatny do projektu koszty w budżecie powinny być uzasadnione ze względu na poszczególne działania. Kosztorys powinien zatem uwzględniać wszelkie niezbędne zakupy usług i towarów, które konieczne są do zrealizowania zadań projektu (np. zakup materiałów biurowych, wynajem sali). W kosztorysie nie ujmujemy kosztów, których nie jesteśmy w stanie uzasadnić przy konkretnym działaniu (np. zakup sprzętu komputerowego przy organizacji wystawy fotograficznej); realny w budżecie ujmujemy kwoty wydatków, które są odzwierciedleniem normalnych cen rynkowych. Jeżeli nie wiemy ile kosztować może nas dana pozycja budżetowa powinniśmy zebrać takie dane od sprzedawcy towaru lub usługi, którą zamieramy kupić. Dobrze jest, aby ofertę cenową zebrać od kilku sprzedawców i zorientować się, jaka jest rozpiętość cen i kosztów, które musimy ponieść w realizacji projektu. Jeśli w projekcie przewidujemy organizację imprezy, dobrze jest uwzględnić koszt związany z ubezpieczeniem uczestników od następstw nieszczęśliwych wypadków, a nas samych i wolontariuszy (czyli realizatorów) od odpowiedzialności cywilnej. Nie wiemy, jaki jest koszt takiej polisy. Warto zatem wykonać kilka telefonów do towarzystw ubezpieczeniowych, aby dowiedzieć się, ile pieniędzy powinniśmy zaplanować na poniesienie takiego kosztu; czytelny, klarowny klarowność budżetu możemy rozpatrywać na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, poprzez sposób katalogowania kosztów układając je np. w kolejności działań przewidzianych w harmonogramie lub według kategorii wydatków (podróże, sprzęt, usługi zewnętrzne, koszty osobowe). Po drugie, na poziomie wyliczenia pojedynczego wydatku. Pojedynczy wydatek powinien zostać skalkulowany w taki sposób, aby jasne było dlaczego tyle kosztuje. Na przykład: koszt poczęstunku, czy wyżywienia podczas spotkań może być skalkulowany w sposób następujący: 20 osób x 5 zł x 3 spotkania = 100 zł/spotkanie x 3 spotkania = 300 zł. Taka kalkulacja w sposób jednoznaczny pokazuje, jak wyliczyliśmy koszty cząstkowe. Podawanie w budżecie wydatków ryczałtowych (np. samo 300 zł na poczę-

O czym będziemy mówić?

O czym będziemy mówić? Szkolenie Latarników PCRS SMWI, 2011 O czym będziemy mówić? 1. Dlaczego projekt PCRS jest potrzebny? 2. Założenia projektu 3. Kim są Latarnicy Polski Cyfrowej? 4. Co dostaną Latarnicy Polski Cyfrowej?

Bardziej szczegółowo

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Wizerunek organizacji pozarządowych najważniejsze fakty 24% 16% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Kiedy Polacy słyszą organizacja pozarządowa to myślą 79% 77% zajmują się głównie pomaganiem

Bardziej szczegółowo

Wolontariat Krok do kariery

Wolontariat Krok do kariery Wolontariat Krok do kariery Karol Krzyczkowski koordynator projektów Stowarzyszenie Centrum Wolontariatu w Warszawie Stowarzyszenie Centrum Wolontariatu Nasza misja Promocja i rozwój wolontariatu w Polsce

Bardziej szczegółowo

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Opracowanie: Agata Rudnicka Łódź 2014 1 Badania ankietowe przeprowadzone zostały we wrześniu

Bardziej szczegółowo

BGK@24Biznes Pierwsze kroki w systemie 2014-11-27 2011-11-21

BGK@24Biznes Pierwsze kroki w systemie 2014-11-27 2011-11-21 BGK@24Biznes Pierwsze kroki w systemie 2014-11-27 2011-11-21 BGK@24Biznes Dziękujemy Państwu za wybranie usługi bankowości elektronicznej Banku Gospodarstwa Krajowego BGK@24Biznes. Nasz system bankowości

Bardziej szczegółowo

Program wolontariatu na rzecz bezpieczeństwa dzieci w Internecie. Aleksandra Kozubska Warszawa, 28 września 2010

Program wolontariatu na rzecz bezpieczeństwa dzieci w Internecie. Aleksandra Kozubska Warszawa, 28 września 2010 Program wolontariatu na rzecz bezpieczeństwa dzieci w Internecie Aleksandra Kozubska Warszawa, 28 września 2010 Fundacja Orange powołana w 2005 roku przez TP i Orange jako Fundacja Grupy TP koncentruje

Bardziej szczegółowo

Czy warto przygotować kampanię wyborczą w mediach społecznościowych i jak to zrobić?

Czy warto przygotować kampanię wyborczą w mediach społecznościowych i jak to zrobić? Czy warto przygotować kampanię wyborczą w mediach społecznościowych i jak to zrobić? Warsztat, Kongres Kobiet 9.05.2014 Czy social media są potrzebne w kampanii? Z internetu korzysta 61,4% Polaków (18,51

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Szkoła Nauk Ścisłych Koło Naukowe Informatyków FRAKTAL Opracował : Michał Wójcik, II rok MU IiE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SPOŁECZEŃSTWO / POMOC SPOŁECZNA / ZDROWIE / GOSPODARKA... 2 NAUKA / EDUKACJA... 5 KULTURA I SZTUKA... 7 EKOLOGIA/OCHRONA ŚRODOWISKA/TURYSTYKA I KRAJOZNAWSTWO...

Bardziej szczegółowo

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego , Siła woli potrafi zaskakiwać rozmachem wizji i zdumiewać osiągnięciami po jej urzeczywistnieniu. To właśnie na motywacji, chęci

Bardziej szczegółowo

Efektywne pozyskiwanie 1% z Programem PIT Projekt PITax.pl dla OPP

Efektywne pozyskiwanie 1% z Programem PIT Projekt PITax.pl dla OPP Efektywne pozyskiwanie 1% z Programem PIT Projekt PITax.pl dla OPP Dotacje na innowacje Inwestujemy w Waszą przyszłość. Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w

Bardziej szczegółowo

PRZYJAZNY PRZEWODNIK PO SMARTFONACH

PRZYJAZNY PRZEWODNIK PO SMARTFONACH PRZYJAZNY PRZEWODNIK PO SMARTFONACH 01 NAJPOTRZEBNIEJSZE INFORMACJE I PODPOWIEDZI CO TO SĄ SMARTFONY I DO CZEGO SŁUŻĄ? SMARTFONY TO NIE TYLKO TELEFONY NOWEJ GENERACJI. TO MULTIFUNKCJONALNE URZĄDZENIA,

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Warszawie Diagnoza

Wolontariat w Warszawie Diagnoza Wolontariat w Warszawie Diagnoza Kluczowe wynikibadania organizacji i instytucji, wykonanego na zlecenie Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu w Warszawie Maj 2012 Badanie i raport wykonane na zlecenie Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 133/2014 OPINIE O ADMINISTRACJI PODATKOWEJ

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 133/2014 OPINIE O ADMINISTRACJI PODATKOWEJ Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 133/2014 OPINIE O ADMINISTRACJI PODATKOWEJ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Fundacja korporacyjna jako instytucja ucząca się rola mechanizmów ewaluacji VII. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce, 11 września 2014

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Grantowy Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności

Ogólnopolski Konkurs Grantowy Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności Ogólnopolski Konkurs Grantowy w ramach Programu Równać Szanse 2012 Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności administrowany przez Polską Fundację Dzieci i Młodzieży Celem projektów realizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r.

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r. Sprawozdanie z realizacji przez Gminę Miasto Ostrów Wielkopolski programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie!

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! Witaj w AKADEMII PRZYSZŁOŚCI Cieszę się, że aplikujesz, by zostać wolontariuszem AKADEMII PRZYSZŁOŚCI. Misją AKADEMII jest inspirowanie do wzrastania, by każdy wygrywał

Bardziej szczegółowo

System Kancelaris. Zdalny dostęp do danych

System Kancelaris. Zdalny dostęp do danych Kancelaris krok po kroku System Kancelaris Zdalny dostęp do danych Data modyfikacji: 2008-07-10 Z czego składaj adają się systemy informatyczne? System Kancelaris składa się z dwóch części: danych oprogramowania,

Bardziej szczegółowo

łączy, uczy, inspiruje

łączy, uczy, inspiruje łączy, uczy, inspiruje Fundacja Orange działa na rzecz nowoczesnej edukacji dzieci i młodzieży. Poprzez twórcze inicjatywy zachęcamy młodych do zdobywania wiedzy, udziału w kulturze, budowania społeczności

Bardziej szczegółowo

INICJATYWY PROPRACOWNICZE

INICJATYWY PROPRACOWNICZE INICJATYWY PROPRACOWNICZE Wolontariat pracowniczy jako narzędzie budowania wartości firmy Mirella Panek-Owsiańska Prezes, Dyrektorka Generalna Forum Odpowiedzialnego Biznesu Krzysztof Kaczmar Dyrektor

Bardziej szczegółowo

O programie Kalendarium Galeria

O programie Kalendarium Galeria Cele i założenia projektu: O programie Kalendarium Galeria zwiększenie społecznego zaangażowania młodzieży zamieszkującej małe miejscowości w działania na rzecz środowiska lokalnego poprzez stworzenie

Bardziej szczegółowo

omnia.pl, ul. Kraszewskiego 62A, 37-500 Jarosław, tel. +48 16 621 58 10 www.omnia.pl kontakt@omnia.pl

omnia.pl, ul. Kraszewskiego 62A, 37-500 Jarosław, tel. +48 16 621 58 10 www.omnia.pl kontakt@omnia.pl .firma Dostarczamy profesjonalne usługi oparte o nowoczesne technologie internetowe Na wstępie Wszystko dla naszych Klientów Jesteśmy świadomi, że strona internetowa to niezastąpione źródło informacji,

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom RAPORT Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Zespół mailpro.pl MailPro Sp. z o.o. S t r o n a 1 Wstęp Od początku 2011

Bardziej szczegółowo

Zakres merytoryczny konkursu składania wniosków

Zakres merytoryczny konkursu składania wniosków Program Priorytet/ Działanie/ Poddziałanie Zakres merytoryczny konkursu Termin składania wniosków Więcej informacji Polsko- Amerykańska Fundacja Wolności, Fundacja Edukacji dla Demokracji Konkurs grantowy

Bardziej szczegółowo

Kurs Zawodowych Fundraiserów

Kurs Zawodowych Fundraiserów Kurs Zawodowych Fundraiserów Sylabus CFR6 Zgodnie ze standardem kształcenia opracowanym przez Europejskie Stowarzyszenie Fundraisingu, tematyka zajęć kursowych obejmuje cztery zasadnicze obszary. Są to:

Bardziej szczegółowo

Olsztyńskie Dni Przedsiębiorczości. Martyna Mikunda

Olsztyńskie Dni Przedsiębiorczości. Martyna Mikunda Olsztyńskie Dni Przedsiębiorczości Akademickiej Martyna Mikunda PROFIL DZIAŁALNOŚCI Zabiegi kosmetyczne twarzy Zabiegi pielęgnacyjne dłoni i stóp, Stylizacja paznokci, Makijaże Pomysł na studia Od

Bardziej szczegółowo

Nazwa instytucji Nazwa projektu Typ działań/cel Grupa docelowa Dodatkowe informacje Fundacja Tesco Dzieciom

Nazwa instytucji Nazwa projektu Typ działań/cel Grupa docelowa Dodatkowe informacje Fundacja Tesco Dzieciom Nazwa instytucji Nazwa projektu Typ działań/cel Grupa docelowa Dodatkowe informacje Fundacja Tesco Dzieciom Fundacja Grupy Górażdże Konkurs grantowy Pracownia Talentów Konkurs grantowy Aktywni w Regionie

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów:

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów: Fundacja Rodzice Szkole ul. Marszałkowska 140/62c, 00-061 Warszawa tel.: 721 326 336, fax: (22) 398 48 04 www.rodziceszkole.edu.pl kontakt@rodziceszkole.edu.pl Nr KRS: 0000268115, REGON: 140781919, NIP:

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Tematyka i rozwiązania metodyczne kolejnych zajęć lekcyjnych wraz z ćwiczeniami.

Tematyka i rozwiązania metodyczne kolejnych zajęć lekcyjnych wraz z ćwiczeniami. Tematyka i rozwiązania metodyczne kolejnych zajęć lekcyjnych wraz z ćwiczeniami. Zagadnienie tematyczne (blok tematyczny): Internet i sieci (Podr.cz. II, str.37-69) Podstawa programowa: Podstawowe zasady

Bardziej szczegółowo

1. WOLONTARIAT PRACOWNICZY. Czym jest i co nam daje?

1. WOLONTARIAT PRACOWNICZY. Czym jest i co nam daje? 1. WOLONTARIAT PRACOWNICZY Czym jest i co nam daje? ĆWICZENIE: KIM JEST WOLONTARIUSZ? Kto? Gdzie? Kiedy? ĆWICZENIE: KIM NIE JEST WOLONTARIUSZ? Kto? Gdzie? Kiedy? WOLONTARIAT (ŁAC. VOLUNTARIUS - DOBROWOLNY)

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w klasach IV - VI

Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w klasach IV - VI Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w klasach IV - VI Obszary aktywności ucznia w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw, będące przedmiotem oceny Z uwagi na charakter przedmiotu jedną

Bardziej szczegółowo

Biblioteki się liczą!

Biblioteki się liczą! Biblioteki się liczą! Biblioteka w Ostroszowicach 1 1/4 Europejczyków (prawie 100 milionów ludzi) korzysta co roku z bibliotek publicznych. Dlaczego? W których krajach najczęściej odwiedzają biblioteki?

Bardziej szczegółowo

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność Kup książkę Poleć książkę Oceń książkę Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność SPIS TREŚCI Drodzy Uczniowie!........................................... 5 Rozdział 1. Bezpieczne posługiwanie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Dwie wersje: do domu i dla firmy. Do kogo adresowany? Komponenty

Wprowadzenie Dwie wersje: do domu i dla firmy. Do kogo adresowany? Komponenty Office 365 dla firm Wprowadzenie Jednym z głównych produktów działających w chmurze oferowanych przez firmę Microsoft to Office 365. Czym jest to rozwiązanie, jakie ma sposoby wykorzystania, do kogo jest

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność banków

Społeczna odpowiedzialność banków Społeczna odpowiedzialność banków Maria Młotek Forum Odpowiedzialnego Biznesu, organizacja, która propaguje ideę społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w Polsce, definiuje odpowiedzialny biznes jako:

Bardziej szczegółowo

Poszukujemy wolontariuszy którzy podejmą się w swojej okolicy roli lokalnych koordynatorów programu w wybranym zakresie:

Poszukujemy wolontariuszy którzy podejmą się w swojej okolicy roli lokalnych koordynatorów programu w wybranym zakresie: Fundacja Jeden Drugiemu i Portal KtoPomoze.pl pod Patronatem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej poszukują wolontariuszy do udziału w Programie Pomoc Wzajemna. Program polega na organizacji samopomocy,

Bardziej szczegółowo

Strategiczna Mapa Drogowa a wyniki badań organizacji pozarządowych i ich wizerunku

Strategiczna Mapa Drogowa a wyniki badań organizacji pozarządowych i ich wizerunku KONFERENCJA Rok po VII OFIP - Droga do Polski Obywatelskiej. Strategiczna Mapa Drogowa Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego 15-16 października 2015 r. Strategiczna Mapa Drogowa a wyniki badań organizacji

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady wolontariatu reguluje Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r.o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, opublikowana w dniu 29

Ogólne zasady wolontariatu reguluje Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r.o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, opublikowana w dniu 29 WOLONTARIAT Ogólne zasady wolontariatu reguluje Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r.o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, opublikowana w dniu 29 maja 2003 r. w Dz. U. Nr 96 poz. 873. Wolontariusz

Bardziej szczegółowo

Dr Wojciech Knieć Instytut Socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Dr Wojciech Knieć Instytut Socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Dr Wojciech Knieć Instytut Socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu statystycznego obrazu kondycji obywatelskiej kondycji starych organizacji pozarządowych na wsi wpływu Unii Europejskiej na

Bardziej szczegółowo

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego

Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Współpraca Biznes NGO: stan wiedzy, dotychczasowe doświadczenia, postawy i oczekiwania Milena Rokiczan Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Plan prezentacji Plan prezentacji O czym będzie mowa? 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

Akademia Aktywnych Obywateli Podkarpackie Inicjatywy Lokalne

Akademia Aktywnych Obywateli Podkarpackie Inicjatywy Lokalne Akademia Aktywnych Obywateli Podkarpackie Inicjatywy Lokalne Program spotkania O programie FIO i projekcie Akademia Aktywnych Obywateli - Podkarpackie Inicjatywy Lokalne Doświadczenia edycji 2014 Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Mamy kota na punkcie wolontariatu? Kraków, 31 sierpnia 2010

Mamy kota na punkcie wolontariatu? Kraków, 31 sierpnia 2010 Mamy kota na punkcie wolontariatu? Kraków, 31 sierpnia 2010 Kim jest wolontariusz? WOLONTARIAT - bezpłatne, dobrowolne, świadome działanie na rzecz innych, wykraczające poza więzi rodzinno-koleżeńsko-

Bardziej szczegółowo

UNIFON podręcznik użytkownika

UNIFON podręcznik użytkownika UNIFON podręcznik użytkownika Spis treści: Instrukcja obsługi programu Unifon...2 Instalacja aplikacji Unifon...3 Korzystanie z aplikacji Unifon...6 Test zakończony sukcesem...9 Test zakończony niepowodzeniem...14

Bardziej szczegółowo

PRACA KOMPETENCJE NOWE TECHNOLOGIE

PRACA KOMPETENCJE NOWE TECHNOLOGIE PRACA KOMPETENCJE NOWE TECHNOLOGIE 1 Wolontariat czyli dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych lub całego społeczeństwa, wykraczająca poza związki rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie czas

Bardziej szczegółowo

Informacja handlowa. dotycząca serwisu smyki.pl

Informacja handlowa. dotycząca serwisu smyki.pl Informacja handlowa dotycząca serwisu smyki.pl Spis treści 1. Serwis internetowy smyki.pl...str. 2 2. Usługi reklamowe w internecie 2.1. Badania opinii publicznej...str. 3 2.2. Atuty serwisu smyki.pl...str.

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 6 Portale społecznościowe jako narzędzie pracy grupowej. Temat szkolenia:

Numer i nazwa obszaru: 6 Portale społecznościowe jako narzędzie pracy grupowej. Temat szkolenia: Numer i nazwa obszaru: 6 Portale społecznościowe jako narzędzie pracy grupowej Temat szkolenia: Edukacyjne aspekty korzystania z portali społecznościowych SZCZEGÓŁOWY PROGRAM SZKOLENIA WARSZAWA, 2013 Wydanie

Bardziej szczegółowo

Realne pieniądze na realne potrzeby, czyli fundraising w praktyce. Kongres Uniwersytetów Dziecięcych 26 marca 2015 Andrzej Pietrucha

Realne pieniądze na realne potrzeby, czyli fundraising w praktyce. Kongres Uniwersytetów Dziecięcych 26 marca 2015 Andrzej Pietrucha Realne pieniądze na realne potrzeby, czyli fundraising w praktyce. Kongres Uniwersytetów Dziecięcych 26 marca 2015 Andrzej Pietrucha Dziś opowiem: o fundacjach korporacyjnych w Polsce kogo i jak wspierają

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Szybki. Internet. podręcznik użytkownika Modem Thomson SpeedTouch 330

Szybki. Internet. podręcznik użytkownika Modem Thomson SpeedTouch 330 Szybki Internet podręcznik użytkownika Modem Thomson SpeedTouch 330 1 Szanowni Państwo, Dziękujemy za okazane zaufanie i wybór usługi Szybki Internet. Jesteśmy przekonani, że korzystanie z dostępu do internetu

Bardziej szczegółowo

Dajemy WIĘCEJ CALL CENTER? WIĘCEJ? ODWAŻNIE, chcą ROZWIJAĆ SIĘ każdego dnia i pomagają w tym innym,

Dajemy WIĘCEJ CALL CENTER? WIĘCEJ? ODWAŻNIE, chcą ROZWIJAĆ SIĘ każdego dnia i pomagają w tym innym, NIE DAJEMY GOTOWYCH ODPOWIEDZI 3 Co decyduje o skuteczności i jakości działań nowoczesnego CALL CENTER? Jak wybrać partnera biznesowego, który dostarczy profesjonalną usługę? 2 4 Ludzie? Procesy? Technologie?

Bardziej szczegółowo

Edukacja z Internetem TP. Bezpieczeństwo w Internecie

Edukacja z Internetem TP. Bezpieczeństwo w Internecie Edukacja z Internetem TP Bezpieczeństwo w Internecie edukacja z internetem tp edukacja z internetem tp to program edukacyjny realizowany od 2004 roku przez Grupę TP, polegający na: udostępnianiu szkołom

Bardziej szczegółowo

Diagnoza współpracy w projekcie pn: Wspólnie budujmy kapitał społeczny Kalisza wdrożenie standardów współpracy NGO i JST

Diagnoza współpracy w projekcie pn: Wspólnie budujmy kapitał społeczny Kalisza wdrożenie standardów współpracy NGO i JST KWESTIONARIUSZ ANKIETY Szanowni Państwo, serdecznie zapraszamy do udziału w badaniu, którego celem jest pozyskanie informacji nt. współpracy kaliskich organizacji pozarządowych (fundacji i stowarzyszeń)

Bardziej szczegółowo

Temat 2. Program komputerowy

Temat 2. Program komputerowy Temat 2. Program komputerowy Realizacja podstawy programowej 1. 3) stosuje podstawowe usługi systemu operacyjnego i programów narzędziowych do zarządzania zasobami (plikami) i instalowania oprogramowania;

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać sąsiadów w korzystaniu z Internetu? Poznań, 21 listopada 2012

Jak wspierać sąsiadów w korzystaniu z Internetu? Poznań, 21 listopada 2012 Jak wspierać sąsiadów w korzystaniu z Internetu? Poznań, 21 listopada 2012 Program Wieś Aktywna. Budowanie Społeczeństwa Informacyjnego - e-vita 2004-2011 r. Pilotażowe wdrożenia w 13 gminach Planowanie,

Bardziej szczegółowo

Użyteczny od samego początku

Użyteczny od samego początku Wstęp Ubuntu jest systemem operacyjnym, bazującym na jądrze Linux, składającym się z Wolnego i Otwartego Oprogramowania dla laptopów, komputerów stacjonarnych i serwerów. Jest rozwijane i wspierane przez

Bardziej szczegółowo

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis

Młody obywatel. 18 sierpnia 2010 r. Opis 18 sierpnia 2010 r. Młody obywatel Opis Młodzie ludzie przy wsparciu nauczycieli i władz samorządowych badają kapitał społeczny w swojej miejscowości. Przedstawiają wnioski władzom lokalnym. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Warszawa, listopad 2012 O badaniu i o prezentacji Najważniejsze informacje zebrane w badaniach: ilościowym i jakościowym (lipiec-wrzesień

Bardziej szczegółowo

System IMI: podstawowe informacje

System IMI: podstawowe informacje System IMI: podstawowe informacje 1. WSTĘP... 2 2. INFORMACJE OGÓLNE... 3 2.1. CZYM JEST SYSTEM IMI?... 3 2.2. JAK DZIAŁA SYSTEM IMI?... 3 2.3. PONAD BARIERAMI JĘZYKOWYMI... 3 2.4. KTO ODPOWIADA ZA CO

Bardziej szczegółowo

Działalność DOPS w zakresie ekonomii społecznej

Działalność DOPS w zakresie ekonomii społecznej Działalność DOPS w zakresie ekonomii społecznej Dr M. Budnik Zadania DOPS w zakresie ekonomii społecznej - kontekst prawny Zadania DOPS dotyczące ekonomii społecznej wynikają z: Dolnośląska Strategia Integracji

Bardziej szczegółowo

Pakiet aplikacyjny. Niniejszy pakiet zawiera informacje, które musisz posiadać zgłaszając swoją kandydaturę. Zawiera on:

Pakiet aplikacyjny. Niniejszy pakiet zawiera informacje, które musisz posiadać zgłaszając swoją kandydaturę. Zawiera on: Pakiet aplikacyjny Stanowisko: Nr referencyjny: Specjalista ds. Monitoringu Ptaków Polski CON/2012/04 Niniejszy pakiet zawiera informacje, które musisz posiadać zgłaszając swoją kandydaturę. Zawiera on:

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji Realizatorzy: Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i

Bardziej szczegółowo

Tytuł prezentacji podtytuł

Tytuł prezentacji podtytuł Projekty IT, które działają Tytuł prezentacji podtytuł Tomasz Karwatka www.divante.pl O czym będzie? Jak wykorzystać narzędzia Web 2.0 w budowaniu bazy wiedzy? Źródło porażek wdrożeń informatycznych systemów

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Wirtualny Dysk:

Instrukcja Wirtualny Dysk: Instrukcja Wirtualny Dysk: Część 1 - Instalacja Żeby zainstalować Wirtualny Dysk Twój komputer musi spełniać minimalne wymagania: - w zakresie systemu operacyjnego, powinien mieć zainstalowany jeden z

Bardziej szczegółowo

Goldenline oraz LinkedIn zakładanie konta i możliwości

Goldenline oraz LinkedIn zakładanie konta i możliwości Goldenline oraz LinkedIn zakładanie konta i możliwości Serwisy społecznościowe zdobyły ogromną popularność wśród polskich internautów. Sam tylko Facebook, który jest najpopularniejszym serwisem tego typu

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

Klient poczty elektronicznej

Klient poczty elektronicznej Klient poczty elektronicznej Microsoft Outlook 2010 wysyłaj i odbieraj pocztę elektroniczną, zarządzaj kalendarzem, kontaktami oraz zadaniami. Aplikacja Outlook 2010 to narzędzie spełniające wszystkie

Bardziej szczegółowo

Kreatywne rozwiązania dla biznesu

Kreatywne rozwiązania dla biznesu Kreatywne rozwiązania dla biznesu Słowo wstępne Szanowni Państwo, Jeżeli chcecie mieć wpływ na region, miasto i to co się dzieje w Państwa okolicy, serdecznie zapraszam do włączenia się w działania Funduszu

Bardziej szczegółowo

Z pełną wersją książki możesz zapoznać się na tej stronie: http://reklamawinternecie.org/poradnik

Z pełną wersją książki możesz zapoznać się na tej stronie: http://reklamawinternecie.org/poradnik Niniejszy plik PDF jest skróconym przewodnikiem po książce Reklama w Internecie praktyczny poradnik autorstwa Artura Kosińskiego. Z pełną wersją książki możesz zapoznać się na tej stronie: http://reklamawinternecie.org/poradnik

Bardziej szczegółowo

Tarnów, 20 grudnia 2011r. SMWI, 2011 Nazwa wydarzenia, miejsce, data

Tarnów, 20 grudnia 2011r. SMWI, 2011 Nazwa wydarzenia, miejsce, data SMWI, 2011 Nazwa wydarzenia, miejsce, data Wykluczenie cyfrowe kilkunastu mln dojrzałych Polaków to poważny problem gospodarczy i społeczny kraju korzyści z włączenia pokolenia 50+ to kilkanaście miliardów

Bardziej szczegółowo

III Walne Zgromadzenie Członków PREMD Już 19 20 października, w Konstancinie Jeziorna ZAPRASZAMY!

III Walne Zgromadzenie Członków PREMD Już 19 20 października, w Konstancinie Jeziorna ZAPRASZAMY! Biuletyn PREMD Numer 3(7)/2012 Zapraszamy do zapoznania się z kolejnym Biuletynem Partnerstwa na Rzecz Rozwoju i Edukacji Małych Dzieci (PREMD). Chcielibyśmy, aby Biuletyn stał się źródłem informacji nie

Bardziej szczegółowo

Fabryka czekolady konkurs. Etap I

Fabryka czekolady konkurs. Etap I Fabryka czekolady konkurs. Etap I Wprowadzenie do konkursu Duże przedsiębiorstwo produkujące różne rodzaje czekolad i czekoladek zdecydowało się otworzyć fabrykę w Twoim mieście. Niestety właściciele fabryki

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Raport z badania sierpień 2013 r. O badaniu Media społecznościowe powoli zmieniają organizacje. Nie dzieje się to tak szybko, jak się spodziewano kilka lat

Bardziej szczegółowo

Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji

Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji Zrzut ekranu z wykorzystanej podczas zajęć prezentacji Ludzie mają nawyk zdobywania szeroko pojętej wiedzy, opanowują sztukę czytania, pisania. W podobnym zakresie powinni również zdobywać wiedzę na temat

Bardziej szczegółowo

Fundacja PZU. Obszary działania i zasady przyznawania dotacji

Fundacja PZU. Obszary działania i zasady przyznawania dotacji Fundacja PZU Obszary działania i zasady przyznawania dotacji Fundacja PZU realizuje cele spójne ze strategią Grupy PZU. Wspiera przedsięwzięcia w zakresie: pomocy społecznej, w tym osobom w trudnej sytuacji

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 Newsletter Issue 2 April 2009 Drogi czytelniku, Przedstawiamy z przyjemnością drugie wydanie biuletynu projektu LearnIT. W tym wydaniu chcemy powiedzieć więcej

Bardziej szczegółowo

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego.

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Katowice, 11 grudnia 2008 r. KOWEZiU jest centralną, publiczną placówką

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe informacje: www.jedendrugiemu.pl/pomoc-wzajemna.html Al. Prymasa Tysiąclecia 137, 01-424 Warszawa www.ktopomoze.

Szczegółowe informacje: www.jedendrugiemu.pl/pomoc-wzajemna.html Al. Prymasa Tysiąclecia 137, 01-424 Warszawa www.ktopomoze. Fundacja Jeden Drugiemu i Portal KtoPomoze.pl pod Patronatem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zapraszają do udziału w Programie Pomoc Wzajemna. Program polega na kojarzeniu osób potrzebujących

Bardziej szczegółowo

Agenda. Podstawowe informacje o IT Essentials Prezentacja systemu e- learning Akademii Cisco. nauczycieli Kolejne kroki na przyszłość Podsumowanie

Agenda. Podstawowe informacje o IT Essentials Prezentacja systemu e- learning Akademii Cisco. nauczycieli Kolejne kroki na przyszłość Podsumowanie Akademia sieci komputerowych Cisco IT Essentials Sprzęt i oprogramowanie komputerów PC Lucjan Hajder Krzysztof Kilar Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Agenda Podstawowe informacje

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Motorola Phone Tools. Krótkie wprowadzenie

Motorola Phone Tools. Krótkie wprowadzenie Motorola Phone Tools Krótkie wprowadzenie Spis treści Minimalne wymagania... 2 Przed instalacją Motorola Phone Tools... 3 Instalowanie Motorola Phone Tools... 4 Instalacja i konfiguracja urządzenia przenośnego...

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ:

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!!! Projekt

Bardziej szczegółowo

Usłyszcie o nas! Reklama w służbie fundraisera

Usłyszcie o nas! Reklama w służbie fundraisera Usłyszcie o nas! Reklama w służbie fundraisera Michał Rżysko, Centrum Myśli Jana Pawła a II Kraków, 17.06.2011 Kryteria SMART Kampania jest projektem, powinna spełniać kryteria SMART S M A R T specific

Bardziej szczegółowo

sprawdzonych porad z bezpieczeństwa

sprawdzonych porad z bezpieczeństwa 65 sprawdzonych porad z bezpieczeństwa 65 sprawdzonych porad z bezpieczeństwa 65 sprawdzonych porad z bezpieczeństwa 65 sprawdzonych porad z bezpieczeństwa O niebezpieczeństwach czyhających na użytkowników

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ROZWOJOWY SZKOŁY. Realizowany w ramach projektu przyjazna szkoła TYTUŁ PROJEKTU WSPÓŁPRACA POKOLEŃ INTERNET DLA EMERYTÓW

PROJEKT ROZWOJOWY SZKOŁY. Realizowany w ramach projektu przyjazna szkoła TYTUŁ PROJEKTU WSPÓŁPRACA POKOLEŃ INTERNET DLA EMERYTÓW PROJEKT ROZWOJOWY SZKOŁY Realizowany w ramach projektu przyjazna szkoła data (dzień-miesiąc-rok) 3 0 0 5 2 0 0 7 TYTUŁ PROJEKTU WSPÓŁPRACA POKOLEŃ INTERNET DLA EMERYTÓW I. Dane szkoły 1) pełna nazwa Zespół

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE Programy Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego Erasmus + Kreatywna Europa Europa dla obywateli Eurydyka Agencja Wykonawcza ds. Edukacji,

Bardziej szczegółowo

PŁATNOŚCI W STANDARDZIE BLIK WSTĘPNA ANALIZA CUSTOMER EXPERIENCE

PŁATNOŚCI W STANDARDZIE BLIK WSTĘPNA ANALIZA CUSTOMER EXPERIENCE PŁATNOŚCI W STANDARDZIE BLIK WSTĘPNA ANALIZA CUSTOMER EXPERIENCE Prezentacja z Konferencji Nowości płatnicze, czyli co nas czeka wkrótce Warszawa, czerwiec 2015 przyjaznyserwis.pl 1 Wstęp Na potrzeby konferencji

Bardziej szczegółowo

Mysłowicka Inicjatywa Lokalna

Mysłowicka Inicjatywa Lokalna Mysłowicka Inicjatywa Lokalna Irena Kowalska-Drygała NGO... MyPART Mysłowice Broszura współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Publikacja Mysłowicka Inicjatywa

Bardziej szczegółowo

2. Opisz swoje dotychczasowe doświadczenie czym zajmowałeś/łaś się do tej pory?

2. Opisz swoje dotychczasowe doświadczenie czym zajmowałeś/łaś się do tej pory? Aplikacja na Studenckiego Ambasadora Fundacji DKMS Polska Drogi Kandydacie/Kandydatko na Studenckiego Ambasadora Fundacji DKMS Polska, Dziękuję za Twoje zainteresowanie i chęć przystąpienia do Programu

Bardziej szczegółowo